ویکی حج - مشارکت‌های کاربر [fa]

مزدلفه

2024-05-14T03:58:34Z

Abbasahmadi1363:

{{جعبه اطلاعات بنای مذهبی
| عنوان =مزدلفه
| تصویر =مزدلفه.jpg
| اندازه تصویر =500px
| بنيانگذار =
| تأسیس =
| کاربری =محل وقوف حجاج در شب دهم [[ذی‌الحجه]]
| مکان =ميان [[منا]] و [[عرفات]]، در فاصله 6 كيلومتری عرفات، و در 8 كيلومتری جنوب شرقى [[مسجدالحرام]]
| نام‌های دیگر =[[جمع]]، [[قزح|قُزَح]] و [[مشعرالحرام]]
| وقایع مرتبط =
| ظرفیت =
| وضعیت =فعال
| مساحت = 9.63 كيلومتر مربع
| امکانات =
| شماره ثبت =
| معمار =
| سبک =
| بازسازی =
| وبگاه =
}}
'''مُزدَلِفه''' (به معنی نزدیک شدن) یا [[مشعر]] نام مكانى در نزدیکی مکه است كه حاجى‌ها پس از حركت شبانه از [[عرفات]]، بايد در آنجا وقوف کنند. دلیل اين نام‌گذاری، ورود شبانه مردم به اين منطقه است. نام ديگر اين مكان «[[جمع]]» است. زيرا حاجيان در آن گردهم مى‌آيند. اين نقطه همان [[مشعرالحرام]] است كه در [[قرآن]] از آن ياد شده است.

مزدلفه، با مساحتی حدود ٩/۶٣ كيلومتر مربع، در ميان [[منا]] و [[عرفات]] قرار دارد که به [[وادى مازمین|وادى مأزَمَين]] و [[حیاض]] محدود می‌شود. وقوف در مزدلفه در شب دهم [[ذى‌حجه|ماه ذى‌حجه]] از [[واجبات حج]] است.

==مزدلفه در لغت==
مُزدَلِفه اسم فاعل از «ازدلاف» به معنای نزدیک شدن است؛ «ازدلف القوم»؛ یعنی هنگامی که قوم را نزدیک ساخت. ازدلاف به معنای اجتماع نیز آمده، چون مردم در آنجا اجتماع می‌کنند.<ref>مجمع البحرین، ج5، ص6٨.</ref>

از دیگر نام‌های مزدلفه، [[جمع]]،<ref>معجم البلدان، ج٢، ص181.</ref> [[قُزَح]]<ref>قاموس الحرمین الشریفین، ص٨6.</ref> و [[مشعر|مشعرالحرام]]<ref>قاموس الحرمین الشریفین، ص٢٠4.</ref> است. گفته شده اطلاق نام مشعر بر مزدلفه، مجازاً است یعنی در واقع مزدلفه بخشی از سرزمین مشعر و داخل محدوده آن است؛ اما به آن مشعر هم می‌گویند.<ref>نگاه کنید به: [https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/127756/%d8%ad%d8%af%d9%88%d8%af-%d8%b9%d8%b1%d9%81%d8%a7%d8%aa-%d9%85%d8%b2%d8%af%d9%84%d9%81%d9%87-%d9%85%d9%86%db%8c «حدود عرفات. مزدلفة. منی»]، ص۱۵۷-۱۵۸.</ref>

==موقعیت جغرافیایی==
مزدلفه میان منا و عرفات قرار دارد و در میان منا و مزدلفه، وادی محسِّر واقع شده است.<ref>قاموس الحج و العمره، ص٢٠4.</ref> فاصله مزدلفه با عرفات، 6 کیلومتر و فاصله آن از جنوب شرقی [[مسجدالحرام]] 8 کیلومتر است. مساحت این منطقه حدود ٩/۶٣ کیلومتر مربع است.

این منطقه از سویی به وادی یا درّه «مأزَمَین» و از جانب دیگر به «[[وادی محسر|وادی مُحسّر]]» و «[[حیاض]]» محدود می‌شود. حاجی با عبور از [[وادی مازمین|وادی مأزَمَین]]، به مزدلفه یا سرزمینِ مشعرالحرام می‌رسد.<ref>شیخ طوسی، النهایه؛ ینابیع الفقیهه، ج٧، ص١٩٨؛السرائر، ج٨؛ شرایع، ص6٣4.</ref>
[[پرونده:تابلوی شروع محدوده مزدلفه.jpg|بندانگشتی|تابلوی شروع محدوده مزدلفه]]

