<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="fa">
	<id>https://wikihaj.com/api.php?action=feedcontributions&amp;feedformat=atom&amp;user=A+sharefat</id>
	<title>ویکی حج - مشارکت‌های کاربر [fa]</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://wikihaj.com/api.php?action=feedcontributions&amp;feedformat=atom&amp;user=A+sharefat"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikihaj.com/view/%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%D9%85%D8%B4%D8%A7%D8%B1%DA%A9%D8%AA%E2%80%8C%D9%87%D8%A7/A_sharefat"/>
	<updated>2026-08-10T05:10:34Z</updated>
	<subtitle>مشارکت‌های کاربر</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.43.0</generator>
	<entry>
		<id>https://wikihaj.com/index.php?title=%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85_%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86_%D8%AF%D8%B1_%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82&amp;diff=24373</id>
		<title>رده:مقام‌های امام زمان در عراق</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikihaj.com/index.php?title=%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85_%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86_%D8%AF%D8%B1_%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82&amp;diff=24373"/>
		<updated>2019-09-21T19:24:53Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;A sharefat: صفحه‌ای تازه حاوی «  رده:مقام‌ها» ایجاد کرد&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[رده:مقام‌ها]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>A sharefat</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85_%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA_%D9%85%D9%87%D8%AF%DB%8C_(%DA%A9%D8%B1%D8%A8%D9%84%D8%A7)&amp;diff=24372</id>
		<title>مقام حضرت مهدی (کربلا)</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85_%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA_%D9%85%D9%87%D8%AF%DB%8C_(%DA%A9%D8%B1%D8%A8%D9%84%D8%A7)&amp;diff=24372"/>
		<updated>2019-09-21T19:24:06Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;A sharefat: added Category:مقام‌های امام زمان در عراق using HotCat&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{جعبه اطلاعات بنای مذهبی&lt;br /&gt;
| عنوان            = مقام حضرت مهدی(عج) در کربلا&lt;br /&gt;
| تصویر            =166.jpg&lt;br /&gt;
| اندازه تصویر     =260px&lt;br /&gt;
| بنيانگذار        =&lt;br /&gt;
| تأسیس            =&lt;br /&gt;
| کاربری           = زیارتگاه&lt;br /&gt;
| مکان             = [[کربلا]]&lt;br /&gt;
| نام‌های دیگر      =&lt;br /&gt;
| وقایع مرتبط      =&lt;br /&gt;
| ظرفیت            =&lt;br /&gt;
| وضعیت            =فعال&lt;br /&gt;
| مساحت            =&lt;br /&gt;
| امکانات          =&lt;br /&gt;
| شماره ثبت        =&lt;br /&gt;
| معمار            =&lt;br /&gt;
| سبک              =&lt;br /&gt;
| بازسازی          =1414م&lt;br /&gt;
| وبگاه            = &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;مقام حضرت مهدی(عج)&#039;&#039;&#039;، نام زیارتگاهی در [[کربلا]]، در [[کشور عراق]] بوده و در کنار [[رودخانه حسینیه]] واقع است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
شهرت این مکان به واسطه خوابی است که از یکی از علما نقل شده ولی برای آن سند معتبری وجود ندارد. این مقام در سال 1414ه ق توسط یکی از تاجران کربلا بازسازی شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==پیشینه مقام==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
این مقام که از مهم‌ترین مقام‌های زیارتی [[کربلا]] به شمار می‌آید، در محله [[باب السلالمه]]، در شمال کربلا، سمت چپ [[رودخانه حسینیه]]، قرار دارد. درباره پیشینه و زمان ساخت این مقام، اطلاع دقیقی در دست نیست.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
بنا به قولی، یکی از علما در خواب، [[حضرت مهدی(عج)]] را در حال نماز خواندن در این مکان دیده است که البته برای این قول، سند معتبری وجود ندارد. گویا این مقام، زیارتگاه جدیدی است که در آغاز، به‌ صورت یک اتاق کوچک گِلی بوده است. اما در سال 1347 ه. ق، توسعه یافته و بخش‌هایی از آن نیز در سال‌های 1378 و 1391 ه. ق، بازسازی شده است. این مقام در دوره رژیم بعثی، پس از قیام سال 1411 ه. ق، خراب شد. از این‌رو یکی از تاجران بزرگ کربلا، در سال 1414 ه. ق، آن را بازسازی نمود.&amp;lt;ref&amp;gt;مرقدها و مکان‌های زیارتی کربلا، ص282 و 284.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==خصوصیات بنا==&lt;br /&gt;
[[پرونده:167.jpg|200px|thumb|left|ضریح مقام امام زمان (عج) ]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
بنای زیارتگاه، دارای نمایی از سنگ مرمر، سه ورودی و یک گنبد کاشی‌کاری شده، به ارتفاع هفده متر از سطح زمین است. بخش‌هایی از بنا نیز با الواح کاشی، تزیین یافته و بر محراب بنا، پنجره‌ای برنزی به طول و عرض 5/ 2 در 5/ 1 متر، نصب شده است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==پانویس==&lt;br /&gt;
{{پانویس}}&lt;br /&gt;
== منابع ==&lt;br /&gt;
{{منابع}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{برگرفتگی&lt;br /&gt;
|پیش از لینک = کتاب&lt;br /&gt;
|منبع = زیارت‌گاه‌های عراق، محمدمهدی فقیه بحرالعلوم.&lt;br /&gt;
|پس از لینک = بخش «مقام حضرت مهدی (کربلا)»، ج1، ص247.&lt;br /&gt;
| لینک = http://lib.hajj.ir/View/fa/Book/BookView/Image/1472/&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;مرقدها و مكان‌هاى زيارتى كربلا&#039;&#039;&#039;، عبدالامير قريشى، ترجمه: احسان مقدس، چاپ ١، تهران، مشعر، ١٣٩١ه. ش. &lt;br /&gt;
{{پایان}}&lt;br /&gt;
{{زیارتگاه‌ها و مقبره‌های عراق}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[رده:مکان‌های مذهبی کربلا]]&lt;br /&gt;
[[رده:مکان‌های تاریخی کربلا]]&lt;br /&gt;
[[رده:مکان‌های متبرک کربلا]]&lt;br /&gt;
[[رده:مکان‌های منتسب به امام زمان(ع)]]&lt;br /&gt;
[[رده:مقام‌های امام زمان در عراق]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>A sharefat</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85_%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA_%D9%85%D9%87%D8%AF%DB%8C_(%D8%AD%D9%84%D9%87)&amp;diff=24371</id>
		<title>مقام حضرت مهدی (حله)</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85_%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA_%D9%85%D9%87%D8%AF%DB%8C_(%D8%AD%D9%84%D9%87)&amp;diff=24371"/>
		<updated>2019-09-21T19:23:56Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;A sharefat: added Category:مقام‌های امام زمان در عراق using HotCat&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{جعبه اطلاعات مقام‌ها&lt;br /&gt;
| عنوان            =مقام حضرت مهدی در حله&lt;br /&gt;
| تصویر            =05.jpg&lt;br /&gt;
| اندازه تصویر     =300px&lt;br /&gt;
| توضیح تصویر      =&lt;br /&gt;
| بنيانگذار        =&lt;br /&gt;
| تأسیس            =قبل از نیمه اول سده هفتم&lt;br /&gt;
| کاربری           =زیارتگاه&lt;br /&gt;
| مکان             =عراق، حله&lt;br /&gt;
| نام‌های دیگر      =&lt;br /&gt;
| وقایع مرتبط      =تشرف شیخ علی حلاوی به دیدار امام زمان(عج)&lt;br /&gt;
| ظرفیت            =&lt;br /&gt;
| وضعیت            =فعال&lt;br /&gt;
| مساحت            =&lt;br /&gt;
| امکانات          =&lt;br /&gt;
| شماره ثبت        =&lt;br /&gt;
| معمار            =&lt;br /&gt;
| سبک              =&lt;br /&gt;
| بازسازی          =&lt;br /&gt;
| وبگاه            = &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;مقام حضرت مهدی(عج)&#039;&#039;&#039;، یکی از اماکن متبرکه‌ شهر حلّه است که در داخل بازار قدیمی شهر و دقيقاً پشت مسجد بزرگ حلّه قرار دارد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در [[کشور عراق]] چندین مقام برای [[حضرت مهدی(عج)]] وجود دارد که شماری از آنها از دیرباز، زیارتگاه‌های مشهور و شناخته شده شیعیان بوده است.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
مقام حضرت مهدی(عج) در شهر حله نیز از گذشته‌های دور، یکی از زیارتگاه‌های مهم این شهر بوده است و قدمت آن دست‌کم به نیمه اول سده هفتم هجری می‌رسد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==موقعیت جغرافیایی==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
مقام حضرت مهدی(عج)، داخل بازارهای قدیمی شهر حله، در مرکز این شهر قرار دارد و در دوره‌های گذشته، یکی از زیارتگاه‌های مهم این شهر بوده است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
شهر حله نزدیک ویرانه‌های شهر قدیم بابل، در حدود نود کیلومتری جنوب بغداد، در مسیر مستقیم شهرهای [[کوفه]] و [[نجف]] به بغداد، و در حدود پنجاه کیلومتری مشرق [[شهر کربلا]] قرار دارد و امروزه مرکز استان بابل است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اين مقام در مركز شهر حلّه، در منطقه‌‌ای به نام «السّنيـة»، ورودی سمت راست بازار مسگرها و دقيقاً پشت مسجد بزرگ حلّه قرار دارد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
امروزه ساختمان مقام، به علت قرار گرفتن در بازارهای قدیمی شهر، میان مغازه‌ها محصور شده است و تنها از سمت جنوب، یک ورودی کوچک، به سمت بازار مجاور دارد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==پیشینه مقام==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
درباره قدمت اولیه این مقام، آگاهی دقیقی در دست نیست. اما از برخی مدارک تاریخی، چنین برمی‌آید که مقام حضرت مهدی(عج) در حله، دست‌کم از نیمه اول سده هفتم هجری، پابرجا بوده است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
این مکان ظاهرا خانه یکی از عالمان حله به نام شیخ علی حلاوی بوده که بعد از تشرف و زیارت حضرت مهدی(عج)، بقعه‌ای موسوم به مقام صاحب‌الزمان(عج) در آن مکان ساخته شده و مردمان آن سامان، از دور و نزدیک برای دعا و تضرع به بارگاه الهی به سوی این مکان می شتابند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==نقل‌های تاریخی==&lt;br /&gt;
با توجه به اسناد و مدارک تاریخی، در کنار این مقام، مدرسه بزرگی وجود داشته که در آن، علمای شیعه به تحصیل علم می‌پرداخته‌اند. [[سیدحسن صدر]]، از نسخه دست‌نویس [[ابن‌هیکل حلّی]]، شاگرد [[ابن‌فهد حلی]]، نقل کرده است که در سال 6٣6ه. ق، نجیب‌الدین محمد بن جعفر ابن هبة الله بن نمای&lt;br /&gt;
حلّی، حجره‌های درس (مدرسه‌ای) را کنار مشهد منسوب به صاحب‌الزمان(عج) در حله، بنا کرد و گروهی از فقها را در آن، سکونت داد.&amp;lt;ref&amp;gt;تکملة امل الآمل، ج4، ص4٢5.&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
همچنین «احمد علی مجید الحلی»، در تحقیق مفصل خود درباره این مقام، چندین نسخه خطی را معرفی کرده است که در فاصله سده هفتم تا دهم هجری، در مقام یا مدرسه صاحب‌الزمان(عج) در حله، کتابت و استنساخ شده است&amp;lt;ref&amp;gt;تاریخ مقام الامام المهدی(عج) فی الحلة، صص ٢٩ و 4٩.&amp;lt;/ref&amp;gt; و این مسئله، اهمیت و جایگاه علمی این مقام و مدرسه دینی مجاور آن را نشان می‌دهد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
«سید بهاءالدین حسینی نیلی» در کتاب «السلطان المفرِّج عن اهل الایمان»، به وقوع چندین کرامت از امام زمان(عج) و تشرف تعدادی از علما و رجال شیعه به محضر آن حضرت در این مقام، در قرن هشتم هجری، اشاره کرده است.&amp;lt;ref&amp;gt;السلطان المفرّج عن اهل الایمان، صص ٣٧ و 46.&amp;lt;/ref&amp;gt; &amp;lt;ref&amp;gt;بحار الانوار، ج5٢، صص ٧٠ و ٧٣.&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[پرونده:06.jpg|بندانگشتی|نمای داخلی گنبد مقام حضرت مهدی(عج) در شهر حله]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[ابن بطوطه]]، جهانگرد مشهور مسلمان نیز به مراسم انتظارِ خروج امام زمان(عج) در حله، اشاره کرده است که شیعیان، به‌صورت روزانه، در قرن هشتم هجری، در مقام صاحب‌الزمان(عج) برگزار می‌کردند. او در سفرنامه خود، جزئیات این مراسم را چنین شرح داده است:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در نزدیک بازار بزرگ شهر، مسجدی قرار دارد که بر در آن، پرده حریری آویزان است و آنجا را مشهد صاحب‌الزمان(عج) می‌خوانند. شب‌ها پس از نماز عصر، صد مرد مسلح، با شمشیرهای آخته، پیش امیر شهر می‌روند و از او، اسبی یا استری زین‌کرده می‌گیرند و به‌سوی مشهد صاحب‌الزمان(عج)،  روانه می‌شوند. پیشاپیش این چارپا، طبل و شیپور و بوق زده می‌شود و از آن صد تن، نیمی جلوی حیوان و نیمی دیگر به دنبال آن، راه می‌افتند و سایر مردم، دو طرف این دسته، حرکت می‌کنند و چون به مشهد صاحب‌الزمان(عج) می‌رسند، مقابل در ایستاده، آواز می‌دهند که «بسم‌الله یا صاحب‌الزمان! بسم‌الله بیرون آی که تباهی روی زمین را فراگرفته و ستم، فراوان گشته است. وقت آن است که برآیی تا خدا به وسیله تو، حق را از باطل جدا گرداند».  به همین ترتیب، به نواختن بوق و شیپور و طبل، ادامه می‌دهند؛ تا نماز مغرب فرارسد. مردم حله معتقدند که محمد، پسر [[امام حسن عسکری (ع)]]، وارد این مسجد شده و در آنجا [[غیبت]] کرده است و به زودی، از همانجا ظهور خواهد کرد و او را «امام منتظر» می‌نامند.&amp;lt;ref&amp;gt;رحلة ابن بطوطة، صص ٢٢٠ و ٢٢١.&amp;lt;/ref&amp;gt; &amp;lt;ref&amp;gt;سفرنامه ابن بطوطه، ترجمه محمدعلی موحّد، ص٢٧٢.&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
==معماری==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ساختمان بنا، دارای گنبد کاشی‌کاری کوچکی است که از بازارهای مجاور به سختی، دیده می‌شود. داخل مقام، متصل به دیوار شمالی آن، ضریحی به نشانه مقام حضرت مهدی (عج)، نصب شده است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
شاه اسماعیل صفوی و سلطان سلیمان عثمان، هردو از دروازه شهر حله، پیاده به زیارت این مقام رفته‌اند که حکایت از اهمیت زیارتگاه و توجه بزرگان و شاهان به مقام دارد.&amp;lt;ref&amp;gt;مقام‌های منسوب به امام زمان(عج)، ص١4٢.&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==پانویس==&lt;br /&gt;
{{پانویس}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== منابع ==&lt;br /&gt;
{{منابع}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{برگرفتگی&lt;br /&gt;
|پیش از لینک = کتاب&lt;br /&gt;
|منبع = زیارت‌گاه‌های عراق، محمدمهدی فقیه بحرالعلوم.&lt;br /&gt;
|پس از لینک = بخش «مقام حضرت مهدی»، ج2، ص51.&lt;br /&gt;
| لینک = http://lib.hajj.ir/View/fa/Book/BookView/Image/1472/1/5&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;سفرنامه ابن بطوطه&#039;&#039;&#039;، ابن بطوطه، ترجمه: محمدعلى موحد، چاپ ۵، مؤسسه انتشارات آگاه، ١٣٧٠ه. ش.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;السلطان المفرّج عن اهل الايمان فيمن رأي صاحب الزمان&#039;&#039;&#039;، علي بن عبدالكريم (بهاءالدين النيلي)، تحقيق: قيس العطار، قم، دليل ما، ١۴٢۶ه. ق.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;سفرنامه ابن بطوطه&#039;&#039;&#039;، ابن بطوطه، ترجمه: محمدعلى موحد، چاپ ۵، مؤسسه انتشارات آگاه، ١٣٧٠ه. ش. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;تكملة امل الآمل&#039;&#039;&#039;، السيد حسن الصدر، تحقيق: حسين علي محفوظ، عبدالكريم الدباغ، عدنان الدباغ، ط ١، بيروت، دار المؤرخ العربي، ١۴٢٩ه. ق - ٢٠٠٨م.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;تاريخ مقام الإمام المهدي(عج) في الحلة&#039;&#039;&#039;، احمد علي مجيد الحلي، ط ١، قم، دليل ما، ١۴٢۶ه. ق.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;بحارالانوار&#039;&#039;&#039;، محمدباقر المجلسي، ط ٢، بيروت، مؤسسة الوفاء، ١۴٠٣ه. ق - ١٩٨٣م.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{پایان}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{زیارتگاه‌ها و مقبره‌های عراق}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[رده:مکان‌های منتسب به امام زمان(ع)]]&lt;br /&gt;
[[رده:مقام‌های حله]]&lt;br /&gt;
[[رده:مقام‌های امام زمان در عراق]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>A sharefat</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85_%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85_%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86_(%D9%88%D8%A7%D8%AF%DB%8C_%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85)&amp;diff=24370</id>
		<title>مقام امام زمان (وادی السلام)</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85_%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85_%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86_(%D9%88%D8%A7%D8%AF%DB%8C_%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85)&amp;diff=24370"/>
		<updated>2019-09-21T19:23:47Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;A sharefat: added Category:مقام‌های امام زمان در عراق using HotCat&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{جعبه اطلاعات مقام‌ها&lt;br /&gt;
| عنوان            =مقام امام زمان در وادی السلام&lt;br /&gt;
| تصویر            =73.jpg&lt;br /&gt;
| اندازه تصویر     =300px&lt;br /&gt;
| توضیح تصویر      =&lt;br /&gt;
| بنيانگذار        =[[سیدمهدی بحرالعلوم]]&lt;br /&gt;
| تأسیس            =&lt;br /&gt;
| کاربری           =زیارتگاه&lt;br /&gt;
| مکان             =[[عراق]]، [[نجف]]، [[قبرستان وادی السلام]]، فاصله چند صد متر از سمت شمال غربی [[مرقد هود و صالح(علیهما‌السّلام)]] &lt;br /&gt;
| نام‌های دیگر      =&lt;br /&gt;
| وقایع مرتبط      =&lt;br /&gt;
| ظرفیت            =&lt;br /&gt;
| وضعیت            =فعال&lt;br /&gt;
| مساحت            =&lt;br /&gt;
| امکانات          =&lt;br /&gt;
| شماره ثبت        =&lt;br /&gt;
| معمار            =&lt;br /&gt;
| سبک              =&lt;br /&gt;
| بازسازی          =1310ه.ق به دست سیدمحمد خان&lt;br /&gt;
| وبگاه            = &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
در کشور [[عراق]] چندین مقام برای [[حضرت مهدی(عج)]] از جمله در شهرهای [[سامرا]]، [[کوفه]]، [[نجف]]، [[حلّه]]، [[کربلا]] و [[نعمانیه]] وجود دارد که شماری از آنها از دیرباز، زیارتگاه‌های مشهور و شناخته شده شیعیان بوده است. مهم‌ترین این مقام‌ها شامل [[سرداب غیبت]] در سامرا، مقام‌های حضرت مهدی(عج) در [[مسجد سهله]] و [[قبرستان وادی‌السلام]] و در شهرهای حلّه، کربلا و نعمانیه است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
قبرستان وادِی السَّلام، از بزرگ‌ترین قبرستان‌های جهان است که افزون بر وسعت، از قدمت بسیار بالایی نیز برخوردار بوده و بنابر برخی روایات، این قبرستان محل [[رجعت]] بعضی از پیامبران و صالحان است. در این قبرستان زيارتگاه‌ها و مقام‌هاى منسوب به برخى پيامبران و امامان وجود دارد که مقام امام زمان(عج) یکی از آنهاست.&lt;br /&gt;
==موقعیت جغرافیایی==&lt;br /&gt;
مقام امام زمان(عج)، در میان [[قبرستان وادی‌السلام]] [[نجف]]، به فاصله چند صد متر از سمت شمال غربی [[مرقد هود و صالح(علیهما‌السّلام)]] قرار دارد.&lt;br /&gt;
==بنيانگذار==&lt;br /&gt;
گویا ساختمان این زیارتگاه را نخستین بار علامه [[سیدمهدی بحرالعلوم]] ساخته است. [[شیخ جعفر آل محبوبه]]، به وجود کتیبه‌ای به تاریخ 1200 ه. ق، در زیارتگاه اشاره کرده که گویا مربوط به زمان ساختن زیارتگاه به دست سید بحرالعلوم است. بر اساس روایتی از [[شیخ کلینی]] و [[ابن‌قولویه]] از [[ابان بن تغلب]]، مقام حضرت مهدی(عج) در وادی‌السلام، محل منبر قائم(عج) می‌باشد.&lt;br /&gt;
==بازسازی==&lt;br /&gt;
در سال 1310 ه. ق، نیز یک شیعه هندی، به نام سیدمحمد خان، ساختمان مقام را بازسازی و برای آن گنبدی با کاشی‌های آبی رنگ بنا نمود.&amp;lt;ref&amp;gt;ماضی النجف وحاضرها، ج1، ص95 و 96.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
==ساختمان==&lt;br /&gt;
زیارتگاه، دارای صحنی است که با یک ورودی در زاویه جنوب غربی آن به فضای قبرستان متصل می‌شود. در سمت راست ورودی، چاه آبی منسوب به امام زمان(عج) به چشم می‌خورد. ساختمان مقام، در جنوب شرقی صحن قرار دارد و دارای دو اتاق است. در اتاق اول (غربی)،  محراب کاشی‌کاری وجود دارد که همان مقام حضرت مهدی(عج) است. در اتاق دوم نیز مقامی منسوب به [[امام جعفر صادق(ع)]]، به‌صورت محراب کاشی‌کاری وجود دارد.&lt;br /&gt;
==پانویس==&lt;br /&gt;
{{پانویس}}&lt;br /&gt;
==منابع ==&lt;br /&gt;
{{منابع}}&lt;br /&gt;
{{برگرفتگی&lt;br /&gt;
|پیش از لینک = کتاب&lt;br /&gt;
|منبع = زیارت‌گاه‌های عراق، محمدمهدی فقیه بحرالعلوم،&lt;br /&gt;
|پس از لینک = بخش «مقام حضرت مهدى(عج) و امام جعفر صادق(ع)»، ج1، ص89،&lt;br /&gt;
| لینک = http://lib.hajj.ir/View/fa/Book/BookView/Image/1472&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;ماضی النجف وحاضرها* &#039;&#039;&#039;، جعفر آل محبوبة، بیروت، دار الاضواء، 1406 ه. ق- 1986 م.&lt;br /&gt;
{{پایان}}&lt;br /&gt;
{{زیارتگاه‌ها و مقبره‌های عراق}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[رده:مکان‌های منتسب به امام زمان(ع)]]&lt;br /&gt;
[[رده:مکان‌های زیارتی وادی السلام]]&lt;br /&gt;
[[رده:مقام‌های امام زمان در عراق]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>A sharefat</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85_%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85_%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86_(%D9%86%D8%B9%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C%D9%87)&amp;diff=24369</id>
		<title>مقام امام زمان (نعمانیه)</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85_%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85_%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86_(%D9%86%D8%B9%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C%D9%87)&amp;diff=24369"/>
		<updated>2019-09-21T19:23:26Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;A sharefat: added Category:مقام‌های امام زمان در عراق using HotCat&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{جعبه اطلاعات مقام‌ها&lt;br /&gt;
| عنوان            =مقام امام زمان در نعمانیه&lt;br /&gt;
| تصویر            =143.jpg&lt;br /&gt;
| اندازه تصویر     =300px&lt;br /&gt;
| توضیح تصویر      =&lt;br /&gt;
| بنيانگذار        =نامعلوم&lt;br /&gt;
| تأسیس            =قبل از قرن 8 هجری قمری&lt;br /&gt;
| کاربری           =زیارتگاه&lt;br /&gt;
| مکان             =[[عراق]]، استان واسط، یک کیلومتری از سمت غربی جاده نعمانیه به کوت&lt;br /&gt;
| نام‌های دیگر      =&lt;br /&gt;
| وقایع مرتبط      =&lt;br /&gt;
| ظرفیت            =&lt;br /&gt;
| وضعیت            =فعال&lt;br /&gt;
| مساحت            =&lt;br /&gt;
| امکانات          =&lt;br /&gt;
| شماره ثبت        =&lt;br /&gt;
| معمار            =&lt;br /&gt;
| سبک              =&lt;br /&gt;
| بازسازی          =1419ه.ق توسط خیرین نعمانیه&lt;br /&gt;
| وبگاه            =&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
در کشور [[عراق]] چندین مقام برای [[حضرت مهدی(عج)]] از جمله در شهرهای [[سامرا]]، [[کوفه]]، [[نجف]]، [[حلّه]]، [[کربلا]] و [[نعمانیه]] وجود دارد که شماری از آنها از دیرباز، زیارتگاه‌های مشهور و شناخته شده شیعیان بوده است. مهم‌ترین این مقام‌ها شامل [[سرداب غیبت]] در سامرا، مقام‌های حضرت مهدی(عج) در [[مسجد سهله]] و [[قبرستان وادی‌السلام]] و در شهرهای حلّه، کربلا و نعمانیه است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
مقام امام زمان در نعمانیه، در منطقه «ام عکیط»، در فاصله حدود یک کیلومتر از سمت غربی جاده نعمانیه به کوت، قرار دارد. این مقام به یادبود دیدار «[[ابن ابی‌جواد نعمانی]]» با [[امام زمان(عج)]] ساخته شده و در قرن هشتم هجری، زیارتگاهی کاملا شناخته شده بود. در داخل این مقام، قبر منسوب به [[محمد بن قاسم]]، از نوادگان [[امام سجاد(ع)]] و مشهور به «صوفی» وجود دارد.&lt;br /&gt;
==موقعیت جغرافیایی==&lt;br /&gt;
