https://wikihaj.com/api.php?action=feedcontributions&feedformat=atom&user=Askari 2026-08-12T18:44:39Z مشارکت‌های کاربر MediaWiki 1.43.0 https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85_%D8%B9%D9%84%DB%8C_(%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%AE%D9%87)&diff=55529 2023-11-21T07:35:33Z

<p>Askari: </p> <hr /> <div>{{جعبه اطلاعات بنای مذهبی<br /> | عنوان =مسجد علی بن ابی‌طالب(ع)<br /> | تصویر =مسجد امام علی.jpg<br /> | اندازه تصویر =300px<br /> | بنيانگذار =<br /> | تأسیس =<br /> | کاربری =مسجد<br /> | مکان = [[عربستان]] - [[مدینه]]<br /> | نام‌های دیگر = <br /> | وقایع مرتبط =<br /> | ظرفیت =<br /> | وضعیت =فعال<br /> | مساحت =<br /> | امکانات =<br /> | شماره ثبت =<br /> | معمار =<br /> | سبک =<br /> | بازسازی = سال 881ق<br /> | وبگاه = <br /> }}<br /> '''مسجد امام علی (ع)''' یکی از مساجد تاریخی در [[مدینه]] است. این مسجد در محله مناخه در غرب [[مسجد نبوی]] قرار دارد. بر اساس گزارش های تاریخی پیامبر در این مکان نماز عید می خواند و حضرت علی(ع) هم به تبعیت از او در این مکان نماز عید برپا می کرد به همین علت این مسجد به نام امام علی(ع) نامگذاری شد. مسجد قدیم دارای معماری بسیار زیبای بوده است با سنگ های بسیار زیبا ساخته شده بود که دارای رواق های بود از جمله رواق قبله که از هفت گنبد پوشانده شده است که بزرگترین آنها گنبد محراب در وسط گنبدهای مسجد قرار داردو بقیه گنبدها گنبدهای کروی شکل با ارتفاع کم است اولین بنای این مسجد در زمان عمربن عبد العزیز بوده است.<br /> ==موقعیت جغرافیایی==<br /> مسجد امام علی در غرب [[مسجد النبی]] درمنطقه مناخه {{یادداشت|میدان وسیعی که مسجد غمامه و چند مسجد دیگر به نام خلفای نخست در آن قرار گرفته، مناخه نام داشته یا بعدها به این نام تبدیل شده است. مناخه محلّ فرود شتران بود که مسافرانِ زائر، از آن‌جا به عنوان بارانداز استفاده می‌کردند. این میدان وسیع در کنار شهر، از زمان رسول خدا(صلی الله علیه وآله) محل اقامه نماز عید بوده و هر سال، آن حضرت و سپس خلفاء، در جایی از آن، به نماز می‌ایستادند (آثاراسلامی مکه ومدینه،ص318)}} است و فاصله آن تا مسجد النبی 290مترمی باشد وهمچنین این مسجد در شمال غرب [[مسجد الغمامه]] نزدیک زقاق الطیار قرار دارد.&lt;ref&gt;معالم المدینه المنوره بین العماره والتاریخ، ج 1، ص486.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==وجه تسمیه==<br /> [[مسجد]] را به نام مسجد امام علی (ع) می شناسند چون در برخی منابع آمده امام علی (ع)در این مسجد نماز عید خوانده است آن هم زمانی که عثمان در محاصره مخالفانش بود.در این که آیا امام علی(ع) در این مسجد نماز عید خوانده است یا نه بعضی از مورخان نظراتی داده اند از جمله سمهودی و مطری که گفته اند بعید می دانیم که امام علی (ع)در محلی نماز عید خوانده باشند در حالی که [[حضرت محمد (ص)|پیامبر]] در محل مشخصی نماز می خواندند و گفته اند که امام (ع) همان جای که پیامبر نماز می خوانده نماز خوانده است.&lt;ref&gt;خلاصه الوفا،ص362؛ التعريف بما آنست الهجرة، ص49. &lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==ویژگی های ساختمان مسجد==<br /> مسجد به صورت مستطیل شکل می باشد و دارای رواقی به نام [[قبله]] که نماز خانه باشد است . مسجد با سنگ های سیاه و با اندازه هاو شکل های منظمی تراشیده شده که دارای زیبای خاصی می باشد. این مسجد دارای دری است با دو طاق نما که یکی از این طاق ها به عرض 50/1 یک متر و پنجاه سانتیمتر و ارتفاع 50/3 سه مترو پنجاه سانتیمتر می باشد و طاق دوم کوچکتر از طاق اولی است به عرض1 متر و ارتفاع 2 متر می باشد گفته شد که این مسجد دارای رواقی به نام قبله هست که دارای هفت گنبد که بزرگترین آنها گنبد [[محراب]] می باشد. ستون ها وطاق های مسجد هم با سنگی مشکی بسیار زیبا پوشیده شده است اما دیگرجاهای مسجد با گچ و آهک سفید رنگ آمیزی شده به گفته مورخان مسجد جدیدکه به نام امام علی (ع) ساخته شده است بسیار شبیه به ساختمان مسجد قدیم آن می باشد. &lt;ref&gt;معالم المدینه المنوره بین العماره والتاریخ جلد1 ص490&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==بنای مسجد==<br /> ابن شبه بنای نخست این مسجد را در زمان عمربن عبد العزیز بین سال های 87 تا93 ه ق می داند. &lt;ref&gt;تاریخ مدینه المنوره ابن شبه ج1ص74&lt;/ref&gt;( این بنا در زمان زین الدین ضیغم در سال 881 بازسازی شده است در این اواخر، بنای کهن این مسجد تخریب و در سال ۱۴۱۱ از نو تجدید بنا گردید و مساحت فعلی آن ۸۸۲ متر مربع است. &lt;ref&gt;آثار اسلامی مکه و مدینه ، ص320&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==گالری==<br /> &lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;<br /> پرونده:مسجد امام علی (ع).jpg<br /> پرونده:مسجد امام علی (ع)2.jpg<br /> &lt;/gallery&gt;<br /> <br /> ==پانویس==<br /> {{پانویس}}<br /> ==منابع ==<br /> {{منابع}}<br /> *'''آثار اسلامی مکه و مدینه'''، رسول جعفریان، تهران، مشعر،1390 ش.<br /> *'''تاریخ مدینه المنوره'''، ابن شبه النمیری، قم، دارالفکر ، 1410ق.<br /> *'''معالم المدینه المنوره بین العماره و التاریخ'''،عبدالعزیز کعکی،بیروت، دار مکتبه الهلال، 2007. <br /> *'''خلاصه الوفاء بأخبار دار المصطفي'''، السمهودي، تحقيق: علي عمر، القاهرة، مكتبة الثقافة الدينية، ١۴٢٧ه. ق.<br /> *'''التعريف بما آنست الهجرة،''' جمال الدین محمد بن احمد المطری، ریاض، اداره الملک عبد العزیز، 1426ه ق.<br /> <br /> {{پایان}}<br /> {{مساجد}}<br /> <br /> [[رده:مسجدهای مدینه]]<br /> [[رده:مکان‌های تاریخی مدینه]]<br /> [[رده:مکان‌های مذهبی مدینه]]<br /> [[رده:مکان‌های منسوب به امام علی در مدینه]]</div>

Askari https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85_%D8%B9%D9%84%DB%8C_(%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%AE%D9%87)&diff=55528 2023-11-21T07:30:38Z

<p>Askari: /* ویژگی های ساختمان مسجد */</p> <hr /> <div>{{جعبه اطلاعات بنای مذهبی<br /> | عنوان =مسجد علی بن ابی‌طالب(ع)<br /> | تصویر =مسجد امام علی.jpg<br /> | اندازه تصویر =300px<br /> | بنيانگذار =<br /> | تأسیس =<br /> | کاربری =مسجد<br /> | مکان = [[عربستان]] - [[مدینه]]<br /> | نام‌های دیگر = <br /> | وقایع مرتبط =<br /> | ظرفیت =<br /> | وضعیت =فعال<br /> | مساحت =<br /> | امکانات =<br /> | شماره ثبت =<br /> | معمار =<br /> | سبک =<br /> | بازسازی = سال 881ق<br /> | وبگاه = <br /> }}<br /> '''مسجد امام علی (ع)''' یکی از مساجد تاریخی در مدینه است. این مسجد در محله مناخه در غرب [[مسجد نبوی]] قرار دارد. بر اساس گزارش های تاریخی پیامبر در این مکان نماز عید می خواند و حضرت علی(ع) هم به تبعیت از او در این مکان نماز عید برپا می کرد به همین علت این مسجد به نام امام علی(ع) نامگذاری شد. مسجد قدیم دارای معماری بسیار زیبای بوده است با سنگ های بسیار زیبا ساخته شده بود که دارای رواق های بود از جمله رواق قبله که از هفت گنبد پوشانده شده است که بزرگترین آنها گنبد محراب در وسط گنبدهای مسجد قرار داردو بقیه گنبدها گنبدهای کروی شکل با ارتفاع کم است اولین بنای این مسجد در زمان عمربن عبد العزیز بوده است.<br /> ==موقعیت جغرافیایی==<br /> مسجد امام علی در غرب [[مسجد النبی]] درمنطقه مناخه {{یادداشت|میدان وسیعی که مسجد غمامه و چند مسجد دیگر به نام خلفای نخست در آن قرار گرفته، مناخه نام داشته یا بعدها به این نام تبدیل شده است. مناخه محلّ فرود شتران بود که مسافرانِ زائر، از آن‌جا به عنوان بارانداز استفاده می‌کردند. این میدان وسیع در کنار شهر، از زمان رسول خدا(صلی الله علیه وآله) محل اقامه نماز عید بوده و هر سال، آن حضرت و سپس خلفاء، در جایی از آن، به نماز می‌ایستادند (آثاراسلامی مکه ومدینه،ص318)}} است و فاصله آن تا مسجد النبی 290مترمی باشد وهمچنین این مسجد در شمال غرب [[مسجد الغمامه]] نزدیک زقاق الطیار قرار دارد.&lt;ref&gt;معالم المدینه المنوره بین العماره والتاریخ، ج 1، ص486.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==وجه تسمیه==<br /> [[مسجد]] را به نام مسجد امام علی (ع) می شناسند چون در برخی منابع آمده امام علی (ع)در این مسجد نماز عید خوانده است آن هم زمانی که عثمان در محاصره مخالفانش بود.در این که آیا امام علی(ع) در این مسجد نماز عید خوانده است یا نه بعضی از مورخان نظراتی داده اند از جمله سمهودی و مطری که گفته اند بعید می دانیم که امام علی (ع)در محلی نماز عید خوانده باشند در حالی که [[حضرت محمد (ص)|پیامبر]] در محل مشخصی نماز می خواندند و گفته اند که امام (ع) همان جای که پیامبر نماز می خوانده نماز خوانده است.&lt;ref&gt;خلاصه الوفا،ص362؛ التعريف بما آنست الهجرة، ص49. &lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==ویژگی های ساختمان مسجد==<br /> مسجد به صورت مستطیل شکل می باشد و دارای رواقی به نام [[قبله]] که نماز خانه باشد است . مسجد با سنگ های سیاه و با اندازه هاو شکل های منظمی تراشیده شده که دارای زیبای خاصی می باشد. این مسجد دارای دری است با دو طاق نما که یکی از این طاق ها به عرض 50/1 یک متر و پنجاه سانتیمتر و ارتفاع 50/3 سه مترو پنجاه سانتیمتر می باشد و طاق دوم کوچکتر از طاق اولی است به عرض1 متر و ارتفاع 2 متر می باشد گفته شد که این مسجد دارای رواقی به نام قبله هست که دارای هفت گنبد که بزرگترین آنها گنبد [[محراب]] می باشد. ستون ها وطاق های مسجد هم با سنگی مشکی بسیار زیبا پوشیده شده است اما دیگرجاهای مسجد با گچ و آهک سفید رنگ آمیزی شده به گفته مورخان مسجد جدیدکه به نام امام علی (ع) ساخته شده است بسیار شبیه به ساختمان مسجد قدیم آن می باشد. &lt;ref&gt;معالم المدینه المنوره بین العماره والتاریخ جلد1 ص490&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==بنای مسجد==<br /> ابن شبه بنای نخست این مسجد را در زمان عمربن عبد العزیز بین سال های 87 تا93 ه ق می داند. &lt;ref&gt;تاریخ مدینه المنوره ابن شبه ج1ص74&lt;/ref&gt;( این بنا در زمان زین الدین ضیغم در سال 881 بازسازی شده است در این اواخر، بنای کهن این مسجد تخریب و در سال ۱۴۱۱ از نو تجدید بنا گردید و مساحت فعلی آن ۸۸۲ متر مربع است. &lt;ref&gt;آثار اسلامی مکه و مدینه ، ص320&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==گالری==<br /> &lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;<br /> پرونده:مسجد امام علی (ع).jpg<br /> پرونده:مسجد امام علی (ع)2.jpg<br /> &lt;/gallery&gt;<br /> <br /> ==پانویس==<br /> {{پانویس}}<br /> ==منابع ==<br /> {{منابع}}<br /> *'''آثار اسلامی مکه و مدینه'''، رسول جعفریان، تهران، مشعر،1390 ش.<br /> *'''تاریخ مدینه المنوره'''، ابن شبه النمیری، قم، دارالفکر ، 1410ق.<br /> *'''معالم المدینه المنوره بین العماره و التاریخ'''،عبدالعزیز کعکی،بیروت، دار مکتبه الهلال، 2007. <br /> *'''خلاصه الوفاء بأخبار دار المصطفي'''، السمهودي، تحقيق: علي عمر، القاهرة، مكتبة الثقافة الدينية، ١۴٢٧ه. ق.<br /> *'''التعريف بما آنست الهجرة،''' جمال الدین محمد بن احمد المطری، ریاض، اداره الملک عبد العزیز، 1426ه ق.<br /> <br /> {{پایان}}<br /> {{مساجد}}<br /> <br /> [[رده:مسجدهای مدینه]]<br /> [[رده:مکان‌های تاریخی مدینه]]<br /> [[رده:مکان‌های مذهبی مدینه]]<br /> [[رده:مکان‌های منسوب به امام علی در مدینه]]</div>

Askari https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85_%D8%B9%D9%84%DB%8C_(%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%AE%D9%87)&diff=55527 2023-11-21T07:24:57Z

<p>Askari: /* ویژگی های ساختمان مسجد */</p> <hr /> <div>{{جعبه اطلاعات بنای مذهبی<br /> | عنوان =مسجد علی بن ابی‌طالب(ع)<br /> | تصویر =مسجد امام علی.jpg<br /> | اندازه تصویر =300px<br /> | بنيانگذار =<br /> | تأسیس =<br /> | کاربری =مسجد<br /> | مکان = [[عربستان]] - [[مدینه]]<br /> | نام‌های دیگر = <br /> | وقایع مرتبط =<br /> | ظرفیت =<br /> | وضعیت =فعال<br /> | مساحت =<br /> | امکانات =<br /> | شماره ثبت =<br /> | معمار =<br /> | سبک =<br /> | بازسازی = سال 881ق<br /> | وبگاه = <br /> }}<br /> '''مسجد امام علی (ع)''' یکی از مساجد تاریخی در مدینه است. این مسجد در محله مناخه در غرب [[مسجد نبوی]] قرار دارد. بر اساس گزارش های تاریخی پیامبر در این مکان نماز عید می خواند و حضرت علی(ع) هم به تبعیت از او در این مکان نماز عید برپا می کرد به همین علت این مسجد به نام امام علی(ع) نامگذاری شد. مسجد قدیم دارای معماری بسیار زیبای بوده است با سنگ های بسیار زیبا ساخته شده بود که دارای رواق های بود از جمله رواق قبله که از هفت گنبد پوشانده شده است که بزرگترین آنها گنبد محراب در وسط گنبدهای مسجد قرار داردو بقیه گنبدها گنبدهای کروی شکل با ارتفاع کم است اولین بنای این مسجد در زمان عمربن عبد العزیز بوده است.<br /> ==موقعیت جغرافیایی==<br /> مسجد امام علی در غرب [[مسجد النبی]] درمنطقه مناخه {{یادداشت|میدان وسیعی که مسجد غمامه و چند مسجد دیگر به نام خلفای نخست در آن قرار گرفته، مناخه نام داشته یا بعدها به این نام تبدیل شده است. مناخه محلّ فرود شتران بود که مسافرانِ زائر، از آن‌جا به عنوان بارانداز استفاده می‌کردند. این میدان وسیع در کنار شهر، از زمان رسول خدا(صلی الله علیه وآله) محل اقامه نماز عید بوده و هر سال، آن حضرت و سپس خلفاء، در جایی از آن، به نماز می‌ایستادند (آثاراسلامی مکه ومدینه،ص318)}} است و فاصله آن تا مسجد النبی 290مترمی باشد وهمچنین این مسجد در شمال غرب [[مسجد الغمامه]] نزدیک زقاق الطیار قرار دارد.&lt;ref&gt;معالم المدینه المنوره بین العماره والتاریخ، ج 1، ص486.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==وجه تسمیه==<br /> [[مسجد]] را به نام مسجد امام علی (ع) می شناسند چون در برخی منابع آمده امام علی (ع)در این مسجد نماز عید خوانده است آن هم زمانی که عثمان در محاصره مخالفانش بود.در این که آیا امام علی(ع) در این مسجد نماز عید خوانده است یا نه بعضی از مورخان نظراتی داده اند از جمله سمهودی و مطری که گفته اند بعید می دانیم که امام علی (ع)در محلی نماز عید خوانده باشند در حالی که [[حضرت محمد (ص)|پیامبر]] در محل مشخصی نماز می خواندند و گفته اند که امام (ع) همان جای که پیامبر نماز می خوانده نماز خوانده است.&lt;ref&gt;خلاصه الوفا،ص362؛ التعريف بما آنست الهجرة، ص49. &lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==ویژگی های ساختمان مسجد==<br /> مسجد به صورت مستطیل شکل می باشد و دارای رواقی به نام [[قبله]] که نماز خانه باشد است . مسجد با سنگ های سیاه و با اندازه هاو شکل های منظمی تراشیده شده که دارای زیبای خاصی می باشد. این مسجد دارای دری است با دو طاق نما که یکی از این طاق ها به عرض 50/1 یک متر و پنجاه سانتیمتر و ارتفاع 50/3 سه مترو پنجاه سانتیمتر می باشد و طاق دوم کوچکتر از طاق اولی است به عرض1 متر و ارتفاع 2 متر می باشد گفته شد که این مسجد دارای رواقی به نام قبله هست که دارای هفت گنبد که بزرگترین آنها گنبد [[محراب]] می باشد. ستون ها وطاق های مسجد هم با سنگی مشکی بسیار زیبا پوشیده شده است اما دیگرجاهای مسجد با گچ و آهک سفید رنگ آمیزی شده به گفته مورخان مسجد جدیدکه به نام امام علی (ع) ساخته شده است بسیار شبیه به مسجد قدیم امام علی (ع) می باشد. &lt;ref&gt;معالم المدینه المنوره بین العماره والتاریخ جلد1 ص490&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==بنای مسجد==<br /> ابن شبه بنای نخست این مسجد را در زمان عمربن عبد العزیز بین سال های 87 تا93 ه ق می داند. &lt;ref&gt;تاریخ مدینه المنوره ابن شبه ج1ص74&lt;/ref&gt;( این بنا در زمان زین الدین ضیغم در سال 881 بازسازی شده است در این اواخر، بنای کهن این مسجد تخریب و در سال ۱۴۱۱ از نو تجدید بنا گردید و مساحت فعلی آن ۸۸۲ متر مربع است. &lt;ref&gt;آثار اسلامی مکه و مدینه ، ص320&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==گالری==<br /> &lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;<br /> پرونده:مسجد امام علی (ع).jpg<br /> پرونده:مسجد امام علی (ع)2.jpg<br /> &lt;/gallery&gt;<br /> <br /> ==پانویس==<br /> {{پانویس}}<br /> ==منابع ==<br /> {{منابع}}<br /> *'''آثار اسلامی مکه و مدینه'''، رسول جعفریان، تهران، مشعر،1390 ش.<br /> *'''تاریخ مدینه المنوره'''، ابن شبه النمیری، قم، دارالفکر ، 1410ق.<br /> *'''معالم المدینه المنوره بین العماره و التاریخ'''،عبدالعزیز کعکی،بیروت، دار مکتبه الهلال، 2007. <br /> *'''خلاصه الوفاء بأخبار دار المصطفي'''، السمهودي، تحقيق: علي عمر، القاهرة، مكتبة الثقافة الدينية، ١۴٢٧ه. ق.<br /> *'''التعريف بما آنست الهجرة،''' جمال الدین محمد بن احمد المطری، ریاض، اداره الملک عبد العزیز، 1426ه ق.<br /> <br /> {{پایان}}<br /> {{مساجد}}<br /> <br /> [[رده:مسجدهای مدینه]]<br /> [[رده:مکان‌های تاریخی مدینه]]<br /> [[رده:مکان‌های مذهبی مدینه]]<br /> [[رده:مکان‌های منسوب به امام علی در مدینه]]</div>

Askari https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85_%D8%B9%D9%84%DB%8C_(%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%AE%D9%87)&diff=55526 2023-11-21T07:20:23Z

<p>Askari: /* موقعیت جغرافیایی */</p> <hr /> <div>{{جعبه اطلاعات بنای مذهبی<br /> | عنوان =مسجد علی بن ابی‌طالب(ع)<br /> | تصویر =مسجد امام علی.jpg<br /> | اندازه تصویر =300px<br /> | بنيانگذار =<br /> | تأسیس =<br /> | کاربری =مسجد<br /> | مکان = [[عربستان]] - [[مدینه]]<br /> | نام‌های دیگر = <br /> | وقایع مرتبط =<br /> | ظرفیت =<br /> | وضعیت =فعال<br /> | مساحت =<br /> | امکانات =<br /> | شماره ثبت =<br /> | معمار =<br /> | سبک =<br /> | بازسازی = سال 881ق<br /> | وبگاه = <br /> }}<br /> '''مسجد امام علی (ع)''' یکی از مساجد تاریخی در مدینه است. این مسجد در محله مناخه در غرب [[مسجد نبوی]] قرار دارد. بر اساس گزارش های تاریخی پیامبر در این مکان نماز عید می خواند و حضرت علی(ع) هم به تبعیت از او در این مکان نماز عید برپا می کرد به همین علت این مسجد به نام امام علی(ع) نامگذاری شد. مسجد قدیم دارای معماری بسیار زیبای بوده است با سنگ های بسیار زیبا ساخته شده بود که دارای رواق های بود از جمله رواق قبله که از هفت گنبد پوشانده شده است که بزرگترین آنها گنبد محراب در وسط گنبدهای مسجد قرار داردو بقیه گنبدها گنبدهای کروی شکل با ارتفاع کم است اولین بنای این مسجد در زمان عمربن عبد العزیز بوده است.<br /> ==موقعیت جغرافیایی==<br /> مسجد امام علی در غرب [[مسجد النبی]] درمنطقه مناخه {{یادداشت|میدان وسیعی که مسجد غمامه و چند مسجد دیگر به نام خلفای نخست در آن قرار گرفته، مناخه نام داشته یا بعدها به این نام تبدیل شده است. مناخه محلّ فرود شتران بود که مسافرانِ زائر، از آن‌جا به عنوان بارانداز استفاده می‌کردند. این میدان وسیع در کنار شهر، از زمان رسول خدا(صلی الله علیه وآله) محل اقامه نماز عید بوده و هر سال، آن حضرت و سپس خلفاء، در جایی از آن، به نماز می‌ایستادند (آثاراسلامی مکه ومدینه،ص318)}} است و فاصله آن تا مسجد النبی 290مترمی باشد وهمچنین این مسجد در شمال غرب [[مسجد الغمامه]] نزدیک زقاق الطیار قرار دارد.&lt;ref&gt;معالم المدینه المنوره بین العماره والتاریخ، ج 1، ص486.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==وجه تسمیه==<br /> [[مسجد]] را به نام مسجد امام علی (ع) می شناسند چون در برخی منابع آمده امام علی (ع)در این مسجد نماز عید خوانده است آن هم زمانی که عثمان در محاصره مخالفانش بود.در این که آیا امام علی(ع) در این مسجد نماز عید خوانده است یا نه بعضی از مورخان نظراتی داده اند از جمله سمهودی و مطری که گفته اند بعید می دانیم که امام علی (ع)در محلی نماز عید خوانده باشند در حالی که [[حضرت محمد (ص)|پیامبر]] در محل مشخصی نماز می خواندند و گفته اند که امام (ع) همان جای که پیامبر نماز می خوانده نماز خوانده است.&lt;ref&gt;خلاصه الوفا،ص362؛ التعريف بما آنست الهجرة، ص49. &lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==ویژگی های ساختمان مسجد==<br /> مسجد به صورت مستطیل شکل می باشد و دارای رواقی به نام [[قبله]] که نماز خانه باشد است . مسجد با سنگ های سیاه و با اندازه هاو شکل های منظمی تراشیده شده که دارای زیبای خاصی می باشد. این مسجد دارای دری است با دو طاق نما که یکی از این طاق ها به عرض 50/1 یک متر و پنجاه سانتیمتر و ارتفاع 50/3 سه مترو پنجاه سانتیمتر می باشد و طاق دوم کوچکتر از طاق اولی است به عرض1 متر و ارتفاع 2 متر می باشد گفته شد که این مسجد دارای رواقی به نام قبله هست که دارای هفت گنبد که بزرگترین آنها گنبد [[محراب]] می باشد. ستون ها وطاق های مسجد هم با سنگی مشکی بسیار زیبا پوشیده شده است اما دیگرجاهای مسجد با گچ و آهک سفید رنگ آمیزی شده به گفته مورخان مسجد جدید بسیار شبیه به مسجد قدیم می باشد. &lt;ref&gt;معالم المدینه المنوره بین العماره والتاریخ جلد1 ص490&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==بنای مسجد==<br /> ابن شبه بنای نخست این مسجد را در زمان عمربن عبد العزیز بین سال های 87 تا93 ه ق می داند. &lt;ref&gt;تاریخ مدینه المنوره ابن شبه ج1ص74&lt;/ref&gt;( این بنا در زمان زین الدین ضیغم در سال 881 بازسازی شده است در این اواخر، بنای کهن این مسجد تخریب و در سال ۱۴۱۱ از نو تجدید بنا گردید و مساحت فعلی آن ۸۸۲ متر مربع است. &lt;ref&gt;آثار اسلامی مکه و مدینه ، ص320&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==گالری==<br /> &lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;<br /> پرونده:مسجد امام علی (ع).jpg<br /> پرونده:مسجد امام علی (ع)2.jpg<br /> &lt;/gallery&gt;<br /> <br /> ==پانویس==<br /> {{پانویس}}<br /> ==منابع ==<br /> {{منابع}}<br /> *'''آثار اسلامی مکه و مدینه'''، رسول جعفریان، تهران، مشعر،1390 ش.<br /> *'''تاریخ مدینه المنوره'''، ابن شبه النمیری، قم، دارالفکر ، 1410ق.<br /> *'''معالم المدینه المنوره بین العماره و التاریخ'''،عبدالعزیز کعکی،بیروت، دار مکتبه الهلال، 2007. <br /> *'''خلاصه الوفاء بأخبار دار المصطفي'''، السمهودي، تحقيق: علي عمر، القاهرة، مكتبة الثقافة الدينية، ١۴٢٧ه. ق.<br /> *'''التعريف بما آنست الهجرة،''' جمال الدین محمد بن احمد المطری، ریاض، اداره الملک عبد العزیز، 1426ه ق.<br /> <br /> {{پایان}}<br /> {{مساجد}}<br /> <br /> [[رده:مسجدهای مدینه]]<br /> [[رده:مکان‌های تاریخی مدینه]]<br /> [[رده:مکان‌های مذهبی مدینه]]<br /> [[رده:مکان‌های منسوب به امام علی در مدینه]]</div>

Askari https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85_%D8%B9%D9%84%DB%8C_(%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%AE%D9%87)&diff=55525 2023-11-21T06:37:47Z

<p>Askari: /* بنای مسجد */</p> <hr /> <div>{{جعبه اطلاعات بنای مذهبی<br /> | عنوان =مسجد علی بن ابی‌طالب(ع)<br /> | تصویر =مسجد امام علی.jpg<br /> | اندازه تصویر =300px<br /> | بنيانگذار =<br /> | تأسیس =<br /> | کاربری =مسجد<br /> | مکان = [[عربستان]] - [[مدینه]]<br /> | نام‌های دیگر = <br /> | وقایع مرتبط =<br /> | ظرفیت =<br /> | وضعیت =فعال<br /> | مساحت =<br /> | امکانات =<br /> | شماره ثبت =<br /> | معمار =<br /> | سبک =<br /> | بازسازی = سال 881ق<br /> | وبگاه = <br /> }}<br /> '''مسجد امام علی (ع)''' یکی از مساجد تاریخی در مدینه است. این مسجد در محله مناخه در غرب [[مسجد نبوی]] قرار دارد. بر اساس گزارش های تاریخی پیامبر در این مکان نماز عید می خواند و حضرت علی(ع) هم به تبعیت از او در این مکان نماز عید برپا می کرد به همین علت این مسجد به نام امام علی(ع) نامگذاری شد. مسجد قدیم دارای معماری بسیار زیبای بوده است با سنگ های بسیار زیبا ساخته شده بود که دارای رواق های بود از جمله رواق قبله که از هفت گنبد پوشانده شده است که بزرگترین آنها گنبد محراب در وسط گنبدهای مسجد قرار داردو بقیه گنبدها گنبدهای کروی شکل با ارتفاع کم است اولین بنای این مسجد در زمان عمربن عبد العزیز بوده است.<br /> ==موقعیت جغرافیایی==<br /> مسجد امام علی در غرب [[مسجد النبی]] درمنطقه مناخه {{یادداشت|میدان وسیعی که مسجد غمامه و چند مسجد دیگر به نام خلفای نخست در آن قرار گرفته، مناخه نام داشته یا بعدها به این نام تبدیل شده است. مناخه محلّ فرود شتران بود که مسافرانِ زائر، از آن‌جا به عنوان بارانداز استفاده می‌کردند. این میدان وسیع در کنار شهر، از زمان رسول خدا(صلی الله علیه وآله) محل اقامه نماز عید بوده و هر سال، آن حضرت و سپس خلفاء، در جایی از آن، به نماز می‌ایستادند ()}} است و فاصله آن تا مسجد النبی 290مترمی باشد وهمچنین این مسجد در شمال غرب [[مسجد الغمامه]] نزدیک زقاق الطیار قرار دارد.&lt;ref&gt;معالم المدینه المنوره بین العماره والتاریخ، ج 1، ص486.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==وجه تسمیه==<br /> [[مسجد]] را به نام مسجد امام علی (ع) می شناسند چون در برخی منابع آمده امام علی (ع)در این مسجد نماز عید خوانده است آن هم زمانی که عثمان در محاصره مخالفانش بود.در این که آیا امام علی(ع) در این مسجد نماز عید خوانده است یا نه بعضی از مورخان نظراتی داده اند از جمله سمهودی و مطری که گفته اند بعید می دانیم که امام علی (ع)در محلی نماز عید خوانده باشند در حالی که [[حضرت محمد (ص)|پیامبر]] در محل مشخصی نماز می خواندند و گفته اند که امام (ع) همان جای که پیامبر نماز می خوانده نماز خوانده است.&lt;ref&gt;خلاصه الوفا،ص362؛ التعريف بما آنست الهجرة، ص49. &lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==ویژگی های ساختمان مسجد==<br /> مسجد به صورت مستطیل شکل می باشد و دارای رواقی به نام [[قبله]] که نماز خانه باشد است . مسجد با سنگ های سیاه و با اندازه هاو شکل های منظمی تراشیده شده که دارای زیبای خاصی می باشد. این مسجد دارای دری است با دو طاق نما که یکی از این طاق ها به عرض 50/1 یک متر و پنجاه سانتیمتر و ارتفاع 50/3 سه مترو پنجاه سانتیمتر می باشد و طاق دوم کوچکتر از طاق اولی است به عرض1 متر و ارتفاع 2 متر می باشد گفته شد که این مسجد دارای رواقی به نام قبله هست که دارای هفت گنبد که بزرگترین آنها گنبد [[محراب]] می باشد. ستون ها وطاق های مسجد هم با سنگی مشکی بسیار زیبا پوشیده شده است اما دیگرجاهای مسجد با گچ و آهک سفید رنگ آمیزی شده به گفته مورخان مسجد جدید بسیار شبیه به مسجد قدیم می باشد. &lt;ref&gt;معالم المدینه المنوره بین العماره والتاریخ جلد1 ص490&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==بنای مسجد==<br /> ابن شبه بنای نخست این مسجد را در زمان عمربن عبد العزیز بین سال های 87 تا93 ه ق می داند. &lt;ref&gt;تاریخ مدینه المنوره ابن شبه ج1ص74&lt;/ref&gt;( این بنا در زمان زین الدین ضیغم در سال 881 بازسازی شده است در این اواخر، بنای کهن این مسجد تخریب و در سال ۱۴۱۱ از نو تجدید بنا گردید و مساحت فعلی آن ۸۸۲ متر مربع است. &lt;ref&gt;آثار اسلامی مکه و مدینه ، ص320&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==گالری==<br /> &lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;<br /> پرونده:مسجد امام علی (ع).jpg<br /> پرونده:مسجد امام علی (ع)2.jpg<br /> &lt;/gallery&gt;<br /> <br /> ==پانویس==<br /> {{پانویس}}<br /> ==منابع ==<br /> {{منابع}}<br /> *'''آثار اسلامی مکه و مدینه'''، رسول جعفریان، تهران، مشعر،1390 ش.<br /> *'''تاریخ مدینه المنوره'''، ابن شبه النمیری، قم، دارالفکر ، 1410ق.<br /> *'''معالم المدینه المنوره بین العماره و التاریخ'''،عبدالعزیز کعکی،بیروت، دار مکتبه الهلال، 2007. <br /> *'''خلاصه الوفاء بأخبار دار المصطفي'''، السمهودي، تحقيق: علي عمر، القاهرة، مكتبة الثقافة الدينية، ١۴٢٧ه. ق.<br /> *'''التعريف بما آنست الهجرة،''' جمال الدین محمد بن احمد المطری، ریاض، اداره الملک عبد العزیز، 1426ه ق.<br /> <br /> {{پایان}}<br /> {{مساجد}}<br /> <br /> [[رده:مسجدهای مدینه]]<br /> [[رده:مکان‌های تاریخی مدینه]]<br /> [[رده:مکان‌های مذهبی مدینه]]<br /> [[رده:مکان‌های منسوب به امام علی در مدینه]]</div>

Askari https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85_%D8%B9%D9%84%DB%8C_(%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%AE%D9%87)&diff=55524 2023-11-21T06:35:26Z

<p>Askari: /* ویژگی های ساختمان مسجد */</p> <hr /> <div>{{جعبه اطلاعات بنای مذهبی<br /> | عنوان =مسجد علی بن ابی‌طالب(ع)<br /> | تصویر =مسجد امام علی.jpg<br /> | اندازه تصویر =300px<br /> | بنيانگذار =<br /> | تأسیس =<br /> | کاربری =مسجد<br /> | مکان = [[عربستان]] - [[مدینه]]<br /> | نام‌های دیگر = <br /> | وقایع مرتبط =<br /> | ظرفیت =<br /> | وضعیت =فعال<br /> | مساحت =<br /> | امکانات =<br /> | شماره ثبت =<br /> | معمار =<br /> | سبک =<br /> | بازسازی = سال 881ق<br /> | وبگاه = <br /> }}<br /> '''مسجد امام علی (ع)''' یکی از مساجد تاریخی در مدینه است. این مسجد در محله مناخه در غرب [[مسجد نبوی]] قرار دارد. بر اساس گزارش های تاریخی پیامبر در این مکان نماز عید می خواند و حضرت علی(ع) هم به تبعیت از او در این مکان نماز عید برپا می کرد به همین علت این مسجد به نام امام علی(ع) نامگذاری شد. مسجد قدیم دارای معماری بسیار زیبای بوده است با سنگ های بسیار زیبا ساخته شده بود که دارای رواق های بود از جمله رواق قبله که از هفت گنبد پوشانده شده است که بزرگترین آنها گنبد محراب در وسط گنبدهای مسجد قرار داردو بقیه گنبدها گنبدهای کروی شکل با ارتفاع کم است اولین بنای این مسجد در زمان عمربن عبد العزیز بوده است.<br /> ==موقعیت جغرافیایی==<br /> مسجد امام علی در غرب [[مسجد النبی]] درمنطقه مناخه {{یادداشت|میدان وسیعی که مسجد غمامه و چند مسجد دیگر به نام خلفای نخست در آن قرار گرفته، مناخه نام داشته یا بعدها به این نام تبدیل شده است. مناخه محلّ فرود شتران بود که مسافرانِ زائر، از آن‌جا به عنوان بارانداز استفاده می‌کردند. این میدان وسیع در کنار شهر، از زمان رسول خدا(صلی الله علیه وآله) محل اقامه نماز عید بوده و هر سال، آن حضرت و سپس خلفاء، در جایی از آن، به نماز می‌ایستادند ()}} است و فاصله آن تا مسجد النبی 290مترمی باشد وهمچنین این مسجد در شمال غرب [[مسجد الغمامه]] نزدیک زقاق الطیار قرار دارد.&lt;ref&gt;معالم المدینه المنوره بین العماره والتاریخ، ج 1، ص486.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==وجه تسمیه==<br /> [[مسجد]] را به نام مسجد امام علی (ع) می شناسند چون در برخی منابع آمده امام علی (ع)در این مسجد نماز عید خوانده است آن هم زمانی که عثمان در محاصره مخالفانش بود.در این که آیا امام علی(ع) در این مسجد نماز عید خوانده است یا نه بعضی از مورخان نظراتی داده اند از جمله سمهودی و مطری که گفته اند بعید می دانیم که امام علی (ع)در محلی نماز عید خوانده باشند در حالی که [[حضرت محمد (ص)|پیامبر]] در محل مشخصی نماز می خواندند و گفته اند که امام (ع) همان جای که پیامبر نماز می خوانده نماز خوانده است.&lt;ref&gt;خلاصه الوفا،ص362؛ التعريف بما آنست الهجرة، ص49. &lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==ویژگی های ساختمان مسجد==<br /> مسجد به صورت مستطیل شکل می باشد و دارای رواقی به نام [[قبله]] که نماز خانه باشد است . مسجد با سنگ های سیاه و با اندازه هاو شکل های منظمی تراشیده شده که دارای زیبای خاصی می باشد. این مسجد دارای دری است با دو طاق نما که یکی از این طاق ها به عرض 50/1 یک متر و پنجاه سانتیمتر و ارتفاع 50/3 سه مترو پنجاه سانتیمتر می باشد و طاق دوم کوچکتر از طاق اولی است به عرض1 متر و ارتفاع 2 متر می باشد گفته شد که این مسجد دارای رواقی به نام قبله هست که دارای هفت گنبد که بزرگترین آنها گنبد [[محراب]] می باشد. ستون ها وطاق های مسجد هم با سنگی مشکی بسیار زیبا پوشیده شده است اما دیگرجاهای مسجد با گچ و آهک سفید رنگ آمیزی شده به گفته مورخان مسجد جدید بسیار شبیه به مسجد قدیم می باشد. &lt;ref&gt;معالم المدینه المنوره بین العماره والتاریخ جلد1 ص490&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==بنای مسجد==<br /> ابن شبه بنای نخست این مسجد را در زمان عمربن عبد العزیز بین سال های 87 تا93 ه ق می داند. (تاریخ مدینه المنوره ابن شبه ج1ص74 این بنا در زمان زین الدین ضیغم در سال 881 بازسازی شده است در این اواخر، بنای کهن این مسجد تخریب و در سال ۱۴۱۱ از نو تجدید بنا گردید و مساحت فعلی آن ۸۸۲ متر مربع است. &lt;ref&gt;آثار اسلامی مکه و مدینه ، ص320&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==گالری==<br /> &lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;<br /> پرونده:مسجد امام علی (ع).jpg<br /> پرونده:مسجد امام علی (ع)2.jpg<br /> &lt;/gallery&gt;<br /> <br /> ==پانویس==<br /> {{پانویس}}<br /> ==منابع ==<br /> {{منابع}}<br /> *'''آثار اسلامی مکه و مدینه'''، رسول جعفریان، تهران، مشعر،1390 ش.<br /> *'''تاریخ مدینه المنوره'''، ابن شبه النمیری، قم، دارالفکر ، 1410ق.<br /> *'''معالم المدینه المنوره بین العماره و التاریخ'''،عبدالعزیز کعکی،بیروت، دار مکتبه الهلال، 2007. <br /> *'''خلاصه الوفاء بأخبار دار المصطفي'''، السمهودي، تحقيق: علي عمر، القاهرة، مكتبة الثقافة الدينية، ١۴٢٧ه. ق.<br /> *'''التعريف بما آنست الهجرة،''' جمال الدین محمد بن احمد المطری، ریاض، اداره الملک عبد العزیز، 1426ه ق.<br /> <br /> {{پایان}}<br /> {{مساجد}}<br /> <br /> [[رده:مسجدهای مدینه]]<br /> [[رده:مکان‌های تاریخی مدینه]]<br /> [[رده:مکان‌های مذهبی مدینه]]<br /> [[رده:مکان‌های منسوب به امام علی در مدینه]]</div>

Askari https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85_%D8%B9%D9%84%DB%8C_(%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%AE%D9%87)&diff=55523 2023-11-21T06:33:03Z

<p>Askari: /* وجه تسمیه */</p> <hr /> <div>{{جعبه اطلاعات بنای مذهبی<br /> | عنوان =مسجد علی بن ابی‌طالب(ع)<br /> | تصویر =مسجد امام علی.jpg<br /> | اندازه تصویر =300px<br /> | بنيانگذار =<br /> | تأسیس =<br /> | کاربری =مسجد<br /> | مکان = [[عربستان]] - [[مدینه]]<br /> | نام‌های دیگر = <br /> | وقایع مرتبط =<br /> | ظرفیت =<br /> | وضعیت =فعال<br /> | مساحت =<br /> | امکانات =<br /> | شماره ثبت =<br /> | معمار =<br /> | سبک =<br /> | بازسازی = سال 881ق<br /> | وبگاه = <br /> }}<br /> '''مسجد امام علی (ع)''' یکی از مساجد تاریخی در مدینه است. این مسجد در محله مناخه در غرب [[مسجد نبوی]] قرار دارد. بر اساس گزارش های تاریخی پیامبر در این مکان نماز عید می خواند و حضرت علی(ع) هم به تبعیت از او در این مکان نماز عید برپا می کرد به همین علت این مسجد به نام امام علی(ع) نامگذاری شد. مسجد قدیم دارای معماری بسیار زیبای بوده است با سنگ های بسیار زیبا ساخته شده بود که دارای رواق های بود از جمله رواق قبله که از هفت گنبد پوشانده شده است که بزرگترین آنها گنبد محراب در وسط گنبدهای مسجد قرار داردو بقیه گنبدها گنبدهای کروی شکل با ارتفاع کم است اولین بنای این مسجد در زمان عمربن عبد العزیز بوده است.<br /> ==موقعیت جغرافیایی==<br /> مسجد امام علی در غرب [[مسجد النبی]] درمنطقه مناخه {{یادداشت|میدان وسیعی که مسجد غمامه و چند مسجد دیگر به نام خلفای نخست در آن قرار گرفته، مناخه نام داشته یا بعدها به این نام تبدیل شده است. مناخه محلّ فرود شتران بود که مسافرانِ زائر، از آن‌جا به عنوان بارانداز استفاده می‌کردند. این میدان وسیع در کنار شهر، از زمان رسول خدا(صلی الله علیه وآله) محل اقامه نماز عید بوده و هر سال، آن حضرت و سپس خلفاء، در جایی از آن، به نماز می‌ایستادند ()}} است و فاصله آن تا مسجد النبی 290مترمی باشد وهمچنین این مسجد در شمال غرب [[مسجد الغمامه]] نزدیک زقاق الطیار قرار دارد.&lt;ref&gt;معالم المدینه المنوره بین العماره والتاریخ، ج 1، ص486.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==وجه تسمیه==<br /> [[مسجد]] را به نام مسجد امام علی (ع) می شناسند چون در برخی منابع آمده امام علی (ع)در این مسجد نماز عید خوانده است آن هم زمانی که عثمان در محاصره مخالفانش بود.در این که آیا امام علی(ع) در این مسجد نماز عید خوانده است یا نه بعضی از مورخان نظراتی داده اند از جمله سمهودی و مطری که گفته اند بعید می دانیم که امام علی (ع)در محلی نماز عید خوانده باشند در حالی که [[حضرت محمد (ص)|پیامبر]] در محل مشخصی نماز می خواندند و گفته اند که امام (ع) همان جای که پیامبر نماز می خوانده نماز خوانده است.&lt;ref&gt;خلاصه الوفا،ص362؛ التعريف بما آنست الهجرة، ص49. &lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==ویژگی های ساختمان مسجد==<br /> مسجد به صورت مستطیل شکل می باشد و دارای رواقی به نام [[قبله]] که نماز خانه باشد است . مسجد با سنگ های سیاه و با اندازه هاو شکل های منظمی تراشیده شده که دارای زیبای خاصی می باشد. این مسجد دارای دری است با دو طاق نما که یکی از این طاق ها به عرض 50/1 یک متر و پنجاه سانتیمتر و ارتفاع 50/3 سه مترو پنجاه سانتیمتر می باشد و طاق دوم کوچکتر از طاق اولی است به عرض1 متر و ارتفاع 2 متر می باشد گفته شد که این مسجد دارای رواقی به نام قبله هست که دارای هفت گنبد که بزرگترین آنها گنبد محراب می باشد. ستون ها وطاق های مسجد هم با سنگی مشکی بسیار زیبا پوشیده شده است اما دیگرجاهای مسجد با گچ و آهک سفید رنگ آمیزی شده به گفته مورخان مسجد جدید بسیار شبیه به مسجد قدیم می باشد. &lt;ref&gt;معالم المدینه المنوره بین العماره والتاریخ جلد1 ص490&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==بنای مسجد==<br /> ابن شبه بنای نخست این مسجد را در زمان عمربن عبد العزیز بین سال های 87 تا93 ه ق می داند. (تاریخ مدینه المنوره ابن شبه ج1ص74 این بنا در زمان زین الدین ضیغم در سال 881 بازسازی شده است در این اواخر، بنای کهن این مسجد تخریب و در سال ۱۴۱۱ از نو تجدید بنا گردید و مساحت فعلی آن ۸۸۲ متر مربع است. &lt;ref&gt;آثار اسلامی مکه و مدینه ، ص320&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==گالری==<br /> &lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;<br /> پرونده:مسجد امام علی (ع).jpg<br /> پرونده:مسجد امام علی (ع)2.jpg<br /> &lt;/gallery&gt;<br /> <br /> ==پانویس==<br /> {{پانویس}}<br /> ==منابع ==<br /> {{منابع}}<br /> *'''آثار اسلامی مکه و مدینه'''، رسول جعفریان، تهران، مشعر،1390 ش.<br /> *'''تاریخ مدینه المنوره'''، ابن شبه النمیری، قم، دارالفکر ، 1410ق.<br /> *'''معالم المدینه المنوره بین العماره و التاریخ'''،عبدالعزیز کعکی،بیروت، دار مکتبه الهلال، 2007. <br /> *'''خلاصه الوفاء بأخبار دار المصطفي'''، السمهودي، تحقيق: علي عمر، القاهرة، مكتبة الثقافة الدينية، ١۴٢٧ه. ق.<br /> *'''التعريف بما آنست الهجرة،''' جمال الدین محمد بن احمد المطری، ریاض، اداره الملک عبد العزیز، 1426ه ق.<br /> <br /> {{پایان}}<br /> {{مساجد}}<br /> <br /> [[رده:مسجدهای مدینه]]<br /> [[رده:مکان‌های تاریخی مدینه]]<br /> [[رده:مکان‌های مذهبی مدینه]]<br /> [[رده:مکان‌های منسوب به امام علی در مدینه]]</div>

Askari https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85_%D8%B9%D9%84%DB%8C_(%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%AE%D9%87)&diff=55522 2023-11-21T06:30:10Z

<p>Askari: /* موقعیت جغرافیایی */</p> <hr /> <div>{{جعبه اطلاعات بنای مذهبی<br /> | عنوان =مسجد علی بن ابی‌طالب(ع)<br /> | تصویر =مسجد امام علی.jpg<br /> | اندازه تصویر =300px<br /> | بنيانگذار =<br /> | تأسیس =<br /> | کاربری =مسجد<br /> | مکان = [[عربستان]] - [[مدینه]]<br /> | نام‌های دیگر = <br /> | وقایع مرتبط =<br /> | ظرفیت =<br /> | وضعیت =فعال<br /> | مساحت =<br /> | امکانات =<br /> | شماره ثبت =<br /> | معمار =<br /> | سبک =<br /> | بازسازی = سال 881ق<br /> | وبگاه = <br /> }}<br /> '''مسجد امام علی (ع)''' یکی از مساجد تاریخی در مدینه است. این مسجد در محله مناخه در غرب [[مسجد نبوی]] قرار دارد. بر اساس گزارش های تاریخی پیامبر در این مکان نماز عید می خواند و حضرت علی(ع) هم به تبعیت از او در این مکان نماز عید برپا می کرد به همین علت این مسجد به نام امام علی(ع) نامگذاری شد. مسجد قدیم دارای معماری بسیار زیبای بوده است با سنگ های بسیار زیبا ساخته شده بود که دارای رواق های بود از جمله رواق قبله که از هفت گنبد پوشانده شده است که بزرگترین آنها گنبد محراب در وسط گنبدهای مسجد قرار داردو بقیه گنبدها گنبدهای کروی شکل با ارتفاع کم است اولین بنای این مسجد در زمان عمربن عبد العزیز بوده است.<br /> ==موقعیت جغرافیایی==<br /> مسجد امام علی در غرب [[مسجد النبی]] درمنطقه مناخه {{یادداشت|میدان وسیعی که مسجد غمامه و چند مسجد دیگر به نام خلفای نخست در آن قرار گرفته، مناخه نام داشته یا بعدها به این نام تبدیل شده است. مناخه محلّ فرود شتران بود که مسافرانِ زائر، از آن‌جا به عنوان بارانداز استفاده می‌کردند. این میدان وسیع در کنار شهر، از زمان رسول خدا(صلی الله علیه وآله) محل اقامه نماز عید بوده و هر سال، آن حضرت و سپس خلفاء، در جایی از آن، به نماز می‌ایستادند ()}} است و فاصله آن تا مسجد النبی 290مترمی باشد وهمچنین این مسجد در شمال غرب [[مسجد الغمامه]] نزدیک زقاق الطیار قرار دارد.&lt;ref&gt;معالم المدینه المنوره بین العماره والتاریخ، ج 1، ص486.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==وجه تسمیه==<br /> مسجد را به نام مسجد امام علی (ع) می شناسند چون در برخی منابع آمده امام علی (ع)در این مسجد نماز عید خوانده است آن هم زمانی که عثمان در محاصره مخالفانش بود.در این که آیا امام علی(ع) در این مسجد نماز عید خوانده است یا نه بعضی از مورخان نظراتی داده اند از جمله سمهودی و مطری که گفته اند بعید می دانیم که علی (ع)در محلی نماز عید خوانده باشند در حالی که پیامبر در محل مشخصی نماز می خواندند و گفته اند که امام (ع) همان جای که پیامبر نماز می خوانده نماز خوانده است.&lt;ref&gt;خلاصه الوفا،ص362؛ التعريف بما آنست الهجرة، ص49. &lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==ویژگی های ساختمان مسجد==<br /> مسجد به صورت مستطیل شکل می باشد و دارای رواقی به نام [[قبله]] که نماز خانه باشد است . مسجد با سنگ های سیاه و با اندازه هاو شکل های منظمی تراشیده شده که دارای زیبای خاصی می باشد. این مسجد دارای دری است با دو طاق نما که یکی از این طاق ها به عرض 50/1 یک متر و پنجاه سانتیمتر و ارتفاع 50/3 سه مترو پنجاه سانتیمتر می باشد و طاق دوم کوچکتر از طاق اولی است به عرض1 متر و ارتفاع 2 متر می باشد گفته شد که این مسجد دارای رواقی به نام قبله هست که دارای هفت گنبد که بزرگترین آنها گنبد محراب می باشد. ستون ها وطاق های مسجد هم با سنگی مشکی بسیار زیبا پوشیده شده است اما دیگرجاهای مسجد با گچ و آهک سفید رنگ آمیزی شده به گفته مورخان مسجد جدید بسیار شبیه به مسجد قدیم می باشد. &lt;ref&gt;معالم المدینه المنوره بین العماره والتاریخ جلد1 ص490&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==بنای مسجد==<br /> ابن شبه بنای نخست این مسجد را در زمان عمربن عبد العزیز بین سال های 87 تا93 ه ق می داند. (تاریخ مدینه المنوره ابن شبه ج1ص74 این بنا در زمان زین الدین ضیغم در سال 881 بازسازی شده است در این اواخر، بنای کهن این مسجد تخریب و در سال ۱۴۱۱ از نو تجدید بنا گردید و مساحت فعلی آن ۸۸۲ متر مربع است. &lt;ref&gt;آثار اسلامی مکه و مدینه ، ص320&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==گالری==<br /> &lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;<br /> پرونده:مسجد امام علی (ع).jpg<br /> پرونده:مسجد امام علی (ع)2.jpg<br /> &lt;/gallery&gt;<br /> <br /> ==پانویس==<br /> {{پانویس}}<br /> ==منابع ==<br /> {{منابع}}<br /> *'''آثار اسلامی مکه و مدینه'''، رسول جعفریان، تهران، مشعر،1390 ش.<br /> *'''تاریخ مدینه المنوره'''، ابن شبه النمیری، قم، دارالفکر ، 1410ق.<br /> *'''معالم المدینه المنوره بین العماره و التاریخ'''،عبدالعزیز کعکی،بیروت، دار مکتبه الهلال، 2007. <br /> *'''خلاصه الوفاء بأخبار دار المصطفي'''، السمهودي، تحقيق: علي عمر، القاهرة، مكتبة الثقافة الدينية، ١۴٢٧ه. ق.<br /> *'''التعريف بما آنست الهجرة،''' جمال الدین محمد بن احمد المطری، ریاض، اداره الملک عبد العزیز، 1426ه ق.<br /> <br /> {{پایان}}<br /> {{مساجد}}<br /> <br /> [[رده:مسجدهای مدینه]]<br /> [[رده:مکان‌های تاریخی مدینه]]<br /> [[رده:مکان‌های مذهبی مدینه]]<br /> [[رده:مکان‌های منسوب به امام علی در مدینه]]</div>

Askari https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85_%D8%B9%D9%84%DB%8C_(%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%AE%D9%87)&diff=55521 2023-11-21T06:24:19Z

<p>Askari: /* بنای مسجد */</p> <hr /> <div>{{جعبه اطلاعات بنای مذهبی<br /> | عنوان =مسجد علی بن ابی‌طالب(ع)<br /> | تصویر =مسجد امام علی.jpg<br /> | اندازه تصویر =300px<br /> | بنيانگذار =<br /> | تأسیس =<br /> | کاربری =مسجد<br /> | مکان = [[عربستان]] - [[مدینه]]<br /> | نام‌های دیگر = <br /> | وقایع مرتبط =<br /> | ظرفیت =<br /> | وضعیت =فعال<br /> | مساحت =<br /> | امکانات =<br /> | شماره ثبت =<br /> | معمار =<br /> | سبک =<br /> | بازسازی = سال 881ق<br /> | وبگاه = <br /> }}<br /> '''مسجد امام علی (ع)''' یکی از مساجد تاریخی در مدینه است. این مسجد در محله مناخه در غرب [[مسجد نبوی]] قرار دارد. بر اساس گزارش های تاریخی پیامبر در این مکان نماز عید می خواند و حضرت علی(ع) هم به تبعیت از او در این مکان نماز عید برپا می کرد به همین علت این مسجد به نام امام علی(ع) نامگذاری شد. مسجد قدیم دارای معماری بسیار زیبای بوده است با سنگ های بسیار زیبا ساخته شده بود که دارای رواق های بود از جمله رواق قبله که از هفت گنبد پوشانده شده است که بزرگترین آنها گنبد محراب در وسط گنبدهای مسجد قرار داردو بقیه گنبدها گنبدهای کروی شکل با ارتفاع کم است اولین بنای این مسجد در زمان عمربن عبد العزیز بوده است.<br /> ==موقعیت جغرافیایی==<br /> مسجد امام علی در غرب مسجد النبی درمنطقه مناخه {{یادداشت|میدان وسیعی که مسجد غمامه و چند مسجد دیگر به نام خلفای نخست در آن قرار گرفته، مناخه نام داشته یا بعدها به این نام تبدیل شده است. مناخه محلّ فرود شتران بود که مسافرانِ زائر، از آن‌جا به عنوان بارانداز استفاده می‌کردند. این میدان وسیع در کنار شهر، از زمان رسول خدا(صلی الله علیه وآله) محل اقامه نماز عید بوده و هر سال، آن حضرت و سپس خلفاء، در جایی از آن، به نماز می‌ایستادند ()}} است و فاصله آن تا مسجد النبی 290مترمی باشد وهمچنین این مسجد در شمال غرب مسجد الغمامه نزدیک زقاق الطیار قرار دارد.&lt;ref&gt;معالم المدینه المنوره بین العماره والتاریخ، ج 1، ص486.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==وجه تسمیه==<br /> مسجد را به نام مسجد امام علی (ع) می شناسند چون در برخی منابع آمده امام علی (ع)در این مسجد نماز عید خوانده است آن هم زمانی که عثمان در محاصره مخالفانش بود.در این که آیا امام علی(ع) در این مسجد نماز عید خوانده است یا نه بعضی از مورخان نظراتی داده اند از جمله سمهودی و مطری که گفته اند بعید می دانیم که علی (ع)در محلی نماز عید خوانده باشند در حالی که پیامبر در محل مشخصی نماز می خواندند و گفته اند که امام (ع) همان جای که پیامبر نماز می خوانده نماز خوانده است.&lt;ref&gt;خلاصه الوفا،ص362؛ التعريف بما آنست الهجرة، ص49. &lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==ویژگی های ساختمان مسجد==<br /> مسجد به صورت مستطیل شکل می باشد و دارای رواقی به نام [[قبله]] که نماز خانه باشد است . مسجد با سنگ های سیاه و با اندازه هاو شکل های منظمی تراشیده شده که دارای زیبای خاصی می باشد. این مسجد دارای دری است با دو طاق نما که یکی از این طاق ها به عرض 50/1 یک متر و پنجاه سانتیمتر و ارتفاع 50/3 سه مترو پنجاه سانتیمتر می باشد و طاق دوم کوچکتر از طاق اولی است به عرض1 متر و ارتفاع 2 متر می باشد گفته شد که این مسجد دارای رواقی به نام قبله هست که دارای هفت گنبد که بزرگترین آنها گنبد محراب می باشد. ستون ها وطاق های مسجد هم با سنگی مشکی بسیار زیبا پوشیده شده است اما دیگرجاهای مسجد با گچ و آهک سفید رنگ آمیزی شده به گفته مورخان مسجد جدید بسیار شبیه به مسجد قدیم می باشد. &lt;ref&gt;معالم المدینه المنوره بین العماره والتاریخ جلد1 ص490&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==بنای مسجد==<br /> ابن شبه بنای نخست این مسجد را در زمان عمربن عبد العزیز بین سال های 87 تا93 ه ق می داند. (تاریخ مدینه المنوره ابن شبه ج1ص74 این بنا در زمان زین الدین ضیغم در سال 881 بازسازی شده است در این اواخر، بنای کهن این مسجد تخریب و در سال ۱۴۱۱ از نو تجدید بنا گردید و مساحت فعلی آن ۸۸۲ متر مربع است. &lt;ref&gt;آثار اسلامی مکه و مدینه ، ص320&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==گالری==<br /> &lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;<br /> پرونده:مسجد امام علی (ع).jpg<br /> پرونده:مسجد امام علی (ع)2.jpg<br /> &lt;/gallery&gt;<br /> <br /> ==پانویس==<br /> {{پانویس}}<br /> ==منابع ==<br /> {{منابع}}<br /> *'''آثار اسلامی مکه و مدینه'''، رسول جعفریان، تهران، مشعر،1390 ش.<br /> *'''تاریخ مدینه المنوره'''، ابن شبه النمیری، قم، دارالفکر ، 1410ق.<br /> *'''معالم المدینه المنوره بین العماره و التاریخ'''،عبدالعزیز کعکی،بیروت، دار مکتبه الهلال، 2007. <br /> *'''خلاصه الوفاء بأخبار دار المصطفي'''، السمهودي، تحقيق: علي عمر، القاهرة، مكتبة الثقافة الدينية، ١۴٢٧ه. ق.<br /> *'''التعريف بما آنست الهجرة،''' جمال الدین محمد بن احمد المطری، ریاض، اداره الملک عبد العزیز، 1426ه ق.<br /> <br /> {{پایان}}<br /> {{مساجد}}<br /> <br /> [[رده:مسجدهای مدینه]]<br /> [[رده:مکان‌های تاریخی مدینه]]<br /> [[رده:مکان‌های مذهبی مدینه]]<br /> [[رده:مکان‌های منسوب به امام علی در مدینه]]</div>

Askari https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85_%D8%B9%D9%84%DB%8C_(%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%AE%D9%87)&diff=55520 2023-11-21T06:22:31Z

<p>Askari: /* ویژگی های ساختمان مسجد */</p> <hr /> <div>{{جعبه اطلاعات بنای مذهبی<br /> | عنوان =مسجد علی بن ابی‌طالب(ع)<br /> | تصویر =مسجد امام علی.jpg<br /> | اندازه تصویر =300px<br /> | بنيانگذار =<br /> | تأسیس =<br /> | کاربری =مسجد<br /> | مکان = [[عربستان]] - [[مدینه]]<br /> | نام‌های دیگر = <br /> | وقایع مرتبط =<br /> | ظرفیت =<br /> | وضعیت =فعال<br /> | مساحت =<br /> | امکانات =<br /> | شماره ثبت =<br /> | معمار =<br /> | سبک =<br /> | بازسازی = سال 881ق<br /> | وبگاه = <br /> }}<br /> '''مسجد امام علی (ع)''' یکی از مساجد تاریخی در مدینه است. این مسجد در محله مناخه در غرب [[مسجد نبوی]] قرار دارد. بر اساس گزارش های تاریخی پیامبر در این مکان نماز عید می خواند و حضرت علی(ع) هم به تبعیت از او در این مکان نماز عید برپا می کرد به همین علت این مسجد به نام امام علی(ع) نامگذاری شد. مسجد قدیم دارای معماری بسیار زیبای بوده است با سنگ های بسیار زیبا ساخته شده بود که دارای رواق های بود از جمله رواق قبله که از هفت گنبد پوشانده شده است که بزرگترین آنها گنبد محراب در وسط گنبدهای مسجد قرار داردو بقیه گنبدها گنبدهای کروی شکل با ارتفاع کم است اولین بنای این مسجد در زمان عمربن عبد العزیز بوده است.<br /> ==موقعیت جغرافیایی==<br /> مسجد امام علی در غرب مسجد النبی درمنطقه مناخه {{یادداشت|میدان وسیعی که مسجد غمامه و چند مسجد دیگر به نام خلفای نخست در آن قرار گرفته، مناخه نام داشته یا بعدها به این نام تبدیل شده است. مناخه محلّ فرود شتران بود که مسافرانِ زائر، از آن‌جا به عنوان بارانداز استفاده می‌کردند. این میدان وسیع در کنار شهر، از زمان رسول خدا(صلی الله علیه وآله) محل اقامه نماز عید بوده و هر سال، آن حضرت و سپس خلفاء، در جایی از آن، به نماز می‌ایستادند ()}} است و فاصله آن تا مسجد النبی 290مترمی باشد وهمچنین این مسجد در شمال غرب مسجد الغمامه نزدیک زقاق الطیار قرار دارد.&lt;ref&gt;معالم المدینه المنوره بین العماره والتاریخ، ج 1، ص486.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==وجه تسمیه==<br /> مسجد را به نام مسجد امام علی (ع) می شناسند چون در برخی منابع آمده امام علی (ع)در این مسجد نماز عید خوانده است آن هم زمانی که عثمان در محاصره مخالفانش بود.در این که آیا امام علی(ع) در این مسجد نماز عید خوانده است یا نه بعضی از مورخان نظراتی داده اند از جمله سمهودی و مطری که گفته اند بعید می دانیم که علی (ع)در محلی نماز عید خوانده باشند در حالی که پیامبر در محل مشخصی نماز می خواندند و گفته اند که امام (ع) همان جای که پیامبر نماز می خوانده نماز خوانده است.&lt;ref&gt;خلاصه الوفا،ص362؛ التعريف بما آنست الهجرة، ص49. &lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==ویژگی های ساختمان مسجد==<br /> مسجد به صورت مستطیل شکل می باشد و دارای رواقی به نام [[قبله]] که نماز خانه باشد است . مسجد با سنگ های سیاه و با اندازه هاو شکل های منظمی تراشیده شده که دارای زیبای خاصی می باشد. این مسجد دارای دری است با دو طاق نما که یکی از این طاق ها به عرض 50/1 یک متر و پنجاه سانتیمتر و ارتفاع 50/3 سه مترو پنجاه سانتیمتر می باشد و طاق دوم کوچکتر از طاق اولی است به عرض1 متر و ارتفاع 2 متر می باشد گفته شد که این مسجد دارای رواقی به نام قبله هست که دارای هفت گنبد که بزرگترین آنها گنبد محراب می باشد. ستون ها وطاق های مسجد هم با سنگی مشکی بسیار زیبا پوشیده شده است اما دیگرجاهای مسجد با گچ و آهک سفید رنگ آمیزی شده به گفته مورخان مسجد جدید بسیار شبیه به مسجد قدیم می باشد. &lt;ref&gt;معالم المدینه المنوره بین العماره والتاریخ جلد1 ص490&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==بنای مسجد==<br /> ابن شبه بنای نخست این مسجد را در زمان عمربن عبد العزیز بین سال های 87 تا93 ه ق می داند. (تاریخ مدینه المنوره ابن شبه ج1ص74 این بنا در زمان زین الدین ضیغم در سال 881 بازسازی شده است در این اواخر، بنای کهن این مسجد تخریب و در سال ۱۴۱۱ از نو تجدید بنا گردید و مساحت فعلی آن ۸۸۲ متر مربع است. .(آثار اسلامی مکه و مدینه – رسول جعفریانص320) <br /> ==گالری==<br /> &lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;<br /> پرونده:مسجد امام علی (ع).jpg<br /> پرونده:مسجد امام علی (ع)2.jpg<br /> &lt;/gallery&gt;<br /> <br /> ==پانویس==<br /> {{پانویس}}<br /> ==منابع ==<br /> {{منابع}}<br /> *'''آثار اسلامی مکه و مدینه'''، رسول جعفریان، تهران، مشعر،1390 ش.<br /> *'''تاریخ مدینه المنوره'''، ابن شبه النمیری، قم، دارالفکر ، 1410ق.<br /> *'''معالم المدینه المنوره بین العماره و التاریخ'''،عبدالعزیز کعکی،بیروت، دار مکتبه الهلال، 2007. <br /> *'''خلاصه الوفاء بأخبار دار المصطفي'''، السمهودي، تحقيق: علي عمر، القاهرة، مكتبة الثقافة الدينية، ١۴٢٧ه. ق.<br /> *'''التعريف بما آنست الهجرة،''' جمال الدین محمد بن احمد المطری، ریاض، اداره الملک عبد العزیز، 1426ه ق.<br /> <br /> {{پایان}}<br /> {{مساجد}}<br /> <br /> [[رده:مسجدهای مدینه]]<br /> [[رده:مکان‌های تاریخی مدینه]]<br /> [[رده:مکان‌های مذهبی مدینه]]<br /> [[رده:مکان‌های منسوب به امام علی در مدینه]]</div>

Askari https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85_%D8%B9%D9%84%DB%8C_(%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%AE%D9%87)&diff=55515 2023-11-20T14:09:12Z