==احکام==
{{اصلی|وقوف در مشعر}}
وقوف (ایستادن و توقف کردن) در مزدلفه از نظر همه مذاهب اسلامی، در شب دهم [[ذى‌حجه]] واجب و رکنی از [[ارکان حج]] است؛<ref>حج در اندیشه اسلامی، ص۲۸۸؛ درسنامه مناسک حج، ص۶۲؛ قاموس الحج و العمره، ص٢5٢.</ref> اما در مقدار و زمان وقوف اختلاف نظر وجود دارد.
===دیدگاه شیعه===
فقهای شیعه، بیشتر بر این عقیده‌اند که حاجی هر ساعتی از ساعات شب دهم به مشعر رسید، تا طلوع صبح نیت اطاعت خدا کرده آنجا بماند، آنگاه از طلوع فجر تا طلوع آفتاب با نیت خالص از ریا و خودنمایی، نیت وقوف کند و مستحب است کمی قبل از طلوع آفتاب به طرف منا حرکت کرده لیکن از وادی محسِّر، تا آفتاب برنیامده عبور نکند.<ref>درسنامه مناسک حج، ص۶۲.</ref>
===نظر اهل سنت===
[[ابوحنیفه]] وقت وقوف را از طلوع فجر تا طلوع خورشید ذکر می‌کند و [[مالک بن انس|مالک]] معتقد است که حاجی هر ساعتی از ساعات شب [[عید قربان]] و قبل از طلوع فجر را وقوف کند کافی است. از نظر [[شافعی]] وقوف در هر لحظه‌ای پس از نیمه شب عید قربان را کافی دانسته است.<ref>قاموس الحج و العمره، ص٢5٢.</ref>

==حدود مزدلفه==
[[پرونده:نقشه مزدلفه.jpg|بندانگشتی|نقشه جغرافیایی از مزدلفه و حدود آن]]
طول مزدلفه، از اوّل [[مازمان|مأزمَین]] (تنگه میان مزدلفه و عرفه) تا ابتدای وادی محسّر 3،812 متر است.<ref>مرآة الحرمین، ج١، ص٣4١.</ref> از دیوار [[باب بنی‌شیبه|در بنی‌شیبه]] در کنار مسجدالحرام، تا مرز مزدلفه از سوی منا 20،507 ذراع می‌باشد.<ref>شفاء الغرام، ج١، ص5٠5و5٠٧.</ref>

محدوده مزدلفه با تابلوهاى بزرگى معين شده و با جمله «بداية مزدلفه» يا «نهاية مزدلفه»، مى‌توان حدود آن را شناخت.

== جستارهای وابسته ==

* [[مشعر]]
* [[جمع]]
* [[قزح]]

==پانویس==
{{پانویس}}
==منابع ==
{{منابع}}
{{برگرفتگی
|پیش از لینک = کتاب
|منبع = حج در اندیشه اسلامی، علی قاضی عسکر.
|پس از لینک = بخش «مزدلفه»، ص278،
| لینک = http://lib.hajj.ir/View/fa/Book/BookView/Image/565
}}
* '''[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/127756/%d8%ad%d8%af%d9%88%d8%af-%d8%b9%d8%b1%d9%81%d8%a7%d8%aa-%d9%85%d8%b2%d8%af%d9%84%d9%81%d9%87-%d9%85%d9%86%db%8c «حدود عرفات. مزدلفة. منی»]'''، حسن محمد تقی الجواهری، در مجله میقات الحج، سال اول، ۱۴۱۵ق.
* '''شرایع الاسلام فی مسایل الحلال و الحرام'''، محقق حلی، جعفر بن حسن، محقق: بقال، عبدالحسین محمدعلی، اسماعیلیان، قم.
* '''السرائر الحاوی لتحریر الفتاوی (و المستطرفات)'''، ابن ادریس، محمد بن احمد، محقق: لجنه التحقیق، مؤسسة النشرالاسلامی التابعة لجماعة المدرسین، قم.
* '''النهایة فی مجرد الفقه و الفتاوی'''، طوسی، محمد بن حسن، دار الکتاب العربی، بیروت.
* '''مجمع البحرین'''، طریحی، فخرالدین بن محمد، محقق: حسینی اشکوری، احمد، مکتبه المرتضویه، تهران - ایران، 1362ش.
* '''قاموس الحرمین الشریفین'''، نعمتی، محمدرضا، مشعر، تهران - ایران، 1418 ق.
* '''مرآة الحرمین (سفرنامه مکه)'''، صبری پاشا، ایوب، مترجم: منشی، عبدالرسول، مرکز پژوهشی میراث مکتوب، تهران - ایران،1382 ش.
* '''شفاء الغرام باخبار البلد الحرام'''، فاسی، محمد بن احمد، مترجم: مقدس، محمد، مشعر، تهران - ایران، 1386 ش.
* '''الینابیع الفقهیة'''، مروارید، علی اصغر، بیروت، 1410ق.
{{پایان}}
==مقاله‌های مرتبط==
{{اماکن مکه}}