این مقام، در منطقه «ام عکیط»، در فاصله حدود یک کیلومتر از سمت غربی جاده نعمانیه به کوت، واقع است. فاصله آن از نعمانیه، 15 کیلومتر و از کوت، 22 کیلومتر است‌ و حدود 150 متر از پشت مقام، [[رود دجله]] واقع است.&amp;lt;ref&amp;gt;«مقام امام زمان(عج) در شهر نعمانیه»، احمد علی مجید الحلی، مترجم، صعلی‌اصغر رضایی، انتظار موعود، ش 18، ص173.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
==پیشینه تاریخی==&lt;br /&gt;
قدیمی‌ترین اشاره به این مقام، مربوط به حکایت دیدار «[[ابن ابی‌جواد نعمانی]]» با [[امام زمان(عج)]] است که «[[میرزا عبدالله افندی]]» در زندگی‌نامه این عالم، در بخشی از کتاب خود، به نام «[[ریاض العلماء]]» به آن اشاره کرده است. البته این بخش از کتاب ریاض العلماء، امروزه به دست ما نرسیده است، اما خوشبختانه [[محدث نوری]]، آن را در کتاب «[[النجم الثاقب]]»، نقل کرده است. این نقل، نشان می‌دهد که مقام حضرت مهدی(عج) در قرن هشتم هجری، شناخته شده بوده و در آن، آمده است که امام(عج) در روزها و شب‌های سه‌شنبه، در این مقام، حضور می‌یابد.&amp;lt;ref&amp;gt;النجم الثاقب، ج2، ص417.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
==ساختمان==&lt;br /&gt;
ساختمان مقام، در گذشته، کوچک‌تر از بنای فعلی آن و از آجر و خشت و گل بوده است. نقل کرده‌اند که در گذشته، سنگی داخل مقام وجود داشته که روی آن، نام مدفون در مقام، ثبت شده بود. اما در زمان جنگ جهانی دوم که نیروهای نظامی انگلیس در یک پادگان نظامی نزدیک مقام حضور داشتند، یک کاپیتان انگلیسی، این سنگ را به سرقت برد.&lt;br /&gt;
==بازسازی==&lt;br /&gt;
کار بازسازی و توسعه بنای مقام، به شکل کنونی آن، از سال 1419 ه. ق- 1998 م، با تلاش مؤمنان و نیکوکاران نعمانیه، آغاز شد.&amp;lt;ref&amp;gt;«مقام امام زمان(عج) در شهر نعمانیه»، ش 18، ص176. &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
==قبر داخل مقام==&lt;br /&gt;
میان بنا، قبر برجسته‌ای به ارتفاع حدود نیم متر، وجود دارد که با پارچه‌های سبزرنگ، پوشیده شده است. روی قبر، ضریحی از آلومینیوم به عرض 3 متر و ارتفاع 5/ 3 متر وجود دارد که بالای آن، با شیشه پوشیده شده است. این قبر، مدفن محمد بن قاسم بن علی بن عمر اشرف بن امام زین‌العابدین(ع)، مشهور به «صوفی»، دانسته شده است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[محمد بن قاسم]]، از نوادگان [[امام سجاد(ع)]] است که در دانش و دیانت و پارسایی، از چهره‌های ممتاز عصر خود بود و چون معمولًا جامه پشمی سفید رنگ و خشن، بر تن می‌کرد، او را صوفی می‌گفتند.&lt;br /&gt;
==پانویس==&lt;br /&gt;
{{پانویس}}&lt;br /&gt;
==منابع ==&lt;br /&gt;
{{منابع}}&lt;br /&gt;
{{برگرفتگی&lt;br /&gt;
|پیش از لینک = کتاب&lt;br /&gt;
|منبع = زیارت‌گاه‌های عراق، محمدمهدی فقیه بحرالعلوم،&lt;br /&gt;
|پس از لینک = بخش «زيارتگاه‌هاى مهم استان واسط، مقام حضرت مهدى(عج) و قبر محمد بن قاسم صوفى»، ج2، ص431،&lt;br /&gt;
| لینک = http://lib.hajj.ir/View/fa/Book/BookView/Image/1473&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;النجم الثاقب فی احوال الامام الحجة الغائب&#039;&#039;&#039;، الشیخ حسین الطبرسی النوری، تقدیم وترجمة وتحقیق وتعلیق: السید یاسین الموسوی، ط 1، قم، انوار الهدی، 1415 ه. ق.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;«مقام امام زمان(عج) در شهر نعمانیه»&#039;&#039;&#039;، احمد علی مجید الحلی، مترجم، صعلی‌اصغر رضایی، انتظار موعود، ش 18.&lt;br /&gt;
{{پایان}}&lt;br /&gt;
{{زیارتگاه‌ها و مقبره‌های عراق}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[رده:مکان‌های منتسب به امام زمان(ع)]]&lt;br /&gt;
[[رده:مکان‌های مذهبی عراق]]&lt;br /&gt;
[[رده:مقام‌های امام زمان در عراق]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>A sharefat</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85_%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85_%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86_(%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%B3%D9%87%D9%84%D9%87)&amp;diff=24368</id>
		<title>مقام امام زمان (مسجد سهله)</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85_%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85_%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86_(%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%B3%D9%87%D9%84%D9%87)&amp;diff=24368"/>
		<updated>2019-09-21T19:23:14Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;A sharefat: added Category:مقام‌های امام زمان در عراق using HotCat&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{جعبه اطلاعات مقام‌ها&lt;br /&gt;
| عنوان            =مقام امام زمان در مسجد سهله&lt;br /&gt;
| تصویر            =مقام حضرت مهدی در مسجد سهله.jpg&lt;br /&gt;
| اندازه تصویر     =300px&lt;br /&gt;
| توضیح تصویر      =&lt;br /&gt;
| بنيانگذار        =[[سیدمهدی بحرالعلوم]]&lt;br /&gt;
| تأسیس            =&lt;br /&gt;
| کاربری           =زیارتگاه&lt;br /&gt;
| مکان             =[[عراق]]، [[کوفه]]، [[مسجد سهله]]، جنوب صحن مسجد و متصل به شبستان&lt;br /&gt;
| نام‌های دیگر      =&lt;br /&gt;
| وقایع مرتبط      =&lt;br /&gt;
| ظرفیت            =&lt;br /&gt;
| وضعیت            =فعال&lt;br /&gt;
| مساحت            =&lt;br /&gt;
| امکانات          =&lt;br /&gt;
| شماره ثبت        =&lt;br /&gt;
| معمار            =&lt;br /&gt;
| سبک              =&lt;br /&gt;
| بازسازی          =&lt;br /&gt;
| وبگاه            = &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
در کشور [[عراق]] چندین مقام برای [[حضرت مهدی(عج)]] از جمله در شهرهای [[سامرا]]، [[کوفه]]، [[نجف]]، [[حلّه]]، [[کربلا]] و [[نعمانیه]] وجود دارد که شماری از آنها از دیرباز، زیارتگاه‌های مشهور و شناخته شده شیعیان بوده است. مهم‌ترین این مقام‌ها شامل [[سرداب غیبت]] در سامرا، مقام‌های حضرت مهدی(عج) در [[مسجد سهله]] و [[قبرستان وادی‌السلام]] و در شهرهای حلّه، کربلا و نعمانیه است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
مسجد سهله از قدیمی‌ترین مساجد کوفه و از مساجد مقدس شیعه به شمار می‌آید و روایاتی وجود دارد که آن را با حضرت مهدی(عج) مرتبط ساخته است. با توجه به وجود روایات مزبور، مسجد سهله به یکی از مشهورترین مکان‌های مرتبط با حضرت مهدی(عج) تبدیل شده و نام این مسجد نزد شیعیان با نام آن حضرت قرین گشته است. امروزه در شبستان این مسجد، مقامی برای آن حضرت وجود دارد که زیارتگاه زائران شیعه است.&lt;br /&gt;
==موقعیت جغرافیایی==&lt;br /&gt;
این مقام، در جنوب صحن [[مسجد سهله]]، متصل به شبستان مسجد واقع است و روی آن، ساختمان و گنبد کاشی‌کاری، بنا شده است.&lt;br /&gt;
==ساختمان و بنا==&lt;br /&gt;
ساختمان و گنبد این مقام، به دستور [[سیدمهدی بحرالعلوم]] ساخته شده است.&amp;lt;ref&amp;gt;تاریخ الکوفة، صص 54 و 56.&amp;lt;/ref&amp;gt; شاید ایشان، این مقام را در همان محل دیدار با [[امام زمان(عج)]] ساخته است.&lt;br /&gt;
==ضریح مقام==&lt;br /&gt;
روی مقام حضرت مهدی(عج)،  یک پنجره مشبک مسی وجود داشت که پیش‌از این، در محل محراب شهادت امیرمؤمنان(ع) در [[مسجد کوفه]] قرار داشت که گویا شیعیان هند، آن را هدیه کرده بودند.&amp;lt;ref&amp;gt;العتبات المقدسة فی الکوفة، ص156.&amp;lt;/ref&amp;gt; اما در حال حاضر، با ضریح (پنجره) طلا و نقره‌کوب جدیدی، تعویض گشته است. ساختمان و گنبد مقام نیز به شیوه معماری جدیدی، در حال بازسازی است.&lt;br /&gt;
==پانویس==&lt;br /&gt;
{{پانویس}}&lt;br /&gt;
==منابع ==&lt;br /&gt;
{{منابع}}&lt;br /&gt;
{{برگرفتگی&lt;br /&gt;
|پیش از لینک = کتاب&lt;br /&gt;
|منبع = زیارت‌گاه‌های عراق، محمدمهدی فقیه بحرالعلوم،&lt;br /&gt;
|پس از لینک = بخش «مقام‌هاى مسجد سهله»، ج1، ص125،&lt;br /&gt;
| لینک = http://lib.hajj.ir/View/fa/Book/BookView/Image/1472&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;العتبات المقدسة فی الکوفة&#039;&#039;&#039;، محمد سعید الطریحی، ط 2، بیروت، 1406 ه. ق- 1986 م.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;تاریخ کوفه&#039;&#039;&#039;، سید حسین براقی نجفی، ترجمه: سعید راد رحیمی، مشهد، بنیاد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس رضوی، 1388 ه. ش.&lt;br /&gt;
{{پایان}}&lt;br /&gt;
{{زیارتگاه‌ها و مقبره‌های عراق}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[رده:مکان‌های منتسب به امام زمان(ع)]]&lt;br /&gt;
[[رده:مقام‌های مسجد سهله]]&lt;br /&gt;
[[رده:مقام‌های امام زمان در عراق]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>A sharefat</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85_%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85_%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86_(%D8%B3%D9%85%D8%A7%D9%88%D9%87)&amp;diff=24367</id>
		<title>مقام امام زمان (سماوه)</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85_%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85_%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86_(%D8%B3%D9%85%D8%A7%D9%88%D9%87)&amp;diff=24367"/>
		<updated>2019-09-21T19:22:56Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;A sharefat: added Category:مقام‌های امام زمان در عراق using HotCat&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;در کشور [[عراق]] چندین مقام برای [[حضرت مهدی(عج)]] از جمله در شهرهای [[سامرا]]، [[کوفه]]، [[نجف]]، [[حلّه]]، [[کربلا]] و [[نعمانیه]] وجود دارد که شماری از آنها از دیرباز، زیارتگاه‌های مشهور و شناخته شده شیعیان بوده است. مهم‌ترین این مقام‌ها شامل [[سرداب غیبت]] در سامرا، مقام‌های حضرت مهدی(عج) در [[مسجد سهله]] و [[قبرستان وادی‌السلام]] و در شهرهای حلّه، کربلا، نعمانیه و سماوه است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
مقام امام زمان در هفت کیلومتری شمال غربی شهر سماوه، واقع است و شیعیان منطقه معتقدند که امام زمان(عج) در این مکان، مشاهده شده یا از این محل، عبور کرده است.&lt;br /&gt;
==موقعیت جغرافیایی==&lt;br /&gt;
این مقام در هفت کیلومتری شمال غربی شهر سماوه، واقع است و مورد توجه ویژه شیعیان است.&lt;br /&gt;
==ایجاد بنا و بازسازی==&lt;br /&gt;
شیعیان این منطقه معتقدند که امام زمان(عج) در این مکان، مشاهده شده یا از این محل، عبور کرده است. از این‌رو در اینجا مقامی ساخته‌اند و به آن حضرت متوسل می‌شوند. نیکوکاران منطقه، بارها به تعمیر و بازسازی این مقام، اقدام نموده‌اند و ساختمان فعلی آن، جدید و دارای گنبدی با پوشش آجری است.&lt;br /&gt;
==منابع ==&lt;br /&gt;
{{منابع}}&lt;br /&gt;
{{برگرفتگی&lt;br /&gt;
|پیش از لینک = کتاب&lt;br /&gt;
|منبع = زیارت‌گاه‌های عراق، محمدمهدی فقیه بحرالعلوم،&lt;br /&gt;
|پس از لینک = بخش « زیارتگاه های استان مثنی، مقام حضرت مهدى(عج)»، ج2، ص338،&lt;br /&gt;
| لینک = http://lib.hajj.ir/View/fa/Book/BookView/Image/1473&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
{{پایان}}&lt;br /&gt;
{{زیارتگاه‌ها و مقبره‌های عراق}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[رده:مکان‌های منتسب به امام زمان(ع)]]&lt;br /&gt;
[[رده:مکان‌های مذهبی عراق]]&lt;br /&gt;
[[رده:مقام‌های امام زمان در عراق]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>A sharefat</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85_%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA_%D8%AD%D8%AC%D8%AA&amp;diff=24366</id>
		<title>مقام حضرت حجت</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85_%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA_%D8%AD%D8%AC%D8%AA&amp;diff=24366"/>
		<updated>2019-09-21T19:21:08Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;A sharefat: تغییرمسیر به مقام امام زمان (ابهام‌زدایی)&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;#تغییر_مسیر [[مقام امام زمان (ابهام‌زدایی)]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>A sharefat</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85_%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA_%D9%82%D8%A7%D8%A6%D9%85&amp;diff=24365</id>
		<title>مقام حضرت قائم</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85_%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA_%D9%82%D8%A7%D8%A6%D9%85&amp;diff=24365"/>
		<updated>2019-09-21T19:20:48Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;A sharefat: تغییرمسیر به مقام امام زمان (ابهام‌زدایی)&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;#تغییر_مسیر [[مقام امام زمان (ابهام‌زدایی)]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>A sharefat</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85_%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA_%D9%85%D9%87%D8%AF%DB%8C&amp;diff=24364</id>
		<title>مقام حضرت مهدی</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85_%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA_%D9%85%D9%87%D8%AF%DB%8C&amp;diff=24364"/>
		<updated>2019-09-21T19:20:31Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;A sharefat: تغییرمسیر به مقام امام زمان (ابهام‌زدایی)&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;#تغییر_مسیر [[مقام امام زمان (ابهام‌زدایی)]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>A sharefat</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85_%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85_%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86&amp;diff=24363</id>
		<title>مقام امام زمان</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85_%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85_%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86&amp;diff=24363"/>
		<updated>2019-09-21T19:20:02Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;A sharefat: تغییرمسیر به مقام امام زمان (ابهام‌زدایی)&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;#تغییر_مسیر [[مقام امام زمان (ابهام‌زدایی)]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>A sharefat</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85_%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85_%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86_(%D8%A7%D8%A8%D9%87%D8%A7%D9%85%E2%80%8C%D8%B2%D8%AF%D8%A7%DB%8C%DB%8C)&amp;diff=24362</id>
		<title>مقام امام زمان (ابهام‌زدایی)</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85_%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85_%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86_(%D8%A7%D8%A8%D9%87%D8%A7%D9%85%E2%80%8C%D8%B2%D8%AF%D8%A7%DB%8C%DB%8C)&amp;diff=24362"/>
		<updated>2019-09-21T19:19:39Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;A sharefat: صفحه‌ای تازه حاوی «مقام امام زمان(عج)، ممکن است اشاره به مکان‌های ذیل باشد:   * مقام امام زمان (س...» ایجاد کرد&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;مقام امام زمان(عج)، ممکن است اشاره به مکان‌های ذیل باشد:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* [[مقام امام زمان (سماوه)]]، محل مشاهده امام زمان(عج)، در هفت کیلومتری شمال غربی شهر سماوه&lt;br /&gt;
* [[مقام امام زمان (مسجد سهله)]]،  بنایی در شبستان مسجد سهله و محل دیدار با امام زمان(عج) &lt;br /&gt;
* [[مقام امام زمان (نعمانیه)]]، زیارتگاهی در فاصله یک کیلومتری جاده نعمانیه به کوت و محل دیدار «ابن ابی‌جواد نعمانی» با امام زمان(عج)&lt;br /&gt;
* [[مقام امام زمان (وادی السلام)]]، زیارتگاهی در قبرستان وادی السلام، به فاصله چند صد متر از مرقد هود و صالح(علیهما‌السّلام) و محل منبر قائم(عج) &lt;br /&gt;
* [[مقام حضرت مهدی (حله)]]، زیارتگاهی داخل بازار قدیمی حله و پشت مسجد بزرگ شهر، وقوع چندین کرامت از امام زمان(عج) و تشرف تعدادی از علما و رجال شیعه به محضر آن حضرت&lt;br /&gt;
* [[مقام حضرت مهدی (کربلا)]]،  زیارتگاهی در کربلا، و در کنار رودخانه حسینیه، محل نماز خواندن امام(عج) بر طبق خواب یک عالم&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[رده:ابهام‌زدایی]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>A sharefat</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikihaj.com/index.php?title=%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D9%85%DA%A9%D8%A7%D9%86%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%B2%DB%8C%D8%A7%D8%B1%D8%AA%DB%8C_%D9%88%D8%A7%D8%AF%DB%8C_%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85&amp;diff=24361</id>
		<title>رده:مکان‌های زیارتی وادی السلام</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikihaj.com/index.php?title=%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D9%85%DA%A9%D8%A7%D9%86%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%B2%DB%8C%D8%A7%D8%B1%D8%AA%DB%8C_%D9%88%D8%A7%D8%AF%DB%8C_%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85&amp;diff=24361"/>
		<updated>2019-09-21T19:01:11Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;A sharefat: صفحه‌ای تازه حاوی «  رده:مکان‌های متبرک نجف رده:مکان‌های مذهبی نجف» ایجاد کرد&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[رده:مکان‌های متبرک نجف]]&lt;br /&gt;
[[رده:مکان‌های مذهبی نجف]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>A sharefat</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85_%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85_%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86_(%D8%B3%D9%85%D8%A7%D9%88%D9%87)&amp;diff=24297</id>
		<title>مقام امام زمان (سماوه)</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85_%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85_%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86_(%D8%B3%D9%85%D8%A7%D9%88%D9%87)&amp;diff=24297"/>
		<updated>2019-09-20T19:20:47Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;A sharefat: added Category:مکان‌های مذهبی عراق using HotCat&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;در کشور [[عراق]] چندین مقام برای [[حضرت مهدی(عج)]] از جمله در شهرهای [[سامرا]]، [[کوفه]]، [[نجف]]، [[حلّه]]، [[کربلا]] و [[نعمانیه]] وجود دارد که شماری از آنها از دیرباز، زیارتگاه‌های مشهور و شناخته شده شیعیان بوده است. مهم‌ترین این مقام‌ها شامل [[سرداب غیبت]] در سامرا، مقام‌های حضرت مهدی(عج) در [[مسجد سهله]] و [[قبرستان وادی‌السلام]] و در شهرهای حلّه، کربلا، نعمانیه و سماوه است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
مقام امام زمان در هفت کیلومتری شمال غربی شهر سماوه، واقع است و شیعیان منطقه معتقدند که امام زمان(عج) در این مکان، مشاهده شده یا از این محل، عبور کرده است.&lt;br /&gt;
==موقعیت جغرافیایی==&lt;br /&gt;
این مقام در هفت کیلومتری شمال غربی شهر سماوه، واقع است و مورد توجه ویژه شیعیان است.&lt;br /&gt;
==ایجاد بنا و بازسازی==&lt;br /&gt;
شیعیان این منطقه معتقدند که امام زمان(عج) در این مکان، مشاهده شده یا از این محل، عبور کرده است. از این‌رو در اینجا مقامی ساخته‌اند و به آن حضرت متوسل می‌شوند. نیکوکاران منطقه، بارها به تعمیر و بازسازی این مقام، اقدام نموده‌اند و ساختمان فعلی آن، جدید و دارای گنبدی با پوشش آجری است.&lt;br /&gt;
==منابع ==&lt;br /&gt;
{{منابع}}&lt;br /&gt;
{{برگرفتگی&lt;br /&gt;
|پیش از لینک = کتاب&lt;br /&gt;
|منبع = زیارت‌گاه‌های عراق، محمدمهدی فقیه بحرالعلوم،&lt;br /&gt;
|پس از لینک = بخش « زیارتگاه های استان مثنی، مقام حضرت مهدى(عج)»، ج2، ص338،&lt;br /&gt;
| لینک = http://lib.hajj.ir/View/fa/Book/BookView/Image/1473&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
{{پایان}}&lt;br /&gt;
{{زیارتگاه‌ها و مقبره‌های عراق}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[رده:مکان‌های منتسب به امام زمان(ع)]]&lt;br /&gt;
[[رده:مکان‌های مذهبی عراق]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>A sharefat</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85_%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85_%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86_(%D8%B3%D9%85%D8%A7%D9%88%D9%87)&amp;diff=24296</id>
		<title>مقام امام زمان (سماوه)</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85_%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85_%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86_(%D8%B3%D9%85%D8%A7%D9%88%D9%87)&amp;diff=24296"/>
		<updated>2019-09-20T19:20:35Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;A sharefat: added Category:مکان‌های منتسب به امام زمان(ع) using HotCat&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;در کشور [[عراق]] چندین مقام برای [[حضرت مهدی(عج)]] از جمله در شهرهای [[سامرا]]، [[کوفه]]، [[نجف]]، [[حلّه]]، [[کربلا]] و [[نعمانیه]] وجود دارد که شماری از آنها از دیرباز، زیارتگاه‌های مشهور و شناخته شده شیعیان بوده است. مهم‌ترین این مقام‌ها شامل [[سرداب غیبت]] در سامرا، مقام‌های حضرت مهدی(عج) در [[مسجد سهله]] و [[قبرستان وادی‌السلام]] و در شهرهای حلّه، کربلا، نعمانیه و سماوه است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
مقام امام زمان در هفت کیلومتری شمال غربی شهر سماوه، واقع است و شیعیان منطقه معتقدند که امام زمان(عج) در این مکان، مشاهده شده یا از این محل، عبور کرده است.&lt;br /&gt;
==موقعیت جغرافیایی==&lt;br /&gt;
این مقام در هفت کیلومتری شمال غربی شهر سماوه، واقع است و مورد توجه ویژه شیعیان است.&lt;br /&gt;
==ایجاد بنا و بازسازی==&lt;br /&gt;
شیعیان این منطقه معتقدند که امام زمان(عج) در این مکان، مشاهده شده یا از این محل، عبور کرده است. از این‌رو در اینجا مقامی ساخته‌اند و به آن حضرت متوسل می‌شوند. نیکوکاران منطقه، بارها به تعمیر و بازسازی این مقام، اقدام نموده‌اند و ساختمان فعلی آن، جدید و دارای گنبدی با پوشش آجری است.&lt;br /&gt;
==منابع ==&lt;br /&gt;
{{منابع}}&lt;br /&gt;
{{برگرفتگی&lt;br /&gt;
|پیش از لینک = کتاب&lt;br /&gt;
|منبع = زیارت‌گاه‌های عراق، محمدمهدی فقیه بحرالعلوم،&lt;br /&gt;
|پس از لینک = بخش « زیارتگاه های استان مثنی، مقام حضرت مهدى(عج)»، ج2، ص338،&lt;br /&gt;
| لینک = http://lib.hajj.ir/View/fa/Book/BookView/Image/1473&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
{{پایان}}&lt;br /&gt;
{{زیارتگاه‌ها و مقبره‌های عراق}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[رده:مکان‌های منتسب به امام زمان(ع)]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>A sharefat</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikihaj.com/index.php?title=%D8%A7%D9%84%DA%AF%D9%88:%D8%B2%DB%8C%D8%A7%D8%B1%D8%AA%DA%AF%D8%A7%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7_%D9%88_%D9%85%D9%82%D8%A8%D8%B1%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82&amp;diff=24295</id>
		<title>الگو:زیارتگاه‌ها و مقبره‌های عراق</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikihaj.com/index.php?title=%D8%A7%D9%84%DA%AF%D9%88:%D8%B2%DB%8C%D8%A7%D8%B1%D8%AA%DA%AF%D8%A7%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7_%D9%88_%D9%85%D9%82%D8%A8%D8%B1%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82&amp;diff=24295"/>
		<updated>2019-09-20T19:19:58Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;A sharefat: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{ناوبری مکان&lt;br /&gt;
|bodyclass = &lt;br /&gt;
|name = زیارتگاه‌ها و مقبره‌های عراق&lt;br /&gt;
|title = زیارتگاه‌ها و مقبره‌های عراق&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|image = &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|group1 = [[نجف]]&lt;br /&gt;
|list1 = {{ناوبری مکان&lt;br /&gt;
 | child&lt;br /&gt;
 | group1 = زیارتگاه‌ها&lt;br /&gt;
 | list1 = [[آستان مقدس امام علی|آستان مقدس امام علی(ع)]] • [[مرقد کمیل بن زیاد نخعی]] • [[مزار امامزاده عمران بن علی|مزار امامزاده عمران بن علی(ع)]] • [[مزارات دختران امام حسن|مزارات دختران امام حسن(ع)]] • [[مزار بنت الحسین|مزار بنت الحسین(ع)]] &lt;br /&gt;