<p>Askari: /* وجه تسمیه */</p> <hr /> <div>{{جعبه اطلاعات بنای مذهبی<br /> | عنوان =مسجد علی بن ابی‌طالب(ع)<br /> | تصویر =مسجد امام علی.jpg<br /> | اندازه تصویر =300px<br /> | بنيانگذار =<br /> | تأسیس =<br /> | کاربری =مسجد<br /> | مکان = [[عربستان]] - [[مدینه]]<br /> | نام‌های دیگر = <br /> | وقایع مرتبط =<br /> | ظرفیت =<br /> | وضعیت =فعال<br /> | مساحت =<br /> | امکانات =<br /> | شماره ثبت =<br /> | معمار =<br /> | سبک =<br /> | بازسازی = سال 881ق<br /> | وبگاه = <br /> }}<br /> '''مسجد امام علی (ع)''' یکی از مساجد تاریخی در مدینه است. این مسجد در محله مناخه در غرب [[مسجد نبوی]] قرار دارد. بر اساس گزارش های تاریخی پیامبر در این مکان نماز عید می خواند و حضرت علی(ع) هم به تبعیت از او در این مکان نماز عید برپا می کرد به همین علت این مسجد به نام امام علی(ع) نامگذاری شد. مسجد قدیم دارای معماری بسیار زیبای بوده است با سنگ های بسیار زیبا ساخته شده بود که دارای رواق های بود از جمله رواق قبله که از هفت گنبد پوشانده شده است که بزرگترین آنها گنبد محراب در وسط گنبدهای مسجد قرار داردو بقیه گنبدها گنبدهای کروی شکل با ارتفاع کم است اولین بنای این مسجد در زمان عمربن عبد العزیز بوده است.<br /> ==موقعیت جغرافیایی==<br /> مسجد امام علی در غرب مسجد النبی درمنطقه مناخه {{یادداشت|میدان وسیعی که مسجد غمامه و چند مسجد دیگر به نام خلفای نخست در آن قرار گرفته، مناخه نام داشته یا بعدها به این نام تبدیل شده است. مناخه محلّ فرود شتران بود که مسافرانِ زائر، از آن‌جا به عنوان بارانداز استفاده می‌کردند. این میدان وسیع در کنار شهر، از زمان رسول خدا(صلی الله علیه وآله) محل اقامه نماز عید بوده و هر سال، آن حضرت و سپس خلفاء، در جایی از آن، به نماز می‌ایستادند ()}} است و فاصله آن تا مسجد النبی 290مترمی باشد وهمچنین این مسجد در شمال غرب مسجد الغمامه نزدیک زقاق الطیار قرار دارد.&lt;ref&gt;معالم المدینه المنوره بین العماره والتاریخ، ج 1، ص486.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==وجه تسمیه==<br /> مسجد را به نام مسجد امام علی (ع) می شناسند چون در برخی منابع آمده امام علی (ع)در این مسجد نماز عید خوانده است آن هم زمانی که عثمان در محاصره مخالفانش بود.در این که آیا امام علی(ع) در این مسجد نماز عید خوانده است یا نه بعضی از مورخان نظراتی داده اند از جمله سمهودی و مطری که گفته اند بعید می دانیم که علی (ع)در محلی نماز عید خوانده باشند در حالی که پیامبر در محل مشخصی نماز می خواندند و گفته اند که امام (ع) همان جای که پیامبر نماز می خوانده نماز خوانده است.&lt;ref&gt;خلاصه الوفا،ص362؛ التعريف بما آنست الهجرة، ص49. &lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==ویژگی های ساختمان مسجد==<br /> مسجد به صورت مستطیل شکل می باشد و دارای رواقی به نام [[قبله]] که نماز خانه باشد است . مسجد با سنگ های سیاه و با اندازه هاو شکل های منظمی تراشیده شده که دارای زیبای خاصی می باشد. این مسجد دارای دری است با دو طاق نما که یکی از این طاق ها به عرض 50/1 یک متر و پنجاه سانتیمتر و ارتفاع 50/3 سه مترو پنجاه سانتیمتر می باشد و طاق دوم کوچکتر از طاق اولی است به عرض1 متر و ارتفاع 2 متر می باشد گفته شد که این مسجد دارای رواقی به نام قبله هست که دارای هفت گنبد که بزرگترین آنها گنبد محراب می باشد. ستون ها وطاق های مسجد هم با سنگی مشکی بسیار زیبا پوشیده شده است اما دیگرجاهای مسجد با گچ و آهک سفید رنگ آمیزی شده به گفته مورخان مسجد جدید بسیار شبیه به مسجد قدیم می باشد. عبد العزیز معالم المدینه المنوره بین العماره والتاریخ جلد1 ص490<br /> <br /> ==بنای مسجد==<br /> ابن شبه بنای نخست این مسجد را در زمان عمربن عبد العزیز بین سال های 87 تا93 ه ق می داند. (تاریخ مدینه المنوره ابن شبه ج1ص74 این بنا در زمان زین الدین ضیغم در سال 881 بازسازی شده است در این اواخر، بنای کهن این مسجد تخریب و در سال ۱۴۱۱ از نو تجدید بنا گردید و مساحت فعلی آن ۸۸۲ متر مربع است. .(آثار اسلامی مکه و مدینه – رسول جعفریانص320) <br /> ==گالری==<br /> &lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;<br /> پرونده:مسجد امام علی (ع).jpg<br /> پرونده:مسجد امام علی (ع)2.jpg<br /> &lt;/gallery&gt;<br /> <br /> ==پانویس==<br /> {{پانویس}}<br /> ==منابع ==<br /> {{منابع}}<br /> *'''آثار اسلامی مکه و مدینه'''، رسول جعفریان، تهران، مشعر،1390 ش.<br /> *'''تاریخ مدینه المنوره'''، ابن شبه النمیری، قم، دارالفکر ، 1410ق.<br /> *'''معالم المدینه المنوره بین العماره و التاریخ'''،عبدالعزیز کعکی،بیروت، دار مکتبه الهلال، 2007. <br /> *'''خلاصه الوفاء بأخبار دار المصطفي'''، السمهودي، تحقيق: علي عمر، القاهرة، مكتبة الثقافة الدينية، ١۴٢٧ه. ق.<br /> *'''التعريف بما آنست الهجرة،''' جمال الدین محمد بن احمد المطری، ریاض، اداره الملک عبد العزیز، 1426ه ق.<br /> <br /> {{پایان}}<br /> {{مساجد}}<br /> <br /> [[رده:مسجدهای مدینه]]<br /> [[رده:مکان‌های تاریخی مدینه]]<br /> [[رده:مکان‌های مذهبی مدینه]]<br /> [[رده:مکان‌های منسوب به امام علی در مدینه]]</div>

Askari https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85_%D8%B9%D9%84%DB%8C_(%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%AE%D9%87)&diff=55514 2023-11-20T14:07:17Z

<p>Askari: /* موقعیت جغرافیایی */</p> <hr /> <div>{{جعبه اطلاعات بنای مذهبی<br /> | عنوان =مسجد علی بن ابی‌طالب(ع)<br /> | تصویر =مسجد امام علی.jpg<br /> | اندازه تصویر =300px<br /> | بنيانگذار =<br /> | تأسیس =<br /> | کاربری =مسجد<br /> | مکان = [[عربستان]] - [[مدینه]]<br /> | نام‌های دیگر = <br /> | وقایع مرتبط =<br /> | ظرفیت =<br /> | وضعیت =فعال<br /> | مساحت =<br /> | امکانات =<br /> | شماره ثبت =<br /> | معمار =<br /> | سبک =<br /> | بازسازی = سال 881ق<br /> | وبگاه = <br /> }}<br /> '''مسجد امام علی (ع)''' یکی از مساجد تاریخی در مدینه است. این مسجد در محله مناخه در غرب [[مسجد نبوی]] قرار دارد. بر اساس گزارش های تاریخی پیامبر در این مکان نماز عید می خواند و حضرت علی(ع) هم به تبعیت از او در این مکان نماز عید برپا می کرد به همین علت این مسجد به نام امام علی(ع) نامگذاری شد. مسجد قدیم دارای معماری بسیار زیبای بوده است با سنگ های بسیار زیبا ساخته شده بود که دارای رواق های بود از جمله رواق قبله که از هفت گنبد پوشانده شده است که بزرگترین آنها گنبد محراب در وسط گنبدهای مسجد قرار داردو بقیه گنبدها گنبدهای کروی شکل با ارتفاع کم است اولین بنای این مسجد در زمان عمربن عبد العزیز بوده است.<br /> ==موقعیت جغرافیایی==<br /> مسجد امام علی در غرب مسجد النبی درمنطقه مناخه {{یادداشت|میدان وسیعی که مسجد غمامه و چند مسجد دیگر به نام خلفای نخست در آن قرار گرفته، مناخه نام داشته یا بعدها به این نام تبدیل شده است. مناخه محلّ فرود شتران بود که مسافرانِ زائر، از آن‌جا به عنوان بارانداز استفاده می‌کردند. این میدان وسیع در کنار شهر، از زمان رسول خدا(صلی الله علیه وآله) محل اقامه نماز عید بوده و هر سال، آن حضرت و سپس خلفاء، در جایی از آن، به نماز می‌ایستادند ()}} است و فاصله آن تا مسجد النبی 290مترمی باشد وهمچنین این مسجد در شمال غرب مسجد الغمامه نزدیک زقاق الطیار قرار دارد.&lt;ref&gt;معالم المدینه المنوره بین العماره والتاریخ، ج 1، ص486.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==وجه تسمیه==<br /> مسجد را به نام مسجد امام علی (ع) می شناسند چون در برخی منابع آمده امام علی (ع)در این مسجد نماز عید خوانده است آن هم زمانی که عثمان در محاصره مخالفانش بود.در این که آیا امام علی(ع) در این مسجد نماز عید خوانده است یا نه بعضی از مورخان نظراتی داده اند از جمله سمهودی و مطری که گفته اند بعید می دانیم که علی (ع)در محلی نماز عید خوانده باشند در حالی که پیامبر در محل مشخصی نماز می خواندند و گفته اند که امام (ع) همان جای که پیامبر نماز می خوانده نماز خوانده است. .خلاصه الوفا،ص362و مطري، التعريف بما آنست الهجرة، ص49 <br /> ==ویژگی های ساختمان مسجد==<br /> مسجد به صورت مستطیل شکل می باشد و دارای رواقی به نام [[قبله]] که نماز خانه باشد است . مسجد با سنگ های سیاه و با اندازه هاو شکل های منظمی تراشیده شده که دارای زیبای خاصی می باشد. این مسجد دارای دری است با دو طاق نما که یکی از این طاق ها به عرض 50/1 یک متر و پنجاه سانتیمتر و ارتفاع 50/3 سه مترو پنجاه سانتیمتر می باشد و طاق دوم کوچکتر از طاق اولی است به عرض1 متر و ارتفاع 2 متر می باشد گفته شد که این مسجد دارای رواقی به نام قبله هست که دارای هفت گنبد که بزرگترین آنها گنبد محراب می باشد. ستون ها وطاق های مسجد هم با سنگی مشکی بسیار زیبا پوشیده شده است اما دیگرجاهای مسجد با گچ و آهک سفید رنگ آمیزی شده به گفته مورخان مسجد جدید بسیار شبیه به مسجد قدیم می باشد. عبد العزیز معالم المدینه المنوره بین العماره والتاریخ جلد1 ص490<br /> <br /> ==بنای مسجد==<br /> ابن شبه بنای نخست این مسجد را در زمان عمربن عبد العزیز بین سال های 87 تا93 ه ق می داند. (تاریخ مدینه المنوره ابن شبه ج1ص74 این بنا در زمان زین الدین ضیغم در سال 881 بازسازی شده است در این اواخر، بنای کهن این مسجد تخریب و در سال ۱۴۱۱ از نو تجدید بنا گردید و مساحت فعلی آن ۸۸۲ متر مربع است. .(آثار اسلامی مکه و مدینه – رسول جعفریانص320) <br /> ==گالری==<br /> &lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;<br /> پرونده:مسجد امام علی (ع).jpg<br /> پرونده:مسجد امام علی (ع)2.jpg<br /> &lt;/gallery&gt;<br /> <br /> ==پانویس==<br /> {{پانویس}}<br /> ==منابع ==<br /> {{منابع}}<br /> *'''آثار اسلامی مکه و مدینه'''، رسول جعفریان، تهران، مشعر،1390 ش.<br /> *'''تاریخ مدینه المنوره'''، ابن شبه النمیری، قم، دارالفکر ، 1410ق.<br /> *'''معالم المدینه المنوره بین العماره و التاریخ'''،عبدالعزیز کعکی،بیروت، دار مکتبه الهلال، 2007. <br /> *'''خلاصه الوفاء بأخبار دار المصطفي'''، السمهودي، تحقيق: علي عمر، القاهرة، مكتبة الثقافة الدينية، ١۴٢٧ه. ق.<br /> *'''التعريف بما آنست الهجرة،''' جمال الدین محمد بن احمد المطری، ریاض، اداره الملک عبد العزیز، 1426ه ق.<br /> <br /> {{پایان}}<br /> {{مساجد}}<br /> <br /> [[رده:مسجدهای مدینه]]<br /> [[رده:مکان‌های تاریخی مدینه]]<br /> [[رده:مکان‌های مذهبی مدینه]]<br /> [[رده:مکان‌های منسوب به امام علی در مدینه]]</div>

Askari https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85_%D8%B9%D9%84%DB%8C_(%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%AE%D9%87)&diff=55513 2023-11-20T14:05:28Z

<p>Askari: /* موقعیت جغرافیایی */</p> <hr /> <div>{{جعبه اطلاعات بنای مذهبی<br /> | عنوان =مسجد علی بن ابی‌طالب(ع)<br /> | تصویر =مسجد امام علی.jpg<br /> | اندازه تصویر =300px<br /> | بنيانگذار =<br /> | تأسیس =<br /> | کاربری =مسجد<br /> | مکان = [[عربستان]] - [[مدینه]]<br /> | نام‌های دیگر = <br /> | وقایع مرتبط =<br /> | ظرفیت =<br /> | وضعیت =فعال<br /> | مساحت =<br /> | امکانات =<br /> | شماره ثبت =<br /> | معمار =<br /> | سبک =<br /> | بازسازی = سال 881ق<br /> | وبگاه = <br /> }}<br /> '''مسجد امام علی (ع)''' یکی از مساجد تاریخی در مدینه است. این مسجد در محله مناخه در غرب [[مسجد نبوی]] قرار دارد. بر اساس گزارش های تاریخی پیامبر در این مکان نماز عید می خواند و حضرت علی(ع) هم به تبعیت از او در این مکان نماز عید برپا می کرد به همین علت این مسجد به نام امام علی(ع) نامگذاری شد. مسجد قدیم دارای معماری بسیار زیبای بوده است با سنگ های بسیار زیبا ساخته شده بود که دارای رواق های بود از جمله رواق قبله که از هفت گنبد پوشانده شده است که بزرگترین آنها گنبد محراب در وسط گنبدهای مسجد قرار داردو بقیه گنبدها گنبدهای کروی شکل با ارتفاع کم است اولین بنای این مسجد در زمان عمربن عبد العزیز بوده است.<br /> ==موقعیت جغرافیایی==<br /> مسجد امام علی در غرب مسجد النبی درمنطقه مناخه {{یادداشت|میدان وسیعی که مسجد غمامه و چند مسجد دیگر به نام خلفای نخست در آن قرار گرفته، مناخه نام داشته یا بعدها به این نام تبدیل شده است. مناخه محلّ فرود شتران بود که مسافرانِ زائر، از آن‌جا به عنوان بارانداز استفاده می‌کردند. این میدان وسیع در کنار شهر، از زمان رسول خدا(صلی الله علیه وآله) محل اقامه نماز عید بوده و هر سال، آن حضرت و سپس خلفاء، در جایی از آن، به نماز می‌ایستادند ()}} است و فاصله آن تا مسجد النبی 290مترمی باشد وهمچنین این مسجد در شمال غرب مسجد الغمامه نزدیک زقاق الطیار قرار دارد.(عبد العزیز معالم المدینه المنوره بین العماره والتاریخ جلد 1ص486<br /> <br /> ==وجه تسمیه==<br /> مسجد را به نام مسجد امام علی (ع) می شناسند چون در برخی منابع آمده امام علی (ع)در این مسجد نماز عید خوانده است آن هم زمانی که عثمان در محاصره مخالفانش بود.در این که آیا امام علی(ع) در این مسجد نماز عید خوانده است یا نه بعضی از مورخان نظراتی داده اند از جمله سمهودی و مطری که گفته اند بعید می دانیم که علی (ع)در محلی نماز عید خوانده باشند در حالی که پیامبر در محل مشخصی نماز می خواندند و گفته اند که امام (ع) همان جای که پیامبر نماز می خوانده نماز خوانده است. .خلاصه الوفا،ص362و مطري، التعريف بما آنست الهجرة، ص49 <br /> ==ویژگی های ساختمان مسجد==<br /> مسجد به صورت مستطیل شکل می باشد و دارای رواقی به نام [[قبله]] که نماز خانه باشد است . مسجد با سنگ های سیاه و با اندازه هاو شکل های منظمی تراشیده شده که دارای زیبای خاصی می باشد. این مسجد دارای دری است با دو طاق نما که یکی از این طاق ها به عرض 50/1 یک متر و پنجاه سانتیمتر و ارتفاع 50/3 سه مترو پنجاه سانتیمتر می باشد و طاق دوم کوچکتر از طاق اولی است به عرض1 متر و ارتفاع 2 متر می باشد گفته شد که این مسجد دارای رواقی به نام قبله هست که دارای هفت گنبد که بزرگترین آنها گنبد محراب می باشد. ستون ها وطاق های مسجد هم با سنگی مشکی بسیار زیبا پوشیده شده است اما دیگرجاهای مسجد با گچ و آهک سفید رنگ آمیزی شده به گفته مورخان مسجد جدید بسیار شبیه به مسجد قدیم می باشد. عبد العزیز معالم المدینه المنوره بین العماره والتاریخ جلد1 ص490<br /> <br /> ==بنای مسجد==<br /> ابن شبه بنای نخست این مسجد را در زمان عمربن عبد العزیز بین سال های 87 تا93 ه ق می داند. (تاریخ مدینه المنوره ابن شبه ج1ص74 این بنا در زمان زین الدین ضیغم در سال 881 بازسازی شده است در این اواخر، بنای کهن این مسجد تخریب و در سال ۱۴۱۱ از نو تجدید بنا گردید و مساحت فعلی آن ۸۸۲ متر مربع است. .(آثار اسلامی مکه و مدینه – رسول جعفریانص320) <br /> ==گالری==<br /> &lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;<br /> پرونده:مسجد امام علی (ع).jpg<br /> پرونده:مسجد امام علی (ع)2.jpg<br /> &lt;/gallery&gt;<br /> <br /> ==پانویس==<br /> {{پانویس}}<br /> ==منابع ==<br /> {{منابع}}<br /> *'''آثار اسلامی مکه و مدینه'''، رسول جعفریان، تهران، مشعر،1390 ش.<br /> *'''تاریخ مدینه المنوره'''، ابن شبه النمیری، قم، دارالفکر ، 1410ق.<br /> *'''معالم المدینه المنوره بین العماره و التاریخ'''،عبدالعزیز کعکی،بیروت، دار مکتبه الهلال، 2007. <br /> *'''خلاصه الوفاء بأخبار دار المصطفي'''، السمهودي، تحقيق: علي عمر، القاهرة، مكتبة الثقافة الدينية، ١۴٢٧ه. ق.<br /> *'''التعريف بما آنست الهجرة،''' جمال الدین محمد بن احمد المطری، ریاض، اداره الملک عبد العزیز، 1426ه ق.<br /> <br /> {{پایان}}<br /> {{مساجد}}<br /> <br /> [[رده:مسجدهای مدینه]]<br /> [[رده:مکان‌های تاریخی مدینه]]<br /> [[رده:مکان‌های مذهبی مدینه]]<br /> [[رده:مکان‌های منسوب به امام علی در مدینه]]</div>

Askari https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85_%D8%B9%D9%84%DB%8C_(%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%AE%D9%87)&diff=55511 2023-11-20T14:02:53Z

<p>Askari: /* ویژگی های ساختمان مسجد */</p> <hr /> <div>{{جعبه اطلاعات بنای مذهبی<br /> | عنوان =مسجد علی بن ابی‌طالب(ع)<br /> | تصویر =مسجد امام علی.jpg<br /> | اندازه تصویر =300px<br /> | بنيانگذار =<br /> | تأسیس =<br /> | کاربری =مسجد<br /> | مکان = [[عربستان]] - [[مدینه]]<br /> | نام‌های دیگر = <br /> | وقایع مرتبط =<br /> | ظرفیت =<br /> | وضعیت =فعال<br /> | مساحت =<br /> | امکانات =<br /> | شماره ثبت =<br /> | معمار =<br /> | سبک =<br /> | بازسازی = سال 881ق<br /> | وبگاه = <br /> }}<br /> '''مسجد امام علی (ع)''' یکی از مساجد تاریخی در مدینه است. این مسجد در محله مناخه در غرب [[مسجد نبوی]] قرار دارد. بر اساس گزارش های تاریخی پیامبر در این مکان نماز عید می خواند و حضرت علی(ع) هم به تبعیت از او در این مکان نماز عید برپا می کرد به همین علت این مسجد به نام امام علی(ع) نامگذاری شد. مسجد قدیم دارای معماری بسیار زیبای بوده است با سنگ های بسیار زیبا ساخته شده بود که دارای رواق های بود از جمله رواق قبله که از هفت گنبد پوشانده شده است که بزرگترین آنها گنبد محراب در وسط گنبدهای مسجد قرار داردو بقیه گنبدها گنبدهای کروی شکل با ارتفاع کم است اولین بنای این مسجد در زمان عمربن عبد العزیز بوده است.<br /> ==موقعیت جغرافیایی==<br /> مسجد امام علی در غرب مسجد النبی درمنطقه مناخه {{یادداشت|میدان وسیعی که مسجد غمامه و چند مسجد دیگر به نام خلفای نخست در آن قرار گرفته، مناخه نام داشته یا بعدها به این نام تبدیل شده است. مناخه محلّ فرود شتران بود که مسافرانِ زائر، از آن‌جا به عنوان بارانداز استفاده می‌کردند. این میدان وسیع در کنار شهر، از زمان رسول خدا(صلی الله علیه وآله) محل اقامه نماز عید بوده و هر سال، آن حضرت و سپس خلفاء، در جایی از آن، به نماز می‌ایستادند }} است و فاصله آن تا مسجد النبی 290مترمی باشد وهمچنین این مسجد در شمال غرب مسجد الغمامه نزدیک زقاق الطیار قرار دارد.(عبد العزیز معالم المدینه المنوره بین العماره والتاریخ جلد 1ص486<br /> ==وجه تسمیه==<br /> مسجد را به نام مسجد امام علی (ع) می شناسند چون در برخی منابع آمده امام علی (ع)در این مسجد نماز عید خوانده است آن هم زمانی که عثمان در محاصره مخالفانش بود.در این که آیا امام علی(ع) در این مسجد نماز عید خوانده است یا نه بعضی از مورخان نظراتی داده اند از جمله سمهودی و مطری که گفته اند بعید می دانیم که علی (ع)در محلی نماز عید خوانده باشند در حالی که پیامبر در محل مشخصی نماز می خواندند و گفته اند که امام (ع) همان جای که پیامبر نماز می خوانده نماز خوانده است. .خلاصه الوفا،ص362و مطري، التعريف بما آنست الهجرة، ص49 <br /> ==ویژگی های ساختمان مسجد==<br /> مسجد به صورت مستطیل شکل می باشد و دارای رواقی به نام [[قبله]] که نماز خانه باشد است . مسجد با سنگ های سیاه و با اندازه هاو شکل های منظمی تراشیده شده که دارای زیبای خاصی می باشد. این مسجد دارای دری است با دو طاق نما که یکی از این طاق ها به عرض 50/1 یک متر و پنجاه سانتیمتر و ارتفاع 50/3 سه مترو پنجاه سانتیمتر می باشد و طاق دوم کوچکتر از طاق اولی است به عرض1 متر و ارتفاع 2 متر می باشد گفته شد که این مسجد دارای رواقی به نام قبله هست که دارای هفت گنبد که بزرگترین آنها گنبد محراب می باشد. ستون ها وطاق های مسجد هم با سنگی مشکی بسیار زیبا پوشیده شده است اما دیگرجاهای مسجد با گچ و آهک سفید رنگ آمیزی شده به گفته مورخان مسجد جدید بسیار شبیه به مسجد قدیم می باشد. عبد العزیز معالم المدینه المنوره بین العماره والتاریخ جلد1 ص490<br /> <br /> ==بنای مسجد==<br /> ابن شبه بنای نخست این مسجد را در زمان عمربن عبد العزیز بین سال های 87 تا93 ه ق می داند. (تاریخ مدینه المنوره ابن شبه ج1ص74 این بنا در زمان زین الدین ضیغم در سال 881 بازسازی شده است در این اواخر، بنای کهن این مسجد تخریب و در سال ۱۴۱۱ از نو تجدید بنا گردید و مساحت فعلی آن ۸۸۲ متر مربع است. .(آثار اسلامی مکه و مدینه – رسول جعفریانص320) <br /> ==گالری==<br /> &lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;<br /> پرونده:مسجد امام علی (ع).jpg<br /> پرونده:مسجد امام علی (ع)2.jpg<br /> &lt;/gallery&gt;<br /> <br /> ==پانویس==<br /> {{پانویس}}<br /> ==منابع ==<br /> {{منابع}}<br /> *'''آثار اسلامی مکه و مدینه'''، رسول جعفریان، تهران، مشعر،1390 ش.<br /> *'''تاریخ مدینه المنوره'''، ابن شبه النمیری، قم، دارالفکر ، 1410ق.<br /> *'''معالم المدینه المنوره بین العماره و التاریخ'''،عبدالعزیز کعکی،بیروت، دار مکتبه الهلال، 2007. <br /> *'''خلاصه الوفاء بأخبار دار المصطفي'''، السمهودي، تحقيق: علي عمر، القاهرة، مكتبة الثقافة الدينية، ١۴٢٧ه. ق.<br /> *'''التعريف بما آنست الهجرة،''' جمال الدین محمد بن احمد المطری، ریاض، اداره الملک عبد العزیز، 1426ه ق.<br /> <br /> {{پایان}}<br /> {{مساجد}}<br /> <br /> [[رده:مسجدهای مدینه]]<br /> [[رده:مکان‌های تاریخی مدینه]]<br /> [[رده:مکان‌های مذهبی مدینه]]<br /> [[رده:مکان‌های منسوب به امام علی در مدینه]]</div>

Askari https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85_%D8%B9%D9%84%DB%8C_(%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%AE%D9%87)&diff=55510 2023-11-20T14:01:18Z

<p>Askari: </p> <hr /> <div>{{جعبه اطلاعات بنای مذهبی<br /> | عنوان =مسجد علی بن ابی‌طالب(ع)<br /> | تصویر =مسجد امام علی.jpg<br /> | اندازه تصویر =300px<br /> | بنيانگذار =<br /> | تأسیس =<br /> | کاربری =مسجد<br /> | مکان = [[عربستان]] - [[مدینه]]<br /> | نام‌های دیگر = <br /> | وقایع مرتبط =<br /> | ظرفیت =<br /> | وضعیت =فعال<br /> | مساحت =<br /> | امکانات =<br /> | شماره ثبت =<br /> | معمار =<br /> | سبک =<br /> | بازسازی = سال 881ق<br /> | وبگاه = <br /> }}<br /> '''مسجد امام علی (ع)''' یکی از مساجد تاریخی در مدینه است. این مسجد در محله مناخه در غرب [[مسجد نبوی]] قرار دارد. بر اساس گزارش های تاریخی پیامبر در این مکان نماز عید می خواند و حضرت علی(ع) هم به تبعیت از او در این مکان نماز عید برپا می کرد به همین علت این مسجد به نام امام علی(ع) نامگذاری شد. مسجد قدیم دارای معماری بسیار زیبای بوده است با سنگ های بسیار زیبا ساخته شده بود که دارای رواق های بود از جمله رواق قبله که از هفت گنبد پوشانده شده است که بزرگترین آنها گنبد محراب در وسط گنبدهای مسجد قرار داردو بقیه گنبدها گنبدهای کروی شکل با ارتفاع کم است اولین بنای این مسجد در زمان عمربن عبد العزیز بوده است.<br /> ==موقعیت جغرافیایی==<br /> مسجد امام علی در غرب مسجد النبی درمنطقه مناخه {{یادداشت|میدان وسیعی که مسجد غمامه و چند مسجد دیگر به نام خلفای نخست در آن قرار گرفته، مناخه نام داشته یا بعدها به این نام تبدیل شده است. مناخه محلّ فرود شتران بود که مسافرانِ زائر، از آن‌جا به عنوان بارانداز استفاده می‌کردند. این میدان وسیع در کنار شهر، از زمان رسول خدا(صلی الله علیه وآله) محل اقامه نماز عید بوده و هر سال، آن حضرت و سپس خلفاء، در جایی از آن، به نماز می‌ایستادند }} است و فاصله آن تا مسجد النبی 290مترمی باشد وهمچنین این مسجد در شمال غرب مسجد الغمامه نزدیک زقاق الطیار قرار دارد.(عبد العزیز معالم المدینه المنوره بین العماره والتاریخ جلد 1ص486<br /> ==وجه تسمیه==<br /> مسجد را به نام مسجد امام علی (ع) می شناسند چون در برخی منابع آمده امام علی (ع)در این مسجد نماز عید خوانده است آن هم زمانی که عثمان در محاصره مخالفانش بود.در این که آیا امام علی(ع) در این مسجد نماز عید خوانده است یا نه بعضی از مورخان نظراتی داده اند از جمله سمهودی و مطری که گفته اند بعید می دانیم که علی (ع)در محلی نماز عید خوانده باشند در حالی که پیامبر در محل مشخصی نماز می خواندند و گفته اند که امام (ع) همان جای که پیامبر نماز می خوانده نماز خوانده است. .خلاصه الوفا،ص362و مطري، التعريف بما آنست الهجرة، ص49 <br /> ==ویژگی های ساختمان مسجد==<br /> مسجد به صورت مستطیل شکل می باشد و دارای رواقی به نام قبله که نماز خانه باشد است . مسجد با سنگ های سیاه و با اندازه هاو شکل های منظمی تراشیده شده که دارای زیبای خاصی می باشد. این مسجد دارای دری است با دو طاق نما که یکی از این طاق ها به عرض 50/1 یک متر و پنجاه سانتیمتر و ارتفاع 50/3 سه مترو پنجاه سانتیمتر می باشد و طاق دوم کوچکتر از طاق اولی است به عرض1 متر و ارتفاع 2 متر می باشد گفته شد که این مسجد دارای رواقی به نام قبله هست که دارای هفت گنبد که بزرگترین آنها گنبد محراب می باشد. ستون ها وطاق های مسجد هم با سنگی مشکی بسیار زیبا پوشیده شده است اما دیگرجاهای مسجد با گچ و آهک سفید رنگ آمیزی شده به گفته مورخان مسجد جدید بسیار شبیه به مسجد قدیم می باشد. عبد العزیز معالم المدینه المنوره بین العماره والتاریخ جلد1 ص490<br /> ==بنای مسجد==<br /> ابن شبه بنای نخست این مسجد را در زمان عمربن عبد العزیز بین سال های 87 تا93 ه ق می داند. (تاریخ مدینه المنوره ابن شبه ج1ص74 این بنا در زمان زین الدین ضیغم در سال 881 بازسازی شده است در این اواخر، بنای کهن این مسجد تخریب و در سال ۱۴۱۱ از نو تجدید بنا گردید و مساحت فعلی آن ۸۸۲ متر مربع است. .(آثار اسلامی مکه و مدینه – رسول جعفریانص320) <br /> ==گالری==<br /> &lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;<br /> پرونده:مسجد امام علی (ع).jpg<br /> پرونده:مسجد امام علی (ع)2.jpg<br /> &lt;/gallery&gt;<br /> <br /> ==پانویس==<br /> {{پانویس}}<br /> ==منابع ==<br /> {{منابع}}<br /> *'''آثار اسلامی مکه و مدینه'''، رسول جعفریان، تهران، مشعر،1390 ش.<br /> *'''تاریخ مدینه المنوره'''، ابن شبه النمیری، قم، دارالفکر ، 1410ق.<br /> *'''معالم المدینه المنوره بین العماره و التاریخ'''،عبدالعزیز کعکی،بیروت، دار مکتبه الهلال، 2007. <br /> *'''خلاصه الوفاء بأخبار دار المصطفي'''، السمهودي، تحقيق: علي عمر، القاهرة، مكتبة الثقافة الدينية، ١۴٢٧ه. ق.<br /> *'''التعريف بما آنست الهجرة،''' جمال الدین محمد بن احمد المطری، ریاض، اداره الملک عبد العزیز، 1426ه ق.<br /> <br /> {{پایان}}<br /> {{مساجد}}<br /> <br /> [[رده:مسجدهای مدینه]]<br /> [[رده:مکان‌های تاریخی مدینه]]<br /> [[رده:مکان‌های مذهبی مدینه]]<br /> [[رده:مکان‌های منسوب به امام علی در مدینه]]</div>

Askari https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85_%D8%B9%D9%84%DB%8C_(%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%AE%D9%87)&diff=55509 2023-11-20T14:00:18Z

<p>Askari: /* گالری */</p> <hr /> <div>{{جعبه اطلاعات بنای مذهبی<br /> | عنوان =مسجد علی بن ابی‌طالب(ع)<br /> | تصویر =مسجد امام علی.jpg<br /> | اندازه تصویر =300px<br /> | بنيانگذار =<br /> | تأسیس =<br /> | کاربری =مسجد<br /> | مکان = [[عربستان]] - [[مدینه]]<br /> | نام‌های دیگر = <br /> | وقایع مرتبط =<br /> | ظرفیت =<br /> | وضعیت =فعال<br /> | مساحت =<br /> | امکانات =<br /> | شماره ثبت =<br /> | معمار =<br /> | سبک =<br /> | بازسازی = سال 881ق<br /> | وبگاه = <br /> }}<br /> '''مسجد امام علی (ع)''' یکی از مساجد تاریخی در مدینه است. این مسجد در محله مناخه در غرب مسجد نبوی قرار دارد. بر اساس گزارش های تاریخی پیامبر در این مکان نماز عید می خواند و حضرت علی(ع) هم به تبعیت از او در این مکان نماز عید برپا می کرد به همین علت این مسجد به نام امام علی(ع) نامگذاری شد. مسجد قدیم دارای معماری بسیار زیبای بوده است با سنگ های بسیار زیبا ساخته شده بود که دارای رواق های بود از جمله رواق قبله که از هفت گنبد پوشانده شده است که بزرگترین آنها گنبد محراب در وسط گنبدهای مسجد قرار داردو بقیه گنبدها گنبدهای کروی شکل با ارتفاع کم است اولین بنای این مسجد در زمان عمربن عبد العزیز بوده است.<br /> ==موقعیت جغرافیایی==<br /> مسجد امام علی در غرب مسجد النبی درمنطقه مناخه {{یادداشت|میدان وسیعی که مسجد غمامه و چند مسجد دیگر به نام خلفای نخست در آن قرار گرفته، مناخه نام داشته یا بعدها به این نام تبدیل شده است. مناخه محلّ فرود شتران بود که مسافرانِ زائر، از آن‌جا به عنوان بارانداز استفاده می‌کردند. این میدان وسیع در کنار شهر، از زمان رسول خدا(صلی الله علیه وآله) محل اقامه نماز عید بوده و هر سال، آن حضرت و سپس خلفاء، در جایی از آن، به نماز می‌ایستادند }} است و فاصله آن تا مسجد النبی 290مترمی باشد وهمچنین این مسجد در شمال غرب مسجد الغمامه نزدیک زقاق الطیار قرار دارد.(عبد العزیز معالم المدینه المنوره بین العماره والتاریخ جلد 1ص486<br /> ==وجه تسمیه==<br /> مسجد را به نام مسجد امام علی (ع) می شناسند چون در برخی منابع آمده امام علی (ع)در این مسجد نماز عید خوانده است آن هم زمانی که عثمان در محاصره مخالفانش بود.در این که آیا امام علی(ع) در این مسجد نماز عید خوانده است یا نه بعضی از مورخان نظراتی داده اند از جمله سمهودی و مطری که گفته اند بعید می دانیم که علی (ع)در محلی نماز عید خوانده باشند در حالی که پیامبر در محل مشخصی نماز می خواندند و گفته اند که امام (ع) همان جای که پیامبر نماز می خوانده نماز خوانده است. .خلاصه الوفا،ص362و مطري، التعريف بما آنست الهجرة، ص49 <br /> ==ویژگی های ساختمان مسجد==<br /> مسجد به صورت مستطیل شکل می باشد و دارای رواقی به نام قبله که نماز خانه باشد است . مسجد با سنگ های سیاه و با اندازه هاو شکل های منظمی تراشیده شده که دارای زیبای خاصی می باشد. این مسجد دارای دری است با دو طاق نما که یکی از این طاق ها به عرض 50/1 یک متر و پنجاه سانتیمتر و ارتفاع 50/3 سه مترو پنجاه سانتیمتر می باشد و طاق دوم کوچکتر از طاق اولی است به عرض1 متر و ارتفاع 2 متر می باشد گفته شد که این مسجد دارای رواقی به نام قبله هست که دارای هفت گنبد که بزرگترین آنها گنبد محراب می باشد. ستون ها وطاق های مسجد هم با سنگی مشکی بسیار زیبا پوشیده شده است اما دیگرجاهای مسجد با گچ و آهک سفید رنگ آمیزی شده به گفته مورخان مسجد جدید بسیار شبیه به مسجد قدیم می باشد. عبد العزیز معالم المدینه المنوره بین العماره والتاریخ جلد1 ص490<br /> ==بنای مسجد==<br /> ابن شبه بنای نخست این مسجد را در زمان عمربن عبد العزیز بین سال های 87 تا93 ه ق می داند. (تاریخ مدینه المنوره ابن شبه ج1ص74 این بنا در زمان زین الدین ضیغم در سال 881 بازسازی شده است در این اواخر، بنای کهن این مسجد تخریب و در سال ۱۴۱۱ از نو تجدید بنا گردید و مساحت فعلی آن ۸۸۲ متر مربع است. .(آثار اسلامی مکه و مدینه – رسول جعفریانص320) <br /> ==گالری==<br /> &lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;<br /> پرونده:مسجد امام علی (ع).jpg<br /> پرونده:مسجد امام علی (ع)2.jpg<br /> &lt;/gallery&gt;<br /> <br /> ==پانویس==<br /> {{پانویس}}<br /> ==منابع ==<br /> {{منابع}}<br /> *'''آثار اسلامی مکه و مدینه'''، رسول جعفریان، تهران، مشعر،1390 ش.<br /> *'''تاریخ مدینه المنوره'''، ابن شبه النمیری، قم، دارالفکر ، 1410ق.<br /> *'''معالم المدینه المنوره بین العماره و التاریخ'''،عبدالعزیز کعکی،بیروت، دار مکتبه الهلال، 2007. <br /> *'''خلاصه الوفاء بأخبار دار المصطفي'''، السمهودي، تحقيق: علي عمر، القاهرة، مكتبة الثقافة الدينية، ١۴٢٧ه. ق.<br /> *'''التعريف بما آنست الهجرة،''' جمال الدین محمد بن احمد المطری، ریاض، اداره الملک عبد العزیز، 1426ه ق.<br /> <br /> {{پایان}}<br /> {{مساجد}}<br /> <br /> [[رده:مسجدهای مدینه]]<br /> [[رده:مکان‌های تاریخی مدینه]]<br /> [[رده:مکان‌های مذهبی مدینه]]<br /> [[رده:مکان‌های منسوب به امام علی در مدینه]]</div>

Askari https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85_%D8%B9%D9%84%DB%8C_(%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%AE%D9%87)&diff=55508 2023-11-20T13:56:58Z

<p>Askari: /* گالری */</p> <hr /> <div>{{جعبه اطلاعات بنای مذهبی<br /> | عنوان =مسجد علی بن ابی‌طالب(ع)<br /> | تصویر =مسجد امام علی.jpg<br /> | اندازه تصویر =300px<br /> | بنيانگذار =<br /> | تأسیس =<br /> | کاربری =مسجد<br /> | مکان = [[عربستان]] - [[مدینه]]<br /> | نام‌های دیگر = <br /> | وقایع مرتبط =<br /> | ظرفیت =<br /> | وضعیت =فعال<br /> | مساحت =<br /> | امکانات =<br /> | شماره ثبت =<br /> | معمار =<br /> | سبک =<br /> | بازسازی = سال 881ق<br /> | وبگاه = <br /> }}<br /> '''مسجد امام علی (ع)''' یکی از مساجد تاریخی در مدینه است. این مسجد در محله مناخه در غرب مسجد نبوی قرار دارد. بر اساس گزارش های تاریخی پیامبر در این مکان نماز عید می خواند و حضرت علی(ع) هم به تبعیت از او در این مکان نماز عید برپا می کرد به همین علت این مسجد به نام امام علی(ع) نامگذاری شد. مسجد قدیم دارای معماری بسیار زیبای بوده است با سنگ های بسیار زیبا ساخته شده بود که دارای رواق های بود از جمله رواق قبله که از هفت گنبد پوشانده شده است که بزرگترین آنها گنبد محراب در وسط گنبدهای مسجد قرار داردو بقیه گنبدها گنبدهای کروی شکل با ارتفاع کم است اولین بنای این مسجد در زمان عمربن عبد العزیز بوده است.<br /> ==موقعیت جغرافیایی==<br /> مسجد امام علی در غرب مسجد النبی درمنطقه مناخه {{یادداشت|میدان وسیعی که مسجد غمامه و چند مسجد دیگر به نام خلفای نخست در آن قرار گرفته، مناخه نام داشته یا بعدها به این نام تبدیل شده است. مناخه محلّ فرود شتران بود که مسافرانِ زائر، از آن‌جا به عنوان بارانداز استفاده می‌کردند. این میدان وسیع در کنار شهر، از زمان رسول خدا(صلی الله علیه وآله) محل اقامه نماز عید بوده و هر سال، آن حضرت و سپس خلفاء، در جایی از آن، به نماز می‌ایستادند }} است و فاصله آن تا مسجد النبی 290مترمی باشد وهمچنین این مسجد در شمال غرب مسجد الغمامه نزدیک زقاق الطیار قرار دارد.(عبد العزیز معالم المدینه المنوره بین العماره والتاریخ جلد 1ص486<br /> ==وجه تسمیه==<br /> مسجد را به نام مسجد امام علی (ع) می شناسند چون در برخی منابع آمده امام علی (ع)در این مسجد نماز عید خوانده است آن هم زمانی که عثمان در محاصره مخالفانش بود.در این که آیا امام علی(ع) در این مسجد نماز عید خوانده است یا نه بعضی از مورخان نظراتی داده اند از جمله سمهودی و مطری که گفته اند بعید می دانیم که علی (ع)در محلی نماز عید خوانده باشند در حالی که پیامبر در محل مشخصی نماز می خواندند و گفته اند که امام (ع) همان جای که پیامبر نماز می خوانده نماز خوانده است. .خلاصه الوفا،ص362و مطري، التعريف بما آنست الهجرة، ص49 <br /> ==ویژگی های ساختمان مسجد==<br /> مسجد به صورت مستطیل شکل می باشد و دارای رواقی به نام قبله که نماز خانه باشد است . مسجد با سنگ های سیاه و با اندازه هاو شکل های منظمی تراشیده شده که دارای زیبای خاصی می باشد. این مسجد دارای دری است با دو طاق نما که یکی از این طاق ها به عرض 50/1 یک متر و پنجاه سانتیمتر و ارتفاع 50/3 سه مترو پنجاه سانتیمتر می باشد و طاق دوم کوچکتر از طاق اولی است به عرض1 متر و ارتفاع 2 متر می باشد گفته شد که این مسجد دارای رواقی به نام قبله هست که دارای هفت گنبد که بزرگترین آنها گنبد محراب می باشد. ستون ها وطاق های مسجد هم با سنگی مشکی بسیار زیبا پوشیده شده است اما دیگرجاهای مسجد با گچ و آهک سفید رنگ آمیزی شده به گفته مورخان مسجد جدید بسیار شبیه به مسجد قدیم می باشد. عبد العزیز معالم المدینه المنوره بین العماره والتاریخ جلد1 ص490<br /> ==بنای مسجد==<br /> ابن شبه بنای نخست این مسجد را در زمان عمربن عبد العزیز بین سال های 87 تا93 ه ق می داند. (تاریخ مدینه المنوره ابن شبه ج1ص74 این بنا در زمان زین الدین ضیغم در سال 881 بازسازی شده است در این اواخر، بنای کهن این مسجد تخریب و در سال ۱۴۱۱ از نو تجدید بنا گردید و مساحت فعلی آن ۸۸۲ متر مربع است. .(آثار اسلامی مکه و مدینه – رسول جعفریانص320) <br /> ==گالری==<br /> &lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;150px&quot;&gt;<br /> پرونده:مسجد امام علی (ع).jpg<br /> پرونده:مسجد امام علی (ع)2.jpg<br /> &lt;/gallery&gt;<br /> <br /> ==پانویس==<br /> {{پانویس}}<br /> ==منابع ==<br /> {{منابع}}<br /> *'''آثار اسلامی مکه و مدینه'''، رسول جعفریان، تهران، مشعر،1390 ش.<br /> *'''تاریخ مدینه المنوره'''، ابن شبه النمیری، قم، دارالفکر ، 1410ق.<br /> *'''معالم المدینه المنوره بین العماره و التاریخ'''،عبدالعزیز کعکی،بیروت، دار مکتبه الهلال، 2007. <br /> *'''خلاصه الوفاء بأخبار دار المصطفي'''، السمهودي، تحقيق: علي عمر، القاهرة، مكتبة الثقافة الدينية، ١۴٢٧ه. ق.<br /> *'''التعريف بما آنست الهجرة،''' جمال الدین محمد بن احمد المطری، ریاض، اداره الملک عبد العزیز، 1426ه ق.<br /> <br /> {{پایان}}<br /> {{مساجد}}<br /> <br /> [[رده:مسجدهای مدینه]]<br /> [[رده:مکان‌های تاریخی مدینه]]<br /> [[رده:مکان‌های مذهبی مدینه]]<br /> [[رده:مکان‌های منسوب به امام علی در مدینه]]</div>

Askari https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85_%D8%B9%D9%84%DB%8C_(%D8%B9)2.jpg&diff=55507 2023-11-20T13:56:11Z

<p>Askari: </p> <hr /> <div></div>

Askari https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85_%D8%B9%D9%84%DB%8C_(%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%AE%D9%87)&diff=55506 2023-11-20T13:54:51Z

<p>Askari: </p> <hr /> <div>{{جعبه اطلاعات بنای مذهبی<br /> | عنوان =مسجد علی بن ابی‌طالب(ع)<br /> | تصویر =مسجد امام علی.jpg<br /> | اندازه تصویر =300px<br /> | بنيانگذار =<br /> | تأسیس =<br /> | کاربری =مسجد<br /> | مکان = [[عربستان]] - [[مدینه]]<br /> | نام‌های دیگر = <br /> | وقایع مرتبط =<br /> | ظرفیت =<br /> | وضعیت =فعال<br /> | مساحت =<br /> | امکانات =<br /> | شماره ثبت =<br /> | معمار =<br /> | سبک =<br /> | بازسازی = سال 881ق<br /> | وبگاه = <br /> }}<br /> '''مسجد امام علی (ع)''' یکی از مساجد تاریخی در مدینه است. این مسجد در محله مناخه در غرب مسجد نبوی قرار دارد. بر اساس گزارش های تاریخی پیامبر در این مکان نماز عید می خواند و حضرت علی(ع) هم به تبعیت از او در این مکان نماز عید برپا می کرد به همین علت این مسجد به نام امام علی(ع) نامگذاری شد. مسجد قدیم دارای معماری بسیار زیبای بوده است با سنگ های بسیار زیبا ساخته شده بود که دارای رواق های بود از جمله رواق قبله که از هفت گنبد پوشانده شده است که بزرگترین آنها گنبد محراب در وسط گنبدهای مسجد قرار داردو بقیه گنبدها گنبدهای کروی شکل با ارتفاع کم است اولین بنای این مسجد در زمان عمربن عبد العزیز بوده است.<br /> ==موقعیت جغرافیایی==<br /> مسجد امام علی در غرب مسجد النبی درمنطقه مناخه {{یادداشت|میدان وسیعی که مسجد غمامه و چند مسجد دیگر به نام خلفای نخست در آن قرار گرفته، مناخه نام داشته یا بعدها به این نام تبدیل شده است. مناخه محلّ فرود شتران بود که مسافرانِ زائر، از آن‌جا به عنوان بارانداز استفاده می‌کردند. این میدان وسیع در کنار شهر، از زمان رسول خدا(صلی الله علیه وآله) محل اقامه نماز عید بوده و هر سال، آن حضرت و سپس خلفاء، در جایی از آن، به نماز می‌ایستادند }} است و فاصله آن تا مسجد النبی 290مترمی باشد وهمچنین این مسجد در شمال غرب مسجد الغمامه نزدیک زقاق الطیار قرار دارد.(عبد العزیز معالم المدینه المنوره بین العماره والتاریخ جلد 1ص486<br /> ==وجه تسمیه==<br /> مسجد را به نام مسجد امام علی (ع) می شناسند چون در برخی منابع آمده امام علی (ع)در این مسجد نماز عید خوانده است آن هم زمانی که عثمان در محاصره مخالفانش بود.در این که آیا امام علی(ع) در این مسجد نماز عید خوانده است یا نه بعضی از مورخان نظراتی داده اند از جمله سمهودی و مطری که گفته اند بعید می دانیم که علی (ع)در محلی نماز عید خوانده باشند در حالی که پیامبر در محل مشخصی نماز می خواندند و گفته اند که امام (ع) همان جای که پیامبر نماز می خوانده نماز خوانده است. .خلاصه الوفا،ص362و مطري، التعريف بما آنست الهجرة، ص49 <br /> ==ویژگی های ساختمان مسجد==<br /> مسجد به صورت مستطیل شکل می باشد و دارای رواقی به نام قبله که نماز خانه باشد است . مسجد با سنگ های سیاه و با اندازه هاو شکل های منظمی تراشیده شده که دارای زیبای خاصی می باشد. این مسجد دارای دری است با دو طاق نما که یکی از این طاق ها به عرض 50/1 یک متر و پنجاه سانتیمتر و ارتفاع 50/3 سه مترو پنجاه سانتیمتر می باشد و طاق دوم کوچکتر از طاق اولی است به عرض1 متر و ارتفاع 2 متر می باشد گفته شد که این مسجد دارای رواقی به نام قبله هست که دارای هفت گنبد که بزرگترین آنها گنبد محراب می باشد. ستون ها وطاق های مسجد هم با سنگی مشکی بسیار زیبا پوشیده شده است اما دیگرجاهای مسجد با گچ و آهک سفید رنگ آمیزی شده به گفته مورخان مسجد جدید بسیار شبیه به مسجد قدیم می باشد. عبد العزیز معالم المدینه المنوره بین العماره والتاریخ جلد1 ص490<br /> ==بنای مسجد==<br /> ابن شبه بنای نخست این مسجد را در زمان عمربن عبد العزیز بین سال های 87 تا93 ه ق می داند. (تاریخ مدینه المنوره ابن شبه ج1ص74 این بنا در زمان زین الدین ضیغم در سال 881 بازسازی شده است در این اواخر، بنای کهن این مسجد تخریب و در سال ۱۴۱۱ از نو تجدید بنا گردید و مساحت فعلی آن ۸۸۲ متر مربع است. .(آثار اسلامی مکه و مدینه – رسول جعفریانص320) <br /> ==گالری==<br /> &lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;150px&quot;&gt;<br /> پرونده:مسجد امام علی (ع).jpg<br /> &lt;/gallery&gt;<br /> ==پانویس==<br /> {{پانویس}}<br /> ==منابع ==<br /> {{منابع}}<br /> *'''آثار اسلامی مکه و مدینه'''، رسول جعفریان، تهران، مشعر،1390 ش.<br /> *'''تاریخ مدینه المنوره'''، ابن شبه النمیری، قم، دارالفکر ، 1410ق.<br /> *'''معالم المدینه المنوره بین العماره و التاریخ'''،عبدالعزیز کعکی،بیروت، دار مکتبه الهلال، 2007. <br /> *'''خلاصه الوفاء بأخبار دار المصطفي'''، السمهودي، تحقيق: علي عمر، القاهرة، مكتبة الثقافة الدينية، ١۴٢٧ه. ق.<br /> *'''التعريف بما آنست الهجرة،''' جمال الدین محمد بن احمد المطری، ریاض، اداره الملک عبد العزیز، 1426ه ق.<br /> <br /> {{پایان}}<br /> {{مساجد}}<br /> <br /> [[رده:مسجدهای مدینه]]<br /> [[رده:مکان‌های تاریخی مدینه]]<br /> [[رده:مکان‌های مذهبی مدینه]]<br /> [[رده:مکان‌های منسوب به امام علی در مدینه]]</div>

Askari https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85_%D8%B9%D9%84%DB%8C_(%D8%B9).jpg&diff=55505 2023-11-20T13:47:47Z

<p>Askari: </p> <hr /> <div></div>

Askari https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85_%D8%B9%D9%84%DB%8C_(%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%AE%D9%87)&diff=55503 2023-11-20T13:42:39Z

<p>Askari: /* منابع */</p> <hr /> <div>{{جعبه اطلاعات بنای مذهبی<br /> | عنوان =مسجد علی بن ابی‌طالب(ع)<br /> | تصویر =مسجد امام علی.jpg<br /> | اندازه تصویر =300px<br /> | بنيانگذار =<br /> | تأسیس =<br /> | کاربری =مسجد<br /> | مکان = [[عربستان]] - [[مدینه]]<br /> | نام‌های دیگر = <br /> | وقایع مرتبط =<br /> | ظرفیت =<br /> | وضعیت =فعال<br /> | مساحت =<br /> | امکانات =<br /> | شماره ثبت =<br /> | معمار =<br /> | سبک =<br /> | بازسازی = سال 881ق<br /> | وبگاه = <br /> }}<br /> '''مسجد امام علی (ع)''' یکی از مساجد تاریخی در مدینه است. این مسجد در محله مناخه در غرب مسجد نبوی قرار دارد. بر اساس گزارش های تاریخی پیامبر در این مکان نماز عید می خواند و حضرت علی(ع) هم به تبعیت از او در این مکان نماز عید برپا می کرد به همین علت این مسجد به نام امام علی(ع) نامگذاری شد. مسجد قدیم دارای معماری بسیار زیبای بوده است با سنگ های بسیار زیبا ساخته شده بود که دارای رواق های بود از جمله رواق قبله که از هفت گنبد پوشانده شده است که بزرگترین آنها گنبد محراب در وسط گنبدهای مسجد قرار داردو بقیه گنبدها گنبدهای کروی شکل با ارتفاع کم است اولین بنای این مسجد در زمان عمربن عبد العزیز بوده است.<br /> ==موقعیت جغرافیایی==<br /> مسجد امام علی در غرب مسجد النبی درمنطقه مناخه {{یادداشت|میدان وسیعی که مسجد غمامه و چند مسجد دیگر به نام خلفای نخست در آن قرار گرفته، مناخه نام داشته یا بعدها به این نام تبدیل شده است. مناخه محلّ فرود شتران بود که مسافرانِ زائر، از آن‌جا به عنوان بارانداز استفاده می‌کردند. این میدان وسیع در کنار شهر، از زمان رسول خدا(صلی الله علیه وآله) محل اقامه نماز عید بوده و هر سال، آن حضرت و سپس خلفاء، در جایی از آن، به نماز می‌ایستادند }} است و فاصله آن تا مسجد النبی 290مترمی باشد وهمچنین این مسجد در شمال غرب مسجد الغمامه نزدیک زقاق الطیار قرار دارد.(عبد العزیز معالم المدینه المنوره بین العماره والتاریخ جلد 1ص486<br /> ==وجه تسمیه==<br /> مسجد را به نام مسجد امام علی (ع) می شناسند چون در برخی منابع آمده امام علی (ع)در این مسجد نماز عید خوانده است آن هم زمانی که عثمان در محاصره مخالفانش بود.در این که آیا امام علی(ع) در این مسجد نماز عید خوانده است یا نه بعضی از مورخان نظراتی داده اند از جمله سمهودی و مطری که گفته اند بعید می دانیم که علی (ع)در محلی نماز عید خوانده باشند در حالی که پیامبر در محل مشخصی نماز می خواندند و گفته اند که امام (ع) همان جای که پیامبر نماز می خوانده نماز خوانده است. .خلاصه الوفا،ص362و مطري، التعريف بما آنست الهجرة، ص49 <br /> ==ویژگی های ساختمان مسجد==<br /> مسجد به صورت مستطیل شکل می باشد و دارای رواقی به نام قبله که نماز خانه باشد است . مسجد با سنگ های سیاه و با اندازه هاو شکل های منظمی تراشیده شده که دارای زیبای خاصی می باشد. این مسجد دارای دری است با دو طاق نما که یکی از این طاق ها به عرض 50/1 یک متر و پنجاه سانتیمتر و ارتفاع 50/3 سه مترو پنجاه سانتیمتر می باشد و طاق دوم کوچکتر از طاق اولی است به عرض1 متر و ارتفاع 2 متر می باشد گفته شد که این مسجد دارای رواقی به نام قبله هست که دارای هفت گنبد که بزرگترین آنها گنبد محراب می باشد. ستون ها وطاق های مسجد هم با سنگی مشکی بسیار زیبا پوشیده شده است اما دیگرجاهای مسجد با گچ و آهک سفید رنگ آمیزی شده به گفته مورخان مسجد جدید بسیار شبیه به مسجد قدیم می باشد. عبد العزیز معالم المدینه المنوره بین العماره والتاریخ جلد1 ص490<br /> ==بنای مسجد==<br /> ابن شبه بنای نخست این مسجد را در زمان عمربن عبد العزیز بین سال های 87 تا93 ه ق می داند. (تاریخ مدینه المنوره ابن شبه ج1ص74 این بنا در زمان زین الدین ضیغم در سال 881 بازسازی شده است در این اواخر، بنای کهن این مسجد تخریب و در سال ۱۴۱۱ از نو تجدید بنا گردید و مساحت فعلی آن ۸۸۲ متر مربع است. .(آثار اسلامی مکه و مدینه – رسول جعفریانص320) <br /> <br /> ==پانویس==<br /> {{پانویس}}<br /> ==منابع ==<br /> {{منابع}}<br /> *'''آثار اسلامی مکه و مدینه'''، رسول جعفریان، تهران، مشعر،1390 ش.<br /> *'''تاریخ مدینه المنوره'''، ابن شبه النمیری، قم، دارالفکر ، 1410ق.<br /> *'''معالم المدینه المنوره بین العماره و التاریخ'''،عبدالعزیز کعکی،بیروت، دار مکتبه الهلال، 2007. <br /> *'''خلاصه الوفاء بأخبار دار المصطفي'''، السمهودي، تحقيق: علي عمر، القاهرة، مكتبة الثقافة الدينية، ١۴٢٧ه. ق.<br /> *'''التعريف بما آنست الهجرة،''' جمال الدین محمد بن احمد المطری، ریاض، اداره الملک عبد العزیز، 1426ه ق.<br /> <br /> {{پایان}}<br /> {{مساجد}}<br /> <br /> [[رده:مسجدهای مدینه]]<br /> [[رده:مکان‌های تاریخی مدینه]]<br /> [[رده:مکان‌های مذهبی مدینه]]<br /> [[رده:مکان‌های منسوب به امام علی در مدینه]]</div>

Askari https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85_%D8%B9%D9%84%DB%8C_(%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%AE%D9%87)&diff=55502 2023-11-20T13:41:37Z

<p>Askari: </p> <hr /> <div>{{جعبه اطلاعات بنای مذهبی<br /> | عنوان =مسجد علی بن ابی‌طالب(ع)<br /> | تصویر =مسجد امام علی.jpg<br /> | اندازه تصویر =300px<br /> | بنيانگذار =<br /> | تأسیس =<br /> | کاربری =مسجد<br /> | مکان = [[عربستان]] - [[مدینه]]<br /> | نام‌های دیگر = <br /> | وقایع مرتبط =<br /> | ظرفیت =<br /> | وضعیت =فعال<br /> | مساحت =<br /> | امکانات =<br /> | شماره ثبت =<br /> | معمار =<br /> | سبک =<br /> | بازسازی = سال 881ق<br /> | وبگاه = <br /> }}<br /> '''مسجد امام علی (ع)''' یکی از مساجد تاریخی در مدینه است. این مسجد در محله مناخه در غرب مسجد نبوی قرار دارد. بر اساس گزارش های تاریخی پیامبر در این مکان نماز عید می خواند و حضرت علی(ع) هم به تبعیت از او در این مکان نماز عید برپا می کرد به همین علت این مسجد به نام امام علی(ع) نامگذاری شد. مسجد قدیم دارای معماری بسیار زیبای بوده است با سنگ های بسیار زیبا ساخته شده بود که دارای رواق های بود از جمله رواق قبله که از هفت گنبد پوشانده شده است که بزرگترین آنها گنبد محراب در وسط گنبدهای مسجد قرار داردو بقیه گنبدها گنبدهای کروی شکل با ارتفاع کم است اولین بنای این مسجد در زمان عمربن عبد العزیز بوده است.<br /> ==موقعیت جغرافیایی==<br /> مسجد امام علی در غرب مسجد النبی درمنطقه مناخه {{یادداشت|میدان وسیعی که مسجد غمامه و چند مسجد دیگر به نام خلفای نخست در آن قرار گرفته، مناخه نام داشته یا بعدها به این نام تبدیل شده است. مناخه محلّ فرود شتران بود که مسافرانِ زائر، از آن‌جا به عنوان بارانداز استفاده می‌کردند. این میدان وسیع در کنار شهر، از زمان رسول خدا(صلی الله علیه وآله) محل اقامه نماز عید بوده و هر سال، آن حضرت و سپس خلفاء، در جایی از آن، به نماز می‌ایستادند }} است و فاصله آن تا مسجد النبی 290مترمی باشد وهمچنین این مسجد در شمال غرب مسجد الغمامه نزدیک زقاق الطیار قرار دارد.(عبد العزیز معالم المدینه المنوره بین العماره والتاریخ جلد 1ص486<br /> ==وجه تسمیه==<br /> مسجد را به نام مسجد امام علی (ع) می شناسند چون در برخی منابع آمده امام علی (ع)در این مسجد نماز عید خوانده است آن هم زمانی که عثمان در محاصره مخالفانش بود.در این که آیا امام علی(ع) در این مسجد نماز عید خوانده است یا نه بعضی از مورخان نظراتی داده اند از جمله سمهودی و مطری که گفته اند بعید می دانیم که علی (ع)در محلی نماز عید خوانده باشند در حالی که پیامبر در محل مشخصی نماز می خواندند و گفته اند که امام (ع) همان جای که پیامبر نماز می خوانده نماز خوانده است. .خلاصه الوفا،ص362و مطري، التعريف بما آنست الهجرة، ص49 <br /> ==ویژگی های ساختمان مسجد==<br /> مسجد به صورت مستطیل شکل می باشد و دارای رواقی به نام قبله که نماز خانه باشد است . مسجد با سنگ های سیاه و با اندازه هاو شکل های منظمی تراشیده شده که دارای زیبای خاصی می باشد. این مسجد دارای دری است با دو طاق نما که یکی از این طاق ها به عرض 50/1 یک متر و پنجاه سانتیمتر و ارتفاع 50/3 سه مترو پنجاه سانتیمتر می باشد و طاق دوم کوچکتر از طاق اولی است به عرض1 متر و ارتفاع 2 متر می باشد گفته شد که این مسجد دارای رواقی به نام قبله هست که دارای هفت گنبد که بزرگترین آنها گنبد محراب می باشد. ستون ها وطاق های مسجد هم با سنگی مشکی بسیار زیبا پوشیده شده است اما دیگرجاهای مسجد با گچ و آهک سفید رنگ آمیزی شده به گفته مورخان مسجد جدید بسیار شبیه به مسجد قدیم می باشد. عبد العزیز معالم المدینه المنوره بین العماره والتاریخ جلد1 ص490<br /> ==بنای مسجد==<br /> ابن شبه بنای نخست این مسجد را در زمان عمربن عبد العزیز بین سال های 87 تا93 ه ق می داند. (تاریخ مدینه المنوره ابن شبه ج1ص74 این بنا در زمان زین الدین ضیغم در سال 881 بازسازی شده است در این اواخر، بنای کهن این مسجد تخریب و در سال ۱۴۱۱ از نو تجدید بنا گردید و مساحت فعلی آن ۸۸۲ متر مربع است. .(آثار اسلامی مکه و مدینه – رسول جعفریانص320) <br /> <br /> ==پانویس==<br /> {{پانویس}}<br /> ==منابع ==<br /> {{منابع}}<br /> '''آثار اسلامی مکه و مدینه'''، رسول جعفریان، تهران، مشعر،1390 ش.<br /> '''تاریخ مدینه المنوره'''، ابن شبه النمیری، قم، دارالفکر ، 1410ق.<br /> '''معالم المدینه المنوره بین العماره و التاریخ'''،عبدالعزیز کعکی،بیروت، دار مکتبه الهلال، 2007. <br /> '''خلاصه الوفاء بأخبار دار المصطفي'''، السمهودي، تحقيق: علي عمر، القاهرة، مكتبة الثقافة الدينية، ١۴٢٧ه. ق.<br /> '''التعريف بما آنست الهجرة،''' جمال الدین محمد بن احمد المطری، ریاض، اداره الملک عبد العزیز، 1426ه ق.<br /> <br /> {{پایان}}<br /> {{مساجد}}<br /> <br /> [[رده:مسجدهای مدینه]]<br /> [[رده:مکان‌های تاریخی مدینه]]<br /> [[رده:مکان‌های مذهبی مدینه]]<br /> [[رده:مکان‌های منسوب به امام علی در مدینه]]</div>

Askari https://wikihaj.com/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:Askari&diff=55013 2023-10-03T08:54:16Z