[[رده:مقاله‌های در دست ویرایش]]
[[رده:اماکن مکه]]
[[رده:مکان‌های تاریخی مکه]]
[[رده:مکان‌های دارای احکام]]
[[رده:مکان‌های مقدس اسلامی]]
[[رده:مکان‌های متبرک]]
[[رده:مکان‌های مرتبط به حج]]
[[en:Muzdalifa]]

ستون سریر

2023-11-19T04:18:19Z

Abbasahmadi1363: /* نگارخانه */

{{جعبه اطلاعات بنای مذهبی
| عنوان =ستون سریر
| تصویر =ستون سریر..jpg
| اندازه تصویر =
| توضیح تصویر =
| بنیانگذار =
| تأسیس =
| کاربری =
| مکان =[[مسجدالنبی]]
| نام‌های دیگر = ستون اعتکاف
| وقایع مرتبط = [[پیامبر(ص)]] به هنگام [[اعتکاف]]، بستر خود را کنار این ستون پهن می‌کرد.
| تخریب =
| ظرفیت =
| وضعیت =ستون سریر در سوی شرقی ستون توبه قرار دارد و نخستین ستون از سوی [[قبله]] و پیوسته به دیواره غربی [[حجره پیامبر]] است. این ستون از زمان بیبرس از دسترس زائران خارج شد.
| مساحت =
| امکانات =
| شماره ثبت =
| معمار =
| سبک =
| بازسازی =
| وبگاه =
}}
'''ستون سریر''' از [[ستون‌های مسجدالنبی]] که محل اعتکاف [[حضرت محمد (ص)|پیامبر(ص)]] بوده است. این ستون در زمان بازسازی [[مسجد النبی|مسجدالنبی]] توسط [[بازسازی مسجدالنبی (بیبرس)|بیبرس مملوکی]] به عنوان ستون‌های [[ضریح رسول الله|ضریح پیامبر]] استفاده شد و از آن زمان از دسترس زائران برای [[تبرک|تبرک جستن]] خارج گردید. بنا بر روایاتی، [[تبرک|تبرک جستن]] به این ستون مستحب است.

==مکان==
ستون سریر در [[مسجد النبی|مسجدالنبی]]، در محدوده [[روضةالنبی|روضةالنبی]]، سمت شرقی [[ستون توبه]] قرار دارد<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D9%88%D9%81%D8%A7%D8%A1_%D8%A7%D9%84%D9%88%D9%81%D8%A7%D8%A1_%D8%B3%D9%85%D9%87%D9%88%D8%AF%DB%8C_%D8%AC%DB%B2.pdf&page=184 وفاءالوفا، ج2، ص 184]؛ المعالم الاثیره، ص۴۰.</ref> و نخستین ستون از سوی [[قبله]] و متصل به دیواره غربی [[ضریح پیامبر|حجره پیامبر]] است.<ref>تاریخ و آثار اسلامی، ص۱۹۳.</ref>

==محل اعتکاف پیامبر==
نامیده شدن ستون سریر (تخت) به این نام از آن رو است که پیامبر در روزهای [[اعتکاف|اعتکاف]]، تختخواب یا بستر خود را که از برگ و چوب نخل یا حصیر<ref>اخبار المدینه، ص۱۰۳؛ التعریف بما آنست الهجره، ص۹۱؛ الدره الثمینه، ص۲۹۸.</ref> بود، کنار آن جای‌می‌داد و به اعتکاف می‌پرداخت و هنگام استراحت بر آن می‏آرمید.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%D9%88%D9%8A_%D8%B9%D8%A8%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%8A%D8%AE.pdf&page=53 المسجد النبوی عبر التاریخ، ص۵۳]؛ موسوعة مکة المکرمة، ج۲، ص۴۳۰.</ref>

==ستون سریر همان ستون توبه است؟! ==

[[تاریخ نگاری محلی مدینه|تاریخ‌نگاران محلی مدینه]]، همچون ابن زباله و ابن نجار و مطری، به معرفی ستون سریر نپرداخته‌اند. آنها تنها اشاره کرده‌اند که در روزهای اعتکاف [[ماه رمضان]]، تخت رسول خدا میان [[ستون توبه]] و قندیلی که نزدیک [[قبر پیامبر]] قرار دارد<ref>اخبار المدینه، ص۱۰۳.</ref> یا نزد ستون توبه<ref>الدره الثمینه، ص۲۹۸.</ref> یا پشت آن از سمت شرق قرار می‌گرفت.<ref>التعریف بما آنست الهجره، ص۹۱.</ref> از این رو، برخی ستون سریر را همان ستون توبه دانسته‌اند.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A9_%D9%88_%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%D9%88%DB%8C_%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D9%81_%D8%B9%D8%A8%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE.pdf&page=71 عمارة و توسعه المسجد النبوی، ص 71]</ref>