 | group2 = مقبره‌ها&lt;br /&gt;
 | list2 = [[مرقد صافی صفا]] &lt;br /&gt;
 | group3 = مقام‌ها&lt;br /&gt;
 | list3 = [[مقام امام زین‌العابدین (نجف)|مقام امام زین‌العابدین(ع)]] • [[مقام محمد حنفیه (نجف)|مقام محمد حنفیه]] • &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
|group2 = [[کربلا]]&lt;br /&gt;
|list2 = {{ناوبری مکان&lt;br /&gt;
 | child&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 | group1 = زیارتگاه‌ها&lt;br /&gt;
 | list1 = [[آستان مقدس حضرت عباس(ع)]] • [[مرقد نوح بن دراج]] • [[مزار سیداسماعیل و ام‌کلثوم]] • [[مزار امامزاده احمد بن موسی(ع)]] • [[مزار امامزاده اخرس بن موسی(ع)]] • [[مزار امامزاده اسماعیل بن موسی(ع)]] • [[مزار امامزاده عبدالله بن موسی(ع)]] • [[مزار سید احمد ابوهاشم]] • [[چشمه امام علی (کربلا)|چشمه امام علی]] • [[حوض امام علی (کربلا)|حوض امام علی]] • [[ضریح شهدای کربلا]] • [[قبر حضرت علی اکبر(ع)]] • [[قتلگاه]] • [[ضریح قبر امام حسین(ع)]] • [[خیمه‌گاه حسینی]] • [[مرقد حر بن یزید ریاحی]] • [[مرقد عون بن عبدالله]] • [[قبر ابراهیم مجاب‌]] • [[قبر حبیب بن مظاهر اسدی]]&lt;br /&gt;
 | group2 = مقبره‌ها&lt;br /&gt;
 | list2 = [[مقبره سیدمحمد آل جوده]] • [[مقبره سیدمحمد مجاهد]] • [[مقبره شریف العلماء]] • [[مقبره ابن‌حمزه طوسی]] • [[مقبره ابن‌فهد حلی]] • [[آرامگاه فضولی بغدادی‌]] • [[قبر سید ابواحمد موسوی]] &lt;br /&gt;
 | group3 = مقام‌ها &lt;br /&gt;
 | list3 = [[مقام امام زین‌العابدین (کربلا)|مقام امام زین‌العابدین]] • [[مقام امام صادق (کربلا)|مقام امام صادق ]] • [[مقام امام کاظم (کربلا)|مقام امام کاظم ]] • [[مقام حضرت مهدی (کربلا)|مقام حضرت مهدی ]] • [[مقام دستان حضرت عباس(ع)]] • [[مقام شیر فضه]] • [[مقام علی‌اکبر(ع)]] • [[مقام علی‌اصغر(ع)]] • [[مقام امام علی (کربلا)|مقام امام علی(ع)]] • [[مقام دیدار امام حسین(ع) و عمر بن سعد]] • [[تل زینبیه]]&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
|group3 = [[کاظمین]]&lt;br /&gt;
| list3 = {{ناوبری مکان&lt;br /&gt;
 | child&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 | group1 = زیارتگاه‌ها&lt;br /&gt;
 | list1 = [[آستان مقدس کاظمین|آستان مقدس کاظمین(ع)]] • [[مزار فرزندان امام موسی کاظم(ع)]] • &lt;br /&gt;
 | group2 = مقبره‌ها&lt;br /&gt;
 | list2 = [[مقبره ابن‌قولویه قمی]] • [[مقبره سیداسماعیل صدر]] • [[مزار سیدرضی]] • [[مزار سیدمرتضی]] • &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|group4 = [[سامراء]]&lt;br /&gt;
|list4 = {{ناوبری مکان&lt;br /&gt;
 | child&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 | group1 = زیارتگاه‌ها&lt;br /&gt;
 | list1 = [[آستان مقدس امامین عسکریین(ع)]] • [[سرداب غیبت]] • [[مرقد ابراهیم بن مالک اشتر]] • [[مزار امامزاده سیدمحمد(ع)]] &lt;br /&gt;
 | group2 = مقبره‌ها&lt;br /&gt;
 | list2 = [[قبر عبدالله بن جعفر (دمشق)]]&lt;br /&gt;
 | group3 = مقام‌ها&lt;br /&gt;
 | list3 = &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
|group5 = [[بغداد]]&lt;br /&gt;
|list5 = {{ناوبری مکان&lt;br /&gt;
 | child&lt;br /&gt;
 | group1 = زیارتگاه‌ها&lt;br /&gt;
 | list1 = [[مزار امامزاده علی بن محمد باقر(ع)]] • [[مزار سیدعلی بن اسماعیل]] • [[مزار سیدعلی بن محمد دیباج]] • [[مشهد النذور]] • [[مزار امام زاده سلطان علی]] • [[مزار یوشع پیامبر(ع)]] • [[مزار قنبر‌علی]] • [[مزار اسماعیل بن موسی(ع) (بغداد)]]&lt;br /&gt;
 | group2 = مقبره‌ها&lt;br /&gt;
 | list2 = [[مرقد حسین بن روح نوبختی]] • [[مرقد علی بن محمد سمری]] • [[مرقد محمد بن عثمان بن سعيد عمروى (شيخ خلانى)]] • [[مقبره شيخ كلينى و شيخ كراجكى]]&lt;br /&gt;
 | group3 = مقام‌ها&lt;br /&gt;
 | list3 = [[مقام خضر الياس(ع)]]&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 }}&lt;br /&gt;
|group6 = [[حله]]&lt;br /&gt;
|list6 = {{ناوبری مکان&lt;br /&gt;
 | child&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 | group1 = زیارتگاه‌ها&lt;br /&gt;
 | list1 = [[مزار امامزاده بکر بن علی|مزار امامزاده بکر بن علی(ع)]] • [[مزار امامزاده شریفه بنت الحسن|مزار امامزاده شریفه بنت الحسن(ع)]] • [[مزار امامزاده عمران بن على (حله)|مزار امامزاده عمران بن على(ع)]] • [[مزار امامزاده هدیه بنت حسن عسكرى|مزار امامزاده هدیه بنت حسن عسكرى(ع)]] • [[مزار امامزاده یحیی بن علی|مزار امامزاده یحیی بن علی(ع)]] • [[مزار سيدابراهيم بن عبدالله محض]] • [[مزار ابراهيم بن عقيل]] • [[مزار سیداسماعیل بن ابراهیم طباطبا]] • [[مزار امامزاده ابراهیم بن موسی(ع)]] • [[مزار امامزاده عبدالله بن موسی (حله)|مزار امامزاده عبدالله بن موسی(ع)]]&lt;br /&gt;
 | group2 = مقبره‌ها&lt;br /&gt;
 | list2 = [[مقبره ابراهیم قطیفی]] • [[مقبره ابن ادریس حلی]] • [[مقبره ابن حماد]] • [[مقبره احمد بن طاووس]] • [[مقبره رضی‌الدین علی بن‌ طاووس]] • [[مقبره عبدالکریم بن‌ طاووس]] • [[مقبره محقق حلی]] • [[مقبره یحیی بن سعید حلی]]&lt;br /&gt;
 | group3 = مقام‌ها&lt;br /&gt;
 | list3 = [[مقام امام علی (حله)|مقام امام علی(ع)]] • [[مقام امام زین العابدین (حله)|مقام امام زین العابدین(ع)]] • [[مقام امام جعفر صادق (حله)|مقام امام جعفر صادق(ع)]] • [[مقام حضرت مهدی (حله)|مقام حضرت مهدی(عج)]]&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 }}&lt;br /&gt;
|group7 = [[کوفه]]&lt;br /&gt;
|list7 = {{ناوبری مکان&lt;br /&gt;
 | child&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 | group1 = زیارتگاه‌ها&lt;br /&gt;
 | list1 = [[مرقد امامزاده خدیجه]] • [[مرقد مسلم بن عقیل]] • [[مرقد مختار ثقفی]] • [[مرقد هانی بن عروه]] • [[مرقد میثم تمار]] • [[مزار اولاد الحسن]] • [[مرقد سیدابراهیم الغمر حسنی]] • [[مزار امامزاده محمد اصغر]] • [[مشهد ذوالکفل پیامبر(ع)]]&lt;br /&gt;
 | group2 = مقبره‌ها&lt;br /&gt;
 | list2 = &lt;br /&gt;
 | group3 = مقام‌ها&lt;br /&gt;
 | list3 = [[خانه امام علی (کوفه)|خانه امام علی]] • [[مقام امام حسن مجتبی(ع)]]&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 }}&lt;br /&gt;
|group8 = [[بصره]]&lt;br /&gt;
|list8 = {{ناوبری مکان&lt;br /&gt;
 | child&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 | group1 = زیارتگاه‌ها&lt;br /&gt;
 | list1 = &lt;br /&gt;
 | group2 = مقبره‌ها&lt;br /&gt;
 | list2 = &lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 }}&lt;br /&gt;
|group9 = سایر شهرها&lt;br /&gt;
|list9 = {{ناوبری مکان&lt;br /&gt;
 | child&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 | group1 = زیارتگاه‌ها&lt;br /&gt;
 | list1 = [[آستان طفلان مسلم بن عقیل]] • [[مزار امامزاده قاسم بن حسن(ع)]] • [[مرقد ابراهیم بن عقیل بن ابی‌طالب‌(ع)]] • [[مرقد سلمان فارسی]] • [[مزار امامزاده طاهر بن محمد باقر(ع)]]• [[مزار محمد عابد (عراق)]]&lt;br /&gt;
 | group2 = مقبره‌ها&lt;br /&gt;
 | list2 = &lt;br /&gt;
 | group3 = مقام‌ها&lt;br /&gt;
 | list3 = [[مقام امام زمان در مسجد سهله]] • [[مقام امام زمان در وادی السلام]] • [[مقام امام زمان در نعمانیه]] • [[مقام امام زمان در سماوه]]&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 }}&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&amp;lt;noinclude&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[رده:زیارتگاه‌ها و مقبره‌های عراق]]&lt;br /&gt;
[[رده:الگوهای افقی]]&lt;br /&gt;
&amp;lt;/noinclude&amp;gt;&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>A sharefat</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85_%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85_%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86_(%D8%B3%D9%85%D8%A7%D9%88%D9%87)&amp;diff=24294</id>
		<title>مقام امام زمان (سماوه)</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85_%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85_%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86_(%D8%B3%D9%85%D8%A7%D9%88%D9%87)&amp;diff=24294"/>
		<updated>2019-09-20T19:18:32Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;A sharefat: صفحه‌ای تازه حاوی «در کشور عراق چندین مقام برای حضرت مهدی(عج) از جمله در شهرهای سامرا، کو...» ایجاد کرد&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;در کشور [[عراق]] چندین مقام برای [[حضرت مهدی(عج)]] از جمله در شهرهای [[سامرا]]، [[کوفه]]، [[نجف]]، [[حلّه]]، [[کربلا]] و [[نعمانیه]] وجود دارد که شماری از آنها از دیرباز، زیارتگاه‌های مشهور و شناخته شده شیعیان بوده است. مهم‌ترین این مقام‌ها شامل [[سرداب غیبت]] در سامرا، مقام‌های حضرت مهدی(عج) در [[مسجد سهله]] و [[قبرستان وادی‌السلام]] و در شهرهای حلّه، کربلا، نعمانیه و سماوه است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
مقام امام زمان در هفت کیلومتری شمال غربی شهر سماوه، واقع است و شیعیان منطقه معتقدند که امام زمان(عج) در این مکان، مشاهده شده یا از این محل، عبور کرده است.&lt;br /&gt;
==موقعیت جغرافیایی==&lt;br /&gt;
این مقام در هفت کیلومتری شمال غربی شهر سماوه، واقع است و مورد توجه ویژه شیعیان است.&lt;br /&gt;
==ایجاد بنا و بازسازی==&lt;br /&gt;
شیعیان این منطقه معتقدند که امام زمان(عج) در این مکان، مشاهده شده یا از این محل، عبور کرده است. از این‌رو در اینجا مقامی ساخته‌اند و به آن حضرت متوسل می‌شوند. نیکوکاران منطقه، بارها به تعمیر و بازسازی این مقام، اقدام نموده‌اند و ساختمان فعلی آن، جدید و دارای گنبدی با پوشش آجری است.&lt;br /&gt;
==منابع ==&lt;br /&gt;
{{منابع}}&lt;br /&gt;
{{برگرفتگی&lt;br /&gt;
|پیش از لینک = کتاب&lt;br /&gt;
|منبع = زیارت‌گاه‌های عراق، محمدمهدی فقیه بحرالعلوم،&lt;br /&gt;
|پس از لینک = بخش « زیارتگاه های استان مثنی، مقام حضرت مهدى(عج)»، ج2، ص338،&lt;br /&gt;
| لینک = http://lib.hajj.ir/View/fa/Book/BookView/Image/1473&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
{{پایان}}&lt;br /&gt;
{{زیارتگاه‌ها و مقبره‌های عراق}}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>A sharefat</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikihaj.com/index.php?title=%D8%A7%D9%84%DA%AF%D9%88:%D8%B2%DB%8C%D8%A7%D8%B1%D8%AA%DA%AF%D8%A7%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7_%D9%88_%D9%85%D9%82%D8%A8%D8%B1%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82&amp;diff=24293</id>
		<title>الگو:زیارتگاه‌ها و مقبره‌های عراق</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikihaj.com/index.php?title=%D8%A7%D9%84%DA%AF%D9%88:%D8%B2%DB%8C%D8%A7%D8%B1%D8%AA%DA%AF%D8%A7%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7_%D9%88_%D9%85%D9%82%D8%A8%D8%B1%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82&amp;diff=24293"/>
		<updated>2019-09-20T19:03:32Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;A sharefat: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{ناوبری مکان&lt;br /&gt;
|bodyclass = &lt;br /&gt;
|name = زیارتگاه‌ها و مقبره‌های عراق&lt;br /&gt;
|title = زیارتگاه‌ها و مقبره‌های عراق&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|image = &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|group1 = [[نجف]]&lt;br /&gt;
|list1 = {{ناوبری مکان&lt;br /&gt;
 | child&lt;br /&gt;
 | group1 = زیارتگاه‌ها&lt;br /&gt;
 | list1 = [[آستان مقدس امام علی|آستان مقدس امام علی(ع)]] • [[مرقد کمیل بن زیاد نخعی]] • [[مزار امامزاده عمران بن علی|مزار امامزاده عمران بن علی(ع)]] • [[مزارات دختران امام حسن|مزارات دختران امام حسن(ع)]] • [[مزار بنت الحسین|مزار بنت الحسین(ع)]] &lt;br /&gt;
 | group2 = مقبره‌ها&lt;br /&gt;
 | list2 = [[مرقد صافی صفا]] &lt;br /&gt;
 | group3 = مقام‌ها&lt;br /&gt;
 | list3 = [[مقام امام زین‌العابدین (نجف)|مقام امام زین‌العابدین(ع)]] • [[مقام محمد حنفیه (نجف)|مقام محمد حنفیه]] • &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
|group2 = [[کربلا]]&lt;br /&gt;
|list2 = {{ناوبری مکان&lt;br /&gt;
 | child&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 | group1 = زیارتگاه‌ها&lt;br /&gt;
 | list1 = [[آستان مقدس حضرت عباس(ع)]] • [[مرقد نوح بن دراج]] • [[مزار سیداسماعیل و ام‌کلثوم]] • [[مزار امامزاده احمد بن موسی(ع)]] • [[مزار امامزاده اخرس بن موسی(ع)]] • [[مزار امامزاده اسماعیل بن موسی(ع)]] • [[مزار امامزاده عبدالله بن موسی(ع)]] • [[مزار سید احمد ابوهاشم]] • [[چشمه امام علی (کربلا)|چشمه امام علی]] • [[حوض امام علی (کربلا)|حوض امام علی]] • [[ضریح شهدای کربلا]] • [[قبر حضرت علی اکبر(ع)]] • [[قتلگاه]] • [[ضریح قبر امام حسین(ع)]] • [[خیمه‌گاه حسینی]] • [[مرقد حر بن یزید ریاحی]] • [[مرقد عون بن عبدالله]] • [[قبر ابراهیم مجاب‌]] • [[قبر حبیب بن مظاهر اسدی]]&lt;br /&gt;
 | group2 = مقبره‌ها&lt;br /&gt;
 | list2 = [[مقبره سیدمحمد آل جوده]] • [[مقبره سیدمحمد مجاهد]] • [[مقبره شریف العلماء]] • [[مقبره ابن‌حمزه طوسی]] • [[مقبره ابن‌فهد حلی]] • [[آرامگاه فضولی بغدادی‌]] • [[قبر سید ابواحمد موسوی]] &lt;br /&gt;
 | group3 = مقام‌ها &lt;br /&gt;
 | list3 = [[مقام امام زین‌العابدین (کربلا)|مقام امام زین‌العابدین]] • [[مقام امام صادق (کربلا)|مقام امام صادق ]] • [[مقام امام کاظم (کربلا)|مقام امام کاظم ]] • [[مقام حضرت مهدی (کربلا)|مقام حضرت مهدی ]] • [[مقام دستان حضرت عباس(ع)]] • [[مقام شیر فضه]] • [[مقام علی‌اکبر(ع)]] • [[مقام علی‌اصغر(ع)]] • [[مقام امام علی (کربلا)|مقام امام علی(ع)]] • [[مقام دیدار امام حسین(ع) و عمر بن سعد]] • [[تل زینبیه]]&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
|group3 = [[کاظمین]]&lt;br /&gt;
| list3 = {{ناوبری مکان&lt;br /&gt;
 | child&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 | group1 = زیارتگاه‌ها&lt;br /&gt;
 | list1 = [[آستان مقدس کاظمین|آستان مقدس کاظمین(ع)]] • [[مزار فرزندان امام موسی کاظم(ع)]] • &lt;br /&gt;
 | group2 = مقبره‌ها&lt;br /&gt;
 | list2 = [[مقبره ابن‌قولویه قمی]] • [[مقبره سیداسماعیل صدر]] • [[مزار سیدرضی]] • [[مزار سیدمرتضی]] • &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|group4 = [[سامراء]]&lt;br /&gt;
|list4 = {{ناوبری مکان&lt;br /&gt;
 | child&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 | group1 = زیارتگاه‌ها&lt;br /&gt;
 | list1 = [[آستان مقدس امامین عسکریین(ع)]] • [[سرداب غیبت]] • [[مرقد ابراهیم بن مالک اشتر]] • [[مزار امامزاده سیدمحمد(ع)]] &lt;br /&gt;
 | group2 = مقبره‌ها&lt;br /&gt;
 | list2 = [[قبر عبدالله بن جعفر (دمشق)]]&lt;br /&gt;
 | group3 = مقام‌ها&lt;br /&gt;
 | list3 = &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
|group5 = [[بغداد]]&lt;br /&gt;
|list5 = {{ناوبری مکان&lt;br /&gt;
 | child&lt;br /&gt;
 | group1 = زیارتگاه‌ها&lt;br /&gt;
 | list1 = [[مزار امامزاده علی بن محمد باقر(ع)]] • [[مزار سیدعلی بن اسماعیل]] • [[مزار سیدعلی بن محمد دیباج]] • [[مشهد النذور]] • [[مزار امام زاده سلطان علی]] • [[مزار یوشع پیامبر(ع)]] • [[مزار قنبر‌علی]] • [[مزار اسماعیل بن موسی(ع) (بغداد)]]&lt;br /&gt;
 | group2 = مقبره‌ها&lt;br /&gt;
 | list2 = [[مرقد حسین بن روح نوبختی]] • [[مرقد علی بن محمد سمری]] • [[مرقد محمد بن عثمان بن سعيد عمروى (شيخ خلانى)]] • [[مقبره شيخ كلينى و شيخ كراجكى]]&lt;br /&gt;
 | group3 = مقام‌ها&lt;br /&gt;
 | list3 = [[مقام خضر الياس(ع)]]&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 }}&lt;br /&gt;
|group6 = [[حله]]&lt;br /&gt;
|list6 = {{ناوبری مکان&lt;br /&gt;
 | child&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 | group1 = زیارتگاه‌ها&lt;br /&gt;
 | list1 = [[مزار امامزاده بکر بن علی|مزار امامزاده بکر بن علی(ع)]] • [[مزار امامزاده شریفه بنت الحسن|مزار امامزاده شریفه بنت الحسن(ع)]] • [[مزار امامزاده عمران بن على (حله)|مزار امامزاده عمران بن على(ع)]] • [[مزار امامزاده هدیه بنت حسن عسكرى|مزار امامزاده هدیه بنت حسن عسكرى(ع)]] • [[مزار امامزاده یحیی بن علی|مزار امامزاده یحیی بن علی(ع)]] • [[مزار سيدابراهيم بن عبدالله محض]] • [[مزار ابراهيم بن عقيل]] • [[مزار سیداسماعیل بن ابراهیم طباطبا]] • [[مزار امامزاده ابراهیم بن موسی(ع)]] • [[مزار امامزاده عبدالله بن موسی (حله)|مزار امامزاده عبدالله بن موسی(ع)]]&lt;br /&gt;
 | group2 = مقبره‌ها&lt;br /&gt;
 | list2 = [[مقبره ابراهیم قطیفی]] • [[مقبره ابن ادریس حلی]] • [[مقبره ابن حماد]] • [[مقبره احمد بن طاووس]] • [[مقبره رضی‌الدین علی بن‌ طاووس]] • [[مقبره عبدالکریم بن‌ طاووس]] • [[مقبره محقق حلی]] • [[مقبره یحیی بن سعید حلی]]&lt;br /&gt;
 | group3 = مقام‌ها&lt;br /&gt;
 | list3 = [[مقام امام علی (حله)|مقام امام علی(ع)]] • [[مقام امام زین العابدین (حله)|مقام امام زین العابدین(ع)]] • [[مقام امام جعفر صادق (حله)|مقام امام جعفر صادق(ع)]] • [[مقام حضرت مهدی (حله)|مقام حضرت مهدی(عج)]]&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 }}&lt;br /&gt;
|group7 = [[کوفه]]&lt;br /&gt;
|list7 = {{ناوبری مکان&lt;br /&gt;
 | child&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 | group1 = زیارتگاه‌ها&lt;br /&gt;
 | list1 = [[مرقد امامزاده خدیجه]] • [[مرقد مسلم بن عقیل]] • [[مرقد مختار ثقفی]] • [[مرقد هانی بن عروه]] • [[مرقد میثم تمار]] • [[مزار اولاد الحسن]] • [[مرقد سیدابراهیم الغمر حسنی]] • [[مزار امامزاده محمد اصغر]] • [[مشهد ذوالکفل پیامبر(ع)]]&lt;br /&gt;
 | group2 = مقبره‌ها&lt;br /&gt;
 | list2 = &lt;br /&gt;
 | group3 = مقام‌ها&lt;br /&gt;
 | list3 = [[خانه امام علی (کوفه)|خانه امام علی]] • [[مقام امام حسن مجتبی(ع)]]&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 }}&lt;br /&gt;
|group8 = [[بصره]]&lt;br /&gt;
|list8 = {{ناوبری مکان&lt;br /&gt;
 | child&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 | group1 = زیارتگاه‌ها&lt;br /&gt;
 | list1 = &lt;br /&gt;
 | group2 = مقبره‌ها&lt;br /&gt;
 | list2 = &lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 }}&lt;br /&gt;
|group9 = سایر شهرها&lt;br /&gt;
|list9 = {{ناوبری مکان&lt;br /&gt;
 | child&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 | group1 = زیارتگاه‌ها&lt;br /&gt;
 | list1 = [[آستان طفلان مسلم بن عقیل]] • [[مزار امامزاده قاسم بن حسن(ع)]] • [[مرقد ابراهیم بن عقیل بن ابی‌طالب‌(ع)]] • [[مرقد سلمان فارسی]] • [[مزار امامزاده طاهر بن محمد باقر(ع)]]• [[مزار محمد عابد (عراق)]]&lt;br /&gt;
 | group2 = مقبره‌ها&lt;br /&gt;
 | list2 = &lt;br /&gt;
 | group3 = مقام‌ها&lt;br /&gt;
 | list3 = [[مقام امام زمان در مسجد سهله]] • [[مقام امام زمان در وادی السلام]] • [[مقام امام زمان در نعمانیه]]&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 }}&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&amp;lt;noinclude&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[رده:زیارتگاه‌ها و مقبره‌های عراق]]&lt;br /&gt;
[[رده:الگوهای افقی]]&lt;br /&gt;
&amp;lt;/noinclude&amp;gt;&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>A sharefat</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85_%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85_%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86_(%D9%86%D8%B9%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C%D9%87)&amp;diff=24292</id>
		<title>مقام امام زمان (نعمانیه)</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85_%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85_%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86_(%D9%86%D8%B9%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C%D9%87)&amp;diff=24292"/>
		<updated>2019-09-20T19:01:59Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;A sharefat: صفحه‌ای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات مقام‌ها | عنوان            =مقام امام زمان در نعمانیه | تصویر            =...» ایجاد کرد&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{جعبه اطلاعات مقام‌ها&lt;br /&gt;
| عنوان            =مقام امام زمان در نعمانیه&lt;br /&gt;
| تصویر            =143.jpg&lt;br /&gt;
| اندازه تصویر     =300px&lt;br /&gt;
| توضیح تصویر      =&lt;br /&gt;
| بنيانگذار        =نامعلوم&lt;br /&gt;
| تأسیس            =قبل از قرن 8 هجری قمری&lt;br /&gt;
| کاربری           =زیارتگاه&lt;br /&gt;
| مکان             =[[عراق]]، استان واسط، یک کیلومتری از سمت غربی جاده نعمانیه به کوت&lt;br /&gt;
| نام‌های دیگر      =&lt;br /&gt;
| وقایع مرتبط      =&lt;br /&gt;
| ظرفیت            =&lt;br /&gt;
| وضعیت            =فعال&lt;br /&gt;
| مساحت            =&lt;br /&gt;
| امکانات          =&lt;br /&gt;
| شماره ثبت        =&lt;br /&gt;
| معمار            =&lt;br /&gt;
| سبک              =&lt;br /&gt;
| بازسازی          =1419ه.ق توسط خیرین نعمانیه&lt;br /&gt;
| وبگاه            =&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
در کشور [[عراق]] چندین مقام برای [[حضرت مهدی(عج)]] از جمله در شهرهای [[سامرا]]، [[کوفه]]، [[نجف]]، [[حلّه]]، [[کربلا]] و [[نعمانیه]] وجود دارد که شماری از آنها از دیرباز، زیارتگاه‌های مشهور و شناخته شده شیعیان بوده است. مهم‌ترین این مقام‌ها شامل [[سرداب غیبت]] در سامرا، مقام‌های حضرت مهدی(عج) در [[مسجد سهله]] و [[قبرستان وادی‌السلام]] و در شهرهای حلّه، کربلا و نعمانیه است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
مقام امام زمان در نعمانیه، در منطقه «ام عکیط»، در فاصله حدود یک کیلومتر از سمت غربی جاده نعمانیه به کوت، قرار دارد. این مقام به یادبود دیدار «[[ابن ابی‌جواد نعمانی]]» با [[امام زمان(عج)]] ساخته شده و در قرن هشتم هجری، زیارتگاهی کاملا شناخته شده بود. در داخل این مقام، قبر منسوب به [[محمد بن قاسم]]، از نوادگان [[امام سجاد(ع)]] و مشهور به «صوفی» وجود دارد.&lt;br /&gt;
==موقعیت جغرافیایی==&lt;br /&gt;
این مقام، در منطقه «ام عکیط»، در فاصله حدود یک کیلومتر از سمت غربی جاده نعمانیه به کوت، واقع است. فاصله آن از نعمانیه، 15 کیلومتر و از کوت، 22 کیلومتر است‌ و حدود 150 متر از پشت مقام، [[رود دجله]] واقع است.&amp;lt;ref&amp;gt;«مقام امام زمان(عج) در شهر نعمانیه»، احمد علی مجید الحلی، مترجم، صعلی‌اصغر رضایی، انتظار موعود، ش 18، ص173.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
==پیشینه تاریخی==&lt;br /&gt;
قدیمی‌ترین اشاره به این مقام، مربوط به حکایت دیدار «[[ابن ابی‌جواد نعمانی]]» با [[امام زمان(عج)]] است که «[[میرزا عبدالله افندی]]» در زندگی‌نامه این عالم، در بخشی از کتاب خود، به نام «[[ریاض العلماء]]» به آن اشاره کرده است. البته این بخش از کتاب ریاض العلماء، امروزه به دست ما نرسیده است، اما خوشبختانه [[محدث نوری]]، آن را در کتاب «[[النجم الثاقب]]»، نقل کرده است. این نقل، نشان می‌دهد که مقام حضرت مهدی(عج) در قرن هشتم هجری، شناخته شده بوده و در آن، آمده است که امام(عج) در روزها و شب‌های سه‌شنبه، در این مقام، حضور می‌یابد.&amp;lt;ref&amp;gt;النجم الثاقب، ج2، ص417.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
==ساختمان==&lt;br /&gt;
ساختمان مقام، در گذشته، کوچک‌تر از بنای فعلی آن و از آجر و خشت و گل بوده است. نقل کرده‌اند که در گذشته، سنگی داخل مقام وجود داشته که روی آن، نام مدفون در مقام، ثبت شده بود. اما در زمان جنگ جهانی دوم که نیروهای نظامی انگلیس در یک پادگان نظامی نزدیک مقام حضور داشتند، یک کاپیتان انگلیسی، این سنگ را به سرقت برد.&lt;br /&gt;
==بازسازی==&lt;br /&gt;
کار بازسازی و توسعه بنای مقام، به شکل کنونی آن، از سال 1419 ه. ق- 1998 م، با تلاش مؤمنان و نیکوکاران نعمانیه، آغاز شد.&amp;lt;ref&amp;gt;«مقام امام زمان(عج) در شهر نعمانیه»، ش 18، ص176. &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
==قبر داخل مقام==&lt;br /&gt;