<p>Askari: /* حیره در حکومت امام علی(ع) */</p> <hr /> <div>{{جعبه اطلاعات شهر<br /> | عنوان = حیره<br /> | تصویر = حیره.jpg<br /> | توضیح تصویر =<br /> | اندازه تصویر =<br /> | طول جغرافیایی =<br /> |عرض جغرافیایی =<br /> | ویژگی =<br /> | کشور = &lt;!-- فقط نام کشور را بنویسید و آن را لینک نکنید --&gt; عراق<br /> | استان = [[نجف]]<br /> | مساحت =<br /> | جمعیت کل = تا ۷ هزار گزارش شده‌است.<br /> | نام محلی =<br /> | زبان = سریانی<br /> | نژاد = عربی<br /> | ادیان = [[مسیحیت|مسیحی]] و دیگر ادیان<br /> | مذهب =<br /> | جمعیت مسلمان =<br /> | جمعیت شیعه =<br /> | نام قدیم =<br /> | سال تأسیس = سده سوم میلادی<br /> | قدمت =<br /> | پیشینه اسلام = پس از فتح توسط سپاه اسلام<br /> | پیشینه تشیع =<br /> | وقایع مهم =<br /> | مکان‌های تاریخی =<br /> | زیارتگاه =<br /> | قبرستان‌ها =<br /> | حوزه علمیه =<br /> | مساجد =<br /> |حسینیه‌ها =<br /> | مؤسسات =<br /> | مذهبی =<br /> | اجتماعی =<br /> | سیاسی =<br /> }}<br /> '''حیره''' در جنوب شرقی [[نجف]] کنونی، کنار دریاچه ای به نام نجف قرار داشت. فاصله آن با [[کوفه]] 6کیلومتر گزارش شده است. پیدایش شهر حیره را به اوایل سده سوم میلادی دانسته‌اند. بنابر منابع تاریخی نخستین مکانی که در [[عراق]] به تمدن شهر نشینی روی آورد؛ شهر حیره بود. بیشتر ساکنین حیره مسیحیان نسطوری بودند که زبانشان سریانی بوده است. حاکمان حیره از قبایل مختلفی بودند؛ از جمله لخمیان وبنی‌نصر و بنی‌تمیم و غیره. حاکمان این شهر با برخی قبیله ها صلح و با برخی هم به جنگ می پرداختند. حیره به خاطر نزدیکی که به شهر کوفه داشت در زمان [[امام علی (ع)]] و قیام مختار و قیام زید بن علی مورد توجه قرار داشت. از زمانی که شهر کوفه تاسیس شد حیره به تدریج رو به زوال و نابودی کشیده شد.<br /> ==موقعیت==<br /> شهر حیره، در جنوب شرقی [[نجف]] کنونی و کنار دریاچه‌ای به نام نجف &lt;ref&gt;دائرة المعارف فارسی، ج ا، ص ٨٧٣. ۱&lt;/ref&gt;قرار داشت. مسعودی تاریخ‌نگار، فاصله بین کوفه و شهر حیره را سه میل گزارش کرده‌است. &lt;ref&gt;مروج الذهب، ج اول، ص۹۸.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==علت نامگذاری==<br /> در منابع کهن دربارۀ سبب نام‌گذاری حیره اختلاف‌نظر است. برخی آن را مشتق از «حَیر» به معنای منزلگاه، و گروهی دیگر از «تحیّر» به معنی سرگردان شدن، دانسته‌اند.&lt;ref&gt;تاریخ طبری، ج۱،ص556&lt;/ref&gt;برخی محققان معاصر برآن‌اند که حیره همان واژۀ «حرتا» یا «حرثا»، به معنی اردوگاه یا لشکرگاه است.&lt;ref&gt;تاریخ ایران بهد از اسلام،ص 228&lt;/ref&gt;<br /> پیش از شکل‌گیری شهر حیره، مردم آن منطقه خیمه‌نشین بودند، تا این که خیمه‌نشین‌ها گرد هم آمده، اردوگاه ثابت امیران لَخمی شکل گرفت و به تدریج، شهر پدید آمد. از این روی، این شهر به حیره یعنی اردوگاه و مجموعه‌ای از خیمه‌ها نامیده شد. &lt;ref&gt;دائره المعارف فارسی،ج۱، ص ۸۷۳&lt;/ref&gt;به این شهر، «حیرة النجف» نیز گفته می‌شد؛ چون حیره، در منطقه [[نجف]]، در فاصله سه میلی کوفه قرار داشت.&lt;ref&gt;حیره، فرهنگنامه زیارت، فصلنامه زیارت، شماره ۵، ص۱۰.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==از شکل‌گیری تا سرانجام==<br /> <br /> ===پیدایش===<br /> در اوایل سده سوم میلادی شماری از طایفه‌های عرب در پایان دوره اشکانیان، به [[عراق]] هجرت کردند.حیره در تاریخ و ادبیات عرب نیز به داشتن آب و هوای سالم، زمین‌های حاصلخیز، باغ‌های پرمیوه، و جویبا‌رهای زیاد شهرت داشت.&lt;ref&gt;البلدان، ص 262؛&lt;/ref&gt;این مهاجرین، به تدریج روستاها و قلعه‌هایی بنا کردند که از پیوستن آنها به یکدیگر، شهرهایی پدید آمد.&lt;ref&gt;کوفه پیدایش شهر اسلامی، ص ١۶و <br /> ١٧.]&lt;/ref&gt;<br /> ===نظام سیاسی===<br /> حاکمان حیره، تعدادی از لخمیان، بنی نصر، غسّانیان، بنی تمیم، کِنده و ایرانیان بودند. این افراد در مجموع حدود۵۲۳ سال حکومت کردند.&lt;ref&gt;التنبیه والاشراف، ص ١۶٧&lt;/ref&gt; بیشترین دوره حکومت حیره، نزدیک به ۳۰۰ سال، دست اعراب بنی‌لَخم بود. آن‌ها بنیانگذار حکومت حیره بوده و از سوی فرمانروایان ساسانی حمایت می‌شدند؛ زیرا لَخمیان سدّی میان [[ایران]] و اعراب پدید آورده و از تجاوز قبلیه‌های بدوی به مرزهای ایران جلوگیری می‌کردند.&lt;ref&gt;تاریخ سنی مسلوک الارض والانبیا، ص ٧۴ و ٧٣؛ تاریخ ایران بعد از اسلام، ص ٢٣٠ و ٢٢٩&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ===صلح و جنگ===<br /> در سده پنجم و ششم میلادی قدرت نظامی حیره افزایش یافت. بنی لخم که اولین حاکمان حیره بودند، با قبیله بکر وقبیله های سلیم و هوازن و اعضای طایفه نمیر و بنی تمیم متحد شدند.&lt;ref&gt;کوفه پیدایش شهر اسلامی، ص ١٨&lt;/ref&gt;در این دوره، حیره گسترش پیدا کرد که سواحل جنوبی [[فرات]] تا بادیةالشام، واقع در غرب عراق کنونی را دربر می‌گرفت.&lt;ref&gt;اعراب حدود مرزهای روم شرقی و ایران، ص ١٨۶- ١٨۵&lt;/ref&gt;<br /> در دوره عمر بن خطاب، خلیفه دوم و در جریان فتوحات وی، خالد بن ولید، حیره را محاصره کرد. محاصره حیره، در سال ۱۲ق. پس از نبرد نهر الدم رخ داد. این محاصره، با صلح بین اهل حیره و مسلمانان با دو شرط به سود مسلمانان به پایان رسید؛ یکی پرداخت جزیه و دیگری شورش نکردن علیه مسلمانان. با این دو شرط حیره، توسط سپاه اسلام فتح شد.&lt;ref&gt;فتوح البلدان، ص ٢۴۴؛ تاریخ طبری، ج ۴، ص ١۴٨١ و ١۴٨٠؛&lt;/ref&gt;مسلمانان، پس از چندی با دخالت رستم فرخزاد، سردار ایرانی، حیره را از دست دادند، ولی دوباره به فرماندهی ابوعبیدة بن مسعود ثقفی حیره را فتح کردند.&lt;ref&gt;فتوح البلدان، ص ١٨&lt;/ref&gt;<br /> براساس منابع تاریخی، حاکمان حیره با بعضی از دولت ها نزاع وجنگ داشتند؛ از قبیل شیوخ غسانی &lt;ref&gt;ویل دورانت تاریخ تمدن، ج ۴، بخش اول، ص ١٩٩؛تاریخ یعقوبی، ج اول، ص ٢٠٣.&lt;/ref&gt;و دولت بنی کنده &lt;ref&gt;تاریخ ایران از سلوکیان تا فروپاشی دولت ساسانیان، ج سوم، قسمت اول، ص ٧١۵&lt;/ref&gt;و با بعضی از دولت ها متحد بودن از قبیل ساسانیان &lt;ref&gt;تاریخ ایران از سلوکیان تا فروپاشی ساسانیان، ج ٣، قسمت اول، ص ٧١٢ و ٧١١&lt;/ref&gt;و دولت حمیران. &lt;ref&gt;اعراب حدود مرزهای روم شرقی و ایران، ص ١٩٠و ١٨٩&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ===دین و فرهنگ ===<br /> حیره به علت موقعیت جغرافیایى‏اش محلِ برخورد و تماس فرهنگ‏هاى ساسانى و یونانى ـ رومى و مسیحى بود.ابتدا خود از این فرهنگ‏ها تأثیر گرفت و سپس این فرهنگ‏ها را به اعراب ساکن در شبه جزیره [[عربستان]] منتقل کرد&lt;ref&gt;المفصل فى تاریخ العرب قبل الاسلام ج 7، ص 296&lt;/ref&gt;حیریان علاوه بر بت پرستی که دین اجدادی آنان بود.&lt;ref&gt; الحیره،المدینه المملکت العربیه،ص 29ـ 30&lt;/ref&gt;با یهودیت و مسیحیت و زرتشتی گری و مانویت نیز آشنا بودند.&lt;ref&gt;الحیره،المدینه المملکت العربیه،ص 29&lt;/ref&gt; بیشتر ساکنان حیره مسیحیان نسطوری بودند.&lt;ref&gt;الاعلاق النفیسه، ص ٢٢۶.&lt;/ref&gt;زبان سریانى براى مسیحیانِ حیره زبانِ علم و دین بود.&lt;ref&gt;مکتبه النهضه، ج 6، ص 628 ـ 269&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ===ویرانی===<br /> بر پایه گزارش‌های تاریخی، با تأسیس کوفه، حیات سیاسی و اجتماعی حیره در مسیر زوال افتاد، آبادانی در آن کاهش یافت و در اوایل حکومت معتضد عباسی کاملاً ویران شد.&lt;ref&gt;مروج الذهب، ج ا، ص ۴۶۵&lt;/ref&gt; برخی گفته‌اند برای برپایی ستون‌های [[مسجد کوفه]] از سنگ‌های قصرهای حیره استفاده کردند.&lt;ref&gt;جغرافیای تاریخی سرزمین‌های خلافت شرقی،ص ٨٢ و ٨١&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==حیره در حکومت امام علی(ع)==<br /> هنگامى كه امام علی(ع) [[کوفه]] را مركز حكومت خويش قرار داد. حيره همچنان مورد توجه او، كارگزاران و يارانش بود. &lt;ref&gt;تذكرة الخواص، ص ١٠٨؛كشف الغمه، ج ا، ص ٢٣٠.&lt;/ref&gt; [[امام علی(ع)]] سپاه خود را در محلی بین حیره و کوفه که «جَرَعه» نام داشت، بسیج و تجهیز می‌کرد.&lt;ref&gt;الغارات،ص،105و106&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==حیره، پایگاه پیروان اهل بیت(ع)==<br /> بر طبق منابع تاریخی در جریان قیام مختار، او برای گرفتن کوفه اردوی خود را بین حیره و نجف به نام سبخه قرار داد. &lt;ref&gt;کوفه پیدایش شهر اسلامی، ص ٢٧٣ و ٢٧٢&lt;/ref&gt;و سال ۱۲۲ق در جریان قیام زیدبن علی در شهر کوفه، امیر کوفه به دلیل فعالیت های زید از آنجا خارج شد ودر حیره موضع گرفت. سپس درگیری شدیدی بین آنها و زید صورت گرفت که نتیجه آن به شهادت رسیدن زید بود.&lt;ref&gt;سیره و قیام زید بن علی، ص ٢٧٧، ٢٩٧، ٢٩٩، ٣١٧&lt;/ref&gt;<br /> خلفای عباسی شیعیان وسادات را مورد ظلم و ستم قرار می دادند آنها در شهر حیره بسیاری از شیعیان و سادات را زندانی یا به شهادت رساندند. &lt;ref&gt;تاریخ یعقوبی، ج 2، ص ٣۵٣، ٣۵٧، ٣۶٠، ٣۶۵&lt;/ref&gt;منتصرعباسی وقتی به خلافت رسید دستور داد که دیگر کسی متعرض شیعیان حیره نشود. &lt;ref&gt;مروج الذهب، ج ٢، ص ۵۴٢&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==حیره در روایات==<br /> در روایات است که امام علی(ع) منطقه میان نجف تا حیره را به چهل هزار درهم از دهقانان خرید و برای این معامله، شاهدانی گرفت؛ چون می‌دانست مدفن او در این منطقه خواهد بود.&lt;ref&gt;بحار الأنوار، ج ٢٢ ،ص ٣۶&lt;/ref&gt;[[امام صادق(ع)]] نیز قبر امام علی(ع) را در منطقه بین حیره و [[نجف]] معرفی می‌کرد و به زیارت می‌رفت.&lt;ref&gt;کامل الزیارات، ص ٣۴&lt;/ref&gt;به گفته عبدالله بن سنان، وقتی امام صادق(ع) در حیره بود، بارها به زیارت آن محل رفته، آن را [[حرم امام علی|قبر علی بن ابیطالب(ع)]] معرفی می‌کرد.&lt;ref&gt;کافی، ج ١ ص ۴۵۶&lt;/ref&gt;<br /> ==گالری==<br /> &lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;150px&quot;&gt;<br /> پرونده:حیره۲.JPG<br /> &lt;/gallery&gt;<br /> <br /> ==پانویس==<br /> {{پانویس}}<br /> ==منابع==<br /> {{منابع}}<br /> *احمد بن عمربن رسته،الاعلاق النفیسه،مترجم حسین قره چانلو،انتشارات امیر کبیر1380ش<br /> *بلاذری،احمد بن یحیی،فتوح البلدان،بیروت،دارومکتبه الهلال،1988م<br /> *پیگولفسکایا،اعراب حدود مرزهای شرقی و ایران،مترجم رضا عنایت الله،تهران،وزارت فرهنگ وآموزش عالی موسسه مطالعات وتحقیقات فرهنگی،1372ش<br /> *جان اندرو بویل،احسان بارشاطر،تاریخ از سلوکیان تا فروپاشی ساسانیان،مترجم انوشه،انتشارات امیر کبیر،تهران،1386ش<br /> *جواد علی،المفصل فی تاریخ العرب قبل الاسلام،دارلعلم للملایین مکتبه النهضه،بیروت1391ش<br /> *جواد علی،مکتبه النهضه،دارالعلم للملامیین،بغداد1978م<br /> *حسین کریمیان،سیره و قیام زید بن علی،انتشارات علمی و فرهنگی،تهران1382ش<br /> *حسینی عبدالزهرا،الغارات،دارالکتاب الاسلمی،بی جا،1410ق<br /> *حمزه اصفهانی،حمزه بن الحسن،تاریخ سنی مسلوک الارض والانبیاء،بیروت،داره المکتب الحیاه،280ق<br /> *زرین‌کوب، عبدالحسین. تاریخ ایران بعد از اسلام. چاپ سوم. تهران: انتشارات امیرکبیر ۱۳۶۲ش<br /> *سبط ابن جوزی،یوسف بن قزاوغلی،تذکره الخواص،الشریف الرضی،قم1376ش<br /> *فرهنگنامه زیارت،فصلنامه زیارت،شماره5،ص10<br /> *گای لسترینج،جغرافیای تاریخی سرزمینهای خلافت شرقی،مترجم محمود عرفان،شرکت انتشارات علمی وفرهنگی،تهران1377<br /> *مسعودی علی بن الحسین،التنبیه والاشراف،مصر،دارالصاوی،344-345ق<br /> *مسعودی،علی بن الحسین،مروج الذهب،قم،دارالهجره،1409ق<br /> *هشام جعیط،کوفه پیدایش شهر اسلامی،مترجم ابوالحسن سروقدمقدم،بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی،مشهد،1372ش<br /> *یوسف رزق الله غنیمه،الحیره:المدینه و المملکه العربیه،بغداد1936ق</div>

Askari https://wikihaj.com/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:Askari&diff=55012 2023-10-03T08:53:06Z

<p>Askari: /* صلح و جنگ */</p> <hr /> <div>{{جعبه اطلاعات شهر<br /> | عنوان = حیره<br /> | تصویر = حیره.jpg<br /> | توضیح تصویر =<br /> | اندازه تصویر =<br /> | طول جغرافیایی =<br /> |عرض جغرافیایی =<br /> | ویژگی =<br /> | کشور = &lt;!-- فقط نام کشور را بنویسید و آن را لینک نکنید --&gt; عراق<br /> | استان = [[نجف]]<br /> | مساحت =<br /> | جمعیت کل = تا ۷ هزار گزارش شده‌است.<br /> | نام محلی =<br /> | زبان = سریانی<br /> | نژاد = عربی<br /> | ادیان = [[مسیحیت|مسیحی]] و دیگر ادیان<br /> | مذهب =<br /> | جمعیت مسلمان =<br /> | جمعیت شیعه =<br /> | نام قدیم =<br /> | سال تأسیس = سده سوم میلادی<br /> | قدمت =<br /> | پیشینه اسلام = پس از فتح توسط سپاه اسلام<br /> | پیشینه تشیع =<br /> | وقایع مهم =<br /> | مکان‌های تاریخی =<br /> | زیارتگاه =<br /> | قبرستان‌ها =<br /> | حوزه علمیه =<br /> | مساجد =<br /> |حسینیه‌ها =<br /> | مؤسسات =<br /> | مذهبی =<br /> | اجتماعی =<br /> | سیاسی =<br /> }}<br /> '''حیره''' در جنوب شرقی [[نجف]] کنونی، کنار دریاچه ای به نام نجف قرار داشت. فاصله آن با [[کوفه]] 6کیلومتر گزارش شده است. پیدایش شهر حیره را به اوایل سده سوم میلادی دانسته‌اند. بنابر منابع تاریخی نخستین مکانی که در [[عراق]] به تمدن شهر نشینی روی آورد؛ شهر حیره بود. بیشتر ساکنین حیره مسیحیان نسطوری بودند که زبانشان سریانی بوده است. حاکمان حیره از قبایل مختلفی بودند؛ از جمله لخمیان وبنی‌نصر و بنی‌تمیم و غیره. حاکمان این شهر با برخی قبیله ها صلح و با برخی هم به جنگ می پرداختند. حیره به خاطر نزدیکی که به شهر کوفه داشت در زمان [[امام علی (ع)]] و قیام مختار و قیام زید بن علی مورد توجه قرار داشت. از زمانی که شهر کوفه تاسیس شد حیره به تدریج رو به زوال و نابودی کشیده شد.<br /> ==موقعیت==<br /> شهر حیره، در جنوب شرقی [[نجف]] کنونی و کنار دریاچه‌ای به نام نجف &lt;ref&gt;دائرة المعارف فارسی، ج ا، ص ٨٧٣. ۱&lt;/ref&gt;قرار داشت. مسعودی تاریخ‌نگار، فاصله بین کوفه و شهر حیره را سه میل گزارش کرده‌است. &lt;ref&gt;مروج الذهب، ج اول، ص۹۸.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==علت نامگذاری==<br /> در منابع کهن دربارۀ سبب نام‌گذاری حیره اختلاف‌نظر است. برخی آن را مشتق از «حَیر» به معنای منزلگاه، و گروهی دیگر از «تحیّر» به معنی سرگردان شدن، دانسته‌اند.&lt;ref&gt;تاریخ طبری، ج۱،ص556&lt;/ref&gt;برخی محققان معاصر برآن‌اند که حیره همان واژۀ «حرتا» یا «حرثا»، به معنی اردوگاه یا لشکرگاه است.&lt;ref&gt;تاریخ ایران بهد از اسلام،ص 228&lt;/ref&gt;<br /> پیش از شکل‌گیری شهر حیره، مردم آن منطقه خیمه‌نشین بودند، تا این که خیمه‌نشین‌ها گرد هم آمده، اردوگاه ثابت امیران لَخمی شکل گرفت و به تدریج، شهر پدید آمد. از این روی، این شهر به حیره یعنی اردوگاه و مجموعه‌ای از خیمه‌ها نامیده شد. &lt;ref&gt;دائره المعارف فارسی،ج۱، ص ۸۷۳&lt;/ref&gt;به این شهر، «حیرة النجف» نیز گفته می‌شد؛ چون حیره، در منطقه [[نجف]]، در فاصله سه میلی کوفه قرار داشت.&lt;ref&gt;حیره، فرهنگنامه زیارت، فصلنامه زیارت، شماره ۵، ص۱۰.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==از شکل‌گیری تا سرانجام==<br /> <br /> ===پیدایش===<br /> در اوایل سده سوم میلادی شماری از طایفه‌های عرب در پایان دوره اشکانیان، به [[عراق]] هجرت کردند.حیره در تاریخ و ادبیات عرب نیز به داشتن آب و هوای سالم، زمین‌های حاصلخیز، باغ‌های پرمیوه، و جویبا‌رهای زیاد شهرت داشت.&lt;ref&gt;البلدان، ص 262؛&lt;/ref&gt;این مهاجرین، به تدریج روستاها و قلعه‌هایی بنا کردند که از پیوستن آنها به یکدیگر، شهرهایی پدید آمد.&lt;ref&gt;کوفه پیدایش شهر اسلامی، ص ١۶و <br /> ١٧.]&lt;/ref&gt;<br /> ===نظام سیاسی===<br /> حاکمان حیره، تعدادی از لخمیان، بنی نصر، غسّانیان، بنی تمیم، کِنده و ایرانیان بودند. این افراد در مجموع حدود۵۲۳ سال حکومت کردند.&lt;ref&gt;التنبیه والاشراف، ص ١۶٧&lt;/ref&gt; بیشترین دوره حکومت حیره، نزدیک به ۳۰۰ سال، دست اعراب بنی‌لَخم بود. آن‌ها بنیانگذار حکومت حیره بوده و از سوی فرمانروایان ساسانی حمایت می‌شدند؛ زیرا لَخمیان سدّی میان [[ایران]] و اعراب پدید آورده و از تجاوز قبلیه‌های بدوی به مرزهای ایران جلوگیری می‌کردند.&lt;ref&gt;تاریخ سنی مسلوک الارض والانبیا، ص ٧۴ و ٧٣؛ تاریخ ایران بعد از اسلام، ص ٢٣٠ و ٢٢٩&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ===صلح و جنگ===<br /> در سده پنجم و ششم میلادی قدرت نظامی حیره افزایش یافت. بنی لخم که اولین حاکمان حیره بودند، با قبیله بکر وقبیله های سلیم و هوازن و اعضای طایفه نمیر و بنی تمیم متحد شدند.&lt;ref&gt;کوفه پیدایش شهر اسلامی، ص ١٨&lt;/ref&gt;در این دوره، حیره گسترش پیدا کرد که سواحل جنوبی [[فرات]] تا بادیةالشام، واقع در غرب عراق کنونی را دربر می‌گرفت.&lt;ref&gt;اعراب حدود مرزهای روم شرقی و ایران، ص ١٨۶- ١٨۵&lt;/ref&gt;<br /> در دوره عمر بن خطاب، خلیفه دوم و در جریان فتوحات وی، خالد بن ولید، حیره را محاصره کرد. محاصره حیره، در سال ۱۲ق. پس از نبرد نهر الدم رخ داد. این محاصره، با صلح بین اهل حیره و مسلمانان با دو شرط به سود مسلمانان به پایان رسید؛ یکی پرداخت جزیه و دیگری شورش نکردن علیه مسلمانان. با این دو شرط حیره، توسط سپاه اسلام فتح شد.&lt;ref&gt;فتوح البلدان، ص ٢۴۴؛ تاریخ طبری، ج ۴، ص ١۴٨١ و ١۴٨٠؛&lt;/ref&gt;مسلمانان، پس از چندی با دخالت رستم فرخزاد، سردار ایرانی، حیره را از دست دادند، ولی دوباره به فرماندهی ابوعبیدة بن مسعود ثقفی حیره را فتح کردند.&lt;ref&gt;فتوح البلدان، ص ١٨&lt;/ref&gt;<br /> براساس منابع تاریخی، حاکمان حیره با بعضی از دولت ها نزاع وجنگ داشتند؛ از قبیل شیوخ غسانی &lt;ref&gt;ویل دورانت تاریخ تمدن، ج ۴، بخش اول، ص ١٩٩؛تاریخ یعقوبی، ج اول، ص ٢٠٣.&lt;/ref&gt;و دولت بنی کنده &lt;ref&gt;تاریخ ایران از سلوکیان تا فروپاشی دولت ساسانیان، ج سوم، قسمت اول، ص ٧١۵&lt;/ref&gt;و با بعضی از دولت ها متحد بودن از قبیل ساسانیان &lt;ref&gt;تاریخ ایران از سلوکیان تا فروپاشی ساسانیان، ج ٣، قسمت اول، ص ٧١٢ و ٧١١&lt;/ref&gt;و دولت حمیران. &lt;ref&gt;اعراب حدود مرزهای روم شرقی و ایران، ص ١٩٠و ١٨٩&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ===دین و فرهنگ ===<br /> حیره به علت موقعیت جغرافیایى‏اش محلِ برخورد و تماس فرهنگ‏هاى ساسانى و یونانى ـ رومى و مسیحى بود.ابتدا خود از این فرهنگ‏ها تأثیر گرفت و سپس این فرهنگ‏ها را به اعراب ساکن در شبه جزیره [[عربستان]] منتقل کرد&lt;ref&gt;المفصل فى تاریخ العرب قبل الاسلام ج 7، ص 296&lt;/ref&gt;حیریان علاوه بر بت پرستی که دین اجدادی آنان بود.&lt;ref&gt; الحیره،المدینه المملکت العربیه،ص 29ـ 30&lt;/ref&gt;با یهودیت و مسیحیت و زرتشتی گری و مانویت نیز آشنا بودند.&lt;ref&gt;الحیره،المدینه المملکت العربیه،ص 29&lt;/ref&gt; بیشتر ساکنان حیره مسیحیان نسطوری بودند.&lt;ref&gt;الاعلاق النفیسه، ص ٢٢۶.&lt;/ref&gt;زبان سریانى براى مسیحیانِ حیره زبانِ علم و دین بود.&lt;ref&gt;مکتبه النهضه، ج 6، ص 628 ـ 269&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ===ویرانی===<br /> بر پایه گزارش‌های تاریخی، با تأسیس کوفه، حیات سیاسی و اجتماعی حیره در مسیر زوال افتاد، آبادانی در آن کاهش یافت و در اوایل حکومت معتضد عباسی کاملاً ویران شد.&lt;ref&gt;مروج الذهب، ج ا، ص ۴۶۵&lt;/ref&gt; برخی گفته‌اند برای برپایی ستون‌های [[مسجد کوفه]] از سنگ‌های قصرهای حیره استفاده کردند.&lt;ref&gt;جغرافیای تاریخی سرزمین‌های خلافت شرقی،ص ٨٢ و ٨١&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==حیره در حکومت امام علی(ع)==<br /> هنگامى كه امير مؤمنان (عليه السلام) [[کوفه]] را مركز حكومت خويش قرار داد. حيره همچنان مورد توجه او، كارگزاران و يارانش بود. &lt;ref&gt;تذكرة الخواص، ص ١٠٨؛كشف الغمه، ج ا، ص ٢٣٠.&lt;/ref&gt;) [[امام علی(ع)]] سپاه خود را در محلی بین حیره و کوفه که «جَرَعه» نام داشت، بسیج و تجهیز می‌کرد.&lt;ref&gt;الغارات،ص،105و106&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==حیره، پایگاه پیروان اهل بیت(ع)==<br /> بر طبق منابع تاریخی در جریان قیام مختار، او برای گرفتن کوفه اردوی خود را بین حیره و نجف به نام سبخه قرار داد. &lt;ref&gt;کوفه پیدایش شهر اسلامی، ص ٢٧٣ و ٢٧٢&lt;/ref&gt;و سال ۱۲۲ق در جریان قیام زیدبن علی در شهر کوفه، امیر کوفه به دلیل فعالیت های زید از آنجا خارج شد ودر حیره موضع گرفت. سپس درگیری شدیدی بین آنها و زید صورت گرفت که نتیجه آن به شهادت رسیدن زید بود.&lt;ref&gt;سیره و قیام زید بن علی، ص ٢٧٧، ٢٩٧، ٢٩٩، ٣١٧&lt;/ref&gt;<br /> خلفای عباسی شیعیان وسادات را مورد ظلم و ستم قرار می دادند آنها در شهر حیره بسیاری از شیعیان و سادات را زندانی یا به شهادت رساندند. &lt;ref&gt;تاریخ یعقوبی، ج 2، ص ٣۵٣، ٣۵٧، ٣۶٠، ٣۶۵&lt;/ref&gt;منتصرعباسی وقتی به خلافت رسید دستور داد که دیگر کسی متعرض شیعیان حیره نشود. &lt;ref&gt;مروج الذهب، ج ٢، ص ۵۴٢&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==حیره در روایات==<br /> در روایات است که امام علی(ع) منطقه میان نجف تا حیره را به چهل هزار درهم از دهقانان خرید و برای این معامله، شاهدانی گرفت؛ چون می‌دانست مدفن او در این منطقه خواهد بود.&lt;ref&gt;بحار الأنوار، ج ٢٢ ،ص ٣۶&lt;/ref&gt;[[امام صادق(ع)]] نیز قبر امام علی(ع) را در منطقه بین حیره و [[نجف]] معرفی می‌کرد و به زیارت می‌رفت.&lt;ref&gt;کامل الزیارات، ص ٣۴&lt;/ref&gt;به گفته عبدالله بن سنان، وقتی امام صادق(ع) در حیره بود، بارها به زیارت آن محل رفته، آن را [[حرم امام علی|قبر علی بن ابیطالب(ع)]] معرفی می‌کرد.&lt;ref&gt;کافی، ج ١ ص ۴۵۶&lt;/ref&gt;<br /> ==گالری==<br /> &lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;150px&quot;&gt;<br /> پرونده:حیره۲.JPG<br /> &lt;/gallery&gt;<br /> <br /> ==پانویس==<br /> {{پانویس}}<br /> ==منابع==<br /> {{منابع}}<br /> *احمد بن عمربن رسته،الاعلاق النفیسه،مترجم حسین قره چانلو،انتشارات امیر کبیر1380ش<br /> *بلاذری،احمد بن یحیی،فتوح البلدان،بیروت،دارومکتبه الهلال،1988م<br /> *پیگولفسکایا،اعراب حدود مرزهای شرقی و ایران،مترجم رضا عنایت الله،تهران،وزارت فرهنگ وآموزش عالی موسسه مطالعات وتحقیقات فرهنگی،1372ش<br /> *جان اندرو بویل،احسان بارشاطر،تاریخ از سلوکیان تا فروپاشی ساسانیان،مترجم انوشه،انتشارات امیر کبیر،تهران،1386ش<br /> *جواد علی،المفصل فی تاریخ العرب قبل الاسلام،دارلعلم للملایین مکتبه النهضه،بیروت1391ش<br /> *جواد علی،مکتبه النهضه،دارالعلم للملامیین،بغداد1978م<br /> *حسین کریمیان،سیره و قیام زید بن علی،انتشارات علمی و فرهنگی،تهران1382ش<br /> *حسینی عبدالزهرا،الغارات،دارالکتاب الاسلمی،بی جا،1410ق<br /> *حمزه اصفهانی،حمزه بن الحسن،تاریخ سنی مسلوک الارض والانبیاء،بیروت،داره المکتب الحیاه،280ق<br /> *زرین‌کوب، عبدالحسین. تاریخ ایران بعد از اسلام. چاپ سوم. تهران: انتشارات امیرکبیر ۱۳۶۲ش<br /> *سبط ابن جوزی،یوسف بن قزاوغلی،تذکره الخواص،الشریف الرضی،قم1376ش<br /> *فرهنگنامه زیارت،فصلنامه زیارت،شماره5،ص10<br /> *گای لسترینج،جغرافیای تاریخی سرزمینهای خلافت شرقی،مترجم محمود عرفان،شرکت انتشارات علمی وفرهنگی،تهران1377<br /> *مسعودی علی بن الحسین،التنبیه والاشراف،مصر،دارالصاوی،344-345ق<br /> *مسعودی،علی بن الحسین،مروج الذهب،قم،دارالهجره،1409ق<br /> *هشام جعیط،کوفه پیدایش شهر اسلامی،مترجم ابوالحسن سروقدمقدم،بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی،مشهد،1372ش<br /> *یوسف رزق الله غنیمه،الحیره:المدینه و المملکه العربیه،بغداد1936ق</div>

Askari https://wikihaj.com/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:Askari&diff=55011 2023-10-03T08:52:21Z

<p>Askari: /* صلح و جنگ */</p> <hr /> <div>{{جعبه اطلاعات شهر<br /> | عنوان = حیره<br /> | تصویر = حیره.jpg<br /> | توضیح تصویر =<br /> | اندازه تصویر =<br /> | طول جغرافیایی =<br /> |عرض جغرافیایی =<br /> | ویژگی =<br /> | کشور = &lt;!-- فقط نام کشور را بنویسید و آن را لینک نکنید --&gt; عراق<br /> | استان = [[نجف]]<br /> | مساحت =<br /> | جمعیت کل = تا ۷ هزار گزارش شده‌است.<br /> | نام محلی =<br /> | زبان = سریانی<br /> | نژاد = عربی<br /> | ادیان = [[مسیحیت|مسیحی]] و دیگر ادیان<br /> | مذهب =<br /> | جمعیت مسلمان =<br /> | جمعیت شیعه =<br /> | نام قدیم =<br /> | سال تأسیس = سده سوم میلادی<br /> | قدمت =<br /> | پیشینه اسلام = پس از فتح توسط سپاه اسلام<br /> | پیشینه تشیع =<br /> | وقایع مهم =<br /> | مکان‌های تاریخی =<br /> | زیارتگاه =<br /> | قبرستان‌ها =<br /> | حوزه علمیه =<br /> | مساجد =<br /> |حسینیه‌ها =<br /> | مؤسسات =<br /> | مذهبی =<br /> | اجتماعی =<br /> | سیاسی =<br /> }}<br /> '''حیره''' در جنوب شرقی [[نجف]] کنونی، کنار دریاچه ای به نام نجف قرار داشت. فاصله آن با [[کوفه]] 6کیلومتر گزارش شده است. پیدایش شهر حیره را به اوایل سده سوم میلادی دانسته‌اند. بنابر منابع تاریخی نخستین مکانی که در [[عراق]] به تمدن شهر نشینی روی آورد؛ شهر حیره بود. بیشتر ساکنین حیره مسیحیان نسطوری بودند که زبانشان سریانی بوده است. حاکمان حیره از قبایل مختلفی بودند؛ از جمله لخمیان وبنی‌نصر و بنی‌تمیم و غیره. حاکمان این شهر با برخی قبیله ها صلح و با برخی هم به جنگ می پرداختند. حیره به خاطر نزدیکی که به شهر کوفه داشت در زمان [[امام علی (ع)]] و قیام مختار و قیام زید بن علی مورد توجه قرار داشت. از زمانی که شهر کوفه تاسیس شد حیره به تدریج رو به زوال و نابودی کشیده شد.<br /> ==موقعیت==<br /> شهر حیره، در جنوب شرقی [[نجف]] کنونی و کنار دریاچه‌ای به نام نجف &lt;ref&gt;دائرة المعارف فارسی، ج ا، ص ٨٧٣. ۱&lt;/ref&gt;قرار داشت. مسعودی تاریخ‌نگار، فاصله بین کوفه و شهر حیره را سه میل گزارش کرده‌است. &lt;ref&gt;مروج الذهب، ج اول، ص۹۸.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==علت نامگذاری==<br /> در منابع کهن دربارۀ سبب نام‌گذاری حیره اختلاف‌نظر است. برخی آن را مشتق از «حَیر» به معنای منزلگاه، و گروهی دیگر از «تحیّر» به معنی سرگردان شدن، دانسته‌اند.&lt;ref&gt;تاریخ طبری، ج۱،ص556&lt;/ref&gt;برخی محققان معاصر برآن‌اند که حیره همان واژۀ «حرتا» یا «حرثا»، به معنی اردوگاه یا لشکرگاه است.&lt;ref&gt;تاریخ ایران بهد از اسلام،ص 228&lt;/ref&gt;<br /> پیش از شکل‌گیری شهر حیره، مردم آن منطقه خیمه‌نشین بودند، تا این که خیمه‌نشین‌ها گرد هم آمده، اردوگاه ثابت امیران لَخمی شکل گرفت و به تدریج، شهر پدید آمد. از این روی، این شهر به حیره یعنی اردوگاه و مجموعه‌ای از خیمه‌ها نامیده شد. &lt;ref&gt;دائره المعارف فارسی،ج۱، ص ۸۷۳&lt;/ref&gt;به این شهر، «حیرة النجف» نیز گفته می‌شد؛ چون حیره، در منطقه [[نجف]]، در فاصله سه میلی کوفه قرار داشت.&lt;ref&gt;حیره، فرهنگنامه زیارت، فصلنامه زیارت، شماره ۵، ص۱۰.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==از شکل‌گیری تا سرانجام==<br /> <br /> ===پیدایش===<br /> در اوایل سده سوم میلادی شماری از طایفه‌های عرب در پایان دوره اشکانیان، به [[عراق]] هجرت کردند.حیره در تاریخ و ادبیات عرب نیز به داشتن آب و هوای سالم، زمین‌های حاصلخیز، باغ‌های پرمیوه، و جویبا‌رهای زیاد شهرت داشت.&lt;ref&gt;البلدان، ص 262؛&lt;/ref&gt;این مهاجرین، به تدریج روستاها و قلعه‌هایی بنا کردند که از پیوستن آنها به یکدیگر، شهرهایی پدید آمد.&lt;ref&gt;کوفه پیدایش شهر اسلامی، ص ١۶و <br /> ١٧.]&lt;/ref&gt;<br /> ===نظام سیاسی===<br /> حاکمان حیره، تعدادی از لخمیان، بنی نصر، غسّانیان، بنی تمیم، کِنده و ایرانیان بودند. این افراد در مجموع حدود۵۲۳ سال حکومت کردند.&lt;ref&gt;التنبیه والاشراف، ص ١۶٧&lt;/ref&gt; بیشترین دوره حکومت حیره، نزدیک به ۳۰۰ سال، دست اعراب بنی‌لَخم بود. آن‌ها بنیانگذار حکومت حیره بوده و از سوی فرمانروایان ساسانی حمایت می‌شدند؛ زیرا لَخمیان سدّی میان [[ایران]] و اعراب پدید آورده و از تجاوز قبلیه‌های بدوی به مرزهای ایران جلوگیری می‌کردند.&lt;ref&gt;تاریخ سنی مسلوک الارض والانبیا، ص ٧۴ و ٧٣؛ تاریخ ایران بعد از اسلام، ص ٢٣٠ و ٢٢٩&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ===صلح و جنگ===<br /> در سده پنجم و ششم میلادی قدرت نظامی حیره افزایش یافت. بنی لخم که اولین حاکمان حیره بودند، با قبیله بکر وقبیله های سلیم و هوازن و اعضای طایفه نمیر و بنی تمیم متحد شدند.&lt;ref&gt;کوفه پیدایش شهر اسلامی، ص ١٨&lt;/ref&gt;در این دوره، حیره گسترش پیدا کرد که سواحل جنوبی [[فرات]] تا بادیةالشام، واقع در غرب عراق کنونی را دربر می‌گرفت.&lt;ref&gt;اعراب حدود مرزهای روم شرقی و ایران، ص ١٨۶- ١٨۵&lt;/ref&gt;<br /> در دوره عمر بن خطاب، خلیفه دوم و در جریان فتوحات وی، خالد بن ولید، حیره را محاصره کرد. محاصره حیره، در سال ۱۲ق. پس از نبرد نهر الدم رخ داد. این محاصره، با صلح بین اهل حیره و مسلمانان با دو شرط به سود مسلمانان به پایان رسید؛ یکی پرداخت جزیه و دیگری شورش نکردن علیه مسلمانان. با این دو شرط حیره، توسط سپاه اسلام فتح شد.&lt;ref&gt;فتوح البلدان، ص ٢۴۴؛ تاریخ طبری، ج ۴، ص ١۴٨١ و ١۴٨٠؛&lt;/ref&gt;مسلمانان، پس از چندی با دخالت رستم فرخزاد، سردار ایرانی، حیره را از دست دادند، ولی دوباره به فرماندهی ابوعبیدة بن مسعود ثقفی حیره را فتح کردند.&lt;ref&gt;فتوح البلدان، ص ١٨&lt;/ref&gt;<br /> براساس منابع تاریخی، حاکمان حیره با بعضی از دولت ها نزاع وجنگ داشتند؛ از قبیل شیوخ غسانی &lt;ref&gt;ویل دورانت تاریخ تمدن، ج ۴، بخش اول، ص ١٩٩؛تاریخ یعقوبی، ج اول، ص ٢٠٣.&lt;/ref&gt;)و دولت بنی کنده &lt;ref&gt;تاریخ ایران از سلوکیان تا فروپاشی دولت ساسانیان، ج سوم، قسمت اول، ص ٧١۵&lt;/ref&gt;و با بعضی از دولت ها متحد بودن از قبیل ساسانیان &lt;ref&gt;تاریخ ایران از سلوکیان تا فروپاشی ساسانیان، ج ٣، قسمت اول، ص ٧١٢ و ٧١١&lt;/ref&gt;و دولت حمیران. &lt;ref&gt;اعراب حدود مرزهای روم شرقی و ایران، ص ١٩٠و ١٨٩&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ===دین و فرهنگ ===<br /> حیره به علت موقعیت جغرافیایى‏اش محلِ برخورد و تماس فرهنگ‏هاى ساسانى و یونانى ـ رومى و مسیحى بود.ابتدا خود از این فرهنگ‏ها تأثیر گرفت و سپس این فرهنگ‏ها را به اعراب ساکن در شبه جزیره [[عربستان]] منتقل کرد&lt;ref&gt;المفصل فى تاریخ العرب قبل الاسلام ج 7، ص 296&lt;/ref&gt;حیریان علاوه بر بت پرستی که دین اجدادی آنان بود.&lt;ref&gt; الحیره،المدینه المملکت العربیه،ص 29ـ 30&lt;/ref&gt;با یهودیت و مسیحیت و زرتشتی گری و مانویت نیز آشنا بودند.&lt;ref&gt;الحیره،المدینه المملکت العربیه،ص 29&lt;/ref&gt; بیشتر ساکنان حیره مسیحیان نسطوری بودند.&lt;ref&gt;الاعلاق النفیسه، ص ٢٢۶.&lt;/ref&gt;زبان سریانى براى مسیحیانِ حیره زبانِ علم و دین بود.&lt;ref&gt;مکتبه النهضه، ج 6، ص 628 ـ 269&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ===ویرانی===<br /> بر پایه گزارش‌های تاریخی، با تأسیس کوفه، حیات سیاسی و اجتماعی حیره در مسیر زوال افتاد، آبادانی در آن کاهش یافت و در اوایل حکومت معتضد عباسی کاملاً ویران شد.&lt;ref&gt;مروج الذهب، ج ا، ص ۴۶۵&lt;/ref&gt; برخی گفته‌اند برای برپایی ستون‌های [[مسجد کوفه]] از سنگ‌های قصرهای حیره استفاده کردند.&lt;ref&gt;جغرافیای تاریخی سرزمین‌های خلافت شرقی،ص ٨٢ و ٨١&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==حیره در حکومت امام علی(ع)==<br /> هنگامى كه امير مؤمنان (عليه السلام) [[کوفه]] را مركز حكومت خويش قرار داد. حيره همچنان مورد توجه او، كارگزاران و يارانش بود. &lt;ref&gt;تذكرة الخواص، ص ١٠٨؛كشف الغمه، ج ا، ص ٢٣٠.&lt;/ref&gt;) [[امام علی(ع)]] سپاه خود را در محلی بین حیره و کوفه که «جَرَعه» نام داشت، بسیج و تجهیز می‌کرد.&lt;ref&gt;الغارات،ص،105و106&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==حیره، پایگاه پیروان اهل بیت(ع)==<br /> بر طبق منابع تاریخی در جریان قیام مختار، او برای گرفتن کوفه اردوی خود را بین حیره و نجف به نام سبخه قرار داد. &lt;ref&gt;کوفه پیدایش شهر اسلامی، ص ٢٧٣ و ٢٧٢&lt;/ref&gt;و سال ۱۲۲ق در جریان قیام زیدبن علی در شهر کوفه، امیر کوفه به دلیل فعالیت های زید از آنجا خارج شد ودر حیره موضع گرفت. سپس درگیری شدیدی بین آنها و زید صورت گرفت که نتیجه آن به شهادت رسیدن زید بود.&lt;ref&gt;سیره و قیام زید بن علی، ص ٢٧٧، ٢٩٧، ٢٩٩، ٣١٧&lt;/ref&gt;<br /> خلفای عباسی شیعیان وسادات را مورد ظلم و ستم قرار می دادند آنها در شهر حیره بسیاری از شیعیان و سادات را زندانی یا به شهادت رساندند. &lt;ref&gt;تاریخ یعقوبی، ج 2، ص ٣۵٣، ٣۵٧، ٣۶٠، ٣۶۵&lt;/ref&gt;منتصرعباسی وقتی به خلافت رسید دستور داد که دیگر کسی متعرض شیعیان حیره نشود. &lt;ref&gt;مروج الذهب، ج ٢، ص ۵۴٢&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==حیره در روایات==<br /> در روایات است که امام علی(ع) منطقه میان نجف تا حیره را به چهل هزار درهم از دهقانان خرید و برای این معامله، شاهدانی گرفت؛ چون می‌دانست مدفن او در این منطقه خواهد بود.&lt;ref&gt;بحار الأنوار، ج ٢٢ ،ص ٣۶&lt;/ref&gt;[[امام صادق(ع)]] نیز قبر امام علی(ع) را در منطقه بین حیره و [[نجف]] معرفی می‌کرد و به زیارت می‌رفت.&lt;ref&gt;کامل الزیارات، ص ٣۴&lt;/ref&gt;به گفته عبدالله بن سنان، وقتی امام صادق(ع) در حیره بود، بارها به زیارت آن محل رفته، آن را [[حرم امام علی|قبر علی بن ابیطالب(ع)]] معرفی می‌کرد.&lt;ref&gt;کافی، ج ١ ص ۴۵۶&lt;/ref&gt;<br /> ==گالری==<br /> &lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;150px&quot;&gt;<br /> پرونده:حیره۲.JPG<br /> &lt;/gallery&gt;<br /> <br /> ==پانویس==<br /> {{پانویس}}<br /> ==منابع==<br /> {{منابع}}<br /> *احمد بن عمربن رسته،الاعلاق النفیسه،مترجم حسین قره چانلو،انتشارات امیر کبیر1380ش<br /> *بلاذری،احمد بن یحیی،فتوح البلدان،بیروت،دارومکتبه الهلال،1988م<br /> *پیگولفسکایا،اعراب حدود مرزهای شرقی و ایران،مترجم رضا عنایت الله،تهران،وزارت فرهنگ وآموزش عالی موسسه مطالعات وتحقیقات فرهنگی،1372ش<br /> *جان اندرو بویل،احسان بارشاطر،تاریخ از سلوکیان تا فروپاشی ساسانیان،مترجم انوشه،انتشارات امیر کبیر،تهران،1386ش<br /> *جواد علی،المفصل فی تاریخ العرب قبل الاسلام،دارلعلم للملایین مکتبه النهضه،بیروت1391ش<br /> *جواد علی،مکتبه النهضه،دارالعلم للملامیین،بغداد1978م<br /> *حسین کریمیان،سیره و قیام زید بن علی،انتشارات علمی و فرهنگی،تهران1382ش<br /> *حسینی عبدالزهرا،الغارات،دارالکتاب الاسلمی،بی جا،1410ق<br /> *حمزه اصفهانی،حمزه بن الحسن،تاریخ سنی مسلوک الارض والانبیاء،بیروت،داره المکتب الحیاه،280ق<br /> *زرین‌کوب، عبدالحسین. تاریخ ایران بعد از اسلام. چاپ سوم. تهران: انتشارات امیرکبیر ۱۳۶۲ش<br /> *سبط ابن جوزی،یوسف بن قزاوغلی،تذکره الخواص،الشریف الرضی،قم1376ش<br /> *فرهنگنامه زیارت،فصلنامه زیارت،شماره5،ص10<br /> *گای لسترینج،جغرافیای تاریخی سرزمینهای خلافت شرقی،مترجم محمود عرفان،شرکت انتشارات علمی وفرهنگی،تهران1377<br /> *مسعودی علی بن الحسین،التنبیه والاشراف،مصر،دارالصاوی،344-345ق<br /> *مسعودی،علی بن الحسین،مروج الذهب،قم،دارالهجره،1409ق<br /> *هشام جعیط،کوفه پیدایش شهر اسلامی،مترجم ابوالحسن سروقدمقدم،بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی،مشهد،1372ش<br /> *یوسف رزق الله غنیمه،الحیره:المدینه و المملکه العربیه،بغداد1936ق</div>

Askari https://wikihaj.com/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:Askari&diff=55010 2023-10-03T08:51:20Z

<p>Askari: /* صلح و جنگ */</p> <hr /> <div>{{جعبه اطلاعات شهر<br /> | عنوان = حیره<br /> | تصویر = حیره.jpg<br /> | توضیح تصویر =<br /> | اندازه تصویر =<br /> | طول جغرافیایی =<br /> |عرض جغرافیایی =<br /> | ویژگی =<br /> | کشور = &lt;!-- فقط نام کشور را بنویسید و آن را لینک نکنید --&gt; عراق<br /> | استان = [[نجف]]<br /> | مساحت =<br /> | جمعیت کل = تا ۷ هزار گزارش شده‌است.<br /> | نام محلی =<br /> | زبان = سریانی<br /> | نژاد = عربی<br /> | ادیان = [[مسیحیت|مسیحی]] و دیگر ادیان<br /> | مذهب =<br /> | جمعیت مسلمان =<br /> | جمعیت شیعه =<br /> | نام قدیم =<br /> | سال تأسیس = سده سوم میلادی<br /> | قدمت =<br /> | پیشینه اسلام = پس از فتح توسط سپاه اسلام<br /> | پیشینه تشیع =<br /> | وقایع مهم =<br /> | مکان‌های تاریخی =<br /> | زیارتگاه =<br /> | قبرستان‌ها =<br /> | حوزه علمیه =<br /> | مساجد =<br /> |حسینیه‌ها =<br /> | مؤسسات =<br /> | مذهبی =<br /> | اجتماعی =<br /> | سیاسی =<br /> }}<br /> '''حیره''' در جنوب شرقی [[نجف]] کنونی، کنار دریاچه ای به نام نجف قرار داشت. فاصله آن با [[کوفه]] 6کیلومتر گزارش شده است. پیدایش شهر حیره را به اوایل سده سوم میلادی دانسته‌اند. بنابر منابع تاریخی نخستین مکانی که در [[عراق]] به تمدن شهر نشینی روی آورد؛ شهر حیره بود. بیشتر ساکنین حیره مسیحیان نسطوری بودند که زبانشان سریانی بوده است. حاکمان حیره از قبایل مختلفی بودند؛ از جمله لخمیان وبنی‌نصر و بنی‌تمیم و غیره. حاکمان این شهر با برخی قبیله ها صلح و با برخی هم به جنگ می پرداختند. حیره به خاطر نزدیکی که به شهر کوفه داشت در زمان [[امام علی (ع)]] و قیام مختار و قیام زید بن علی مورد توجه قرار داشت. از زمانی که شهر کوفه تاسیس شد حیره به تدریج رو به زوال و نابودی کشیده شد.<br /> ==موقعیت==<br /> شهر حیره، در جنوب شرقی [[نجف]] کنونی و کنار دریاچه‌ای به نام نجف &lt;ref&gt;دائرة المعارف فارسی، ج ا، ص ٨٧٣. ۱&lt;/ref&gt;قرار داشت. مسعودی تاریخ‌نگار، فاصله بین کوفه و شهر حیره را سه میل گزارش کرده‌است. &lt;ref&gt;مروج الذهب، ج اول، ص۹۸.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==علت نامگذاری==<br /> در منابع کهن دربارۀ سبب نام‌گذاری حیره اختلاف‌نظر است. برخی آن را مشتق از «حَیر» به معنای منزلگاه، و گروهی دیگر از «تحیّر» به معنی سرگردان شدن، دانسته‌اند.&lt;ref&gt;تاریخ طبری، ج۱،ص556&lt;/ref&gt;برخی محققان معاصر برآن‌اند که حیره همان واژۀ «حرتا» یا «حرثا»، به معنی اردوگاه یا لشکرگاه است.&lt;ref&gt;تاریخ ایران بهد از اسلام،ص 228&lt;/ref&gt;<br /> پیش از شکل‌گیری شهر حیره، مردم آن منطقه خیمه‌نشین بودند، تا این که خیمه‌نشین‌ها گرد هم آمده، اردوگاه ثابت امیران لَخمی شکل گرفت و به تدریج، شهر پدید آمد. از این روی، این شهر به حیره یعنی اردوگاه و مجموعه‌ای از خیمه‌ها نامیده شد. &lt;ref&gt;دائره المعارف فارسی،ج۱، ص ۸۷۳&lt;/ref&gt;به این شهر، «حیرة النجف» نیز گفته می‌شد؛ چون حیره، در منطقه [[نجف]]، در فاصله سه میلی کوفه قرار داشت.&lt;ref&gt;حیره، فرهنگنامه زیارت، فصلنامه زیارت، شماره ۵، ص۱۰.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==از شکل‌گیری تا سرانجام==<br /> <br /> ===پیدایش===<br /> در اوایل سده سوم میلادی شماری از طایفه‌های عرب در پایان دوره اشکانیان، به [[عراق]] هجرت کردند.حیره در تاریخ و ادبیات عرب نیز به داشتن آب و هوای سالم، زمین‌های حاصلخیز، باغ‌های پرمیوه، و جویبا‌رهای زیاد شهرت داشت.&lt;ref&gt;البلدان، ص 262؛&lt;/ref&gt;این مهاجرین، به تدریج روستاها و قلعه‌هایی بنا کردند که از پیوستن آنها به یکدیگر، شهرهایی پدید آمد.&lt;ref&gt;کوفه پیدایش شهر اسلامی، ص ١۶و <br /> ١٧.]&lt;/ref&gt;<br /> ===نظام سیاسی===<br /> حاکمان حیره، تعدادی از لخمیان، بنی نصر، غسّانیان، بنی تمیم، کِنده و ایرانیان بودند. این افراد در مجموع حدود۵۲۳ سال حکومت کردند.&lt;ref&gt;التنبیه والاشراف، ص ١۶٧&lt;/ref&gt; بیشترین دوره حکومت حیره، نزدیک به ۳۰۰ سال، دست اعراب بنی‌لَخم بود. آن‌ها بنیانگذار حکومت حیره بوده و از سوی فرمانروایان ساسانی حمایت می‌شدند؛ زیرا لَخمیان سدّی میان [[ایران]] و اعراب پدید آورده و از تجاوز قبلیه‌های بدوی به مرزهای ایران جلوگیری می‌کردند.&lt;ref&gt;تاریخ سنی مسلوک الارض والانبیا، ص ٧۴ و ٧٣؛ تاریخ ایران بعد از اسلام، ص ٢٣٠ و ٢٢٩&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ===صلح و جنگ===<br /> در سده پنجم و ششم میلادی قدرت نظامی حیره افزایش یافت. بنی لخم که اولین حاکمان حیره بودند، با قبیله بکر وقبیله های سلیم و هوازن و اعضای طایفه نمیر و بنی تمیم متحد شدند.&lt;ref&gt;کوفه پیدایش شهر اسلامی، ص ١٨&lt;/ref&gt;در این دوره، حیره گسترش پیدا کرد که سواحل جنوبی [[فرات]] تا بادیةالشام، واقع در غرب عراق کنونی را دربر می‌گرفت.&lt;ref&gt;اعراب حدود مرزهای روم شرقی و ایران، ص ١٨۶- ١٨۵&lt;/ref&gt;<br /> در دوره عمر بن خطاب، خلیفه دوم و در جریان فتوحات وی، خالد بن ولید، حیره را محاصره کرد. محاصره حیره، در سال ۱۲ق. پس از نبرد نهر الدم رخ داد. این محاصره، با صلح بین اهل حیره و مسلمانان با دو شرط به سود مسلمانان به پایان رسید؛ یکی پرداخت جزیه و دیگری شورش نکردن علیه مسلمانان. با این دو شرط حیره، توسط سپاه اسلام فتح شد.&lt;ref&gt;فتوح البلدان، ص ٢۴۴؛ تاریخ طبری، ج ۴، ص ١۴٨١ و ١۴٨٠؛&lt;/ref&gt;مسلمانان، پس از چندی با دخالت رستم فرخزاد، سردار ایرانی، حیره را از دست دادند، ولی دوباره به فرماندهی ابوعبیدة بن مسعود ثقفی حیره را فتح کردند.&lt;ref&gt;فتوح البلدان، ص ١٨&lt;/ref&gt;<br /> براساس منابع تاریخی، حاکمان حیره با بعضی از دولت ها نزاع وجنگ داشتند؛ از قبیل شیوخ غسانی &lt;ref&gt;ویل دورانت تاریخ تمدن، ج ۴، بخش اول، ص ١٩٩؛تاریخ یعقوبی، ج اول، ص ٢٠٣.&lt;/ref&gt;)و دولت بنی کنده &lt;ref&gt;تاریخ ایران از سلوکیان تا فروپاشی دولت ساسانیان، ج سوم، قسمت اول، ص ٧١۵&lt;/ref&gt;.و با بعضی از دولت ها متحد بودن از قبیل ساسانیان &lt;ref&gt;تاریخ ایران از سلوکیان تا فروپاشی ساسانیان، ج ٣، قسمت اول، ص ٧١٢ و ٧١١&lt;/ref&gt;و دولت حمیران &lt;ref&gt;اعراب حدود مرزهای روم شرقی و ایران، ص ١٩٠و ١٨٩&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ===دین و فرهنگ ===<br /> حیره به علت موقعیت جغرافیایى‏اش محلِ برخورد و تماس فرهنگ‏هاى ساسانى و یونانى ـ رومى و مسیحى بود.ابتدا خود از این فرهنگ‏ها تأثیر گرفت و سپس این فرهنگ‏ها را به اعراب ساکن در شبه جزیره [[عربستان]] منتقل کرد&lt;ref&gt;المفصل فى تاریخ العرب قبل الاسلام ج 7، ص 296&lt;/ref&gt;حیریان علاوه بر بت پرستی که دین اجدادی آنان بود.&lt;ref&gt; الحیره،المدینه المملکت العربیه،ص 29ـ 30&lt;/ref&gt;با یهودیت و مسیحیت و زرتشتی گری و مانویت نیز آشنا بودند.&lt;ref&gt;الحیره،المدینه المملکت العربیه،ص 29&lt;/ref&gt; بیشتر ساکنان حیره مسیحیان نسطوری بودند.&lt;ref&gt;الاعلاق النفیسه، ص ٢٢۶.&lt;/ref&gt;زبان سریانى براى مسیحیانِ حیره زبانِ علم و دین بود.&lt;ref&gt;مکتبه النهضه، ج 6، ص 628 ـ 269&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ===ویرانی===<br /> بر پایه گزارش‌های تاریخی، با تأسیس کوفه، حیات سیاسی و اجتماعی حیره در مسیر زوال افتاد، آبادانی در آن کاهش یافت و در اوایل حکومت معتضد عباسی کاملاً ویران شد.&lt;ref&gt;مروج الذهب، ج ا، ص ۴۶۵&lt;/ref&gt; برخی گفته‌اند برای برپایی ستون‌های [[مسجد کوفه]] از سنگ‌های قصرهای حیره استفاده کردند.&lt;ref&gt;جغرافیای تاریخی سرزمین‌های خلافت شرقی،ص ٨٢ و ٨١&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==حیره در حکومت امام علی(ع)==<br /> هنگامى كه امير مؤمنان (عليه السلام) [[کوفه]] را مركز حكومت خويش قرار داد. حيره همچنان مورد توجه او، كارگزاران و يارانش بود. &lt;ref&gt;تذكرة الخواص، ص ١٠٨؛كشف الغمه، ج ا، ص ٢٣٠.&lt;/ref&gt;) [[امام علی(ع)]] سپاه خود را در محلی بین حیره و کوفه که «جَرَعه» نام داشت، بسیج و تجهیز می‌کرد.&lt;ref&gt;الغارات،ص،105و106&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==حیره، پایگاه پیروان اهل بیت(ع)==<br /> بر طبق منابع تاریخی در جریان قیام مختار، او برای گرفتن کوفه اردوی خود را بین حیره و نجف به نام سبخه قرار داد. &lt;ref&gt;کوفه پیدایش شهر اسلامی، ص ٢٧٣ و ٢٧٢&lt;/ref&gt;و سال ۱۲۲ق در جریان قیام زیدبن علی در شهر کوفه، امیر کوفه به دلیل فعالیت های زید از آنجا خارج شد ودر حیره موضع گرفت. سپس درگیری شدیدی بین آنها و زید صورت گرفت که نتیجه آن به شهادت رسیدن زید بود.&lt;ref&gt;سیره و قیام زید بن علی، ص ٢٧٧، ٢٩٧، ٢٩٩، ٣١٧&lt;/ref&gt;<br /> خلفای عباسی شیعیان وسادات را مورد ظلم و ستم قرار می دادند آنها در شهر حیره بسیاری از شیعیان و سادات را زندانی یا به شهادت رساندند. &lt;ref&gt;تاریخ یعقوبی، ج 2، ص ٣۵٣، ٣۵٧، ٣۶٠، ٣۶۵&lt;/ref&gt;منتصرعباسی وقتی به خلافت رسید دستور داد که دیگر کسی متعرض شیعیان حیره نشود. &lt;ref&gt;مروج الذهب، ج ٢، ص ۵۴٢&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==حیره در روایات==<br /> در روایات است که امام علی(ع) منطقه میان نجف تا حیره را به چهل هزار درهم از دهقانان خرید و برای این معامله، شاهدانی گرفت؛ چون می‌دانست مدفن او در این منطقه خواهد بود.&lt;ref&gt;بحار الأنوار، ج ٢٢ ،ص ٣۶&lt;/ref&gt;[[امام صادق(ع)]] نیز قبر امام علی(ع) را در منطقه بین حیره و [[نجف]] معرفی می‌کرد و به زیارت می‌رفت.&lt;ref&gt;کامل الزیارات، ص ٣۴&lt;/ref&gt;به گفته عبدالله بن سنان، وقتی امام صادق(ع) در حیره بود، بارها به زیارت آن محل رفته، آن را [[حرم امام علی|قبر علی بن ابیطالب(ع)]] معرفی می‌کرد.&lt;ref&gt;کافی، ج ١ ص ۴۵۶&lt;/ref&gt;<br /> ==گالری==<br /> &lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;150px&quot;&gt;<br /> پرونده:حیره۲.JPG<br /> &lt;/gallery&gt;<br /> <br /> ==پانویس==<br /> {{پانویس}}<br /> ==منابع==<br /> {{منابع}}<br /> *احمد بن عمربن رسته،الاعلاق النفیسه،مترجم حسین قره چانلو،انتشارات امیر کبیر1380ش<br /> *بلاذری،احمد بن یحیی،فتوح البلدان،بیروت،دارومکتبه الهلال،1988م<br /> *پیگولفسکایا،اعراب حدود مرزهای شرقی و ایران،مترجم رضا عنایت الله،تهران،وزارت فرهنگ وآموزش عالی موسسه مطالعات وتحقیقات فرهنگی،1372ش<br /> *جان اندرو بویل،احسان بارشاطر،تاریخ از سلوکیان تا فروپاشی ساسانیان،مترجم انوشه،انتشارات امیر کبیر،تهران،1386ش<br /> *جواد علی،المفصل فی تاریخ العرب قبل الاسلام،دارلعلم للملایین مکتبه النهضه،بیروت1391ش<br /> *جواد علی،مکتبه النهضه،دارالعلم للملامیین،بغداد1978م<br /> *حسین کریمیان،سیره و قیام زید بن علی،انتشارات علمی و فرهنگی،تهران1382ش<br /> *حسینی عبدالزهرا،الغارات،دارالکتاب الاسلمی،بی جا،1410ق<br /> *حمزه اصفهانی،حمزه بن الحسن،تاریخ سنی مسلوک الارض والانبیاء،بیروت،داره المکتب الحیاه،280ق<br /> *زرین‌کوب، عبدالحسین. تاریخ ایران بعد از اسلام. چاپ سوم. تهران: انتشارات امیرکبیر ۱۳۶۲ش<br /> *سبط ابن جوزی،یوسف بن قزاوغلی،تذکره الخواص،الشریف الرضی،قم1376ش<br /> *فرهنگنامه زیارت،فصلنامه زیارت،شماره5،ص10<br /> *گای لسترینج،جغرافیای تاریخی سرزمینهای خلافت شرقی،مترجم محمود عرفان،شرکت انتشارات علمی وفرهنگی،تهران1377<br /> *مسعودی علی بن الحسین،التنبیه والاشراف،مصر،دارالصاوی،344-345ق<br /> *مسعودی،علی بن الحسین،مروج الذهب،قم،دارالهجره،1409ق<br /> *هشام جعیط،کوفه پیدایش شهر اسلامی،مترجم ابوالحسن سروقدمقدم،بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی،مشهد،1372ش<br /> *یوسف رزق الله غنیمه،الحیره:المدینه و المملکه العربیه،بغداد1936ق</div>

Askari https://wikihaj.com/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:Askari&diff=55009 2023-10-03T08:50:37Z