اما درست آن است که تخت رسول خدا گاه کنار ستون توبه و گاه کنار ستون سریر بوده است.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A9_%D9%88_%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%D9%88%DB%8C_%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D9%81_%D8%B9%D8%A8%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE.pdf&page=72 عمارة و توسعه المسجد النبوی، ص 72]؛ موسوعة مکة المکرمة، ج۲، ص۴۳۰.</ref> ایوب صبری پاشا و احمد بن عبدالحمید بر این باورند که تا پیش از [[بازسازی مسجدالنبی|توسعه مسجدالنبی]] که پس از [[غزوه خیبر|غزوه خیبر]] انجام شد، اعتکاف پیامبر کنار [[ستون توبه]] صورت می‌پذیرفت و سپس به کنار ستون سریر منتقل شد.<ref>مرآه الحرمین، ج۳، ص۲۳۵- ۲۳۶؛ عمده الاخبار،
ص ۹۹-۱۰۰.</ref>

==دسترسی نداشتن زائران به ستون ==
پس از قرار گرفتن نیمی از ستون سریر درون [[ضریح رسول الله|ضریح]]<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D9%88%D9%81%D8%A7%D8%A1_%D8%A7%D9%84%D9%88%D9%81%D8%A7%D8%A1_%D8%B3%D9%85%D9%87%D9%88%D8%AF%DB%8C_%D8%AC%DB%B2.pdf&page=184 وفاءالوفا، ج2، ص 184]</ref> در بازسازی مسجدالنبی در [[بازسازی مسجدالنبی (بیبرس)|دوران ملک ظاهر بِیْبَرَس]] (حک: ۸۲۵ـ۸۴۲ق) از [[ممالیک]] [[مصر]]،<ref>وفاءالوفا، ج1، ص 268</ref> امکان [[تبرک|تبرک جستن]] زائران به آن وجود ندارد.

==فضیلت==
بر روی ستون سریر عبارت «هذه اسطوانة السریر» نوشته شده<ref>مرآه الحرمین، ج۳، ص۲۳۵-۲۳۶.</ref> و بر پایه پاره‌ای روایات، [[تبرک]] به آن مستحب است.<ref>الغدیر، ج۵، ص۱۲۴.</ref>

==نگارخانه==
<gallery>
پرونده:نقشه مسجدالنبی و ستون‌های آن.webp|نقشه [[مسجدالنبی]] که در آن شماره ۲، محل قرار گرفتن ستون سریر را نشان می‌دهد.
پرونده:ستون حرس و ستون سریر.png|ستون سریر در کنار [[ستون حرس]].
ستون سریر و ستون توبه.png|تصویری که از جهت [[قبله]] گرفته شده و درآن ستون سریر و [[ستون توبه]] دیده می‌شوند.
پرونده:ستون سریر۲.jpg|نوشته‌ای که بالای ستون سریر نقش شده است: «هذه استوانطة سریر».
</gallery>

==جستارهای وابسته==
* [[ستون‌های مسجدالنبی]]
* [[ستون توبه]]

==پانویس==
{{پانویس}}

==منابع==
{{منابع}}

*'''اخبار المدینه'''، ابن زباله (م.۱۹۹ق.)، به کوشش صلاح عبدالعزیز، السعودی، مرکز بحوث و دراسات المدینه، ۱۴۲۴ق؛

*'''تاریخ و آثار اسلامی مکه مکرمه و مدینه منوره'''، اصغر قائدان، تهران، مشعر، ۱۳۸۶ش؛

*'''التعریف بما آنست الهجره من معالم دار الهجره'''، محمد المطری (م.۷۴۱ق.)، به کوشش محمد عبدالمحسن، مدینه، دار الهجره، ۱۴۲۶ق؛

* '''عمارة و توسعة المسجد النبوی الشریف عبر التاریخ'''، ناجی محمد حسن عبدالقادر الانصاری، نادی المدینه المنوره الادبی، ۱۹۹۶م.
*'''الدره الثمینه فی اخبار المدینه'''، محمد بن محمود النجار (م.۶۴۳ق.)، به کوشش صلاح الدین، مرکز بحوث و دراسات المدینه، ۱۴۲۷ق؛

*'''عمده الاخبار فی مدینه المختار'''، احمد بن عبدالحمید، به کوشش محمد الطیب، المدینه، المکتبه العلمیه؛

*'''الغدیر'''، الامینی (م.۱۳۹۲ق.)، بیروت، دار الکتاب العربی، ۱۳۸۷ق؛

*'''المسجد النبوی عبر التاریخ'''، محمد السید الوکیل، دار المجتمع، جده، ۱۴۰۹ق؛

*'''المعالم الاثیره'''، محمد محمد حسن شراب‏، ترجمه: حمید رضا شیخی، مشعر، ۱۳۸۳ش؛

*'''موسوعه مرآه الحرمین الشریفین'''، ایوب صبری پاشا (م.۱۲۹۰ق.)، ترجمه: محمد عرب، قاهره، دار الآفاق العربیه، ۱۴۲۴ق؛

*'''موسوعه مکه المکرمه و المدینه المنوره'''، احمد زکی یمانی، مؤسسه الفرقان، ۱۴۲۹ق؛

*'''وفاء الوفاء'''، السمهودی (م.۹۱۱ق.)،‏ مؤسسه الفرقان، ۱۴۲۴ق.