میان بنا، قبر برجسته‌ای به ارتفاع حدود نیم متر، وجود دارد که با پارچه‌های سبزرنگ، پوشیده شده است. روی قبر، ضریحی از آلومینیوم به عرض 3 متر و ارتفاع 5/ 3 متر وجود دارد که بالای آن، با شیشه پوشیده شده است. این قبر، مدفن محمد بن قاسم بن علی بن عمر اشرف بن امام زین‌العابدین(ع)، مشهور به «صوفی»، دانسته شده است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[محمد بن قاسم]]، از نوادگان [[امام سجاد(ع)]] است که در دانش و دیانت و پارسایی، از چهره‌های ممتاز عصر خود بود و چون معمولًا جامه پشمی سفید رنگ و خشن، بر تن می‌کرد، او را صوفی می‌گفتند.&lt;br /&gt;
==پانویس==&lt;br /&gt;
{{پانویس}}&lt;br /&gt;
==منابع ==&lt;br /&gt;
{{منابع}}&lt;br /&gt;
{{برگرفتگی&lt;br /&gt;
|پیش از لینک = کتاب&lt;br /&gt;
|منبع = زیارت‌گاه‌های عراق، محمدمهدی فقیه بحرالعلوم،&lt;br /&gt;
|پس از لینک = بخش «زيارتگاه‌هاى مهم استان واسط، مقام حضرت مهدى(عج) و قبر محمد بن قاسم صوفى»، ج2، ص431،&lt;br /&gt;
| لینک = http://lib.hajj.ir/View/fa/Book/BookView/Image/1473&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;النجم الثاقب فی احوال الامام الحجة الغائب&#039;&#039;&#039;، الشیخ حسین الطبرسی النوری، تقدیم وترجمة وتحقیق وتعلیق: السید یاسین الموسوی، ط 1، قم، انوار الهدی، 1415 ه. ق.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;«مقام امام زمان(عج) در شهر نعمانیه»&#039;&#039;&#039;، احمد علی مجید الحلی، مترجم، صعلی‌اصغر رضایی، انتظار موعود، ش 18.&lt;br /&gt;
{{پایان}}&lt;br /&gt;
{{زیارتگاه‌ها و مقبره‌های عراق}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[رده:مکان‌های منتسب به امام زمان(ع)]]&lt;br /&gt;
[[رده:مکان‌های مذهبی عراق]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>A sharefat</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:143.jpg&amp;diff=24291</id>
		<title>پرونده:143.jpg</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:143.jpg&amp;diff=24291"/>
		<updated>2019-09-20T18:54:59Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;A sharefat: مقام امام زمان در نعمانیه&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;== خلاصه ==&lt;br /&gt;
مقام امام زمان در نعمانیه&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>A sharefat</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikihaj.com/index.php?title=%D8%A7%D9%84%DA%AF%D9%88:%D8%B2%DB%8C%D8%A7%D8%B1%D8%AA%DA%AF%D8%A7%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7_%D9%88_%D9%85%D9%82%D8%A8%D8%B1%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82&amp;diff=24290</id>
		<title>الگو:زیارتگاه‌ها و مقبره‌های عراق</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikihaj.com/index.php?title=%D8%A7%D9%84%DA%AF%D9%88:%D8%B2%DB%8C%D8%A7%D8%B1%D8%AA%DA%AF%D8%A7%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7_%D9%88_%D9%85%D9%82%D8%A8%D8%B1%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82&amp;diff=24290"/>
		<updated>2019-09-20T18:23:14Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;A sharefat: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{ناوبری مکان&lt;br /&gt;
|bodyclass = &lt;br /&gt;
|name = زیارتگاه‌ها و مقبره‌های عراق&lt;br /&gt;
|title = زیارتگاه‌ها و مقبره‌های عراق&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|image = &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|group1 = [[نجف]]&lt;br /&gt;
|list1 = {{ناوبری مکان&lt;br /&gt;
 | child&lt;br /&gt;
 | group1 = زیارتگاه‌ها&lt;br /&gt;
 | list1 = [[آستان مقدس امام علی|آستان مقدس امام علی(ع)]] • [[مرقد کمیل بن زیاد نخعی]] • [[مزار امامزاده عمران بن علی|مزار امامزاده عمران بن علی(ع)]] • [[مزارات دختران امام حسن|مزارات دختران امام حسن(ع)]] • [[مزار بنت الحسین|مزار بنت الحسین(ع)]] &lt;br /&gt;
 | group2 = مقبره‌ها&lt;br /&gt;
 | list2 = [[مرقد صافی صفا]] &lt;br /&gt;
 | group3 = مقام‌ها&lt;br /&gt;
 | list3 = [[مقام امام زین‌العابدین (نجف)|مقام امام زین‌العابدین(ع)]] • [[مقام محمد حنفیه (نجف)|مقام محمد حنفیه]] • &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
|group2 = [[کربلا]]&lt;br /&gt;
|list2 = {{ناوبری مکان&lt;br /&gt;
 | child&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 | group1 = زیارتگاه‌ها&lt;br /&gt;
 | list1 = [[آستان مقدس حضرت عباس(ع)]] • [[مرقد نوح بن دراج]] • [[مزار سیداسماعیل و ام‌کلثوم]] • [[مزار امامزاده احمد بن موسی(ع)]] • [[مزار امامزاده اخرس بن موسی(ع)]] • [[مزار امامزاده اسماعیل بن موسی(ع)]] • [[مزار امامزاده عبدالله بن موسی(ع)]] • [[مزار سید احمد ابوهاشم]] • [[چشمه امام علی (کربلا)|چشمه امام علی]] • [[حوض امام علی (کربلا)|حوض امام علی]] • [[ضریح شهدای کربلا]] • [[قبر حضرت علی اکبر(ع)]] • [[قتلگاه]] • [[ضریح قبر امام حسین(ع)]] • [[خیمه‌گاه حسینی]] • [[مرقد حر بن یزید ریاحی]] • [[مرقد عون بن عبدالله]] • [[قبر ابراهیم مجاب‌]] • [[قبر حبیب بن مظاهر اسدی]]&lt;br /&gt;
 | group2 = مقبره‌ها&lt;br /&gt;
 | list2 = [[مقبره سیدمحمد آل جوده]] • [[مقبره سیدمحمد مجاهد]] • [[مقبره شریف العلماء]] • [[مقبره ابن‌حمزه طوسی]] • [[مقبره ابن‌فهد حلی]] • [[آرامگاه فضولی بغدادی‌]] • [[قبر سید ابواحمد موسوی]] &lt;br /&gt;
 | group3 = مقام‌ها &lt;br /&gt;
 | list3 = [[مقام امام زین‌العابدین (کربلا)|مقام امام زین‌العابدین]] • [[مقام امام صادق (کربلا)|مقام امام صادق ]] • [[مقام امام کاظم (کربلا)|مقام امام کاظم ]] • [[مقام حضرت مهدی (کربلا)|مقام حضرت مهدی ]] • [[مقام دستان حضرت عباس(ع)]] • [[مقام شیر فضه]] • [[مقام علی‌اکبر(ع)]] • [[مقام علی‌اصغر(ع)]] • [[مقام امام علی (کربلا)|مقام امام علی(ع)]] • [[مقام دیدار امام حسین(ع) و عمر بن سعد]] • [[تل زینبیه]]&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
|group3 = [[کاظمین]]&lt;br /&gt;
| list3 = {{ناوبری مکان&lt;br /&gt;
 | child&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 | group1 = زیارتگاه‌ها&lt;br /&gt;
 | list1 = [[آستان مقدس کاظمین|آستان مقدس کاظمین(ع)]] • [[مزار فرزندان امام موسی کاظم(ع)]] • &lt;br /&gt;
 | group2 = مقبره‌ها&lt;br /&gt;
 | list2 = [[مقبره ابن‌قولویه قمی]] • [[مقبره سیداسماعیل صدر]] • [[مزار سیدرضی]] • [[مزار سیدمرتضی]] • &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|group4 = [[سامراء]]&lt;br /&gt;
|list4 = {{ناوبری مکان&lt;br /&gt;
 | child&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 | group1 = زیارتگاه‌ها&lt;br /&gt;
 | list1 = [[آستان مقدس امامین عسکریین(ع)]] • [[سرداب غیبت]] • [[مرقد ابراهیم بن مالک اشتر]] • [[مزار امامزاده سیدمحمد(ع)]] &lt;br /&gt;
 | group2 = مقبره‌ها&lt;br /&gt;
 | list2 = [[قبر عبدالله بن جعفر (دمشق)]]&lt;br /&gt;
 | group3 = مقام‌ها&lt;br /&gt;
 | list3 = &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
|group5 = [[بغداد]]&lt;br /&gt;
|list5 = {{ناوبری مکان&lt;br /&gt;
 | child&lt;br /&gt;
 | group1 = زیارتگاه‌ها&lt;br /&gt;
 | list1 = [[مزار امامزاده علی بن محمد باقر(ع)]] • [[مزار سیدعلی بن اسماعیل]] • [[مزار سیدعلی بن محمد دیباج]] • [[مشهد النذور]] • [[مزار امام زاده سلطان علی]] • [[مزار یوشع پیامبر(ع)]] • [[مزار قنبر‌علی]] • [[مزار اسماعیل بن موسی(ع) (بغداد)]]&lt;br /&gt;
 | group2 = مقبره‌ها&lt;br /&gt;
 | list2 = [[مرقد حسین بن روح نوبختی]] • [[مرقد علی بن محمد سمری]] • [[مرقد محمد بن عثمان بن سعيد عمروى (شيخ خلانى)]] • [[مقبره شيخ كلينى و شيخ كراجكى]]&lt;br /&gt;
 | group3 = مقام‌ها&lt;br /&gt;
 | list3 = [[مقام خضر الياس(ع)]]&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 }}&lt;br /&gt;
|group6 = [[حله]]&lt;br /&gt;
|list6 = {{ناوبری مکان&lt;br /&gt;
 | child&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 | group1 = زیارتگاه‌ها&lt;br /&gt;
 | list1 = [[مزار امامزاده بکر بن علی|مزار امامزاده بکر بن علی(ع)]] • [[مزار امامزاده شریفه بنت الحسن|مزار امامزاده شریفه بنت الحسن(ع)]] • [[مزار امامزاده عمران بن على (حله)|مزار امامزاده عمران بن على(ع)]] • [[مزار امامزاده هدیه بنت حسن عسكرى|مزار امامزاده هدیه بنت حسن عسكرى(ع)]] • [[مزار امامزاده یحیی بن علی|مزار امامزاده یحیی بن علی(ع)]] • [[مزار سيدابراهيم بن عبدالله محض]] • [[مزار ابراهيم بن عقيل]] • [[مزار سیداسماعیل بن ابراهیم طباطبا]] • [[مزار امامزاده ابراهیم بن موسی(ع)]] • [[مزار امامزاده عبدالله بن موسی (حله)|مزار امامزاده عبدالله بن موسی(ع)]]&lt;br /&gt;
 | group2 = مقبره‌ها&lt;br /&gt;
 | list2 = [[مقبره ابراهیم قطیفی]] • [[مقبره ابن ادریس حلی]] • [[مقبره ابن حماد]] • [[مقبره احمد بن طاووس]] • [[مقبره رضی‌الدین علی بن‌ طاووس]] • [[مقبره عبدالکریم بن‌ طاووس]] • [[مقبره محقق حلی]] • [[مقبره یحیی بن سعید حلی]]&lt;br /&gt;
 | group3 = مقام‌ها&lt;br /&gt;
 | list3 = [[مقام امام علی (حله)|مقام امام علی(ع)]] • [[مقام امام زین العابدین (حله)|مقام امام زین العابدین(ع)]] • [[مقام امام جعفر صادق (حله)|مقام امام جعفر صادق(ع)]] • [[مقام حضرت مهدی (حله)|مقام حضرت مهدی(عج)]]&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 }}&lt;br /&gt;
|group7 = [[کوفه]]&lt;br /&gt;
|list7 = {{ناوبری مکان&lt;br /&gt;
 | child&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 | group1 = زیارتگاه‌ها&lt;br /&gt;
 | list1 = [[مرقد امامزاده خدیجه]] • [[مرقد مسلم بن عقیل]] • [[مرقد مختار ثقفی]] • [[مرقد هانی بن عروه]] • [[مرقد میثم تمار]] • [[مزار اولاد الحسن]] • [[مرقد سیدابراهیم الغمر حسنی]] • [[مزار امامزاده محمد اصغر]] • [[مشهد ذوالکفل پیامبر(ع)]]&lt;br /&gt;
 | group2 = مقبره‌ها&lt;br /&gt;
 | list2 = &lt;br /&gt;
 | group3 = مقام‌ها&lt;br /&gt;
 | list3 = [[خانه امام علی (کوفه)|خانه امام علی]] • [[مقام امام حسن مجتبی(ع)]]&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 }}&lt;br /&gt;
|group8 = [[بصره]]&lt;br /&gt;
|list8 = {{ناوبری مکان&lt;br /&gt;
 | child&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 | group1 = زیارتگاه‌ها&lt;br /&gt;
 | list1 = &lt;br /&gt;
 | group2 = مقبره‌ها&lt;br /&gt;
 | list2 = &lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 }}&lt;br /&gt;
|group9 = سایر شهرها&lt;br /&gt;
|list9 = {{ناوبری مکان&lt;br /&gt;
 | child&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 | group1 = زیارتگاه‌ها&lt;br /&gt;
 | list1 = [[آستان طفلان مسلم بن عقیل]] • [[مزار امامزاده قاسم بن حسن(ع)]] • [[مرقد ابراهیم بن عقیل بن ابی‌طالب‌(ع)]] • [[مرقد سلمان فارسی]] • [[مزار امامزاده طاهر بن محمد باقر(ع)]]• [[مزار محمد عابد (عراق)]]&lt;br /&gt;
 | group2 = مقبره‌ها&lt;br /&gt;
 | list2 = &lt;br /&gt;
 | group3 = مقام‌ها&lt;br /&gt;
 | list3 = [[مقام امام زمان در مسجد سهله]] • [[مقام امام زمان در وادی السلام]]&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 }}&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&amp;lt;noinclude&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[رده:زیارتگاه‌ها و مقبره‌های عراق]]&lt;br /&gt;
[[رده:الگوهای افقی]]&lt;br /&gt;
&amp;lt;/noinclude&amp;gt;&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>A sharefat</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85_%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85_%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86_(%D9%88%D8%A7%D8%AF%DB%8C_%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85)&amp;diff=24289</id>
		<title>مقام امام زمان (وادی السلام)</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85_%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85_%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86_(%D9%88%D8%A7%D8%AF%DB%8C_%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85)&amp;diff=24289"/>
		<updated>2019-09-20T18:21:50Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;A sharefat: صفحه‌ای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات مقام‌ها | عنوان            =مقام امام زمان در وادی السلام | تصویر...» ایجاد کرد&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{جعبه اطلاعات مقام‌ها&lt;br /&gt;
| عنوان            =مقام امام زمان در وادی السلام&lt;br /&gt;
| تصویر            =73.jpg&lt;br /&gt;
| اندازه تصویر     =300px&lt;br /&gt;
| توضیح تصویر      =&lt;br /&gt;
| بنيانگذار        =[[سیدمهدی بحرالعلوم]]&lt;br /&gt;
| تأسیس            =&lt;br /&gt;
| کاربری           =زیارتگاه&lt;br /&gt;
| مکان             =[[عراق]]، [[نجف]]، [[قبرستان وادی السلام]]، فاصله چند صد متر از سمت شمال غربی [[مرقد هود و صالح(علیهما‌السّلام)]] &lt;br /&gt;
| نام‌های دیگر      =&lt;br /&gt;
| وقایع مرتبط      =&lt;br /&gt;
| ظرفیت            =&lt;br /&gt;
| وضعیت            =فعال&lt;br /&gt;
| مساحت            =&lt;br /&gt;
| امکانات          =&lt;br /&gt;
| شماره ثبت        =&lt;br /&gt;
| معمار            =&lt;br /&gt;
| سبک              =&lt;br /&gt;
| بازسازی          =1310ه.ق به دست سیدمحمد خان&lt;br /&gt;
| وبگاه            = &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
در کشور [[عراق]] چندین مقام برای [[حضرت مهدی(عج)]] از جمله در شهرهای [[سامرا]]، [[کوفه]]، [[نجف]]، [[حلّه]]، [[کربلا]] و [[نعمانیه]] وجود دارد که شماری از آنها از دیرباز، زیارتگاه‌های مشهور و شناخته شده شیعیان بوده است. مهم‌ترین این مقام‌ها شامل [[سرداب غیبت]] در سامرا، مقام‌های حضرت مهدی(عج) در [[مسجد سهله]] و [[قبرستان وادی‌السلام]] و در شهرهای حلّه، کربلا و نعمانیه است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
قبرستان وادِی السَّلام، از بزرگ‌ترین قبرستان‌های جهان است که افزون بر وسعت، از قدمت بسیار بالایی نیز برخوردار بوده و بنابر برخی روایات، این قبرستان محل [[رجعت]] بعضی از پیامبران و صالحان است. در این قبرستان زيارتگاه‌ها و مقام‌هاى منسوب به برخى پيامبران و امامان وجود دارد که مقام امام زمان(عج) یکی از آنهاست.&lt;br /&gt;
==موقعیت جغرافیایی==&lt;br /&gt;
مقام امام زمان(عج)، در میان [[قبرستان وادی‌السلام]] [[نجف]]، به فاصله چند صد متر از سمت شمال غربی [[مرقد هود و صالح(علیهما‌السّلام)]] قرار دارد.&lt;br /&gt;
==بنيانگذار==&lt;br /&gt;
گویا ساختمان این زیارتگاه را نخستین بار علامه [[سیدمهدی بحرالعلوم]] ساخته است. [[شیخ جعفر آل محبوبه]]، به وجود کتیبه‌ای به تاریخ 1200 ه. ق، در زیارتگاه اشاره کرده که گویا مربوط به زمان ساختن زیارتگاه به دست سید بحرالعلوم است. بر اساس روایتی از [[شیخ کلینی]] و [[ابن‌قولویه]] از [[ابان بن تغلب]]، مقام حضرت مهدی(عج) در وادی‌السلام، محل منبر قائم(عج) می‌باشد.&lt;br /&gt;
==بازسازی==&lt;br /&gt;
در سال 1310 ه. ق، نیز یک شیعه هندی، به نام سیدمحمد خان، ساختمان مقام را بازسازی و برای آن گنبدی با کاشی‌های آبی رنگ بنا نمود.&amp;lt;ref&amp;gt;ماضی النجف وحاضرها، ج1، ص95 و 96.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
==ساختمان==&lt;br /&gt;
زیارتگاه، دارای صحنی است که با یک ورودی در زاویه جنوب غربی آن به فضای قبرستان متصل می‌شود. در سمت راست ورودی، چاه آبی منسوب به امام زمان(عج) به چشم می‌خورد. ساختمان مقام، در جنوب شرقی صحن قرار دارد و دارای دو اتاق است. در اتاق اول (غربی)،  محراب کاشی‌کاری وجود دارد که همان مقام حضرت مهدی(عج) است. در اتاق دوم نیز مقامی منسوب به [[امام جعفر صادق(ع)]]، به‌صورت محراب کاشی‌کاری وجود دارد.&lt;br /&gt;
==پانویس==&lt;br /&gt;
{{پانویس}}&lt;br /&gt;
==منابع ==&lt;br /&gt;
{{منابع}}&lt;br /&gt;
{{برگرفتگی&lt;br /&gt;
|پیش از لینک = کتاب&lt;br /&gt;
|منبع = زیارت‌گاه‌های عراق، محمدمهدی فقیه بحرالعلوم،&lt;br /&gt;
|پس از لینک = بخش «مقام حضرت مهدى(عج) و امام جعفر صادق(ع)»، ج1، ص89،&lt;br /&gt;
| لینک = http://lib.hajj.ir/View/fa/Book/BookView/Image/1472&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;ماضی النجف وحاضرها* &#039;&#039;&#039;، جعفر آل محبوبة، بیروت، دار الاضواء، 1406 ه. ق- 1986 م.&lt;br /&gt;
{{پایان}}&lt;br /&gt;
{{زیارتگاه‌ها و مقبره‌های عراق}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[رده:مکان‌های منتسب به امام زمان(ع)]]&lt;br /&gt;
[[رده:مکان‌های زیارتی وادی السلام]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>A sharefat</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85_%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85_%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86_(%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%B3%D9%87%D9%84%D9%87)&amp;diff=24273</id>
		<title>مقام امام زمان (مسجد سهله)</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85_%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85_%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86_(%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%B3%D9%87%D9%84%D9%87)&amp;diff=24273"/>
		<updated>2019-09-20T14:36:51Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;A sharefat: removed Category:مکان‌های زیارتی کوفه using HotCat&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{جعبه اطلاعات مقام‌ها&lt;br /&gt;
| عنوان            =مقام امام زمان در مسجد سهله&lt;br /&gt;
| تصویر            =مقام حضرت مهدی در مسجد سهله.jpg&lt;br /&gt;
| اندازه تصویر     =300px&lt;br /&gt;
| توضیح تصویر      =&lt;br /&gt;
| بنيانگذار        =[[سیدمهدی بحرالعلوم]]&lt;br /&gt;
| تأسیس            =&lt;br /&gt;
| کاربری           =زیارتگاه&lt;br /&gt;
| مکان             =[[عراق]]، [[کوفه]]، [[مسجد سهله]]، جنوب صحن مسجد و متصل به شبستان&lt;br /&gt;
| نام‌های دیگر      =&lt;br /&gt;
| وقایع مرتبط      =&lt;br /&gt;
| ظرفیت            =&lt;br /&gt;
| وضعیت            =فعال&lt;br /&gt;
| مساحت            =&lt;br /&gt;
| امکانات          =&lt;br /&gt;
| شماره ثبت        =&lt;br /&gt;
| معمار            =&lt;br /&gt;
| سبک              =&lt;br /&gt;
| بازسازی          =&lt;br /&gt;
| وبگاه            = &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
در کشور [[عراق]] چندین مقام برای [[حضرت مهدی(عج)]] از جمله در شهرهای [[سامرا]]، [[کوفه]]، [[نجف]]، [[حلّه]]، [[کربلا]] و [[نعمانیه]] وجود دارد که شماری از آنها از دیرباز، زیارتگاه‌های مشهور و شناخته شده شیعیان بوده است. مهم‌ترین این مقام‌ها شامل [[سرداب غیبت]] در سامرا، مقام‌های حضرت مهدی(عج) در [[مسجد سهله]] و [[قبرستان وادی‌السلام]] و در شهرهای حلّه، کربلا و نعمانیه است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
مسجد سهله از قدیمی‌ترین مساجد کوفه و از مساجد مقدس شیعه به شمار می‌آید و روایاتی وجود دارد که آن را با حضرت مهدی(عج) مرتبط ساخته است. با توجه به وجود روایات مزبور، مسجد سهله به یکی از مشهورترین مکان‌های مرتبط با حضرت مهدی(عج) تبدیل شده و نام این مسجد نزد شیعیان با نام آن حضرت قرین گشته است. امروزه در شبستان این مسجد، مقامی برای آن حضرت وجود دارد که زیارتگاه زائران شیعه است.&lt;br /&gt;
==موقعیت جغرافیایی==&lt;br /&gt;
این مقام، در جنوب صحن [[مسجد سهله]]، متصل به شبستان مسجد واقع است و روی آن، ساختمان و گنبد کاشی‌کاری، بنا شده است.&lt;br /&gt;
==ساختمان و بنا==&lt;br /&gt;
ساختمان و گنبد این مقام، به دستور [[سیدمهدی بحرالعلوم]] ساخته شده است.&amp;lt;ref&amp;gt;تاریخ الکوفة، صص 54 و 56.&amp;lt;/ref&amp;gt; شاید ایشان، این مقام را در همان محل دیدار با [[امام زمان(عج)]] ساخته است.&lt;br /&gt;
==ضریح مقام==&lt;br /&gt;
روی مقام حضرت مهدی(عج)،  یک پنجره مشبک مسی وجود داشت که پیش‌از این، در محل محراب شهادت امیرمؤمنان(ع) در [[مسجد کوفه]] قرار داشت که گویا شیعیان هند، آن را هدیه کرده بودند.&amp;lt;ref&amp;gt;العتبات المقدسة فی الکوفة، ص156.&amp;lt;/ref&amp;gt; اما در حال حاضر، با ضریح (پنجره) طلا و نقره‌کوب جدیدی، تعویض گشته است. ساختمان و گنبد مقام نیز به شیوه معماری جدیدی، در حال بازسازی است.&lt;br /&gt;
==پانویس==&lt;br /&gt;
{{پانویس}}&lt;br /&gt;
==منابع ==&lt;br /&gt;
{{منابع}}&lt;br /&gt;
{{برگرفتگی&lt;br /&gt;
|پیش از لینک = کتاب&lt;br /&gt;
|منبع = زیارت‌گاه‌های عراق، محمدمهدی فقیه بحرالعلوم،&lt;br /&gt;
|پس از لینک = بخش «مقام‌هاى مسجد سهله»، ج1، ص125،&lt;br /&gt;
| لینک = http://lib.hajj.ir/View/fa/Book/BookView/Image/1472&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;العتبات المقدسة فی الکوفة&#039;&#039;&#039;، محمد سعید الطریحی، ط 2، بیروت، 1406 ه. ق- 1986 م.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;تاریخ کوفه&#039;&#039;&#039;، سید حسین براقی نجفی، ترجمه: سعید راد رحیمی، مشهد، بنیاد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس رضوی، 1388 ه. ش.&lt;br /&gt;
{{پایان}}&lt;br /&gt;
{{زیارتگاه‌ها و مقبره‌های عراق}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[رده:مکان‌های منتسب به امام زمان(ع)]]&lt;br /&gt;
[[رده:مقام‌های مسجد سهله]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>A sharefat</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikihaj.com/index.php?title=%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D9%85%DA%A9%D8%A7%D9%86%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%B2%DB%8C%D8%A7%D8%B1%D8%AA%DB%8C_%DA%A9%D9%88%D9%81%D9%87&amp;diff=24272</id>
		<title>رده:مکان‌های زیارتی کوفه</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikihaj.com/index.php?title=%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D9%85%DA%A9%D8%A7%D9%86%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%B2%DB%8C%D8%A7%D8%B1%D8%AA%DB%8C_%DA%A9%D9%88%D9%81%D9%87&amp;diff=24272"/>
		<updated>2019-09-20T14:35:46Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;A sharefat: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[رده:اماکن زیارتی عراق]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>A sharefat</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikihaj.com/index.php?title=%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D9%85%DA%A9%D8%A7%D9%86%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%B2%DB%8C%D8%A7%D8%B1%D8%AA%DB%8C_%DA%A9%D9%88%D9%81%D9%87&amp;diff=24271</id>
		<title>رده:مکان‌های زیارتی کوفه</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikihaj.com/index.php?title=%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D9%85%DA%A9%D8%A7%D9%86%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%B2%DB%8C%D8%A7%D8%B1%D8%AA%DB%8C_%DA%A9%D9%88%D9%81%D9%87&amp;diff=24271"/>
		<updated>2019-09-20T14:35:06Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;A sharefat: صفحه‌ای تازه حاوی «  رده:مکان‌های زیارتی عراق» ایجاد کرد&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[رده:مکان‌های زیارتی عراق]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>A sharefat</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikihaj.com/index.php?title=%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%B3%D9%87%D9%84%D9%87&amp;diff=24270</id>
		<title>رده:مقام‌های مسجد سهله</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikihaj.com/index.php?title=%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%B3%D9%87%D9%84%D9%87&amp;diff=24270"/>
		<updated>2019-09-20T14:34:32Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;A sharefat: صفحه‌ای تازه حاوی «  رده:مکان‌های زیارتی کوفه» ایجاد کرد&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[رده:مکان‌های زیارتی کوفه]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>A sharefat</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85_%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85_%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86_(%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%B3%D9%87%D9%84%D9%87)&amp;diff=24269</id>