<p>Askari: /* نظام سیاسی */</p> <hr /> <div>{{جعبه اطلاعات شهر<br /> | عنوان = حیره<br /> | تصویر = حیره.jpg<br /> | توضیح تصویر =<br /> | اندازه تصویر =<br /> | طول جغرافیایی =<br /> |عرض جغرافیایی =<br /> | ویژگی =<br /> | کشور = &lt;!-- فقط نام کشور را بنویسید و آن را لینک نکنید --&gt; عراق<br /> | استان = [[نجف]]<br /> | مساحت =<br /> | جمعیت کل = تا ۷ هزار گزارش شده‌است.<br /> | نام محلی =<br /> | زبان = سریانی<br /> | نژاد = عربی<br /> | ادیان = [[مسیحیت|مسیحی]] و دیگر ادیان<br /> | مذهب =<br /> | جمعیت مسلمان =<br /> | جمعیت شیعه =<br /> | نام قدیم =<br /> | سال تأسیس = سده سوم میلادی<br /> | قدمت =<br /> | پیشینه اسلام = پس از فتح توسط سپاه اسلام<br /> | پیشینه تشیع =<br /> | وقایع مهم =<br /> | مکان‌های تاریخی =<br /> | زیارتگاه =<br /> | قبرستان‌ها =<br /> | حوزه علمیه =<br /> | مساجد =<br /> |حسینیه‌ها =<br /> | مؤسسات =<br /> | مذهبی =<br /> | اجتماعی =<br /> | سیاسی =<br /> }}<br /> '''حیره''' در جنوب شرقی [[نجف]] کنونی، کنار دریاچه ای به نام نجف قرار داشت. فاصله آن با [[کوفه]] 6کیلومتر گزارش شده است. پیدایش شهر حیره را به اوایل سده سوم میلادی دانسته‌اند. بنابر منابع تاریخی نخستین مکانی که در [[عراق]] به تمدن شهر نشینی روی آورد؛ شهر حیره بود. بیشتر ساکنین حیره مسیحیان نسطوری بودند که زبانشان سریانی بوده است. حاکمان حیره از قبایل مختلفی بودند؛ از جمله لخمیان وبنی‌نصر و بنی‌تمیم و غیره. حاکمان این شهر با برخی قبیله ها صلح و با برخی هم به جنگ می پرداختند. حیره به خاطر نزدیکی که به شهر کوفه داشت در زمان [[امام علی (ع)]] و قیام مختار و قیام زید بن علی مورد توجه قرار داشت. از زمانی که شهر کوفه تاسیس شد حیره به تدریج رو به زوال و نابودی کشیده شد.<br /> ==موقعیت==<br /> شهر حیره، در جنوب شرقی [[نجف]] کنونی و کنار دریاچه‌ای به نام نجف &lt;ref&gt;دائرة المعارف فارسی، ج ا، ص ٨٧٣. ۱&lt;/ref&gt;قرار داشت. مسعودی تاریخ‌نگار، فاصله بین کوفه و شهر حیره را سه میل گزارش کرده‌است. &lt;ref&gt;مروج الذهب، ج اول، ص۹۸.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==علت نامگذاری==<br /> در منابع کهن دربارۀ سبب نام‌گذاری حیره اختلاف‌نظر است. برخی آن را مشتق از «حَیر» به معنای منزلگاه، و گروهی دیگر از «تحیّر» به معنی سرگردان شدن، دانسته‌اند.&lt;ref&gt;تاریخ طبری، ج۱،ص556&lt;/ref&gt;برخی محققان معاصر برآن‌اند که حیره همان واژۀ «حرتا» یا «حرثا»، به معنی اردوگاه یا لشکرگاه است.&lt;ref&gt;تاریخ ایران بهد از اسلام،ص 228&lt;/ref&gt;<br /> پیش از شکل‌گیری شهر حیره، مردم آن منطقه خیمه‌نشین بودند، تا این که خیمه‌نشین‌ها گرد هم آمده، اردوگاه ثابت امیران لَخمی شکل گرفت و به تدریج، شهر پدید آمد. از این روی، این شهر به حیره یعنی اردوگاه و مجموعه‌ای از خیمه‌ها نامیده شد. &lt;ref&gt;دائره المعارف فارسی،ج۱، ص ۸۷۳&lt;/ref&gt;به این شهر، «حیرة النجف» نیز گفته می‌شد؛ چون حیره، در منطقه [[نجف]]، در فاصله سه میلی کوفه قرار داشت.&lt;ref&gt;حیره، فرهنگنامه زیارت، فصلنامه زیارت، شماره ۵، ص۱۰.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==از شکل‌گیری تا سرانجام==<br /> <br /> ===پیدایش===<br /> در اوایل سده سوم میلادی شماری از طایفه‌های عرب در پایان دوره اشکانیان، به [[عراق]] هجرت کردند.حیره در تاریخ و ادبیات عرب نیز به داشتن آب و هوای سالم، زمین‌های حاصلخیز، باغ‌های پرمیوه، و جویبا‌رهای زیاد شهرت داشت.&lt;ref&gt;البلدان، ص 262؛&lt;/ref&gt;این مهاجرین، به تدریج روستاها و قلعه‌هایی بنا کردند که از پیوستن آنها به یکدیگر، شهرهایی پدید آمد.&lt;ref&gt;کوفه پیدایش شهر اسلامی، ص ١۶و <br /> ١٧.]&lt;/ref&gt;<br /> ===نظام سیاسی===<br /> حاکمان حیره، تعدادی از لخمیان، بنی نصر، غسّانیان، بنی تمیم، کِنده و ایرانیان بودند. این افراد در مجموع حدود۵۲۳ سال حکومت کردند.&lt;ref&gt;التنبیه والاشراف، ص ١۶٧&lt;/ref&gt; بیشترین دوره حکومت حیره، نزدیک به ۳۰۰ سال، دست اعراب بنی‌لَخم بود. آن‌ها بنیانگذار حکومت حیره بوده و از سوی فرمانروایان ساسانی حمایت می‌شدند؛ زیرا لَخمیان سدّی میان [[ایران]] و اعراب پدید آورده و از تجاوز قبلیه‌های بدوی به مرزهای ایران جلوگیری می‌کردند.&lt;ref&gt;تاریخ سنی مسلوک الارض والانبیا، ص ٧۴ و ٧٣؛ تاریخ ایران بعد از اسلام، ص ٢٣٠ و ٢٢٩&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ===صلح و جنگ===<br /> در سده پنجم و ششم میلادی قدرت نظامی حیره افزایش یافت. بنی لخم که اولین حاکمان حیره بودند، با قبیله بکر وقبیله های سلیم و هوازن و اعضای طایفه نمیر و بنی تمیم متحد شدند.&lt;ref&gt;کوفه پیدایش شهر اسلامی، ص ١٨&lt;/ref&gt;در این دوره، حیره گسترش پیدا کرد که سواحل جنوبی [[فرات]] تا بادیةالشام، واقع در غرب عراق کنونی را دربر می‌گرفت.&lt;ref&gt;اعراب حدود مرزهای روم شرقی و ایران، ص ١٨۶- ١٨۵&lt;/ref&gt;<br /> در دوره عمر بن خطاب، خلیفه دوم و در جریان فتوحات وی، خالد بن ولید، سردار سپاه اسلام حیره را محاصره کرد. محاصره حیره، در سال ۱۲ق. پس از نبرد نهر الدم رخ داد. این محاصره، با صلح بین اهل حیره و مسلمانان با دو شرط به سود مسلمانان به پایان رسید؛ یکی پرداخت جزیه و دیگری شورش نکردن علیه مسلمانان. با این دو شرط حیره، توسط سپاه اسلام فتح شد.&lt;ref&gt;فتوح البلدان، ص ٢۴۴؛ تاریخ طبری، ج ۴، ص ١۴٨١ و ١۴٨٠؛&lt;/ref&gt;مسلمانان، پس از چندی با دخالت رستم فرخزاد، سردار ایرانی، حیره را از دست دادند، ولی دوباره به فرماندهی ابوعبیدة بن مسعود ثقفی حیره را فتح کردند.&lt;ref&gt;فتوح البلدان، ص ١٨&lt;/ref&gt;<br /> براساس منابع تاریخی، حاکمان حیره با بعضی از دولت ها نزاع وجنگ داشتند؛ از قبیل شیوخ غسانی &lt;ref&gt;ویل دورانت تاریخ تمدن، ج ۴، بخش اول، ص ١٩٩؛تاریخ یعقوبی، ج اول، ص ٢٠٣.&lt;/ref&gt;)و دولت بنی کنده &lt;ref&gt;تاریخ ایران از سلوکیان تا فروپاشی دولت ساسانیان، ج سوم، قسمت اول، ص ٧١۵&lt;/ref&gt;.و با بعضی از دولت ها متحد بودن از قبیل ساسانیان &lt;ref&gt;تاریخ ایران از سلوکیان تا فروپاشی ساسانیان، ج ٣، قسمت اول، ص ٧١٢ و ٧١١&lt;/ref&gt;و دولت حمیران &lt;ref&gt;اعراب حدود مرزهای روم شرقی و ایران، ص ١٩٠و ١٨٩&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ===دین و فرهنگ ===<br /> حیره به علت موقعیت جغرافیایى‏اش محلِ برخورد و تماس فرهنگ‏هاى ساسانى و یونانى ـ رومى و مسیحى بود.ابتدا خود از این فرهنگ‏ها تأثیر گرفت و سپس این فرهنگ‏ها را به اعراب ساکن در شبه جزیره [[عربستان]] منتقل کرد&lt;ref&gt;المفصل فى تاریخ العرب قبل الاسلام ج 7، ص 296&lt;/ref&gt;حیریان علاوه بر بت پرستی که دین اجدادی آنان بود.&lt;ref&gt; الحیره،المدینه المملکت العربیه،ص 29ـ 30&lt;/ref&gt;با یهودیت و مسیحیت و زرتشتی گری و مانویت نیز آشنا بودند.&lt;ref&gt;الحیره،المدینه المملکت العربیه،ص 29&lt;/ref&gt; بیشتر ساکنان حیره مسیحیان نسطوری بودند.&lt;ref&gt;الاعلاق النفیسه، ص ٢٢۶.&lt;/ref&gt;زبان سریانى براى مسیحیانِ حیره زبانِ علم و دین بود.&lt;ref&gt;مکتبه النهضه، ج 6، ص 628 ـ 269&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ===ویرانی===<br /> بر پایه گزارش‌های تاریخی، با تأسیس کوفه، حیات سیاسی و اجتماعی حیره در مسیر زوال افتاد، آبادانی در آن کاهش یافت و در اوایل حکومت معتضد عباسی کاملاً ویران شد.&lt;ref&gt;مروج الذهب، ج ا، ص ۴۶۵&lt;/ref&gt; برخی گفته‌اند برای برپایی ستون‌های [[مسجد کوفه]] از سنگ‌های قصرهای حیره استفاده کردند.&lt;ref&gt;جغرافیای تاریخی سرزمین‌های خلافت شرقی،ص ٨٢ و ٨١&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==حیره در حکومت امام علی(ع)==<br /> هنگامى كه امير مؤمنان (عليه السلام) [[کوفه]] را مركز حكومت خويش قرار داد. حيره همچنان مورد توجه او، كارگزاران و يارانش بود. &lt;ref&gt;تذكرة الخواص، ص ١٠٨؛كشف الغمه، ج ا، ص ٢٣٠.&lt;/ref&gt;) [[امام علی(ع)]] سپاه خود را در محلی بین حیره و کوفه که «جَرَعه» نام داشت، بسیج و تجهیز می‌کرد.&lt;ref&gt;الغارات،ص،105و106&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==حیره، پایگاه پیروان اهل بیت(ع)==<br /> بر طبق منابع تاریخی در جریان قیام مختار، او برای گرفتن کوفه اردوی خود را بین حیره و نجف به نام سبخه قرار داد. &lt;ref&gt;کوفه پیدایش شهر اسلامی، ص ٢٧٣ و ٢٧٢&lt;/ref&gt;و سال ۱۲۲ق در جریان قیام زیدبن علی در شهر کوفه، امیر کوفه به دلیل فعالیت های زید از آنجا خارج شد ودر حیره موضع گرفت. سپس درگیری شدیدی بین آنها و زید صورت گرفت که نتیجه آن به شهادت رسیدن زید بود.&lt;ref&gt;سیره و قیام زید بن علی، ص ٢٧٧، ٢٩٧، ٢٩٩، ٣١٧&lt;/ref&gt;<br /> خلفای عباسی شیعیان وسادات را مورد ظلم و ستم قرار می دادند آنها در شهر حیره بسیاری از شیعیان و سادات را زندانی یا به شهادت رساندند. &lt;ref&gt;تاریخ یعقوبی، ج 2، ص ٣۵٣، ٣۵٧، ٣۶٠، ٣۶۵&lt;/ref&gt;منتصرعباسی وقتی به خلافت رسید دستور داد که دیگر کسی متعرض شیعیان حیره نشود. &lt;ref&gt;مروج الذهب، ج ٢، ص ۵۴٢&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==حیره در روایات==<br /> در روایات است که امام علی(ع) منطقه میان نجف تا حیره را به چهل هزار درهم از دهقانان خرید و برای این معامله، شاهدانی گرفت؛ چون می‌دانست مدفن او در این منطقه خواهد بود.&lt;ref&gt;بحار الأنوار، ج ٢٢ ،ص ٣۶&lt;/ref&gt;[[امام صادق(ع)]] نیز قبر امام علی(ع) را در منطقه بین حیره و [[نجف]] معرفی می‌کرد و به زیارت می‌رفت.&lt;ref&gt;کامل الزیارات، ص ٣۴&lt;/ref&gt;به گفته عبدالله بن سنان، وقتی امام صادق(ع) در حیره بود، بارها به زیارت آن محل رفته، آن را [[حرم امام علی|قبر علی بن ابیطالب(ع)]] معرفی می‌کرد.&lt;ref&gt;کافی، ج ١ ص ۴۵۶&lt;/ref&gt;<br /> ==گالری==<br /> &lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;150px&quot;&gt;<br /> پرونده:حیره۲.JPG<br /> &lt;/gallery&gt;<br /> <br /> ==پانویس==<br /> {{پانویس}}<br /> ==منابع==<br /> {{منابع}}<br /> *احمد بن عمربن رسته،الاعلاق النفیسه،مترجم حسین قره چانلو،انتشارات امیر کبیر1380ش<br /> *بلاذری،احمد بن یحیی،فتوح البلدان،بیروت،دارومکتبه الهلال،1988م<br /> *پیگولفسکایا،اعراب حدود مرزهای شرقی و ایران،مترجم رضا عنایت الله،تهران،وزارت فرهنگ وآموزش عالی موسسه مطالعات وتحقیقات فرهنگی،1372ش<br /> *جان اندرو بویل،احسان بارشاطر،تاریخ از سلوکیان تا فروپاشی ساسانیان،مترجم انوشه،انتشارات امیر کبیر،تهران،1386ش<br /> *جواد علی،المفصل فی تاریخ العرب قبل الاسلام،دارلعلم للملایین مکتبه النهضه،بیروت1391ش<br /> *جواد علی،مکتبه النهضه،دارالعلم للملامیین،بغداد1978م<br /> *حسین کریمیان،سیره و قیام زید بن علی،انتشارات علمی و فرهنگی،تهران1382ش<br /> *حسینی عبدالزهرا،الغارات،دارالکتاب الاسلمی،بی جا،1410ق<br /> *حمزه اصفهانی،حمزه بن الحسن،تاریخ سنی مسلوک الارض والانبیاء،بیروت،داره المکتب الحیاه،280ق<br /> *زرین‌کوب، عبدالحسین. تاریخ ایران بعد از اسلام. چاپ سوم. تهران: انتشارات امیرکبیر ۱۳۶۲ش<br /> *سبط ابن جوزی،یوسف بن قزاوغلی،تذکره الخواص،الشریف الرضی،قم1376ش<br /> *فرهنگنامه زیارت،فصلنامه زیارت،شماره5،ص10<br /> *گای لسترینج،جغرافیای تاریخی سرزمینهای خلافت شرقی،مترجم محمود عرفان،شرکت انتشارات علمی وفرهنگی،تهران1377<br /> *مسعودی علی بن الحسین،التنبیه والاشراف،مصر،دارالصاوی،344-345ق<br /> *مسعودی،علی بن الحسین،مروج الذهب،قم،دارالهجره،1409ق<br /> *هشام جعیط،کوفه پیدایش شهر اسلامی،مترجم ابوالحسن سروقدمقدم،بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی،مشهد،1372ش<br /> *یوسف رزق الله غنیمه،الحیره:المدینه و المملکه العربیه،بغداد1936ق</div>

Askari https://wikihaj.com/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:Askari&diff=55008 2023-10-03T08:47:15Z

<p>Askari: /* گالری */</p> <hr /> <div>{{جعبه اطلاعات شهر<br /> | عنوان = حیره<br /> | تصویر = حیره.jpg<br /> | توضیح تصویر =<br /> | اندازه تصویر =<br /> | طول جغرافیایی =<br /> |عرض جغرافیایی =<br /> | ویژگی =<br /> | کشور = &lt;!-- فقط نام کشور را بنویسید و آن را لینک نکنید --&gt; عراق<br /> | استان = [[نجف]]<br /> | مساحت =<br /> | جمعیت کل = تا ۷ هزار گزارش شده‌است.<br /> | نام محلی =<br /> | زبان = سریانی<br /> | نژاد = عربی<br /> | ادیان = [[مسیحیت|مسیحی]] و دیگر ادیان<br /> | مذهب =<br /> | جمعیت مسلمان =<br /> | جمعیت شیعه =<br /> | نام قدیم =<br /> | سال تأسیس = سده سوم میلادی<br /> | قدمت =<br /> | پیشینه اسلام = پس از فتح توسط سپاه اسلام<br /> | پیشینه تشیع =<br /> | وقایع مهم =<br /> | مکان‌های تاریخی =<br /> | زیارتگاه =<br /> | قبرستان‌ها =<br /> | حوزه علمیه =<br /> | مساجد =<br /> |حسینیه‌ها =<br /> | مؤسسات =<br /> | مذهبی =<br /> | اجتماعی =<br /> | سیاسی =<br /> }}<br /> '''حیره''' در جنوب شرقی [[نجف]] کنونی، کنار دریاچه ای به نام نجف قرار داشت. فاصله آن با [[کوفه]] 6کیلومتر گزارش شده است. پیدایش شهر حیره را به اوایل سده سوم میلادی دانسته‌اند. بنابر منابع تاریخی نخستین مکانی که در [[عراق]] به تمدن شهر نشینی روی آورد؛ شهر حیره بود. بیشتر ساکنین حیره مسیحیان نسطوری بودند که زبانشان سریانی بوده است. حاکمان حیره از قبایل مختلفی بودند؛ از جمله لخمیان وبنی‌نصر و بنی‌تمیم و غیره. حاکمان این شهر با برخی قبیله ها صلح و با برخی هم به جنگ می پرداختند. حیره به خاطر نزدیکی که به شهر کوفه داشت در زمان [[امام علی (ع)]] و قیام مختار و قیام زید بن علی مورد توجه قرار داشت. از زمانی که شهر کوفه تاسیس شد حیره به تدریج رو به زوال و نابودی کشیده شد.<br /> ==موقعیت==<br /> شهر حیره، در جنوب شرقی [[نجف]] کنونی و کنار دریاچه‌ای به نام نجف &lt;ref&gt;دائرة المعارف فارسی، ج ا، ص ٨٧٣. ۱&lt;/ref&gt;قرار داشت. مسعودی تاریخ‌نگار، فاصله بین کوفه و شهر حیره را سه میل گزارش کرده‌است. &lt;ref&gt;مروج الذهب، ج اول، ص۹۸.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==علت نامگذاری==<br /> در منابع کهن دربارۀ سبب نام‌گذاری حیره اختلاف‌نظر است. برخی آن را مشتق از «حَیر» به معنای منزلگاه، و گروهی دیگر از «تحیّر» به معنی سرگردان شدن، دانسته‌اند.&lt;ref&gt;تاریخ طبری، ج۱،ص556&lt;/ref&gt;برخی محققان معاصر برآن‌اند که حیره همان واژۀ «حرتا» یا «حرثا»، به معنی اردوگاه یا لشکرگاه است.&lt;ref&gt;تاریخ ایران بهد از اسلام،ص 228&lt;/ref&gt;<br /> پیش از شکل‌گیری شهر حیره، مردم آن منطقه خیمه‌نشین بودند، تا این که خیمه‌نشین‌ها گرد هم آمده، اردوگاه ثابت امیران لَخمی شکل گرفت و به تدریج، شهر پدید آمد. از این روی، این شهر به حیره یعنی اردوگاه و مجموعه‌ای از خیمه‌ها نامیده شد. &lt;ref&gt;دائره المعارف فارسی،ج۱، ص ۸۷۳&lt;/ref&gt;به این شهر، «حیرة النجف» نیز گفته می‌شد؛ چون حیره، در منطقه [[نجف]]، در فاصله سه میلی کوفه قرار داشت.&lt;ref&gt;حیره، فرهنگنامه زیارت، فصلنامه زیارت، شماره ۵، ص۱۰.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==از شکل‌گیری تا سرانجام==<br /> <br /> ===پیدایش===<br /> در اوایل سده سوم میلادی شماری از طایفه‌های عرب در پایان دوره اشکانیان، به [[عراق]] هجرت کردند.حیره در تاریخ و ادبیات عرب نیز به داشتن آب و هوای سالم، زمین‌های حاصلخیز، باغ‌های پرمیوه، و جویبا‌رهای زیاد شهرت داشت.&lt;ref&gt;البلدان، ص 262؛&lt;/ref&gt;این مهاجرین، به تدریج روستاها و قلعه‌هایی بنا کردند که از پیوستن آنها به یکدیگر، شهرهایی پدید آمد.&lt;ref&gt;کوفه پیدایش شهر اسلامی، ص ١۶و <br /> ١٧.]&lt;/ref&gt;<br /> ===نظام سیاسی===<br /> حاکمان حیره، تعدادی از لخمیان، بنی نصر، غسّانیان، بنی تمیم، کِنده و ایرانیان بودند. این افراد در مجموع حدود۵۲۳ سال حکومت کردند.&lt;ref&gt;التنبیه والاشراف، ص ١۶٧&lt;/ref&gt; بیشترین دوره حکومت حیره، نزدیک به ۳۰۰ سال، دست اعراب بنی‌لَخم بود. آن‌ها بنیانگذار حکومت حیره بوده و از سوی فرمانروایان ساسانی حمایت می‌شدند؛ زیرا لَخمیان سدّی میان ایران و اعراب پدید آورده و از تجاوز قبلیه‌های بدوی به مرزهای ایران جلوگیری می‌کردند.&lt;ref&gt;تاریخ سنی مسلوک الارض والانبیا، ص ٧۴ و ٧٣؛ تاریخ ایران بعد از اسلام، ص ٢٣٠ و ٢٢٩&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ===صلح و جنگ===<br /> در سده پنجم و ششم میلادی قدرت نظامی حیره افزایش یافت. بنی لخم که اولین حاکمان حیره بودند، با قبیله بکر وقبیله های سلیم و هوازن و اعضای طایفه نمیر و بنی تمیم متحد شدند.&lt;ref&gt;کوفه پیدایش شهر اسلامی، ص ١٨&lt;/ref&gt;در این دوره، حیره گسترش پیدا کرد که سواحل جنوبی [[فرات]] تا بادیةالشام، واقع در غرب عراق کنونی را دربر می‌گرفت.&lt;ref&gt;اعراب حدود مرزهای روم شرقی و ایران، ص ١٨۶- ١٨۵&lt;/ref&gt;<br /> در دوره عمر بن خطاب، خلیفه دوم و در جریان فتوحات وی، خالد بن ولید، سردار سپاه اسلام حیره را محاصره کرد. محاصره حیره، در سال ۱۲ق. پس از نبرد نهر الدم رخ داد. این محاصره، با صلح بین اهل حیره و مسلمانان با دو شرط به سود مسلمانان به پایان رسید؛ یکی پرداخت جزیه و دیگری شورش نکردن علیه مسلمانان. با این دو شرط حیره، توسط سپاه اسلام فتح شد.&lt;ref&gt;فتوح البلدان، ص ٢۴۴؛ تاریخ طبری، ج ۴، ص ١۴٨١ و ١۴٨٠؛&lt;/ref&gt;مسلمانان، پس از چندی با دخالت رستم فرخزاد، سردار ایرانی، حیره را از دست دادند، ولی دوباره به فرماندهی ابوعبیدة بن مسعود ثقفی حیره را فتح کردند.&lt;ref&gt;فتوح البلدان، ص ١٨&lt;/ref&gt;<br /> براساس منابع تاریخی، حاکمان حیره با بعضی از دولت ها نزاع وجنگ داشتند؛ از قبیل شیوخ غسانی &lt;ref&gt;ویل دورانت تاریخ تمدن، ج ۴، بخش اول، ص ١٩٩؛تاریخ یعقوبی، ج اول، ص ٢٠٣.&lt;/ref&gt;)و دولت بنی کنده &lt;ref&gt;تاریخ ایران از سلوکیان تا فروپاشی دولت ساسانیان، ج سوم، قسمت اول، ص ٧١۵&lt;/ref&gt;.و با بعضی از دولت ها متحد بودن از قبیل ساسانیان &lt;ref&gt;تاریخ ایران از سلوکیان تا فروپاشی ساسانیان، ج ٣، قسمت اول، ص ٧١٢ و ٧١١&lt;/ref&gt;و دولت حمیران &lt;ref&gt;اعراب حدود مرزهای روم شرقی و ایران، ص ١٩٠و ١٨٩&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ===دین و فرهنگ ===<br /> حیره به علت موقعیت جغرافیایى‏اش محلِ برخورد و تماس فرهنگ‏هاى ساسانى و یونانى ـ رومى و مسیحى بود.ابتدا خود از این فرهنگ‏ها تأثیر گرفت و سپس این فرهنگ‏ها را به اعراب ساکن در شبه جزیره [[عربستان]] منتقل کرد&lt;ref&gt;المفصل فى تاریخ العرب قبل الاسلام ج 7، ص 296&lt;/ref&gt;حیریان علاوه بر بت پرستی که دین اجدادی آنان بود.&lt;ref&gt; الحیره،المدینه المملکت العربیه،ص 29ـ 30&lt;/ref&gt;با یهودیت و مسیحیت و زرتشتی گری و مانویت نیز آشنا بودند.&lt;ref&gt;الحیره،المدینه المملکت العربیه،ص 29&lt;/ref&gt; بیشتر ساکنان حیره مسیحیان نسطوری بودند.&lt;ref&gt;الاعلاق النفیسه، ص ٢٢۶.&lt;/ref&gt;زبان سریانى براى مسیحیانِ حیره زبانِ علم و دین بود.&lt;ref&gt;مکتبه النهضه، ج 6، ص 628 ـ 269&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ===ویرانی===<br /> بر پایه گزارش‌های تاریخی، با تأسیس کوفه، حیات سیاسی و اجتماعی حیره در مسیر زوال افتاد، آبادانی در آن کاهش یافت و در اوایل حکومت معتضد عباسی کاملاً ویران شد.&lt;ref&gt;مروج الذهب، ج ا، ص ۴۶۵&lt;/ref&gt; برخی گفته‌اند برای برپایی ستون‌های [[مسجد کوفه]] از سنگ‌های قصرهای حیره استفاده کردند.&lt;ref&gt;جغرافیای تاریخی سرزمین‌های خلافت شرقی،ص ٨٢ و ٨١&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==حیره در حکومت امام علی(ع)==<br /> هنگامى كه امير مؤمنان (عليه السلام) [[کوفه]] را مركز حكومت خويش قرار داد. حيره همچنان مورد توجه او، كارگزاران و يارانش بود. &lt;ref&gt;تذكرة الخواص، ص ١٠٨؛كشف الغمه، ج ا، ص ٢٣٠.&lt;/ref&gt;) [[امام علی(ع)]] سپاه خود را در محلی بین حیره و کوفه که «جَرَعه» نام داشت، بسیج و تجهیز می‌کرد.&lt;ref&gt;الغارات،ص،105و106&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==حیره، پایگاه پیروان اهل بیت(ع)==<br /> بر طبق منابع تاریخی در جریان قیام مختار، او برای گرفتن کوفه اردوی خود را بین حیره و نجف به نام سبخه قرار داد. &lt;ref&gt;کوفه پیدایش شهر اسلامی، ص ٢٧٣ و ٢٧٢&lt;/ref&gt;و سال ۱۲۲ق در جریان قیام زیدبن علی در شهر کوفه، امیر کوفه به دلیل فعالیت های زید از آنجا خارج شد ودر حیره موضع گرفت. سپس درگیری شدیدی بین آنها و زید صورت گرفت که نتیجه آن به شهادت رسیدن زید بود.&lt;ref&gt;سیره و قیام زید بن علی، ص ٢٧٧، ٢٩٧، ٢٩٩، ٣١٧&lt;/ref&gt;<br /> خلفای عباسی شیعیان وسادات را مورد ظلم و ستم قرار می دادند آنها در شهر حیره بسیاری از شیعیان و سادات را زندانی یا به شهادت رساندند. &lt;ref&gt;تاریخ یعقوبی، ج 2، ص ٣۵٣، ٣۵٧، ٣۶٠، ٣۶۵&lt;/ref&gt;منتصرعباسی وقتی به خلافت رسید دستور داد که دیگر کسی متعرض شیعیان حیره نشود. &lt;ref&gt;مروج الذهب، ج ٢، ص ۵۴٢&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==حیره در روایات==<br /> در روایات است که امام علی(ع) منطقه میان نجف تا حیره را به چهل هزار درهم از دهقانان خرید و برای این معامله، شاهدانی گرفت؛ چون می‌دانست مدفن او در این منطقه خواهد بود.&lt;ref&gt;بحار الأنوار، ج ٢٢ ،ص ٣۶&lt;/ref&gt;[[امام صادق(ع)]] نیز قبر امام علی(ع) را در منطقه بین حیره و [[نجف]] معرفی می‌کرد و به زیارت می‌رفت.&lt;ref&gt;کامل الزیارات، ص ٣۴&lt;/ref&gt;به گفته عبدالله بن سنان، وقتی امام صادق(ع) در حیره بود، بارها به زیارت آن محل رفته، آن را [[حرم امام علی|قبر علی بن ابیطالب(ع)]] معرفی می‌کرد.&lt;ref&gt;کافی، ج ١ ص ۴۵۶&lt;/ref&gt;<br /> ==گالری==<br /> &lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;150px&quot;&gt;<br /> پرونده:حیره۲.JPG<br /> &lt;/gallery&gt;<br /> <br /> ==پانویس==<br /> {{پانویس}}<br /> ==منابع==<br /> {{منابع}}<br /> *احمد بن عمربن رسته،الاعلاق النفیسه،مترجم حسین قره چانلو،انتشارات امیر کبیر1380ش<br /> *بلاذری،احمد بن یحیی،فتوح البلدان،بیروت،دارومکتبه الهلال،1988م<br /> *پیگولفسکایا،اعراب حدود مرزهای شرقی و ایران،مترجم رضا عنایت الله،تهران،وزارت فرهنگ وآموزش عالی موسسه مطالعات وتحقیقات فرهنگی،1372ش<br /> *جان اندرو بویل،احسان بارشاطر،تاریخ از سلوکیان تا فروپاشی ساسانیان،مترجم انوشه،انتشارات امیر کبیر،تهران،1386ش<br /> *جواد علی،المفصل فی تاریخ العرب قبل الاسلام،دارلعلم للملایین مکتبه النهضه،بیروت1391ش<br /> *جواد علی،مکتبه النهضه،دارالعلم للملامیین،بغداد1978م<br /> *حسین کریمیان،سیره و قیام زید بن علی،انتشارات علمی و فرهنگی،تهران1382ش<br /> *حسینی عبدالزهرا،الغارات،دارالکتاب الاسلمی،بی جا،1410ق<br /> *حمزه اصفهانی،حمزه بن الحسن،تاریخ سنی مسلوک الارض والانبیاء،بیروت،داره المکتب الحیاه،280ق<br /> *زرین‌کوب، عبدالحسین. تاریخ ایران بعد از اسلام. چاپ سوم. تهران: انتشارات امیرکبیر ۱۳۶۲ش<br /> *سبط ابن جوزی،یوسف بن قزاوغلی،تذکره الخواص،الشریف الرضی،قم1376ش<br /> *فرهنگنامه زیارت،فصلنامه زیارت،شماره5،ص10<br /> *گای لسترینج،جغرافیای تاریخی سرزمینهای خلافت شرقی،مترجم محمود عرفان،شرکت انتشارات علمی وفرهنگی،تهران1377<br /> *مسعودی علی بن الحسین،التنبیه والاشراف،مصر،دارالصاوی،344-345ق<br /> *مسعودی،علی بن الحسین،مروج الذهب،قم،دارالهجره،1409ق<br /> *هشام جعیط،کوفه پیدایش شهر اسلامی،مترجم ابوالحسن سروقدمقدم،بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی،مشهد،1372ش<br /> *یوسف رزق الله غنیمه،الحیره:المدینه و المملکه العربیه،بغداد1936ق</div>

Askari https://wikihaj.com/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:Askari&diff=55007 2023-10-03T08:46:35Z

<p>Askari: /* گالری */</p> <hr /> <div>{{جعبه اطلاعات شهر<br /> | عنوان = حیره<br /> | تصویر = حیره.jpg<br /> | توضیح تصویر =<br /> | اندازه تصویر =<br /> | طول جغرافیایی =<br /> |عرض جغرافیایی =<br /> | ویژگی =<br /> | کشور = &lt;!-- فقط نام کشور را بنویسید و آن را لینک نکنید --&gt; عراق<br /> | استان = [[نجف]]<br /> | مساحت =<br /> | جمعیت کل = تا ۷ هزار گزارش شده‌است.<br /> | نام محلی =<br /> | زبان = سریانی<br /> | نژاد = عربی<br /> | ادیان = [[مسیحیت|مسیحی]] و دیگر ادیان<br /> | مذهب =<br /> | جمعیت مسلمان =<br /> | جمعیت شیعه =<br /> | نام قدیم =<br /> | سال تأسیس = سده سوم میلادی<br /> | قدمت =<br /> | پیشینه اسلام = پس از فتح توسط سپاه اسلام<br /> | پیشینه تشیع =<br /> | وقایع مهم =<br /> | مکان‌های تاریخی =<br /> | زیارتگاه =<br /> | قبرستان‌ها =<br /> | حوزه علمیه =<br /> | مساجد =<br /> |حسینیه‌ها =<br /> | مؤسسات =<br /> | مذهبی =<br /> | اجتماعی =<br /> | سیاسی =<br /> }}<br /> '''حیره''' در جنوب شرقی [[نجف]] کنونی، کنار دریاچه ای به نام نجف قرار داشت. فاصله آن با [[کوفه]] 6کیلومتر گزارش شده است. پیدایش شهر حیره را به اوایل سده سوم میلادی دانسته‌اند. بنابر منابع تاریخی نخستین مکانی که در [[عراق]] به تمدن شهر نشینی روی آورد؛ شهر حیره بود. بیشتر ساکنین حیره مسیحیان نسطوری بودند که زبانشان سریانی بوده است. حاکمان حیره از قبایل مختلفی بودند؛ از جمله لخمیان وبنی‌نصر و بنی‌تمیم و غیره. حاکمان این شهر با برخی قبیله ها صلح و با برخی هم به جنگ می پرداختند. حیره به خاطر نزدیکی که به شهر کوفه داشت در زمان [[امام علی (ع)]] و قیام مختار و قیام زید بن علی مورد توجه قرار داشت. از زمانی که شهر کوفه تاسیس شد حیره به تدریج رو به زوال و نابودی کشیده شد.<br /> ==موقعیت==<br /> شهر حیره، در جنوب شرقی [[نجف]] کنونی و کنار دریاچه‌ای به نام نجف &lt;ref&gt;دائرة المعارف فارسی، ج ا، ص ٨٧٣. ۱&lt;/ref&gt;قرار داشت. مسعودی تاریخ‌نگار، فاصله بین کوفه و شهر حیره را سه میل گزارش کرده‌است. &lt;ref&gt;مروج الذهب، ج اول، ص۹۸.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==علت نامگذاری==<br /> در منابع کهن دربارۀ سبب نام‌گذاری حیره اختلاف‌نظر است. برخی آن را مشتق از «حَیر» به معنای منزلگاه، و گروهی دیگر از «تحیّر» به معنی سرگردان شدن، دانسته‌اند.&lt;ref&gt;تاریخ طبری، ج۱،ص556&lt;/ref&gt;برخی محققان معاصر برآن‌اند که حیره همان واژۀ «حرتا» یا «حرثا»، به معنی اردوگاه یا لشکرگاه است.&lt;ref&gt;تاریخ ایران بهد از اسلام،ص 228&lt;/ref&gt;<br /> پیش از شکل‌گیری شهر حیره، مردم آن منطقه خیمه‌نشین بودند، تا این که خیمه‌نشین‌ها گرد هم آمده، اردوگاه ثابت امیران لَخمی شکل گرفت و به تدریج، شهر پدید آمد. از این روی، این شهر به حیره یعنی اردوگاه و مجموعه‌ای از خیمه‌ها نامیده شد. &lt;ref&gt;دائره المعارف فارسی،ج۱، ص ۸۷۳&lt;/ref&gt;به این شهر، «حیرة النجف» نیز گفته می‌شد؛ چون حیره، در منطقه [[نجف]]، در فاصله سه میلی کوفه قرار داشت.&lt;ref&gt;حیره، فرهنگنامه زیارت، فصلنامه زیارت، شماره ۵، ص۱۰.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==از شکل‌گیری تا سرانجام==<br /> <br /> ===پیدایش===<br /> در اوایل سده سوم میلادی شماری از طایفه‌های عرب در پایان دوره اشکانیان، به [[عراق]] هجرت کردند.حیره در تاریخ و ادبیات عرب نیز به داشتن آب و هوای سالم، زمین‌های حاصلخیز، باغ‌های پرمیوه، و جویبا‌رهای زیاد شهرت داشت.&lt;ref&gt;البلدان، ص 262؛&lt;/ref&gt;این مهاجرین، به تدریج روستاها و قلعه‌هایی بنا کردند که از پیوستن آنها به یکدیگر، شهرهایی پدید آمد.&lt;ref&gt;کوفه پیدایش شهر اسلامی، ص ١۶و <br /> ١٧.]&lt;/ref&gt;<br /> ===نظام سیاسی===<br /> حاکمان حیره، تعدادی از لخمیان، بنی نصر، غسّانیان، بنی تمیم، کِنده و ایرانیان بودند. این افراد در مجموع حدود۵۲۳ سال حکومت کردند.&lt;ref&gt;التنبیه والاشراف، ص ١۶٧&lt;/ref&gt; بیشترین دوره حکومت حیره، نزدیک به ۳۰۰ سال، دست اعراب بنی‌لَخم بود. آن‌ها بنیانگذار حکومت حیره بوده و از سوی فرمانروایان ساسانی حمایت می‌شدند؛ زیرا لَخمیان سدّی میان ایران و اعراب پدید آورده و از تجاوز قبلیه‌های بدوی به مرزهای ایران جلوگیری می‌کردند.&lt;ref&gt;تاریخ سنی مسلوک الارض والانبیا، ص ٧۴ و ٧٣؛ تاریخ ایران بعد از اسلام، ص ٢٣٠ و ٢٢٩&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ===صلح و جنگ===<br /> در سده پنجم و ششم میلادی قدرت نظامی حیره افزایش یافت. بنی لخم که اولین حاکمان حیره بودند، با قبیله بکر وقبیله های سلیم و هوازن و اعضای طایفه نمیر و بنی تمیم متحد شدند.&lt;ref&gt;کوفه پیدایش شهر اسلامی، ص ١٨&lt;/ref&gt;در این دوره، حیره گسترش پیدا کرد که سواحل جنوبی [[فرات]] تا بادیةالشام، واقع در غرب عراق کنونی را دربر می‌گرفت.&lt;ref&gt;اعراب حدود مرزهای روم شرقی و ایران، ص ١٨۶- ١٨۵&lt;/ref&gt;<br /> در دوره عمر بن خطاب، خلیفه دوم و در جریان فتوحات وی، خالد بن ولید، سردار سپاه اسلام حیره را محاصره کرد. محاصره حیره، در سال ۱۲ق. پس از نبرد نهر الدم رخ داد. این محاصره، با صلح بین اهل حیره و مسلمانان با دو شرط به سود مسلمانان به پایان رسید؛ یکی پرداخت جزیه و دیگری شورش نکردن علیه مسلمانان. با این دو شرط حیره، توسط سپاه اسلام فتح شد.&lt;ref&gt;فتوح البلدان، ص ٢۴۴؛ تاریخ طبری، ج ۴، ص ١۴٨١ و ١۴٨٠؛&lt;/ref&gt;مسلمانان، پس از چندی با دخالت رستم فرخزاد، سردار ایرانی، حیره را از دست دادند، ولی دوباره به فرماندهی ابوعبیدة بن مسعود ثقفی حیره را فتح کردند.&lt;ref&gt;فتوح البلدان، ص ١٨&lt;/ref&gt;<br /> براساس منابع تاریخی، حاکمان حیره با بعضی از دولت ها نزاع وجنگ داشتند؛ از قبیل شیوخ غسانی &lt;ref&gt;ویل دورانت تاریخ تمدن، ج ۴، بخش اول، ص ١٩٩؛تاریخ یعقوبی، ج اول، ص ٢٠٣.&lt;/ref&gt;)و دولت بنی کنده &lt;ref&gt;تاریخ ایران از سلوکیان تا فروپاشی دولت ساسانیان، ج سوم، قسمت اول، ص ٧١۵&lt;/ref&gt;.و با بعضی از دولت ها متحد بودن از قبیل ساسانیان &lt;ref&gt;تاریخ ایران از سلوکیان تا فروپاشی ساسانیان، ج ٣، قسمت اول، ص ٧١٢ و ٧١١&lt;/ref&gt;و دولت حمیران &lt;ref&gt;اعراب حدود مرزهای روم شرقی و ایران، ص ١٩٠و ١٨٩&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ===دین و فرهنگ ===<br /> حیره به علت موقعیت جغرافیایى‏اش محلِ برخورد و تماس فرهنگ‏هاى ساسانى و یونانى ـ رومى و مسیحى بود.ابتدا خود از این فرهنگ‏ها تأثیر گرفت و سپس این فرهنگ‏ها را به اعراب ساکن در شبه جزیره [[عربستان]] منتقل کرد&lt;ref&gt;المفصل فى تاریخ العرب قبل الاسلام ج 7، ص 296&lt;/ref&gt;حیریان علاوه بر بت پرستی که دین اجدادی آنان بود.&lt;ref&gt; الحیره،المدینه المملکت العربیه،ص 29ـ 30&lt;/ref&gt;با یهودیت و مسیحیت و زرتشتی گری و مانویت نیز آشنا بودند.&lt;ref&gt;الحیره،المدینه المملکت العربیه،ص 29&lt;/ref&gt; بیشتر ساکنان حیره مسیحیان نسطوری بودند.&lt;ref&gt;الاعلاق النفیسه، ص ٢٢۶.&lt;/ref&gt;زبان سریانى براى مسیحیانِ حیره زبانِ علم و دین بود.&lt;ref&gt;مکتبه النهضه، ج 6، ص 628 ـ 269&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ===ویرانی===<br /> بر پایه گزارش‌های تاریخی، با تأسیس کوفه، حیات سیاسی و اجتماعی حیره در مسیر زوال افتاد، آبادانی در آن کاهش یافت و در اوایل حکومت معتضد عباسی کاملاً ویران شد.&lt;ref&gt;مروج الذهب، ج ا، ص ۴۶۵&lt;/ref&gt; برخی گفته‌اند برای برپایی ستون‌های [[مسجد کوفه]] از سنگ‌های قصرهای حیره استفاده کردند.&lt;ref&gt;جغرافیای تاریخی سرزمین‌های خلافت شرقی،ص ٨٢ و ٨١&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==حیره در حکومت امام علی(ع)==<br /> هنگامى كه امير مؤمنان (عليه السلام) [[کوفه]] را مركز حكومت خويش قرار داد. حيره همچنان مورد توجه او، كارگزاران و يارانش بود. &lt;ref&gt;تذكرة الخواص، ص ١٠٨؛كشف الغمه، ج ا، ص ٢٣٠.&lt;/ref&gt;) [[امام علی(ع)]] سپاه خود را در محلی بین حیره و کوفه که «جَرَعه» نام داشت، بسیج و تجهیز می‌کرد.&lt;ref&gt;الغارات،ص،105و106&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==حیره، پایگاه پیروان اهل بیت(ع)==<br /> بر طبق منابع تاریخی در جریان قیام مختار، او برای گرفتن کوفه اردوی خود را بین حیره و نجف به نام سبخه قرار داد. &lt;ref&gt;کوفه پیدایش شهر اسلامی، ص ٢٧٣ و ٢٧٢&lt;/ref&gt;و سال ۱۲۲ق در جریان قیام زیدبن علی در شهر کوفه، امیر کوفه به دلیل فعالیت های زید از آنجا خارج شد ودر حیره موضع گرفت. سپس درگیری شدیدی بین آنها و زید صورت گرفت که نتیجه آن به شهادت رسیدن زید بود.&lt;ref&gt;سیره و قیام زید بن علی، ص ٢٧٧، ٢٩٧، ٢٩٩، ٣١٧&lt;/ref&gt;<br /> خلفای عباسی شیعیان وسادات را مورد ظلم و ستم قرار می دادند آنها در شهر حیره بسیاری از شیعیان و سادات را زندانی یا به شهادت رساندند. &lt;ref&gt;تاریخ یعقوبی، ج 2، ص ٣۵٣، ٣۵٧، ٣۶٠، ٣۶۵&lt;/ref&gt;منتصرعباسی وقتی به خلافت رسید دستور داد که دیگر کسی متعرض شیعیان حیره نشود. &lt;ref&gt;مروج الذهب، ج ٢، ص ۵۴٢&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==حیره در روایات==<br /> در روایات است که امام علی(ع) منطقه میان نجف تا حیره را به چهل هزار درهم از دهقانان خرید و برای این معامله، شاهدانی گرفت؛ چون می‌دانست مدفن او در این منطقه خواهد بود.&lt;ref&gt;بحار الأنوار، ج ٢٢ ،ص ٣۶&lt;/ref&gt;[[امام صادق(ع)]] نیز قبر امام علی(ع) را در منطقه بین حیره و [[نجف]] معرفی می‌کرد و به زیارت می‌رفت.&lt;ref&gt;کامل الزیارات، ص ٣۴&lt;/ref&gt;به گفته عبدالله بن سنان، وقتی امام صادق(ع) در حیره بود، بارها به زیارت آن محل رفته، آن را [[حرم امام علی|قبر علی بن ابیطالب(ع)]] معرفی می‌کرد.&lt;ref&gt;کافی، ج ١ ص ۴۵۶&lt;/ref&gt;<br /> ==گالری==<br /> &lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;150px&quot;&gt;<br /> پرونده:حیره.jpg<br /> پرونده:حیره۲.jpg<br /> &lt;/gallery&gt;<br /> <br /> ==پانویس==<br /> {{پانویس}}<br /> ==منابع==<br /> {{منابع}}<br /> *احمد بن عمربن رسته،الاعلاق النفیسه،مترجم حسین قره چانلو،انتشارات امیر کبیر1380ش<br /> *بلاذری،احمد بن یحیی،فتوح البلدان،بیروت،دارومکتبه الهلال،1988م<br /> *پیگولفسکایا،اعراب حدود مرزهای شرقی و ایران،مترجم رضا عنایت الله،تهران،وزارت فرهنگ وآموزش عالی موسسه مطالعات وتحقیقات فرهنگی،1372ش<br /> *جان اندرو بویل،احسان بارشاطر،تاریخ از سلوکیان تا فروپاشی ساسانیان،مترجم انوشه،انتشارات امیر کبیر،تهران،1386ش<br /> *جواد علی،المفصل فی تاریخ العرب قبل الاسلام،دارلعلم للملایین مکتبه النهضه،بیروت1391ش<br /> *جواد علی،مکتبه النهضه،دارالعلم للملامیین،بغداد1978م<br /> *حسین کریمیان،سیره و قیام زید بن علی،انتشارات علمی و فرهنگی،تهران1382ش<br /> *حسینی عبدالزهرا،الغارات،دارالکتاب الاسلمی،بی جا،1410ق<br /> *حمزه اصفهانی،حمزه بن الحسن،تاریخ سنی مسلوک الارض والانبیاء،بیروت،داره المکتب الحیاه،280ق<br /> *زرین‌کوب، عبدالحسین. تاریخ ایران بعد از اسلام. چاپ سوم. تهران: انتشارات امیرکبیر ۱۳۶۲ش<br /> *سبط ابن جوزی،یوسف بن قزاوغلی،تذکره الخواص،الشریف الرضی،قم1376ش<br /> *فرهنگنامه زیارت،فصلنامه زیارت،شماره5،ص10<br /> *گای لسترینج،جغرافیای تاریخی سرزمینهای خلافت شرقی،مترجم محمود عرفان،شرکت انتشارات علمی وفرهنگی،تهران1377<br /> *مسعودی علی بن الحسین،التنبیه والاشراف،مصر،دارالصاوی،344-345ق<br /> *مسعودی،علی بن الحسین،مروج الذهب،قم،دارالهجره،1409ق<br /> *هشام جعیط،کوفه پیدایش شهر اسلامی،مترجم ابوالحسن سروقدمقدم،بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی،مشهد،1372ش<br /> *یوسف رزق الله غنیمه،الحیره:المدینه و المملکه العربیه،بغداد1936ق</div>

Askari https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%AD%DB%8C%D8%B1%D9%87%DB%B2.JPG&diff=55006 2023-10-03T08:45:59Z

<p>Askari: عکسی از شهر حیره بعد از ویرانی</p> <hr /> <div>== خلاصه ==<br /> عکسی از شهر حیره بعد از ویرانی</div>

Askari https://wikihaj.com/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:Askari&diff=55005 2023-10-03T08:41:02Z

<p>Askari: /* گالری */</p> <hr /> <div>{{جعبه اطلاعات شهر<br /> | عنوان = حیره<br /> | تصویر = حیره.jpg<br /> | توضیح تصویر =<br /> | اندازه تصویر =<br /> | طول جغرافیایی =<br /> |عرض جغرافیایی =<br /> | ویژگی =<br /> | کشور = &lt;!-- فقط نام کشور را بنویسید و آن را لینک نکنید --&gt; عراق<br /> | استان = [[نجف]]<br /> | مساحت =<br /> | جمعیت کل = تا ۷ هزار گزارش شده‌است.<br /> | نام محلی =<br /> | زبان = سریانی<br /> | نژاد = عربی<br /> | ادیان = [[مسیحیت|مسیحی]] و دیگر ادیان<br /> | مذهب =<br /> | جمعیت مسلمان =<br /> | جمعیت شیعه =<br /> | نام قدیم =<br /> | سال تأسیس = سده سوم میلادی<br /> | قدمت =<br /> | پیشینه اسلام = پس از فتح توسط سپاه اسلام<br /> | پیشینه تشیع =<br /> | وقایع مهم =<br /> | مکان‌های تاریخی =<br /> | زیارتگاه =<br /> | قبرستان‌ها =<br /> | حوزه علمیه =<br /> | مساجد =<br /> |حسینیه‌ها =<br /> | مؤسسات =<br /> | مذهبی =<br /> | اجتماعی =<br /> | سیاسی =<br /> }}<br /> '''حیره''' در جنوب شرقی [[نجف]] کنونی، کنار دریاچه ای به نام نجف قرار داشت. فاصله آن با [[کوفه]] 6کیلومتر گزارش شده است. پیدایش شهر حیره را به اوایل سده سوم میلادی دانسته‌اند. بنابر منابع تاریخی نخستین مکانی که در [[عراق]] به تمدن شهر نشینی روی آورد؛ شهر حیره بود. بیشتر ساکنین حیره مسیحیان نسطوری بودند که زبانشان سریانی بوده است. حاکمان حیره از قبایل مختلفی بودند؛ از جمله لخمیان وبنی‌نصر و بنی‌تمیم و غیره. حاکمان این شهر با برخی قبیله ها صلح و با برخی هم به جنگ می پرداختند. حیره به خاطر نزدیکی که به شهر کوفه داشت در زمان [[امام علی (ع)]] و قیام مختار و قیام زید بن علی مورد توجه قرار داشت. از زمانی که شهر کوفه تاسیس شد حیره به تدریج رو به زوال و نابودی کشیده شد.<br /> ==موقعیت==<br /> شهر حیره، در جنوب شرقی [[نجف]] کنونی و کنار دریاچه‌ای به نام نجف &lt;ref&gt;دائرة المعارف فارسی، ج ا، ص ٨٧٣. ۱&lt;/ref&gt;قرار داشت. مسعودی تاریخ‌نگار، فاصله بین کوفه و شهر حیره را سه میل گزارش کرده‌است. &lt;ref&gt;مروج الذهب، ج اول، ص۹۸.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==علت نامگذاری==<br /> در منابع کهن دربارۀ سبب نام‌گذاری حیره اختلاف‌نظر است. برخی آن را مشتق از «حَیر» به معنای منزلگاه، و گروهی دیگر از «تحیّر» به معنی سرگردان شدن، دانسته‌اند.&lt;ref&gt;تاریخ طبری، ج۱،ص556&lt;/ref&gt;برخی محققان معاصر برآن‌اند که حیره همان واژۀ «حرتا» یا «حرثا»، به معنی اردوگاه یا لشکرگاه است.&lt;ref&gt;تاریخ ایران بهد از اسلام،ص 228&lt;/ref&gt;<br /> پیش از شکل‌گیری شهر حیره، مردم آن منطقه خیمه‌نشین بودند، تا این که خیمه‌نشین‌ها گرد هم آمده، اردوگاه ثابت امیران لَخمی شکل گرفت و به تدریج، شهر پدید آمد. از این روی، این شهر به حیره یعنی اردوگاه و مجموعه‌ای از خیمه‌ها نامیده شد. &lt;ref&gt;دائره المعارف فارسی،ج۱، ص ۸۷۳&lt;/ref&gt;به این شهر، «حیرة النجف» نیز گفته می‌شد؛ چون حیره، در منطقه [[نجف]]، در فاصله سه میلی کوفه قرار داشت.&lt;ref&gt;حیره، فرهنگنامه زیارت، فصلنامه زیارت، شماره ۵، ص۱۰.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==از شکل‌گیری تا سرانجام==<br /> <br /> ===پیدایش===<br /> در اوایل سده سوم میلادی شماری از طایفه‌های عرب در پایان دوره اشکانیان، به [[عراق]] هجرت کردند.حیره در تاریخ و ادبیات عرب نیز به داشتن آب و هوای سالم، زمین‌های حاصلخیز، باغ‌های پرمیوه، و جویبا‌رهای زیاد شهرت داشت.&lt;ref&gt;البلدان، ص 262؛&lt;/ref&gt;این مهاجرین، به تدریج روستاها و قلعه‌هایی بنا کردند که از پیوستن آنها به یکدیگر، شهرهایی پدید آمد.&lt;ref&gt;کوفه پیدایش شهر اسلامی، ص ١۶و <br /> ١٧.]&lt;/ref&gt;<br /> ===نظام سیاسی===<br /> حاکمان حیره، تعدادی از لخمیان، بنی نصر، غسّانیان، بنی تمیم، کِنده و ایرانیان بودند. این افراد در مجموع حدود۵۲۳ سال حکومت کردند.&lt;ref&gt;التنبیه والاشراف، ص ١۶٧&lt;/ref&gt; بیشترین دوره حکومت حیره، نزدیک به ۳۰۰ سال، دست اعراب بنی‌لَخم بود. آن‌ها بنیانگذار حکومت حیره بوده و از سوی فرمانروایان ساسانی حمایت می‌شدند؛ زیرا لَخمیان سدّی میان ایران و اعراب پدید آورده و از تجاوز قبلیه‌های بدوی به مرزهای ایران جلوگیری می‌کردند.&lt;ref&gt;تاریخ سنی مسلوک الارض والانبیا، ص ٧۴ و ٧٣؛ تاریخ ایران بعد از اسلام، ص ٢٣٠ و ٢٢٩&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ===صلح و جنگ===<br /> در سده پنجم و ششم میلادی قدرت نظامی حیره افزایش یافت. بنی لخم که اولین حاکمان حیره بودند، با قبیله بکر وقبیله های سلیم و هوازن و اعضای طایفه نمیر و بنی تمیم متحد شدند.&lt;ref&gt;کوفه پیدایش شهر اسلامی، ص ١٨&lt;/ref&gt;در این دوره، حیره گسترش پیدا کرد که سواحل جنوبی [[فرات]] تا بادیةالشام، واقع در غرب عراق کنونی را دربر می‌گرفت.&lt;ref&gt;اعراب حدود مرزهای روم شرقی و ایران، ص ١٨۶- ١٨۵&lt;/ref&gt;<br /> در دوره عمر بن خطاب، خلیفه دوم و در جریان فتوحات وی، خالد بن ولید، سردار سپاه اسلام حیره را محاصره کرد. محاصره حیره، در سال ۱۲ق. پس از نبرد نهر الدم رخ داد. این محاصره، با صلح بین اهل حیره و مسلمانان با دو شرط به سود مسلمانان به پایان رسید؛ یکی پرداخت جزیه و دیگری شورش نکردن علیه مسلمانان. با این دو شرط حیره، توسط سپاه اسلام فتح شد.&lt;ref&gt;فتوح البلدان، ص ٢۴۴؛ تاریخ طبری، ج ۴، ص ١۴٨١ و ١۴٨٠؛&lt;/ref&gt;مسلمانان، پس از چندی با دخالت رستم فرخزاد، سردار ایرانی، حیره را از دست دادند، ولی دوباره به فرماندهی ابوعبیدة بن مسعود ثقفی حیره را فتح کردند.&lt;ref&gt;فتوح البلدان، ص ١٨&lt;/ref&gt;<br /> براساس منابع تاریخی، حاکمان حیره با بعضی از دولت ها نزاع وجنگ داشتند؛ از قبیل شیوخ غسانی &lt;ref&gt;ویل دورانت تاریخ تمدن، ج ۴، بخش اول، ص ١٩٩؛تاریخ یعقوبی، ج اول، ص ٢٠٣.&lt;/ref&gt;)و دولت بنی کنده &lt;ref&gt;تاریخ ایران از سلوکیان تا فروپاشی دولت ساسانیان، ج سوم، قسمت اول، ص ٧١۵&lt;/ref&gt;.و با بعضی از دولت ها متحد بودن از قبیل ساسانیان &lt;ref&gt;تاریخ ایران از سلوکیان تا فروپاشی ساسانیان، ج ٣، قسمت اول، ص ٧١٢ و ٧١١&lt;/ref&gt;و دولت حمیران &lt;ref&gt;اعراب حدود مرزهای روم شرقی و ایران، ص ١٩٠و ١٨٩&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ===دین و فرهنگ ===<br /> حیره به علت موقعیت جغرافیایى‏اش محلِ برخورد و تماس فرهنگ‏هاى ساسانى و یونانى ـ رومى و مسیحى بود.ابتدا خود از این فرهنگ‏ها تأثیر گرفت و سپس این فرهنگ‏ها را به اعراب ساکن در شبه جزیره [[عربستان]] منتقل کرد&lt;ref&gt;المفصل فى تاریخ العرب قبل الاسلام ج 7، ص 296&lt;/ref&gt;حیریان علاوه بر بت پرستی که دین اجدادی آنان بود.&lt;ref&gt; الحیره،المدینه المملکت العربیه،ص 29ـ 30&lt;/ref&gt;با یهودیت و مسیحیت و زرتشتی گری و مانویت نیز آشنا بودند.&lt;ref&gt;الحیره،المدینه المملکت العربیه،ص 29&lt;/ref&gt; بیشتر ساکنان حیره مسیحیان نسطوری بودند.&lt;ref&gt;الاعلاق النفیسه، ص ٢٢۶.&lt;/ref&gt;زبان سریانى براى مسیحیانِ حیره زبانِ علم و دین بود.&lt;ref&gt;مکتبه النهضه، ج 6، ص 628 ـ 269&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ===ویرانی===<br /> بر پایه گزارش‌های تاریخی، با تأسیس کوفه، حیات سیاسی و اجتماعی حیره در مسیر زوال افتاد، آبادانی در آن کاهش یافت و در اوایل حکومت معتضد عباسی کاملاً ویران شد.&lt;ref&gt;مروج الذهب، ج ا، ص ۴۶۵&lt;/ref&gt; برخی گفته‌اند برای برپایی ستون‌های [[مسجد کوفه]] از سنگ‌های قصرهای حیره استفاده کردند.&lt;ref&gt;جغرافیای تاریخی سرزمین‌های خلافت شرقی،ص ٨٢ و ٨١&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==حیره در حکومت امام علی(ع)==<br /> هنگامى كه امير مؤمنان (عليه السلام) [[کوفه]] را مركز حكومت خويش قرار داد. حيره همچنان مورد توجه او، كارگزاران و يارانش بود. &lt;ref&gt;تذكرة الخواص، ص ١٠٨؛كشف الغمه، ج ا، ص ٢٣٠.&lt;/ref&gt;) [[امام علی(ع)]] سپاه خود را در محلی بین حیره و کوفه که «جَرَعه» نام داشت، بسیج و تجهیز می‌کرد.&lt;ref&gt;الغارات،ص،105و106&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==حیره، پایگاه پیروان اهل بیت(ع)==<br /> بر طبق منابع تاریخی در جریان قیام مختار، او برای گرفتن کوفه اردوی خود را بین حیره و نجف به نام سبخه قرار داد. &lt;ref&gt;کوفه پیدایش شهر اسلامی، ص ٢٧٣ و ٢٧٢&lt;/ref&gt;و سال ۱۲۲ق در جریان قیام زیدبن علی در شهر کوفه، امیر کوفه به دلیل فعالیت های زید از آنجا خارج شد ودر حیره موضع گرفت. سپس درگیری شدیدی بین آنها و زید صورت گرفت که نتیجه آن به شهادت رسیدن زید بود.&lt;ref&gt;سیره و قیام زید بن علی، ص ٢٧٧، ٢٩٧، ٢٩٩، ٣١٧&lt;/ref&gt;<br /> خلفای عباسی شیعیان وسادات را مورد ظلم و ستم قرار می دادند آنها در شهر حیره بسیاری از شیعیان و سادات را زندانی یا به شهادت رساندند. &lt;ref&gt;تاریخ یعقوبی، ج 2، ص ٣۵٣، ٣۵٧، ٣۶٠، ٣۶۵&lt;/ref&gt;منتصرعباسی وقتی به خلافت رسید دستور داد که دیگر کسی متعرض شیعیان حیره نشود. &lt;ref&gt;مروج الذهب، ج ٢، ص ۵۴٢&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==حیره در روایات==<br /> در روایات است که امام علی(ع) منطقه میان نجف تا حیره را به چهل هزار درهم از دهقانان خرید و برای این معامله، شاهدانی گرفت؛ چون می‌دانست مدفن او در این منطقه خواهد بود.&lt;ref&gt;بحار الأنوار، ج ٢٢ ،ص ٣۶&lt;/ref&gt;[[امام صادق(ع)]] نیز قبر امام علی(ع) را در منطقه بین حیره و [[نجف]] معرفی می‌کرد و به زیارت می‌رفت.&lt;ref&gt;کامل الزیارات، ص ٣۴&lt;/ref&gt;به گفته عبدالله بن سنان، وقتی امام صادق(ع) در حیره بود، بارها به زیارت آن محل رفته، آن را [[حرم امام علی|قبر علی بن ابیطالب(ع)]] معرفی می‌کرد.&lt;ref&gt;کافی، ج ١ ص ۴۵۶&lt;/ref&gt;<br /> ==گالری==<br /> &lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;150px&quot;&gt;<br /> پرونده:حیره.jpg<br /> &lt;/gallery&gt;<br /> <br /> ==پانویس==<br /> {{پانویس}}<br /> ==منابع==<br /> {{منابع}}<br /> *احمد بن عمربن رسته،الاعلاق النفیسه،مترجم حسین قره چانلو،انتشارات امیر کبیر1380ش<br /> *بلاذری،احمد بن یحیی،فتوح البلدان،بیروت،دارومکتبه الهلال،1988م<br /> *پیگولفسکایا،اعراب حدود مرزهای شرقی و ایران،مترجم رضا عنایت الله،تهران،وزارت فرهنگ وآموزش عالی موسسه مطالعات وتحقیقات فرهنگی،1372ش<br /> *جان اندرو بویل،احسان بارشاطر،تاریخ از سلوکیان تا فروپاشی ساسانیان،مترجم انوشه،انتشارات امیر کبیر،تهران،1386ش<br /> *جواد علی،المفصل فی تاریخ العرب قبل الاسلام،دارلعلم للملایین مکتبه النهضه،بیروت1391ش<br /> *جواد علی،مکتبه النهضه،دارالعلم للملامیین،بغداد1978م<br /> *حسین کریمیان،سیره و قیام زید بن علی،انتشارات علمی و فرهنگی،تهران1382ش<br /> *حسینی عبدالزهرا،الغارات،دارالکتاب الاسلمی،بی جا،1410ق<br /> *حمزه اصفهانی،حمزه بن الحسن،تاریخ سنی مسلوک الارض والانبیاء،بیروت،داره المکتب الحیاه،280ق<br /> *زرین‌کوب، عبدالحسین. تاریخ ایران بعد از اسلام. چاپ سوم. تهران: انتشارات امیرکبیر ۱۳۶۲ش<br /> *سبط ابن جوزی،یوسف بن قزاوغلی،تذکره الخواص،الشریف الرضی،قم1376ش<br /> *فرهنگنامه زیارت،فصلنامه زیارت،شماره5،ص10<br /> *گای لسترینج،جغرافیای تاریخی سرزمینهای خلافت شرقی،مترجم محمود عرفان،شرکت انتشارات علمی وفرهنگی،تهران1377<br /> *مسعودی علی بن الحسین،التنبیه والاشراف،مصر،دارالصاوی،344-345ق<br /> *مسعودی،علی بن الحسین،مروج الذهب،قم،دارالهجره،1409ق<br /> *هشام جعیط،کوفه پیدایش شهر اسلامی،مترجم ابوالحسن سروقدمقدم،بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی،مشهد،1372ش<br /> *یوسف رزق الله غنیمه،الحیره:المدینه و المملکه العربیه،بغداد1936ق</div>

Askari https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%AD%DB%8C%D8%B1%D9%87.jpg&diff=55004 2023-10-03T08:39:34Z

<p>Askari: Askari نسخهٔ تازه‌ای از پرونده:حیره.jpg را بارگذاری کرد</p> <hr /> <div>== خلاصه ==<br /> شهر حيره، در جنوب شرقى نجف كنونى و كنار درياچه‌اى به نام نجف قرار داشت. شهر حیره، مرکز سرزمین حیره بود، که دره پايين‌دستِ فرات و قسمت بالاى خليج فارس را دربر مى‌گرفت. برگفته از العربی الجدید:<br /> https://www.alaraby.co.uk/fullimage/510245b1-8cac-447a-899e-ea8b01db740c/82bd2c4c-c207-4802-a6bd-d82166cb4f5d<br /> <br /> [[رده:شهرهای تاریخی عراق]]<br /> [[رده:شهرهای شیعی]]</div>

Askari https://wikihaj.com/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:Askari&diff=55003 2023-10-03T08:33:29Z