[[رده:ستون‌های مسجدالنبی]]

پرونده:ستون سریر و ستون توبه.png

2023-11-19T04:16:53Z

Abbasahmadi1363: تصویری که از جهت قبله گرفته شده و در آن ستون سریر و ستون توبه مشخص است؛ برگرفته از فوتو عماد، با ویرایش و اضافات کاربر ویکی حج: http://www.emadphoto.com/#/almadinah-almunawarah/

== خلاصه ==
تصویری که از جهت قبله گرفته شده و در آن ستون سریر و ستون توبه مشخص است؛ برگرفته از فوتو عماد، با ویرایش و اضافات کاربر ویکی حج:

http://www.emadphoto.com/#/almadinah-almunawarah/

ستون حرس

2023-11-19T04:00:39Z

Abbasahmadi1363: /* نگارخانه */

{{جعبه اطلاعات بنای مذهبی
| عنوان =ستون حرس
| تصویر =ستون حرس.jpg|File.png|270px|thumb|left
| اندازه تصویر =
| توضیح تصویر =
| بنيانگذار =
| تأسیس =
| کاربری =
| مکان =مسجدالنبی
| نام‌های دیگر =ستون علی، ستون مجلس قلاده
| وقایع مرتبط = علی(ع) در کنار این ستون می‌نشست و از پیامبر حفاظت می‌کرد
| تخریب =
| ظرفیت =
| وضعیت =اين ستون از سمت شمال، پشت ستون توبه و روبروی خانه پيامبر كه اكنون مرقد مطهّر ايشان است، قرار دارد و رسول خدا از درِ روبروی آن برای گزاردن نماز به مسجد وارد می‌شد.
| مساحت =
| امکانات =
| شماره ثبت =
| معمار =
| سبک =
| بازسازی =
| وبگاه =
}}
'''ستون حرس یا ستون محرس'''، ستونی است در [[مسجد النبی|مسجدالنبی]] که [[علی(ع)]] کنار آن برای نگهبانی و حفاظت از [[پیامبر|پیامبر(ص)]] می‌ایستاد. این ستون همچنین با عنوان مصلای علی(ع) نیز شناخته می‌شود و ستون علی نام دیگر این ستون است. این ستون از ستون‌های [[ضریح پیامبر]] است و نیمی از آن داخل ضریح قرار دارد.

==مکان ستون حرس==
اين ستون از سمت شمال، پشت [[ستون توبه]] و روبروی خانه پيامبر كه اكنون [[مرقد پیامبر|مرقد مطهّر]] ايشان است، قرار دارد و رسول خدا از درِ مقابل آن برای گزاردن نماز به مسجد وارد می‌شد.<ref>التعريف بما آنست الهجره، ص۹۲.</ref> سمهودی آن را نخستين ستون رديف سوم ستون‌ها خوانده، به اعتبار آن که رديف برابر [[محراب پیامبر|محراب نبی]]، صف اول برای ستون از مشرق به مغرب در [[روضه مطهره]] است.<ref>موسوعه مکه المکرمه، ج۲، ص۴۲۷.</ref> اکنون نيمی از اين ستون در كنار [[روضةالنبی|روضه مطهره]] و درون [[ضریح رسول الله|ضریح]] قرار گرفته است.<ref>المعالم الاثيره، ص۴۰.</ref>