		<title>مقام امام زمان (مسجد سهله)</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85_%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85_%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86_(%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%B3%D9%87%D9%84%D9%87)&amp;diff=24269"/>
		<updated>2019-09-20T14:33:26Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;A sharefat: added Category:مقام‌های مسجد سهله using HotCat&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{جعبه اطلاعات مقام‌ها&lt;br /&gt;
| عنوان            =مقام امام زمان در مسجد سهله&lt;br /&gt;
| تصویر            =مقام حضرت مهدی در مسجد سهله.jpg&lt;br /&gt;
| اندازه تصویر     =300px&lt;br /&gt;
| توضیح تصویر      =&lt;br /&gt;
| بنيانگذار        =[[سیدمهدی بحرالعلوم]]&lt;br /&gt;
| تأسیس            =&lt;br /&gt;
| کاربری           =زیارتگاه&lt;br /&gt;
| مکان             =[[عراق]]، [[کوفه]]، [[مسجد سهله]]، جنوب صحن مسجد و متصل به شبستان&lt;br /&gt;
| نام‌های دیگر      =&lt;br /&gt;
| وقایع مرتبط      =&lt;br /&gt;
| ظرفیت            =&lt;br /&gt;
| وضعیت            =فعال&lt;br /&gt;
| مساحت            =&lt;br /&gt;
| امکانات          =&lt;br /&gt;
| شماره ثبت        =&lt;br /&gt;
| معمار            =&lt;br /&gt;
| سبک              =&lt;br /&gt;
| بازسازی          =&lt;br /&gt;
| وبگاه            = &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
در کشور [[عراق]] چندین مقام برای [[حضرت مهدی(عج)]] از جمله در شهرهای [[سامرا]]، [[کوفه]]، [[نجف]]، [[حلّه]]، [[کربلا]] و [[نعمانیه]] وجود دارد که شماری از آنها از دیرباز، زیارتگاه‌های مشهور و شناخته شده شیعیان بوده است. مهم‌ترین این مقام‌ها شامل [[سرداب غیبت]] در سامرا، مقام‌های حضرت مهدی(عج) در [[مسجد سهله]] و [[قبرستان وادی‌السلام]] و در شهرهای حلّه، کربلا و نعمانیه است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
مسجد سهله از قدیمی‌ترین مساجد کوفه و از مساجد مقدس شیعه به شمار می‌آید و روایاتی وجود دارد که آن را با حضرت مهدی(عج) مرتبط ساخته است. با توجه به وجود روایات مزبور، مسجد سهله به یکی از مشهورترین مکان‌های مرتبط با حضرت مهدی(عج) تبدیل شده و نام این مسجد نزد شیعیان با نام آن حضرت قرین گشته است. امروزه در شبستان این مسجد، مقامی برای آن حضرت وجود دارد که زیارتگاه زائران شیعه است.&lt;br /&gt;
==موقعیت جغرافیایی==&lt;br /&gt;
این مقام، در جنوب صحن [[مسجد سهله]]، متصل به شبستان مسجد واقع است و روی آن، ساختمان و گنبد کاشی‌کاری، بنا شده است.&lt;br /&gt;
==ساختمان و بنا==&lt;br /&gt;
ساختمان و گنبد این مقام، به دستور [[سیدمهدی بحرالعلوم]] ساخته شده است.&amp;lt;ref&amp;gt;تاریخ الکوفة، صص 54 و 56.&amp;lt;/ref&amp;gt; شاید ایشان، این مقام را در همان محل دیدار با [[امام زمان(عج)]] ساخته است.&lt;br /&gt;
==ضریح مقام==&lt;br /&gt;
روی مقام حضرت مهدی(عج)،  یک پنجره مشبک مسی وجود داشت که پیش‌از این، در محل محراب شهادت امیرمؤمنان(ع) در [[مسجد کوفه]] قرار داشت که گویا شیعیان هند، آن را هدیه کرده بودند.&amp;lt;ref&amp;gt;العتبات المقدسة فی الکوفة، ص156.&amp;lt;/ref&amp;gt; اما در حال حاضر، با ضریح (پنجره) طلا و نقره‌کوب جدیدی، تعویض گشته است. ساختمان و گنبد مقام نیز به شیوه معماری جدیدی، در حال بازسازی است.&lt;br /&gt;
==پانویس==&lt;br /&gt;
{{پانویس}}&lt;br /&gt;
==منابع ==&lt;br /&gt;
{{منابع}}&lt;br /&gt;
{{برگرفتگی&lt;br /&gt;
|پیش از لینک = کتاب&lt;br /&gt;
|منبع = زیارت‌گاه‌های عراق، محمدمهدی فقیه بحرالعلوم،&lt;br /&gt;
|پس از لینک = بخش «مقام‌هاى مسجد سهله»، ج1، ص125،&lt;br /&gt;
| لینک = http://lib.hajj.ir/View/fa/Book/BookView/Image/1472&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;العتبات المقدسة فی الکوفة&#039;&#039;&#039;، محمد سعید الطریحی، ط 2، بیروت، 1406 ه. ق- 1986 م.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;تاریخ کوفه&#039;&#039;&#039;، سید حسین براقی نجفی، ترجمه: سعید راد رحیمی، مشهد، بنیاد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس رضوی، 1388 ه. ش.&lt;br /&gt;
{{پایان}}&lt;br /&gt;
{{زیارتگاه‌ها و مقبره‌های عراق}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[رده:مکان‌های منتسب به امام زمان(ع)]]&lt;br /&gt;
[[رده:مکان‌های زیارتی کوفه]]&lt;br /&gt;
[[رده:مقام‌های مسجد سهله]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>A sharefat</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikihaj.com/index.php?title=%D8%A7%D9%84%DA%AF%D9%88:%D8%B2%DB%8C%D8%A7%D8%B1%D8%AA%DA%AF%D8%A7%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7_%D9%88_%D9%85%D9%82%D8%A8%D8%B1%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82&amp;diff=24268</id>
		<title>الگو:زیارتگاه‌ها و مقبره‌های عراق</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikihaj.com/index.php?title=%D8%A7%D9%84%DA%AF%D9%88:%D8%B2%DB%8C%D8%A7%D8%B1%D8%AA%DA%AF%D8%A7%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7_%D9%88_%D9%85%D9%82%D8%A8%D8%B1%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82&amp;diff=24268"/>
		<updated>2019-09-20T14:32:51Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;A sharefat: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{ناوبری مکان&lt;br /&gt;
|bodyclass = &lt;br /&gt;
|name = زیارتگاه‌ها و مقبره‌های عراق&lt;br /&gt;
|title = زیارتگاه‌ها و مقبره‌های عراق&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|image = &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|group1 = [[نجف]]&lt;br /&gt;
|list1 = {{ناوبری مکان&lt;br /&gt;
 | child&lt;br /&gt;
 | group1 = زیارتگاه‌ها&lt;br /&gt;
 | list1 = [[آستان مقدس امام علی|آستان مقدس امام علی(ع)]] • [[مرقد کمیل بن زیاد نخعی]] • [[مزار امامزاده عمران بن علی|مزار امامزاده عمران بن علی(ع)]] • [[مزارات دختران امام حسن|مزارات دختران امام حسن(ع)]] • [[مزار بنت الحسین|مزار بنت الحسین(ع)]] &lt;br /&gt;
 | group2 = مقبره‌ها&lt;br /&gt;
 | list2 = [[مرقد صافی صفا]] &lt;br /&gt;
 | group3 = مقام‌ها&lt;br /&gt;
 | list3 = [[مقام امام زین‌العابدین (نجف)|مقام امام زین‌العابدین(ع)]] • [[مقام محمد حنفیه (نجف)|مقام محمد حنفیه]] • &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
|group2 = [[کربلا]]&lt;br /&gt;
|list2 = {{ناوبری مکان&lt;br /&gt;
 | child&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 | group1 = زیارتگاه‌ها&lt;br /&gt;
 | list1 = [[آستان مقدس حضرت عباس(ع)]] • [[مرقد نوح بن دراج]] • [[مزار سیداسماعیل و ام‌کلثوم]] • [[مزار امامزاده احمد بن موسی(ع)]] • [[مزار امامزاده اخرس بن موسی(ع)]] • [[مزار امامزاده اسماعیل بن موسی(ع)]] • [[مزار امامزاده عبدالله بن موسی(ع)]] • [[مزار سید احمد ابوهاشم]] • [[چشمه امام علی (کربلا)|چشمه امام علی]] • [[حوض امام علی (کربلا)|حوض امام علی]] • [[ضریح شهدای کربلا]] • [[قبر حضرت علی اکبر(ع)]] • [[قتلگاه]] • [[ضریح قبر امام حسین(ع)]] • [[خیمه‌گاه حسینی]] • [[مرقد حر بن یزید ریاحی]] • [[مرقد عون بن عبدالله]] • [[قبر ابراهیم مجاب‌]] • [[قبر حبیب بن مظاهر اسدی]]&lt;br /&gt;
 | group2 = مقبره‌ها&lt;br /&gt;
 | list2 = [[مقبره سیدمحمد آل جوده]] • [[مقبره سیدمحمد مجاهد]] • [[مقبره شریف العلماء]] • [[مقبره ابن‌حمزه طوسی]] • [[مقبره ابن‌فهد حلی]] • [[آرامگاه فضولی بغدادی‌]] • [[قبر سید ابواحمد موسوی]] &lt;br /&gt;
 | group3 = مقام‌ها &lt;br /&gt;
 | list3 = [[مقام امام زین‌العابدین (کربلا)|مقام امام زین‌العابدین]] • [[مقام امام صادق (کربلا)|مقام امام صادق ]] • [[مقام امام کاظم (کربلا)|مقام امام کاظم ]] • [[مقام حضرت مهدی (کربلا)|مقام حضرت مهدی ]] • [[مقام دستان حضرت عباس(ع)]] • [[مقام شیر فضه]] • [[مقام علی‌اکبر(ع)]] • [[مقام علی‌اصغر(ع)]] • [[مقام امام علی (کربلا)|مقام امام علی(ع)]] • [[مقام دیدار امام حسین(ع) و عمر بن سعد]] • [[تل زینبیه]]&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
|group3 = [[کاظمین]]&lt;br /&gt;
| list3 = {{ناوبری مکان&lt;br /&gt;
 | child&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 | group1 = زیارتگاه‌ها&lt;br /&gt;
 | list1 = [[آستان مقدس کاظمین|آستان مقدس کاظمین(ع)]] • [[مزار فرزندان امام موسی کاظم(ع)]] • &lt;br /&gt;
 | group2 = مقبره‌ها&lt;br /&gt;
 | list2 = [[مقبره ابن‌قولویه قمی]] • [[مقبره سیداسماعیل صدر]] • [[مزار سیدرضی]] • [[مزار سیدمرتضی]] • &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|group4 = [[سامراء]]&lt;br /&gt;
|list4 = {{ناوبری مکان&lt;br /&gt;
 | child&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 | group1 = زیارتگاه‌ها&lt;br /&gt;
 | list1 = [[آستان مقدس امامین عسکریین(ع)]] • [[سرداب غیبت]] • [[مرقد ابراهیم بن مالک اشتر]] • [[مزار امامزاده سیدمحمد(ع)]] &lt;br /&gt;
 | group2 = مقبره‌ها&lt;br /&gt;
 | list2 = [[قبر عبدالله بن جعفر (دمشق)]]&lt;br /&gt;
 | group3 = مقام‌ها&lt;br /&gt;
 | list3 = &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
|group5 = [[بغداد]]&lt;br /&gt;
|list5 = {{ناوبری مکان&lt;br /&gt;
 | child&lt;br /&gt;
 | group1 = زیارتگاه‌ها&lt;br /&gt;
 | list1 = [[مزار امامزاده علی بن محمد باقر(ع)]] • [[مزار سیدعلی بن اسماعیل]] • [[مزار سیدعلی بن محمد دیباج]] • [[مشهد النذور]] • [[مزار امام زاده سلطان علی]] • [[مزار یوشع پیامبر(ع)]] • [[مزار قنبر‌علی]] • [[مزار اسماعیل بن موسی(ع) (بغداد)]]&lt;br /&gt;
 | group2 = مقبره‌ها&lt;br /&gt;
 | list2 = [[مرقد حسین بن روح نوبختی]] • [[مرقد علی بن محمد سمری]] • [[مرقد محمد بن عثمان بن سعيد عمروى (شيخ خلانى)]] • [[مقبره شيخ كلينى و شيخ كراجكى]]&lt;br /&gt;
 | group3 = مقام‌ها&lt;br /&gt;
 | list3 = [[مقام خضر الياس(ع)]]&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 }}&lt;br /&gt;
|group6 = [[حله]]&lt;br /&gt;
|list6 = {{ناوبری مکان&lt;br /&gt;
 | child&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 | group1 = زیارتگاه‌ها&lt;br /&gt;
 | list1 = [[مزار امامزاده بکر بن علی|مزار امامزاده بکر بن علی(ع)]] • [[مزار امامزاده شریفه بنت الحسن|مزار امامزاده شریفه بنت الحسن(ع)]] • [[مزار امامزاده عمران بن على (حله)|مزار امامزاده عمران بن على(ع)]] • [[مزار امامزاده هدیه بنت حسن عسكرى|مزار امامزاده هدیه بنت حسن عسكرى(ع)]] • [[مزار امامزاده یحیی بن علی|مزار امامزاده یحیی بن علی(ع)]] • [[مزار سيدابراهيم بن عبدالله محض]] • [[مزار ابراهيم بن عقيل]] • [[مزار سیداسماعیل بن ابراهیم طباطبا]] • [[مزار امامزاده ابراهیم بن موسی(ع)]] • [[مزار امامزاده عبدالله بن موسی (حله)|مزار امامزاده عبدالله بن موسی(ع)]]&lt;br /&gt;
 | group2 = مقبره‌ها&lt;br /&gt;
 | list2 = [[مقبره ابراهیم قطیفی]] • [[مقبره ابن ادریس حلی]] • [[مقبره ابن حماد]] • [[مقبره احمد بن طاووس]] • [[مقبره رضی‌الدین علی بن‌ طاووس]] • [[مقبره عبدالکریم بن‌ طاووس]] • [[مقبره محقق حلی]] • [[مقبره یحیی بن سعید حلی]]&lt;br /&gt;
 | group3 = مقام‌ها&lt;br /&gt;
 | list3 = [[مقام امام علی (حله)|مقام امام علی(ع)]] • [[مقام امام زین العابدین (حله)|مقام امام زین العابدین(ع)]] • [[مقام امام جعفر صادق (حله)|مقام امام جعفر صادق(ع)]] • [[مقام حضرت مهدی (حله)|مقام حضرت مهدی(عج)]]&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 }}&lt;br /&gt;
|group7 = [[کوفه]]&lt;br /&gt;
|list7 = {{ناوبری مکان&lt;br /&gt;
 | child&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 | group1 = زیارتگاه‌ها&lt;br /&gt;
 | list1 = [[مرقد امامزاده خدیجه]] • [[مرقد مسلم بن عقیل]] • [[مرقد مختار ثقفی]] • [[مرقد هانی بن عروه]] • [[مرقد میثم تمار]] • [[مزار اولاد الحسن]] • [[مرقد سیدابراهیم الغمر حسنی]] • [[مزار امامزاده محمد اصغر]] • [[مشهد ذوالکفل پیامبر(ع)]]&lt;br /&gt;
 | group2 = مقبره‌ها&lt;br /&gt;
 | list2 = &lt;br /&gt;
 | group3 = مقام‌ها&lt;br /&gt;
 | list3 = [[خانه امام علی (کوفه)|خانه امام علی]] • [[مقام امام حسن مجتبی(ع)]]&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 }}&lt;br /&gt;
|group8 = [[بصره]]&lt;br /&gt;
|list8 = {{ناوبری مکان&lt;br /&gt;
 | child&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 | group1 = زیارتگاه‌ها&lt;br /&gt;
 | list1 = &lt;br /&gt;
 | group2 = مقبره‌ها&lt;br /&gt;
 | list2 = &lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 }}&lt;br /&gt;
|group9 = سایر شهرها&lt;br /&gt;
|list9 = {{ناوبری مکان&lt;br /&gt;
 | child&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 | group1 = زیارتگاه‌ها&lt;br /&gt;
 | list1 = [[آستان طفلان مسلم بن عقیل]] • [[مزار امامزاده قاسم بن حسن(ع)]] • [[مرقد ابراهیم بن عقیل بن ابی‌طالب‌(ع)]] • [[مرقد سلمان فارسی]] • [[مزار امامزاده طاهر بن محمد باقر(ع)]]• [[مزار محمد عابد (عراق)]]&lt;br /&gt;
 | group2 = مقبره‌ها&lt;br /&gt;
 | list2 = &lt;br /&gt;
 | group3 = مقام‌ها&lt;br /&gt;
 | list3 = [[مقام امام زمان در مسجد سهله]]&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 }}&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&amp;lt;noinclude&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[رده:زیارتگاه‌ها و مقبره‌های عراق]]&lt;br /&gt;
[[رده:الگوهای افقی]]&lt;br /&gt;
&amp;lt;/noinclude&amp;gt;&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>A sharefat</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85_%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85_%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86_(%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%B3%D9%87%D9%84%D9%87)&amp;diff=24267</id>
		<title>مقام امام زمان (مسجد سهله)</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85_%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85_%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86_(%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%B3%D9%87%D9%84%D9%87)&amp;diff=24267"/>
		<updated>2019-09-20T14:31:04Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;A sharefat: صفحه‌ای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات مقام‌ها | عنوان            =مقام امام زمان در مسجد سهله | تصویر...» ایجاد کرد&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{جعبه اطلاعات مقام‌ها&lt;br /&gt;
| عنوان            =مقام امام زمان در مسجد سهله&lt;br /&gt;
| تصویر            =مقام حضرت مهدی در مسجد سهله.jpg&lt;br /&gt;
| اندازه تصویر     =300px&lt;br /&gt;
| توضیح تصویر      =&lt;br /&gt;
| بنيانگذار        =[[سیدمهدی بحرالعلوم]]&lt;br /&gt;
| تأسیس            =&lt;br /&gt;
| کاربری           =زیارتگاه&lt;br /&gt;
| مکان             =[[عراق]]، [[کوفه]]، [[مسجد سهله]]، جنوب صحن مسجد و متصل به شبستان&lt;br /&gt;
| نام‌های دیگر      =&lt;br /&gt;
| وقایع مرتبط      =&lt;br /&gt;
| ظرفیت            =&lt;br /&gt;
| وضعیت            =فعال&lt;br /&gt;
| مساحت            =&lt;br /&gt;
| امکانات          =&lt;br /&gt;
| شماره ثبت        =&lt;br /&gt;
| معمار            =&lt;br /&gt;
| سبک              =&lt;br /&gt;
| بازسازی          =&lt;br /&gt;
| وبگاه            = &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
در کشور [[عراق]] چندین مقام برای [[حضرت مهدی(عج)]] از جمله در شهرهای [[سامرا]]، [[کوفه]]، [[نجف]]، [[حلّه]]، [[کربلا]] و [[نعمانیه]] وجود دارد که شماری از آنها از دیرباز، زیارتگاه‌های مشهور و شناخته شده شیعیان بوده است. مهم‌ترین این مقام‌ها شامل [[سرداب غیبت]] در سامرا، مقام‌های حضرت مهدی(عج) در [[مسجد سهله]] و [[قبرستان وادی‌السلام]] و در شهرهای حلّه، کربلا و نعمانیه است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
مسجد سهله از قدیمی‌ترین مساجد کوفه و از مساجد مقدس شیعه به شمار می‌آید و روایاتی وجود دارد که آن را با حضرت مهدی(عج) مرتبط ساخته است. با توجه به وجود روایات مزبور، مسجد سهله به یکی از مشهورترین مکان‌های مرتبط با حضرت مهدی(عج) تبدیل شده و نام این مسجد نزد شیعیان با نام آن حضرت قرین گشته است. امروزه در شبستان این مسجد، مقامی برای آن حضرت وجود دارد که زیارتگاه زائران شیعه است.&lt;br /&gt;
==موقعیت جغرافیایی==&lt;br /&gt;
این مقام، در جنوب صحن [[مسجد سهله]]، متصل به شبستان مسجد واقع است و روی آن، ساختمان و گنبد کاشی‌کاری، بنا شده است.&lt;br /&gt;
==ساختمان و بنا==&lt;br /&gt;
ساختمان و گنبد این مقام، به دستور [[سیدمهدی بحرالعلوم]] ساخته شده است.&amp;lt;ref&amp;gt;تاریخ الکوفة، صص 54 و 56.&amp;lt;/ref&amp;gt; شاید ایشان، این مقام را در همان محل دیدار با [[امام زمان(عج)]] ساخته است.&lt;br /&gt;
==ضریح مقام==&lt;br /&gt;
روی مقام حضرت مهدی(عج)،  یک پنجره مشبک مسی وجود داشت که پیش‌از این، در محل محراب شهادت امیرمؤمنان(ع) در [[مسجد کوفه]] قرار داشت که گویا شیعیان هند، آن را هدیه کرده بودند.&amp;lt;ref&amp;gt;العتبات المقدسة فی الکوفة، ص156.&amp;lt;/ref&amp;gt; اما در حال حاضر، با ضریح (پنجره) طلا و نقره‌کوب جدیدی، تعویض گشته است. ساختمان و گنبد مقام نیز به شیوه معماری جدیدی، در حال بازسازی است.&lt;br /&gt;
==پانویس==&lt;br /&gt;
{{پانویس}}&lt;br /&gt;
==منابع ==&lt;br /&gt;
{{منابع}}&lt;br /&gt;
{{برگرفتگی&lt;br /&gt;
|پیش از لینک = کتاب&lt;br /&gt;
|منبع = زیارت‌گاه‌های عراق، محمدمهدی فقیه بحرالعلوم،&lt;br /&gt;
|پس از لینک = بخش «مقام‌هاى مسجد سهله»، ج1، ص125،&lt;br /&gt;
| لینک = http://lib.hajj.ir/View/fa/Book/BookView/Image/1472&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;العتبات المقدسة فی الکوفة&#039;&#039;&#039;، محمد سعید الطریحی، ط 2، بیروت، 1406 ه. ق- 1986 م.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;تاریخ کوفه&#039;&#039;&#039;، سید حسین براقی نجفی، ترجمه: سعید راد رحیمی، مشهد، بنیاد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس رضوی، 1388 ه. ش.&lt;br /&gt;
{{پایان}}&lt;br /&gt;
{{زیارتگاه‌ها و مقبره‌های عراق}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[رده:مکان‌های منتسب به امام زمان(ع)]]&lt;br /&gt;
[[رده:مکان‌های زیارتی کوفه]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>A sharefat</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%82%D8%A8%D9%87_%D9%85%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D8%AC&amp;diff=24229</id>
		<title>قبه معراج</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%82%D8%A8%D9%87_%D9%85%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D8%AC&amp;diff=24229"/>
		<updated>2019-09-20T10:09:37Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;A sharefat: تغییرمسیر به قبة المعراج&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;#تغییر_مسیر [[قبة المعراج]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>A sharefat</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%82%D8%A8%D9%87_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D8%AC&amp;diff=24228</id>
		<title>قبه المعراج</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%82%D8%A8%D9%87_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D8%AC&amp;diff=24228"/>
		<updated>2019-09-20T10:09:17Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;A sharefat: تغییرمسیر به قبة المعراج&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;#تغییر_مسیر [[قبة المعراج]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>A sharefat</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%82%D8%A8%D9%87_%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%84%D8%B3%D9%84%D9%87&amp;diff=24227</id>
		<title>قبه السلسله</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%82%D8%A8%D9%87_%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%84%D8%B3%D9%84%D9%87&amp;diff=24227"/>
		<updated>2019-09-20T10:08:47Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;A sharefat: تغییرمسیر به قبة السلسله&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;#تغییر_مسیر [[قبة السلسله]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>A sharefat</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%82%D8%A8%D9%87_%D8%B3%D9%84%D8%B3%D9%84%D9%87&amp;diff=24226</id>
		<title>قبه سلسله</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%82%D8%A8%D9%87_%D8%B3%D9%84%D8%B3%D9%84%D9%87&amp;diff=24226"/>
		<updated>2019-09-20T10:08:29Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;A sharefat: تغییرمسیر به قبة السلسله&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;#تغییر_مسیر [[قبة السلسله]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>A sharefat</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%82%D8%A8%D9%87_%D8%AC%D8%A8%D8%B1%DB%8C%DB%8C%D9%84&amp;diff=24225</id>
		<title>قبه جبرییل</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%82%D8%A8%D9%87_%D8%AC%D8%A8%D8%B1%DB%8C%DB%8C%D9%84&amp;diff=24225"/>
		<updated>2019-09-20T10:07:53Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;A sharefat: تغییرمسیر به قبة جبرئیل&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;#تغییر_مسیر [[قبة جبرئیل]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>A sharefat</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%82%D8%A8%D8%A9_%D8%AC%D8%A8%D8%B1%DB%8C%DB%8C%D9%84&amp;diff=24224</id>
		<title>قبة جبرییل</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%82%D8%A8%D8%A9_%D8%AC%D8%A8%D8%B1%DB%8C%DB%8C%D9%84&amp;diff=24224"/>
		<updated>2019-09-20T10:07:31Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;A sharefat: تغییرمسیر به قبة جبرئیل&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;#تغییر_مسیر [[قبة جبرئیل]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>A sharefat</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%82%D8%A8%D9%87_%D8%AC%D8%A8%D8%B1%D8%A6%DB%8C%D9%84&amp;diff=24223</id>
		<title>قبه جبرئیل</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%82%D8%A8%D9%87_%D8%AC%D8%A8%D8%B1%D8%A6%DB%8C%D9%84&amp;diff=24223"/>
		<updated>2019-09-20T10:07:05Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;A sharefat: تغییرمسیر به قبة جبرئیل&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;#تغییر_مسیر [[قبة جبرئیل]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>A sharefat</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikihaj.com/index.php?title=%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%A8%D9%86%D8%A7%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%A8%DB%8C%D8%AA_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%82%D8%AF%D8%B3&amp;diff=24221</id>
		<title>رده:بناهای بیت المقدس</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikihaj.com/index.php?title=%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%A8%D9%86%D8%A7%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%A8%DB%8C%D8%AA_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%82%D8%AF%D8%B3&amp;diff=24221"/>
		<updated>2019-09-20T09:58:40Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;A sharefat: صفحه‌ای تازه حاوی «  رده:مکان‌های مذهبی فلسطین» ایجاد کرد&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[رده:مکان‌های مذهبی فلسطین]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>A sharefat</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikihaj.com/index.php?title=%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%A8%D9%86%D8%A7%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%82%D8%B5%DB%8C&amp;diff=24219</id>