<p>Askari: /* منابع */</p> <hr /> <div>{{جعبه اطلاعات شهر<br /> | عنوان = حیره<br /> | تصویر = حیره.jpg<br /> | توضیح تصویر =<br /> | اندازه تصویر =<br /> | طول جغرافیایی =<br /> |عرض جغرافیایی =<br /> | ویژگی =<br /> | کشور = &lt;!-- فقط نام کشور را بنویسید و آن را لینک نکنید --&gt; عراق<br /> | استان = [[نجف]]<br /> | مساحت =<br /> | جمعیت کل = تا ۷ هزار گزارش شده‌است.<br /> | نام محلی =<br /> | زبان = سریانی<br /> | نژاد = عربی<br /> | ادیان = [[مسیحیت|مسیحی]] و دیگر ادیان<br /> | مذهب =<br /> | جمعیت مسلمان =<br /> | جمعیت شیعه =<br /> | نام قدیم =<br /> | سال تأسیس = سده سوم میلادی<br /> | قدمت =<br /> | پیشینه اسلام = پس از فتح توسط سپاه اسلام<br /> | پیشینه تشیع =<br /> | وقایع مهم =<br /> | مکان‌های تاریخی =<br /> | زیارتگاه =<br /> | قبرستان‌ها =<br /> | حوزه علمیه =<br /> | مساجد =<br /> |حسینیه‌ها =<br /> | مؤسسات =<br /> | مذهبی =<br /> | اجتماعی =<br /> | سیاسی =<br /> }}<br /> '''حیره''' در جنوب شرقی [[نجف]] کنونی، کنار دریاچه ای به نام نجف قرار داشت. فاصله آن با [[کوفه]] 6کیلومتر گزارش شده است. پیدایش شهر حیره را به اوایل سده سوم میلادی دانسته‌اند. بنابر منابع تاریخی نخستین مکانی که در [[عراق]] به تمدن شهر نشینی روی آورد؛ شهر حیره بود. بیشتر ساکنین حیره مسیحیان نسطوری بودند که زبانشان سریانی بوده است. حاکمان حیره از قبایل مختلفی بودند؛ از جمله لخمیان وبنی‌نصر و بنی‌تمیم و غیره. حاکمان این شهر با برخی قبیله ها صلح و با برخی هم به جنگ می پرداختند. حیره به خاطر نزدیکی که به شهر کوفه داشت در زمان [[امام علی (ع)]] و قیام مختار و قیام زید بن علی مورد توجه قرار داشت. از زمانی که شهر کوفه تاسیس شد حیره به تدریج رو به زوال و نابودی کشیده شد.<br /> ==موقعیت==<br /> شهر حیره، در جنوب شرقی [[نجف]] کنونی و کنار دریاچه‌ای به نام نجف &lt;ref&gt;دائرة المعارف فارسی، ج ا، ص ٨٧٣. ۱&lt;/ref&gt;قرار داشت. مسعودی تاریخ‌نگار، فاصله بین کوفه و شهر حیره را سه میل گزارش کرده‌است. &lt;ref&gt;مروج الذهب، ج اول، ص۹۸.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==علت نامگذاری==<br /> در منابع کهن دربارۀ سبب نام‌گذاری حیره اختلاف‌نظر است. برخی آن را مشتق از «حَیر» به معنای منزلگاه، و گروهی دیگر از «تحیّر» به معنی سرگردان شدن، دانسته‌اند.&lt;ref&gt;تاریخ طبری، ج۱،ص556&lt;/ref&gt;برخی محققان معاصر برآن‌اند که حیره همان واژۀ «حرتا» یا «حرثا»، به معنی اردوگاه یا لشکرگاه است.&lt;ref&gt;تاریخ ایران بهد از اسلام،ص 228&lt;/ref&gt;<br /> پیش از شکل‌گیری شهر حیره، مردم آن منطقه خیمه‌نشین بودند، تا این که خیمه‌نشین‌ها گرد هم آمده، اردوگاه ثابت امیران لَخمی شکل گرفت و به تدریج، شهر پدید آمد. از این روی، این شهر به حیره یعنی اردوگاه و مجموعه‌ای از خیمه‌ها نامیده شد. &lt;ref&gt;دائره المعارف فارسی،ج۱، ص ۸۷۳&lt;/ref&gt;به این شهر، «حیرة النجف» نیز گفته می‌شد؛ چون حیره، در منطقه [[نجف]]، در فاصله سه میلی کوفه قرار داشت.&lt;ref&gt;حیره، فرهنگنامه زیارت، فصلنامه زیارت، شماره ۵، ص۱۰.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==از شکل‌گیری تا سرانجام==<br /> <br /> ===پیدایش===<br /> در اوایل سده سوم میلادی شماری از طایفه‌های عرب در پایان دوره اشکانیان، به [[عراق]] هجرت کردند.حیره در تاریخ و ادبیات عرب نیز به داشتن آب و هوای سالم، زمین‌های حاصلخیز، باغ‌های پرمیوه، و جویبا‌رهای زیاد شهرت داشت.&lt;ref&gt;البلدان، ص 262؛&lt;/ref&gt;این مهاجرین، به تدریج روستاها و قلعه‌هایی بنا کردند که از پیوستن آنها به یکدیگر، شهرهایی پدید آمد.&lt;ref&gt;کوفه پیدایش شهر اسلامی، ص ١۶و <br /> ١٧.]&lt;/ref&gt;<br /> ===نظام سیاسی===<br /> حاکمان حیره، تعدادی از لخمیان، بنی نصر، غسّانیان، بنی تمیم، کِنده و ایرانیان بودند. این افراد در مجموع حدود۵۲۳ سال حکومت کردند.&lt;ref&gt;التنبیه والاشراف، ص ١۶٧&lt;/ref&gt; بیشترین دوره حکومت حیره، نزدیک به ۳۰۰ سال، دست اعراب بنی‌لَخم بود. آن‌ها بنیانگذار حکومت حیره بوده و از سوی فرمانروایان ساسانی حمایت می‌شدند؛ زیرا لَخمیان سدّی میان ایران و اعراب پدید آورده و از تجاوز قبلیه‌های بدوی به مرزهای ایران جلوگیری می‌کردند.&lt;ref&gt;تاریخ سنی مسلوک الارض والانبیا، ص ٧۴ و ٧٣؛ تاریخ ایران بعد از اسلام، ص ٢٣٠ و ٢٢٩&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ===صلح و جنگ===<br /> در سده پنجم و ششم میلادی قدرت نظامی حیره افزایش یافت. بنی لخم که اولین حاکمان حیره بودند، با قبیله بکر وقبیله های سلیم و هوازن و اعضای طایفه نمیر و بنی تمیم متحد شدند.&lt;ref&gt;کوفه پیدایش شهر اسلامی، ص ١٨&lt;/ref&gt;در این دوره، حیره گسترش پیدا کرد که سواحل جنوبی [[فرات]] تا بادیةالشام، واقع در غرب عراق کنونی را دربر می‌گرفت.&lt;ref&gt;اعراب حدود مرزهای روم شرقی و ایران، ص ١٨۶- ١٨۵&lt;/ref&gt;<br /> در دوره عمر بن خطاب، خلیفه دوم و در جریان فتوحات وی، خالد بن ولید، سردار سپاه اسلام حیره را محاصره کرد. محاصره حیره، در سال ۱۲ق. پس از نبرد نهر الدم رخ داد. این محاصره، با صلح بین اهل حیره و مسلمانان با دو شرط به سود مسلمانان به پایان رسید؛ یکی پرداخت جزیه و دیگری شورش نکردن علیه مسلمانان. با این دو شرط حیره، توسط سپاه اسلام فتح شد.&lt;ref&gt;فتوح البلدان، ص ٢۴۴؛ تاریخ طبری، ج ۴، ص ١۴٨١ و ١۴٨٠؛&lt;/ref&gt;مسلمانان، پس از چندی با دخالت رستم فرخزاد، سردار ایرانی، حیره را از دست دادند، ولی دوباره به فرماندهی ابوعبیدة بن مسعود ثقفی حیره را فتح کردند.&lt;ref&gt;فتوح البلدان، ص ١٨&lt;/ref&gt;<br /> براساس منابع تاریخی، حاکمان حیره با بعضی از دولت ها نزاع وجنگ داشتند؛ از قبیل شیوخ غسانی &lt;ref&gt;ویل دورانت تاریخ تمدن، ج ۴، بخش اول، ص ١٩٩؛تاریخ یعقوبی، ج اول، ص ٢٠٣.&lt;/ref&gt;)و دولت بنی کنده &lt;ref&gt;تاریخ ایران از سلوکیان تا فروپاشی دولت ساسانیان، ج سوم، قسمت اول، ص ٧١۵&lt;/ref&gt;.و با بعضی از دولت ها متحد بودن از قبیل ساسانیان &lt;ref&gt;تاریخ ایران از سلوکیان تا فروپاشی ساسانیان، ج ٣، قسمت اول، ص ٧١٢ و ٧١١&lt;/ref&gt;و دولت حمیران &lt;ref&gt;اعراب حدود مرزهای روم شرقی و ایران، ص ١٩٠و ١٨٩&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ===دین و فرهنگ ===<br /> حیره به علت موقعیت جغرافیایى‏اش محلِ برخورد و تماس فرهنگ‏هاى ساسانى و یونانى ـ رومى و مسیحى بود.ابتدا خود از این فرهنگ‏ها تأثیر گرفت و سپس این فرهنگ‏ها را به اعراب ساکن در شبه جزیره [[عربستان]] منتقل کرد&lt;ref&gt;المفصل فى تاریخ العرب قبل الاسلام ج 7، ص 296&lt;/ref&gt;حیریان علاوه بر بت پرستی که دین اجدادی آنان بود.&lt;ref&gt; الحیره،المدینه المملکت العربیه،ص 29ـ 30&lt;/ref&gt;با یهودیت و مسیحیت و زرتشتی گری و مانویت نیز آشنا بودند.&lt;ref&gt;الحیره،المدینه المملکت العربیه،ص 29&lt;/ref&gt; بیشتر ساکنان حیره مسیحیان نسطوری بودند.&lt;ref&gt;الاعلاق النفیسه، ص ٢٢۶.&lt;/ref&gt;زبان سریانى براى مسیحیانِ حیره زبانِ علم و دین بود.&lt;ref&gt;مکتبه النهضه، ج 6، ص 628 ـ 269&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ===ویرانی===<br /> بر پایه گزارش‌های تاریخی، با تأسیس کوفه، حیات سیاسی و اجتماعی حیره در مسیر زوال افتاد، آبادانی در آن کاهش یافت و در اوایل حکومت معتضد عباسی کاملاً ویران شد.&lt;ref&gt;مروج الذهب، ج ا، ص ۴۶۵&lt;/ref&gt; برخی گفته‌اند برای برپایی ستون‌های [[مسجد کوفه]] از سنگ‌های قصرهای حیره استفاده کردند.&lt;ref&gt;جغرافیای تاریخی سرزمین‌های خلافت شرقی،ص ٨٢ و ٨١&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==حیره در حکومت امام علی(ع)==<br /> هنگامى كه امير مؤمنان (عليه السلام) [[کوفه]] را مركز حكومت خويش قرار داد. حيره همچنان مورد توجه او، كارگزاران و يارانش بود. &lt;ref&gt;تذكرة الخواص، ص ١٠٨؛كشف الغمه، ج ا، ص ٢٣٠.&lt;/ref&gt;) [[امام علی(ع)]] سپاه خود را در محلی بین حیره و کوفه که «جَرَعه» نام داشت، بسیج و تجهیز می‌کرد.&lt;ref&gt;الغارات،ص،105و106&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==حیره، پایگاه پیروان اهل بیت(ع)==<br /> بر طبق منابع تاریخی در جریان قیام مختار، او برای گرفتن کوفه اردوی خود را بین حیره و نجف به نام سبخه قرار داد. &lt;ref&gt;کوفه پیدایش شهر اسلامی، ص ٢٧٣ و ٢٧٢&lt;/ref&gt;و سال ۱۲۲ق در جریان قیام زیدبن علی در شهر کوفه، امیر کوفه به دلیل فعالیت های زید از آنجا خارج شد ودر حیره موضع گرفت. سپس درگیری شدیدی بین آنها و زید صورت گرفت که نتیجه آن به شهادت رسیدن زید بود.&lt;ref&gt;سیره و قیام زید بن علی، ص ٢٧٧، ٢٩٧، ٢٩٩، ٣١٧&lt;/ref&gt;<br /> خلفای عباسی شیعیان وسادات را مورد ظلم و ستم قرار می دادند آنها در شهر حیره بسیاری از شیعیان و سادات را زندانی یا به شهادت رساندند. &lt;ref&gt;تاریخ یعقوبی، ج 2، ص ٣۵٣، ٣۵٧، ٣۶٠، ٣۶۵&lt;/ref&gt;منتصرعباسی وقتی به خلافت رسید دستور داد که دیگر کسی متعرض شیعیان حیره نشود. &lt;ref&gt;مروج الذهب، ج ٢، ص ۵۴٢&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==حیره در روایات==<br /> در روایات است که امام علی(ع) منطقه میان نجف تا حیره را به چهل هزار درهم از دهقانان خرید و برای این معامله، شاهدانی گرفت؛ چون می‌دانست مدفن او در این منطقه خواهد بود.&lt;ref&gt;بحار الأنوار، ج ٢٢ ،ص ٣۶&lt;/ref&gt;[[امام صادق(ع)]] نیز قبر امام علی(ع) را در منطقه بین حیره و [[نجف]] معرفی می‌کرد و به زیارت می‌رفت.&lt;ref&gt;کامل الزیارات، ص ٣۴&lt;/ref&gt;به گفته عبدالله بن سنان، وقتی امام صادق(ع) در حیره بود، بارها به زیارت آن محل رفته، آن را [[حرم امام علی|قبر علی بن ابیطالب(ع)]] معرفی می‌کرد.&lt;ref&gt;کافی، ج ١ ص ۴۵۶&lt;/ref&gt;<br /> ==گالری==<br /> &lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;150px&quot;&gt;<br /> پرونده:حیره ۲ jpg.<br /> &lt;/gallery&gt;<br /> <br /> ==پانویس==<br /> {{پانویس}}<br /> ==منابع==<br /> {{منابع}}<br /> *احمد بن عمربن رسته،الاعلاق النفیسه،مترجم حسین قره چانلو،انتشارات امیر کبیر1380ش<br /> *بلاذری،احمد بن یحیی،فتوح البلدان،بیروت،دارومکتبه الهلال،1988م<br /> *پیگولفسکایا،اعراب حدود مرزهای شرقی و ایران،مترجم رضا عنایت الله،تهران،وزارت فرهنگ وآموزش عالی موسسه مطالعات وتحقیقات فرهنگی،1372ش<br /> *جان اندرو بویل،احسان بارشاطر،تاریخ از سلوکیان تا فروپاشی ساسانیان،مترجم انوشه،انتشارات امیر کبیر،تهران،1386ش<br /> *جواد علی،المفصل فی تاریخ العرب قبل الاسلام،دارلعلم للملایین مکتبه النهضه،بیروت1391ش<br /> *جواد علی،مکتبه النهضه،دارالعلم للملامیین،بغداد1978م<br /> *حسین کریمیان،سیره و قیام زید بن علی،انتشارات علمی و فرهنگی،تهران1382ش<br /> *حسینی عبدالزهرا،الغارات،دارالکتاب الاسلمی،بی جا،1410ق<br /> *حمزه اصفهانی،حمزه بن الحسن،تاریخ سنی مسلوک الارض والانبیاء،بیروت،داره المکتب الحیاه،280ق<br /> *زرین‌کوب، عبدالحسین. تاریخ ایران بعد از اسلام. چاپ سوم. تهران: انتشارات امیرکبیر ۱۳۶۲ش<br /> *سبط ابن جوزی،یوسف بن قزاوغلی،تذکره الخواص،الشریف الرضی،قم1376ش<br /> *فرهنگنامه زیارت،فصلنامه زیارت،شماره5،ص10<br /> *گای لسترینج،جغرافیای تاریخی سرزمینهای خلافت شرقی،مترجم محمود عرفان،شرکت انتشارات علمی وفرهنگی،تهران1377<br /> *مسعودی علی بن الحسین،التنبیه والاشراف،مصر،دارالصاوی،344-345ق<br /> *مسعودی،علی بن الحسین،مروج الذهب،قم،دارالهجره،1409ق<br /> *هشام جعیط،کوفه پیدایش شهر اسلامی،مترجم ابوالحسن سروقدمقدم،بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی،مشهد،1372ش<br /> *یوسف رزق الله غنیمه،الحیره:المدینه و المملکه العربیه،بغداد1936ق</div>

Askari https://wikihaj.com/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:Askari&diff=55002 2023-10-03T08:29:17Z

<p>Askari: /* گالری */</p> <hr /> <div>{{جعبه اطلاعات شهر<br /> | عنوان = حیره<br /> | تصویر = حیره.jpg<br /> | توضیح تصویر =<br /> | اندازه تصویر =<br /> | طول جغرافیایی =<br /> |عرض جغرافیایی =<br /> | ویژگی =<br /> | کشور = &lt;!-- فقط نام کشور را بنویسید و آن را لینک نکنید --&gt; عراق<br /> | استان = [[نجف]]<br /> | مساحت =<br /> | جمعیت کل = تا ۷ هزار گزارش شده‌است.<br /> | نام محلی =<br /> | زبان = سریانی<br /> | نژاد = عربی<br /> | ادیان = [[مسیحیت|مسیحی]] و دیگر ادیان<br /> | مذهب =<br /> | جمعیت مسلمان =<br /> | جمعیت شیعه =<br /> | نام قدیم =<br /> | سال تأسیس = سده سوم میلادی<br /> | قدمت =<br /> | پیشینه اسلام = پس از فتح توسط سپاه اسلام<br /> | پیشینه تشیع =<br /> | وقایع مهم =<br /> | مکان‌های تاریخی =<br /> | زیارتگاه =<br /> | قبرستان‌ها =<br /> | حوزه علمیه =<br /> | مساجد =<br /> |حسینیه‌ها =<br /> | مؤسسات =<br /> | مذهبی =<br /> | اجتماعی =<br /> | سیاسی =<br /> }}<br /> '''حیره''' در جنوب شرقی [[نجف]] کنونی، کنار دریاچه ای به نام نجف قرار داشت. فاصله آن با [[کوفه]] 6کیلومتر گزارش شده است. پیدایش شهر حیره را به اوایل سده سوم میلادی دانسته‌اند. بنابر منابع تاریخی نخستین مکانی که در [[عراق]] به تمدن شهر نشینی روی آورد؛ شهر حیره بود. بیشتر ساکنین حیره مسیحیان نسطوری بودند که زبانشان سریانی بوده است. حاکمان حیره از قبایل مختلفی بودند؛ از جمله لخمیان وبنی‌نصر و بنی‌تمیم و غیره. حاکمان این شهر با برخی قبیله ها صلح و با برخی هم به جنگ می پرداختند. حیره به خاطر نزدیکی که به شهر کوفه داشت در زمان [[امام علی (ع)]] و قیام مختار و قیام زید بن علی مورد توجه قرار داشت. از زمانی که شهر کوفه تاسیس شد حیره به تدریج رو به زوال و نابودی کشیده شد.<br /> ==موقعیت==<br /> شهر حیره، در جنوب شرقی [[نجف]] کنونی و کنار دریاچه‌ای به نام نجف &lt;ref&gt;دائرة المعارف فارسی، ج ا، ص ٨٧٣. ۱&lt;/ref&gt;قرار داشت. مسعودی تاریخ‌نگار، فاصله بین کوفه و شهر حیره را سه میل گزارش کرده‌است. &lt;ref&gt;مروج الذهب، ج اول، ص۹۸.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==علت نامگذاری==<br /> در منابع کهن دربارۀ سبب نام‌گذاری حیره اختلاف‌نظر است. برخی آن را مشتق از «حَیر» به معنای منزلگاه، و گروهی دیگر از «تحیّر» به معنی سرگردان شدن، دانسته‌اند.&lt;ref&gt;تاریخ طبری، ج۱،ص556&lt;/ref&gt;برخی محققان معاصر برآن‌اند که حیره همان واژۀ «حرتا» یا «حرثا»، به معنی اردوگاه یا لشکرگاه است.&lt;ref&gt;تاریخ ایران بهد از اسلام،ص 228&lt;/ref&gt;<br /> پیش از شکل‌گیری شهر حیره، مردم آن منطقه خیمه‌نشین بودند، تا این که خیمه‌نشین‌ها گرد هم آمده، اردوگاه ثابت امیران لَخمی شکل گرفت و به تدریج، شهر پدید آمد. از این روی، این شهر به حیره یعنی اردوگاه و مجموعه‌ای از خیمه‌ها نامیده شد. &lt;ref&gt;دائره المعارف فارسی،ج۱، ص ۸۷۳&lt;/ref&gt;به این شهر، «حیرة النجف» نیز گفته می‌شد؛ چون حیره، در منطقه [[نجف]]، در فاصله سه میلی کوفه قرار داشت.&lt;ref&gt;حیره، فرهنگنامه زیارت، فصلنامه زیارت، شماره ۵، ص۱۰.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==از شکل‌گیری تا سرانجام==<br /> <br /> ===پیدایش===<br /> در اوایل سده سوم میلادی شماری از طایفه‌های عرب در پایان دوره اشکانیان، به [[عراق]] هجرت کردند.حیره در تاریخ و ادبیات عرب نیز به داشتن آب و هوای سالم، زمین‌های حاصلخیز، باغ‌های پرمیوه، و جویبا‌رهای زیاد شهرت داشت.&lt;ref&gt;البلدان، ص 262؛&lt;/ref&gt;این مهاجرین، به تدریج روستاها و قلعه‌هایی بنا کردند که از پیوستن آنها به یکدیگر، شهرهایی پدید آمد.&lt;ref&gt;کوفه پیدایش شهر اسلامی، ص ١۶و <br /> ١٧.]&lt;/ref&gt;<br /> ===نظام سیاسی===<br /> حاکمان حیره، تعدادی از لخمیان، بنی نصر، غسّانیان، بنی تمیم، کِنده و ایرانیان بودند. این افراد در مجموع حدود۵۲۳ سال حکومت کردند.&lt;ref&gt;التنبیه والاشراف، ص ١۶٧&lt;/ref&gt; بیشترین دوره حکومت حیره، نزدیک به ۳۰۰ سال، دست اعراب بنی‌لَخم بود. آن‌ها بنیانگذار حکومت حیره بوده و از سوی فرمانروایان ساسانی حمایت می‌شدند؛ زیرا لَخمیان سدّی میان ایران و اعراب پدید آورده و از تجاوز قبلیه‌های بدوی به مرزهای ایران جلوگیری می‌کردند.&lt;ref&gt;تاریخ سنی مسلوک الارض والانبیا، ص ٧۴ و ٧٣؛ تاریخ ایران بعد از اسلام، ص ٢٣٠ و ٢٢٩&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ===صلح و جنگ===<br /> در سده پنجم و ششم میلادی قدرت نظامی حیره افزایش یافت. بنی لخم که اولین حاکمان حیره بودند، با قبیله بکر وقبیله های سلیم و هوازن و اعضای طایفه نمیر و بنی تمیم متحد شدند.&lt;ref&gt;کوفه پیدایش شهر اسلامی، ص ١٨&lt;/ref&gt;در این دوره، حیره گسترش پیدا کرد که سواحل جنوبی [[فرات]] تا بادیةالشام، واقع در غرب عراق کنونی را دربر می‌گرفت.&lt;ref&gt;اعراب حدود مرزهای روم شرقی و ایران، ص ١٨۶- ١٨۵&lt;/ref&gt;<br /> در دوره عمر بن خطاب، خلیفه دوم و در جریان فتوحات وی، خالد بن ولید، سردار سپاه اسلام حیره را محاصره کرد. محاصره حیره، در سال ۱۲ق. پس از نبرد نهر الدم رخ داد. این محاصره، با صلح بین اهل حیره و مسلمانان با دو شرط به سود مسلمانان به پایان رسید؛ یکی پرداخت جزیه و دیگری شورش نکردن علیه مسلمانان. با این دو شرط حیره، توسط سپاه اسلام فتح شد.&lt;ref&gt;فتوح البلدان، ص ٢۴۴؛ تاریخ طبری، ج ۴، ص ١۴٨١ و ١۴٨٠؛&lt;/ref&gt;مسلمانان، پس از چندی با دخالت رستم فرخزاد، سردار ایرانی، حیره را از دست دادند، ولی دوباره به فرماندهی ابوعبیدة بن مسعود ثقفی حیره را فتح کردند.&lt;ref&gt;فتوح البلدان، ص ١٨&lt;/ref&gt;<br /> براساس منابع تاریخی، حاکمان حیره با بعضی از دولت ها نزاع وجنگ داشتند؛ از قبیل شیوخ غسانی &lt;ref&gt;ویل دورانت تاریخ تمدن، ج ۴، بخش اول، ص ١٩٩؛تاریخ یعقوبی، ج اول، ص ٢٠٣.&lt;/ref&gt;)و دولت بنی کنده &lt;ref&gt;تاریخ ایران از سلوکیان تا فروپاشی دولت ساسانیان، ج سوم، قسمت اول، ص ٧١۵&lt;/ref&gt;.و با بعضی از دولت ها متحد بودن از قبیل ساسانیان &lt;ref&gt;تاریخ ایران از سلوکیان تا فروپاشی ساسانیان، ج ٣، قسمت اول، ص ٧١٢ و ٧١١&lt;/ref&gt;و دولت حمیران &lt;ref&gt;اعراب حدود مرزهای روم شرقی و ایران، ص ١٩٠و ١٨٩&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ===دین و فرهنگ ===<br /> حیره به علت موقعیت جغرافیایى‏اش محلِ برخورد و تماس فرهنگ‏هاى ساسانى و یونانى ـ رومى و مسیحى بود.ابتدا خود از این فرهنگ‏ها تأثیر گرفت و سپس این فرهنگ‏ها را به اعراب ساکن در شبه جزیره [[عربستان]] منتقل کرد&lt;ref&gt;المفصل فى تاریخ العرب قبل الاسلام ج 7، ص 296&lt;/ref&gt;حیریان علاوه بر بت پرستی که دین اجدادی آنان بود.&lt;ref&gt; الحیره،المدینه المملکت العربیه،ص 29ـ 30&lt;/ref&gt;با یهودیت و مسیحیت و زرتشتی گری و مانویت نیز آشنا بودند.&lt;ref&gt;الحیره،المدینه المملکت العربیه،ص 29&lt;/ref&gt; بیشتر ساکنان حیره مسیحیان نسطوری بودند.&lt;ref&gt;الاعلاق النفیسه، ص ٢٢۶.&lt;/ref&gt;زبان سریانى براى مسیحیانِ حیره زبانِ علم و دین بود.&lt;ref&gt;مکتبه النهضه، ج 6، ص 628 ـ 269&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ===ویرانی===<br /> بر پایه گزارش‌های تاریخی، با تأسیس کوفه، حیات سیاسی و اجتماعی حیره در مسیر زوال افتاد، آبادانی در آن کاهش یافت و در اوایل حکومت معتضد عباسی کاملاً ویران شد.&lt;ref&gt;مروج الذهب، ج ا، ص ۴۶۵&lt;/ref&gt; برخی گفته‌اند برای برپایی ستون‌های [[مسجد کوفه]] از سنگ‌های قصرهای حیره استفاده کردند.&lt;ref&gt;جغرافیای تاریخی سرزمین‌های خلافت شرقی،ص ٨٢ و ٨١&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==حیره در حکومت امام علی(ع)==<br /> هنگامى كه امير مؤمنان (عليه السلام) [[کوفه]] را مركز حكومت خويش قرار داد. حيره همچنان مورد توجه او، كارگزاران و يارانش بود. &lt;ref&gt;تذكرة الخواص، ص ١٠٨؛كشف الغمه، ج ا، ص ٢٣٠.&lt;/ref&gt;) [[امام علی(ع)]] سپاه خود را در محلی بین حیره و کوفه که «جَرَعه» نام داشت، بسیج و تجهیز می‌کرد.&lt;ref&gt;الغارات،ص،105و106&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==حیره، پایگاه پیروان اهل بیت(ع)==<br /> بر طبق منابع تاریخی در جریان قیام مختار، او برای گرفتن کوفه اردوی خود را بین حیره و نجف به نام سبخه قرار داد. &lt;ref&gt;کوفه پیدایش شهر اسلامی، ص ٢٧٣ و ٢٧٢&lt;/ref&gt;و سال ۱۲۲ق در جریان قیام زیدبن علی در شهر کوفه، امیر کوفه به دلیل فعالیت های زید از آنجا خارج شد ودر حیره موضع گرفت. سپس درگیری شدیدی بین آنها و زید صورت گرفت که نتیجه آن به شهادت رسیدن زید بود.&lt;ref&gt;سیره و قیام زید بن علی، ص ٢٧٧، ٢٩٧، ٢٩٩، ٣١٧&lt;/ref&gt;<br /> خلفای عباسی شیعیان وسادات را مورد ظلم و ستم قرار می دادند آنها در شهر حیره بسیاری از شیعیان و سادات را زندانی یا به شهادت رساندند. &lt;ref&gt;تاریخ یعقوبی، ج 2، ص ٣۵٣، ٣۵٧، ٣۶٠، ٣۶۵&lt;/ref&gt;منتصرعباسی وقتی به خلافت رسید دستور داد که دیگر کسی متعرض شیعیان حیره نشود. &lt;ref&gt;مروج الذهب، ج ٢، ص ۵۴٢&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==حیره در روایات==<br /> در روایات است که امام علی(ع) منطقه میان نجف تا حیره را به چهل هزار درهم از دهقانان خرید و برای این معامله، شاهدانی گرفت؛ چون می‌دانست مدفن او در این منطقه خواهد بود.&lt;ref&gt;بحار الأنوار، ج ٢٢ ،ص ٣۶&lt;/ref&gt;[[امام صادق(ع)]] نیز قبر امام علی(ع) را در منطقه بین حیره و [[نجف]] معرفی می‌کرد و به زیارت می‌رفت.&lt;ref&gt;کامل الزیارات، ص ٣۴&lt;/ref&gt;به گفته عبدالله بن سنان، وقتی امام صادق(ع) در حیره بود، بارها به زیارت آن محل رفته، آن را [[حرم امام علی|قبر علی بن ابیطالب(ع)]] معرفی می‌کرد.&lt;ref&gt;کافی، ج ١ ص ۴۵۶&lt;/ref&gt;<br /> ==گالری==<br /> &lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;150px&quot;&gt;<br /> پرونده:حیره ۲ jpg.<br /> &lt;/gallery&gt;<br /> <br /> ==پانویس==<br /> {{پانویس}}<br /> ==منابع==<br /> {{منابع}}<br /> *مسعودی،علی بن الحسین،مروج الذهب،قم،دارالهجره،1409ق<br /> *زرین‌کوب، عبدالحسین. تاریخ ایران بعد از اسلام. چاپ سوم. تهران: انتشارات امیرکبیر ۱۳۶۲ش<br /> *فرهنگنامه زیارت،فصلنامه زیارت،شماره5،ص10<br /> *هشام جعیط،کوفه پیدایش شهر اسلامی،مترجم ابوالحسن سروقدمقدم،بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی،مشهد،1372ش<br /> *مسعودی علی بن الحسین،التنبیه والاشراف،مصر،دارالصاوی،344-345ق<br /> *حمزه اصفهانی،حمزه بن الحسن،تاریخ سنی مسلوک الارض والانبیاء،بیروت،داره المکتب الحیاه،280ق<br /> *پیگولفسکایا،اعراب حدود مرزهای شرقی و ایران،مترجم رضا عنایت الله،تهران،وزارت فرهنگ وآموزش عالی موسسه مطالعات وتحقیقات فرهنگی،1372ش<br /> *بلاذری،احمد بن یحیی،فتوح البلدان،بیروت،دارومکتبه الهلال،1988م<br /> *جان اندرو بویل،احسان بارشاطر،تاریخ از سلوکیان تا فروپاشی ساسانیان،مترجم انوشه،انتشارات امیر کبیر،تهران،1386ش<br /> *جواد علی،المفصل فی تاریخ العرب قبل الاسلام،دارلعلم للملایین مکتبه النهضه،بیروت1391ش<br /> *یوسف رزق الله غنیمه،الحیره:المدینه و المملکه العربیه،بغداد1936ق<br /> *احمد بن عمربن رسته،الاعلاق النفیسه،مترجم حسین قره چانلو،انتشارات امیر کبیر1380ش<br /> *جواد علی،مکتبه النهضه،دارالعلم للملامیین،بغداد1978م<br /> *گای لسترینج،جغرافیای تاریخی سرزمینهای خلافت شرقی،مترجم محمود عرفان،شرکت انتشارات علمی وفرهنگی،تهران1377<br /> *سبط ابن جوزی،یوسف بن قزاوغلی،تذکره الخواص،الشریف الرضی،قم1376ش<br /> *حسینی عبدالزهرا،الغارات،دارالکتاب الاسلمی،بی جا،1410ق<br /> *حسین کریمیان،سیره و قیام زید بن علی،انتشارات علمی و فرهنگی،تهران1382ش</div>

Askari https://wikihaj.com/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:Askari&diff=55001 2023-10-03T08:28:22Z

<p>Askari: /* صلح و جنگ */</p> <hr /> <div>{{جعبه اطلاعات شهر<br /> | عنوان = حیره<br /> | تصویر = حیره.jpg<br /> | توضیح تصویر =<br /> | اندازه تصویر =<br /> | طول جغرافیایی =<br /> |عرض جغرافیایی =<br /> | ویژگی =<br /> | کشور = &lt;!-- فقط نام کشور را بنویسید و آن را لینک نکنید --&gt; عراق<br /> | استان = [[نجف]]<br /> | مساحت =<br /> | جمعیت کل = تا ۷ هزار گزارش شده‌است.<br /> | نام محلی =<br /> | زبان = سریانی<br /> | نژاد = عربی<br /> | ادیان = [[مسیحیت|مسیحی]] و دیگر ادیان<br /> | مذهب =<br /> | جمعیت مسلمان =<br /> | جمعیت شیعه =<br /> | نام قدیم =<br /> | سال تأسیس = سده سوم میلادی<br /> | قدمت =<br /> | پیشینه اسلام = پس از فتح توسط سپاه اسلام<br /> | پیشینه تشیع =<br /> | وقایع مهم =<br /> | مکان‌های تاریخی =<br /> | زیارتگاه =<br /> | قبرستان‌ها =<br /> | حوزه علمیه =<br /> | مساجد =<br /> |حسینیه‌ها =<br /> | مؤسسات =<br /> | مذهبی =<br /> | اجتماعی =<br /> | سیاسی =<br /> }}<br /> '''حیره''' در جنوب شرقی [[نجف]] کنونی، کنار دریاچه ای به نام نجف قرار داشت. فاصله آن با [[کوفه]] 6کیلومتر گزارش شده است. پیدایش شهر حیره را به اوایل سده سوم میلادی دانسته‌اند. بنابر منابع تاریخی نخستین مکانی که در [[عراق]] به تمدن شهر نشینی روی آورد؛ شهر حیره بود. بیشتر ساکنین حیره مسیحیان نسطوری بودند که زبانشان سریانی بوده است. حاکمان حیره از قبایل مختلفی بودند؛ از جمله لخمیان وبنی‌نصر و بنی‌تمیم و غیره. حاکمان این شهر با برخی قبیله ها صلح و با برخی هم به جنگ می پرداختند. حیره به خاطر نزدیکی که به شهر کوفه داشت در زمان [[امام علی (ع)]] و قیام مختار و قیام زید بن علی مورد توجه قرار داشت. از زمانی که شهر کوفه تاسیس شد حیره به تدریج رو به زوال و نابودی کشیده شد.<br /> ==موقعیت==<br /> شهر حیره، در جنوب شرقی [[نجف]] کنونی و کنار دریاچه‌ای به نام نجف &lt;ref&gt;دائرة المعارف فارسی، ج ا، ص ٨٧٣. ۱&lt;/ref&gt;قرار داشت. مسعودی تاریخ‌نگار، فاصله بین کوفه و شهر حیره را سه میل گزارش کرده‌است. &lt;ref&gt;مروج الذهب، ج اول، ص۹۸.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==علت نامگذاری==<br /> در منابع کهن دربارۀ سبب نام‌گذاری حیره اختلاف‌نظر است. برخی آن را مشتق از «حَیر» به معنای منزلگاه، و گروهی دیگر از «تحیّر» به معنی سرگردان شدن، دانسته‌اند.&lt;ref&gt;تاریخ طبری، ج۱،ص556&lt;/ref&gt;برخی محققان معاصر برآن‌اند که حیره همان واژۀ «حرتا» یا «حرثا»، به معنی اردوگاه یا لشکرگاه است.&lt;ref&gt;تاریخ ایران بهد از اسلام،ص 228&lt;/ref&gt;<br /> پیش از شکل‌گیری شهر حیره، مردم آن منطقه خیمه‌نشین بودند، تا این که خیمه‌نشین‌ها گرد هم آمده، اردوگاه ثابت امیران لَخمی شکل گرفت و به تدریج، شهر پدید آمد. از این روی، این شهر به حیره یعنی اردوگاه و مجموعه‌ای از خیمه‌ها نامیده شد. &lt;ref&gt;دائره المعارف فارسی،ج۱، ص ۸۷۳&lt;/ref&gt;به این شهر، «حیرة النجف» نیز گفته می‌شد؛ چون حیره، در منطقه [[نجف]]، در فاصله سه میلی کوفه قرار داشت.&lt;ref&gt;حیره، فرهنگنامه زیارت، فصلنامه زیارت، شماره ۵، ص۱۰.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==از شکل‌گیری تا سرانجام==<br /> <br /> ===پیدایش===<br /> در اوایل سده سوم میلادی شماری از طایفه‌های عرب در پایان دوره اشکانیان، به [[عراق]] هجرت کردند.حیره در تاریخ و ادبیات عرب نیز به داشتن آب و هوای سالم، زمین‌های حاصلخیز، باغ‌های پرمیوه، و جویبا‌رهای زیاد شهرت داشت.&lt;ref&gt;البلدان، ص 262؛&lt;/ref&gt;این مهاجرین، به تدریج روستاها و قلعه‌هایی بنا کردند که از پیوستن آنها به یکدیگر، شهرهایی پدید آمد.&lt;ref&gt;کوفه پیدایش شهر اسلامی، ص ١۶و <br /> ١٧.]&lt;/ref&gt;<br /> ===نظام سیاسی===<br /> حاکمان حیره، تعدادی از لخمیان، بنی نصر، غسّانیان، بنی تمیم، کِنده و ایرانیان بودند. این افراد در مجموع حدود۵۲۳ سال حکومت کردند.&lt;ref&gt;التنبیه والاشراف، ص ١۶٧&lt;/ref&gt; بیشترین دوره حکومت حیره، نزدیک به ۳۰۰ سال، دست اعراب بنی‌لَخم بود. آن‌ها بنیانگذار حکومت حیره بوده و از سوی فرمانروایان ساسانی حمایت می‌شدند؛ زیرا لَخمیان سدّی میان ایران و اعراب پدید آورده و از تجاوز قبلیه‌های بدوی به مرزهای ایران جلوگیری می‌کردند.&lt;ref&gt;تاریخ سنی مسلوک الارض والانبیا، ص ٧۴ و ٧٣؛ تاریخ ایران بعد از اسلام، ص ٢٣٠ و ٢٢٩&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ===صلح و جنگ===<br /> در سده پنجم و ششم میلادی قدرت نظامی حیره افزایش یافت. بنی لخم که اولین حاکمان حیره بودند، با قبیله بکر وقبیله های سلیم و هوازن و اعضای طایفه نمیر و بنی تمیم متحد شدند.&lt;ref&gt;کوفه پیدایش شهر اسلامی، ص ١٨&lt;/ref&gt;در این دوره، حیره گسترش پیدا کرد که سواحل جنوبی [[فرات]] تا بادیةالشام، واقع در غرب عراق کنونی را دربر می‌گرفت.&lt;ref&gt;اعراب حدود مرزهای روم شرقی و ایران، ص ١٨۶- ١٨۵&lt;/ref&gt;<br /> در دوره عمر بن خطاب، خلیفه دوم و در جریان فتوحات وی، خالد بن ولید، سردار سپاه اسلام حیره را محاصره کرد. محاصره حیره، در سال ۱۲ق. پس از نبرد نهر الدم رخ داد. این محاصره، با صلح بین اهل حیره و مسلمانان با دو شرط به سود مسلمانان به پایان رسید؛ یکی پرداخت جزیه و دیگری شورش نکردن علیه مسلمانان. با این دو شرط حیره، توسط سپاه اسلام فتح شد.&lt;ref&gt;فتوح البلدان، ص ٢۴۴؛ تاریخ طبری، ج ۴، ص ١۴٨١ و ١۴٨٠؛&lt;/ref&gt;مسلمانان، پس از چندی با دخالت رستم فرخزاد، سردار ایرانی، حیره را از دست دادند، ولی دوباره به فرماندهی ابوعبیدة بن مسعود ثقفی حیره را فتح کردند.&lt;ref&gt;فتوح البلدان، ص ١٨&lt;/ref&gt;<br /> براساس منابع تاریخی، حاکمان حیره با بعضی از دولت ها نزاع وجنگ داشتند؛ از قبیل شیوخ غسانی &lt;ref&gt;ویل دورانت تاریخ تمدن، ج ۴، بخش اول، ص ١٩٩؛تاریخ یعقوبی، ج اول، ص ٢٠٣.&lt;/ref&gt;)و دولت بنی کنده &lt;ref&gt;تاریخ ایران از سلوکیان تا فروپاشی دولت ساسانیان، ج سوم، قسمت اول، ص ٧١۵&lt;/ref&gt;.و با بعضی از دولت ها متحد بودن از قبیل ساسانیان &lt;ref&gt;تاریخ ایران از سلوکیان تا فروپاشی ساسانیان، ج ٣، قسمت اول، ص ٧١٢ و ٧١١&lt;/ref&gt;و دولت حمیران &lt;ref&gt;اعراب حدود مرزهای روم شرقی و ایران، ص ١٩٠و ١٨٩&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ===دین و فرهنگ ===<br /> حیره به علت موقعیت جغرافیایى‏اش محلِ برخورد و تماس فرهنگ‏هاى ساسانى و یونانى ـ رومى و مسیحى بود.ابتدا خود از این فرهنگ‏ها تأثیر گرفت و سپس این فرهنگ‏ها را به اعراب ساکن در شبه جزیره [[عربستان]] منتقل کرد&lt;ref&gt;المفصل فى تاریخ العرب قبل الاسلام ج 7، ص 296&lt;/ref&gt;حیریان علاوه بر بت پرستی که دین اجدادی آنان بود.&lt;ref&gt; الحیره،المدینه المملکت العربیه،ص 29ـ 30&lt;/ref&gt;با یهودیت و مسیحیت و زرتشتی گری و مانویت نیز آشنا بودند.&lt;ref&gt;الحیره،المدینه المملکت العربیه،ص 29&lt;/ref&gt; بیشتر ساکنان حیره مسیحیان نسطوری بودند.&lt;ref&gt;الاعلاق النفیسه، ص ٢٢۶.&lt;/ref&gt;زبان سریانى براى مسیحیانِ حیره زبانِ علم و دین بود.&lt;ref&gt;مکتبه النهضه، ج 6، ص 628 ـ 269&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ===ویرانی===<br /> بر پایه گزارش‌های تاریخی، با تأسیس کوفه، حیات سیاسی و اجتماعی حیره در مسیر زوال افتاد، آبادانی در آن کاهش یافت و در اوایل حکومت معتضد عباسی کاملاً ویران شد.&lt;ref&gt;مروج الذهب، ج ا، ص ۴۶۵&lt;/ref&gt; برخی گفته‌اند برای برپایی ستون‌های [[مسجد کوفه]] از سنگ‌های قصرهای حیره استفاده کردند.&lt;ref&gt;جغرافیای تاریخی سرزمین‌های خلافت شرقی،ص ٨٢ و ٨١&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==حیره در حکومت امام علی(ع)==<br /> هنگامى كه امير مؤمنان (عليه السلام) [[کوفه]] را مركز حكومت خويش قرار داد. حيره همچنان مورد توجه او، كارگزاران و يارانش بود. &lt;ref&gt;تذكرة الخواص، ص ١٠٨؛كشف الغمه، ج ا، ص ٢٣٠.&lt;/ref&gt;) [[امام علی(ع)]] سپاه خود را در محلی بین حیره و کوفه که «جَرَعه» نام داشت، بسیج و تجهیز می‌کرد.&lt;ref&gt;الغارات،ص،105و106&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==حیره، پایگاه پیروان اهل بیت(ع)==<br /> بر طبق منابع تاریخی در جریان قیام مختار، او برای گرفتن کوفه اردوی خود را بین حیره و نجف به نام سبخه قرار داد. &lt;ref&gt;کوفه پیدایش شهر اسلامی، ص ٢٧٣ و ٢٧٢&lt;/ref&gt;و سال ۱۲۲ق در جریان قیام زیدبن علی در شهر کوفه، امیر کوفه به دلیل فعالیت های زید از آنجا خارج شد ودر حیره موضع گرفت. سپس درگیری شدیدی بین آنها و زید صورت گرفت که نتیجه آن به شهادت رسیدن زید بود.&lt;ref&gt;سیره و قیام زید بن علی، ص ٢٧٧، ٢٩٧، ٢٩٩، ٣١٧&lt;/ref&gt;<br /> خلفای عباسی شیعیان وسادات را مورد ظلم و ستم قرار می دادند آنها در شهر حیره بسیاری از شیعیان و سادات را زندانی یا به شهادت رساندند. &lt;ref&gt;تاریخ یعقوبی، ج 2، ص ٣۵٣، ٣۵٧، ٣۶٠، ٣۶۵&lt;/ref&gt;منتصرعباسی وقتی به خلافت رسید دستور داد که دیگر کسی متعرض شیعیان حیره نشود. &lt;ref&gt;مروج الذهب، ج ٢، ص ۵۴٢&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==حیره در روایات==<br /> در روایات است که امام علی(ع) منطقه میان نجف تا حیره را به چهل هزار درهم از دهقانان خرید و برای این معامله، شاهدانی گرفت؛ چون می‌دانست مدفن او در این منطقه خواهد بود.&lt;ref&gt;بحار الأنوار، ج ٢٢ ،ص ٣۶&lt;/ref&gt;[[امام صادق(ع)]] نیز قبر امام علی(ع) را در منطقه بین حیره و [[نجف]] معرفی می‌کرد و به زیارت می‌رفت.&lt;ref&gt;کامل الزیارات، ص ٣۴&lt;/ref&gt;به گفته عبدالله بن سنان، وقتی امام صادق(ع) در حیره بود، بارها به زیارت آن محل رفته، آن را [[حرم امام علی|قبر علی بن ابیطالب(ع)]] معرفی می‌کرد.&lt;ref&gt;کافی، ج ١ ص ۴۵۶&lt;/ref&gt;<br /> ==گالری==<br /> &lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;150px&quot;&gt;<br /> پرونده:حیره ۲.jpg<br /> &lt;/gallery&gt;<br /> <br /> <br /> ==پانویس==<br /> {{پانویس}}<br /> ==منابع==<br /> {{منابع}}<br /> *مسعودی،علی بن الحسین،مروج الذهب،قم،دارالهجره،1409ق<br /> *زرین‌کوب، عبدالحسین. تاریخ ایران بعد از اسلام. چاپ سوم. تهران: انتشارات امیرکبیر ۱۳۶۲ش<br /> *فرهنگنامه زیارت،فصلنامه زیارت،شماره5،ص10<br /> *هشام جعیط،کوفه پیدایش شهر اسلامی،مترجم ابوالحسن سروقدمقدم،بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی،مشهد،1372ش<br /> *مسعودی علی بن الحسین،التنبیه والاشراف،مصر،دارالصاوی،344-345ق<br /> *حمزه اصفهانی،حمزه بن الحسن،تاریخ سنی مسلوک الارض والانبیاء،بیروت،داره المکتب الحیاه،280ق<br /> *پیگولفسکایا،اعراب حدود مرزهای شرقی و ایران،مترجم رضا عنایت الله،تهران،وزارت فرهنگ وآموزش عالی موسسه مطالعات وتحقیقات فرهنگی،1372ش<br /> *بلاذری،احمد بن یحیی،فتوح البلدان،بیروت،دارومکتبه الهلال،1988م<br /> *جان اندرو بویل،احسان بارشاطر،تاریخ از سلوکیان تا فروپاشی ساسانیان،مترجم انوشه،انتشارات امیر کبیر،تهران،1386ش<br /> *جواد علی،المفصل فی تاریخ العرب قبل الاسلام،دارلعلم للملایین مکتبه النهضه،بیروت1391ش<br /> *یوسف رزق الله غنیمه،الحیره:المدینه و المملکه العربیه،بغداد1936ق<br /> *احمد بن عمربن رسته،الاعلاق النفیسه،مترجم حسین قره چانلو،انتشارات امیر کبیر1380ش<br /> *جواد علی،مکتبه النهضه،دارالعلم للملامیین،بغداد1978م<br /> *گای لسترینج،جغرافیای تاریخی سرزمینهای خلافت شرقی،مترجم محمود عرفان،شرکت انتشارات علمی وفرهنگی،تهران1377<br /> *سبط ابن جوزی،یوسف بن قزاوغلی،تذکره الخواص،الشریف الرضی،قم1376ش<br /> *حسینی عبدالزهرا،الغارات،دارالکتاب الاسلمی،بی جا،1410ق<br /> *حسین کریمیان،سیره و قیام زید بن علی،انتشارات علمی و فرهنگی،تهران1382ش</div>

Askari https://wikihaj.com/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:Askari&diff=55000 2023-10-03T08:27:17Z

<p>Askari: </p> <hr /> <div>{{جعبه اطلاعات شهر<br /> | عنوان = حیره<br /> | تصویر = حیره.jpg<br /> | توضیح تصویر =<br /> | اندازه تصویر =<br /> | طول جغرافیایی =<br /> |عرض جغرافیایی =<br /> | ویژگی =<br /> | کشور = &lt;!-- فقط نام کشور را بنویسید و آن را لینک نکنید --&gt; عراق<br /> | استان = [[نجف]]<br /> | مساحت =<br /> | جمعیت کل = تا ۷ هزار گزارش شده‌است.<br /> | نام محلی =<br /> | زبان = سریانی<br /> | نژاد = عربی<br /> | ادیان = [[مسیحیت|مسیحی]] و دیگر ادیان<br /> | مذهب =<br /> | جمعیت مسلمان =<br /> | جمعیت شیعه =<br /> | نام قدیم =<br /> | سال تأسیس = سده سوم میلادی<br /> | قدمت =<br /> | پیشینه اسلام = پس از فتح توسط سپاه اسلام<br /> | پیشینه تشیع =<br /> | وقایع مهم =<br /> | مکان‌های تاریخی =<br /> | زیارتگاه =<br /> | قبرستان‌ها =<br /> | حوزه علمیه =<br /> | مساجد =<br /> |حسینیه‌ها =<br /> | مؤسسات =<br /> | مذهبی =<br /> | اجتماعی =<br /> | سیاسی =<br /> }}<br /> '''حیره''' در جنوب شرقی [[نجف]] کنونی، کنار دریاچه ای به نام نجف قرار داشت. فاصله آن با [[کوفه]] 6کیلومتر گزارش شده است. پیدایش شهر حیره را به اوایل سده سوم میلادی دانسته‌اند. بنابر منابع تاریخی نخستین مکانی که در [[عراق]] به تمدن شهر نشینی روی آورد؛ شهر حیره بود. بیشتر ساکنین حیره مسیحیان نسطوری بودند که زبانشان سریانی بوده است. حاکمان حیره از قبایل مختلفی بودند؛ از جمله لخمیان وبنی‌نصر و بنی‌تمیم و غیره. حاکمان این شهر با برخی قبیله ها صلح و با برخی هم به جنگ می پرداختند. حیره به خاطر نزدیکی که به شهر کوفه داشت در زمان [[امام علی (ع)]] و قیام مختار و قیام زید بن علی مورد توجه قرار داشت. از زمانی که شهر کوفه تاسیس شد حیره به تدریج رو به زوال و نابودی کشیده شد.<br /> ==موقعیت==<br /> شهر حیره، در جنوب شرقی [[نجف]] کنونی و کنار دریاچه‌ای به نام نجف &lt;ref&gt;دائرة المعارف فارسی، ج ا، ص ٨٧٣. ۱&lt;/ref&gt;قرار داشت. مسعودی تاریخ‌نگار، فاصله بین کوفه و شهر حیره را سه میل گزارش کرده‌است. &lt;ref&gt;مروج الذهب، ج اول، ص۹۸.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==علت نامگذاری==<br /> در منابع کهن دربارۀ سبب نام‌گذاری حیره اختلاف‌نظر است. برخی آن را مشتق از «حَیر» به معنای منزلگاه، و گروهی دیگر از «تحیّر» به معنی سرگردان شدن، دانسته‌اند.&lt;ref&gt;تاریخ طبری، ج۱،ص556&lt;/ref&gt;برخی محققان معاصر برآن‌اند که حیره همان واژۀ «حرتا» یا «حرثا»، به معنی اردوگاه یا لشکرگاه است.&lt;ref&gt;تاریخ ایران بهد از اسلام،ص 228&lt;/ref&gt;<br /> پیش از شکل‌گیری شهر حیره، مردم آن منطقه خیمه‌نشین بودند، تا این که خیمه‌نشین‌ها گرد هم آمده، اردوگاه ثابت امیران لَخمی شکل گرفت و به تدریج، شهر پدید آمد. از این روی، این شهر به حیره یعنی اردوگاه و مجموعه‌ای از خیمه‌ها نامیده شد. &lt;ref&gt;دائره المعارف فارسی،ج۱، ص ۸۷۳&lt;/ref&gt;به این شهر، «حیرة النجف» نیز گفته می‌شد؛ چون حیره، در منطقه [[نجف]]، در فاصله سه میلی کوفه قرار داشت.&lt;ref&gt;حیره، فرهنگنامه زیارت، فصلنامه زیارت، شماره ۵، ص۱۰.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==از شکل‌گیری تا سرانجام==<br /> <br /> ===پیدایش===<br /> در اوایل سده سوم میلادی شماری از طایفه‌های عرب در پایان دوره اشکانیان، به [[عراق]] هجرت کردند.حیره در تاریخ و ادبیات عرب نیز به داشتن آب و هوای سالم، زمین‌های حاصلخیز، باغ‌های پرمیوه، و جویبا‌رهای زیاد شهرت داشت.&lt;ref&gt;البلدان، ص 262؛&lt;/ref&gt;این مهاجرین، به تدریج روستاها و قلعه‌هایی بنا کردند که از پیوستن آنها به یکدیگر، شهرهایی پدید آمد.&lt;ref&gt;کوفه پیدایش شهر اسلامی، ص ١۶و <br /> ١٧.]&lt;/ref&gt;<br /> ===نظام سیاسی===<br /> حاکمان حیره، تعدادی از لخمیان، بنی نصر، غسّانیان، بنی تمیم، کِنده و ایرانیان بودند. این افراد در مجموع حدود۵۲۳ سال حکومت کردند.&lt;ref&gt;التنبیه والاشراف، ص ١۶٧&lt;/ref&gt; بیشترین دوره حکومت حیره، نزدیک به ۳۰۰ سال، دست اعراب بنی‌لَخم بود. آن‌ها بنیانگذار حکومت حیره بوده و از سوی فرمانروایان ساسانی حمایت می‌شدند؛ زیرا لَخمیان سدّی میان ایران و اعراب پدید آورده و از تجاوز قبلیه‌های بدوی به مرزهای ایران جلوگیری می‌کردند.&lt;ref&gt;تاریخ سنی مسلوک الارض والانبیا، ص ٧۴ و ٧٣؛ تاریخ ایران بعد از اسلام، ص ٢٣٠ و ٢٢٩&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ===صلح و جنگ===<br /> در سده پنجم و ششم میلادی قدرت نظامی حیره افزایش یافت. بنی لخم که اولین حاکمان حیره بودند، با قبیله بکر وقبیله های سلیم و هوازن و اعضای طایفه نمیر و بنی تمیم متحد شدند.&lt;ref&gt;کوفه پیدایش شهر اسلامی، ص ١٨&lt;/ref&gt;در این دوره، حیره گسترش پیدا کرد که سواحل جنوبی [[فرات]] تا بادیةالشام، واقع در غرب عراق کنونی را دربر می‌گرفت.&lt;ref&gt;اعراب حدود مرزهای روم شرقی و ایران، ص ١٨۶- ١٨۵&lt;/ref&gt;<br /> در دوره عمر بن خطاب، خلیفه دوم و در جریان فتوحات وی، خالد بن ولید، سردار سپاه اسلام حیره را محاصره کرد. محاصره حیره، در سال ۱۲ق. پس از نبرد نهر الدم رخ داد. این محاصره، با صلح بین اهل حیره و مسلمانان با دو شرط به سود مسلمانان به پایان رسید؛ یکی پرداخت جزیه و دیگری شورش نکردن علیه مسلمانان. با این دو شرط حیره، توسط سپاه اسلام فتح شد.&lt;ref&gt;فتوح البلدان، ص ٢۴۴؛ تاریخ طبری، ج ۴، ص ١۴٨١ و ١۴٨٠؛&lt;/ref&gt;مسلمانان، پس از چندی با دخالت رستم فرخزاد، سردار ایرانی، حیره را از دست دادند، ولی دوباره به فرماندهی ابوعبیدة بن مسعود ثقفی حیره را فتح کردند.&lt;ref&gt;فتوح البلدان، ص ١٨&lt;/ref&gt;<br /> براساس منابع تاریخی، حاکمان حیره با بعضی از دولت ها نزاع وجنگ داشتند؛ از قبیل شیوخ غسانی &lt;ref&gt;ویل دورانت تاریخ تمدن، ج ۴، بخش اول، ص ١٩٩؛تاریخ یعقوبی، ج اول، ص ٢٠٣.&lt;/ref&gt;)و دولت بنی کنده &lt;ref&gt;تاریخ ایران از سلوکیان تا فروپاشی دولت ساسانیان، ج سوم، قسمت اول، ص ٧١۵&lt;/ref&gt;.)وبا بعضی از دولت ها متحد بودن از قبیل ساسانیان &lt;ref&gt;تاریخ ایران از سلوکیان تا فروپاشی ساسانیان، ج ٣، قسمت اول، ص ٧١٢ و ٧١١&lt;/ref&gt;و دولت حمیران &lt;ref&gt;اعراب حدود مرزهای روم شرقی و ایران، ص ١٩٠و ١٨٩&lt;/ref&gt;<br /> ===دین و فرهنگ ===<br /> حیره به علت موقعیت جغرافیایى‏اش محلِ برخورد و تماس فرهنگ‏هاى ساسانى و یونانى ـ رومى و مسیحى بود.ابتدا خود از این فرهنگ‏ها تأثیر گرفت و سپس این فرهنگ‏ها را به اعراب ساکن در شبه جزیره [[عربستان]] منتقل کرد&lt;ref&gt;المفصل فى تاریخ العرب قبل الاسلام ج 7، ص 296&lt;/ref&gt;حیریان علاوه بر بت پرستی که دین اجدادی آنان بود.&lt;ref&gt; الحیره،المدینه المملکت العربیه،ص 29ـ 30&lt;/ref&gt;با یهودیت و مسیحیت و زرتشتی گری و مانویت نیز آشنا بودند.&lt;ref&gt;الحیره،المدینه المملکت العربیه،ص 29&lt;/ref&gt; بیشتر ساکنان حیره مسیحیان نسطوری بودند.&lt;ref&gt;الاعلاق النفیسه، ص ٢٢۶.&lt;/ref&gt;زبان سریانى براى مسیحیانِ حیره زبانِ علم و دین بود.&lt;ref&gt;مکتبه النهضه، ج 6، ص 628 ـ 269&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ===ویرانی===<br /> بر پایه گزارش‌های تاریخی، با تأسیس کوفه، حیات سیاسی و اجتماعی حیره در مسیر زوال افتاد، آبادانی در آن کاهش یافت و در اوایل حکومت معتضد عباسی کاملاً ویران شد.&lt;ref&gt;مروج الذهب، ج ا، ص ۴۶۵&lt;/ref&gt; برخی گفته‌اند برای برپایی ستون‌های [[مسجد کوفه]] از سنگ‌های قصرهای حیره استفاده کردند.&lt;ref&gt;جغرافیای تاریخی سرزمین‌های خلافت شرقی،ص ٨٢ و ٨١&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==حیره در حکومت امام علی(ع)==<br /> هنگامى كه امير مؤمنان (عليه السلام) [[کوفه]] را مركز حكومت خويش قرار داد. حيره همچنان مورد توجه او، كارگزاران و يارانش بود. &lt;ref&gt;تذكرة الخواص، ص ١٠٨؛كشف الغمه، ج ا، ص ٢٣٠.&lt;/ref&gt;) [[امام علی(ع)]] سپاه خود را در محلی بین حیره و کوفه که «جَرَعه» نام داشت، بسیج و تجهیز می‌کرد.&lt;ref&gt;الغارات،ص،105و106&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==حیره، پایگاه پیروان اهل بیت(ع)==<br /> بر طبق منابع تاریخی در جریان قیام مختار، او برای گرفتن کوفه اردوی خود را بین حیره و نجف به نام سبخه قرار داد. &lt;ref&gt;کوفه پیدایش شهر اسلامی، ص ٢٧٣ و ٢٧٢&lt;/ref&gt;و سال ۱۲۲ق در جریان قیام زیدبن علی در شهر کوفه، امیر کوفه به دلیل فعالیت های زید از آنجا خارج شد ودر حیره موضع گرفت. سپس درگیری شدیدی بین آنها و زید صورت گرفت که نتیجه آن به شهادت رسیدن زید بود.&lt;ref&gt;سیره و قیام زید بن علی، ص ٢٧٧، ٢٩٧، ٢٩٩، ٣١٧&lt;/ref&gt;<br /> خلفای عباسی شیعیان وسادات را مورد ظلم و ستم قرار می دادند آنها در شهر حیره بسیاری از شیعیان و سادات را زندانی یا به شهادت رساندند. &lt;ref&gt;تاریخ یعقوبی، ج 2، ص ٣۵٣، ٣۵٧، ٣۶٠، ٣۶۵&lt;/ref&gt;منتصرعباسی وقتی به خلافت رسید دستور داد که دیگر کسی متعرض شیعیان حیره نشود. &lt;ref&gt;مروج الذهب، ج ٢، ص ۵۴٢&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==حیره در روایات==<br /> در روایات است که امام علی(ع) منطقه میان نجف تا حیره را به چهل هزار درهم از دهقانان خرید و برای این معامله، شاهدانی گرفت؛ چون می‌دانست مدفن او در این منطقه خواهد بود.&lt;ref&gt;بحار الأنوار، ج ٢٢ ،ص ٣۶&lt;/ref&gt;[[امام صادق(ع)]] نیز قبر امام علی(ع) را در منطقه بین حیره و [[نجف]] معرفی می‌کرد و به زیارت می‌رفت.&lt;ref&gt;کامل الزیارات، ص ٣۴&lt;/ref&gt;به گفته عبدالله بن سنان، وقتی امام صادق(ع) در حیره بود، بارها به زیارت آن محل رفته، آن را [[حرم امام علی|قبر علی بن ابیطالب(ع)]] معرفی می‌کرد.&lt;ref&gt;کافی، ج ١ ص ۴۵۶&lt;/ref&gt;<br /> ==گالری==<br /> &lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;150px&quot;&gt;<br /> پرونده:حیره ۲.jpg<br /> &lt;/gallery&gt;<br /> <br /> <br /> ==پانویس==<br /> {{پانویس}}<br /> ==منابع==<br /> {{منابع}}<br /> *مسعودی،علی بن الحسین،مروج الذهب،قم،دارالهجره،1409ق<br /> *زرین‌کوب، عبدالحسین. تاریخ ایران بعد از اسلام. چاپ سوم. تهران: انتشارات امیرکبیر ۱۳۶۲ش<br /> *فرهنگنامه زیارت،فصلنامه زیارت،شماره5،ص10<br /> *هشام جعیط،کوفه پیدایش شهر اسلامی،مترجم ابوالحسن سروقدمقدم،بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی،مشهد،1372ش<br /> *مسعودی علی بن الحسین،التنبیه والاشراف،مصر،دارالصاوی،344-345ق<br /> *حمزه اصفهانی،حمزه بن الحسن،تاریخ سنی مسلوک الارض والانبیاء،بیروت،داره المکتب الحیاه،280ق<br /> *پیگولفسکایا،اعراب حدود مرزهای شرقی و ایران،مترجم رضا عنایت الله،تهران،وزارت فرهنگ وآموزش عالی موسسه مطالعات وتحقیقات فرهنگی،1372ش<br /> *بلاذری،احمد بن یحیی،فتوح البلدان،بیروت،دارومکتبه الهلال،1988م<br /> *جان اندرو بویل،احسان بارشاطر،تاریخ از سلوکیان تا فروپاشی ساسانیان،مترجم انوشه،انتشارات امیر کبیر،تهران،1386ش<br /> *جواد علی،المفصل فی تاریخ العرب قبل الاسلام،دارلعلم للملایین مکتبه النهضه،بیروت1391ش<br /> *یوسف رزق الله غنیمه،الحیره:المدینه و المملکه العربیه،بغداد1936ق<br /> *احمد بن عمربن رسته،الاعلاق النفیسه،مترجم حسین قره چانلو،انتشارات امیر کبیر1380ش<br /> *جواد علی،مکتبه النهضه،دارالعلم للملامیین،بغداد1978م<br /> *گای لسترینج،جغرافیای تاریخی سرزمینهای خلافت شرقی،مترجم محمود عرفان،شرکت انتشارات علمی وفرهنگی،تهران1377<br /> *سبط ابن جوزی،یوسف بن قزاوغلی،تذکره الخواص،الشریف الرضی،قم1376ش<br /> *حسینی عبدالزهرا،الغارات،دارالکتاب الاسلمی،بی جا،1410ق<br /> *حسین کریمیان،سیره و قیام زید بن علی،انتشارات علمی و فرهنگی،تهران1382ش</div>

Askari https://wikihaj.com/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:Askari&diff=54999 2023-10-03T08:25:25Z