==محل نگهبانی علی(ع) از پیامبر(ص)==
اين ستون از آن رو بدين نام شهرت يافت که [[علی بن ابی‌طالب]] كنار آن براي نگهبانی از پيامبر قرار مي‌گرفت.<ref>التعريف بما آنست الهجره، ص۹۲</ref> <ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D9%88%D9%81%D8%A7%D8%A1_%D8%A7%D9%84%D9%88%D9%81%D8%A7%D8%A1_%D8%B3%D9%85%D9%87%D9%88%D8%AF%DB%8C_%D8%AC%DB%B2.pdf&page=185 وفاءالوفا، ج2، ص 185]</ref> تبرک جستن به ستون محرس سفارش شده است.<ref>الغدير، ج۵، ص۱۲۴.</ref>
===ستون محرس===
اين ستون با عنوان مَحْرَس نیز شناخته می‌شود<ref>التعريف بما آنست الهجره، ص۳۱.</ref> ؛ محرس از ريشه «ح ـ ر ـ س» به جاي نگهبانی و حراست گفته می‌شود.<ref>لسان العرب، ج۶، ص۴۸، «حرس».</ref>
===ستون علی(ع)===
اين ستون از آن رو که امام علی، نمازها و [[نافله|نافله‌]]<nowiki/>های خود را کنار آن مي‌خوانده<ref>اخبار المدينه، ص۱۰۰.</ref>، به «مصلي علي بن اﺑﻰ‌طالب» نيز شناخته می‌شود.<ref>المعالم الاثيره، ص۴۰</ref> <ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D9%88%D9%81%D8%A7%D8%A1_%D8%A7%D9%84%D9%88%D9%81%D8%A7%D8%A1_%D8%B3%D9%85%D9%87%D9%88%D8%AF%DB%8C_%D8%AC%DB%B2.pdf&page=185 وفاءالوفا، ج2، ص 185]</ref>بر پايه ‌گزارش سمهودی ()، حکمران [[مدینه|مدينه]]، نماز را نزد اين ستون برپا می‌کرد، به گونه‌ای که ستون پشت سر او قرار می‌گرفت.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D9%88%D9%81%D8%A7%D8%A1_%D8%A7%D9%84%D9%88%D9%81%D8%A7%D8%A1_%D8%B3%D9%85%D9%87%D9%88%D8%AF%DB%8C_%D8%AC%DB%B2.pdf&page=185 وفاء الوفاء، ج۲، ص۱۸۵.]</ref>
===ستون مجلس قلاده ===
به اين ستون «مجلس قلاده» نيز گفته می‌شد؛ زيرا در اين مکان برخی از بزرگان صحابه همچون گردن‌بند (قلاده) حلقه مي‌زدند.<ref>المعالم الاثيره، ص۴۳.</ref> سمهودی اين سخن را نپذيرفته و مجلس قلاده را نامی ديگر براي [[ستون وفود]] دانسته است.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D9%88%D9%81%D8%A7%D8%A1_%D8%A7%D9%84%D9%88%D9%81%D8%A7%D8%A1_%D8%B3%D9%85%D9%87%D9%88%D8%AF%DB%8C_%D8%AC%DB%B2.pdf&page=185 وفاء الوفاء، ج۲، ص۱۸۵.]</ref>
{{بیشتر|ستون وفود}}

==نگارخانه==
<gallery>
پرونده:نقشه مسجدالنبی و ستون‌های آن.webp|نقشه [[مسجدالنبی]] که در آن شماره ۲، محل قرار گرفتن ستون سریر را نشان می‌دهد.
پرونده:ستون حرس و ستون سریر.png|ستون حرس در کنار [[ستون سریر]].
</gallery>

==جستارهای وابسته==

* [[مسجدالنبی]]
* [[ستون‌های مسجدالنبی]]
* [[ستون وفود]]
* [[ستون توبه]]

==پانویس==
{{پانویس}}

==منابع==
{{منابع}}

*'''اخبار المدينه'''، ابن زباله (م.۱۹۹ق.)، به کوشش صلاح عبدالعزيز، مرکز بحوث و دراسات المدينه، ۱۴۲۴ق؛

*'''التعريف بما آنست الهجره من معالم دار الهجره'''، محمد المطري (م.۷۴۱ق.)، بيروت، المکتبه العلميه، ۱۴۰۲ق؛

*'''الغدير'''، الاميني (م.۱۳۹۲ق.)، بيروت، دار الکتاب العربي، ۱۳۸۷ق؛

*'''لسان العرب'''‏، ابن منظور (م.۷۱۷ق.)، قم، ادب الحوزه، ۱۴۰۵ق؛

*'''المعالم الأثيره'''، محمد محمد حسن شراب، تهران، مشعر، ۱۳۸۳ش؛

*'''موسوعه مکه المکرمه و المدينه المنوره'''، احمد زکي يماني، مکه، مؤسسه الفرقان، ۱۴۲۹ق؛

*'''وفاء الوفاء'''‏، السمهودي ‏(م.۹۱۱ق.)، به کوشش السامرائي، مکه، مؤسسه الفرقان، ۱۴۲۲ق.

[[رده:ستون‌های مسجدالنبی]]