		<title>رده:بناهای مسجد الاقصی</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikihaj.com/index.php?title=%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%A8%D9%86%D8%A7%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%82%D8%B5%DB%8C&amp;diff=24219"/>
		<updated>2019-09-20T09:57:57Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;A sharefat: صفحه‌ای تازه حاوی «  رده:بناهای بیت المقدس» ایجاد کرد&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[رده:بناهای بیت المقدس]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>A sharefat</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%82%D8%A8%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D8%AC&amp;diff=24218</id>
		<title>قبة المعراج</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%82%D8%A8%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D8%AC&amp;diff=24218"/>
		<updated>2019-09-20T09:57:12Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;A sharefat: removed Category:بناهای کعبه using HotCat&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[[پرونده:قبة المعراج.jpg|بندانگشتی|قبة المعراج]]&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;قبة المعراج&#039;&#039;&#039;، یکی از قبه‌های موجود در حرم شریف است، که در شمال غربی [[مسجد قبة ‌الصخره]] واقع شده، است. [[مسجدالاقصی]] و مجموعه‌‌های پیرامونش، که حرم شریف خوانده می‌شوند، دارای چندین قبه‌‌ هستند. این قبه‌ها، که در قرن چهارم با پوشش‌‌های سربین و ستون‌‌های مرمرین شناخته می‌شدند، &amp;lt;ref&amp;gt;احسن التقاسیم، ج1، ص237.&amp;lt;/ref&amp;gt; در نزدیکی مسجد قبة ‌الصخره قرار دارند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
قبة المعراج که قبة ‌الرسول هم نامیده شده یکی از این قبه‌هاست. این بنای هشت ضلعی کوچک، که برای بزرگداشت [[معراج پیامبر اکرم]](ص) ساخته شده است، بر چهار ستون مرمرین استوار بوده و در بالای آن گنبدی مانند تاج قرار دارد.&lt;br /&gt;
==معرفی اجمالی==&lt;br /&gt;
قبة المعراج، یکی از قبه‌های موجود در محدوده حرم شریف است که در شمال غربی [[مسجد قبة الصخره]] و نزدیک آن قرار دارد. این بنای هشت ضلعی کوچک که بر چهار ستون مرمرین استوار است، به وسیله یک گنبد تاج مانند در راس، از سایر قبه‌ها مشخص می شود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
این عمارت را، «قبة ‌الرسول» نیز می‌نامند، زیرا بین مردم چنین شهرت دارد که [[رسول خدا(ص)]]، در شب [[معراج]]، پس از آنکه در مسجد قبة ‌الصخره نماز گزارد، به این محل آمد و سفر معراج را از آن آغاز کرد.&amp;lt;ref&amp;gt;سفرنامه ناصرخسرو، ص53.&amp;lt;/ref&amp;gt; [[زکریای قزوینی]] از مقامی خبر داده است که اثر پای رسول خدا(ص) در آن نگهداری می‌شود و مردم به زیارت آن می‌شتابند.&amp;lt;ref&amp;gt;آثار البلاد و اخبار العباد، ص217.&amp;lt;/ref&amp;gt; این مقام به احتمال، همان قبة ‌الرسول است.&lt;br /&gt;
==پانویس==&lt;br /&gt;
{{پانویس}}&lt;br /&gt;
==منابع ==&lt;br /&gt;
{{منابع}}&lt;br /&gt;
{{برگرفتگی&lt;br /&gt;
|پیش از لینک =کتاب&lt;br /&gt;
|منبع = مساجد مهم جهان اسلام، حامد قرائتی،&lt;br /&gt;
|پس از لینک = بخش «مسجدالاقصی»،&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;آثار البلاد و اخبار العباد&#039;&#039;&#039;، زکریا بن محمد بن محمود القزوینی، ترجمه: جهانگیر میرزا قاجار، تصحیح: میرهاشم محدث.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;سفرنامه ناصرخسرو&#039;&#039;&#039;، ناصرخسرو، تصحیح: محمد دبیرسیاقی، 1389ش، تهران: زوّار، چاپ 10.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;احسـن التقاسـیم فـی معرفة الاقـالیم&#039;&#039;&#039;، ابوعبدالله محمد بن احمد مقدسـی، تـرجمه‌ علینقی‌ منزوی‌، تهران: شرکت مؤلفان و مترجمان ایران‌، ١٣٦١‌ش.&lt;br /&gt;
{{پایان}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[رده:مقاله‌های در دست ویرایش]]&lt;br /&gt;
[[رده:بناهای مسجد الاقصی]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>A sharefat</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%82%D8%A8%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D8%AC&amp;diff=24217</id>
		<title>قبة المعراج</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%82%D8%A8%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D8%AC&amp;diff=24217"/>
		<updated>2019-09-20T09:56:55Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;A sharefat: added Category:بناهای کعبه using HotCat&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[[پرونده:قبة المعراج.jpg|بندانگشتی|قبة المعراج]]&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;قبة المعراج&#039;&#039;&#039;، یکی از قبه‌های موجود در حرم شریف است، که در شمال غربی [[مسجد قبة ‌الصخره]] واقع شده، است. [[مسجدالاقصی]] و مجموعه‌‌های پیرامونش، که حرم شریف خوانده می‌شوند، دارای چندین قبه‌‌ هستند. این قبه‌ها، که در قرن چهارم با پوشش‌‌های سربین و ستون‌‌های مرمرین شناخته می‌شدند، &amp;lt;ref&amp;gt;احسن التقاسیم، ج1، ص237.&amp;lt;/ref&amp;gt; در نزدیکی مسجد قبة ‌الصخره قرار دارند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
قبة المعراج که قبة ‌الرسول هم نامیده شده یکی از این قبه‌هاست. این بنای هشت ضلعی کوچک، که برای بزرگداشت [[معراج پیامبر اکرم]](ص) ساخته شده است، بر چهار ستون مرمرین استوار بوده و در بالای آن گنبدی مانند تاج قرار دارد.&lt;br /&gt;
==معرفی اجمالی==&lt;br /&gt;
قبة المعراج، یکی از قبه‌های موجود در محدوده حرم شریف است که در شمال غربی [[مسجد قبة الصخره]] و نزدیک آن قرار دارد. این بنای هشت ضلعی کوچک که بر چهار ستون مرمرین استوار است، به وسیله یک گنبد تاج مانند در راس، از سایر قبه‌ها مشخص می شود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
این عمارت را، «قبة ‌الرسول» نیز می‌نامند، زیرا بین مردم چنین شهرت دارد که [[رسول خدا(ص)]]، در شب [[معراج]]، پس از آنکه در مسجد قبة ‌الصخره نماز گزارد، به این محل آمد و سفر معراج را از آن آغاز کرد.&amp;lt;ref&amp;gt;سفرنامه ناصرخسرو، ص53.&amp;lt;/ref&amp;gt; [[زکریای قزوینی]] از مقامی خبر داده است که اثر پای رسول خدا(ص) در آن نگهداری می‌شود و مردم به زیارت آن می‌شتابند.&amp;lt;ref&amp;gt;آثار البلاد و اخبار العباد، ص217.&amp;lt;/ref&amp;gt; این مقام به احتمال، همان قبة ‌الرسول است.&lt;br /&gt;
==پانویس==&lt;br /&gt;
{{پانویس}}&lt;br /&gt;
==منابع ==&lt;br /&gt;
{{منابع}}&lt;br /&gt;
{{برگرفتگی&lt;br /&gt;
|پیش از لینک =کتاب&lt;br /&gt;
|منبع = مساجد مهم جهان اسلام، حامد قرائتی،&lt;br /&gt;
|پس از لینک = بخش «مسجدالاقصی»،&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;آثار البلاد و اخبار العباد&#039;&#039;&#039;، زکریا بن محمد بن محمود القزوینی، ترجمه: جهانگیر میرزا قاجار، تصحیح: میرهاشم محدث.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;سفرنامه ناصرخسرو&#039;&#039;&#039;، ناصرخسرو، تصحیح: محمد دبیرسیاقی، 1389ش، تهران: زوّار، چاپ 10.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;احسـن التقاسـیم فـی معرفة الاقـالیم&#039;&#039;&#039;، ابوعبدالله محمد بن احمد مقدسـی، تـرجمه‌ علینقی‌ منزوی‌، تهران: شرکت مؤلفان و مترجمان ایران‌، ١٣٦١‌ش.&lt;br /&gt;
{{پایان}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[رده:مقاله‌های در دست ویرایش]]&lt;br /&gt;
[[رده:بناهای مسجد الاقصی]]&lt;br /&gt;
[[رده:بناهای کعبه]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>A sharefat</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%82%D8%A8%D8%A9_%D8%AC%D8%A8%D8%B1%D8%A6%DB%8C%D9%84&amp;diff=24216</id>
		<title>قبة جبرئیل</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%82%D8%A8%D8%A9_%D8%AC%D8%A8%D8%B1%D8%A6%DB%8C%D9%84&amp;diff=24216"/>
		<updated>2019-09-20T09:55:04Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;A sharefat: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;قبة جبرئیل&#039;&#039;&#039;، یکی از قبه‌های موجود در محدوده حرم شریف [[بیت المقدس]] است که در کنار [[قبة المعراج]] قرار دارد و [[جبرئیل]] در این محل، مقدمات [[معراج]] پیامبر(ص) را فراهم کرده است.&lt;br /&gt;
==معرفی اجمالی==&lt;br /&gt;
این قبه بر چهار ستون رخام، استوار و دارای محرابی در جهت [[قبله]] است. مشهور است که [[جبرئیل]] در این محل، مقدمات [[معراج]] پیامبر(ص) را فراهم کرد.&amp;lt;ref&amp;gt;سفرنامه ناصرخسرو، صص52 و 53.&amp;lt;/ref&amp;gt; این مقام تا [[قبة ‌الرسول]]، حدود بیست ارش فاصله داشت.&amp;lt;ref&amp;gt;سفرنامه ناصرخسرو، صص52 و 53.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
تکیه بیشتر مشاهد، آثار و مقامات [[مسجدالاقصی]] و حرم شریف بر اسطوره‌ها، شهرت و منابع و مناسک عرفی [[اهل کتاب]] بوده است و اعتبار تاریخی و حدیثی چندانی ندارند ازاین‌رو با وجود پذیرش حضور انبیا و اولیای الهی و رخ دادن واقعه معراج نبوی در این حرم شریف، تعیین مصداقیِ این مقامات، اعتباری بیش از حدس یا شواهد عرفی نخواهد داشت.&lt;br /&gt;
==پانویس==&lt;br /&gt;
{{پانویس}}&lt;br /&gt;
==منابع ==&lt;br /&gt;
{{منابع}}&lt;br /&gt;
{{برگرفتگی&lt;br /&gt;
|پیش از لینک =کتاب&lt;br /&gt;
|منبع = مساجد مهم جهان اسلام، حامد قرائتی،&lt;br /&gt;
|پس از لینک = بخش «مسجدالاقصی»،&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;سفرنامه ناصرخسرو&#039;&#039;&#039;، ناصرخسرو، تصحیح: محمد دبیرسیاقی، 1389ش، تهران: زوّار، چاپ 10.&lt;br /&gt;
{{پایان}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[رده:بناهای مسجد الاقصی]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>A sharefat</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%82%D8%A8%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D8%AC&amp;diff=24214</id>
		<title>قبة المعراج</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%82%D8%A8%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D8%AC&amp;diff=24214"/>
		<updated>2019-09-20T09:53:47Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;A sharefat: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[[پرونده:قبة المعراج.jpg|بندانگشتی|قبة المعراج]]&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;قبة المعراج&#039;&#039;&#039;، یکی از قبه‌های موجود در حرم شریف است، که در شمال غربی [[مسجد قبة ‌الصخره]] واقع شده، است. [[مسجدالاقصی]] و مجموعه‌‌های پیرامونش، که حرم شریف خوانده می‌شوند، دارای چندین قبه‌‌ هستند. این قبه‌ها، که در قرن چهارم با پوشش‌‌های سربین و ستون‌‌های مرمرین شناخته می‌شدند، &amp;lt;ref&amp;gt;احسن التقاسیم، ج1، ص237.&amp;lt;/ref&amp;gt; در نزدیکی مسجد قبة ‌الصخره قرار دارند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
قبة المعراج که قبة ‌الرسول هم نامیده شده یکی از این قبه‌هاست. این بنای هشت ضلعی کوچک، که برای بزرگداشت [[معراج پیامبر اکرم]](ص) ساخته شده است، بر چهار ستون مرمرین استوار بوده و در بالای آن گنبدی مانند تاج قرار دارد.&lt;br /&gt;
==معرفی اجمالی==&lt;br /&gt;
قبة المعراج، یکی از قبه‌های موجود در محدوده حرم شریف است که در شمال غربی [[مسجد قبة الصخره]] و نزدیک آن قرار دارد. این بنای هشت ضلعی کوچک که بر چهار ستون مرمرین استوار است، به وسیله یک گنبد تاج مانند در راس، از سایر قبه‌ها مشخص می شود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
این عمارت را، «قبة ‌الرسول» نیز می‌نامند، زیرا بین مردم چنین شهرت دارد که [[رسول خدا(ص)]]، در شب [[معراج]]، پس از آنکه در مسجد قبة ‌الصخره نماز گزارد، به این محل آمد و سفر معراج را از آن آغاز کرد.&amp;lt;ref&amp;gt;سفرنامه ناصرخسرو، ص53.&amp;lt;/ref&amp;gt; [[زکریای قزوینی]] از مقامی خبر داده است که اثر پای رسول خدا(ص) در آن نگهداری می‌شود و مردم به زیارت آن می‌شتابند.&amp;lt;ref&amp;gt;آثار البلاد و اخبار العباد، ص217.&amp;lt;/ref&amp;gt; این مقام به احتمال، همان قبة ‌الرسول است.&lt;br /&gt;
==پانویس==&lt;br /&gt;
{{پانویس}}&lt;br /&gt;
==منابع ==&lt;br /&gt;
{{منابع}}&lt;br /&gt;
{{برگرفتگی&lt;br /&gt;
|پیش از لینک =کتاب&lt;br /&gt;
|منبع = مساجد مهم جهان اسلام، حامد قرائتی،&lt;br /&gt;
|پس از لینک = بخش «مسجدالاقصی»،&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;آثار البلاد و اخبار العباد&#039;&#039;&#039;، زکریا بن محمد بن محمود القزوینی، ترجمه: جهانگیر میرزا قاجار، تصحیح: میرهاشم محدث.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;سفرنامه ناصرخسرو&#039;&#039;&#039;، ناصرخسرو، تصحیح: محمد دبیرسیاقی، 1389ش، تهران: زوّار، چاپ 10.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;احسـن التقاسـیم فـی معرفة الاقـالیم&#039;&#039;&#039;، ابوعبدالله محمد بن احمد مقدسـی، تـرجمه‌ علینقی‌ منزوی‌، تهران: شرکت مؤلفان و مترجمان ایران‌، ١٣٦١‌ش.&lt;br /&gt;
{{پایان}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[رده:مقاله‌های در دست ویرایش]]&lt;br /&gt;
[[رده:بناهای مسجد الاقصی]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>A sharefat</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%82%D8%A8%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%84%D8%B3%D9%84%D9%87&amp;diff=24213</id>
		<title>قبة السلسله</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%82%D8%A8%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%84%D8%B3%D9%84%D9%87&amp;diff=24213"/>
		<updated>2019-09-20T09:53:19Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;A sharefat: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[[پرونده:قبة السلسلة.jpg|بندانگشتی|قبة السلسلة]]&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;قبة ‌السلسلة&#039;&#039;&#039;، یکی از قبه‌های موجود در محدوده حرم شریف [[بیت المقدس]] است که در فاصله 3 متری از درب شرقی [[قبة الصخره]] واقع شده است. [[مسجدالاقصی]] و مجموعه‌‌های پیرامونش، که حرم شریف خوانده می‌شوند، دارای چندین قبه‌‌ هستند. این قبه‌ها عمدتا در نزدیکی مسجد قبة ‌الصخره قرار دارند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
این بنا به دستور خلیفه اموی، [[عبدالملک بن مروان]] قبل از قبة الصخره ساخته شده است، زیرا  این قبه در حقیقت الگویی برای ساخت قبة الصخره بوده است. این قبه که بر شش ستون سنگین قرار گرفته و دارای محراب است، به اعتقاد برخی محل قضاوت [[حضرت سلیمان(ع)]] بوده است.&lt;br /&gt;
==موقعیت جغرافیایی ==&lt;br /&gt;
قبة ‌السلسلة؛ یکی از قبه‌های موجود در محدوده حرم شریف [[بیت المقدس]] است که در فاصله 3 متری از درب شرقی [[قبة الصخره]] واقع شده است.&lt;br /&gt;
==زنجیر سلیمان==&lt;br /&gt;
این قبه بر هشت عمود رخام و شش ستون سنگین قرار گرفته و دارای محراب است.&amp;lt;ref&amp;gt;سفرنامه ناصرخسرو، صص52 و53.&amp;lt;/ref&amp;gt; در این قبه، که به اعتقاد برخی [[حضرت سلیمان(ع)]] به قضاوت می‌پرداخت، &amp;lt;ref&amp;gt;الاشارات الی معرفة الزیارات‏، صص31 و32.&amp;lt;/ref&amp;gt; زنجیری منسوب به آن حضرت آویخته شده و چنین مشهور است که ظالمان و غاصبان از رساندن دستشان به آن عاجزند؛ در گذشته برای رفع تخاصم دو مدعی، آنها را نزد این زنجیر می‌آوردند و کسی که قادر بود، دست خود را به زنجیر برساند، صاحب حق دانسته می‌شد.&amp;lt;ref&amp;gt;سفرنامه ناصرخسرو، صص52 و 53؛  معجم البلدان‏، ج5، ص167؛  آثار البلاد و اخبار العباد، ص216.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
این کارکرد زنجیر به احتمال تا قرن پنجم یا ششم هجری ادامه داشت، اما پس از آن متوقف شد؛ چراکه [[یاقوت حموی]]&amp;lt;ref&amp;gt;معجم البلدان‏، ج5، ص167.&amp;lt;/ref&amp;gt; و گزارشگران پس از وی&amp;lt;ref&amp;gt;آثار البلاد و اخبار العباد، ص216.&amp;lt;/ref&amp;gt; از بی‌اثر شدن این زنجیر، به دلیل حیله برخی، خبر داده‌اند البته برخی نیز این زنجیر را منسوب به [[حضرت داوود(ع)]] می‌دانند.&amp;lt;ref&amp;gt;سفرنامه ناصرخسرو، صص52 و 53.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
==پانویس==&lt;br /&gt;
{{پانویس}}&lt;br /&gt;
==منابع ==&lt;br /&gt;
{{منابع}}&lt;br /&gt;
{{برگرفتگی&lt;br /&gt;
|پیش از لینک =کتاب&lt;br /&gt;
|منبع = مساجد مهم جهان اسلام، حامد قرائتی،&lt;br /&gt;
|پس از لینک = بخش «مسجدالاقصی»،&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;معجم البلدان&#039;&#039;&#039;، یاقوت الحموی، یاقوت بن عبدالله، بیروت: دار صادر.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;الاشارات الی معرفه الزیارات&#039;&#039;&#039;، الهروی، علی بن ابی‌بکر، تحقیق: جانین سوردیل -‌ طومین، 1953م، دمشق: المعهد الفرنسی.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;آثار البلاد و اخبار العباد&#039;&#039;&#039;، زکریا بن محمد بن محمود القزوینی، ترجمه: جهانگیر میرزا قاجار، تصحیح: میرهاشم محدث.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;سفرنامه ناصرخسرو&#039;&#039;&#039;، ناصرخسرو، تصحیح: محمد دبیرسیاقی، 1389ش، تهران: زوّار، چاپ 10.&lt;br /&gt;
{{پایان}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[رده:مقاله‌های در دست ویرایش]]&lt;br /&gt;
[[رده:بناهای مسجد الاقصی]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>A sharefat</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%82%D8%A8%D8%A9_%D8%AC%D8%A8%D8%B1%D8%A6%DB%8C%D9%84&amp;diff=24212</id>
		<title>قبة جبرئیل</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%82%D8%A8%D8%A9_%D8%AC%D8%A8%D8%B1%D8%A6%DB%8C%D9%84&amp;diff=24212"/>
		<updated>2019-09-20T09:52:21Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;A sharefat: صفحه‌ای تازه حاوی «قبة جبرئیل، یکی از قبه‌های موجود در محدوده حرم شریف بیت المقدس است که در ک...» ایجاد کرد&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;قبة جبرئیل، یکی از قبه‌های موجود در محدوده حرم شریف [[بیت المقدس]] است که در کنار [[قبة المعراج]] قرار دارد و [[جبرئیل]] در این محل، مقدمات [[معراج]] پیامبر(ص) را فراهم کرده است.&lt;br /&gt;
==معرفی اجمالی==&lt;br /&gt;
این قبه بر چهار ستون رخام، استوار و دارای محرابی در جهت [[قبله]] است. مشهور است که [[جبرئیل]] در این محل، مقدمات [[معراج]] پیامبر(ص) را فراهم کرد.&amp;lt;ref&amp;gt;سفرنامه ناصرخسرو، صص52 و 53.&amp;lt;/ref&amp;gt; این مقام تا [[قبة ‌الرسول]]، حدود بیست ارش فاصله داشت.&amp;lt;ref&amp;gt;سفرنامه ناصرخسرو، صص52 و 53.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
تکیه بیشتر مشاهد، آثار و مقامات [[مسجدالاقصی]] و حرم شریف بر اسطوره‌ها، شهرت و منابع و مناسک عرفی [[اهل کتاب]] بوده است و اعتبار تاریخی و حدیثی چندانی ندارند ازاین‌رو با وجود پذیرش حضور انبیا و اولیای الهی و رخ دادن واقعه معراج نبوی در این حرم شریف، تعیین مصداقیِ این مقامات، اعتباری بیش از حدس یا شواهد عرفی نخواهد داشت.&lt;br /&gt;
==پانویس==&lt;br /&gt;
{{پانویس}}&lt;br /&gt;
==منابع ==&lt;br /&gt;
{{منابع}}&lt;br /&gt;
{{برگرفتگی&lt;br /&gt;
|پیش از لینک =کتاب&lt;br /&gt;
|منبع = مساجد مهم جهان اسلام، حامد قرائتی،&lt;br /&gt;
|پس از لینک = بخش «مسجدالاقصی»،&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;سفرنامه ناصرخسرو&#039;&#039;&#039;، ناصرخسرو، تصحیح: محمد دبیرسیاقی، 1389ش، تهران: زوّار، چاپ 10.&lt;br /&gt;
{{پایان}}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>A sharefat</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%82%D8%A8%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%84%D8%B3%D9%84%D9%87&amp;diff=24207</id>
		<title>قبة السلسله</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%82%D8%A8%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%84%D8%B3%D9%84%D9%87&amp;diff=24207"/>
		<updated>2019-09-20T09:01:15Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;A sharefat: صفحه‌ای تازه حاوی «{{جا:ویرایش}} قبة السلسلة &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;قبة ‌السلسلة&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;،...» ایجاد کرد&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{در دست ویرایش|ماه=[[شهریور]]|روز=[[۲۹]]|سال=[[۱۳۹۸]]|کاربر=A sharefat  }}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[رده:مقاله‌های در دست ویرایش]]&lt;br /&gt;
[[پرونده:قبة السلسلة.jpg|بندانگشتی|قبة السلسلة]]&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;قبة ‌السلسلة&#039;&#039;&#039;، یکی از قبه‌های موجود در محدوده حرم شریف [[بیت المقدس]] است که در فاصله 3 متری از درب شرقی [[قبة الصخره]] واقع شده است. [[مسجدالاقصی]] و مجموعه‌‌های پیرامونش، که حرم شریف خوانده می‌شوند، دارای چندین قبه‌‌ هستند. این قبه‌ها عمدتا در نزدیکی مسجد قبة ‌الصخره قرار دارند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
این بنا به دستور خلیفه اموی، [[عبدالملک بن مروان]] قبل از قبة الصخره ساخته شده است، زیرا  این قبه در حقیقت الگویی برای ساخت قبة الصخره بوده است. این قبه که بر شش ستون سنگین قرار گرفته و دارای محراب است، به اعتقاد برخی محل قضاوت [[حضرت سلیمان(ع)]] بوده است.&lt;br /&gt;
==موقعیت جغرافیایی ==&lt;br /&gt;
قبة ‌السلسلة؛ یکی از قبه‌های موجود در محدوده حرم شریف [[بیت المقدس]] است که در فاصله 3 متری از درب شرقی [[قبة الصخره]] واقع شده است.&lt;br /&gt;
==زنجیر سلیمان==&lt;br /&gt;
این قبه بر هشت عمود رخام و شش ستون سنگین قرار گرفته و دارای محراب است.&amp;lt;ref&amp;gt;سفرنامه ناصرخسرو، صص52 و53.&amp;lt;/ref&amp;gt; در این قبه، که به اعتقاد برخی [[حضرت سلیمان(ع)]] به قضاوت می‌پرداخت، &amp;lt;ref&amp;gt;الاشارات الی معرفة الزیارات‏، صص31 و32.&amp;lt;/ref&amp;gt; زنجیری منسوب به آن حضرت آویخته شده و چنین مشهور است که ظالمان و غاصبان از رساندن دستشان به آن عاجزند؛ در گذشته برای رفع تخاصم دو مدعی، آنها را نزد این زنجیر می‌آوردند و کسی که قادر بود، دست خود را به زنجیر برساند، صاحب حق دانسته می‌شد.&amp;lt;ref&amp;gt;سفرنامه ناصرخسرو، صص52 و 53؛  معجم البلدان‏، ج5، ص167؛  آثار البلاد و اخبار العباد، ص216.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
این کارکرد زنجیر به احتمال تا قرن پنجم یا ششم هجری ادامه داشت، اما پس از آن متوقف شد؛ چراکه [[یاقوت حموی]]&amp;lt;ref&amp;gt;معجم البلدان‏، ج5، ص167.&amp;lt;/ref&amp;gt; و گزارشگران پس از وی&amp;lt;ref&amp;gt;آثار البلاد و اخبار العباد، ص216.&amp;lt;/ref&amp;gt; از بی‌اثر شدن این زنجیر، به دلیل حیله برخی، خبر داده‌اند البته برخی نیز این زنجیر را منسوب به [[حضرت داوود(ع)]] می‌دانند.&amp;lt;ref&amp;gt;سفرنامه ناصرخسرو، صص52 و 53.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
==پانویس==&lt;br /&gt;
{{پانویس}}&lt;br /&gt;
==منابع ==&lt;br /&gt;
{{منابع}}&lt;br /&gt;
{{برگرفتگی&lt;br /&gt;
|پیش از لینک =کتاب&lt;br /&gt;
|منبع = مساجد مهم جهان اسلام، حامد قرائتی،&lt;br /&gt;
|پس از لینک = بخش «مسجدالاقصی»،&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;معجم البلدان&#039;&#039;&#039;، یاقوت الحموی، یاقوت بن عبدالله، بیروت: دار صادر.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;الاشارات الی معرفه الزیارات&#039;&#039;&#039;، الهروی، علی بن ابی‌بکر، تحقیق: جانین سوردیل -‌ طومین، 1953م، دمشق: المعهد الفرنسی.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;آثار البلاد و اخبار العباد&#039;&#039;&#039;، زکریا بن محمد بن محمود القزوینی، ترجمه: جهانگیر میرزا قاجار، تصحیح: میرهاشم محدث.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;سفرنامه ناصرخسرو&#039;&#039;&#039;، ناصرخسرو، تصحیح: محمد دبیرسیاقی، 1389ش، تهران: زوّار، چاپ 10.&lt;br /&gt;
{{پایان}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[رده:بناهای مسجد الاقصی]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>A sharefat</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D9%82%D8%A8%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%84%D8%B3%D9%84%D8%A9.jpg&amp;diff=24206</id>