<p>Askari: /* گالری */</p> <hr /> <div>{{جعبه اطلاعات شهر<br /> | عنوان = حیره<br /> | تصویر = حیره.jpg<br /> | توضیح تصویر =<br /> | اندازه تصویر =<br /> | طول جغرافیایی =<br /> |عرض جغرافیایی =<br /> | ویژگی =<br /> | کشور = &lt;!-- فقط نام کشور را بنویسید و آن را لینک نکنید --&gt; عراق<br /> | استان = [[نجف]]<br /> | مساحت =<br /> | جمعیت کل = تا ۷ هزار گزارش شده‌است.<br /> | نام محلی =<br /> | زبان = سریانی<br /> | نژاد = عربی<br /> | ادیان = [[مسیحیت|مسیحی]] و دیگر ادیان<br /> | مذهب =<br /> | جمعیت مسلمان =<br /> | جمعیت شیعه =<br /> | نام قدیم =<br /> | سال تأسیس = سده سوم میلادی<br /> | قدمت =<br /> | پیشینه اسلام = پس از فتح توسط سپاه اسلام<br /> | پیشینه تشیع =<br /> | وقایع مهم =<br /> | مکان‌های تاریخی =<br /> | زیارتگاه =<br /> | قبرستان‌ها =<br /> | حوزه علمیه =<br /> | مساجد =<br /> |حسینیه‌ها =<br /> | مؤسسات =<br /> | مذهبی =<br /> | اجتماعی =<br /> | سیاسی =<br /> }}<br /> '''حیره''' در جنوب شرقی [[نجف]] کنونی، کنار دریاچه ای به نام نجف قرار داشت. فاصله آن با [[کوفه]] 6کیلومتر گزارش شده است. پیدایش شهر حیره را به اوایل سده سوم میلادی دانسته‌اند. بنابر منابع تاریخی نخستین مکانی که در [[عراق]] به تمدن شهر نشینی روی آورد؛ شهر حیره بود. بیشتر ساکنین حیره مسیحیان نسطوری بودند که زبانشان سریانی بوده است. حاکمان حیره از قبایل مختلفی بودند؛ از جمله لخمیان وبنی‌نصر و بنی‌تمیم و غیره. حاکمان این شهر با برخی قبیله ها صلح و با برخی هم به جنگ می پرداختند. حیره به خاطر نزدیکی که به شهر کوفه داشت در زمان [[امام علی (ع)]] و قیام مختار و قیام زید بن علی مورد توجه قرار داشت. از زمانی که شهر کوفه تاسیس شد حیره به تدریج رو به زوال و نابودی کشیده شد.<br /> ==موقعیت==<br /> شهر حیره، در جنوب شرقی [[نجف]] کنونی و کنار دریاچه‌ای به نام نجف &lt;ref&gt;دائرة المعارف فارسی، ج ا، ص ٨٧٣. ۱&lt;/ref&gt;قرار داشت. مسعودی تاریخ‌نگار، فاصله بین کوفه و شهر حیره را سه میل گزارش کرده‌است. &lt;ref&gt;مروج الذهب، ج اول، ص۹۸.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==علت نامگذاری==<br /> در منابع کهن دربارۀ سبب نام‌گذاری حیره اختلاف‌نظر است. برخی آن را مشتق از «حَیر» به معنای منزلگاه، و گروهی دیگر از «تحیّر» به معنی سرگردان شدن، دانسته‌اند.&lt;ref&gt;تاریخ طبری، ج۱،ص556&lt;/ref&gt;برخی محققان معاصر برآن‌اند که حیره همان واژۀ «حرتا» یا «حرثا»، به معنی اردوگاه یا لشکرگاه است.&lt;ref&gt;تاریخ ایران بهد از اسلام،ص 228&lt;/ref&gt;<br /> پیش از شکل‌گیری شهر حیره، مردم آن منطقه خیمه‌نشین بودند، تا این که خیمه‌نشین‌ها گرد هم آمده، اردوگاه ثابت امیران لَخمی شکل گرفت و به تدریج، شهر پدید آمد. از این روی، این شهر به حیره یعنی اردوگاه و مجموعه‌ای از خیمه‌ها نامیده شد. &lt;ref&gt;دائره المعارف فارسی،ج۱، ص ۸۷۳&lt;/ref&gt;به این شهر، «حیرة النجف» نیز گفته می‌شد؛ چون حیره، در منطقه [[نجف]]، در فاصله سه میلی کوفه قرار داشت.&lt;ref&gt;حیره، فرهنگنامه زیارت، فصلنامه زیارت، شماره ۵، ص۱۰.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==از شکل‌گیری تا سرانجام==<br /> <br /> ===پیدایش===<br /> در اوایل سده سوم میلادی شماری از طایفه‌های عرب در پایان دوره اشکانیان، به [[عراق]] هجرت کردند.حیره در تاریخ و ادبیات عرب نیز به داشتن آب و هوای سالم، زمین‌های حاصلخیز، باغ‌های پرمیوه، و جویبا‌رهای زیاد شهرت داشت.&lt;ref&gt;البلدان، ص 262؛&lt;/ref&gt;این مهاجرین، به تدریج روستاها و قلعه‌هایی بنا کردند که از پیوستن آنها به یکدیگر، شهرهایی پدید آمد.&lt;ref&gt;کوفه پیدایش شهر اسلامی، ص ١۶و <br /> ١٧.]&lt;/ref&gt;<br /> ===نظام سیاسی===<br /> حاکمان حیره، تعدادی از لخمیان، بنی نصر، غسّانیان، بنی تمیم، کِنده و ایرانیان بودند. این افراد در مجموع حدود۵۲۳ سال حکومت کردند.&lt;ref&gt;التنبیه والاشراف، ص ١۶٧&lt;/ref&gt; بیشترین دوره حکومت حیره، نزدیک به ۳۰۰ سال، دست اعراب بنی‌لَخم بود. آن‌ها بنیانگذار حکومت حیره بوده و از سوی فرمانروایان ساسانی حمایت می‌شدند؛ زیرا لَخمیان سدّی میان ایران و اعراب پدید آورده و از تجاوز قبلیه‌های بدوی به مرزهای ایران جلوگیری می‌کردند.&lt;ref&gt;تاریخ سنی مسلوک الارض والانبیا، ص ٧۴ و ٧٣؛ تاریخ ایران بعد از اسلام، ص ٢٣٠ و ٢٢٩&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ===صلح و جنگ===<br /> در سده پنجم و ششم میلادی قدرت نظامی حیره افزایش یافت. بنی لخم که اولین حاکمان حیره بودند، با قبیله بکر وقبیله های سلیم و هوازن و اعضای طایفه نمیر و بنی تمیم متحد شدند.&lt;ref&gt;کوفه پیدایش شهر اسلامی، ص ١٨&lt;/ref&gt;در این دوره، حیره گسترش پیدا کرد که سواحل جنوبی [[فرات]] تا بادیةالشام، واقع در غرب عراق کنونی را دربر می‌گرفت.&lt;ref&gt;اعراب حدود مرزهای روم شرقی و ایران، ص ١٨۶- ١٨۵&lt;/ref&gt;<br /> در دوره عمر بن خطاب، خلیفه دوم و در جریان فتوحات وی، خالد بن ولید، سردار سپاه اسلام حیره را محاصره کرد. محاصره حیره، در سال ۱۲ق. پس از نبرد نهر الدم رخ داد. این محاصره، با صلح بین اهل حیره و مسلمانان با دو شرط به سود مسلمانان به پایان رسید؛ یکی پرداخت جزیه و دیگری شورش نکردن علیه مسلمانان. با این دو شرط حیره، توسط سپاه اسلام فتح شد.&lt;ref&gt;فتوح البلدان، ص ٢۴۴؛ تاریخ طبری، ج ۴، ص ١۴٨١ و ١۴٨٠؛&lt;/ref&gt;مسلمانان، پس از چندی با دخالت رستم فرخزاد، سردار ایرانی، حیره را از دست دادند، ولی دوباره به فرماندهی ابوعبیدة بن مسعود ثقفی حیره را فتح کردند.&lt;ref&gt;فتوح البلدان، ص ١٨&lt;/ref&gt;<br /> براساس منابع تاریخی، حاکمان حیره با بعضی از دولت ها نزاع وجنگ داشتند؛ از قبیل شیوخ غسانی &lt;ref&gt;ویل دورانت تاریخ تمدن، ج ۴، بخش اول، ص ١٩٩؛تاریخ یعقوبی، ج اول، ص ٢٠٣.&lt;/ref&gt;)و دولت بنی کنده &lt;ref&gt;تاریخ ایران از سلوکیان تا فروپاشی دولت ساسانیان، ج سوم، قسمت اول، ص ٧١۵&lt;/ref&gt;.)وبا بعضی از دولت ها متحد بودن از قبیل ساسانیان &lt;ref&gt;تاریخ ایران از سلوکیان تا فروپاشی ساسانیان، ج ٣، قسمت اول، ص ٧١٢ و ٧١١&lt;/ref&gt;و دولت حمیران &lt;ref&gt;اعراب حدود مرزهای روم شرقی و ایران، ص ١٩٠و ١٨٩&lt;/ref&gt;<br /> ===دین و فرهنگ ===<br /> حیره به علت موقعیت جغرافیایى‏اش محلِ برخورد و تماس فرهنگ‏هاى ساسانى و یونانى ـ رومى و مسیحى بود.ابتدا خود از این فرهنگ‏ها تأثیر گرفت و سپس این فرهنگ‏ها را به اعراب ساکن در شبه جزیره [[عربستان]] منتقل کرد&lt;ref&gt;المفصل فى تاریخ العرب قبل الاسلام ج 7، ص 296&lt;/ref&gt;حیریان علاوه بر بت پرستی که دین اجدادی آنان بود.&lt;ref&gt; الحیره،المدینه المملکت العربیه،ص 29ـ 30&lt;/ref&gt;با یهودیت و مسیحیت و زرتشتی گری و مانویت نیز آشنا بودند.&lt;ref&gt;الحیره،المدینه المملکت العربیه،ص 29&lt;/ref&gt; بیشتر ساکنان حیره مسیحیان نسطوری بودند.&lt;ref&gt;الاعلاق النفیسه، ص ٢٢۶.&lt;/ref&gt;زبان سریانى براى مسیحیانِ حیره زبانِ علم و دین بود.&lt;ref&gt;مکتبه النهضه، ج 6، ص 628 ـ 269&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ===ویرانی===<br /> بر پایه گزارش‌های تاریخی، با تأسیس کوفه، حیات سیاسی و اجتماعی حیره در مسیر زوال افتاد، آبادانی در آن کاهش یافت و در اوایل حکومت معتضد عباسی کاملاً ویران شد.&lt;ref&gt;مروج الذهب، ج ا، ص ۴۶۵&lt;/ref&gt; برخی گفته‌اند برای برپایی ستون‌های [[مسجد کوفه]] از سنگ‌های قصرهای حیره استفاده کردند.&lt;ref&gt;جغرافیای تاریخی سرزمین‌های خلافت شرقی،ص ٨٢ و ٨١&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==حیره در حکومت امام علی(ع)==<br /> هنگامى كه امير مؤمنان (عليه السلام) [[کوفه]] را مركز حكومت خويش قرار داد. حيره همچنان مورد توجه او، كارگزاران و يارانش بود. &lt;ref&gt;تذكرة الخواص، ص ١٠٨؛كشف الغمه، ج ا، ص ٢٣٠.&lt;/ref&gt;) [[امام علی(ع)]] سپاه خود را در محلی بین حیره و کوفه که «جَرَعه» نام داشت، بسیج و تجهیز می‌کرد.&lt;ref&gt;الغارات،ص،105و106&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==حیره، پایگاه پیروان اهل بیت(ع)==<br /> بر طبق منابع تاریخی در جریان قیام مختار، او برای گرفتن کوفه اردوی خود را بین حیره و نجف به نام سبخه قرار داد. &lt;ref&gt;کوفه پیدایش شهر اسلامی، ص ٢٧٣ و ٢٧٢&lt;/ref&gt;و سال ۱۲۲ق در جریان قیام زیدبن علی در شهر کوفه، امیر کوفه به دلیل فعالیت های زید از آنجا خارج شد ودر حیره موضع گرفت. سپس درگیری شدیدی بین آنها و زید صورت گرفت که نتیجه آن به شهادت رسیدن زید بود.&lt;ref&gt;سیره و قیام زید بن علی، ص ٢٧٧، ٢٩٧، ٢٩٩، ٣١٧&lt;/ref&gt;<br /> خلفای عباسی شیعیان وسادات را مورد ظلم و ستم قرار می دادند آنها در شهر حیره بسیاری از شیعیان و سادات را زندانی یا به شهادت رساندند. &lt;ref&gt;تاریخ یعقوبی، ج 2، ص ٣۵٣، ٣۵٧، ٣۶٠، ٣۶۵&lt;/ref&gt;منتصرعباسی وقتی به خلافت رسید دستور داد که دیگر کسی متعرض شیعیان حیره نشود. &lt;ref&gt;مروج الذهب، ج ٢، ص ۵۴٢&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==حیره در روایات==<br /> در روایات است که امام علی(ع) منطقه میان نجف تا حیره را به چهل هزار درهم از دهقانان خرید و برای این معامله، شاهدانی گرفت؛ چون می‌دانست مدفن او در این منطقه خواهد بود.&lt;ref&gt;بحار الأنوار، ج ٢٢ ،ص ٣۶&lt;/ref&gt;[[امام صادق(ع)]] نیز قبر امام علی(ع) را در منطقه بین حیره و [[نجف]] معرفی می‌کرد و به زیارت می‌رفت.&lt;ref&gt;کامل الزیارات، ص ٣۴&lt;/ref&gt;به گفته عبدالله بن سنان، وقتی امام صادق(ع) در حیره بود، بارها به زیارت آن محل رفته، آن را [[حرم امام علی|قبر علی بن ابیطالب(ع)]] معرفی می‌کرد.&lt;ref&gt;کافی، ج ١ ص ۴۵۶&lt;/ref&gt;<br /> ==گالری==<br /> [[file: حیره ۲. jpg]]<br /> <br /> ==پانویس==<br /> {{پانویس}}<br /> ==منابع==<br /> {{منابع}}<br /> *مسعودی،علی بن الحسین،مروج الذهب،قم،دارالهجره،1409ق<br /> *زرین‌کوب، عبدالحسین. تاریخ ایران بعد از اسلام. چاپ سوم. تهران: انتشارات امیرکبیر ۱۳۶۲ش<br /> *فرهنگنامه زیارت،فصلنامه زیارت،شماره5،ص10<br /> *هشام جعیط،کوفه پیدایش شهر اسلامی،مترجم ابوالحسن سروقدمقدم،بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی،مشهد،1372ش<br /> *مسعودی علی بن الحسین،التنبیه والاشراف،مصر،دارالصاوی،344-345ق<br /> *حمزه اصفهانی،حمزه بن الحسن،تاریخ سنی مسلوک الارض والانبیاء،بیروت،داره المکتب الحیاه،280ق<br /> *پیگولفسکایا،اعراب حدود مرزهای شرقی و ایران،مترجم رضا عنایت الله،تهران،وزارت فرهنگ وآموزش عالی موسسه مطالعات وتحقیقات فرهنگی،1372ش<br /> *بلاذری،احمد بن یحیی،فتوح البلدان،بیروت،دارومکتبه الهلال،1988م<br /> *جان اندرو بویل،احسان بارشاطر،تاریخ از سلوکیان تا فروپاشی ساسانیان،مترجم انوشه،انتشارات امیر کبیر،تهران،1386ش<br /> *جواد علی،المفصل فی تاریخ العرب قبل الاسلام،دارلعلم للملایین مکتبه النهضه،بیروت1391ش<br /> *یوسف رزق الله غنیمه،الحیره:المدینه و المملکه العربیه،بغداد1936ق<br /> *احمد بن عمربن رسته،الاعلاق النفیسه،مترجم حسین قره چانلو،انتشارات امیر کبیر1380ش<br /> *جواد علی،مکتبه النهضه،دارالعلم للملامیین،بغداد1978م<br /> *گای لسترینج،جغرافیای تاریخی سرزمینهای خلافت شرقی،مترجم محمود عرفان،شرکت انتشارات علمی وفرهنگی،تهران1377<br /> *سبط ابن جوزی،یوسف بن قزاوغلی،تذکره الخواص،الشریف الرضی،قم1376ش<br /> *حسینی عبدالزهرا،الغارات،دارالکتاب الاسلمی،بی جا،1410ق<br /> *حسین کریمیان،سیره و قیام زید بن علی،انتشارات علمی و فرهنگی،تهران1382ش</div>

Askari https://wikihaj.com/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:Askari&diff=54998 2023-10-03T08:25:06Z

<p>Askari: </p> <hr /> <div>{{جعبه اطلاعات شهر<br /> | عنوان = حیره<br /> | تصویر = حیره.jpg<br /> | توضیح تصویر =<br /> | اندازه تصویر =<br /> | طول جغرافیایی =<br /> |عرض جغرافیایی =<br /> | ویژگی =<br /> | کشور = &lt;!-- فقط نام کشور را بنویسید و آن را لینک نکنید --&gt; عراق<br /> | استان = [[نجف]]<br /> | مساحت =<br /> | جمعیت کل = تا ۷ هزار گزارش شده‌است.<br /> | نام محلی =<br /> | زبان = سریانی<br /> | نژاد = عربی<br /> | ادیان = [[مسیحیت|مسیحی]] و دیگر ادیان<br /> | مذهب =<br /> | جمعیت مسلمان =<br /> | جمعیت شیعه =<br /> | نام قدیم =<br /> | سال تأسیس = سده سوم میلادی<br /> | قدمت =<br /> | پیشینه اسلام = پس از فتح توسط سپاه اسلام<br /> | پیشینه تشیع =<br /> | وقایع مهم =<br /> | مکان‌های تاریخی =<br /> | زیارتگاه =<br /> | قبرستان‌ها =<br /> | حوزه علمیه =<br /> | مساجد =<br /> |حسینیه‌ها =<br /> | مؤسسات =<br /> | مذهبی =<br /> | اجتماعی =<br /> | سیاسی =<br /> }}<br /> '''حیره''' در جنوب شرقی [[نجف]] کنونی، کنار دریاچه ای به نام نجف قرار داشت. فاصله آن با [[کوفه]] 6کیلومتر گزارش شده است. پیدایش شهر حیره را به اوایل سده سوم میلادی دانسته‌اند. بنابر منابع تاریخی نخستین مکانی که در [[عراق]] به تمدن شهر نشینی روی آورد؛ شهر حیره بود. بیشتر ساکنین حیره مسیحیان نسطوری بودند که زبانشان سریانی بوده است. حاکمان حیره از قبایل مختلفی بودند؛ از جمله لخمیان وبنی‌نصر و بنی‌تمیم و غیره. حاکمان این شهر با برخی قبیله ها صلح و با برخی هم به جنگ می پرداختند. حیره به خاطر نزدیکی که به شهر کوفه داشت در زمان [[امام علی (ع)]] و قیام مختار و قیام زید بن علی مورد توجه قرار داشت. از زمانی که شهر کوفه تاسیس شد حیره به تدریج رو به زوال و نابودی کشیده شد.<br /> ==موقعیت==<br /> شهر حیره، در جنوب شرقی [[نجف]] کنونی و کنار دریاچه‌ای به نام نجف &lt;ref&gt;دائرة المعارف فارسی، ج ا، ص ٨٧٣. ۱&lt;/ref&gt;قرار داشت. مسعودی تاریخ‌نگار، فاصله بین کوفه و شهر حیره را سه میل گزارش کرده‌است. &lt;ref&gt;مروج الذهب، ج اول، ص۹۸.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==علت نامگذاری==<br /> در منابع کهن دربارۀ سبب نام‌گذاری حیره اختلاف‌نظر است. برخی آن را مشتق از «حَیر» به معنای منزلگاه، و گروهی دیگر از «تحیّر» به معنی سرگردان شدن، دانسته‌اند.&lt;ref&gt;تاریخ طبری، ج۱،ص556&lt;/ref&gt;برخی محققان معاصر برآن‌اند که حیره همان واژۀ «حرتا» یا «حرثا»، به معنی اردوگاه یا لشکرگاه است.&lt;ref&gt;تاریخ ایران بهد از اسلام،ص 228&lt;/ref&gt;<br /> پیش از شکل‌گیری شهر حیره، مردم آن منطقه خیمه‌نشین بودند، تا این که خیمه‌نشین‌ها گرد هم آمده، اردوگاه ثابت امیران لَخمی شکل گرفت و به تدریج، شهر پدید آمد. از این روی، این شهر به حیره یعنی اردوگاه و مجموعه‌ای از خیمه‌ها نامیده شد. &lt;ref&gt;دائره المعارف فارسی،ج۱، ص ۸۷۳&lt;/ref&gt;به این شهر، «حیرة النجف» نیز گفته می‌شد؛ چون حیره، در منطقه [[نجف]]، در فاصله سه میلی کوفه قرار داشت.&lt;ref&gt;حیره، فرهنگنامه زیارت، فصلنامه زیارت، شماره ۵، ص۱۰.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==از شکل‌گیری تا سرانجام==<br /> <br /> ===پیدایش===<br /> در اوایل سده سوم میلادی شماری از طایفه‌های عرب در پایان دوره اشکانیان، به [[عراق]] هجرت کردند.حیره در تاریخ و ادبیات عرب نیز به داشتن آب و هوای سالم، زمین‌های حاصلخیز، باغ‌های پرمیوه، و جویبا‌رهای زیاد شهرت داشت.&lt;ref&gt;البلدان، ص 262؛&lt;/ref&gt;این مهاجرین، به تدریج روستاها و قلعه‌هایی بنا کردند که از پیوستن آنها به یکدیگر، شهرهایی پدید آمد.&lt;ref&gt;کوفه پیدایش شهر اسلامی، ص ١۶و <br /> ١٧.]&lt;/ref&gt;<br /> ===نظام سیاسی===<br /> حاکمان حیره، تعدادی از لخمیان، بنی نصر، غسّانیان، بنی تمیم، کِنده و ایرانیان بودند. این افراد در مجموع حدود۵۲۳ سال حکومت کردند.&lt;ref&gt;التنبیه والاشراف، ص ١۶٧&lt;/ref&gt; بیشترین دوره حکومت حیره، نزدیک به ۳۰۰ سال، دست اعراب بنی‌لَخم بود. آن‌ها بنیانگذار حکومت حیره بوده و از سوی فرمانروایان ساسانی حمایت می‌شدند؛ زیرا لَخمیان سدّی میان ایران و اعراب پدید آورده و از تجاوز قبلیه‌های بدوی به مرزهای ایران جلوگیری می‌کردند.&lt;ref&gt;تاریخ سنی مسلوک الارض والانبیا، ص ٧۴ و ٧٣؛ تاریخ ایران بعد از اسلام، ص ٢٣٠ و ٢٢٩&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ===صلح و جنگ===<br /> در سده پنجم و ششم میلادی قدرت نظامی حیره افزایش یافت. بنی لخم که اولین حاکمان حیره بودند، با قبیله بکر وقبیله های سلیم و هوازن و اعضای طایفه نمیر و بنی تمیم متحد شدند.&lt;ref&gt;کوفه پیدایش شهر اسلامی، ص ١٨&lt;/ref&gt;در این دوره، حیره گسترش پیدا کرد که سواحل جنوبی [[فرات]] تا بادیةالشام، واقع در غرب عراق کنونی را دربر می‌گرفت.&lt;ref&gt;اعراب حدود مرزهای روم شرقی و ایران، ص ١٨۶- ١٨۵&lt;/ref&gt;<br /> در دوره عمر بن خطاب، خلیفه دوم و در جریان فتوحات وی، خالد بن ولید، سردار سپاه اسلام حیره را محاصره کرد. محاصره حیره، در سال ۱۲ق. پس از نبرد نهر الدم رخ داد. این محاصره، با صلح بین اهل حیره و مسلمانان با دو شرط به سود مسلمانان به پایان رسید؛ یکی پرداخت جزیه و دیگری شورش نکردن علیه مسلمانان. با این دو شرط حیره، توسط سپاه اسلام فتح شد.&lt;ref&gt;فتوح البلدان، ص ٢۴۴؛ تاریخ طبری، ج ۴، ص ١۴٨١ و ١۴٨٠؛&lt;/ref&gt;مسلمانان، پس از چندی با دخالت رستم فرخزاد، سردار ایرانی، حیره را از دست دادند، ولی دوباره به فرماندهی ابوعبیدة بن مسعود ثقفی حیره را فتح کردند.&lt;ref&gt;فتوح البلدان، ص ١٨&lt;/ref&gt;<br /> براساس منابع تاریخی، حاکمان حیره با بعضی از دولت ها نزاع وجنگ داشتند؛ از قبیل شیوخ غسانی &lt;ref&gt;ویل دورانت تاریخ تمدن، ج ۴، بخش اول، ص ١٩٩؛تاریخ یعقوبی، ج اول، ص ٢٠٣.&lt;/ref&gt;)و دولت بنی کنده &lt;ref&gt;تاریخ ایران از سلوکیان تا فروپاشی دولت ساسانیان، ج سوم، قسمت اول، ص ٧١۵&lt;/ref&gt;.)وبا بعضی از دولت ها متحد بودن از قبیل ساسانیان &lt;ref&gt;تاریخ ایران از سلوکیان تا فروپاشی ساسانیان، ج ٣، قسمت اول، ص ٧١٢ و ٧١١&lt;/ref&gt;و دولت حمیران &lt;ref&gt;اعراب حدود مرزهای روم شرقی و ایران، ص ١٩٠و ١٨٩&lt;/ref&gt;<br /> ===دین و فرهنگ ===<br /> حیره به علت موقعیت جغرافیایى‏اش محلِ برخورد و تماس فرهنگ‏هاى ساسانى و یونانى ـ رومى و مسیحى بود.ابتدا خود از این فرهنگ‏ها تأثیر گرفت و سپس این فرهنگ‏ها را به اعراب ساکن در شبه جزیره [[عربستان]] منتقل کرد&lt;ref&gt;المفصل فى تاریخ العرب قبل الاسلام ج 7، ص 296&lt;/ref&gt;حیریان علاوه بر بت پرستی که دین اجدادی آنان بود.&lt;ref&gt; الحیره،المدینه المملکت العربیه،ص 29ـ 30&lt;/ref&gt;با یهودیت و مسیحیت و زرتشتی گری و مانویت نیز آشنا بودند.&lt;ref&gt;الحیره،المدینه المملکت العربیه،ص 29&lt;/ref&gt; بیشتر ساکنان حیره مسیحیان نسطوری بودند.&lt;ref&gt;الاعلاق النفیسه، ص ٢٢۶.&lt;/ref&gt;زبان سریانى براى مسیحیانِ حیره زبانِ علم و دین بود.&lt;ref&gt;مکتبه النهضه، ج 6، ص 628 ـ 269&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ===ویرانی===<br /> بر پایه گزارش‌های تاریخی، با تأسیس کوفه، حیات سیاسی و اجتماعی حیره در مسیر زوال افتاد، آبادانی در آن کاهش یافت و در اوایل حکومت معتضد عباسی کاملاً ویران شد.&lt;ref&gt;مروج الذهب، ج ا، ص ۴۶۵&lt;/ref&gt; برخی گفته‌اند برای برپایی ستون‌های [[مسجد کوفه]] از سنگ‌های قصرهای حیره استفاده کردند.&lt;ref&gt;جغرافیای تاریخی سرزمین‌های خلافت شرقی،ص ٨٢ و ٨١&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==حیره در حکومت امام علی(ع)==<br /> هنگامى كه امير مؤمنان (عليه السلام) [[کوفه]] را مركز حكومت خويش قرار داد. حيره همچنان مورد توجه او، كارگزاران و يارانش بود. &lt;ref&gt;تذكرة الخواص، ص ١٠٨؛كشف الغمه، ج ا، ص ٢٣٠.&lt;/ref&gt;) [[امام علی(ع)]] سپاه خود را در محلی بین حیره و کوفه که «جَرَعه» نام داشت، بسیج و تجهیز می‌کرد.&lt;ref&gt;الغارات،ص،105و106&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==حیره، پایگاه پیروان اهل بیت(ع)==<br /> بر طبق منابع تاریخی در جریان قیام مختار، او برای گرفتن کوفه اردوی خود را بین حیره و نجف به نام سبخه قرار داد. &lt;ref&gt;کوفه پیدایش شهر اسلامی، ص ٢٧٣ و ٢٧٢&lt;/ref&gt;و سال ۱۲۲ق در جریان قیام زیدبن علی در شهر کوفه، امیر کوفه به دلیل فعالیت های زید از آنجا خارج شد ودر حیره موضع گرفت. سپس درگیری شدیدی بین آنها و زید صورت گرفت که نتیجه آن به شهادت رسیدن زید بود.&lt;ref&gt;سیره و قیام زید بن علی، ص ٢٧٧، ٢٩٧، ٢٩٩، ٣١٧&lt;/ref&gt;<br /> خلفای عباسی شیعیان وسادات را مورد ظلم و ستم قرار می دادند آنها در شهر حیره بسیاری از شیعیان و سادات را زندانی یا به شهادت رساندند. &lt;ref&gt;تاریخ یعقوبی، ج 2، ص ٣۵٣، ٣۵٧، ٣۶٠، ٣۶۵&lt;/ref&gt;منتصرعباسی وقتی به خلافت رسید دستور داد که دیگر کسی متعرض شیعیان حیره نشود. &lt;ref&gt;مروج الذهب، ج ٢، ص ۵۴٢&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==حیره در روایات==<br /> در روایات است که امام علی(ع) منطقه میان نجف تا حیره را به چهل هزار درهم از دهقانان خرید و برای این معامله، شاهدانی گرفت؛ چون می‌دانست مدفن او در این منطقه خواهد بود.&lt;ref&gt;بحار الأنوار، ج ٢٢ ،ص ٣۶&lt;/ref&gt;[[امام صادق(ع)]] نیز قبر امام علی(ع) را در منطقه بین حیره و [[نجف]] معرفی می‌کرد و به زیارت می‌رفت.&lt;ref&gt;کامل الزیارات، ص ٣۴&lt;/ref&gt;به گفته عبدالله بن سنان، وقتی امام صادق(ع) در حیره بود، بارها به زیارت آن محل رفته، آن را [[حرم امام علی|قبر علی بن ابیطالب(ع)]] معرفی می‌کرد.&lt;ref&gt;کافی، ج ١ ص ۴۵۶&lt;/ref&gt;<br /> ==گالری==<br /> [[file: حییره ۲. jpg]]<br /> ==پانویس==<br /> {{پانویس}}<br /> ==منابع==<br /> {{منابع}}<br /> *مسعودی،علی بن الحسین،مروج الذهب،قم،دارالهجره،1409ق<br /> *زرین‌کوب، عبدالحسین. تاریخ ایران بعد از اسلام. چاپ سوم. تهران: انتشارات امیرکبیر ۱۳۶۲ش<br /> *فرهنگنامه زیارت،فصلنامه زیارت،شماره5،ص10<br /> *هشام جعیط،کوفه پیدایش شهر اسلامی،مترجم ابوالحسن سروقدمقدم،بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی،مشهد،1372ش<br /> *مسعودی علی بن الحسین،التنبیه والاشراف،مصر،دارالصاوی،344-345ق<br /> *حمزه اصفهانی،حمزه بن الحسن،تاریخ سنی مسلوک الارض والانبیاء،بیروت،داره المکتب الحیاه،280ق<br /> *پیگولفسکایا،اعراب حدود مرزهای شرقی و ایران،مترجم رضا عنایت الله،تهران،وزارت فرهنگ وآموزش عالی موسسه مطالعات وتحقیقات فرهنگی،1372ش<br /> *بلاذری،احمد بن یحیی،فتوح البلدان،بیروت،دارومکتبه الهلال،1988م<br /> *جان اندرو بویل،احسان بارشاطر،تاریخ از سلوکیان تا فروپاشی ساسانیان،مترجم انوشه،انتشارات امیر کبیر،تهران،1386ش<br /> *جواد علی،المفصل فی تاریخ العرب قبل الاسلام،دارلعلم للملایین مکتبه النهضه،بیروت1391ش<br /> *یوسف رزق الله غنیمه،الحیره:المدینه و المملکه العربیه،بغداد1936ق<br /> *احمد بن عمربن رسته،الاعلاق النفیسه،مترجم حسین قره چانلو،انتشارات امیر کبیر1380ش<br /> *جواد علی،مکتبه النهضه،دارالعلم للملامیین،بغداد1978م<br /> *گای لسترینج،جغرافیای تاریخی سرزمینهای خلافت شرقی،مترجم محمود عرفان،شرکت انتشارات علمی وفرهنگی،تهران1377<br /> *سبط ابن جوزی،یوسف بن قزاوغلی،تذکره الخواص،الشریف الرضی،قم1376ش<br /> *حسینی عبدالزهرا،الغارات،دارالکتاب الاسلمی،بی جا،1410ق<br /> *حسین کریمیان،سیره و قیام زید بن علی،انتشارات علمی و فرهنگی،تهران1382ش</div>

Askari https://wikihaj.com/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:Askari&diff=54997 2023-10-03T08:17:55Z

<p>Askari: </p> <hr /> <div>{{جعبه اطلاعات شهر<br /> | عنوان = حیره<br /> | تصویر = حیره.jpg<br /> | توضیح تصویر =<br /> | اندازه تصویر =<br /> | طول جغرافیایی =<br /> |عرض جغرافیایی =<br /> | ویژگی =<br /> | کشور = &lt;!-- فقط نام کشور را بنویسید و آن را لینک نکنید --&gt; عراق<br /> | استان = [[نجف]]<br /> | مساحت =<br /> | جمعیت کل = تا ۷ هزار گزارش شده‌است.<br /> | نام محلی =<br /> | زبان = سریانی<br /> | نژاد = عربی<br /> | ادیان = [[مسیحیت|مسیحی]] و دیگر ادیان<br /> | مذهب =<br /> | جمعیت مسلمان =<br /> | جمعیت شیعه =<br /> | نام قدیم =<br /> | سال تأسیس = سده سوم میلادی<br /> | قدمت =<br /> | پیشینه اسلام = پس از فتح توسط سپاه اسلام<br /> | پیشینه تشیع =<br /> | وقایع مهم =<br /> | مکان‌های تاریخی =<br /> | زیارتگاه =<br /> | قبرستان‌ها =<br /> | حوزه علمیه =<br /> | مساجد =<br /> |حسینیه‌ها =<br /> | مؤسسات =<br /> | مذهبی =<br /> | اجتماعی =<br /> | سیاسی =<br /> }}<br /> '''حیره''' در جنوب شرقی [[نجف]] کنونی، کنار دریاچه ای به نام نجف قرار داشت. فاصله آن با [[کوفه]] 6کیلومتر گزارش شده است. پیدایش شهر حیره را به اوایل سده سوم میلادی دانسته‌اند. بنابر منابع تاریخی نخستین مکانی که در [[عراق]] به تمدن شهر نشینی روی آورد؛ شهر حیره بود. بیشتر ساکنین حیره مسیحیان نسطوری بودند که زبانشان سریانی بوده است. حاکمان حیره از قبایل مختلفی بودند؛ از جمله لخمیان وبنی‌نصر و بنی‌تمیم و غیره. حاکمان این شهر با برخی قبیله ها صلح و با برخی هم به جنگ می پرداختند. حیره به خاطر نزدیکی که به شهر کوفه داشت در زمان [[امام علی (ع)]] و قیام مختار و قیام زید بن علی مورد توجه قرار داشت. از زمانی که شهر کوفه تاسیس شد حیره به تدریج رو به زوال و نابودی کشیده شد.<br /> ==موقعیت==<br /> شهر حیره، در جنوب شرقی [[نجف]] کنونی و کنار دریاچه‌ای به نام نجف &lt;ref&gt;دائرة المعارف فارسی، ج ا، ص ٨٧٣. ۱&lt;/ref&gt;قرار داشت. مسعودی تاریخ‌نگار، فاصله بین کوفه و شهر حیره را سه میل گزارش کرده‌است. &lt;ref&gt;مروج الذهب، ج اول، ص۹۸.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==علت نامگذاری==<br /> در منابع کهن دربارۀ سبب نام‌گذاری حیره اختلاف‌نظر است. برخی آن را مشتق از «حَیر» به معنای منزلگاه، و گروهی دیگر از «تحیّر» به معنی سرگردان شدن، دانسته‌اند.&lt;ref&gt;تاریخ طبری، ج۱،ص556&lt;/ref&gt;برخی محققان معاصر برآن‌اند که حیره همان واژۀ «حرتا» یا «حرثا»، به معنی اردوگاه یا لشکرگاه است.&lt;ref&gt;تاریخ ایران بهد از اسلام،ص 228&lt;/ref&gt;<br /> پیش از شکل‌گیری شهر حیره، مردم آن منطقه خیمه‌نشین بودند، تا این که خیمه‌نشین‌ها گرد هم آمده، اردوگاه ثابت امیران لَخمی شکل گرفت و به تدریج، شهر پدید آمد. از این روی، این شهر به حیره یعنی اردوگاه و مجموعه‌ای از خیمه‌ها نامیده شد. &lt;ref&gt;دائره المعارف فارسی،ج۱، ص ۸۷۳&lt;/ref&gt;به این شهر، «حیرة النجف» نیز گفته می‌شد؛ چون حیره، در منطقه [[نجف]]، در فاصله سه میلی کوفه قرار داشت.&lt;ref&gt;حیره، فرهنگنامه زیارت، فصلنامه زیارت، شماره ۵، ص۱۰.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==از شکل‌گیری تا سرانجام==<br /> <br /> ===پیدایش===<br /> در اوایل سده سوم میلادی شماری از طایفه‌های عرب در پایان دوره اشکانیان، به [[عراق]] هجرت کردند.حیره در تاریخ و ادبیات عرب نیز به داشتن آب و هوای سالم، زمین‌های حاصلخیز، باغ‌های پرمیوه، و جویبا‌رهای زیاد شهرت داشت.&lt;ref&gt;البلدان، ص 262؛&lt;/ref&gt;این مهاجرین، به تدریج روستاها و قلعه‌هایی بنا کردند که از پیوستن آنها به یکدیگر، شهرهایی پدید آمد.&lt;ref&gt;کوفه پیدایش شهر اسلامی، ص ١۶و <br /> ١٧.]&lt;/ref&gt;<br /> ===نظام سیاسی===<br /> حاکمان حیره، تعدادی از لخمیان، بنی نصر، غسّانیان، بنی تمیم، کِنده و ایرانیان بودند. این افراد در مجموع حدود۵۲۳ سال حکومت کردند.&lt;ref&gt;التنبیه والاشراف، ص ١۶٧&lt;/ref&gt; بیشترین دوره حکومت حیره، نزدیک به ۳۰۰ سال، دست اعراب بنی‌لَخم بود. آن‌ها بنیانگذار حکومت حیره بوده و از سوی فرمانروایان ساسانی حمایت می‌شدند؛ زیرا لَخمیان سدّی میان ایران و اعراب پدید آورده و از تجاوز قبلیه‌های بدوی به مرزهای ایران جلوگیری می‌کردند.&lt;ref&gt;تاریخ سنی مسلوک الارض والانبیا، ص ٧۴ و ٧٣؛ تاریخ ایران بعد از اسلام، ص ٢٣٠ و ٢٢٩&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ===صلح و جنگ===<br /> در سده پنجم و ششم میلادی قدرت نظامی حیره افزایش یافت. بنی لخم که اولین حاکمان حیره بودند، با قبیله بکر وقبیله های سلیم و هوازن و اعضای طایفه نمیر و بنی تمیم متحد شدند.&lt;ref&gt;کوفه پیدایش شهر اسلامی، ص ١٨&lt;/ref&gt;در این دوره، حیره گسترش پیدا کرد که سواحل جنوبی [[فرات]] تا بادیةالشام، واقع در غرب عراق کنونی را دربر می‌گرفت.&lt;ref&gt;اعراب حدود مرزهای روم شرقی و ایران، ص ١٨۶- ١٨۵&lt;/ref&gt;<br /> در دوره عمر بن خطاب، خلیفه دوم و در جریان فتوحات وی، خالد بن ولید، سردار سپاه اسلام حیره را محاصره کرد. محاصره حیره، در سال ۱۲ق. پس از نبرد نهر الدم رخ داد. این محاصره، با صلح بین اهل حیره و مسلمانان با دو شرط به سود مسلمانان به پایان رسید؛ یکی پرداخت جزیه و دیگری شورش نکردن علیه مسلمانان. با این دو شرط حیره، توسط سپاه اسلام فتح شد.&lt;ref&gt;فتوح البلدان، ص ٢۴۴؛ تاریخ طبری، ج ۴، ص ١۴٨١ و ١۴٨٠؛&lt;/ref&gt;مسلمانان، پس از چندی با دخالت رستم فرخزاد، سردار ایرانی، حیره را از دست دادند، ولی دوباره به فرماندهی ابوعبیدة بن مسعود ثقفی حیره را فتح کردند.&lt;ref&gt;فتوح البلدان، ص ١٨&lt;/ref&gt;<br /> براساس منابع تاریخی، حاکمان حیره با بعضی از دولت ها نزاع وجنگ داشتند؛ از قبیل شیوخ غسانی &lt;ref&gt;ویل دورانت تاریخ تمدن، ج ۴، بخش اول، ص ١٩٩؛تاریخ یعقوبی، ج اول، ص ٢٠٣.&lt;/ref&gt;)و دولت بنی کنده &lt;ref&gt;تاریخ ایران از سلوکیان تا فروپاشی دولت ساسانیان، ج سوم، قسمت اول، ص ٧١۵&lt;/ref&gt;.)وبا بعضی از دولت ها متحد بودن از قبیل ساسانیان &lt;ref&gt;تاریخ ایران از سلوکیان تا فروپاشی ساسانیان، ج ٣، قسمت اول، ص ٧١٢ و ٧١١&lt;/ref&gt;و دولت حمیران &lt;ref&gt;اعراب حدود مرزهای روم شرقی و ایران، ص ١٩٠و ١٨٩&lt;/ref&gt;<br /> ===دین و فرهنگ ===<br /> حیره به علت موقعیت جغرافیایى‏اش محلِ برخورد و تماس فرهنگ‏هاى ساسانى و یونانى ـ رومى و مسیحى بود.ابتدا خود از این فرهنگ‏ها تأثیر گرفت و سپس این فرهنگ‏ها را به اعراب ساکن در شبه جزیره [[عربستان]] منتقل کرد&lt;ref&gt;المفصل فى تاریخ العرب قبل الاسلام ج 7، ص 296&lt;/ref&gt;حیریان علاوه بر بت پرستی که دین اجدادی آنان بود.&lt;ref&gt; الحیره،المدینه المملکت العربیه،ص 29ـ 30&lt;/ref&gt;با یهودیت و مسیحیت و زرتشتی گری و مانویت نیز آشنا بودند.&lt;ref&gt;الحیره،المدینه المملکت العربیه،ص 29&lt;/ref&gt; بیشتر ساکنان حیره مسیحیان نسطوری بودند.&lt;ref&gt;الاعلاق النفیسه، ص ٢٢۶.&lt;/ref&gt;زبان سریانى براى مسیحیانِ حیره زبانِ علم و دین بود.&lt;ref&gt;مکتبه النهضه، ج 6، ص 628 ـ 269&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ===ویرانی===<br /> بر پایه گزارش‌های تاریخی، با تأسیس کوفه، حیات سیاسی و اجتماعی حیره در مسیر زوال افتاد، آبادانی در آن کاهش یافت و در اوایل حکومت معتضد عباسی کاملاً ویران شد.&lt;ref&gt;مروج الذهب، ج ا، ص ۴۶۵&lt;/ref&gt; برخی گفته‌اند برای برپایی ستون‌های [[مسجد کوفه]] از سنگ‌های قصرهای حیره استفاده کردند.&lt;ref&gt;جغرافیای تاریخی سرزمین‌های خلافت شرقی،ص ٨٢ و ٨١&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==حیره در حکومت امام علی(ع)==<br /> هنگامى كه امير مؤمنان (عليه السلام) [[کوفه]] را مركز حكومت خويش قرار داد. حيره همچنان مورد توجه او، كارگزاران و يارانش بود. &lt;ref&gt;تذكرة الخواص، ص ١٠٨؛كشف الغمه، ج ا، ص ٢٣٠.&lt;/ref&gt;) [[امام علی(ع)]] سپاه خود را در محلی بین حیره و کوفه که «جَرَعه» نام داشت، بسیج و تجهیز می‌کرد.&lt;ref&gt;الغارات،ص،105و106&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==حیره، پایگاه پیروان اهل بیت(ع)==<br /> بر طبق منابع تاریخی در جریان قیام مختار، او برای گرفتن کوفه اردوی خود را بین حیره و نجف به نام سبخه قرار داد. &lt;ref&gt;کوفه پیدایش شهر اسلامی، ص ٢٧٣ و ٢٧٢&lt;/ref&gt;و سال ۱۲۲ق در جریان قیام زیدبن علی در شهر کوفه، امیر کوفه به دلیل فعالیت های زید از آنجا خارج شد ودر حیره موضع گرفت. سپس درگیری شدیدی بین آنها و زید صورت گرفت که نتیجه آن به شهادت رسیدن زید بود.&lt;ref&gt;سیره و قیام زید بن علی، ص ٢٧٧، ٢٩٧، ٢٩٩، ٣١٧&lt;/ref&gt;<br /> خلفای عباسی شیعیان وسادات را مورد ظلم و ستم قرار می دادند آنها در شهر حیره بسیاری از شیعیان و سادات را زندانی یا به شهادت رساندند. &lt;ref&gt;تاریخ یعقوبی، ج 2، ص ٣۵٣، ٣۵٧، ٣۶٠، ٣۶۵&lt;/ref&gt;منتصرعباسی وقتی به خلافت رسید دستور داد که دیگر کسی متعرض شیعیان حیره نشود. &lt;ref&gt;مروج الذهب، ج ٢، ص ۵۴٢&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==حیره در روایات==<br /> در روایات است که امام علی(ع) منطقه میان نجف تا حیره را به چهل هزار درهم از دهقانان خرید و برای این معامله، شاهدانی گرفت؛ چون می‌دانست مدفن او در این منطقه خواهد بود.&lt;ref&gt;بحار الأنوار، ج ٢٢ ،ص ٣۶&lt;/ref&gt;[[امام صادق(ع)]] نیز قبر امام علی(ع) را در منطقه بین حیره و [[نجف]] معرفی می‌کرد و به زیارت می‌رفت.&lt;ref&gt;کامل الزیارات، ص ٣۴&lt;/ref&gt;به گفته عبدالله بن سنان، وقتی امام صادق(ع) در حیره بود، بارها به زیارت آن محل رفته، آن را [[حرم امام علی|قبر علی بن ابیطالب(ع)]] معرفی می‌کرد.&lt;ref&gt;کافی، ج ١ ص ۴۵۶&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==پانویس==<br /> {{پانویس}}<br /> ==منابع==<br /> {{منابع}}<br /> *مسعودی،علی بن الحسین،مروج الذهب،قم،دارالهجره،1409ق<br /> *زرین‌کوب، عبدالحسین. تاریخ ایران بعد از اسلام. چاپ سوم. تهران: انتشارات امیرکبیر ۱۳۶۲ش<br /> *فرهنگنامه زیارت،فصلنامه زیارت،شماره5،ص10<br /> *هشام جعیط،کوفه پیدایش شهر اسلامی،مترجم ابوالحسن سروقدمقدم،بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی،مشهد،1372ش<br /> *مسعودی علی بن الحسین،التنبیه والاشراف،مصر،دارالصاوی،344-345ق<br /> *حمزه اصفهانی،حمزه بن الحسن،تاریخ سنی مسلوک الارض والانبیاء،بیروت،داره المکتب الحیاه،280ق<br /> *پیگولفسکایا،اعراب حدود مرزهای شرقی و ایران،مترجم رضا عنایت الله،تهران،وزارت فرهنگ وآموزش عالی موسسه مطالعات وتحقیقات فرهنگی،1372ش<br /> *بلاذری،احمد بن یحیی،فتوح البلدان،بیروت،دارومکتبه الهلال،1988م<br /> *جان اندرو بویل،احسان بارشاطر،تاریخ از سلوکیان تا فروپاشی ساسانیان،مترجم انوشه،انتشارات امیر کبیر،تهران،1386ش<br /> *جواد علی،المفصل فی تاریخ العرب قبل الاسلام،دارلعلم للملایین مکتبه النهضه،بیروت1391ش<br /> *یوسف رزق الله غنیمه،الحیره:المدینه و المملکه العربیه،بغداد1936ق<br /> *احمد بن عمربن رسته،الاعلاق النفیسه،مترجم حسین قره چانلو،انتشارات امیر کبیر1380ش<br /> *جواد علی،مکتبه النهضه،دارالعلم للملامیین،بغداد1978م<br /> *گای لسترینج،جغرافیای تاریخی سرزمینهای خلافت شرقی،مترجم محمود عرفان،شرکت انتشارات علمی وفرهنگی،تهران1377<br /> *سبط ابن جوزی،یوسف بن قزاوغلی،تذکره الخواص،الشریف الرضی،قم1376ش<br /> *حسینی عبدالزهرا،الغارات،دارالکتاب الاسلمی،بی جا،1410ق<br /> *حسین کریمیان،سیره و قیام زید بن علی،انتشارات علمی و فرهنگی،تهران1382ش</div>

Askari https://wikihaj.com/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:Askari&diff=54996 2023-10-03T08:08:38Z

<p>Askari: /* از شکل‌گیری تا سرانجام */</p> <hr /> <div>'''حیره''' در جنوب شرقی [[نجف]] کنونی، کنار دریاچه ای به نام نجف قرار داشت. فاصله آن با [[کوفه]] 6کیلومتر گزارش شده است. پیدایش شهر حیره را به اوایل سده سوم میلادی دانسته‌اند. بنابر منابع تاریخی نخستین مکانی که در [[عراق]] به تمدن شهر نشینی روی آورد؛ شهر حیره بود. بیشتر ساکنین حیره مسیحیان نسطوری بودند که زبانشان سریانی بوده است. حاکمان حیره از قبایل مختلفی بودند؛ از جمله لخمیان وبنی‌نصر و بنی‌تمیم و غیره. حاکمان این شهر با برخی قبیله ها صلح و با برخی هم به جنگ می پرداختند. حیره به خاطر نزدیکی که به شهر کوفه داشت در زمان [[امام علی (ع)]] و قیام مختار و قیام زید بن علی مورد توجه قرار داشت. از زمانی که شهر کوفه تاسیس شد حیره به تدریج رو به زوال و نابودی کشیده شد.<br /> ==موقعیت==<br /> شهر حیره، در جنوب شرقی [[نجف]] کنونی و کنار دریاچه‌ای به نام نجف &lt;ref&gt;دائرة المعارف فارسی، ج ا، ص ٨٧٣. ۱&lt;/ref&gt;قرار داشت. مسعودی تاریخ‌نگار، فاصله بین کوفه و شهر حیره را سه میل گزارش کرده‌است. &lt;ref&gt;مروج الذهب، ج اول، ص۹۸.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==علت نامگذاری==<br /> در منابع کهن دربارۀ سبب نام‌گذاری حیره اختلاف‌نظر است. برخی آن را مشتق از «حَیر» به معنای منزلگاه، و گروهی دیگر از «تحیّر» به معنی سرگردان شدن، دانسته‌اند.&lt;ref&gt;تاریخ طبری، ج۱،ص556&lt;/ref&gt;برخی محققان معاصر برآن‌اند که حیره همان واژۀ «حرتا» یا «حرثا»، به معنی اردوگاه یا لشکرگاه است.&lt;ref&gt;تاریخ ایران بهد از اسلام،ص 228&lt;/ref&gt;<br /> پیش از شکل‌گیری شهر حیره، مردم آن منطقه خیمه‌نشین بودند، تا این که خیمه‌نشین‌ها گرد هم آمده، اردوگاه ثابت امیران لَخمی شکل گرفت و به تدریج، شهر پدید آمد. از این روی، این شهر به حیره یعنی اردوگاه و مجموعه‌ای از خیمه‌ها نامیده شد. &lt;ref&gt;دائره المعارف فارسی،ج۱، ص ۸۷۳&lt;/ref&gt;به این شهر، «حیرة النجف» نیز گفته می‌شد؛ چون حیره، در منطقه [[نجف]]، در فاصله سه میلی کوفه قرار داشت.&lt;ref&gt;حیره، فرهنگنامه زیارت، فصلنامه زیارت، شماره ۵، ص۱۰.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==از شکل‌گیری تا سرانجام==<br /> <br /> ===پیدایش===<br /> در اوایل سده سوم میلادی شماری از طایفه‌های عرب در پایان دوره اشکانیان، به [[عراق]] هجرت کردند.حیره در تاریخ و ادبیات عرب نیز به داشتن آب و هوای سالم، زمین‌های حاصلخیز، باغ‌های پرمیوه، و جویبا‌رهای زیاد شهرت داشت.&lt;ref&gt;البلدان، ص 262؛&lt;/ref&gt;این مهاجرین، به تدریج روستاها و قلعه‌هایی بنا کردند که از پیوستن آنها به یکدیگر، شهرهایی پدید آمد.&lt;ref&gt;کوفه پیدایش شهر اسلامی، ص ١۶و <br /> ١٧.]&lt;/ref&gt;<br /> ===نظام سیاسی===<br /> حاکمان حیره، تعدادی از لخمیان، بنی نصر، غسّانیان، بنی تمیم، کِنده و ایرانیان بودند. این افراد در مجموع حدود۵۲۳ سال حکومت کردند.&lt;ref&gt;التنبیه والاشراف، ص ١۶٧&lt;/ref&gt; بیشترین دوره حکومت حیره، نزدیک به ۳۰۰ سال، دست اعراب بنی‌لَخم بود. آن‌ها بنیانگذار حکومت حیره بوده و از سوی فرمانروایان ساسانی حمایت می‌شدند؛ زیرا لَخمیان سدّی میان ایران و اعراب پدید آورده و از تجاوز قبلیه‌های بدوی به مرزهای ایران جلوگیری می‌کردند.&lt;ref&gt;تاریخ سنی مسلوک الارض والانبیا، ص ٧۴ و ٧٣؛ تاریخ ایران بعد از اسلام، ص ٢٣٠ و ٢٢٩&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ===صلح و جنگ===<br /> در سده پنجم و ششم میلادی قدرت نظامی حیره افزایش یافت. بنی لخم که اولین حاکمان حیره بودند، با قبیله بکر وقبیله های سلیم و هوازن و اعضای طایفه نمیر و بنی تمیم متحد شدند.&lt;ref&gt;کوفه پیدایش شهر اسلامی، ص ١٨&lt;/ref&gt;در این دوره، حیره گسترش پیدا کرد که سواحل جنوبی [[فرات]] تا بادیةالشام، واقع در غرب عراق کنونی را دربر می‌گرفت.&lt;ref&gt;اعراب حدود مرزهای روم شرقی و ایران، ص ١٨۶- ١٨۵&lt;/ref&gt;<br /> در دوره عمر بن خطاب، خلیفه دوم و در جریان فتوحات وی، خالد بن ولید، سردار سپاه اسلام حیره را محاصره کرد. محاصره حیره، در سال ۱۲ق. پس از نبرد نهر الدم رخ داد. این محاصره، با صلح بین اهل حیره و مسلمانان با دو شرط به سود مسلمانان به پایان رسید؛ یکی پرداخت جزیه و دیگری شورش نکردن علیه مسلمانان. با این دو شرط حیره، توسط سپاه اسلام فتح شد.&lt;ref&gt;فتوح البلدان، ص ٢۴۴؛ تاریخ طبری، ج ۴، ص ١۴٨١ و ١۴٨٠؛&lt;/ref&gt;مسلمانان، پس از چندی با دخالت رستم فرخزاد، سردار ایرانی، حیره را از دست دادند، ولی دوباره به فرماندهی ابوعبیدة بن مسعود ثقفی حیره را فتح کردند.&lt;ref&gt;فتوح البلدان، ص ١٨&lt;/ref&gt;<br /> براساس منابع تاریخی، حاکمان حیره با بعضی از دولت ها نزاع وجنگ داشتند؛ از قبیل شیوخ غسانی &lt;ref&gt;ویل دورانت تاریخ تمدن، ج ۴، بخش اول، ص ١٩٩؛تاریخ یعقوبی، ج اول، ص ٢٠٣.&lt;/ref&gt;)و دولت بنی کنده &lt;ref&gt;تاریخ ایران از سلوکیان تا فروپاشی دولت ساسانیان، ج سوم، قسمت اول، ص ٧١۵&lt;/ref&gt;.)وبا بعضی از دولت ها متحد بودن از قبیل ساسانیان &lt;ref&gt;تاریخ ایران از سلوکیان تا فروپاشی ساسانیان، ج ٣، قسمت اول، ص ٧١٢ و ٧١١&lt;/ref&gt;و دولت حمیران &lt;ref&gt;اعراب حدود مرزهای روم شرقی و ایران، ص ١٩٠و ١٨٩&lt;/ref&gt;<br /> ===دین و فرهنگ ===<br /> حیره به علت موقعیت جغرافیایى‏اش محلِ برخورد و تماس فرهنگ‏هاى ساسانى و یونانى ـ رومى و مسیحى بود.ابتدا خود از این فرهنگ‏ها تأثیر گرفت و سپس این فرهنگ‏ها را به اعراب ساکن در شبه جزیره [[عربستان]] منتقل کرد&lt;ref&gt;المفصل فى تاریخ العرب قبل الاسلام ج 7، ص 296&lt;/ref&gt;حیریان علاوه بر بت پرستی که دین اجدادی آنان بود.&lt;ref&gt; الحیره،المدینه المملکت العربیه،ص 29ـ 30&lt;/ref&gt;با یهودیت و مسیحیت و زرتشتی گری و مانویت نیز آشنا بودند.&lt;ref&gt;الحیره،المدینه المملکت العربیه،ص 29&lt;/ref&gt; بیشتر ساکنان حیره مسیحیان نسطوری بودند.&lt;ref&gt;الاعلاق النفیسه، ص ٢٢۶.&lt;/ref&gt;زبان سریانى براى مسیحیانِ حیره زبانِ علم و دین بود.&lt;ref&gt;مکتبه النهضه، ج 6، ص 628 ـ 269&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ===ویرانی===<br /> بر پایه گزارش‌های تاریخی، با تأسیس کوفه، حیات سیاسی و اجتماعی حیره در مسیر زوال افتاد، آبادانی در آن کاهش یافت و در اوایل حکومت معتضد عباسی کاملاً ویران شد.&lt;ref&gt;مروج الذهب، ج ا، ص ۴۶۵&lt;/ref&gt; برخی گفته‌اند برای برپایی ستون‌های [[مسجد کوفه]] از سنگ‌های قصرهای حیره استفاده کردند.&lt;ref&gt;جغرافیای تاریخی سرزمین‌های خلافت شرقی،ص ٨٢ و ٨١&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==حیره در حکومت امام علی(ع)==<br /> هنگامى كه امير مؤمنان (عليه السلام) [[کوفه]] را مركز حكومت خويش قرار داد. حيره همچنان مورد توجه او، كارگزاران و يارانش بود. &lt;ref&gt;تذكرة الخواص، ص ١٠٨؛كشف الغمه، ج ا، ص ٢٣٠.&lt;/ref&gt;) [[امام علی(ع)]] سپاه خود را در محلی بین حیره و کوفه که «جَرَعه» نام داشت، بسیج و تجهیز می‌کرد.&lt;ref&gt;الغارات،ص،105و106&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==حیره، پایگاه پیروان اهل بیت(ع)==<br /> بر طبق منابع تاریخی در جریان قیام مختار، او برای گرفتن کوفه اردوی خود را بین حیره و نجف به نام سبخه قرار داد. &lt;ref&gt;کوفه پیدایش شهر اسلامی، ص ٢٧٣ و ٢٧٢&lt;/ref&gt;و سال ۱۲۲ق در جریان قیام زیدبن علی در شهر کوفه، امیر کوفه به دلیل فعالیت های زید از آنجا خارج شد ودر حیره موضع گرفت. سپس درگیری شدیدی بین آنها و زید صورت گرفت که نتیجه آن به شهادت رسیدن زید بود.&lt;ref&gt;سیره و قیام زید بن علی، ص ٢٧٧، ٢٩٧، ٢٩٩، ٣١٧&lt;/ref&gt;<br /> خلفای عباسی شیعیان وسادات را مورد ظلم و ستم قرار می دادند آنها در شهر حیره بسیاری از شیعیان و سادات را زندانی یا به شهادت رساندند. &lt;ref&gt;تاریخ یعقوبی، ج 2، ص ٣۵٣، ٣۵٧، ٣۶٠، ٣۶۵&lt;/ref&gt;منتصرعباسی وقتی به خلافت رسید دستور داد که دیگر کسی متعرض شیعیان حیره نشود. &lt;ref&gt;مروج الذهب، ج ٢، ص ۵۴٢&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==حیره در روایات==<br /> در روایات است که امام علی(ع) منطقه میان نجف تا حیره را به چهل هزار درهم از دهقانان خرید و برای این معامله، شاهدانی گرفت؛ چون می‌دانست مدفن او در این منطقه خواهد بود.&lt;ref&gt;بحار الأنوار، ج ٢٢ ،ص ٣۶&lt;/ref&gt;[[امام صادق(ع)]] نیز قبر امام علی(ع) را در منطقه بین حیره و [[نجف]] معرفی می‌کرد و به زیارت می‌رفت.&lt;ref&gt;کامل الزیارات، ص ٣۴&lt;/ref&gt;به گفته عبدالله بن سنان، وقتی امام صادق(ع) در حیره بود، بارها به زیارت آن محل رفته، آن را [[حرم امام علی|قبر علی بن ابیطالب(ع)]] معرفی می‌کرد.&lt;ref&gt;کافی، ج ١ ص ۴۵۶&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==پانویس==<br /> {{پانویس}}<br /> ==منابع==<br /> {{منابع}}<br /> *مسعودی،علی بن الحسین،مروج الذهب،قم،دارالهجره،1409ق<br /> *زرین‌کوب، عبدالحسین. تاریخ ایران بعد از اسلام. چاپ سوم. تهران: انتشارات امیرکبیر ۱۳۶۲ش<br /> *فرهنگنامه زیارت،فصلنامه زیارت،شماره5،ص10<br /> *هشام جعیط،کوفه پیدایش شهر اسلامی،مترجم ابوالحسن سروقدمقدم،بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی،مشهد،1372ش<br /> *مسعودی علی بن الحسین،التنبیه والاشراف،مصر،دارالصاوی،344-345ق<br /> *حمزه اصفهانی،حمزه بن الحسن،تاریخ سنی مسلوک الارض والانبیاء،بیروت،داره المکتب الحیاه،280ق<br /> *پیگولفسکایا،اعراب حدود مرزهای شرقی و ایران،مترجم رضا عنایت الله،تهران،وزارت فرهنگ وآموزش عالی موسسه مطالعات وتحقیقات فرهنگی،1372ش<br /> *بلاذری،احمد بن یحیی،فتوح البلدان،بیروت،دارومکتبه الهلال،1988م<br /> *جان اندرو بویل،احسان بارشاطر،تاریخ از سلوکیان تا فروپاشی ساسانیان،مترجم انوشه،انتشارات امیر کبیر،تهران،1386ش<br /> *جواد علی،المفصل فی تاریخ العرب قبل الاسلام،دارلعلم للملایین مکتبه النهضه،بیروت1391ش<br /> *یوسف رزق الله غنیمه،الحیره:المدینه و المملکه العربیه،بغداد1936ق<br /> *احمد بن عمربن رسته،الاعلاق النفیسه،مترجم حسین قره چانلو،انتشارات امیر کبیر1380ش<br /> *جواد علی،مکتبه النهضه،دارالعلم للملامیین،بغداد1978م<br /> *گای لسترینج،جغرافیای تاریخی سرزمینهای خلافت شرقی،مترجم محمود عرفان،شرکت انتشارات علمی وفرهنگی،تهران1377<br /> *سبط ابن جوزی،یوسف بن قزاوغلی،تذکره الخواص،الشریف الرضی،قم1376ش<br /> *حسینی عبدالزهرا،الغارات،دارالکتاب الاسلمی،بی جا،1410ق<br /> *حسین کریمیان،سیره و قیام زید بن علی،انتشارات علمی و فرهنگی،تهران1382ش</div>

Askari https://wikihaj.com/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:Askari&diff=54995 2023-10-03T08:06:25Z

<p>Askari: /* حیره در روایات */</p> <hr /> <div>'''حیره''' در جنوب شرقی [[نجف]] کنونی، کنار دریاچه ای به نام نجف قرار داشت. فاصله آن با [[کوفه]] 6کیلومتر گزارش شده است. پیدایش شهر حیره را به اوایل سده سوم میلادی دانسته‌اند. بنابر منابع تاریخی نخستین مکانی که در [[عراق]] به تمدن شهر نشینی روی آورد؛ شهر حیره بود. بیشتر ساکنین حیره مسیحیان نسطوری بودند که زبانشان سریانی بوده است. حاکمان حیره از قبایل مختلفی بودند؛ از جمله لخمیان وبنی‌نصر و بنی‌تمیم و غیره. حاکمان این شهر با برخی قبیله ها صلح و با برخی هم به جنگ می پرداختند. حیره به خاطر نزدیکی که به شهر کوفه داشت در زمان [[امام علی (ع)]] و قیام مختار و قیام زید بن علی مورد توجه قرار داشت. از زمانی که شهر کوفه تاسیس شد حیره به تدریج رو به زوال و نابودی کشیده شد.<br /> ==موقعیت==<br /> شهر حیره، در جنوب شرقی [[نجف]] کنونی و کنار دریاچه‌ای به نام نجف &lt;ref&gt;دائرة المعارف فارسی، ج ا، ص ٨٧٣. ۱&lt;/ref&gt;قرار داشت. مسعودی تاریخ‌نگار، فاصله بین کوفه و شهر حیره را سه میل گزارش کرده‌است. &lt;ref&gt;مروج الذهب، ج اول، ص۹۸.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==علت نامگذاری==<br /> در منابع کهن دربارۀ سبب نام‌گذاری حیره اختلاف‌نظر است. برخی آن را مشتق از «حَیر» به معنای منزلگاه، و گروهی دیگر از «تحیّر» به معنی سرگردان شدن، دانسته‌اند.&lt;ref&gt;تاریخ طبری، ج۱،ص556&lt;/ref&gt;برخی محققان معاصر برآن‌اند که حیره همان واژۀ «حرتا» یا «حرثا»، به معنی اردوگاه یا لشکرگاه است.&lt;ref&gt;تاریخ ایران بهد از اسلام،ص 228&lt;/ref&gt;<br /> پیش از شکل‌گیری شهر حیره، مردم آن منطقه خیمه‌نشین بودند، تا این که خیمه‌نشین‌ها گرد هم آمده، اردوگاه ثابت امیران لَخمی شکل گرفت و به تدریج، شهر پدید آمد. از این روی، این شهر به حیره یعنی اردوگاه و مجموعه‌ای از خیمه‌ها نامیده شد. &lt;ref&gt;دائره المعارف فارسی،ج۱، ص ۸۷۳&lt;/ref&gt;به این شهر، «حیرة النجف» نیز گفته می‌شد؛ چون حیره، در منطقه [[نجف]]، در فاصله سه میلی کوفه قرار داشت.&lt;ref&gt;حیره، فرهنگنامه زیارت، فصلنامه زیارت، شماره ۵، ص۱۰.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==از شکل‌گیری تا سرانجام==<br /> <br /> ===پیدایش===<br /> در اوایل سده سوم میلادی شماری از طایفه‌های عرب در پایان دوره اشکانیان، به عراق هجرت کردند.حیره در تاریخ و ادبیات عرب نیز به داشتن آب و هوای سالم، زمین‌های حاصلخیز، باغ‌های پرمیوه، و جویبا‌رهای زیاد شهرت داشت.&lt;ref&gt;البلدان، ص 262؛&lt;/ref&gt;این مهاجرین، به تدریج روستاها و قلعه‌هایی بنا کردند که از پیوستن آنها به یکدیگر، شهرهایی پدید آمد.&lt;ref&gt;کوفه پیدایش شهر اسلامی، ص ١۶و <br /> ١٧.]&lt;/ref&gt;<br /> ===نظام سیاسی===<br /> حاکمان حیره، تعدادی از لخمیان، بنی نصر، غسّانیان، بنی تمیم، کِنده و ایرانیان بودند. این افراد در مجموع حدود۵۲۳ سال حکومت کردند.&lt;ref&gt;التنبیه والاشراف، ص ١۶٧&lt;/ref&gt; بیشترین دوره حکومت حیره، نزدیک به ۳۰۰ سال، دست اعراب بنی‌لَخم بود. آن‌ها بنیانگذار حکومت حیره بوده و از سوی فرمانروایان ساسانی حمایت می‌شدند؛ زیرا لَخمیان سدّی میان ایران و اعراب پدید آورده و از تجاوز قبلیه‌های بدوی به مرزهای ایران جلوگیری می‌کردند.&lt;ref&gt;تاریخ سنی مسلوک الارض والانبیا، ص ٧۴ و ٧٣؛ تاریخ ایران بعد از اسلام، ص ٢٣٠ و ٢٢٩&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ===صلح و جنگ===<br /> در سده پنجم و ششم میلادی قدرت نظامی حیره افزایش یافت. بنی لخم که اولین حاکمان حیره بودند، با قبیله بکر وقبیله های سلیم و هوازن و اعضای طایفه نمیر و بنی تمیم متحد شدند.&lt;ref&gt;کوفه پیدایش شهر اسلامی، ص ١٨&lt;/ref&gt;در این دوره، حیره گسترش پیدا کرد که سواحل جنوبی [[فرات]] تا بادیةالشام، واقع در غرب عراق کنونی را دربر می‌گرفت.&lt;ref&gt;اعراب حدود مرزهای روم شرقی و ایران، ص ١٨۶- ١٨۵&lt;/ref&gt;<br /> در دوره عمر بن خطاب، خلیفه دوم و در جریان فتوحات وی، خالد بن ولید، سردار سپاه اسلام حیره را محاصره کرد. محاصره حیره، در سال ۱۲ق. پس از نبرد نهر الدم رخ داد. این محاصره، با صلح بین اهل حیره و مسلمانان با دو شرط به سود مسلمانان به پایان رسید؛ یکی پرداخت جزیه و دیگری شورش نکردن علیه مسلمانان. با این دو شرط حیره، توسط سپاه اسلام فتح شد.&lt;ref&gt;فتوح البلدان، ص ٢۴۴؛ تاریخ طبری، ج ۴، ص ١۴٨١ و ١۴٨٠؛&lt;/ref&gt;مسلمانان، پس از چندی با دخالت رستم فرخزاد، سردار ایرانی، حیره را از دست دادند، ولی دوباره به فرماندهی ابوعبیدة بن مسعود ثقفی حیره را فتح کردند.&lt;ref&gt;فتوح البلدان، ص ١٨&lt;/ref&gt;<br /> براساس منابع تاریخی، حاکمان حیره با بعضی از دولت ها نزاع وجنگ داشتند؛ از قبیل شیوخ غسانی &lt;ref&gt;ویل دورانت تاریخ تمدن، ج ۴، بخش اول، ص ١٩٩؛تاریخ یعقوبی، ج اول، ص ٢٠٣.&lt;/ref&gt;)و دولت بنی کنده &lt;ref&gt;تاریخ ایران از سلوکیان تا فروپاشی دولت ساسانیان، ج سوم، قسمت اول، ص ٧١۵&lt;/ref&gt;.)وبا بعضی از دولت ها متحد بودن از قبیل ساسانیان &lt;ref&gt;تاریخ ایران از سلوکیان تا فروپاشی ساسانیان، ج ٣، قسمت اول، ص ٧١٢ و ٧١١&lt;/ref&gt;و دولت حمیران &lt;ref&gt;اعراب حدود مرزهای روم شرقی و ایران، ص ١٩٠و ١٨٩&lt;/ref&gt;<br /> ===دین و فرهنگ ===<br /> حیره به علت موقعیت جغرافیایى‏اش محلِ برخورد و تماس فرهنگ‏هاى ساسانى و یونانى ـ رومى و مسیحى بود.ابتدا خود از این فرهنگ‏ها تأثیر گرفت و سپس این فرهنگ‏ها را به اعراب ساکن در شبه جزیره [[عربستان]] منتقل کرد&lt;ref&gt;المفصل فى تاریخ العرب قبل الاسلام ج 7، ص 296&lt;/ref&gt;حیریان علاوه بر بت پرستی که دین اجدادی آنان بود.&lt;ref&gt; الحیره،المدینه المملکت العربیه،ص 29ـ 30&lt;/ref&gt;با یهودیت و مسیحیت و زرتشتی گری و مانویت نیز آشنا بودند.&lt;ref&gt;الحیره،المدینه المملکت العربیه،ص 29&lt;/ref&gt; بیشتر ساکنان حیره مسیحیان نسطوری بودند.&lt;ref&gt;الاعلاق النفیسه، ص ٢٢۶.&lt;/ref&gt;زبان سریانى براى مسیحیانِ حیره زبانِ علم و دین بود.&lt;ref&gt;مکتبه النهضه، ج 6، ص 628 ـ 269&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ===ویرانی===<br /> بر پایه گزارش‌های تاریخی، با تأسیس کوفه، حیات سیاسی و اجتماعی حیره در مسیر زوال افتاد، آبادانی در آن کاهش یافت و در اوایل حکومت معتضد عباسی کاملاً ویران شد.&lt;ref&gt;مروج الذهب، ج ا، ص ۴۶۵&lt;/ref&gt; برخی گفته‌اند برای برپایی ستون‌های [[مسجد کوفه]] از سنگ‌های قصرهای حیره استفاده کردند.&lt;ref&gt;جغرافیای تاریخی سرزمین‌های خلافت شرقی،ص ٨٢ و ٨١&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==حیره در حکومت امام علی(ع)==<br /> هنگامى كه امير مؤمنان (عليه السلام) [[کوفه]] را مركز حكومت خويش قرار داد. حيره همچنان مورد توجه او، كارگزاران و يارانش بود. &lt;ref&gt;تذكرة الخواص، ص ١٠٨؛كشف الغمه، ج ا، ص ٢٣٠.&lt;/ref&gt;) [[امام علی(ع)]] سپاه خود را در محلی بین حیره و کوفه که «جَرَعه» نام داشت، بسیج و تجهیز می‌کرد.&lt;ref&gt;الغارات،ص،105و106&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==حیره، پایگاه پیروان اهل بیت(ع)==<br /> بر طبق منابع تاریخی در جریان قیام مختار، او برای گرفتن کوفه اردوی خود را بین حیره و نجف به نام سبخه قرار داد. &lt;ref&gt;کوفه پیدایش شهر اسلامی، ص ٢٧٣ و ٢٧٢&lt;/ref&gt;و سال ۱۲۲ق در جریان قیام زیدبن علی در شهر کوفه، امیر کوفه به دلیل فعالیت های زید از آنجا خارج شد ودر حیره موضع گرفت. سپس درگیری شدیدی بین آنها و زید صورت گرفت که نتیجه آن به شهادت رسیدن زید بود.&lt;ref&gt;سیره و قیام زید بن علی، ص ٢٧٧، ٢٩٧، ٢٩٩، ٣١٧&lt;/ref&gt;<br /> خلفای عباسی شیعیان وسادات را مورد ظلم و ستم قرار می دادند آنها در شهر حیره بسیاری از شیعیان و سادات را زندانی یا به شهادت رساندند. &lt;ref&gt;تاریخ یعقوبی، ج 2، ص ٣۵٣، ٣۵٧، ٣۶٠، ٣۶۵&lt;/ref&gt;منتصرعباسی وقتی به خلافت رسید دستور داد که دیگر کسی متعرض شیعیان حیره نشود. &lt;ref&gt;مروج الذهب، ج ٢، ص ۵۴٢&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==حیره در روایات==<br /> در روایات است که امام علی(ع) منطقه میان نجف تا حیره را به چهل هزار درهم از دهقانان خرید و برای این معامله، شاهدانی گرفت؛ چون می‌دانست مدفن او در این منطقه خواهد بود.&lt;ref&gt;بحار الأنوار، ج ٢٢ ،ص ٣۶&lt;/ref&gt;[[امام صادق(ع)]] نیز قبر امام علی(ع) را در منطقه بین حیره و [[نجف]] معرفی می‌کرد و به زیارت می‌رفت.&lt;ref&gt;کامل الزیارات، ص ٣۴&lt;/ref&gt;به گفته عبدالله بن سنان، وقتی امام صادق(ع) در حیره بود، بارها به زیارت آن محل رفته، آن را [[حرم امام علی|قبر علی بن ابیطالب(ع)]] معرفی می‌کرد.&lt;ref&gt;کافی، ج ١ ص ۴۵۶&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==پانویس==<br /> {{پانویس}}<br /> ==منابع==<br /> {{منابع}}<br /> *مسعودی،علی بن الحسین،مروج الذهب،قم،دارالهجره،1409ق<br /> *زرین‌کوب، عبدالحسین. تاریخ ایران بعد از اسلام. چاپ سوم. تهران: انتشارات امیرکبیر ۱۳۶۲ش<br /> *فرهنگنامه زیارت،فصلنامه زیارت،شماره5،ص10<br /> *هشام جعیط،کوفه پیدایش شهر اسلامی،مترجم ابوالحسن سروقدمقدم،بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی،مشهد،1372ش<br /> *مسعودی علی بن الحسین،التنبیه والاشراف،مصر،دارالصاوی،344-345ق<br /> *حمزه اصفهانی،حمزه بن الحسن،تاریخ سنی مسلوک الارض والانبیاء،بیروت،داره المکتب الحیاه،280ق<br /> *پیگولفسکایا،اعراب حدود مرزهای شرقی و ایران،مترجم رضا عنایت الله،تهران،وزارت فرهنگ وآموزش عالی موسسه مطالعات وتحقیقات فرهنگی،1372ش<br /> *بلاذری،احمد بن یحیی،فتوح البلدان،بیروت،دارومکتبه الهلال،1988م<br /> *جان اندرو بویل،احسان بارشاطر،تاریخ از سلوکیان تا فروپاشی ساسانیان،مترجم انوشه،انتشارات امیر کبیر،تهران،1386ش<br /> *جواد علی،المفصل فی تاریخ العرب قبل الاسلام،دارلعلم للملایین مکتبه النهضه،بیروت1391ش<br /> *یوسف رزق الله غنیمه،الحیره:المدینه و المملکه العربیه،بغداد1936ق<br /> *احمد بن عمربن رسته،الاعلاق النفیسه،مترجم حسین قره چانلو،انتشارات امیر کبیر1380ش<br /> *جواد علی،مکتبه النهضه،دارالعلم للملامیین،بغداد1978م<br /> *گای لسترینج،جغرافیای تاریخی سرزمینهای خلافت شرقی،مترجم محمود عرفان،شرکت انتشارات علمی وفرهنگی،تهران1377<br /> *سبط ابن جوزی،یوسف بن قزاوغلی،تذکره الخواص،الشریف الرضی،قم1376ش<br /> *حسینی عبدالزهرا،الغارات،دارالکتاب الاسلمی،بی جا،1410ق<br /> *حسین کریمیان،سیره و قیام زید بن علی،انتشارات علمی و فرهنگی،تهران1382ش</div>