2023-11-13T16:15:50Z

Abbasahmadi1363: /* توبه ابولبابه */

{{جعبه اطلاعات بنای مذهبی
| عنوان = ستون توبه
| تصویر =ستون توبه.jpg|File.png|270px|thumb|left
| اندازه تصویر =
| توضیح تصویر =
| بنيانگذار = پیامبر
| تأسیس =
| کاربری =
| مکان = مسجدالنبی
| نام‌های دیگر =ستون ابولبابه
| وقایع مرتبط = ابولبابه برای توبه خود به این ستون بست تا زمانی‌که توبه وی پذیرفته شد.
| تخریب =
| ظرفیت =
| وضعیت = چهارمين ستون از سوي منبر، دومين ستون از سوي قبر شريف پيامبر و سومين ستون درون روضه از سوي قبله
| مساحت =
| امکانات =
| شماره ثبت =
| معمار =
| سبک =
| بازسازی =
| وبگاه =
}}
'''ستون توبه''' یا '''ستون ابولبابه''' يکی از [[ستون‌های مسجدالنبی|ستون‌های‌ مسجدالنبی]] و محل توبه [[ابولبابه انصاری]] از [[صحابه|اصحاب پیامبر(ص)‌]]، در [[جنگ بنی‌قریظه]] است. ابولبابه در حالی که به دلیل همکاری با یهودیان بنی‌قریظه احساس گناه می‌کرد، به مسجدالنبی رفت و خود را به این ستون بست تا [[توبه]] وی پذیرفته شد. نماز خواندن در کنار این ستون مستحب دانسته شده است.

==مکان ==

ستون توبه در [[مسجد النبی]] و در محدوده [[روضةالنبی|روضة‌النبی]] قرار دارد<ref>موسوعة مکة المکرمه، ج2، ص423</ref> و فاصله آن تا [[قبر پیامبر]] دو ستون است.<ref>اخبار المدينه، ص102.</ref> این ستون چهارمين ستون از سمت [[منبر پیامبر]] و سومين ستون از سمت [[قبله]] است.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A9_%D9%88_%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%D9%88%DB%8C_%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D9%81_%D8%B9%D8%A8%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE.pdf&page=70 عمارة و توسعه المسجد النبوی، ص 70]</ref> [[ستون قرعه]] در سمت غربی آن قرار دارد و درِ [[خانه پیامبر]] که به درون مسجد باز می‌شود، برابر اين ستون واقع است. به همین دلیل به آن [[باب التوبه (مسجدالنبی)|باب التوبه]] می‌گویند.<ref>تاريخ و آثار اسلامي، ص203-206.</ref>

==توبه ابولبابه==
{{همچنین ببینید|ابولبابه انصاری}}
بر پايه گزارش مشهور، پس از پيمان‌شکنی یهودیان [[جنگ بنی‌قریظه|بنی قریضه]] در [[غزوه احزاب]] و اقدام ايشان بر ضد پيامبر، قلعه‌های آنها محاصره شد. یهودیان از پیامبر خواستند تا ابولبابه، هم‌پيمان [[اوس|اوسی]] ايشان را برای مشورت نزد آنها بفرستد.

هنگامی که ابولبابه نزد [[یهودیان در مدینه|يهوديان]] رسيد، در پاسخ آن‌ها درباره تسليم شدنشان به پيامبر، با دست به گلوی خود اشاره كرده و به آنان فهماند که در صورت تسليم شدن، کشته خواهند شد. بر اساس آنچه خود ابولبابه گفته، وی هنوز گامی برنداشته بود كه احساس خيانت به خداوند و پيامبر وجودش را فراگرفت و برای رهایی از عذاب وجدان به مسجدالنبی رفت و خود را با طناب به ستونی بست و سوگند خورد اجازه ندهد جز پيامبر كسی او را از آن ستون باز کند.<ref>المغازي، ج2، ص509؛ السيرة النبويه، ج4، ص196-197؛ الطبقات، ج4، ص376؛ [https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A9_%D9%88_%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%D9%88%DB%8C_%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D9%81_%D8%B9%D8%A8%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE.pdf&page=70 عمارة و توسعه المسجد النبوی، ص 70]</ref>

پس از شش<ref>السيرة النبويه، ج2، ص237.</ref>، هفت<ref>المغازي، ج2، ص509.</ref> يا 20 شبانه روز<ref>البداية و النهايه، ج4، ص137.</ref> {{آیه|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لاَ تَخُونُوا اللهَ و الرَّسُولَ وَتَخُونُوا أَمَانَاتِكُم وَأَنتُم تَعلَمُونَ}} (انفال/8، 27){{یادداشت|اى مؤمنان! به خدا و پيغمبر خيانت نكنيد، و در امانات خود نيز آگاهانه خيانت روا مداريد.}} نازل و [[توبه]] او پذيرفته شد.<ref>اسباب النزول، ص157؛ الکشاف، ج2، ص213؛ مجمع البيان، ج4، ص823.</ref>