		<title>پرونده:قبة السلسلة.jpg</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D9%82%D8%A8%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%84%D8%B3%D9%84%D8%A9.jpg&amp;diff=24206"/>
		<updated>2019-09-20T08:50:32Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;A sharefat: قبة السلسلة برگرفته از سایت http://alaqsa-archive.com/ar/?attachment_id=190&amp;amp;lang=en&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;== خلاصه ==&lt;br /&gt;
قبة السلسلة برگرفته از سایت http://alaqsa-archive.com/ar/?attachment_id=190&amp;amp;lang=en&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>A sharefat</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%82%D8%A8%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D8%AC&amp;diff=24204</id>
		<title>قبة المعراج</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%82%D8%A8%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D8%AC&amp;diff=24204"/>
		<updated>2019-09-20T08:15:39Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;A sharefat: صفحه‌ای تازه حاوی «{{جا:ویرایش}} قبة المعراج &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;قبة المعراج&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;، ی...» ایجاد کرد&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{در دست ویرایش|ماه=[[شهریور]]|روز=[[۲۹]]|سال=[[۱۳۹۸]]|کاربر=A sharefat  }}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[رده:مقاله‌های در دست ویرایش]]&lt;br /&gt;
[[پرونده:قبة المعراج.jpg|بندانگشتی|قبة المعراج]]&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;قبة المعراج&#039;&#039;&#039;، یکی از قبه‌های موجود در حرم شریف است، که در شمال غربی [[مسجد قبة ‌الصخره]] واقع شده، است. [[مسجدالاقصی]] و مجموعه‌‌های پیرامونش، که حرم شریف خوانده می‌شوند، دارای چندین قبه‌‌ هستند. این قبه‌ها، که در قرن چهارم با پوشش‌‌های سربین و ستون‌‌های مرمرین شناخته می‌شدند، &amp;lt;ref&amp;gt;احسن التقاسیم، ج1، ص237.&amp;lt;/ref&amp;gt; در نزدیکی مسجد قبة ‌الصخره قرار دارند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
قبة المعراج که قبة ‌الرسول هم نامیده شده یکی از این قبه‌هاست. این بنای هشت ضلعی کوچک، که برای بزرگداشت [[معراج پیامبر اکرم]](ص) ساخته شده است، بر چهار ستون مرمرین استوار بوده و در بالای آن گنبدی مانند تاج قرار دارد.&lt;br /&gt;
==معرفی اجمالی==&lt;br /&gt;
قبة المعراج، یکی از قبه‌های موجود در محدوده حرم شریف است که در شمال غربی [[مسجد قبة الصخره]] و نزدیک آن قرار دارد. این بنای هشت ضلعی کوچک که بر چهار ستون مرمرین استوار است، به وسیله یک گنبد تاج مانند در راس، از سایر قبه‌ها مشخص می شود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
این عمارت را، «قبة ‌الرسول» نیز می‌نامند، زیرا بین مردم چنین شهرت دارد که [[رسول خدا(ص)]]، در شب [[معراج]]، پس از آنکه در مسجد قبة ‌الصخره نماز گزارد، به این محل آمد و سفر معراج را از آن آغاز کرد.&amp;lt;ref&amp;gt;سفرنامه ناصرخسرو، ص53.&amp;lt;/ref&amp;gt; [[زکریای قزوینی]] از مقامی خبر داده است که اثر پای رسول خدا(ص) در آن نگهداری می‌شود و مردم به زیارت آن می‌شتابند.&amp;lt;ref&amp;gt;آثار البلاد و اخبار العباد، ص217.&amp;lt;/ref&amp;gt; این مقام به احتمال، همان قبة ‌الرسول است.&lt;br /&gt;
==پانویس==&lt;br /&gt;
{{پانویس}}&lt;br /&gt;
==منابع ==&lt;br /&gt;
{{منابع}}&lt;br /&gt;
{{برگرفتگی&lt;br /&gt;
|پیش از لینک =کتاب&lt;br /&gt;
|منبع = مساجد مهم جهان اسلام، حامد قرائتی،&lt;br /&gt;
|پس از لینک = بخش «مسجدالاقصی»،&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;آثار البلاد و اخبار العباد&#039;&#039;&#039;، زکریا بن محمد بن محمود القزوینی، ترجمه: جهانگیر میرزا قاجار، تصحیح: میرهاشم محدث.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;سفرنامه ناصرخسرو&#039;&#039;&#039;، ناصرخسرو، تصحیح: محمد دبیرسیاقی، 1389ش، تهران: زوّار، چاپ 10.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;احسـن التقاسـیم فـی معرفة الاقـالیم&#039;&#039;&#039;، ابوعبدالله محمد بن احمد مقدسـی، تـرجمه‌ علینقی‌ منزوی‌، تهران: شرکت مؤلفان و مترجمان ایران‌، ١٣٦١‌ش.&lt;br /&gt;
{{پایان}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[رده:بناهای مسجد الاقصی]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>A sharefat</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D9%82%D8%A8%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D8%AC.jpg&amp;diff=24203</id>
		<title>پرونده:قبة المعراج.jpg</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D9%82%D8%A8%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D8%AC.jpg&amp;diff=24203"/>
		<updated>2019-09-20T08:14:03Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;A sharefat: قبة المعراج برگرفته از سایت https://qudsinfo.com/pics/قبة-المعراج/#images-2&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;== خلاصه ==&lt;br /&gt;
قبة المعراج برگرفته از سایت https://qudsinfo.com/pics/قبة-المعراج/#images-2&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>A sharefat</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D9%82%D8%A8%D9%87_%D8%A7%D9%84%D8%B5%D8%AE%D8%B1%D9%87&amp;diff=24194</id>
		<title>مسجد قبه الصخره</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D9%82%D8%A8%D9%87_%D8%A7%D9%84%D8%B5%D8%AE%D8%B1%D9%87&amp;diff=24194"/>
		<updated>2019-09-20T08:03:32Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;A sharefat: تغییرمسیر به قبة الصخره&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;#تغییر_مسیر [[قبة الصخره]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>A sharefat</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%82%D8%B5%DB%8C&amp;diff=24168</id>
		<title>مسجد الاقصی</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%82%D8%B5%DB%8C&amp;diff=24168"/>
		<updated>2019-09-20T04:04:33Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;A sharefat: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{در دست ویرایش|ماه=[[شهریور]]|روز=[[۲۵]]|سال=[[۱۳۹۸]]|کاربر=A sharefat  }}&lt;br /&gt;
{{جعبه اطلاعات مسجد&lt;br /&gt;
| عرض جعبه            = &lt;br /&gt;
| نام                 =مسجد الاقصی &lt;br /&gt;
| نام دیگر            =بیت المقدس &lt;br /&gt;
| تصویر               =مسجد الاقصی.jpg &lt;br /&gt;
| اندازه تصویر        =300px &lt;br /&gt;
| توضیح تصویر         =نمای کلی مسجد الاقصی&lt;br /&gt;
| عنوان تصویر         = &lt;br /&gt;
| مکان                =فلسطین اشغالی، مرکز شهر بیت‌‌المقدس  &lt;br /&gt;
| مختصات              = &lt;br /&gt;
| مذهب                = &lt;br /&gt;
| پایه‌گذاری‌شده در     =قرن اول قمری &lt;br /&gt;
| پایه‌گذار            = &lt;br /&gt;
| دارنده              = &lt;br /&gt;
| گرداننده            = &lt;br /&gt;
| روحانی              = &lt;br /&gt;
| معمار               = &lt;br /&gt;
| سبک معماری          = &lt;br /&gt;
| گنجایش              = &lt;br /&gt;
| طول                 = &lt;br /&gt;
| عرض                 = &lt;br /&gt;
| مساحت               = &lt;br /&gt;
| بلندی               = &lt;br /&gt;
| تعداد گنبد          = &lt;br /&gt;
| بلندی گنبد از بیرون = &lt;br /&gt;
| بلندی گنبد از درون  = &lt;br /&gt;
| تعداد مناره         = &lt;br /&gt;
| بلندی مناره         = &lt;br /&gt;
| مصالح               = &lt;br /&gt;
| پیمان‌کار            = &lt;br /&gt;
| هزینه ساخت          = &lt;br /&gt;
| نوسازی              = &lt;br /&gt;
| وب‌گاه               = &lt;br /&gt;
| ویژگی‌های دیگر       = &lt;br /&gt;
| پانویس              = &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;مسجدالاقصی&#039;&#039;&#039;، سومین مسجد مقدس از مسجدهای جهان اسلامی، پس از [[مسجدالحرام]] و [[مسجدالنبی]]، نخستین قبله‌گاه مسلمانان و در شهر بیت‌المقدس قرار دارد. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
مسجدالاقصی یا بیت‌المقدس که در منابع بیش از 20 نام برای آن ذکر شده، بر اساس آیات قرآن و روایات، محل عروج [[پیامبر اسلام(ص)]] بوده است. بنابر آنچه در منابع آمده، سازندگان مسجدالاقصی را می‌توان [[ملائکه]]، [[حضرت آدم(ع)]] و فرزندان آدم یا برخی انبیای الهی دانست که فرض تجدید بنای مسجد به دست افراد متاخر، محتمل می‌نماید.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
این مسجد که دربردارنده مقام‌ها و مشاهد شریفی همچون [[مقام جبرئیل]]، [[محراب حضرت خضر]]، [[محراب حضرت زکریا]]، [[محراب حضرت مریم]]، [[مقام رسول الله|مقام رسول گرامی اسلام]](ص) و ... است، در طول تاریخ بارها تجدید بنا شد، از جمله در عهد [[عبدالملک بن مروان]] خلیفه اموی؛ همچنین مسجد در سال 583 هجری قمری توسط [[صلاح‌الدین ایوبی]] مرمت شده است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
مسجدالاقصی نزد مسلمانان، یهودیان و مسیحیان محترم است و در احادیث اسلامی در کنار مسجدالحرام و مسجدالنبی از مساجد بافضلیت  و بقاع متبرک دانسته شده  و همچنین در [[قرآن مجید]] در [[سوره اسراء]] در آیات مربوط به معراج پیامبر اسلام(ص) از  مسجدالاقصی نام برده شده است.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
ساختمانی که امروزه مسجدالاقصی نامیده می‌شود، در دوره عبدالملک بن مروان در قرن نخست قمری تأسیس شده و در دوره‌های مختلف بازسازی و تعمیر شده است. این مسجد، وسط شهر دایره شکلِ بیت‌‌المقدس و میان حصاری واقع است که به حصار سلیمان خوانده می‌شود. این حصار علاوه بر مسجدالاقصی و [[قبة ‌الصخره]]، سایر مشاهد را در بر گرفته است. در جهت شرق، کوهی قرار دارد که بر حرم اشراف دارد و حد فاصل کوه و حرم، منطقه‌ای است که به «وادی جهنم» یا «[[طور]]» شناخته می‌شود. &amp;lt;ref&amp;gt;مسالک الابصار، ج3، ص543.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
==اسامی مسجدالاقصی==&lt;br /&gt;
[[پرونده:نمای کلی مسجد الاقصی.jpg|بندانگشتی|مسجد الاقصی و مسجد صخره درون محدوده حرم]]&lt;br /&gt;
برخی مورخان بیش از بیست نام برای مسجدالاقصی برشمرده‌اند. &amp;lt;ref&amp;gt;فتح الباری، ابن حجر، ج3، ص53؛ المعالم الاثیرة، ص84.&amp;lt;/ref&amp;gt;منشا این تعدد اسامی را می‌توان در تقدس این مکان برای ادیان مختلف، و وقایع گوناگون رخ داده در این مسجد دانست. در [[قرآن کریم]]، دو نام {{قلم رنگ|سبز|﴿الْمَسْجِدِ الْاَقْصَـی﴾}} (اسراء:1)و {{قلم رنگ|سبز|﴿رَبْوَةٍ ذاتِ قَرارٍ وَ مَعِینٍ﴾}}؛ «سرزمین مرتفع و دارای امنیت و آب جاری...»(مؤمنون:50) برای این مسجد ذکر شده است. اسامی این مسجد عبارت‌اند از:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* مسجدالاقصی؛ در وجه  نامیده شدن این مسجد به «اقصی» چنین گفته‌اند:&lt;br /&gt;
مسافت زیاد این مسجد با [[کعبه]]،&amp;lt;ref&amp;gt;فتح الباري، ج6، ص291.&amp;lt;/ref&amp;gt; [[مسجدالحرام]]، اعراب، اهل مکه یا [[رسول خدا(ص)]]، موجب نامیده شدن این مسجد به &amp;quot;الاقصی&amp;quot; بوده است. &amp;lt;ref&amp;gt;سبل الهدي و الرشاد، ج3، ص17؛ امتاع الاسماع، ج8، ص196؛ سبل الهدي و الرشاد، ج3، ص17.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
* مسجد ایلیا؛ &amp;lt;ref&amp;gt;فتح الباری، ج3، ص53؛ معجم البلدان، ج1، ص375.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* بیت‌‌المَقدِس؛&amp;lt;ref&amp;gt;اسدالغابة، ابن اثیر جزری، ج6، ص284؛ اخبار مکة، ازرقی، ج2، ص64.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* بیت‌المُقدَّس؛&amp;lt;ref&amp;gt;معجم البلدان‏، ج5، ص166.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* بیت‌القُدس؛&amp;lt;ref&amp;gt;معجم البلدان‏، ج5، ص167.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* سَلَم (شَلم)؛&amp;lt;ref&amp;gt;فتح الباری، ج3، ص53.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* شَلام؛&amp;lt;ref&amp;gt;معجم البلدان‏، ج5، ص166.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* بیت اِیل؛&amp;lt;ref&amp;gt;معجم البلدان‏، ج5، ص166‏؛ فتح الباری، ج3، ص53.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* صِهیون؛&amp;lt;ref&amp;gt;فتح الباری، ج3، ص53؛ المعالم الاثیرة، ص84.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* صلعون؛&amp;lt;ref&amp;gt;المعالم الاثیرة، ص84.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* اُوری شَلم (اُوری سَلم)، کوره الیاء، مصرث، بابُوس (بابُوش)،  کورشیلاء، فُسط مصر، اَرض محشر و منشر، المحفوظه، مفرقّه و مدینة الجنه.&amp;lt;ref&amp;gt;المعالم الاثیرة، ص84.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
==بنیان‌گذاران مسجدالاقصی==&lt;br /&gt;
قدمت و گستره زمانی، همچنین جایگاه اجتماعی و مذهبی مسجدالاقصی نزد اقوام، نژادها، ادیان و مذاهب مختلف، باعث شده است که نه ‌تنها در موضوع نام‌گذاری، بلکه در موضوع بنیان‌گذاران این مسجد نیز نظر‌های مختلفی ارائه شود. [[محمد بن یوسف صالحی شامی]] (م942ق) در کتاب خود، مجموعه‌ای از اسامی را به عنوان بنیان‌گذاران مسجدالاقصی برشمرده است. &amp;lt;ref&amp;gt;المعالم الاثیرة، ص84.&amp;lt;/ref&amp;gt; با تکیه بر کتاب وی و سایر منابع، سازندگان مسجدالاقصی را می‌توان این چنین نام برد:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* [[ملائکه خداوند]]؛ &amp;lt;ref&amp;gt;المعالم الاثیرة، ص84.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* [[حضرت آدم]]؛ برخی معتقدند پس از آنکه [[حضرت آدم(ع)]] به سوی کعبه نماز ‌گزارد، مامور شد بیت‌‌المقدس را قبله‌گاه خود سازد. ازاین‌رو در آنجا مسجدی بنا کرد تا قبله‌گاه خود و گروهی از اعقابش باشد. &amp;lt;ref&amp;gt;المعالم الاثیرة، ص84.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* فرزندان حضرت آدم؛ [[ابن جوزی]] و [[قرطبی]]، ساخته شدن مسجدالحرام و مسجدالاقصی به دست فرزندان آدم(ع) و تجدید بنا شدن آنها از سوی [[حضرت ابراهیم(ع)]] و [[حضرت سلیمان(ع)]] را محتمل دانسته‌اند. &amp;lt;ref&amp;gt;سبل الهدی و الرشاد، ج1، ص145.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* [[سام بن نوح]]؛ &amp;lt;ref&amp;gt;سبل الهدی و الرشاد، ج1، ص145.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* ایلیا؛ گروهی معتقدند که بنیان‌گذار مسجدالاقصی، [[ایلیا بن ارم بن نوح]] (ع) بود و حضرت داوود و سلیمان توسعه‌دهندگان آن بودند. &amp;lt;ref&amp;gt;سبل الهدی و الرشاد، ج1، ص145.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* [[حضرت یعقوب(ع)]]؛&amp;lt;ref&amp;gt;اخبار مکة، ج2، ص64.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* [[حضرت داوود(ع)]]؛&amp;lt;ref&amp;gt;سبل الهدی و الرشاد، ج1، صص144 و 145.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* [[حضرت سلیمان(ع)]]؛&amp;lt;ref&amp;gt;الانساب، ج12، ص390.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
گرچه بنیان‌گذاران پیش‌گفته به لحاظ استناد تاریخی، محل تامل و نظر و در موارد بسیار، متکی به منابع اسطوره‌ای اهل کتاب هستند، اما چنان‌که مؤلف کتاب «[[المعالم الاثیره فی السنة و السیره]]» نیز به آن معتقد است، بیشتر این نظرات قابل جمع بوده و تعارضی با یکدیگر ندارند؛ چراکه فاصله زمانی هر کدام از بنیان‌گذاران پیش‌گفته، فرض تجدید بنای مسجد به دستان ایشان را محتمل می‌کند. &amp;lt;ref&amp;gt;المعالم الاثیرة، ص63.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ساختمان مسجدالاقصی==&lt;br /&gt;
[[پرونده:نمایی از مسجد الاقصی.jpg|بندانگشتی|نمایی از مسجد الاقصی]]&lt;br /&gt;
[[محمد حسن شراب]]، از محققان معاصر، مسجدالاقصی و سایر مشاهد داخل حرم را چنین توصیف می‌کند:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
مسجدالاقصی در قسمت جنوبی صحن حرم واقع شده و هرگاه کسی از سمت شمال وارد مسجد شود، مقابل خود با رواق بزرگی مواجه می‏‌شود که در زمان [[الملک المعظم عیسی]]، فرمانروای دمشق (634ق)، ساخته شده است که بعدها آن را نوسازی کرده‌‏اند... یک ورودی برای مسجد زنان، واقع در رکن جنوب غربی مسجد، وجود دارد که از دو رواق تشکیل شده است. این دو رواق از سمت غرب، 53 متر امتداد دارند و به جامع مغاربه متصل می‏‌شوند... سمت شمال غربی نیز ایوان بزرگی قرار دارد که نزدیک آن، ایوان زیبایی موسوم به محراب [[زکریا]] واقع شده است... در اطراف مسجدالاقصی، نُه گنبد قرار دارد که در دوره‌های مختلف ساخته شده‌‏اند. &amp;lt;ref&amp;gt;البدایة و النهایه، ج1، ص162.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
مسجدالاقصی در عهد [[عبدالملک بن مروان]]، تجدید بنا شد که خراج هفت‌ ساله [[مصر]] برای این کار در نظر گرفته شده بود.&amp;lt;ref&amp;gt;روضة الواعظین، ص647؛ معجم البلدان‏، ج5، ص167؛ سبل الهدی و الرشاد، ج1، صص143 و 144.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[ناصر خسرو]] در‌‌های مسجدالاقصی را نه در می‌دانست که مشهور‌ترین آنها عبارت‌اند از: باب النبی، باب العین، باب الحِطه و باب السکینه.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
خدمت‌گزاران مسجد از طایفه‌ای به نام «[[اخماس|اَخماس]]» بودند. آنها بردگانی بودند که عبدالملک بن مروان برای نگهداری از مسجدالاقصی گماشته بود. نام‌گذاری آنها به اخماس، بدین دلیل بود که آنها خمس اسیرانی بودند که در جنگ‌ها به دست می‌آمدند. این طایفه، مانند [[بنی‌شیبه]] در [[کعبه]]، عهده‌دار رسیدگی به امور مسجدالاقصی بودند و غیر از ایشان، کسی مجاز به خدمت نبود. &amp;lt;ref&amp;gt;احسن التقاسیم، ج1، ص236.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
==مشاهد و آثار مسجدالاقصی==&lt;br /&gt;
[[پرونده:محراب زکریا در مسجد الاقصی.jpg|بندانگشتی|محراب زکریای پیامبر در مسجد الاقصی]]&lt;br /&gt;
صرف نظر از مقام‌ها و مشاهدی که پیرامون مسجد واقع‌اند، خود مسجدالاقصی نیز دارای آثار و یادگار‌های انبیا: و اولیای الهی و برخی از دولت‌مردان است. مقام‌‌های موجود در مسجدالاقصی عبارت‌اند از:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* [[مقام جبرئیل]]؛&amp;lt;ref&amp;gt;سفرنامه ناصرخسرو، ص45.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* [[محراب حضرت خضر]]؛ &amp;lt;ref&amp;gt;سفرنامه ناصرخسرو، ص45.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* [[محراب حضرت زکریا]]؛ &amp;lt;ref&amp;gt;آثار البلاد و اخبار العباد، ص218.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* [[محراب حضرت مریم]]؛ &amp;lt;ref&amp;gt;آثار البلاد و اخبار العباد، ص218.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* [[محراب حضرت داوود]]؛ موضعی است تراشیده شده از سنگ در ساحت شمالی مسجد. &amp;lt;ref&amp;gt;سفرنامه ناصرخسرو، ص44.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* [[مقام سلیمان]]؛ در نزدیکی محراب [[حضرت داوود(ع)]]، سکویی از سنگ قرار دارد که گفته می‌شود هنگام ساخت مسجد، کرسی حضرت سلیمان(ع) بوده است. &amp;lt;ref&amp;gt;سفرنامه ناصرخسرو، ص44.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* جایگاه‌‌های نمل، نور، کعبه و صراط: این جایگاه‌ها در شبستان پراکنده‌اند. &amp;lt;ref&amp;gt;سفرنامه ناصرخسرو، ص44.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* [[عصای آبنوس]]؛ [[یاقوت حموی]] (م626ق) و [[زکریا بن محمد قزوینی]] (م682ق) از عصایی نام می‌برند که به ‌دست حضرت سلیمان(ع) در گوشه مسجد نصب شد و هر کس به غیر از انبیا، اولیا و فرزندان ایشان آن را لمس کند، دستش را خواهد سوزاند. &amp;lt;ref&amp;gt;سفرنامه ناصرخسرو، ص44.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* [[مقام تابوت سکینه]]؛ مسجدی در دهلیز باب السکینه واقع است که دارای محراب‌‌های متعدد است و [[تابوت سکینه]]، که در قرآن نیز از آن یاد شده، در آن نگهداری می‌شود. ناصر خسرو از بسته بودن همیشگی درِ این مسجد خبر داده است. &amp;lt;ref&amp;gt;سفرنامه ناصرخسرو، صص55 و 56.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* [[مقام مهد حضرت عیسی]]؛ زیر مسجدالاقصی، اتاقکی قرار دارد که گفته می‌شود محل نگهداری حضرت عیسی(ع) بوده است.&amp;lt;ref&amp;gt;سفرنامه ناصرخسرو، صص55 و 56.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* [[مقام رسول گرامی اسلام(ص)]]؛ &amp;lt;ref&amp;gt;احسن التقاسیم، ج1، ص238.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* [[مقام حمزة بن عبدالمطلب]]؛ نزدیکی باب النبی، در ابعاد سپری بزرگ، نقشی بر دیوار سنگی حک شده است. عامه مردم معتقدند که این نقش، اثر سپر [[حمزة بن عبدالمطلب]] است که هنگام تکیه دادن بر این دیوار نقش بسته است. &amp;lt;ref&amp;gt;معجم البلدان‏، ج5، ص168؛ آثار البلاد و اخبار العباد، ص216.&amp;lt;/ref&amp;gt; این در حالی است که با توجه به شهادت حمزه در سال 3 هجری، نمی‌توان به گزارشی مبنی بر حضور وی در مسجدالاقصی دست یافت.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* [[محراب خلفا]]؛ ناصر خسرو (م481ق) نیز به دو محراب در سمت چپ و راست محراب اصلی شبستان اشاره کرده است که به ترتیب منسوب به [[خلیفه دوم]] و [[معاویة ابن ابی‌سفیان]] هستند. &amp;lt;ref&amp;gt;سفرنامه ناصرخسرو، ص48.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
با مقایسه توصیف‌هایی که از مسجدالاقصی در ادوار مختلف تاریخی ارائه شده است، می‌توان ساختمان این مسجد را بنایی با اصالت تاریخی و تطور ظاهری دانست؛ به‌طوری‌که برخی از نقش‌ها و بناها بر اساس تلاش دولتمردان برای به یادگار گذاشتن اثری از خود، در این مسجد به ‌جا مانده است&amp;lt;ref&amp;gt;الاشارات الی معرفة الزیارات‏، ص33.&amp;lt;/ref&amp;gt; و برخی ریشه در اسطوره‌ها، داستان‌ها و در مستند‌ترین حالت، مبتنی بر منابع اهل کتاب و اسرائیلیات است. تقدس این اماکن نزد اهل کتاب و پیشینه و چینش جمعیتی شهر، که متشکل از مسلمانان، یهودیان و مسیحیان است، از عوامل مهم چنین تاریخ‌سازی‌هایی دانسته می‌شود.&lt;br /&gt;
==مسجدالاقصی در عهد اسلامی==&lt;br /&gt;
در دوره اسلامی، پس از فتح بیت‌‌المقدس به‌ دستور خلیفه دوم، نخستین خلفایی که به توسعه و آبادانی مسجدالاقصی و [[مسجد قبة ‌الصخره]] همت گماشتند، عبدالملک بن مروان و فرزندش [[ولید بن عبدالملک]]، در نیمه دوم قرن اول هجری، بودند. &amp;lt;ref&amp;gt;احسن التقاسیم، ج1، ص236.&amp;lt;/ref&amp;gt;در سال 90ق نیز برخی از حکمرانان مصر، کمک‌‌های شایانی به تزیین و تجدید بنای حرم شریف کردند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در پی زلزله‌هایی که در سال‌‌های 130 و 158ق در بیت‌‌المقدس رخ داد و خساراتی بر ابنیه حرم شریف به وجود آورد، برخی از بنا‌های حرم شریف، از جمله مسجدالاقصی و مسجد قبة ‌الصخره، در سال‌‌های 169ق (عهد [[مهدی عباسی]]) و 216ق (عهد [[مامون عباسی]])، تجدید بنا و تعمیر شدند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
از دیگر بلا‌های طبیعی، زلزله سال 407ق بود که منجر به تخریب مسجد قبة ‌الصخره شد و [[الظاهر لدین الله فاطمی]] را بر آن داشت که در سال 413ق، اقداماتی برای تعمیر و تجدید بنای مشاهد حرم شریف صورت دهد. &amp;lt;ref&amp;gt;المعالم الاثیرة، ص66.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
پس از اشغال بیت‌‌المقدس به‌ دست صلیبیان، تغییرات بنیادینی در مسجدالاقصی ایجاد شد؛ به نحوی که طایفه «داویه» در قسمت غربی مسجدالاقصی، اقامتگاه‌هایی برای خود ساختند و ملحقاتی چون انبار غله، دستشویی و... نیز برای آن بنا نهادند. مسجدالاقصی به دلیل احترام ویژ‌ه‌ای که برای مسلمانان داشت، به حربه‌ای برای صلیبیان تبدیل شده بود؛ به‌طوری‌که پس از قریب به یک قرن که مسلمانان درصدد بازپس‌گیری بیت‌‌المقدس و مسجدالاقصی برآمدند، صلیبیان، پس از آنکه شکست خود را قطعی دانستند، با تهدید مسلمانان مبنی بر تخریب مسجدالاقصی و سایر مشاهد، مسلمانان را وادار به پذیرش صلح کردند. &amp;lt;ref&amp;gt;الکامل، ج11، ص549.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