Askari https://wikihaj.com/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:Askari&diff=54983 2023-10-01T13:32:44Z

<p>Askari: /* موقعیت */</p> <hr /> <div>'''حیره''' در جنوب شرقی [[نجف]] کنونی، کنار دریاچه ای به نام نجف قرار داشت. فاصله آن با [[کوفه]] 6کیلومتر گزارش شده است. پیدایش شهر حیره را به اوایل سده سوم میلادی دانسته‌اند. بنابر منابع تاریخی نخستین مکانی که در [[عراق]] به تمدن شهر نشینی روی آورد؛ شهر حیره بود. بیشتر ساکنین حیره مسیحیان نسطوری بودند که زبانشان سریانی بوده است. حاکمان حیره از قبایل مختلفی بودند؛ از جمله لخمیان وبنی‌نصر و بنی‌تمیم و غیره. حاکمان این شهر با برخی قبیله ها صلح و با برخی هم به جنگ می پرداختند. حیره به خاطر نزدیکی که به شهر کوفه داشت در زمان [[امام علی (ع)]] و قیام مختار و قیام زید بن علی مورد توجه قرار داشت. از زمانی که شهر کوفه تاسیس شد حیره به تدریج رو به زوال و نابودی کشیده شد.<br /> ==موقعیت==<br /> شهر حیره، در جنوب شرقی [[نجف]] کنونی و کنار دریاچه‌ای به نام نجف &lt;ref&gt;دائرة المعارف فارسی، ج ا، ص ٨٧٣. ۱&lt;/ref&gt;قرار داشت. مسعودی تاریخ‌نگار، فاصله بین کوفه و شهر حیره را سه میل گزارش کرده‌است. &lt;ref&gt;مروج الذهب، ج اول، ص۹۸.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==علت نامگذاری==<br /> در منابع کهن دربارۀ سبب نام‌گذاری حیره اختلاف‌نظر است. برخی آن را مشتق از «حَیر» به معنای منزلگاه، و گروهی دیگر از «تحیّر» به معنی سرگردان شدن، دانسته‌اند.&lt;ref&gt;تاریخ طبری، ج۱،ص556&lt;/ref&gt;برخی محققان معاصر برآن‌اند که حیره همان واژۀ «حرتا» یا «حرثا»، به معنی اردوگاه یا لشکرگاه است.&lt;ref&gt;تاریخ ایران بهد از اسلام،ص 228&lt;/ref&gt;<br /> پیش از شکل‌گیری شهر حیره، مردم آن منطقه خیمه‌نشین بودند، تا این که خیمه‌نشین‌ها گرد هم آمده، اردوگاه ثابت امیران لَخمی شکل گرفت و به تدریج، شهر پدید آمد. از این روی، این شهر به حیره یعنی اردوگاه و مجموعه‌ای از خیمه‌ها نامیده شد. &lt;ref&gt;دائره المعارف فارسی،ج۱، ص ۸۷۳&lt;/ref&gt;به این شهر، «حیرة النجف» نیز گفته می‌شد؛ چون حیره، در منطقه [[نجف]]، در فاصله سه میلی کوفه قرار داشت.&lt;ref&gt;حیره، فرهنگنامه زیارت، فصلنامه زیارت، شماره ۵، ص۱۰.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==از شکل‌گیری تا سرانجام==<br /> <br /> ===پیدایش===<br /> در اوایل سده سوم میلادی شماری از طایفه‌های عرب در پایان دوره اشکانیان، به عراق هجرت کردند.حیره در تاریخ و ادبیات عرب نیز به داشتن آب و هوای سالم، زمین‌های حاصلخیز، باغ‌های پرمیوه، و جویبا‌رهای زیاد شهرت داشت.&lt;ref&gt;البلدان، ص 262؛&lt;/ref&gt;این مهاجرین، به تدریج روستاها و قلعه‌هایی بنا کردند که از پیوستن آنها به یکدیگر، شهرهایی پدید آمد.&lt;ref&gt;کوفه پیدایش شهر اسلامی، ص ١۶و <br /> ١٧.]&lt;/ref&gt;<br /> ===نظام سیاسی===<br /> حاکمان حیره، تعدادی از لخمیان، بنی نصر، غسّانیان، بنی تمیم، کِنده و ایرانیان بودند. این افراد در مجموع حدود۵۲۳ سال حکومت کردند.&lt;ref&gt;التنبیه والاشراف، ص ١۶٧&lt;/ref&gt; بیشترین دوره حکومت حیره، نزدیک به ۳۰۰ سال، دست اعراب بنی‌لَخم بود. آن‌ها بنیانگذار حکومت حیره بوده و از سوی فرمانروایان ساسانی حمایت می‌شدند؛ زیرا لَخمیان سدّی میان ایران و اعراب پدید آورده و از تجاوز قبلیه‌های بدوی به مرزهای ایران جلوگیری می‌کردند.&lt;ref&gt;تاریخ سنی مسلوک الارض والانبیا، ص ٧۴ و ٧٣؛ تاریخ ایران بعد از اسلام، ص ٢٣٠ و ٢٢٩&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ===صلح و جنگ===<br /> در سده پنجم و ششم میلادی قدرت نظامی حیره افزایش یافت. بنی لخم که اولین حاکمان حیره بودند، با قبیله بکر وقبیله های سلیم و هوازن و اعضای طایفه نمیر و بنی تمیم متحد شدند.&lt;ref&gt;کوفه پیدایش شهر اسلامی، ص ١٨&lt;/ref&gt;در این دوره، حیره گسترش پیدا کرد که سواحل جنوبی [[فرات]] تا بادیةالشام، واقع در غرب عراق کنونی را دربر می‌گرفت.&lt;ref&gt;اعراب حدود مرزهای روم شرقی و ایران، ص ١٨۶- ١٨۵&lt;/ref&gt;<br /> در دوره عمر بن خطاب، خلیفه دوم و در جریان فتوحات وی، خالد بن ولید، سردار سپاه اسلام حیره را محاصره کرد. محاصره حیره، در سال ۱۲ق. پس از نبرد نهر الدم رخ داد. این محاصره، با صلح بین اهل حیره و مسلمانان با دو شرط به سود مسلمانان به پایان رسید؛ یکی پرداخت جزیه و دیگری شورش نکردن علیه مسلمانان. با این دو شرط حیره، توسط سپاه اسلام فتح شد.&lt;ref&gt;فتوح البلدان، ص ٢۴۴؛ تاریخ طبری، ج ۴، ص ١۴٨١ و ١۴٨٠؛&lt;/ref&gt;مسلمانان، پس از چندی با دخالت رستم فرخزاد، سردار ایرانی، حیره را از دست دادند، ولی دوباره به فرماندهی ابوعبیدة بن مسعود ثقفی حیره را فتح کردند.&lt;ref&gt;فتوح البلدان، ص ١٨&lt;/ref&gt;<br /> براساس منابع تاریخی، حاکمان حیره با بعضی از دولت ها نزاع وجنگ داشتند؛ از قبیل شیوخ غسانی &lt;ref&gt;ویل دورانت تاریخ تمدن، ج ۴، بخش اول، ص ١٩٩؛تاریخ یعقوبی، ج اول، ص ٢٠٣.&lt;/ref&gt;)و دولت بنی کنده &lt;ref&gt;تاریخ ایران از سلوکیان تا فروپاشی دولت ساسانیان، ج سوم، قسمت اول، ص ٧١۵&lt;/ref&gt;.)وبا بعضی از دولت ها متحد بودن از قبیل ساسانیان &lt;ref&gt;تاریخ ایران از سلوکیان تا فروپاشی ساسانیان، ج ٣، قسمت اول، ص ٧١٢ و ٧١١&lt;/ref&gt;و دولت حمیران &lt;ref&gt;اعراب حدود مرزهای روم شرقی و ایران، ص ١٩٠و ١٨٩&lt;/ref&gt;<br /> ===دین و فرهنگ ===<br /> حیره به علت موقعیت جغرافیایى‏اش محلِ برخورد و تماس فرهنگ‏هاى ساسانى و یونانى ـ رومى و مسیحى بود.ابتدا خود از این فرهنگ‏ها تأثیر گرفت و سپس این فرهنگ‏ها را به اعراب ساکن در شبه جزیره [[عربستان]] منتقل کرد&lt;ref&gt;المفصل فى تاریخ العرب قبل الاسلام ج 7، ص 296&lt;/ref&gt;حیریان علاوه بر بت پرستی که دین اجدادی آنان بود.&lt;ref&gt; الحیره،المدینه المملکت العربیه،ص 29ـ 30&lt;/ref&gt;با یهودیت و مسیحیت و زرتشتی گری و مانویت نیز آشنا بودند.&lt;ref&gt;الحیره،المدینه المملکت العربیه،ص 29&lt;/ref&gt; بیشتر ساکنان حیره مسیحیان نسطوری بودند.&lt;ref&gt;الاعلاق النفیسه، ص ٢٢۶.&lt;/ref&gt;زبان سریانى براى مسیحیانِ حیره زبانِ علم و دین بود.&lt;ref&gt;مکتبه النهضه، ج 6، ص 628 ـ 269&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ===ویرانی===<br /> بر پایه گزارش‌های تاریخی، با تأسیس کوفه، حیات سیاسی و اجتماعی حیره در مسیر زوال افتاد، آبادانی در آن کاهش یافت و در اوایل حکومت معتضد عباسی کاملاً ویران شد.&lt;ref&gt;مروج الذهب، ج ا، ص ۴۶۵&lt;/ref&gt; برخی گفته‌اند برای برپایی ستون‌های [[مسجد کوفه]] از سنگ‌های قصرهای حیره استفاده کردند.&lt;ref&gt;جغرافیای تاریخی سرزمین‌های خلافت شرقی،ص ٨٢ و ٨١&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==حیره در حکومت امام علی(ع)==<br /> هنگامى كه امير مؤمنان (عليه السلام) [[کوفه]] را مركز حكومت خويش قرار داد. حيره همچنان مورد توجه او، كارگزاران و يارانش بود. &lt;ref&gt;تذكرة الخواص، ص ١٠٨؛كشف الغمه، ج ا، ص ٢٣٠.&lt;/ref&gt;) [[امام علی(ع)]] سپاه خود را در محلی بین حیره و کوفه که «جَرَعه» نام داشت، بسیج و تجهیز می‌کرد.&lt;ref&gt;الغارات،ص،105و106&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==حیره، پایگاه پیروان اهل بیت(ع)==<br /> بر طبق منابع تاریخی در جریان قیام مختار، او برای گرفتن کوفه اردوی خود را بین حیره و نجف به نام سبخه قرار داد. &lt;ref&gt;کوفه پیدایش شهر اسلامی، ص ٢٧٣ و ٢٧٢&lt;/ref&gt;و سال ۱۲۲ق در جریان قیام زیدبن علی در شهر کوفه، امیر کوفه به دلیل فعالیت های زید از آنجا خارج شد ودر حیره موضع گرفت. سپس درگیری شدیدی بین آنها و زید صورت گرفت که نتیجه آن به شهادت رسیدن زید بود.&lt;ref&gt;سیره و قیام زید بن علی، ص ٢٧٧، ٢٩٧، ٢٩٩، ٣١٧&lt;/ref&gt;<br /> خلفای عباسی شیعیان وسادات را مورد ظلم و ستم قرار می دادند آنها در شهر حیره بسیاری از شیعیان و سادات را زندانی یا به شهادت رساندند. &lt;ref&gt;تاریخ یعقوبی، ج 2، ص ٣۵٣، ٣۵٧، ٣۶٠، ٣۶۵&lt;/ref&gt;منتصرعباسی وقتی به خلافت رسید دستور داد که دیگر کسی متعرض شیعیان حیره نشود. &lt;ref&gt;مروج الذهب، ج ٢، ص ۵۴٢&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==حیره در روایات==<br /> در روایات است که امام علی(ع) منطقه میان نجف تا حیره را به چهل هزار درهم از دهقانان خرید و برای این معامله، شاهدانی گرفت؛ چون می‌دانست مدفن او در این منطقه خواهد بود.&lt;ref&gt;بحار الأنوار، ج ٢٢ ،ص ٣۶&lt;/ref&gt; ]امام صادق(ع) نیز قبر امام علی(ع) را در منطقه بین حیره و [[نجف]] معرفی می‌کرد و به زیارت می‌رفت.&lt;ref&gt;کامل الزیارات، ص ٣۴&lt;/ref&gt;به گفته عبدالله بن سنان، وقتی امام صادق(ع) در حیره بود، بارها به زیارت آن محل رفته، آن را قبر علی بن ابیطالب(ع) معرفی می‌کرد.&lt;ref&gt;کافی، ج ١ ص ۴۵۶&lt;/ref&gt;<br /> ==پانویس==<br /> {{پانویس}}<br /> ==منابع==<br /> {{منابع}}<br /> *مسعودی،علی بن الحسین،مروج الذهب،قم،دارالهجره،1409ق<br /> *زرین‌کوب، عبدالحسین. تاریخ ایران بعد از اسلام. چاپ سوم. تهران: انتشارات امیرکبیر ۱۳۶۲ش<br /> *فرهنگنامه زیارت،فصلنامه زیارت،شماره5،ص10<br /> *هشام جعیط،کوفه پیدایش شهر اسلامی،مترجم ابوالحسن سروقدمقدم،بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی،مشهد،1372ش<br /> *مسعودی علی بن الحسین،التنبیه والاشراف،مصر،دارالصاوی،344-345ق<br /> *حمزه اصفهانی،حمزه بن الحسن،تاریخ سنی مسلوک الارض والانبیاء،بیروت،داره المکتب الحیاه،280ق<br /> *پیگولفسکایا،اعراب حدود مرزهای شرقی و ایران،مترجم رضا عنایت الله،تهران،وزارت فرهنگ وآموزش عالی موسسه مطالعات وتحقیقات فرهنگی،1372ش<br /> *بلاذری،احمد بن یحیی،فتوح البلدان،بیروت،دارومکتبه الهلال،1988م<br /> *جان اندرو بویل،احسان بارشاطر،تاریخ از سلوکیان تا فروپاشی ساسانیان،مترجم انوشه،انتشارات امیر کبیر،تهران،1386ش<br /> *جواد علی،المفصل فی تاریخ العرب قبل الاسلام،دارلعلم للملایین مکتبه النهضه،بیروت1391ش<br /> *یوسف رزق الله غنیمه،الحیره:المدینه و المملکه العربیه،بغداد1936ق<br /> *احمد بن عمربن رسته،الاعلاق النفیسه،مترجم حسین قره چانلو،انتشارات امیر کبیر1380ش<br /> *جواد علی،مکتبه النهضه،دارالعلم للملامیین،بغداد1978م<br /> *گای لسترینج،جغرافیای تاریخی سرزمینهای خلافت شرقی،مترجم محمود عرفان،شرکت انتشارات علمی وفرهنگی،تهران1377<br /> *سبط ابن جوزی،یوسف بن قزاوغلی،تذکره الخواص،الشریف الرضی،قم1376ش<br /> *حسینی عبدالزهرا،الغارات،دارالکتاب الاسلمی،بی جا،1410ق<br /> *حسین کریمیان،سیره و قیام زید بن علی،انتشارات علمی و فرهنگی،تهران1382ش</div>

Askari https://wikihaj.com/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:Askari&diff=54982 2023-10-01T13:30:57Z

<p>Askari: /* منابع */</p> <hr /> <div>'''حیره''' در جنوب شرقی [[نجف]] کنونی، کنار دریاچه ای به نام نجف قرار داشت. فاصله آن با [[کوفه]] 6کیلومتر گزارش شده است. پیدایش شهر حیره را به اوایل سده سوم میلادی دانسته‌اند. بنابر منابع تاریخی نخستین مکانی که در [[عراق]] به تمدن شهر نشینی روی آورد؛ شهر حیره بود. بیشتر ساکنین حیره مسیحیان نسطوری بودند که زبانشان سریانی بوده است. حاکمان حیره از قبایل مختلفی بودند؛ از جمله لخمیان وبنی‌نصر و بنی‌تمیم و غیره. حاکمان این شهر با برخی قبیله ها صلح و با برخی هم به جنگ می پرداختند. حیره به خاطر نزدیکی که به شهر کوفه داشت در زمان [[امام علی (ع)]] و قیام مختار و قیام زید بن علی مورد توجه قرار داشت. از زمانی که شهر کوفه تاسیس شد حیره به تدریج رو به زوال و نابودی کشیده شد.<br /> ==موقعیت==<br /> شهر حیره، در جنوب شرقی نجف کنونی و کنار دریاچه‌ای به نام نجف &lt;ref&gt;دائرة المعارف فارسی، ج ا، ص ٨٧٣. ۱&lt;/ref&gt;قرار داشت. مسعودی تاریخ‌نگار، فاصله بین کوفه و شهر حیره را سه میل گزارش کرده‌است. &lt;ref&gt;مروج الذهب، ج اول، ص۹۸.&lt;/ref&gt;<br /> ==علت نامگذاری==<br /> در منابع کهن دربارۀ سبب نام‌گذاری حیره اختلاف‌نظر است. برخی آن را مشتق از «حَیر» به معنای منزلگاه، و گروهی دیگر از «تحیّر» به معنی سرگردان شدن، دانسته‌اند.&lt;ref&gt;تاریخ طبری، ج۱،ص556&lt;/ref&gt;برخی محققان معاصر برآن‌اند که حیره همان واژۀ «حرتا» یا «حرثا»، به معنی اردوگاه یا لشکرگاه است.&lt;ref&gt;تاریخ ایران بهد از اسلام،ص 228&lt;/ref&gt;<br /> پیش از شکل‌گیری شهر حیره، مردم آن منطقه خیمه‌نشین بودند، تا این که خیمه‌نشین‌ها گرد هم آمده، اردوگاه ثابت امیران لَخمی شکل گرفت و به تدریج، شهر پدید آمد. از این روی، این شهر به حیره یعنی اردوگاه و مجموعه‌ای از خیمه‌ها نامیده شد. &lt;ref&gt;دائره المعارف فارسی،ج۱، ص ۸۷۳&lt;/ref&gt;به این شهر، «حیرة النجف» نیز گفته می‌شد؛ چون حیره، در منطقه [[نجف]]، در فاصله سه میلی کوفه قرار داشت.&lt;ref&gt;حیره، فرهنگنامه زیارت، فصلنامه زیارت، شماره ۵، ص۱۰.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==از شکل‌گیری تا سرانجام==<br /> <br /> ===پیدایش===<br /> در اوایل سده سوم میلادی شماری از طایفه‌های عرب در پایان دوره اشکانیان، به عراق هجرت کردند.حیره در تاریخ و ادبیات عرب نیز به داشتن آب و هوای سالم، زمین‌های حاصلخیز، باغ‌های پرمیوه، و جویبا‌رهای زیاد شهرت داشت.&lt;ref&gt;البلدان، ص 262؛&lt;/ref&gt;این مهاجرین، به تدریج روستاها و قلعه‌هایی بنا کردند که از پیوستن آنها به یکدیگر، شهرهایی پدید آمد.&lt;ref&gt;کوفه پیدایش شهر اسلامی، ص ١۶و <br /> ١٧.]&lt;/ref&gt;<br /> ===نظام سیاسی===<br /> حاکمان حیره، تعدادی از لخمیان، بنی نصر، غسّانیان، بنی تمیم، کِنده و ایرانیان بودند. این افراد در مجموع حدود۵۲۳ سال حکومت کردند.&lt;ref&gt;التنبیه والاشراف، ص ١۶٧&lt;/ref&gt; بیشترین دوره حکومت حیره، نزدیک به ۳۰۰ سال، دست اعراب بنی‌لَخم بود. آن‌ها بنیانگذار حکومت حیره بوده و از سوی فرمانروایان ساسانی حمایت می‌شدند؛ زیرا لَخمیان سدّی میان ایران و اعراب پدید آورده و از تجاوز قبلیه‌های بدوی به مرزهای ایران جلوگیری می‌کردند.&lt;ref&gt;تاریخ سنی مسلوک الارض والانبیا، ص ٧۴ و ٧٣؛ تاریخ ایران بعد از اسلام، ص ٢٣٠ و ٢٢٩&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ===صلح و جنگ===<br /> در سده پنجم و ششم میلادی قدرت نظامی حیره افزایش یافت. بنی لخم که اولین حاکمان حیره بودند، با قبیله بکر وقبیله های سلیم و هوازن و اعضای طایفه نمیر و بنی تمیم متحد شدند.&lt;ref&gt;کوفه پیدایش شهر اسلامی، ص ١٨&lt;/ref&gt;در این دوره، حیره گسترش پیدا کرد که سواحل جنوبی [[فرات]] تا بادیةالشام، واقع در غرب عراق کنونی را دربر می‌گرفت.&lt;ref&gt;اعراب حدود مرزهای روم شرقی و ایران، ص ١٨۶- ١٨۵&lt;/ref&gt;<br /> در دوره عمر بن خطاب، خلیفه دوم و در جریان فتوحات وی، خالد بن ولید، سردار سپاه اسلام حیره را محاصره کرد. محاصره حیره، در سال ۱۲ق. پس از نبرد نهر الدم رخ داد. این محاصره، با صلح بین اهل حیره و مسلمانان با دو شرط به سود مسلمانان به پایان رسید؛ یکی پرداخت جزیه و دیگری شورش نکردن علیه مسلمانان. با این دو شرط حیره، توسط سپاه اسلام فتح شد.&lt;ref&gt;فتوح البلدان، ص ٢۴۴؛ تاریخ طبری، ج ۴، ص ١۴٨١ و ١۴٨٠؛&lt;/ref&gt;مسلمانان، پس از چندی با دخالت رستم فرخزاد، سردار ایرانی، حیره را از دست دادند، ولی دوباره به فرماندهی ابوعبیدة بن مسعود ثقفی حیره را فتح کردند.&lt;ref&gt;فتوح البلدان، ص ١٨&lt;/ref&gt;<br /> براساس منابع تاریخی، حاکمان حیره با بعضی از دولت ها نزاع وجنگ داشتند؛ از قبیل شیوخ غسانی &lt;ref&gt;ویل دورانت تاریخ تمدن، ج ۴، بخش اول، ص ١٩٩؛تاریخ یعقوبی، ج اول، ص ٢٠٣.&lt;/ref&gt;)و دولت بنی کنده &lt;ref&gt;تاریخ ایران از سلوکیان تا فروپاشی دولت ساسانیان، ج سوم، قسمت اول، ص ٧١۵&lt;/ref&gt;.)وبا بعضی از دولت ها متحد بودن از قبیل ساسانیان &lt;ref&gt;تاریخ ایران از سلوکیان تا فروپاشی ساسانیان، ج ٣، قسمت اول، ص ٧١٢ و ٧١١&lt;/ref&gt;و دولت حمیران &lt;ref&gt;اعراب حدود مرزهای روم شرقی و ایران، ص ١٩٠و ١٨٩&lt;/ref&gt;<br /> ===دین و فرهنگ ===<br /> حیره به علت موقعیت جغرافیایى‏اش محلِ برخورد و تماس فرهنگ‏هاى ساسانى و یونانى ـ رومى و مسیحى بود.ابتدا خود از این فرهنگ‏ها تأثیر گرفت و سپس این فرهنگ‏ها را به اعراب ساکن در شبه جزیره [[عربستان]] منتقل کرد&lt;ref&gt;المفصل فى تاریخ العرب قبل الاسلام ج 7، ص 296&lt;/ref&gt;حیریان علاوه بر بت پرستی که دین اجدادی آنان بود.&lt;ref&gt; الحیره،المدینه المملکت العربیه،ص 29ـ 30&lt;/ref&gt;با یهودیت و مسیحیت و زرتشتی گری و مانویت نیز آشنا بودند.&lt;ref&gt;الحیره،المدینه المملکت العربیه،ص 29&lt;/ref&gt; بیشتر ساکنان حیره مسیحیان نسطوری بودند.&lt;ref&gt;الاعلاق النفیسه، ص ٢٢۶.&lt;/ref&gt;زبان سریانى براى مسیحیانِ حیره زبانِ علم و دین بود.&lt;ref&gt;مکتبه النهضه، ج 6، ص 628 ـ 269&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ===ویرانی===<br /> بر پایه گزارش‌های تاریخی، با تأسیس کوفه، حیات سیاسی و اجتماعی حیره در مسیر زوال افتاد، آبادانی در آن کاهش یافت و در اوایل حکومت معتضد عباسی کاملاً ویران شد.&lt;ref&gt;مروج الذهب، ج ا، ص ۴۶۵&lt;/ref&gt; برخی گفته‌اند برای برپایی ستون‌های [[مسجد کوفه]] از سنگ‌های قصرهای حیره استفاده کردند.&lt;ref&gt;جغرافیای تاریخی سرزمین‌های خلافت شرقی،ص ٨٢ و ٨١&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==حیره در حکومت امام علی(ع)==<br /> هنگامى كه امير مؤمنان (عليه السلام) [[کوفه]] را مركز حكومت خويش قرار داد. حيره همچنان مورد توجه او، كارگزاران و يارانش بود. &lt;ref&gt;تذكرة الخواص، ص ١٠٨؛كشف الغمه، ج ا، ص ٢٣٠.&lt;/ref&gt;) [[امام علی(ع)]] سپاه خود را در محلی بین حیره و کوفه که «جَرَعه» نام داشت، بسیج و تجهیز می‌کرد.&lt;ref&gt;الغارات،ص،105و106&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==حیره، پایگاه پیروان اهل بیت(ع)==<br /> بر طبق منابع تاریخی در جریان قیام مختار، او برای گرفتن کوفه اردوی خود را بین حیره و نجف به نام سبخه قرار داد. &lt;ref&gt;کوفه پیدایش شهر اسلامی، ص ٢٧٣ و ٢٧٢&lt;/ref&gt;و سال ۱۲۲ق در جریان قیام زیدبن علی در شهر کوفه، امیر کوفه به دلیل فعالیت های زید از آنجا خارج شد ودر حیره موضع گرفت. سپس درگیری شدیدی بین آنها و زید صورت گرفت که نتیجه آن به شهادت رسیدن زید بود.&lt;ref&gt;سیره و قیام زید بن علی، ص ٢٧٧، ٢٩٧، ٢٩٩، ٣١٧&lt;/ref&gt;<br /> خلفای عباسی شیعیان وسادات را مورد ظلم و ستم قرار می دادند آنها در شهر حیره بسیاری از شیعیان و سادات را زندانی یا به شهادت رساندند. &lt;ref&gt;تاریخ یعقوبی، ج 2، ص ٣۵٣، ٣۵٧، ٣۶٠، ٣۶۵&lt;/ref&gt;منتصرعباسی وقتی به خلافت رسید دستور داد که دیگر کسی متعرض شیعیان حیره نشود. &lt;ref&gt;مروج الذهب، ج ٢، ص ۵۴٢&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==حیره در روایات==<br /> در روایات است که امام علی(ع) منطقه میان نجف تا حیره را به چهل هزار درهم از دهقانان خرید و برای این معامله، شاهدانی گرفت؛ چون می‌دانست مدفن او در این منطقه خواهد بود.&lt;ref&gt;بحار الأنوار، ج ٢٢ ،ص ٣۶&lt;/ref&gt; ]امام صادق(ع) نیز قبر امام علی(ع) را در منطقه بین حیره و [[نجف]] معرفی می‌کرد و به زیارت می‌رفت.&lt;ref&gt;کامل الزیارات، ص ٣۴&lt;/ref&gt;به گفته عبدالله بن سنان، وقتی امام صادق(ع) در حیره بود، بارها به زیارت آن محل رفته، آن را قبر علی بن ابیطالب(ع) معرفی می‌کرد.&lt;ref&gt;کافی، ج ١ ص ۴۵۶&lt;/ref&gt;<br /> ==پانویس==<br /> {{پانویس}}<br /> ==منابع==<br /> {{منابع}}<br /> *مسعودی،علی بن الحسین،مروج الذهب،قم،دارالهجره،1409ق<br /> *زرین‌کوب، عبدالحسین. تاریخ ایران بعد از اسلام. چاپ سوم. تهران: انتشارات امیرکبیر ۱۳۶۲ش<br /> *فرهنگنامه زیارت،فصلنامه زیارت،شماره5،ص10<br /> *هشام جعیط،کوفه پیدایش شهر اسلامی،مترجم ابوالحسن سروقدمقدم،بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی،مشهد،1372ش<br /> *مسعودی علی بن الحسین،التنبیه والاشراف،مصر،دارالصاوی،344-345ق<br /> *حمزه اصفهانی،حمزه بن الحسن،تاریخ سنی مسلوک الارض والانبیاء،بیروت،داره المکتب الحیاه،280ق<br /> *پیگولفسکایا،اعراب حدود مرزهای شرقی و ایران،مترجم رضا عنایت الله،تهران،وزارت فرهنگ وآموزش عالی موسسه مطالعات وتحقیقات فرهنگی،1372ش<br /> *بلاذری،احمد بن یحیی،فتوح البلدان،بیروت،دارومکتبه الهلال،1988م<br /> *جان اندرو بویل،احسان بارشاطر،تاریخ از سلوکیان تا فروپاشی ساسانیان،مترجم انوشه،انتشارات امیر کبیر،تهران،1386ش<br /> *جواد علی،المفصل فی تاریخ العرب قبل الاسلام،دارلعلم للملایین مکتبه النهضه،بیروت1391ش<br /> *یوسف رزق الله غنیمه،الحیره:المدینه و المملکه العربیه،بغداد1936ق<br /> *احمد بن عمربن رسته،الاعلاق النفیسه،مترجم حسین قره چانلو،انتشارات امیر کبیر1380ش<br /> *جواد علی،مکتبه النهضه،دارالعلم للملامیین،بغداد1978م<br /> *گای لسترینج،جغرافیای تاریخی سرزمینهای خلافت شرقی،مترجم محمود عرفان،شرکت انتشارات علمی وفرهنگی،تهران1377<br /> *سبط ابن جوزی،یوسف بن قزاوغلی،تذکره الخواص،الشریف الرضی،قم1376ش<br /> *حسینی عبدالزهرا،الغارات،دارالکتاب الاسلمی،بی جا،1410ق<br /> *حسین کریمیان،سیره و قیام زید بن علی،انتشارات علمی و فرهنگی،تهران1382ش</div>

Askari https://wikihaj.com/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:Askari&diff=54981 2023-10-01T13:24:53Z

<p>Askari: /* دین و فرهنگ */</p> <hr /> <div>'''حیره''' در جنوب شرقی [[نجف]] کنونی، کنار دریاچه ای به نام نجف قرار داشت. فاصله آن با [[کوفه]] 6کیلومتر گزارش شده است. پیدایش شهر حیره را به اوایل سده سوم میلادی دانسته‌اند. بنابر منابع تاریخی نخستین مکانی که در [[عراق]] به تمدن شهر نشینی روی آورد؛ شهر حیره بود. بیشتر ساکنین حیره مسیحیان نسطوری بودند که زبانشان سریانی بوده است. حاکمان حیره از قبایل مختلفی بودند؛ از جمله لخمیان وبنی‌نصر و بنی‌تمیم و غیره. حاکمان این شهر با برخی قبیله ها صلح و با برخی هم به جنگ می پرداختند. حیره به خاطر نزدیکی که به شهر کوفه داشت در زمان [[امام علی (ع)]] و قیام مختار و قیام زید بن علی مورد توجه قرار داشت. از زمانی که شهر کوفه تاسیس شد حیره به تدریج رو به زوال و نابودی کشیده شد.<br /> ==موقعیت==<br /> شهر حیره، در جنوب شرقی نجف کنونی و کنار دریاچه‌ای به نام نجف &lt;ref&gt;دائرة المعارف فارسی، ج ا، ص ٨٧٣. ۱&lt;/ref&gt;قرار داشت. مسعودی تاریخ‌نگار، فاصله بین کوفه و شهر حیره را سه میل گزارش کرده‌است. &lt;ref&gt;مروج الذهب، ج اول، ص۹۸.&lt;/ref&gt;<br /> ==علت نامگذاری==<br /> در منابع کهن دربارۀ سبب نام‌گذاری حیره اختلاف‌نظر است. برخی آن را مشتق از «حَیر» به معنای منزلگاه، و گروهی دیگر از «تحیّر» به معنی سرگردان شدن، دانسته‌اند.&lt;ref&gt;تاریخ طبری، ج۱،ص556&lt;/ref&gt;برخی محققان معاصر برآن‌اند که حیره همان واژۀ «حرتا» یا «حرثا»، به معنی اردوگاه یا لشکرگاه است.&lt;ref&gt;تاریخ ایران بهد از اسلام،ص 228&lt;/ref&gt;<br /> پیش از شکل‌گیری شهر حیره، مردم آن منطقه خیمه‌نشین بودند، تا این که خیمه‌نشین‌ها گرد هم آمده، اردوگاه ثابت امیران لَخمی شکل گرفت و به تدریج، شهر پدید آمد. از این روی، این شهر به حیره یعنی اردوگاه و مجموعه‌ای از خیمه‌ها نامیده شد. &lt;ref&gt;دائره المعارف فارسی،ج۱، ص ۸۷۳&lt;/ref&gt;به این شهر، «حیرة النجف» نیز گفته می‌شد؛ چون حیره، در منطقه [[نجف]]، در فاصله سه میلی کوفه قرار داشت.&lt;ref&gt;حیره، فرهنگنامه زیارت، فصلنامه زیارت، شماره ۵، ص۱۰.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==از شکل‌گیری تا سرانجام==<br /> <br /> ===پیدایش===<br /> در اوایل سده سوم میلادی شماری از طایفه‌های عرب در پایان دوره اشکانیان، به عراق هجرت کردند.حیره در تاریخ و ادبیات عرب نیز به داشتن آب و هوای سالم، زمین‌های حاصلخیز، باغ‌های پرمیوه، و جویبا‌رهای زیاد شهرت داشت.&lt;ref&gt;البلدان، ص 262؛&lt;/ref&gt;این مهاجرین، به تدریج روستاها و قلعه‌هایی بنا کردند که از پیوستن آنها به یکدیگر، شهرهایی پدید آمد.&lt;ref&gt;کوفه پیدایش شهر اسلامی، ص ١۶و <br /> ١٧.]&lt;/ref&gt;<br /> ===نظام سیاسی===<br /> حاکمان حیره، تعدادی از لخمیان، بنی نصر، غسّانیان، بنی تمیم، کِنده و ایرانیان بودند. این افراد در مجموع حدود۵۲۳ سال حکومت کردند.&lt;ref&gt;التنبیه والاشراف، ص ١۶٧&lt;/ref&gt; بیشترین دوره حکومت حیره، نزدیک به ۳۰۰ سال، دست اعراب بنی‌لَخم بود. آن‌ها بنیانگذار حکومت حیره بوده و از سوی فرمانروایان ساسانی حمایت می‌شدند؛ زیرا لَخمیان سدّی میان ایران و اعراب پدید آورده و از تجاوز قبلیه‌های بدوی به مرزهای ایران جلوگیری می‌کردند.&lt;ref&gt;تاریخ سنی مسلوک الارض والانبیا، ص ٧۴ و ٧٣؛ تاریخ ایران بعد از اسلام، ص ٢٣٠ و ٢٢٩&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ===صلح و جنگ===<br /> در سده پنجم و ششم میلادی قدرت نظامی حیره افزایش یافت. بنی لخم که اولین حاکمان حیره بودند، با قبیله بکر وقبیله های سلیم و هوازن و اعضای طایفه نمیر و بنی تمیم متحد شدند.&lt;ref&gt;کوفه پیدایش شهر اسلامی، ص ١٨&lt;/ref&gt;در این دوره، حیره گسترش پیدا کرد که سواحل جنوبی [[فرات]] تا بادیةالشام، واقع در غرب عراق کنونی را دربر می‌گرفت.&lt;ref&gt;اعراب حدود مرزهای روم شرقی و ایران، ص ١٨۶- ١٨۵&lt;/ref&gt;<br /> در دوره عمر بن خطاب، خلیفه دوم و در جریان فتوحات وی، خالد بن ولید، سردار سپاه اسلام حیره را محاصره کرد. محاصره حیره، در سال ۱۲ق. پس از نبرد نهر الدم رخ داد. این محاصره، با صلح بین اهل حیره و مسلمانان با دو شرط به سود مسلمانان به پایان رسید؛ یکی پرداخت جزیه و دیگری شورش نکردن علیه مسلمانان. با این دو شرط حیره، توسط سپاه اسلام فتح شد.&lt;ref&gt;فتوح البلدان، ص ٢۴۴؛ تاریخ طبری، ج ۴، ص ١۴٨١ و ١۴٨٠؛&lt;/ref&gt;مسلمانان، پس از چندی با دخالت رستم فرخزاد، سردار ایرانی، حیره را از دست دادند، ولی دوباره به فرماندهی ابوعبیدة بن مسعود ثقفی حیره را فتح کردند.&lt;ref&gt;فتوح البلدان، ص ١٨&lt;/ref&gt;<br /> براساس منابع تاریخی، حاکمان حیره با بعضی از دولت ها نزاع وجنگ داشتند؛ از قبیل شیوخ غسانی &lt;ref&gt;ویل دورانت تاریخ تمدن، ج ۴، بخش اول، ص ١٩٩؛تاریخ یعقوبی، ج اول، ص ٢٠٣.&lt;/ref&gt;)و دولت بنی کنده &lt;ref&gt;تاریخ ایران از سلوکیان تا فروپاشی دولت ساسانیان، ج سوم، قسمت اول، ص ٧١۵&lt;/ref&gt;.)وبا بعضی از دولت ها متحد بودن از قبیل ساسانیان &lt;ref&gt;تاریخ ایران از سلوکیان تا فروپاشی ساسانیان، ج ٣، قسمت اول، ص ٧١٢ و ٧١١&lt;/ref&gt;و دولت حمیران &lt;ref&gt;اعراب حدود مرزهای روم شرقی و ایران، ص ١٩٠و ١٨٩&lt;/ref&gt;<br /> ===دین و فرهنگ ===<br /> حیره به علت موقعیت جغرافیایى‏اش محلِ برخورد و تماس فرهنگ‏هاى ساسانى و یونانى ـ رومى و مسیحى بود.ابتدا خود از این فرهنگ‏ها تأثیر گرفت و سپس این فرهنگ‏ها را به اعراب ساکن در شبه جزیره [[عربستان]] منتقل کرد&lt;ref&gt;المفصل فى تاریخ العرب قبل الاسلام ج 7، ص 296&lt;/ref&gt;حیریان علاوه بر بت پرستی که دین اجدادی آنان بود.&lt;ref&gt; الحیره،المدینه المملکت العربیه،ص 29ـ 30&lt;/ref&gt;با یهودیت و مسیحیت و زرتشتی گری و مانویت نیز آشنا بودند.&lt;ref&gt;الحیره،المدینه المملکت العربیه،ص 29&lt;/ref&gt; بیشتر ساکنان حیره مسیحیان نسطوری بودند.&lt;ref&gt;الاعلاق النفیسه، ص ٢٢۶.&lt;/ref&gt;زبان سریانى براى مسیحیانِ حیره زبانِ علم و دین بود.&lt;ref&gt;مکتبه النهضه، ج 6، ص 628 ـ 269&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ===ویرانی===<br /> بر پایه گزارش‌های تاریخی، با تأسیس کوفه، حیات سیاسی و اجتماعی حیره در مسیر زوال افتاد، آبادانی در آن کاهش یافت و در اوایل حکومت معتضد عباسی کاملاً ویران شد.&lt;ref&gt;مروج الذهب، ج ا، ص ۴۶۵&lt;/ref&gt; برخی گفته‌اند برای برپایی ستون‌های [[مسجد کوفه]] از سنگ‌های قصرهای حیره استفاده کردند.&lt;ref&gt;جغرافیای تاریخی سرزمین‌های خلافت شرقی،ص ٨٢ و ٨١&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==حیره در حکومت امام علی(ع)==<br /> هنگامى كه امير مؤمنان (عليه السلام) [[کوفه]] را مركز حكومت خويش قرار داد. حيره همچنان مورد توجه او، كارگزاران و يارانش بود. &lt;ref&gt;تذكرة الخواص، ص ١٠٨؛كشف الغمه، ج ا، ص ٢٣٠.&lt;/ref&gt;) [[امام علی(ع)]] سپاه خود را در محلی بین حیره و کوفه که «جَرَعه» نام داشت، بسیج و تجهیز می‌کرد.&lt;ref&gt;الغارات،ص،105و106&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==حیره، پایگاه پیروان اهل بیت(ع)==<br /> بر طبق منابع تاریخی در جریان قیام مختار، او برای گرفتن کوفه اردوی خود را بین حیره و نجف به نام سبخه قرار داد. &lt;ref&gt;کوفه پیدایش شهر اسلامی، ص ٢٧٣ و ٢٧٢&lt;/ref&gt;و سال ۱۲۲ق در جریان قیام زیدبن علی در شهر کوفه، امیر کوفه به دلیل فعالیت های زید از آنجا خارج شد ودر حیره موضع گرفت. سپس درگیری شدیدی بین آنها و زید صورت گرفت که نتیجه آن به شهادت رسیدن زید بود.&lt;ref&gt;سیره و قیام زید بن علی، ص ٢٧٧، ٢٩٧، ٢٩٩، ٣١٧&lt;/ref&gt;<br /> خلفای عباسی شیعیان وسادات را مورد ظلم و ستم قرار می دادند آنها در شهر حیره بسیاری از شیعیان و سادات را زندانی یا به شهادت رساندند. &lt;ref&gt;تاریخ یعقوبی، ج 2، ص ٣۵٣، ٣۵٧، ٣۶٠، ٣۶۵&lt;/ref&gt;منتصرعباسی وقتی به خلافت رسید دستور داد که دیگر کسی متعرض شیعیان حیره نشود. &lt;ref&gt;مروج الذهب، ج ٢، ص ۵۴٢&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==حیره در روایات==<br /> در روایات است که امام علی(ع) منطقه میان نجف تا حیره را به چهل هزار درهم از دهقانان خرید و برای این معامله، شاهدانی گرفت؛ چون می‌دانست مدفن او در این منطقه خواهد بود.&lt;ref&gt;بحار الأنوار، ج ٢٢ ،ص ٣۶&lt;/ref&gt; ]امام صادق(ع) نیز قبر امام علی(ع) را در منطقه بین حیره و [[نجف]] معرفی می‌کرد و به زیارت می‌رفت.&lt;ref&gt;کامل الزیارات، ص ٣۴&lt;/ref&gt;به گفته عبدالله بن سنان، وقتی امام صادق(ع) در حیره بود، بارها به زیارت آن محل رفته، آن را قبر علی بن ابیطالب(ع) معرفی می‌کرد.&lt;ref&gt;کافی، ج ١ ص ۴۵۶&lt;/ref&gt;<br /> ==پانویس==<br /> {{پانویس}}<br /> ==منابع==<br /> {{منابع}}<br /> *مسعودی،علی بن الحسین،مروج الذهب،قم،دارالهجره،1409ق<br /> *زرین‌کوب، عبدالحسین. تاریخ ایران بعد از اسلام. چاپ سوم. تهران: انتشارات امیرکبیر ۱۳۶۲ش<br /> *فرهنگنامه زیارت،فصلنامه زیارت،شماره5،ص10<br /> *هشام جعیط،کوفه پیدایش شهر اسلامی،مترجم ابوالحسن سروقدمقدم،بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی،مشهد،1372ش<br /> *مسعودی علی بن الحسین،التنبیه والاشراف،مصر،دارالصاوی،344-345ق<br /> *حمزه اصفهانی،حمزه بن الحسن،تاریخ سنی مسلوک الارض والانبیاء،بیروت،داره المکتب الحیاه،280ق<br /> *پیگولفسکایا،اعراب حدود مرزهای شرقی و ایران،مترجم رضا عنایت الله،تهران،وزارت فرهنگ وآموزش عالی موسسه مطالعات وتحقیقات فرهنگی،1372ش<br /> *بلاذری،احمد بن یحیی،فتوح البلدان،بیروت،دارومکتبه الهلال،1988م<br /> *جان اندرو بویل،احسان بارشاطر،تاریخ از سلوکیان تا فروپاشی ساسانیان،مترجم انوشه،انتشارات امیر کبیر1381ش<br /> *جواد علی،المفصل فی تاریخ العرب قبل الاسلام،دارلعلم للملایین مکتبه النهضه،بیروت1391ش<br /> *یوسف رزق الله غنیمه،الحیره:المدینه و المملکه العربیه،بغداد1936ق<br /> *احمد بن عمربن رسته،الاعلاق النفسیه،مترجم حسین قره چانلو،انتشارات امیر کبیر1365ش<br /> *جواد علی،مکتبه النهضه،دارالعلم للملامیین،بغداد1978م<br /> *گای لسترینج،جغرافیای تاریخی سرزمینهای خلافت شرقی،مترجم محمود عرفان،شرکت انتشارات علمی وفرهنگی،تهران1377<br /> *سبط ابن جوزی،یوسف بن قزاوغلی،تذکره الخواص،الشریف الرضی،قم1376ش<br /> *حسینی عبدالزهرا،الغارات،دارالکتاب الاسلمی،بی جا،1410ق<br /> *حسین کریمیان،سیره و قیام زید بن علی،انتشارات علمی و فرهنگی،تهران1382ش</div>

Askari https://wikihaj.com/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:Askari&diff=54980 2023-10-01T13:19:57Z

<p>Askari: /* منابع */</p> <hr /> <div>'''حیره''' در جنوب شرقی [[نجف]] کنونی، کنار دریاچه ای به نام نجف قرار داشت. فاصله آن با [[کوفه]] 6کیلومتر گزارش شده است. پیدایش شهر حیره را به اوایل سده سوم میلادی دانسته‌اند. بنابر منابع تاریخی نخستین مکانی که در [[عراق]] به تمدن شهر نشینی روی آورد؛ شهر حیره بود. بیشتر ساکنین حیره مسیحیان نسطوری بودند که زبانشان سریانی بوده است. حاکمان حیره از قبایل مختلفی بودند؛ از جمله لخمیان وبنی‌نصر و بنی‌تمیم و غیره. حاکمان این شهر با برخی قبیله ها صلح و با برخی هم به جنگ می پرداختند. حیره به خاطر نزدیکی که به شهر کوفه داشت در زمان [[امام علی (ع)]] و قیام مختار و قیام زید بن علی مورد توجه قرار داشت. از زمانی که شهر کوفه تاسیس شد حیره به تدریج رو به زوال و نابودی کشیده شد.<br /> ==موقعیت==<br /> شهر حیره، در جنوب شرقی نجف کنونی و کنار دریاچه‌ای به نام نجف &lt;ref&gt;دائرة المعارف فارسی، ج ا، ص ٨٧٣. ۱&lt;/ref&gt;قرار داشت. مسعودی تاریخ‌نگار، فاصله بین کوفه و شهر حیره را سه میل گزارش کرده‌است. &lt;ref&gt;مروج الذهب، ج اول، ص۹۸.&lt;/ref&gt;<br /> ==علت نامگذاری==<br /> در منابع کهن دربارۀ سبب نام‌گذاری حیره اختلاف‌نظر است. برخی آن را مشتق از «حَیر» به معنای منزلگاه، و گروهی دیگر از «تحیّر» به معنی سرگردان شدن، دانسته‌اند.&lt;ref&gt;تاریخ طبری، ج۱،ص556&lt;/ref&gt;برخی محققان معاصر برآن‌اند که حیره همان واژۀ «حرتا» یا «حرثا»، به معنی اردوگاه یا لشکرگاه است.&lt;ref&gt;تاریخ ایران بهد از اسلام،ص 228&lt;/ref&gt;<br /> پیش از شکل‌گیری شهر حیره، مردم آن منطقه خیمه‌نشین بودند، تا این که خیمه‌نشین‌ها گرد هم آمده، اردوگاه ثابت امیران لَخمی شکل گرفت و به تدریج، شهر پدید آمد. از این روی، این شهر به حیره یعنی اردوگاه و مجموعه‌ای از خیمه‌ها نامیده شد. &lt;ref&gt;دائره المعارف فارسی،ج۱، ص ۸۷۳&lt;/ref&gt;به این شهر، «حیرة النجف» نیز گفته می‌شد؛ چون حیره، در منطقه [[نجف]]، در فاصله سه میلی کوفه قرار داشت.&lt;ref&gt;حیره، فرهنگنامه زیارت، فصلنامه زیارت، شماره ۵، ص۱۰.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==از شکل‌گیری تا سرانجام==<br /> <br /> ===پیدایش===<br /> در اوایل سده سوم میلادی شماری از طایفه‌های عرب در پایان دوره اشکانیان، به عراق هجرت کردند.حیره در تاریخ و ادبیات عرب نیز به داشتن آب و هوای سالم، زمین‌های حاصلخیز، باغ‌های پرمیوه، و جویبا‌رهای زیاد شهرت داشت.&lt;ref&gt;البلدان، ص 262؛&lt;/ref&gt;این مهاجرین، به تدریج روستاها و قلعه‌هایی بنا کردند که از پیوستن آنها به یکدیگر، شهرهایی پدید آمد.&lt;ref&gt;کوفه پیدایش شهر اسلامی، ص ١۶و <br /> ١٧.]&lt;/ref&gt;<br /> ===نظام سیاسی===<br /> حاکمان حیره، تعدادی از لخمیان، بنی نصر، غسّانیان، بنی تمیم، کِنده و ایرانیان بودند. این افراد در مجموع حدود۵۲۳ سال حکومت کردند.&lt;ref&gt;التنبیه والاشراف، ص ١۶٧&lt;/ref&gt; بیشترین دوره حکومت حیره، نزدیک به ۳۰۰ سال، دست اعراب بنی‌لَخم بود. آن‌ها بنیانگذار حکومت حیره بوده و از سوی فرمانروایان ساسانی حمایت می‌شدند؛ زیرا لَخمیان سدّی میان ایران و اعراب پدید آورده و از تجاوز قبلیه‌های بدوی به مرزهای ایران جلوگیری می‌کردند.&lt;ref&gt;تاریخ سنی مسلوک الارض والانبیا، ص ٧۴ و ٧٣؛ تاریخ ایران بعد از اسلام، ص ٢٣٠ و ٢٢٩&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ===صلح و جنگ===<br /> در سده پنجم و ششم میلادی قدرت نظامی حیره افزایش یافت. بنی لخم که اولین حاکمان حیره بودند، با قبیله بکر وقبیله های سلیم و هوازن و اعضای طایفه نمیر و بنی تمیم متحد شدند.&lt;ref&gt;کوفه پیدایش شهر اسلامی، ص ١٨&lt;/ref&gt;در این دوره، حیره گسترش پیدا کرد که سواحل جنوبی [[فرات]] تا بادیةالشام، واقع در غرب عراق کنونی را دربر می‌گرفت.&lt;ref&gt;اعراب حدود مرزهای روم شرقی و ایران، ص ١٨۶- ١٨۵&lt;/ref&gt;<br /> در دوره عمر بن خطاب، خلیفه دوم و در جریان فتوحات وی، خالد بن ولید، سردار سپاه اسلام حیره را محاصره کرد. محاصره حیره، در سال ۱۲ق. پس از نبرد نهر الدم رخ داد. این محاصره، با صلح بین اهل حیره و مسلمانان با دو شرط به سود مسلمانان به پایان رسید؛ یکی پرداخت جزیه و دیگری شورش نکردن علیه مسلمانان. با این دو شرط حیره، توسط سپاه اسلام فتح شد.&lt;ref&gt;فتوح البلدان، ص ٢۴۴؛ تاریخ طبری، ج ۴، ص ١۴٨١ و ١۴٨٠؛&lt;/ref&gt;مسلمانان، پس از چندی با دخالت رستم فرخزاد، سردار ایرانی، حیره را از دست دادند، ولی دوباره به فرماندهی ابوعبیدة بن مسعود ثقفی حیره را فتح کردند.&lt;ref&gt;فتوح البلدان، ص ١٨&lt;/ref&gt;<br /> براساس منابع تاریخی، حاکمان حیره با بعضی از دولت ها نزاع وجنگ داشتند؛ از قبیل شیوخ غسانی &lt;ref&gt;ویل دورانت تاریخ تمدن، ج ۴، بخش اول، ص ١٩٩؛تاریخ یعقوبی، ج اول، ص ٢٠٣.&lt;/ref&gt;)و دولت بنی کنده &lt;ref&gt;تاریخ ایران از سلوکیان تا فروپاشی دولت ساسانیان، ج سوم، قسمت اول، ص ٧١۵&lt;/ref&gt;.)وبا بعضی از دولت ها متحد بودن از قبیل ساسانیان &lt;ref&gt;تاریخ ایران از سلوکیان تا فروپاشی ساسانیان، ج ٣، قسمت اول، ص ٧١٢ و ٧١١&lt;/ref&gt;و دولت حمیران &lt;ref&gt;اعراب حدود مرزهای روم شرقی و ایران، ص ١٩٠و ١٨٩&lt;/ref&gt;<br /> ===دین و فرهنگ ===<br /> حیره به علت موقعیت جغرافیایى‏اش محلِ برخورد و تماس فرهنگ‏هاى ساسانى و یونانى ـ رومى و مسیحى بود.ابتدا خود از این فرهنگ‏ها تأثیر گرفت و سپس این فرهنگ‏ها را به اعراب ساکن در شبه جزیره [[عربستان]] منتقل کرد&lt;ref&gt;المفصل فى تاریخ العرب قبل الاسلام ج 7، ص 296&lt;/ref&gt;حیریان علاوه بر بت پرستی که دین اجدادی آنان بود.&lt;ref&gt; الحیره،المدینه المملکت العربیه،ص 29ـ 30&lt;/ref&gt;با یهودیت و مسیحیت و زرتشتی گری و مانویت نیز آشنا بودند.&lt;ref&gt;الحیره،المدینه المملکت العربیه،ص 29&lt;/ref&gt; بیشتر ساکنان حیره مسیحیان نسطوری بودند.&lt;ref&gt;الاعلاق النفسیه، ص ٢٢۶.&lt;/ref&gt;زبان سریانى براى مسیحیانِ حیره زبانِ علم و دین بود.&lt;ref&gt;مکتبه النهضه، ج 6، ص 628 ـ 269&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ===ویرانی===<br /> بر پایه گزارش‌های تاریخی، با تأسیس کوفه، حیات سیاسی و اجتماعی حیره در مسیر زوال افتاد، آبادانی در آن کاهش یافت و در اوایل حکومت معتضد عباسی کاملاً ویران شد.&lt;ref&gt;مروج الذهب، ج ا، ص ۴۶۵&lt;/ref&gt; برخی گفته‌اند برای برپایی ستون‌های [[مسجد کوفه]] از سنگ‌های قصرهای حیره استفاده کردند.&lt;ref&gt;جغرافیای تاریخی سرزمین‌های خلافت شرقی،ص ٨٢ و ٨١&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==حیره در حکومت امام علی(ع)==<br /> هنگامى كه امير مؤمنان (عليه السلام) [[کوفه]] را مركز حكومت خويش قرار داد. حيره همچنان مورد توجه او، كارگزاران و يارانش بود. &lt;ref&gt;تذكرة الخواص، ص ١٠٨؛كشف الغمه، ج ا، ص ٢٣٠.&lt;/ref&gt;) [[امام علی(ع)]] سپاه خود را در محلی بین حیره و کوفه که «جَرَعه» نام داشت، بسیج و تجهیز می‌کرد.&lt;ref&gt;الغارات،ص،105و106&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==حیره، پایگاه پیروان اهل بیت(ع)==<br /> بر طبق منابع تاریخی در جریان قیام مختار، او برای گرفتن کوفه اردوی خود را بین حیره و نجف به نام سبخه قرار داد. &lt;ref&gt;کوفه پیدایش شهر اسلامی، ص ٢٧٣ و ٢٧٢&lt;/ref&gt;و سال ۱۲۲ق در جریان قیام زیدبن علی در شهر کوفه، امیر کوفه به دلیل فعالیت های زید از آنجا خارج شد ودر حیره موضع گرفت. سپس درگیری شدیدی بین آنها و زید صورت گرفت که نتیجه آن به شهادت رسیدن زید بود.&lt;ref&gt;سیره و قیام زید بن علی، ص ٢٧٧، ٢٩٧، ٢٩٩، ٣١٧&lt;/ref&gt;<br /> خلفای عباسی شیعیان وسادات را مورد ظلم و ستم قرار می دادند آنها در شهر حیره بسیاری از شیعیان و سادات را زندانی یا به شهادت رساندند. &lt;ref&gt;تاریخ یعقوبی، ج 2، ص ٣۵٣، ٣۵٧، ٣۶٠، ٣۶۵&lt;/ref&gt;منتصرعباسی وقتی به خلافت رسید دستور داد که دیگر کسی متعرض شیعیان حیره نشود. &lt;ref&gt;مروج الذهب، ج ٢، ص ۵۴٢&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==حیره در روایات==<br /> در روایات است که امام علی(ع) منطقه میان نجف تا حیره را به چهل هزار درهم از دهقانان خرید و برای این معامله، شاهدانی گرفت؛ چون می‌دانست مدفن او در این منطقه خواهد بود.&lt;ref&gt;بحار الأنوار، ج ٢٢ ،ص ٣۶&lt;/ref&gt; ]امام صادق(ع) نیز قبر امام علی(ع) را در منطقه بین حیره و [[نجف]] معرفی می‌کرد و به زیارت می‌رفت.&lt;ref&gt;کامل الزیارات، ص ٣۴&lt;/ref&gt;به گفته عبدالله بن سنان، وقتی امام صادق(ع) در حیره بود، بارها به زیارت آن محل رفته، آن را قبر علی بن ابیطالب(ع) معرفی می‌کرد.&lt;ref&gt;کافی، ج ١ ص ۴۵۶&lt;/ref&gt;<br /> ==پانویس==<br /> {{پانویس}}<br /> ==منابع==<br /> {{منابع}}<br /> *مسعودی،علی بن الحسین،مروج الذهب،قم،دارالهجره،1409ق<br /> *زرین‌کوب، عبدالحسین. تاریخ ایران بعد از اسلام. چاپ سوم. تهران: انتشارات امیرکبیر ۱۳۶۲ش<br /> *فرهنگنامه زیارت،فصلنامه زیارت،شماره5،ص10<br /> *هشام جعیط،کوفه پیدایش شهر اسلامی،مترجم ابوالحسن سروقدمقدم،بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی،مشهد،1372ش<br /> *مسعودی علی بن الحسین،التنبیه والاشراف،مصر،دارالصاوی،344-345ق<br /> *حمزه اصفهانی،حمزه بن الحسن،تاریخ سنی مسلوک الارض والانبیاء،بیروت،داره المکتب الحیاه،280ق<br /> *پیگولفسکایا،اعراب حدود مرزهای شرقی و ایران،مترجم رضا عنایت الله،تهران،وزارت فرهنگ وآموزش عالی موسسه مطالعات وتحقیقات فرهنگی،1372ش<br /> *بلاذری،احمد بن یحیی،فتوح البلدان،بیروت،دارومکتبه الهلال،1988م<br /> *جان اندرو بویل،احسان بارشاطر،تاریخ از سلوکیان تا فروپاشی ساسانیان،مترجم انوشه،انتشارات امیر کبیر1381ش<br /> *جواد علی،المفصل فی تاریخ العرب قبل الاسلام،دارلعلم للملایین مکتبه النهضه،بیروت1391ش<br /> *یوسف رزق الله غنیمه،الحیره:المدینه و المملکه العربیه،بغداد1936ق<br /> *احمد بن عمربن رسته،الاعلاق النفسیه،مترجم حسین قره چانلو،انتشارات امیر کبیر1365ش<br /> *جواد علی،مکتبه النهضه،دارالعلم للملامیین،بغداد1978م<br /> *گای لسترینج،جغرافیای تاریخی سرزمینهای خلافت شرقی،مترجم محمود عرفان،شرکت انتشارات علمی وفرهنگی،تهران1377<br /> *سبط ابن جوزی،یوسف بن قزاوغلی،تذکره الخواص،الشریف الرضی،قم1376ش<br /> *حسینی عبدالزهرا،الغارات،دارالکتاب الاسلمی،بی جا،1410ق<br /> *حسین کریمیان،سیره و قیام زید بن علی،انتشارات علمی و فرهنگی،تهران1382ش</div>

Askari https://wikihaj.com/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:Askari&diff=54979 2023-10-01T12:54:37Z