== نماز نافله پیامبر کنار ستون توبه ==
بنا بر روايتی، پيامبر بيشترين نمازهای نافله خود را كنار اين ستون می‌خواند.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D9%88%D9%81%D8%A7%D8%A1_%D8%A7%D9%84%D9%88%D9%81%D8%A7%D8%A1_%D8%B3%D9%85%D9%87%D9%88%D8%AF%DB%8C_%D8%AC%DB%B2.pdf&page=180 وفاء الوفاء، ج2، ص180]</ref> ذکر شده پیامبر، بعد از نماز صبح كنار این ستون می‌نشست و فقیران و ناتوانان، دور او می‌نشستند و او تا طلوع آفتاب با آنها گفتگو می‌کرد و آياتی را كه در آن شب بر او نازل شده بود، برای آنها تلاوت می‏‌كرد.<ref>السيرة الحلبيه، ج2، ص664.</ref> همچنین در منابع آمده، رسول خدا گاهی کنار ستون توبه [[اعتکاف]] می‌کرد<ref>السرائر، ج1، ص652.</ref> و فرش يا تختش را پشت ستون توبه می‌گذاشت.<ref>اخبار المدينه، ص102.</ref>

== استحباب نماز کنار ستون توبه ==
بر پايه روايات، مستحب است زائر مدينه چهارشنبه تا جمعه در اين شهر اقامت کند و روزه بگيرد و روز چهارشنبه نمازش را نزد ستون توبه به‌جا آورد .<ref>الکافي، ج4 ص558؛ النهايه، ص287؛ السرائر، ج1، ص652.</ref>همچنين گزاردن نماز<ref>المزار، ص65.</ref>، عبادت و دعا<ref>من لا يحضره الفقيه، ج2، ص572.</ref> و تبرک جستن نزد اين ستون بسيار مستحب است.<ref>الغدير، ج5، ص124؛ الزيارة في الکتاب و السنه، ص40.</ref>

==جستارهای وابسته==

* [[ستون‌های مسجدالنبی]]
* [[جنگ بنی‌قریظه]]
* [[ابولبابه انصاری]]

==پانویس==
{{پانویس}}

==منابع==
{{منابع}}

*'''اخبار المدينه''' ،ابن زباله (م.۱۹۹ق.)، به کوشش صلاح عبدالعزيز السعودي، مرکز بحوث و دراسات المدينه، ۱۴۲۴ق؛

*'''اسباب النزول'''، الواحدي (م.۴۶۸ق.)، قاهره، الحلبي و شرکاه، ‌۱۳۸۸ق؛

*'''امتاع الاسماع'''، المقريزي‏ (م.۸۴۵ق.)، به کوشش محمد عبدالحميد، بيروت، دار الكتب العلميه، ۱۴۲۰ق؛

*'''البدايه و النهايه'''، ابن كثير‏ (م.۷۷۴ق.)، به کوشش علي شيري، بيروت، دار احياء التراث العربي، ۱۴۰۸ق؛

*'''تاريخ و آثار اسلامي مکه مکرمه و مدينه منوره'''، اصغر قائدان، مشعر، ۱۳۷۲ش؛

*'''السرائر'''، ابن ادريس (م.۵۹۸ق.)، قم، نشر اسلامي، ۱۴۱۰ق؛

*'''السيره النبويه'''، ابن هشام (م.۲۱۳/۲۱۸ق.)‏، به كوشش السقاء و ديگران، بيروت، دار المعرفه‏؛

*'''الطبقات الكبري'''، ابن سعد (م.۲۳۰ق.)، بيروت، دار صادر؛

* '''عمارة و توسعة المسجد النبوی الشریف عبر التاریخ'''، ناجی محمد حسن عبدالقادر الانصاری، نادی المدینه المنوره الادبی، ۱۹۹۶م.

*'''الکافي'''، الکليني (م.۳۲۹ق.)، به کوشش علي اکبر غفاري، تهران، دار الکتب الاسلاميه، ۱۳۶۷ش؛

*'''الکشاف'''، زمخشري (م.۵۳۸ق.)، بيروت، دار الکتاب العربي، ‌۱۴۰۷ق؛

*'''مجمع البيان'''، الطبرسي (م.۵۴۸ق.)، بيروت، دار المعرفه، ۱۴۰۶ق؛

*'''المزار الکبير'''، محمد بن المشهدي (م.۶۱۰ق.)، به کوشش القيومي، تهران، نشر اسلامي، ۱۴۱۹ق؛

*'''المغازي'''، الواقدي (م.۲۰۷ق.)، به کوشش مارسدن جونس، بيروت، اعلمي، ۱۴۰۹ق؛

*'''من لا يحضره الفقيه'''، الصدوق (م.۳۸۱ق.)، به کوشش علي اکبر غفاري، قم، نشر اسلامي؛

*'''موسوعه مکه المکرمه و المدينه المنوره'''، احمد زکي يماني، مصر، مؤسسه الفرقان، ۱۴۲۸ق؛

*'''النهايه'''، الطوسي (م.۴۶۰ق.)، بيروت، دار الکتاب العربي، ۱۴۰۰ق؛

*'''وفاء الوفاء'''، السمهودي (م.۹۱۱ق.)‏، بيروت، دار الكتب العلميه، ۲۰۰۶م.

[[رده:ستون‌های مسجدالنبی]]
[[رده:مقاله‌های تکمیل‌شده]]