پس از بازپس‌گیری مسجد و شهر توسط مسلمانان، [[صلاح‌الدین ایوبی]] فرمان داد تا بناها و مشاهد اسلامی شهر به حال نخستین خود بازگردد. &amp;lt;ref&amp;gt;الکامل، ج11، صص550 و 551.&amp;lt;/ref&amp;gt; بازسازی، اصلاح و تزیین مسجدالاقصی تا مدتی ادامه داشت. آنچه بیش از بنا و عمارت، دستخوش تغییر و دگرگونی شده بود، مناسک و مراسم دینی حرم شریف بود. ازاین‌رو از نخستین اقدامات فاتحان مسلمان، تعیین امام جماعت و واعظ برای مسجدالاقصی، و اقامه نماز جماعت پنج‌گانه در حرم شریف بود. &amp;lt;ref&amp;gt;العبر تاریخ ابن خلدون، ج4، ص472.&amp;lt;/ref&amp;gt; از دیگر اقدامات فاتحان مسجدالاقصی در بازگرداندن گفتمان اسلامی، قرار دادن قرآن‌‌های بسیار در مسجد، تعیین قاریان قرآن مسجدالاقصی و اختصاص دادن مقرری برای آنها، &amp;lt;ref&amp;gt;الکامل، ج11، ص552؛ العبر، تاریخ ابن خلدون، ج4، ص473.&amp;lt;/ref&amp;gt; و ساخت مدارس و مراکز دینی بود. &amp;lt;ref&amp;gt;العبر، تاریخ ابن خلدون، ج4، ص473.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
==تاثیرات فرهنگی و سیاسی==&lt;br /&gt;
تاریخ سیاسی و اجتماعی مسجدالاقصی در دوره اسلامی، دارای اهمیت بسزایی است. برخی از موضوعات تاثیرگذار تاریخی این مسجد عبارت‌اند از: آزموده شدن مسلمانان نخستین به واسطه تردید در اسراء پیامبر اسلام(ص) از مسجدالحرام به مسجدالاقصی؛ سرزنش شدن مسلمانان از سوی یهودیان مدینه، به دلیل قبله قرار دادن قبله‌گاه یهودیان؛ رقابت مدعیان خلافت اسلامی و بعدها مسلمانان، یهودیان و مسیحیان در تسلط بر بیت‌المقدس؛ نمادسازی یا محو آثار تمدنی با انگیزه‌‌های دینی و مذهبی؛ مهاجرت‌ها و ترکیب جمعیتی اقلیت‌‌های دینی در این شهر و....&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در سده‌‌های نخست اسلامی، اشراف بر حرمین در [[حجاز]] و حرم شریف در بیت‌‌المقدس، بیانگر شایستگی خلفا برای زعامت مسلمانان و صیانت از حدود و ثغور اسلامی دانسته می‌شد. &amp;lt;ref&amp;gt;البدایة و النهایه، ج6، ص250.&amp;lt;/ref&amp;gt; این اهمیت زمانی شدت می‌یافت که مدعیان جدیدی برای عهده‌داری خلافت، ظهور می‌کردند. در این زمان بود که خطبه خواندن به نام هر کدام از مدعیان خلافت، در مسجدالحرام، مسجدالنبی و مسجدالاقصی، نقش مهمی در تقویت جایگاه اجتماعی و سیاسی ایشان داشت. ازاین‌رو در سده‌‌های نخستین، خلفا با تهدید و سلطه نظامی و پس از آن با امتیاز دادن به بزرگان و حاکمان محلی، سعی در جلب حمایت این سه شهر داشتند. ترتیب اولویت این سه مسجد، در منابع و متون دینی بر اساس اهمیت و جایگاه دینی‌شان است. بر این اساس مسجدالحرام در رتبه نخست، مسجدالنبی در رتبه دوم و مسجدالاقصی در رتبه سوم قرار دارد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
از دیگر عوامل تاثیرگذار در جایگاه سیاسی و اجتماعی این سه مسجد، محرک‌‌های سیاسی داخلی و خارجی بود؛ برای نمونه با تصرف شهر [[مکه]] و [[مدینه]] و در پی آن مسجدالحرام و مسجدالنبی، به ‌دست [[عبدالله بن زبیر]]، خلفای اموی سعی بسیاری در پررنگ کردن جایگاه مسجدالاقصی انجام دادند و فضایل مسجدالاقصی بیش از هر زمان دیگری مورد تاکید خلافت اموی و وابستگان آنها قرار گرفت؛ به‌طوری‌که در مقاطعی زیارت مسجدالاقصی را به جای انجام [[مناسک حج]] توصیه می‌کردند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
از بُعدی دیگر مسجدالاقصی و حرم شریف، موضوعی مشترک برای جهان اسلام دانسته می‌شد. ازاین‌رو می‌توان آن را در موارد متعددی، عامل تعامل و همگرایی نخبگان و دولتمردان اسلامی دانست.&lt;br /&gt;
==مسجدالاقصی و آیات قرآن==&lt;br /&gt;
مسجدالاقصی از معدود اماکن و مشاهدی است که در قرآن کریم به دفعات از آن یاد شده است. از عوامل اهمیت یافتن مسجدالاقصی در قرآن کریم، پیوند تاریخی‌اش با ادیان الهی، به ‌ویژه انبیا و اولیای بنی‌اسرائیل است. مهم‌ترین آیات قرآن، که به نحوی با مسجدالاقصی مرتبط می‌شوند، عبارت‌اند از:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* {{قلم رنگ|سبز|﴿سُبْحانَ الَّذی اَسْری‏ بِعَبْدِهِ لَیْلاً مِنَ الْمسجدالحرام اِلَی الْمسجدالاقصـی الَّذی بارَکْنا حَوْلَهُ لِنُرِیَهُ مِنْ آیاتِنا اِنَّهُ هُوَ السَّمیعُ الْبَصیر﴾}}؛ «پاک و منزه است خدایی که بنده‌‏اش را در یک شب، از مسجدالحرام به مسجدالاقصی ـ که گرداگردش را پربرکت ساخته‏‌ایم ـ برد تا برخی از آیات خود را به او نشان دهیم؛ چراکه او شنوا و بیناست.»(اسراء:1)&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
این آیه، از جمله آیاتی است که مسجدالاقصی را با تاریخ و آموزه‌‌های اسلامی پیوند می‌دهد. این آیه، تنها به سیر شبانه (اسراء) پیامبر اعظم(ص)، از مسجدالحرام به مسجدالاقصی پرداخته است. این آیه از قرآن کریم از مسجدالاقصی با وصف (بارَکْنا حَوْلَهُ) یاد می‌کند. مبارک چه به معنای «ثبوت خیر الهی در یک چیز» باشد و چه به معنای «زیادت و نمو»،  &amp;lt;ref&amp;gt;سبل الهدی و الرشاد، ج3، ص19.&amp;lt;/ref&amp;gt; بیان‌کننده نوعی کثرت نعمت مادی یا معنوی یا هر دو در پیرامون مسجدالاقصی است.&amp;lt;ref&amp;gt;بحار الانوار، علامه مجلسی، ج3، ص106؛ تفسیر مجمع البیان، طبرسی، ج6، ص218.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* {{قلم رنگ|سبز|﴿وَ سْئَلْ من اَرْسَلْنا من قَبْلِکَ من رُسُلِنا اَ جَعَلْنا من دُونِ الرَّحْمنِ آلِهَةً یُعْبَدُونَ﴾}}؛ «از رسولانی که پیش از تو فرستادیم بپرس: آیا غیر از خداوند رحمان، معبودانی برای پرستش قرار دادیم؟!»(زخرف:45)&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
این آیه از وقایع رخ‌داده در ماجرای [[معراج]]، در مسجدالاقصی، حکایت می‌کند. در این آیه، پس از اقامه [[نماز جماعت]] توسط پیامبر اعظم(ص)، خداوند به وی فرمان می‌دهد که از رسولان پیش از خود در مورد پروردگارشان سؤال کن! آنان نیز در پاسخ، به وحدانیت خداوند، رسالت پیامبر(ص) و وصایت [[امام علی بن ابی‌طالب(ع)]] شهادت می‌دهند. &amp;lt;ref&amp;gt;الکامل فی التاریخ، ج2، ص52؛ الیقین، سید بن طاووس، تحقیق: انصاری، ص295.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* {{قلم رنگ|سبز|﴿وَ التِّینِ وَ الزَّیْتُون﴾}}؛ «قسم به انجیر و زیتون (یا: قسم به سرزمین شام و بیت‌المقدس).»(تین:1)&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
نه ‌تنها در منابع تفسیری، بلکه در منابع حدیثی و تاریخی نیز مراد از (الزَّیْتُونِ)،  مسجدالاقصی دانسته شده است. &amp;lt;ref&amp;gt;تفسیر مجمع البیان، ج10، ص393؛ بحار الانوار، ج57، صص203 و 204؛ معجم البلدان، ج1، ص790.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* {{قلم رنگ|سبز|﴿وَ اسْتَمِعْ یَوْمَ یُنادِ الْمُنادِ مِنْ مَکانٍ قَریب﴾}}؛ «و گوش فرا ده و منتظر روزی باش که منادی از مکانی نزدیک ندا می‏‌دهد.»(ق:41)&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[فتال نیشابوری]] (م508ق) با استناد به روایتی از [[امام جعفر بن محمد الصادق(ع)]]، مراد از (مَکانٍ قَریب) را صخره بیت‌‌المقدس دانسته است. &amp;lt;ref&amp;gt;روضة الواعظین، فتال نیشابوری، ترجمه: محمود مهدوی دامغانی‏، ص409.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* {{قلم رنگ|سبز|﴿یا قَوْمِ ادْخُلُوا الْاَرْضَ الْمُقَدَّسَةَ الَّتی‏ کَتَبَ اللَّهُ لَکُمْ وَ لا تَرْتَدُّوا عَلی‏ اَدْبارِکُمْ فَتَنْقَلِبُوا خاسِرین﴾}}؛ «‌ای قوم! به سرزمین مقدسی که خداوند برای شما مقرر داشته، وارد شوید و به پشت سر خود بازنگردید (و عقب‌گرد نکنید) که زیانکار خواهید بود!»(مائده:21)&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
بسیاری از مفسران از جمله [[ابن عباس]]، معتقدند که مراد از (الْاَرْضَ الْمُقَدَّسَةَ)،  بیت‌‌المقدس و مسجدالاقصی بوده&amp;lt;ref&amp;gt;التبیان فی تفسیر القرآن، ج3، ص483.&amp;lt;/ref&amp;gt; و مؤلف کتاب [[روضة الواعظین]] نیز مراد از {الْاَرْضَ الْمُقَدَّسَةَ} را بیت‌‌المقدس دانسته است.&amp;lt;ref&amp;gt;روضة الواعظین، ص409.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* {{قلم رنگ|سبز|﴿وَ مَنْ اَظْلَمُ مِمَّنْ مَنَعَ مَساجِدَ اللَّهِ اَنْ یُذْکَرَ فیهَا اسْمُهُ وَ سَعی‏ فی‏ خَرابِها اُولئِکَ ما کانَ لَهُمْ اَنْ یَدْخُلُوها اِلاَّ خائِفینَ لَهُمْ فِی الدُّنْیا خِزْیٌ وَ لَهُمْ فِی الْآخِرَةِ عَذابٌ عَظیم﴾}}؛ «کیست ستمکارتر از آن کس که از بردن نام خدا در مساجد او جلوگیری کرد و سعی در ویرانی آنها نمود؟ شایسته نیست آنان، جز با ترس و وحشت، وارد این (کانون‌های عبادت) شوند. بهره آنها در دنیا (فقط) رسوایی است و در سرای دیگر، عذاب عظیم (الهی).»(بقره:114)&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[محمد بن جریر طبری]] (م310ق) به نقل از مجاهد، مقصود از &amp;quot;مساجد الله&amp;quot; را مسجدالاقصی و مراد از ستمگران را مسیحیان دانسته است؛ &amp;lt;ref&amp;gt;جامع البیان عن تاویل آی القرآن، ج1، ص696.&amp;lt;/ref&amp;gt; [[ثعلبی]] (م427ق) نیز با توضیحی بیشتر، مراد از &amp;quot;مساجد الله&amp;quot; را بیت‌‌المقدس و محراب‌های آن بیان کرده است. &amp;lt;ref&amp;gt;الکشف والبیان، ثعلبی، تحقیق: ابی محمد بن عاشور، ج1، ص261.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* {{قلم رنگ|سبز|﴿وَ قَضَیْنا اِلی‏ بنی‌اسرائیل فِی الْکِتابِ لَتُفْسِدُنَّ فِی الْاَرْضِ مَرَّتَیْنِ وَ لَتَعْلُنَّ عُلُوًّا کَبیراً... فَاِذا جاءَ وَعْدُ الْآخِرَةِ لِیَسُوؤُا وُجُوهَکُمْ وَ لِیَدْخُلُوا الْمَسْجِدَ کَما دَخَلُوهُ اَوَّلَ مَرَّةٍ وَ لِیُتَبِّرُوا ما عَلَوْا تَتْبیر﴾}}؛ «ما به [[بنی‌اسرائیل]] در کتاب ([[تورات]]) اعلام کردیم که دو بار در زمین فساد خواهید کرد و برتری‏جویی بزرگی خواهید نمود.... و هنگامی که وعده دوم فرا رسد، (آن‌چنان دشمن بر شما سخت خواهد گرفت که) آثار غم و‌ اندوه در صورت‌هایتان ظاهر می‌‏شود و داخل مسجدالاقصی می‏‌شوند؛ همان گونه که بار اول وارد شدند و آنچه را زیر سلطه خود می‌‏گیرند، درهم می‏‌کوبند.»(اسراء:4-7)&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
برخی از مفسران مقصود از مسجد در (وَ لِیَدْخُلُوا الْمَسْجِدَ) را مسجدالاقصی اعلام کرده‌اند. &amp;lt;ref&amp;gt;تفسیر مجمع البیان، ج6، ص223.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* {{قلم رنگ|سبز|﴿وَ جَعَلْنَا ابْنَ مَرْیَمَ وَ اُمَّهُ آیَةً وَ آوَیْناهُما اِلی رَبْوَةٍ ذاتِ قَرارٍ وَ مَعینٍ﴾}}؛ «و ما فرزند مریم (عیسی‏) و مادرش را آیت و نشانه‌ای قرار دادیم و آنها را در سرزمین مرتفعی، که دارای امنیت و آب جاری بود، جای دادیم.»(مؤمنون:50)&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
برخی از مفسران مقصود از (ذاتِ قَرارٍ وَ مَعینٍ) را بیت‌‌المقدس دانسته‌اند. &amp;lt;ref&amp;gt;تفسیر القرآن، عبد‌الرزاق الصنعانی، ج3، ص45؛ تفسیر القرآن العظیم، ج3، ص257.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* {{قلم رنگ|سبز|﴿فَتَقَبَّلَها رَبُّها بِقَبُولٍ حَسَنٍ وَ اَنْبَتَها نَباتاً حَسَناً وَ کَفَّلَها زَکَرِیَّا کُلَّما دَخَلَ عَلَیْها زَکَرِیَّا الْمِحْرابَ وَجَدَ عِنْدَها رِزْقاً قالَ یا مَرْیَمُ اَنَّی لَکِ هذا قالَتْ هُوَ مِنْ عِنْدِ اللَّهِ اِنَّ اللَّهَ یَرْزُقُ مَنْ یَشاءُ بِغَیْرِ حِسابٍ﴾}}؛ «خداوند، او (مریم) را به طرز نیکویی پذیرفت و به طرز شایسته‌‏ای، (نهال وجود) او را رویانید و پرورش داد و کفالت او را به «[[زکریا]]» سپرد. هر زمان زکریا وارد محراب او می‏‌شد، غذای مخصوصی در آنجا می‏‌دید. از او پرسید: «ای مریم! این را از کجا آورده‌‏ای؟» گفت: این از سوی خداست. خداوند به هر کس بخواهد، بی‌حساب روزی می‏‌دهد.»(آل عمران:37)&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
مفسران قرآن کریم در تفسیر این آیه به شرح و توصیف چگونگی ورود [[حضرت مریم(س)]]، به مسجدالاقصی پرداخته‌اند. &amp;lt;ref&amp;gt;تفسیر مقاتل بن سلیمان، ج1، صص271-273؛ مجمع البیان، ج2، صص739 و 740؛ تفسیر کنز الدقائق، ج3، ص79؛ تفسیر مقاتل بن سلیمان، ج1، صص272 و 273.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* {{قلم رنگ|سبز|﴿یَامَرْیَمُ اقْنُتی لِرَبِّکِ وَ اسْجُدِی وَ ارْکَعِی مَعَ الرَّاکِعِین﴾}}؛ «ای مریم! به شکرانه این نعمت برای پروردگار خود، خضوع کن و سجده به ‌جا آور و با رکوع‏‌کنندگان، رکوع کن!»(آل عمران:43)&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
به عقیده مفسران این آیه ناظر به عبادات حضرت مریم(س) در مسجدالاقصی است. &amp;lt;ref&amp;gt;تفسیر مقاتل بن سلیمان، ج1، ص276.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
==مسجدالاقصی و پیامبر==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
پیوند مسجدالاقصی با رسالت پیامبر اکرم(ص)، منحصر در ابعاد تاریخی و پیوستگی‌اش با تاریخ انبیا: نیست؛ بلکه می‌توان ابعاد معرفتی و جهان‌بینی گسترد‌ه‌ای برای آن تصویر کرد. ازاین‌رو می‌توان توجه و عنایت پیامبر اسلام(ص) و معارف اسلامی به بیت‌‌المقدس و مسجدالاقصی را از محور‌‌های این جهان‌بینی دانست. شعائر و نمادهایی چون مسجدالاقصی می‌تواند حکایتگر پیوستگی ادیان آسمانی و ترتب زمانی و کمالی آنها ‌باشد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
موضوعاتی چون ماجرای اسراء و معراج، همچنین جایگاه مسجدالاقصی به عنوان نخستین قبله‌گاه مسلمانان، باعث شده است این مسجد، ارتباط بی‌واسطه و وثیقی با آموزه‌‌های اسلامی و دعوت پیامبر اعظم(ص) داشته باشد. این ارتباط از نخستین سال‌های بعثت پیامبر(ص)، شکل گرفته است؛ آن زمانی که حضرت، در [[مسجدالحرام]] یا در خانه اصحاب یا کوه‌‌های اطراف مکه، به عبادت و موعظه می‌پرداخت. توجه به قبله‌گاه، از طبیعی‌ترین مناسک چنین مجالسی بود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
احترام و تقدیس مسجدالاقصی، در رتبه‌ای که قبله‌گاه آخرین و کامل‌ترین دین بود و حتی سیر شبانه پیامبر(ص) به مسجدالاقصی، حکایت از توجه فراگیر و جهان‌شمول دعوت اسلامی دارد که همه خداباوران و پیروان ادیان آسمانی را مخاطب خود ساخته است؛ موضوعی که می‌توانست احبار و بزرگان [[اهل کتاب]] و سایر پیروان ادیان الهی، اعم از مسیحی، یهودی و... را به تامل، تفکر و پذیرش آخرین دین رهنمون شود.&lt;br /&gt;
==مسجدالاقصی و اهل بیت==&lt;br /&gt;
مسجدالاقصی را نمی‌توان دارای پیوند تاریخی معناداری با [[اهل بیت]] دانست؛ زیرا هیچ‌کدام از امامان شیعه، به جز [[مهدی موعود]]، فرصت حضور در مسجدالاقصی را نیافتند. بیت‌‌المقدس در عهد امویان، تحت سیطره سیاسی و فکری ـ مذهبی [[بنی‌امیه]] بود. ائمه نخستین شیعه، به دلیل در اولویت قرار دادن اصلاحات فکری، سیاسی و اجتماعی، و ائمه بعدی نیز، به دلیل قرار گرفتن در محدودیت‌‌های اجتماعی و سیاسی، کمتر فرصت یافتند به سرزمین‌‌های تازه فتح‌شده اسلامی قدم نهند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
تاریخ و مشاهد بیت‌‌المقدس گواه این مطلب است که این شهر، نسبت به سایر سرزمین‌‌های اسلامی، دارای محرومیت بیشتری بوده است؛ زیرا مناطقی چون [[یمن]]، [[مصر]]، طبرستان، خراسان و حتی مغرب، شاهد حضور علویان و منتسبان به اهل بیت بوده‌اند، اما نمی‌توان اثر چندانی از حضور ائمه، یا حتی منتسبان و بازماندگان اهل بیت در بیت‌‌المقدس یافت.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
تنها گزارشی که بر حضور غیر معمول یکی از ائمه در مسجدالاقصی دلالت دارد، گزارشی است که [[حسین بن حمدان خصیبی]] (م334ق) در کتاب خود آورده است. در این گزارش که [[مفضل بن عمر]] روایتگر آن است، امام جعفر بن محمد الصادق(ع) به اتفاق صفوان (به احتمال [[صفوان جمال]])، شب‌هنگام سفری را آغاز می‌کنند. در این سفر، که ساعاتی از شب به طول انجامید، امام صادق(ع) و صفوان به ترتیب در مسجدالحرام، مسجدالاقصی، [[مسجدالنبی]]، [[طور سیناء]]، [[مرقد امام علی بن ابی‌طالب(ع)]] در [[نجف]] و [[مسجد سهله]] حاضر شده و نماز گزاردند. &amp;lt;ref&amp;gt;الهدایة الکبری، ص92.&amp;lt;/ref&amp;gt; این واقعه شباهت‌هایی با گزارش برخی منابع شیعی از اسرای پیامبر(ص) به مسجدالاقصی دارد. &amp;lt;ref&amp;gt;تفسیر القمی، ج2، صص3-5.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
==فضایل مسجدالاقصی==&lt;br /&gt;
با مطالعه منابع حدیثی و تاریخی شیعی و عامه، فضایل بسیاری برای مسجدالاقصی در کلام پیامبر آمده است. این احادیث، به دلیل اینکه در زمره احادیث فضایل دانسته می‌شوند، کمتر مورد مداقه سندی و محتوایی واقع شده‌اند. لازم به توجه است که بیت‌‌المقدس نیز از اسامی مسجدالاقصی بوده و در بسیاری از روایات، از این مسجد با عنوان بیت‌‌المقدس یاد شده است. از مهم‌ترین احادیث فضایل مسجدالاقصی عبارت‌اند از:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* «مسجدالاقصی از بقاع برگزیده است.» &amp;lt;ref&amp;gt;التفسیر المنسوب الی الامام الحسن العسکری(ع)‏، ص661.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
* «گناهان کسی که به قصد نماز در مسجدالاقصی از خانه‌اش خارج شود، بخشیده می‌شود.» &amp;lt;ref&amp;gt;سنن النسائی، ج4، ص512.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
* «گناهان کسی که پس از حج‌گزاری، موفق به نماز خواندن در مسجدالنبی و مسجدالاقصی در همان سال شود، بخشیده می‌شود.» &amp;lt;ref&amp;gt;سبل الهدی و الرشاد، ج3، ص110.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
* «بهشت بر کسی که از مسجدالاقصی برای [[حج]] یا [[عمره]] [[احرام]] ببندد، واجب می‌شود.» &amp;lt;ref&amp;gt;الانتصار، ص235؛ المعجم الاوسط، الطبرانی، ج6، ص319.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
* «بدن حضرت آدم(ع)، از خاک بیت‌‌المقدس آفریده شده است.»&amp;lt;ref&amp;gt;روضة الواعظین، ص647.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
* «بیت‌المقدس محل نزول [[ملائکه]] بر بنی‌اسرائیل است.» &amp;lt;ref&amp;gt;روضة الواعظین، ص647.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
* «در مسجدالاقصی درخواستی از خداوند نمی‌شود، مگر آنکه اجابت می‌شود.» &amp;lt;ref&amp;gt;معجم البلدان‏، ج5، ص167؛ البلدان، صص 147و 148.&amp;lt;/ref&amp;gt;  و ... .&lt;br /&gt;
==پانویس==&lt;br /&gt;
{{پانویس}}&lt;br /&gt;
==منابع ==&lt;br /&gt;
{{منابع}}&lt;br /&gt;
{{برگرفتگی&lt;br /&gt;
|پیش از لینک =کتاب&lt;br /&gt;
|منبع = مساجد مهم جهان اسلام، حامد قرائتی،&lt;br /&gt;
|پس از لینک = بخش «مسجدالاقصی»،&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;تفسیر القمی&#039;&#039;&#039;، قمی، علی بن ابراهیم،محقق: جزایری، طیب، دار الکتاب  قم، 1363ش.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;المعجم الاُوسط&#039;&#039;&#039;، طبرانی، سلیمان بن احمد، دار الحرمین للطباعة و النشر و التوزیع، قاهره - مصر، 1415ق.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;سنن النسایی&#039;&#039;&#039;، نسائی، احمد بن علی، ناشر: [بی نا].&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;التفسیر المنسوب الی الامام ابی محمد الحسن بن علی العسکری علیهم السلام&#039;&#039;&#039;، حسن بن علی(ع)،  مدرسه الامام المهدی(عج)،  قم - ایران،1409ق.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;تفسیر مقاتل بن سلیمان&#039;&#039;&#039;، مقاتل بن سلیمان، محقق: شحاته، عبدالله محمود، دار احیاء التراث العربی،  بیروت - لبنان.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;تفسیر کنز الدقائق و بحر الغرائب&#039;&#039;&#039;، قمی مشهدی، محمد بن محمدرضا، محقق: درگاهی، حسین، وزارة الثقافة و الارشاد الاسلامی، مؤسسة الطبع و النشر، تهران - ایران، 1367ش.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;تفسیر عبد الرزاق&#039;&#039;&#039;، عبد الرزاق بن همام الصنعانی ابو بکر، المحقق: محمود محمد عبده، الناشر: دار الکتب العلمیة،  1419ق / 1999م.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;تفسیر القرآن العظیم&#039;&#039;&#039;، ابن‌کثیر، اسماعیل بن عمر، محقق: عجماوی، محمد فضل،  دار عالم الکتب، ریاض - عربستان،  1425ق.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;الکشف و البیان عن تفسیر القرآن&#039;&#039;&#039;، ثعلبی، احمد بن محمد، محقق: ابن عاشور، ابی محمد، ناشر: دار احیاء التراث العربی، بیروت - لبنان.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;جامع البیان فی تفسیر القرآن&#039;&#039;&#039;، طبری، محمد بن جریر، ناشر: دار المعرفة، بیروت - لبنان.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;المعالم الاثیرة فی السنة و السیرة&#039;&#039;&#039;، شراب، محمد محمد حسن، ناشر: دار الشامیة، بیروت - لبنان، 1411ق.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;اخبار مکة و ما جاء فیها من الآثار&#039;&#039;&#039;، ازرقی، محمد بن عبدالله، محقق: ملحس، رشدی صالح، ناشر: دار الاندلس، بیروت - لبنان، 1416ق.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;فتح الباری شرح صحیح البخاری&#039;&#039;&#039;، ابن حجر عسقلانی، احمد بن علی، ناشر: دار المعرفة،  بیروت - لبنان.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;مسالک الابصار فی ممالک الامصار&#039;&#039;&#039;، ابن فضل الله عمری، احمد بن یحیی، ناشر: المجمع الثقافی، 1424ق.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;امتاع الاسماع&#039;&#039;&#039;، تقي‌الدين احمد بن علي المقريزي، تحقيق: محمد عبد‌الحميد النميسي.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;اسد الغابة فی معرفة الصحابة&#039;&#039;&#039;، عز الدین بن الاثیر ابو الحسن علی بن محمد الجزری (م 6٣٠)،  بیروت، دار الفکر، ١٩٨٩م.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;الانساب&#039;&#039;&#039;، ابو‌سعید عبد‌الکریم بن محمد بن منصور التمیمی السمعانی، تحقیق: عبد‌الرحمن بن یحیی المعلمی الیمانی.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;آثار البلاد و اخبار العباد&#039;&#039;&#039;، زکریا بن محمد بن محمود القزوینی، ترجمه: جهانگیر میرزا قاجار، تصحیح: میرهاشم محدث.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;سفرنامه ناصرخسرو&#039;&#039;&#039;، ناصرخسرو، تصحیح: محمد دبیرسیاقی، 1389ش، تهران: زوّار، چاپ 10.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;الاشارات الی معرفه الزیارات&#039;&#039;&#039;، الهروی، علی بن ابی‌بکر، تحقیق: جانین سوردیل -‌ طومین، 1953م، دمشق: المعهد الفرنسی.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;احسـن التقاسـیم فـی معرفة الاقـالیم&#039;&#039;&#039;، ابوعبدالله محمد بن احمد مقدسـی، تـرجمه‌ علینقی‌ منزوی‌، تهران: شرکت مؤلفان و مترجمان ایران‌، ١٣٦١‌ش.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;الکامل فی التاریخ&#039;&#039;&#039;، ابن اثیر جزری، عزالدین، تصحیح: محمد یوسف دقاقه، بیروت، دارالکتب العلمیه، ١4١5ه. ق١٩٩5/م.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;بحار الانوار الجامعة لدرر اخبار الائمة الاطهار&#039;&#039;&#039;، علامه مجلسی، تهران، اسلامیة، ١٣6٣ش.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;التبیان فی تفسیر القرآن&#039;&#039;&#039;، محمد بن حسن طوسی (م46٠ق)،  به کوشش احمد حبیب العاملی، بیروت، دار احیاء التراث العربی، بی‌تا.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;سبل الهدی و الرشاد&#039;&#039;&#039;، محمد بن یوسف صالحی دمشقی، بیروت، دار الکتب العلمیة، ١4١4ق.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;روضة الواعظین و بصیرة المتعظین&#039;&#039;&#039;، محمد بن فتال نیشابوری، ترجمه: محمود مهدوی دامغانی‌، ١4٢٣ق.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;البلدان&#039;&#039;&#039;، ابن الفقیه، احمد بن محمد بن اسحاق الهمذانی، انتشارات بنیاد فرهنگ ایران، ١٣4٩ش.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;معجم البلدان&#039;&#039;&#039;، یاقوت الحموی، یاقوت بن عبدالله، بیروت: دار صادر.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;الهدایه الکبری&#039;&#039;&#039;، الخصیبی، حسین بن حمدان، 1423ق/2002م، بیروت: مؤسسه البلاغ.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;مجمع البیان فی تفسیر القرآن&#039;&#039;&#039;، فضل بن الحسن الطبرسی (م54٨ق)،  بیروت، دار المعرفه و افست، تهران، ناصر خسرو، ١4٠6ق.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;الیقین&#039;&#039;&#039;، سید بن طاووس، تحقیق: انصاری، قم، 1413 ق.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;البدایة و النهایة&#039;&#039;&#039;، ابو الفداء اسماعیل بن عمر بن کثیر الدمشقی، بیروت، دار الفکر، ١٩٨6م.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;العبر، تاریخ ابن خلدون&#039;&#039;&#039;، عبدالرحمن، ترجمه، عبدالمجید آیتی، مؤسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی، ١٣6٣ه. ش.&lt;br /&gt;
{{پایان}}&lt;br /&gt;
{{مساجد}}&lt;br /&gt;
{{مکان‌های مقدس اسلامی}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[رده:مقاله‌های در دست ویرایش]]&lt;br /&gt;
[[رده:مسجدهای مهم اسلامی]]&lt;br /&gt;
[[رده:مکان‌های مذهبی فلسطین]]&lt;br /&gt;
[[رده:مسجدهای بیت المقدس]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>A sharefat</name></author>
	</entry>
</feed>