<p>Askari: /* منابع */</p> <hr /> <div>'''حیره''' در جنوب شرقی [[نجف]] کنونی، کنار دریاچه ای به نام نجف قرار داشت. فاصله آن با [[کوفه]] 6کیلومتر گزارش شده است. پیدایش شهر حیره را به اوایل سده سوم میلادی دانسته‌اند. بنابر منابع تاریخی نخستین مکانی که در [[عراق]] به تمدن شهر نشینی روی آورد؛ شهر حیره بود. بیشتر ساکنین حیره مسیحیان نسطوری بودند که زبانشان سریانی بوده است. حاکمان حیره از قبایل مختلفی بودند؛ از جمله لخمیان وبنی‌نصر و بنی‌تمیم و غیره. حاکمان این شهر با برخی قبیله ها صلح و با برخی هم به جنگ می پرداختند. حیره به خاطر نزدیکی که به شهر کوفه داشت در زمان [[امام علی (ع)]] و قیام مختار و قیام زید بن علی مورد توجه قرار داشت. از زمانی که شهر کوفه تاسیس شد حیره به تدریج رو به زوال و نابودی کشیده شد.<br /> ==موقعیت==<br /> شهر حیره، در جنوب شرقی نجف کنونی و کنار دریاچه‌ای به نام نجف &lt;ref&gt;دائرة المعارف فارسی، ج ا، ص ٨٧٣. ۱&lt;/ref&gt;قرار داشت. مسعودی تاریخ‌نگار، فاصله بین کوفه و شهر حیره را سه میل گزارش کرده‌است. &lt;ref&gt;مروج الذهب، ج اول، ص۹۸.&lt;/ref&gt;<br /> ==علت نامگذاری==<br /> در منابع کهن دربارۀ سبب نام‌گذاری حیره اختلاف‌نظر است. برخی آن را مشتق از «حَیر» به معنای منزلگاه، و گروهی دیگر از «تحیّر» به معنی سرگردان شدن، دانسته‌اند.&lt;ref&gt;تاریخ طبری، ج۱،ص556&lt;/ref&gt;برخی محققان معاصر برآن‌اند که حیره همان واژۀ «حرتا» یا «حرثا»، به معنی اردوگاه یا لشکرگاه است.&lt;ref&gt;تاریخ ایران بهد از اسلام،ص 228&lt;/ref&gt;<br /> پیش از شکل‌گیری شهر حیره، مردم آن منطقه خیمه‌نشین بودند، تا این که خیمه‌نشین‌ها گرد هم آمده، اردوگاه ثابت امیران لَخمی شکل گرفت و به تدریج، شهر پدید آمد. از این روی، این شهر به حیره یعنی اردوگاه و مجموعه‌ای از خیمه‌ها نامیده شد. &lt;ref&gt;دائره المعارف فارسی،ج۱، ص ۸۷۳&lt;/ref&gt;به این شهر، «حیرة النجف» نیز گفته می‌شد؛ چون حیره، در منطقه [[نجف]]، در فاصله سه میلی کوفه قرار داشت.&lt;ref&gt;حیره، فرهنگنامه زیارت، فصلنامه زیارت، شماره ۵، ص۱۰.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==از شکل‌گیری تا سرانجام==<br /> <br /> ===پیدایش===<br /> در اوایل سده سوم میلادی شماری از طایفه‌های عرب در پایان دوره اشکانیان، به عراق هجرت کردند.حیره در تاریخ و ادبیات عرب نیز به داشتن آب و هوای سالم، زمین‌های حاصلخیز، باغ‌های پرمیوه، و جویبا‌رهای زیاد شهرت داشت.&lt;ref&gt;البلدان، ص 262؛&lt;/ref&gt;این مهاجرین، به تدریج روستاها و قلعه‌هایی بنا کردند که از پیوستن آنها به یکدیگر، شهرهایی پدید آمد.&lt;ref&gt;کوفه پیدایش شهر اسلامی، ص ١۶و <br /> ١٧.]&lt;/ref&gt;<br /> ===نظام سیاسی===<br /> حاکمان حیره، تعدادی از لخمیان، بنی نصر، غسّانیان، بنی تمیم، کِنده و ایرانیان بودند. این افراد در مجموع حدود۵۲۳ سال حکومت کردند.&lt;ref&gt;التنبیه والاشراف، ص ١۶٧&lt;/ref&gt; بیشترین دوره حکومت حیره، نزدیک به ۳۰۰ سال، دست اعراب بنی‌لَخم بود. آن‌ها بنیانگذار حکومت حیره بوده و از سوی فرمانروایان ساسانی حمایت می‌شدند؛ زیرا لَخمیان سدّی میان ایران و اعراب پدید آورده و از تجاوز قبلیه‌های بدوی به مرزهای ایران جلوگیری می‌کردند.&lt;ref&gt;تاریخ سنی مسلوک الارض والانبیا، ص ٧۴ و ٧٣؛ تاریخ ایران بعد از اسلام، ص ٢٣٠ و ٢٢٩&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ===صلح و جنگ===<br /> در سده پنجم و ششم میلادی قدرت نظامی حیره افزایش یافت. بنی لخم که اولین حاکمان حیره بودند، با قبیله بکر وقبیله های سلیم و هوازن و اعضای طایفه نمیر و بنی تمیم متحد شدند.&lt;ref&gt;کوفه پیدایش شهر اسلامی، ص ١٨&lt;/ref&gt;در این دوره، حیره گسترش پیدا کرد که سواحل جنوبی [[فرات]] تا بادیةالشام، واقع در غرب عراق کنونی را دربر می‌گرفت.&lt;ref&gt;اعراب حدود مرزهای روم شرقی و ایران، ص ١٨۶- ١٨۵&lt;/ref&gt;<br /> در دوره عمر بن خطاب، خلیفه دوم و در جریان فتوحات وی، خالد بن ولید، سردار سپاه اسلام حیره را محاصره کرد. محاصره حیره، در سال ۱۲ق. پس از نبرد نهر الدم رخ داد. این محاصره، با صلح بین اهل حیره و مسلمانان با دو شرط به سود مسلمانان به پایان رسید؛ یکی پرداخت جزیه و دیگری شورش نکردن علیه مسلمانان. با این دو شرط حیره، توسط سپاه اسلام فتح شد.&lt;ref&gt;فتوح البلدان، ص ٢۴۴؛ تاریخ طبری، ج ۴، ص ١۴٨١ و ١۴٨٠؛&lt;/ref&gt;مسلمانان، پس از چندی با دخالت رستم فرخزاد، سردار ایرانی، حیره را از دست دادند، ولی دوباره به فرماندهی ابوعبیدة بن مسعود ثقفی حیره را فتح کردند.&lt;ref&gt;فتوح البلدان، ص ١٨&lt;/ref&gt;<br /> براساس منابع تاریخی، حاکمان حیره با بعضی از دولت ها نزاع وجنگ داشتند؛ از قبیل شیوخ غسانی &lt;ref&gt;ویل دورانت تاریخ تمدن، ج ۴، بخش اول، ص ١٩٩؛تاریخ یعقوبی، ج اول، ص ٢٠٣.&lt;/ref&gt;)و دولت بنی کنده &lt;ref&gt;تاریخ ایران از سلوکیان تا فروپاشی دولت ساسانیان، ج سوم، قسمت اول، ص ٧١۵&lt;/ref&gt;.)وبا بعضی از دولت ها متحد بودن از قبیل ساسانیان &lt;ref&gt;تاریخ ایران از سلوکیان تا فروپاشی ساسانیان، ج ٣، قسمت اول، ص ٧١٢ و ٧١١&lt;/ref&gt;و دولت حمیران &lt;ref&gt;اعراب حدود مرزهای روم شرقی و ایران، ص ١٩٠و ١٨٩&lt;/ref&gt;<br /> ===دین و فرهنگ ===<br /> حیره به علت موقعیت جغرافیایى‏اش محلِ برخورد و تماس فرهنگ‏هاى ساسانى و یونانى ـ رومى و مسیحى بود.ابتدا خود از این فرهنگ‏ها تأثیر گرفت و سپس این فرهنگ‏ها را به اعراب ساکن در شبه جزیره [[عربستان]] منتقل کرد&lt;ref&gt;المفصل فى تاریخ العرب قبل الاسلام ج 7، ص 296&lt;/ref&gt;حیریان علاوه بر بت پرستی که دین اجدادی آنان بود.&lt;ref&gt; الحیره،المدینه المملکت العربیه،ص 29ـ 30&lt;/ref&gt;با یهودیت و مسیحیت و زرتشتی گری و مانویت نیز آشنا بودند.&lt;ref&gt;الحیره،المدینه المملکت العربیه،ص 29&lt;/ref&gt; بیشتر ساکنان حیره مسیحیان نسطوری بودند.&lt;ref&gt;الاعلاق النفسیه، ص ٢٢۶.&lt;/ref&gt;زبان سریانى براى مسیحیانِ حیره زبانِ علم و دین بود.&lt;ref&gt;مکتبه النهضه، ج 6، ص 628 ـ 269&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ===ویرانی===<br /> بر پایه گزارش‌های تاریخی، با تأسیس کوفه، حیات سیاسی و اجتماعی حیره در مسیر زوال افتاد، آبادانی در آن کاهش یافت و در اوایل حکومت معتضد عباسی کاملاً ویران شد.&lt;ref&gt;مروج الذهب، ج ا، ص ۴۶۵&lt;/ref&gt; برخی گفته‌اند برای برپایی ستون‌های [[مسجد کوفه]] از سنگ‌های قصرهای حیره استفاده کردند.&lt;ref&gt;جغرافیای تاریخی سرزمین‌های خلافت شرقی،ص ٨٢ و ٨١&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==حیره در حکومت امام علی(ع)==<br /> هنگامى كه امير مؤمنان (عليه السلام) [[کوفه]] را مركز حكومت خويش قرار داد. حيره همچنان مورد توجه او، كارگزاران و يارانش بود. &lt;ref&gt;تذكرة الخواص، ص ١٠٨؛كشف الغمه، ج ا، ص ٢٣٠.&lt;/ref&gt;) [[امام علی(ع)]] سپاه خود را در محلی بین حیره و کوفه که «جَرَعه» نام داشت، بسیج و تجهیز می‌کرد.&lt;ref&gt;الغارات،ص،105و106&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==حیره، پایگاه پیروان اهل بیت(ع)==<br /> بر طبق منابع تاریخی در جریان قیام مختار، او برای گرفتن کوفه اردوی خود را بین حیره و نجف به نام سبخه قرار داد. &lt;ref&gt;کوفه پیدایش شهر اسلامی، ص ٢٧٣ و ٢٧٢&lt;/ref&gt;و سال ۱۲۲ق در جریان قیام زیدبن علی در شهر کوفه، امیر کوفه به دلیل فعالیت های زید از آنجا خارج شد ودر حیره موضع گرفت. سپس درگیری شدیدی بین آنها و زید صورت گرفت که نتیجه آن به شهادت رسیدن زید بود.&lt;ref&gt;سیره و قیام زید بن علی، ص ٢٧٧، ٢٩٧، ٢٩٩، ٣١٧&lt;/ref&gt;<br /> خلفای عباسی شیعیان وسادات را مورد ظلم و ستم قرار می دادند آنها در شهر حیره بسیاری از شیعیان و سادات را زندانی یا به شهادت رساندند. &lt;ref&gt;تاریخ یعقوبی، ج 2، ص ٣۵٣، ٣۵٧، ٣۶٠، ٣۶۵&lt;/ref&gt;منتصرعباسی وقتی به خلافت رسید دستور داد که دیگر کسی متعرض شیعیان حیره نشود. &lt;ref&gt;مروج الذهب، ج ٢، ص ۵۴٢&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==حیره در روایات==<br /> در روایات است که امام علی(ع) منطقه میان نجف تا حیره را به چهل هزار درهم از دهقانان خرید و برای این معامله، شاهدانی گرفت؛ چون می‌دانست مدفن او در این منطقه خواهد بود.&lt;ref&gt;بحار الأنوار، ج ٢٢ ،ص ٣۶&lt;/ref&gt; ]امام صادق(ع) نیز قبر امام علی(ع) را در منطقه بین حیره و [[نجف]] معرفی می‌کرد و به زیارت می‌رفت.&lt;ref&gt;کامل الزیارات، ص ٣۴&lt;/ref&gt;به گفته عبدالله بن سنان، وقتی امام صادق(ع) در حیره بود، بارها به زیارت آن محل رفته، آن را قبر علی بن ابیطالب(ع) معرفی می‌کرد.&lt;ref&gt;کافی، ج ١ ص ۴۵۶&lt;/ref&gt;<br /> ==پانویس==<br /> {{پانویس}}<br /> ==منابع==<br /> {{منابع}}<br /> *مسعودی،علی بن الحسین،مروج الذهب،قم،دارالهجره،1409ق<br /> *زرین‌کوب، عبدالحسین. تاریخ ایران بعد از اسلام. چاپ سوم. تهران: انتشارات امیرکبیر ۱۳۶۲ش<br /> *فرهنگنامه زیارت،فصلنامه زیارت،شماره5،ص10<br /> *هشام جعیط،کوفه پیدایش شهر اسلامی،مترجم ابوالحسن سروقدمقدم،بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی،مشهد،1372ش<br /> *مسعودی علی بن الحسین،التنبیه والاشراف،مصر،دارالصاوی،344-345ق<br /> *حمزه اصفهانی،حمزه بن الحسن،تاریخ سنی مسلوک الارض والانبیاء،بیروت،داره المکتب الحیاه،280ق<br /> *پیگولفسکایا،اعراب حدود مرزهای شرقی و ایران،مترجم رضا عنایت الله،تهران،وزارت فرهنگ وآموزش عالی موسسه مطالعات وتحقیقات فرهنگی،1372ش<br /> *بلاذری،احمد بن یحیی،فتوح البلدان،بیروت،دارومکتبه الهلال،1988م<br /> *جان اندرو بویل،احسان بارشاطر،تاریخ از سلوکیان تا فروپاشی ساسانیان،مترجم انوشه،انتشارات امیر کبیر1381ش<br /> *جواد علی،المفصل فی تاریخ العرب قبل الاسلام،دارلعلم للملایین مکتبه النهضه،بیروت1391ش<br /> *یوسف رزق الله غنیمه،الحیره:المدینه و المملکه العربیه،بغداد1936ق<br /> *احمد بن عمربن رسته،الاعلاق النفسیه،مترجم حسین قره چانلو،انتشارات امیر کبیر1365ش<br /> *جواد علی،مکتبه النهضه،دارالعلم للملامیین،بغداد1978م<br /> *گای لسترینج،جغرافیای تاریخی سرزمینهای خلافت شرقی،مترجم محمود عرفان،شرکت انتشارات علمی وفرهنگی،1393<br /> *</div>

Askari https://wikihaj.com/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:Askari&diff=54978 2023-10-01T12:43:43Z

<p>Askari: /* دین و فرهنگ */</p> <hr /> <div>'''حیره''' در جنوب شرقی [[نجف]] کنونی، کنار دریاچه ای به نام نجف قرار داشت. فاصله آن با [[کوفه]] 6کیلومتر گزارش شده است. پیدایش شهر حیره را به اوایل سده سوم میلادی دانسته‌اند. بنابر منابع تاریخی نخستین مکانی که در [[عراق]] به تمدن شهر نشینی روی آورد؛ شهر حیره بود. بیشتر ساکنین حیره مسیحیان نسطوری بودند که زبانشان سریانی بوده است. حاکمان حیره از قبایل مختلفی بودند؛ از جمله لخمیان وبنی‌نصر و بنی‌تمیم و غیره. حاکمان این شهر با برخی قبیله ها صلح و با برخی هم به جنگ می پرداختند. حیره به خاطر نزدیکی که به شهر کوفه داشت در زمان [[امام علی (ع)]] و قیام مختار و قیام زید بن علی مورد توجه قرار داشت. از زمانی که شهر کوفه تاسیس شد حیره به تدریج رو به زوال و نابودی کشیده شد.<br /> ==موقعیت==<br /> شهر حیره، در جنوب شرقی نجف کنونی و کنار دریاچه‌ای به نام نجف &lt;ref&gt;دائرة المعارف فارسی، ج ا، ص ٨٧٣. ۱&lt;/ref&gt;قرار داشت. مسعودی تاریخ‌نگار، فاصله بین کوفه و شهر حیره را سه میل گزارش کرده‌است. &lt;ref&gt;مروج الذهب، ج اول، ص۹۸.&lt;/ref&gt;<br /> ==علت نامگذاری==<br /> در منابع کهن دربارۀ سبب نام‌گذاری حیره اختلاف‌نظر است. برخی آن را مشتق از «حَیر» به معنای منزلگاه، و گروهی دیگر از «تحیّر» به معنی سرگردان شدن، دانسته‌اند.&lt;ref&gt;تاریخ طبری، ج۱،ص556&lt;/ref&gt;برخی محققان معاصر برآن‌اند که حیره همان واژۀ «حرتا» یا «حرثا»، به معنی اردوگاه یا لشکرگاه است.&lt;ref&gt;تاریخ ایران بهد از اسلام،ص 228&lt;/ref&gt;<br /> پیش از شکل‌گیری شهر حیره، مردم آن منطقه خیمه‌نشین بودند، تا این که خیمه‌نشین‌ها گرد هم آمده، اردوگاه ثابت امیران لَخمی شکل گرفت و به تدریج، شهر پدید آمد. از این روی، این شهر به حیره یعنی اردوگاه و مجموعه‌ای از خیمه‌ها نامیده شد. &lt;ref&gt;دائره المعارف فارسی،ج۱، ص ۸۷۳&lt;/ref&gt;به این شهر، «حیرة النجف» نیز گفته می‌شد؛ چون حیره، در منطقه [[نجف]]، در فاصله سه میلی کوفه قرار داشت.&lt;ref&gt;حیره، فرهنگنامه زیارت، فصلنامه زیارت، شماره ۵، ص۱۰.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==از شکل‌گیری تا سرانجام==<br /> <br /> ===پیدایش===<br /> در اوایل سده سوم میلادی شماری از طایفه‌های عرب در پایان دوره اشکانیان، به عراق هجرت کردند.حیره در تاریخ و ادبیات عرب نیز به داشتن آب و هوای سالم، زمین‌های حاصلخیز، باغ‌های پرمیوه، و جویبا‌رهای زیاد شهرت داشت.&lt;ref&gt;البلدان، ص 262؛&lt;/ref&gt;این مهاجرین، به تدریج روستاها و قلعه‌هایی بنا کردند که از پیوستن آنها به یکدیگر، شهرهایی پدید آمد.&lt;ref&gt;کوفه پیدایش شهر اسلامی، ص ١۶و <br /> ١٧.]&lt;/ref&gt;<br /> ===نظام سیاسی===<br /> حاکمان حیره، تعدادی از لخمیان، بنی نصر، غسّانیان، بنی تمیم، کِنده و ایرانیان بودند. این افراد در مجموع حدود۵۲۳ سال حکومت کردند.&lt;ref&gt;التنبیه والاشراف، ص ١۶٧&lt;/ref&gt; بیشترین دوره حکومت حیره، نزدیک به ۳۰۰ سال، دست اعراب بنی‌لَخم بود. آن‌ها بنیانگذار حکومت حیره بوده و از سوی فرمانروایان ساسانی حمایت می‌شدند؛ زیرا لَخمیان سدّی میان ایران و اعراب پدید آورده و از تجاوز قبلیه‌های بدوی به مرزهای ایران جلوگیری می‌کردند.&lt;ref&gt;تاریخ سنی مسلوک الارض والانبیا، ص ٧۴ و ٧٣؛ تاریخ ایران بعد از اسلام، ص ٢٣٠ و ٢٢٩&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ===صلح و جنگ===<br /> در سده پنجم و ششم میلادی قدرت نظامی حیره افزایش یافت. بنی لخم که اولین حاکمان حیره بودند، با قبیله بکر وقبیله های سلیم و هوازن و اعضای طایفه نمیر و بنی تمیم متحد شدند.&lt;ref&gt;کوفه پیدایش شهر اسلامی، ص ١٨&lt;/ref&gt;در این دوره، حیره گسترش پیدا کرد که سواحل جنوبی [[فرات]] تا بادیةالشام، واقع در غرب عراق کنونی را دربر می‌گرفت.&lt;ref&gt;اعراب حدود مرزهای روم شرقی و ایران، ص ١٨۶- ١٨۵&lt;/ref&gt;<br /> در دوره عمر بن خطاب، خلیفه دوم و در جریان فتوحات وی، خالد بن ولید، سردار سپاه اسلام حیره را محاصره کرد. محاصره حیره، در سال ۱۲ق. پس از نبرد نهر الدم رخ داد. این محاصره، با صلح بین اهل حیره و مسلمانان با دو شرط به سود مسلمانان به پایان رسید؛ یکی پرداخت جزیه و دیگری شورش نکردن علیه مسلمانان. با این دو شرط حیره، توسط سپاه اسلام فتح شد.&lt;ref&gt;فتوح البلدان، ص ٢۴۴؛ تاریخ طبری، ج ۴، ص ١۴٨١ و ١۴٨٠؛&lt;/ref&gt;مسلمانان، پس از چندی با دخالت رستم فرخزاد، سردار ایرانی، حیره را از دست دادند، ولی دوباره به فرماندهی ابوعبیدة بن مسعود ثقفی حیره را فتح کردند.&lt;ref&gt;فتوح البلدان، ص ١٨&lt;/ref&gt;<br /> براساس منابع تاریخی، حاکمان حیره با بعضی از دولت ها نزاع وجنگ داشتند؛ از قبیل شیوخ غسانی &lt;ref&gt;ویل دورانت تاریخ تمدن، ج ۴، بخش اول، ص ١٩٩؛تاریخ یعقوبی، ج اول، ص ٢٠٣.&lt;/ref&gt;)و دولت بنی کنده &lt;ref&gt;تاریخ ایران از سلوکیان تا فروپاشی دولت ساسانیان، ج سوم، قسمت اول، ص ٧١۵&lt;/ref&gt;.)وبا بعضی از دولت ها متحد بودن از قبیل ساسانیان &lt;ref&gt;تاریخ ایران از سلوکیان تا فروپاشی ساسانیان، ج ٣، قسمت اول، ص ٧١٢ و ٧١١&lt;/ref&gt;و دولت حمیران &lt;ref&gt;اعراب حدود مرزهای روم شرقی و ایران، ص ١٩٠و ١٨٩&lt;/ref&gt;<br /> ===دین و فرهنگ ===<br /> حیره به علت موقعیت جغرافیایى‏اش محلِ برخورد و تماس فرهنگ‏هاى ساسانى و یونانى ـ رومى و مسیحى بود.ابتدا خود از این فرهنگ‏ها تأثیر گرفت و سپس این فرهنگ‏ها را به اعراب ساکن در شبه جزیره [[عربستان]] منتقل کرد&lt;ref&gt;المفصل فى تاریخ العرب قبل الاسلام ج 7، ص 296&lt;/ref&gt;حیریان علاوه بر بت پرستی که دین اجدادی آنان بود.&lt;ref&gt; الحیره،المدینه المملکت العربیه،ص 29ـ 30&lt;/ref&gt;با یهودیت و مسیحیت و زرتشتی گری و مانویت نیز آشنا بودند.&lt;ref&gt;الحیره،المدینه المملکت العربیه،ص 29&lt;/ref&gt; بیشتر ساکنان حیره مسیحیان نسطوری بودند.&lt;ref&gt;الاعلاق النفسیه، ص ٢٢۶.&lt;/ref&gt;زبان سریانى براى مسیحیانِ حیره زبانِ علم و دین بود.&lt;ref&gt;مکتبه النهضه، ج 6، ص 628 ـ 269&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ===ویرانی===<br /> بر پایه گزارش‌های تاریخی، با تأسیس کوفه، حیات سیاسی و اجتماعی حیره در مسیر زوال افتاد، آبادانی در آن کاهش یافت و در اوایل حکومت معتضد عباسی کاملاً ویران شد.&lt;ref&gt;مروج الذهب، ج ا، ص ۴۶۵&lt;/ref&gt; برخی گفته‌اند برای برپایی ستون‌های [[مسجد کوفه]] از سنگ‌های قصرهای حیره استفاده کردند.&lt;ref&gt;جغرافیای تاریخی سرزمین‌های خلافت شرقی،ص ٨٢ و ٨١&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==حیره در حکومت امام علی(ع)==<br /> هنگامى كه امير مؤمنان (عليه السلام) [[کوفه]] را مركز حكومت خويش قرار داد. حيره همچنان مورد توجه او، كارگزاران و يارانش بود. &lt;ref&gt;تذكرة الخواص، ص ١٠٨؛كشف الغمه، ج ا، ص ٢٣٠.&lt;/ref&gt;) [[امام علی(ع)]] سپاه خود را در محلی بین حیره و کوفه که «جَرَعه» نام داشت، بسیج و تجهیز می‌کرد.&lt;ref&gt;الغارات،ص،105و106&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==حیره، پایگاه پیروان اهل بیت(ع)==<br /> بر طبق منابع تاریخی در جریان قیام مختار، او برای گرفتن کوفه اردوی خود را بین حیره و نجف به نام سبخه قرار داد. &lt;ref&gt;کوفه پیدایش شهر اسلامی، ص ٢٧٣ و ٢٧٢&lt;/ref&gt;و سال ۱۲۲ق در جریان قیام زیدبن علی در شهر کوفه، امیر کوفه به دلیل فعالیت های زید از آنجا خارج شد ودر حیره موضع گرفت. سپس درگیری شدیدی بین آنها و زید صورت گرفت که نتیجه آن به شهادت رسیدن زید بود.&lt;ref&gt;سیره و قیام زید بن علی، ص ٢٧٧، ٢٩٧، ٢٩٩، ٣١٧&lt;/ref&gt;<br /> خلفای عباسی شیعیان وسادات را مورد ظلم و ستم قرار می دادند آنها در شهر حیره بسیاری از شیعیان و سادات را زندانی یا به شهادت رساندند. &lt;ref&gt;تاریخ یعقوبی، ج 2، ص ٣۵٣، ٣۵٧، ٣۶٠، ٣۶۵&lt;/ref&gt;منتصرعباسی وقتی به خلافت رسید دستور داد که دیگر کسی متعرض شیعیان حیره نشود. &lt;ref&gt;مروج الذهب، ج ٢، ص ۵۴٢&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==حیره در روایات==<br /> در روایات است که امام علی(ع) منطقه میان نجف تا حیره را به چهل هزار درهم از دهقانان خرید و برای این معامله، شاهدانی گرفت؛ چون می‌دانست مدفن او در این منطقه خواهد بود.&lt;ref&gt;بحار الأنوار، ج ٢٢ ،ص ٣۶&lt;/ref&gt; ]امام صادق(ع) نیز قبر امام علی(ع) را در منطقه بین حیره و [[نجف]] معرفی می‌کرد و به زیارت می‌رفت.&lt;ref&gt;کامل الزیارات، ص ٣۴&lt;/ref&gt;به گفته عبدالله بن سنان، وقتی امام صادق(ع) در حیره بود، بارها به زیارت آن محل رفته، آن را قبر علی بن ابیطالب(ع) معرفی می‌کرد.&lt;ref&gt;کافی، ج ١ ص ۴۵۶&lt;/ref&gt;<br /> ==پانویس==<br /> {{پانویس}}<br /> ==منابع==<br /> {{منابع}}<br /> *مسعودی،علی بن الحسین،مروج الذهب،قم،دارالهجره،1409ق<br /> *زرین‌کوب، عبدالحسین. تاریخ ایران بعد از اسلام. چاپ سوم. تهران: انتشارات امیرکبیر ۱۳۶۲ش<br /> *فرهنگنامه زیارت،فصلنامه زیارت،شماره5،ص10<br /> *هشام جعیط،کوفه پیدایش شهر اسلامی،مترجم ابوالحسن سروقدمقدم،بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی،مشهد،1372ش<br /> *مسعودی علی بن الحسین،التنبیه والاشراف،مصر،دارالصاوی،344-345ق<br /> *حمزه اصفهانی،حمزه بن الحسن،تاریخ سنی مسلوک الارض والانبیاء،بیروت،داره المکتب الحیاه،280ق<br /> *پیگولفسکایا،اعراب حدود مرزهای شرقی و ایران،مترجم رضا عنایت الله،تهران،وزارت فرهنگ وآموزش عالی موسسه مطالعات وتحقیقات فرهنگی،1372ش<br /> *بلاذری،احمد بن یحیی،فتوح البلدان،بیروت،دارومکتبه الهلال،1988م<br /> *جان اندرو بویل،احسان بارشاطر،تاریخ از سلوکیان تا فروپاشی ساسانیان،مترجم انوشه،انتشارات امیر کبیر1381ش<br /> *جواد علی،المفصل فی تاریخ العرب قبل الاسلام،دارلعلم للملایین مکتبه النهضه،بیروت1391ش<br /> *یوسف رزق الله غنیمه،الحیره:المدینه و المملکه العربیه،بغداد1936ق<br /> *احمد بن عمربن رسته،الاعلاق النفسیه،مترجم حسین قره چانلو،انتشارات امیر کبیر1365ش<br /> *</div>

Askari https://wikihaj.com/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:Askari&diff=54977 2023-10-01T12:41:47Z

<p>Askari: /* منابع */</p> <hr /> <div>'''حیره''' در جنوب شرقی [[نجف]] کنونی، کنار دریاچه ای به نام نجف قرار داشت. فاصله آن با [[کوفه]] 6کیلومتر گزارش شده است. پیدایش شهر حیره را به اوایل سده سوم میلادی دانسته‌اند. بنابر منابع تاریخی نخستین مکانی که در [[عراق]] به تمدن شهر نشینی روی آورد؛ شهر حیره بود. بیشتر ساکنین حیره مسیحیان نسطوری بودند که زبانشان سریانی بوده است. حاکمان حیره از قبایل مختلفی بودند؛ از جمله لخمیان وبنی‌نصر و بنی‌تمیم و غیره. حاکمان این شهر با برخی قبیله ها صلح و با برخی هم به جنگ می پرداختند. حیره به خاطر نزدیکی که به شهر کوفه داشت در زمان [[امام علی (ع)]] و قیام مختار و قیام زید بن علی مورد توجه قرار داشت. از زمانی که شهر کوفه تاسیس شد حیره به تدریج رو به زوال و نابودی کشیده شد.<br /> ==موقعیت==<br /> شهر حیره، در جنوب شرقی نجف کنونی و کنار دریاچه‌ای به نام نجف &lt;ref&gt;دائرة المعارف فارسی، ج ا، ص ٨٧٣. ۱&lt;/ref&gt;قرار داشت. مسعودی تاریخ‌نگار، فاصله بین کوفه و شهر حیره را سه میل گزارش کرده‌است. &lt;ref&gt;مروج الذهب، ج اول، ص۹۸.&lt;/ref&gt;<br /> ==علت نامگذاری==<br /> در منابع کهن دربارۀ سبب نام‌گذاری حیره اختلاف‌نظر است. برخی آن را مشتق از «حَیر» به معنای منزلگاه، و گروهی دیگر از «تحیّر» به معنی سرگردان شدن، دانسته‌اند.&lt;ref&gt;تاریخ طبری، ج۱،ص556&lt;/ref&gt;برخی محققان معاصر برآن‌اند که حیره همان واژۀ «حرتا» یا «حرثا»، به معنی اردوگاه یا لشکرگاه است.&lt;ref&gt;تاریخ ایران بهد از اسلام،ص 228&lt;/ref&gt;<br /> پیش از شکل‌گیری شهر حیره، مردم آن منطقه خیمه‌نشین بودند، تا این که خیمه‌نشین‌ها گرد هم آمده، اردوگاه ثابت امیران لَخمی شکل گرفت و به تدریج، شهر پدید آمد. از این روی، این شهر به حیره یعنی اردوگاه و مجموعه‌ای از خیمه‌ها نامیده شد. &lt;ref&gt;دائره المعارف فارسی،ج۱، ص ۸۷۳&lt;/ref&gt;به این شهر، «حیرة النجف» نیز گفته می‌شد؛ چون حیره، در منطقه [[نجف]]، در فاصله سه میلی کوفه قرار داشت.&lt;ref&gt;حیره، فرهنگنامه زیارت، فصلنامه زیارت، شماره ۵، ص۱۰.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==از شکل‌گیری تا سرانجام==<br /> <br /> ===پیدایش===<br /> در اوایل سده سوم میلادی شماری از طایفه‌های عرب در پایان دوره اشکانیان، به عراق هجرت کردند.حیره در تاریخ و ادبیات عرب نیز به داشتن آب و هوای سالم، زمین‌های حاصلخیز، باغ‌های پرمیوه، و جویبا‌رهای زیاد شهرت داشت.&lt;ref&gt;البلدان، ص 262؛&lt;/ref&gt;این مهاجرین، به تدریج روستاها و قلعه‌هایی بنا کردند که از پیوستن آنها به یکدیگر، شهرهایی پدید آمد.&lt;ref&gt;کوفه پیدایش شهر اسلامی، ص ١۶و <br /> ١٧.]&lt;/ref&gt;<br /> ===نظام سیاسی===<br /> حاکمان حیره، تعدادی از لخمیان، بنی نصر، غسّانیان، بنی تمیم، کِنده و ایرانیان بودند. این افراد در مجموع حدود۵۲۳ سال حکومت کردند.&lt;ref&gt;التنبیه والاشراف، ص ١۶٧&lt;/ref&gt; بیشترین دوره حکومت حیره، نزدیک به ۳۰۰ سال، دست اعراب بنی‌لَخم بود. آن‌ها بنیانگذار حکومت حیره بوده و از سوی فرمانروایان ساسانی حمایت می‌شدند؛ زیرا لَخمیان سدّی میان ایران و اعراب پدید آورده و از تجاوز قبلیه‌های بدوی به مرزهای ایران جلوگیری می‌کردند.&lt;ref&gt;تاریخ سنی مسلوک الارض والانبیا، ص ٧۴ و ٧٣؛ تاریخ ایران بعد از اسلام، ص ٢٣٠ و ٢٢٩&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ===صلح و جنگ===<br /> در سده پنجم و ششم میلادی قدرت نظامی حیره افزایش یافت. بنی لخم که اولین حاکمان حیره بودند، با قبیله بکر وقبیله های سلیم و هوازن و اعضای طایفه نمیر و بنی تمیم متحد شدند.&lt;ref&gt;کوفه پیدایش شهر اسلامی، ص ١٨&lt;/ref&gt;در این دوره، حیره گسترش پیدا کرد که سواحل جنوبی [[فرات]] تا بادیةالشام، واقع در غرب عراق کنونی را دربر می‌گرفت.&lt;ref&gt;اعراب حدود مرزهای روم شرقی و ایران، ص ١٨۶- ١٨۵&lt;/ref&gt;<br /> در دوره عمر بن خطاب، خلیفه دوم و در جریان فتوحات وی، خالد بن ولید، سردار سپاه اسلام حیره را محاصره کرد. محاصره حیره، در سال ۱۲ق. پس از نبرد نهر الدم رخ داد. این محاصره، با صلح بین اهل حیره و مسلمانان با دو شرط به سود مسلمانان به پایان رسید؛ یکی پرداخت جزیه و دیگری شورش نکردن علیه مسلمانان. با این دو شرط حیره، توسط سپاه اسلام فتح شد.&lt;ref&gt;فتوح البلدان، ص ٢۴۴؛ تاریخ طبری، ج ۴، ص ١۴٨١ و ١۴٨٠؛&lt;/ref&gt;مسلمانان، پس از چندی با دخالت رستم فرخزاد، سردار ایرانی، حیره را از دست دادند، ولی دوباره به فرماندهی ابوعبیدة بن مسعود ثقفی حیره را فتح کردند.&lt;ref&gt;فتوح البلدان، ص ١٨&lt;/ref&gt;<br /> براساس منابع تاریخی، حاکمان حیره با بعضی از دولت ها نزاع وجنگ داشتند؛ از قبیل شیوخ غسانی &lt;ref&gt;ویل دورانت تاریخ تمدن، ج ۴، بخش اول، ص ١٩٩؛تاریخ یعقوبی، ج اول، ص ٢٠٣.&lt;/ref&gt;)و دولت بنی کنده &lt;ref&gt;تاریخ ایران از سلوکیان تا فروپاشی دولت ساسانیان، ج سوم، قسمت اول، ص ٧١۵&lt;/ref&gt;.)وبا بعضی از دولت ها متحد بودن از قبیل ساسانیان &lt;ref&gt;تاریخ ایران از سلوکیان تا فروپاشی ساسانیان، ج ٣، قسمت اول، ص ٧١٢ و ٧١١&lt;/ref&gt;و دولت حمیران &lt;ref&gt;اعراب حدود مرزهای روم شرقی و ایران، ص ١٩٠و ١٨٩&lt;/ref&gt;<br /> ===دین و فرهنگ ===<br /> حیره به علت موقعیت جغرافیایى‏اش محلِ برخورد و تماس فرهنگ‏هاى ساسانى و یونانى ـ رومى و مسیحى بود.ابتدا خود از این فرهنگ‏ها تأثیر گرفت و سپس این فرهنگ‏ها را به اعراب ساکن در شبه جزیره [[عربستان]] منتقل کرد&lt;ref&gt;المفصل فى تاریخ العرب قبل الاسلام ج 7، ص 296&lt;/ref&gt;حیریان علاوه بر بت پرستی که دین اجدادی آنان بود.&lt;ref&gt; الحیره،المدینه المملکت العربیه،ص 29ـ 30&lt;/ref&gt;با یهودیت و مسیحیت و زرتشتی گری و مانویت نیز آشنا بودند.&lt;ref&gt;الحیره،المدینه المملکت العربیه،ص 29&lt;/ref&gt; بیشتر ساکنان حیره مسیحیان نسطوری بودند.&lt;ref&gt;الاعلاق النفسیه، ص ٢٢۶.&lt;/ref&gt;زبان سریانى براى مسیحیانِ حیره زبانِ علم و دین بود.&lt;ref&gt;دارالعلم للملایین ، ج 6، ص 628 ـ 269&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ===ویرانی===<br /> بر پایه گزارش‌های تاریخی، با تأسیس کوفه، حیات سیاسی و اجتماعی حیره در مسیر زوال افتاد، آبادانی در آن کاهش یافت و در اوایل حکومت معتضد عباسی کاملاً ویران شد.&lt;ref&gt;مروج الذهب، ج ا، ص ۴۶۵&lt;/ref&gt; برخی گفته‌اند برای برپایی ستون‌های [[مسجد کوفه]] از سنگ‌های قصرهای حیره استفاده کردند.&lt;ref&gt;جغرافیای تاریخی سرزمین‌های خلافت شرقی،ص ٨٢ و ٨١&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==حیره در حکومت امام علی(ع)==<br /> هنگامى كه امير مؤمنان (عليه السلام) [[کوفه]] را مركز حكومت خويش قرار داد. حيره همچنان مورد توجه او، كارگزاران و يارانش بود. &lt;ref&gt;تذكرة الخواص، ص ١٠٨؛كشف الغمه، ج ا، ص ٢٣٠.&lt;/ref&gt;) [[امام علی(ع)]] سپاه خود را در محلی بین حیره و کوفه که «جَرَعه» نام داشت، بسیج و تجهیز می‌کرد.&lt;ref&gt;الغارات،ص،105و106&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==حیره، پایگاه پیروان اهل بیت(ع)==<br /> بر طبق منابع تاریخی در جریان قیام مختار، او برای گرفتن کوفه اردوی خود را بین حیره و نجف به نام سبخه قرار داد. &lt;ref&gt;کوفه پیدایش شهر اسلامی، ص ٢٧٣ و ٢٧٢&lt;/ref&gt;و سال ۱۲۲ق در جریان قیام زیدبن علی در شهر کوفه، امیر کوفه به دلیل فعالیت های زید از آنجا خارج شد ودر حیره موضع گرفت. سپس درگیری شدیدی بین آنها و زید صورت گرفت که نتیجه آن به شهادت رسیدن زید بود.&lt;ref&gt;سیره و قیام زید بن علی، ص ٢٧٧، ٢٩٧، ٢٩٩، ٣١٧&lt;/ref&gt;<br /> خلفای عباسی شیعیان وسادات را مورد ظلم و ستم قرار می دادند آنها در شهر حیره بسیاری از شیعیان و سادات را زندانی یا به شهادت رساندند. &lt;ref&gt;تاریخ یعقوبی، ج 2، ص ٣۵٣، ٣۵٧، ٣۶٠، ٣۶۵&lt;/ref&gt;منتصرعباسی وقتی به خلافت رسید دستور داد که دیگر کسی متعرض شیعیان حیره نشود. &lt;ref&gt;مروج الذهب، ج ٢، ص ۵۴٢&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==حیره در روایات==<br /> در روایات است که امام علی(ع) منطقه میان نجف تا حیره را به چهل هزار درهم از دهقانان خرید و برای این معامله، شاهدانی گرفت؛ چون می‌دانست مدفن او در این منطقه خواهد بود.&lt;ref&gt;بحار الأنوار، ج ٢٢ ،ص ٣۶&lt;/ref&gt; ]امام صادق(ع) نیز قبر امام علی(ع) را در منطقه بین حیره و [[نجف]] معرفی می‌کرد و به زیارت می‌رفت.&lt;ref&gt;کامل الزیارات، ص ٣۴&lt;/ref&gt;به گفته عبدالله بن سنان، وقتی امام صادق(ع) در حیره بود، بارها به زیارت آن محل رفته، آن را قبر علی بن ابیطالب(ع) معرفی می‌کرد.&lt;ref&gt;کافی، ج ١ ص ۴۵۶&lt;/ref&gt;<br /> ==پانویس==<br /> {{پانویس}}<br /> ==منابع==<br /> {{منابع}}<br /> *مسعودی،علی بن الحسین،مروج الذهب،قم،دارالهجره،1409ق<br /> *زرین‌کوب، عبدالحسین. تاریخ ایران بعد از اسلام. چاپ سوم. تهران: انتشارات امیرکبیر ۱۳۶۲ش<br /> *فرهنگنامه زیارت،فصلنامه زیارت،شماره5،ص10<br /> *هشام جعیط،کوفه پیدایش شهر اسلامی،مترجم ابوالحسن سروقدمقدم،بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی،مشهد،1372ش<br /> *مسعودی علی بن الحسین،التنبیه والاشراف،مصر،دارالصاوی،344-345ق<br /> *حمزه اصفهانی،حمزه بن الحسن،تاریخ سنی مسلوک الارض والانبیاء،بیروت،داره المکتب الحیاه،280ق<br /> *پیگولفسکایا،اعراب حدود مرزهای شرقی و ایران،مترجم رضا عنایت الله،تهران،وزارت فرهنگ وآموزش عالی موسسه مطالعات وتحقیقات فرهنگی،1372ش<br /> *بلاذری،احمد بن یحیی،فتوح البلدان،بیروت،دارومکتبه الهلال،1988م<br /> *جان اندرو بویل،احسان بارشاطر،تاریخ از سلوکیان تا فروپاشی ساسانیان،مترجم انوشه،انتشارات امیر کبیر1381ش<br /> *جواد علی،المفصل فی تاریخ العرب قبل الاسلام،دارلعلم للملایین مکتبه النهضه،بیروت1391ش<br /> *یوسف رزق الله غنیمه،الحیره:المدینه و المملکه العربیه،بغداد1936ق<br /> *احمد بن عمربن رسته،الاعلاق النفسیه،مترجم حسین قره چانلو،انتشارات امیر کبیر1365ش<br /> *</div>

Askari https://wikihaj.com/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:Askari&diff=54976 2023-10-01T12:26:44Z

<p>Askari: /* منابع */</p> <hr /> <div>'''حیره''' در جنوب شرقی [[نجف]] کنونی، کنار دریاچه ای به نام نجف قرار داشت. فاصله آن با [[کوفه]] 6کیلومتر گزارش شده است. پیدایش شهر حیره را به اوایل سده سوم میلادی دانسته‌اند. بنابر منابع تاریخی نخستین مکانی که در [[عراق]] به تمدن شهر نشینی روی آورد؛ شهر حیره بود. بیشتر ساکنین حیره مسیحیان نسطوری بودند که زبانشان سریانی بوده است. حاکمان حیره از قبایل مختلفی بودند؛ از جمله لخمیان وبنی‌نصر و بنی‌تمیم و غیره. حاکمان این شهر با برخی قبیله ها صلح و با برخی هم به جنگ می پرداختند. حیره به خاطر نزدیکی که به شهر کوفه داشت در زمان [[امام علی (ع)]] و قیام مختار و قیام زید بن علی مورد توجه قرار داشت. از زمانی که شهر کوفه تاسیس شد حیره به تدریج رو به زوال و نابودی کشیده شد.<br /> ==موقعیت==<br /> شهر حیره، در جنوب شرقی نجف کنونی و کنار دریاچه‌ای به نام نجف &lt;ref&gt;دائرة المعارف فارسی، ج ا، ص ٨٧٣. ۱&lt;/ref&gt;قرار داشت. مسعودی تاریخ‌نگار، فاصله بین کوفه و شهر حیره را سه میل گزارش کرده‌است. &lt;ref&gt;مروج الذهب، ج اول، ص۹۸.&lt;/ref&gt;<br /> ==علت نامگذاری==<br /> در منابع کهن دربارۀ سبب نام‌گذاری حیره اختلاف‌نظر است. برخی آن را مشتق از «حَیر» به معنای منزلگاه، و گروهی دیگر از «تحیّر» به معنی سرگردان شدن، دانسته‌اند.&lt;ref&gt;تاریخ طبری، ج۱،ص556&lt;/ref&gt;برخی محققان معاصر برآن‌اند که حیره همان واژۀ «حرتا» یا «حرثا»، به معنی اردوگاه یا لشکرگاه است.&lt;ref&gt;تاریخ ایران بهد از اسلام،ص 228&lt;/ref&gt;<br /> پیش از شکل‌گیری شهر حیره، مردم آن منطقه خیمه‌نشین بودند، تا این که خیمه‌نشین‌ها گرد هم آمده، اردوگاه ثابت امیران لَخمی شکل گرفت و به تدریج، شهر پدید آمد. از این روی، این شهر به حیره یعنی اردوگاه و مجموعه‌ای از خیمه‌ها نامیده شد. &lt;ref&gt;دائره المعارف فارسی،ج۱، ص ۸۷۳&lt;/ref&gt;به این شهر، «حیرة النجف» نیز گفته می‌شد؛ چون حیره، در منطقه [[نجف]]، در فاصله سه میلی کوفه قرار داشت.&lt;ref&gt;حیره، فرهنگنامه زیارت، فصلنامه زیارت، شماره ۵، ص۱۰.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==از شکل‌گیری تا سرانجام==<br /> <br /> ===پیدایش===<br /> در اوایل سده سوم میلادی شماری از طایفه‌های عرب در پایان دوره اشکانیان، به عراق هجرت کردند.حیره در تاریخ و ادبیات عرب نیز به داشتن آب و هوای سالم، زمین‌های حاصلخیز، باغ‌های پرمیوه، و جویبا‌رهای زیاد شهرت داشت.&lt;ref&gt;البلدان، ص 262؛&lt;/ref&gt;این مهاجرین، به تدریج روستاها و قلعه‌هایی بنا کردند که از پیوستن آنها به یکدیگر، شهرهایی پدید آمد.&lt;ref&gt;کوفه پیدایش شهر اسلامی، ص ١۶و <br /> ١٧.]&lt;/ref&gt;<br /> ===نظام سیاسی===<br /> حاکمان حیره، تعدادی از لخمیان، بنی نصر، غسّانیان، بنی تمیم، کِنده و ایرانیان بودند. این افراد در مجموع حدود۵۲۳ سال حکومت کردند.&lt;ref&gt;التنبیه والاشراف، ص ١۶٧&lt;/ref&gt; بیشترین دوره حکومت حیره، نزدیک به ۳۰۰ سال، دست اعراب بنی‌لَخم بود. آن‌ها بنیانگذار حکومت حیره بوده و از سوی فرمانروایان ساسانی حمایت می‌شدند؛ زیرا لَخمیان سدّی میان ایران و اعراب پدید آورده و از تجاوز قبلیه‌های بدوی به مرزهای ایران جلوگیری می‌کردند.&lt;ref&gt;تاریخ سنی مسلوک الارض والانبیا، ص ٧۴ و ٧٣؛ تاریخ ایران بعد از اسلام، ص ٢٣٠ و ٢٢٩&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ===صلح و جنگ===<br /> در سده پنجم و ششم میلادی قدرت نظامی حیره افزایش یافت. بنی لخم که اولین حاکمان حیره بودند، با قبیله بکر وقبیله های سلیم و هوازن و اعضای طایفه نمیر و بنی تمیم متحد شدند.&lt;ref&gt;کوفه پیدایش شهر اسلامی، ص ١٨&lt;/ref&gt;در این دوره، حیره گسترش پیدا کرد که سواحل جنوبی [[فرات]] تا بادیةالشام، واقع در غرب عراق کنونی را دربر می‌گرفت.&lt;ref&gt;اعراب حدود مرزهای روم شرقی و ایران، ص ١٨۶- ١٨۵&lt;/ref&gt;<br /> در دوره عمر بن خطاب، خلیفه دوم و در جریان فتوحات وی، خالد بن ولید، سردار سپاه اسلام حیره را محاصره کرد. محاصره حیره، در سال ۱۲ق. پس از نبرد نهر الدم رخ داد. این محاصره، با صلح بین اهل حیره و مسلمانان با دو شرط به سود مسلمانان به پایان رسید؛ یکی پرداخت جزیه و دیگری شورش نکردن علیه مسلمانان. با این دو شرط حیره، توسط سپاه اسلام فتح شد.&lt;ref&gt;فتوح البلدان، ص ٢۴۴؛ تاریخ طبری، ج ۴، ص ١۴٨١ و ١۴٨٠؛&lt;/ref&gt;مسلمانان، پس از چندی با دخالت رستم فرخزاد، سردار ایرانی، حیره را از دست دادند، ولی دوباره به فرماندهی ابوعبیدة بن مسعود ثقفی حیره را فتح کردند.&lt;ref&gt;فتوح البلدان، ص ١٨&lt;/ref&gt;<br /> براساس منابع تاریخی، حاکمان حیره با بعضی از دولت ها نزاع وجنگ داشتند؛ از قبیل شیوخ غسانی &lt;ref&gt;ویل دورانت تاریخ تمدن، ج ۴، بخش اول، ص ١٩٩؛تاریخ یعقوبی، ج اول، ص ٢٠٣.&lt;/ref&gt;)و دولت بنی کنده &lt;ref&gt;تاریخ ایران از سلوکیان تا فروپاشی دولت ساسانیان، ج سوم، قسمت اول، ص ٧١۵&lt;/ref&gt;.)وبا بعضی از دولت ها متحد بودن از قبیل ساسانیان &lt;ref&gt;تاریخ ایران از سلوکیان تا فروپاشی ساسانیان، ج ٣، قسمت اول، ص ٧١٢ و ٧١١&lt;/ref&gt;و دولت حمیران &lt;ref&gt;اعراب حدود مرزهای روم شرقی و ایران، ص ١٩٠و ١٨٩&lt;/ref&gt;<br /> ===دین و فرهنگ ===<br /> حیره به علت موقعیت جغرافیایى‏اش محلِ برخورد و تماس فرهنگ‏هاى ساسانى و یونانى ـ رومى و مسیحى بود.ابتدا خود از این فرهنگ‏ها تأثیر گرفت و سپس این فرهنگ‏ها را به اعراب ساکن در شبه جزیره [[عربستان]] منتقل کرد&lt;ref&gt;المفصل فى تاریخ العرب قبل الاسلام ج 7، ص 296&lt;/ref&gt;حیریان علاوه بر بت پرستی که دین اجدادی آنان بود.&lt;ref&gt; الحیره،المدینه المملکت العربیه،ص 29ـ 30&lt;/ref&gt;با یهودیت و مسیحیت و زرتشتی گری و مانویت نیز آشنا بودند.&lt;ref&gt;الحیره،المدینه المملکت العربیه،ص 29&lt;/ref&gt; بیشتر ساکنان حیره مسیحیان نسطوری بودند.&lt;ref&gt;الاعلاق النفسیه، ص ٢٢۶.&lt;/ref&gt;زبان سریانى براى مسیحیانِ حیره زبانِ علم و دین بود.&lt;ref&gt;دارالعلم للملایین ، ج 6، ص 628 ـ 269&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ===ویرانی===<br /> بر پایه گزارش‌های تاریخی، با تأسیس کوفه، حیات سیاسی و اجتماعی حیره در مسیر زوال افتاد، آبادانی در آن کاهش یافت و در اوایل حکومت معتضد عباسی کاملاً ویران شد.&lt;ref&gt;مروج الذهب، ج ا، ص ۴۶۵&lt;/ref&gt; برخی گفته‌اند برای برپایی ستون‌های [[مسجد کوفه]] از سنگ‌های قصرهای حیره استفاده کردند.&lt;ref&gt;جغرافیای تاریخی سرزمین‌های خلافت شرقی،ص ٨٢ و ٨١&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==حیره در حکومت امام علی(ع)==<br /> هنگامى كه امير مؤمنان (عليه السلام) [[کوفه]] را مركز حكومت خويش قرار داد. حيره همچنان مورد توجه او، كارگزاران و يارانش بود. &lt;ref&gt;تذكرة الخواص، ص ١٠٨؛كشف الغمه، ج ا، ص ٢٣٠.&lt;/ref&gt;) [[امام علی(ع)]] سپاه خود را در محلی بین حیره و کوفه که «جَرَعه» نام داشت، بسیج و تجهیز می‌کرد.&lt;ref&gt;الغارات،ص،105و106&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==حیره، پایگاه پیروان اهل بیت(ع)==<br /> بر طبق منابع تاریخی در جریان قیام مختار، او برای گرفتن کوفه اردوی خود را بین حیره و نجف به نام سبخه قرار داد. &lt;ref&gt;کوفه پیدایش شهر اسلامی، ص ٢٧٣ و ٢٧٢&lt;/ref&gt;و سال ۱۲۲ق در جریان قیام زیدبن علی در شهر کوفه، امیر کوفه به دلیل فعالیت های زید از آنجا خارج شد ودر حیره موضع گرفت. سپس درگیری شدیدی بین آنها و زید صورت گرفت که نتیجه آن به شهادت رسیدن زید بود.&lt;ref&gt;سیره و قیام زید بن علی، ص ٢٧٧، ٢٩٧، ٢٩٩، ٣١٧&lt;/ref&gt;<br /> خلفای عباسی شیعیان وسادات را مورد ظلم و ستم قرار می دادند آنها در شهر حیره بسیاری از شیعیان و سادات را زندانی یا به شهادت رساندند. &lt;ref&gt;تاریخ یعقوبی، ج 2، ص ٣۵٣، ٣۵٧، ٣۶٠، ٣۶۵&lt;/ref&gt;منتصرعباسی وقتی به خلافت رسید دستور داد که دیگر کسی متعرض شیعیان حیره نشود. &lt;ref&gt;مروج الذهب، ج ٢، ص ۵۴٢&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==حیره در روایات==<br /> در روایات است که امام علی(ع) منطقه میان نجف تا حیره را به چهل هزار درهم از دهقانان خرید و برای این معامله، شاهدانی گرفت؛ چون می‌دانست مدفن او در این منطقه خواهد بود.&lt;ref&gt;بحار الأنوار، ج ٢٢ ،ص ٣۶&lt;/ref&gt; ]امام صادق(ع) نیز قبر امام علی(ع) را در منطقه بین حیره و [[نجف]] معرفی می‌کرد و به زیارت می‌رفت.&lt;ref&gt;کامل الزیارات، ص ٣۴&lt;/ref&gt;به گفته عبدالله بن سنان، وقتی امام صادق(ع) در حیره بود، بارها به زیارت آن محل رفته، آن را قبر علی بن ابیطالب(ع) معرفی می‌کرد.&lt;ref&gt;کافی، ج ١ ص ۴۵۶&lt;/ref&gt;<br /> ==پانویس==<br /> {{پانویس}}<br /> ==منابع==<br /> {{منابع}}<br /> *مسعودی،علی بن الحسین،مروج الذهب،قم،دارالهجره،1409ق<br /> *زرین‌کوب، عبدالحسین. تاریخ ایران بعد از اسلام. چاپ سوم. تهران: انتشارات امیرکبیر ۱۳۶۲ش<br /> *فرهنگنامه زیارت،فصلنامه زیارت،شماره5،ص10<br /> *هشام جعیط،کوفه پیدایش شهر اسلامی،مترجم ابوالحسن سروقدمقدم،بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی،مشهد،1372ش<br /> *مسعودی علی بن الحسین،التنبیه والاشراف،مصر،دارالصاوی،344-345ق<br /> *حمزه اصفهانی،حمزه بن الحسن،تاریخ سنی مسلوک الارض والانبیاء،بیروت،داره المکتب الحیاه،280ق<br /> *پیگولفسکایا،اعراب حدود مرزهای شرقی و ایران،مترجم رضا عنایت الله،تهران،وزارت فرهنگ وآموزش عالی موسسه مطالعات وتحقیقات فرهنگی،1372ش<br /> *بلاذری،احمد بن یحیی،فتوح البلدان،بیروت،دارومکتبه الهلال،1988م<br /> *جان اندرو بویل،احسان بارشاطر،تاریخ از سلوکیان تا فروپاشی ساسانیان،مترجم انوشه،امیر کبیر1381ش<br /> *</div>

Askari https://wikihaj.com/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:Askari&diff=54975 2023-10-01T12:20:37Z

<p>Askari: /* منابع */</p> <hr /> <div>'''حیره''' در جنوب شرقی [[نجف]] کنونی، کنار دریاچه ای به نام نجف قرار داشت. فاصله آن با [[کوفه]] 6کیلومتر گزارش شده است. پیدایش شهر حیره را به اوایل سده سوم میلادی دانسته‌اند. بنابر منابع تاریخی نخستین مکانی که در [[عراق]] به تمدن شهر نشینی روی آورد؛ شهر حیره بود. بیشتر ساکنین حیره مسیحیان نسطوری بودند که زبانشان سریانی بوده است. حاکمان حیره از قبایل مختلفی بودند؛ از جمله لخمیان وبنی‌نصر و بنی‌تمیم و غیره. حاکمان این شهر با برخی قبیله ها صلح و با برخی هم به جنگ می پرداختند. حیره به خاطر نزدیکی که به شهر کوفه داشت در زمان [[امام علی (ع)]] و قیام مختار و قیام زید بن علی مورد توجه قرار داشت. از زمانی که شهر کوفه تاسیس شد حیره به تدریج رو به زوال و نابودی کشیده شد.<br /> ==موقعیت==<br /> شهر حیره، در جنوب شرقی نجف کنونی و کنار دریاچه‌ای به نام نجف &lt;ref&gt;دائرة المعارف فارسی، ج ا، ص ٨٧٣. ۱&lt;/ref&gt;قرار داشت. مسعودی تاریخ‌نگار، فاصله بین کوفه و شهر حیره را سه میل گزارش کرده‌است. &lt;ref&gt;مروج الذهب، ج اول، ص۹۸.&lt;/ref&gt;<br /> ==علت نامگذاری==<br /> در منابع کهن دربارۀ سبب نام‌گذاری حیره اختلاف‌نظر است. برخی آن را مشتق از «حَیر» به معنای منزلگاه، و گروهی دیگر از «تحیّر» به معنی سرگردان شدن، دانسته‌اند.&lt;ref&gt;تاریخ طبری، ج۱،ص556&lt;/ref&gt;برخی محققان معاصر برآن‌اند که حیره همان واژۀ «حرتا» یا «حرثا»، به معنی اردوگاه یا لشکرگاه است.&lt;ref&gt;تاریخ ایران بهد از اسلام،ص 228&lt;/ref&gt;<br /> پیش از شکل‌گیری شهر حیره، مردم آن منطقه خیمه‌نشین بودند، تا این که خیمه‌نشین‌ها گرد هم آمده، اردوگاه ثابت امیران لَخمی شکل گرفت و به تدریج، شهر پدید آمد. از این روی، این شهر به حیره یعنی اردوگاه و مجموعه‌ای از خیمه‌ها نامیده شد. &lt;ref&gt;دائره المعارف فارسی،ج۱، ص ۸۷۳&lt;/ref&gt;به این شهر، «حیرة النجف» نیز گفته می‌شد؛ چون حیره، در منطقه [[نجف]]، در فاصله سه میلی کوفه قرار داشت.&lt;ref&gt;حیره، فرهنگنامه زیارت، فصلنامه زیارت، شماره ۵، ص۱۰.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==از شکل‌گیری تا سرانجام==<br /> <br /> ===پیدایش===<br /> در اوایل سده سوم میلادی شماری از طایفه‌های عرب در پایان دوره اشکانیان، به عراق هجرت کردند.حیره در تاریخ و ادبیات عرب نیز به داشتن آب و هوای سالم، زمین‌های حاصلخیز، باغ‌های پرمیوه، و جویبا‌رهای زیاد شهرت داشت.&lt;ref&gt;البلدان، ص 262؛&lt;/ref&gt;این مهاجرین، به تدریج روستاها و قلعه‌هایی بنا کردند که از پیوستن آنها به یکدیگر، شهرهایی پدید آمد.&lt;ref&gt;کوفه پیدایش شهر اسلامی، ص ١۶و <br /> ١٧.]&lt;/ref&gt;<br /> ===نظام سیاسی===<br /> حاکمان حیره، تعدادی از لخمیان، بنی نصر، غسّانیان، بنی تمیم، کِنده و ایرانیان بودند. این افراد در مجموع حدود۵۲۳ سال حکومت کردند.&lt;ref&gt;التنبیه والاشراف، ص ١۶٧&lt;/ref&gt; بیشترین دوره حکومت حیره، نزدیک به ۳۰۰ سال، دست اعراب بنی‌لَخم بود. آن‌ها بنیانگذار حکومت حیره بوده و از سوی فرمانروایان ساسانی حمایت می‌شدند؛ زیرا لَخمیان سدّی میان ایران و اعراب پدید آورده و از تجاوز قبلیه‌های بدوی به مرزهای ایران جلوگیری می‌کردند.&lt;ref&gt;تاریخ سنی مسلوک الارض والانبیا، ص ٧۴ و ٧٣؛ تاریخ ایران بعد از اسلام، ص ٢٣٠ و ٢٢٩&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ===صلح و جنگ===<br /> در سده پنجم و ششم میلادی قدرت نظامی حیره افزایش یافت. بنی لخم که اولین حاکمان حیره بودند، با قبیله بکر وقبیله های سلیم و هوازن و اعضای طایفه نمیر و بنی تمیم متحد شدند.&lt;ref&gt;کوفه پیدایش شهر اسلامی، ص ١٨&lt;/ref&gt;در این دوره، حیره گسترش پیدا کرد که سواحل جنوبی [[فرات]] تا بادیةالشام، واقع در غرب عراق کنونی را دربر می‌گرفت.&lt;ref&gt;اعراب حدود مرزهای روم شرقی و ایران، ص ١٨۶- ١٨۵&lt;/ref&gt;<br /> در دوره عمر بن خطاب، خلیفه دوم و در جریان فتوحات وی، خالد بن ولید، سردار سپاه اسلام حیره را محاصره کرد. محاصره حیره، در سال ۱۲ق. پس از نبرد نهر الدم رخ داد. این محاصره، با صلح بین اهل حیره و مسلمانان با دو شرط به سود مسلمانان به پایان رسید؛ یکی پرداخت جزیه و دیگری شورش نکردن علیه مسلمانان. با این دو شرط حیره، توسط سپاه اسلام فتح شد.&lt;ref&gt;فتوح البلدان، ص ٢۴۴؛ تاریخ طبری، ج ۴، ص ١۴٨١ و ١۴٨٠؛&lt;/ref&gt;مسلمانان، پس از چندی با دخالت رستم فرخزاد، سردار ایرانی، حیره را از دست دادند، ولی دوباره به فرماندهی ابوعبیدة بن مسعود ثقفی حیره را فتح کردند.&lt;ref&gt;فتوح البلدان، ص ١٨&lt;/ref&gt;<br /> براساس منابع تاریخی، حاکمان حیره با بعضی از دولت ها نزاع وجنگ داشتند؛ از قبیل شیوخ غسانی &lt;ref&gt;ویل دورانت تاریخ تمدن، ج ۴، بخش اول، ص ١٩٩؛تاریخ یعقوبی، ج اول، ص ٢٠٣.&lt;/ref&gt;)و دولت بنی کنده &lt;ref&gt;تاریخ ایران از سلوکیان تا فروپاشی دولت ساسانیان، ج سوم، قسمت اول، ص ٧١۵&lt;/ref&gt;.)وبا بعضی از دولت ها متحد بودن از قبیل ساسانیان &lt;ref&gt;تاریخ ایران از سلوکیان تا فروپاشی ساسانیان، ج ٣، قسمت اول، ص ٧١٢ و ٧١١&lt;/ref&gt;و دولت حمیران &lt;ref&gt;اعراب حدود مرزهای روم شرقی و ایران، ص ١٩٠و ١٨٩&lt;/ref&gt;<br /> ===دین و فرهنگ ===<br /> حیره به علت موقعیت جغرافیایى‏اش محلِ برخورد و تماس فرهنگ‏هاى ساسانى و یونانى ـ رومى و مسیحى بود.ابتدا خود از این فرهنگ‏ها تأثیر گرفت و سپس این فرهنگ‏ها را به اعراب ساکن در شبه جزیره [[عربستان]] منتقل کرد&lt;ref&gt;المفصل فى تاریخ العرب قبل الاسلام ج 7، ص 296&lt;/ref&gt;حیریان علاوه بر بت پرستی که دین اجدادی آنان بود.&lt;ref&gt; الحیره،المدینه المملکت العربیه،ص 29ـ 30&lt;/ref&gt;با یهودیت و مسیحیت و زرتشتی گری و مانویت نیز آشنا بودند.&lt;ref&gt;الحیره،المدینه المملکت العربیه،ص 29&lt;/ref&gt; بیشتر ساکنان حیره مسیحیان نسطوری بودند.&lt;ref&gt;الاعلاق النفسیه، ص ٢٢۶.&lt;/ref&gt;زبان سریانى براى مسیحیانِ حیره زبانِ علم و دین بود.&lt;ref&gt;دارالعلم للملایین ، ج 6، ص 628 ـ 269&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ===ویرانی===<br /> بر پایه گزارش‌های تاریخی، با تأسیس کوفه، حیات سیاسی و اجتماعی حیره در مسیر زوال افتاد، آبادانی در آن کاهش یافت و در اوایل حکومت معتضد عباسی کاملاً ویران شد.&lt;ref&gt;مروج الذهب، ج ا، ص ۴۶۵&lt;/ref&gt; برخی گفته‌اند برای برپایی ستون‌های [[مسجد کوفه]] از سنگ‌های قصرهای حیره استفاده کردند.&lt;ref&gt;جغرافیای تاریخی سرزمین‌های خلافت شرقی،ص ٨٢ و ٨١&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==حیره در حکومت امام علی(ع)==<br /> هنگامى كه امير مؤمنان (عليه السلام) [[کوفه]] را مركز حكومت خويش قرار داد. حيره همچنان مورد توجه او، كارگزاران و يارانش بود. &lt;ref&gt;تذكرة الخواص، ص ١٠٨؛كشف الغمه، ج ا، ص ٢٣٠.&lt;/ref&gt;) [[امام علی(ع)]] سپاه خود را در محلی بین حیره و کوفه که «جَرَعه» نام داشت، بسیج و تجهیز می‌کرد.&lt;ref&gt;الغارات،ص،105و106&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==حیره، پایگاه پیروان اهل بیت(ع)==<br /> بر طبق منابع تاریخی در جریان قیام مختار، او برای گرفتن کوفه اردوی خود را بین حیره و نجف به نام سبخه قرار داد. &lt;ref&gt;کوفه پیدایش شهر اسلامی، ص ٢٧٣ و ٢٧٢&lt;/ref&gt;و سال ۱۲۲ق در جریان قیام زیدبن علی در شهر کوفه، امیر کوفه به دلیل فعالیت های زید از آنجا خارج شد ودر حیره موضع گرفت. سپس درگیری شدیدی بین آنها و زید صورت گرفت که نتیجه آن به شهادت رسیدن زید بود.&lt;ref&gt;سیره و قیام زید بن علی، ص ٢٧٧، ٢٩٧، ٢٩٩، ٣١٧&lt;/ref&gt;<br /> خلفای عباسی شیعیان وسادات را مورد ظلم و ستم قرار می دادند آنها در شهر حیره بسیاری از شیعیان و سادات را زندانی یا به شهادت رساندند. &lt;ref&gt;تاریخ یعقوبی، ج 2، ص ٣۵٣، ٣۵٧، ٣۶٠، ٣۶۵&lt;/ref&gt;منتصرعباسی وقتی به خلافت رسید دستور داد که دیگر کسی متعرض شیعیان حیره نشود. &lt;ref&gt;مروج الذهب، ج ٢، ص ۵۴٢&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==حیره در روایات==<br /> در روایات است که امام علی(ع) منطقه میان نجف تا حیره را به چهل هزار درهم از دهقانان خرید و برای این معامله، شاهدانی گرفت؛ چون می‌دانست مدفن او در این منطقه خواهد بود.&lt;ref&gt;بحار الأنوار، ج ٢٢ ،ص ٣۶&lt;/ref&gt; ]امام صادق(ع) نیز قبر امام علی(ع) را در منطقه بین حیره و [[نجف]] معرفی می‌کرد و به زیارت می‌رفت.&lt;ref&gt;کامل الزیارات، ص ٣۴&lt;/ref&gt;به گفته عبدالله بن سنان، وقتی امام صادق(ع) در حیره بود، بارها به زیارت آن محل رفته، آن را قبر علی بن ابیطالب(ع) معرفی می‌کرد.&lt;ref&gt;کافی، ج ١ ص ۴۵۶&lt;/ref&gt;<br /> ==پانویس==<br /> {{پانویس}}<br /> ==منابع==<br /> {{منابع}}<br /> *مسعودی،علی بن الحسین،مروج الذهب،قم،دارالهجره،1409ق<br /> *زرین‌کوب، عبدالحسین. تاریخ ایران بعد از اسلام. چاپ سوم. تهران: انتشارات امیرکبیر ۱۳۶۲ش<br /> *فرهنگنامه زیارت،فصلنامه زیارت،شماره5،ص10<br /> *هشام جعیط،مترجم ابوالحسن سروقدمقدم،کوفه پیدایش شهر اسلامی،بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی،مشهد،1372ش<br /> *مسعودی علی بن الحسین،التنبیه والاشراف،مصر،دارالصاوی،344-345ق<br /> *حمزه اصفهانی،حمزه بن الحسن،تاریخ سنی مسلوک الارض والانبیاء،بیروت،داره المکتب الحیاه،280ق<br /> *پیگولفسکایا،مترجم رضا عنایت الله،اعراب حدود مرزهای شرقی و ایران،تهران،وزارت فرهنگ وآموزش عالی موسسه مطالعات وتحقیقات فرهنگی،1372ش<br /> *بلاذری،احمد بن یحیی،فتوح البلدان،بیروت،دارومکتبه الهلال،1988م<br /> *</div>

Askari