<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="fa">
	<id>https://wikihaj.com/api.php?action=feedcontributions&amp;feedformat=atom&amp;user=Faraji</id>
	<title>ویکی حج - مشارکت‌های کاربر [fa]</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://wikihaj.com/api.php?action=feedcontributions&amp;feedformat=atom&amp;user=Faraji"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikihaj.com/view/%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%D9%85%D8%B4%D8%A7%D8%B1%DA%A9%D8%AA%E2%80%8C%D9%87%D8%A7/Faraji"/>
	<updated>2026-08-13T00:34:49Z</updated>
	<subtitle>مشارکت‌های کاربر</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.43.0</generator>
	<entry>
		<id>https://wikihaj.com/index.php?title=%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87_%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA_%D8%AE%D8%AF%DB%8C%D8%AC%D9%87(%D8%B3)&amp;diff=54262</id>
		<title>خانه حضرت خدیجه(س)</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikihaj.com/index.php?title=%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87_%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA_%D8%AE%D8%AF%DB%8C%D8%AC%D9%87(%D8%B3)&amp;diff=54262"/>
		<updated>2023-07-16T04:40:44Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Faraji: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[[رده:مقاله‌های در حال ویرایش]]&lt;br /&gt;
 {{جعبه اطلاعات بنا&lt;br /&gt;
 | عنوان = خانه حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)&lt;br /&gt;
 | تصویر = دار خدیجه2.jpg&lt;br /&gt;
 | اندازه تصویر =&lt;br /&gt;
 | پیوند تصویر = &lt;br /&gt;
 | توضیح تصویر =  &lt;br /&gt;
 | نام‌های دیگر = مولد فاطمه&lt;br /&gt;
 | مکان = [[مکه]]، [[زقاق العطارین| زقاق الحجر]]&lt;br /&gt;
 | کاربری = &lt;br /&gt;
 | بزرگداشت نزد = &lt;br /&gt;
 | وابسته به دین/مذهب = [[اسلام]]، [[شیعه]]&lt;br /&gt;
 | باورها = &lt;br /&gt;
 | آیین‌ها = &lt;br /&gt;
 | احکام = &lt;br /&gt;
 | زیارت کنندگان = &lt;br /&gt;
 | بازدیدکنندگان = &lt;br /&gt;
 | زمان پایه‌گذاری =&lt;br /&gt;
 | بنیانگذار = &lt;br /&gt;
 | رویدادها = نزول وحی بر پیامبر (ص)، تولد فاطمه (س)&lt;br /&gt;
 | بازسازی‌ها = &lt;br /&gt;
 | بازسازی کنندگان = &lt;br /&gt;
 | بخش‌های از میان رفته = &lt;br /&gt;
 | ویژگی‌های تاریخی = &lt;br /&gt;
 | متولیان = &lt;br /&gt;
 | مساحت = &lt;br /&gt;
 | طول = &lt;br /&gt;
 | عرض = &lt;br /&gt;
 | ارتفاع = &lt;br /&gt;
 | وضعیت بنا = از بین رفته&lt;br /&gt;
 | گنجایش = &lt;br /&gt;
 | امکانات = &lt;br /&gt;
 | بخش‌های بنا = &lt;br /&gt;
 | معمار = &lt;br /&gt;
 | سبک = &lt;br /&gt;
 | ویژگی‌ها = &lt;br /&gt;
 | گنبدها = &lt;br /&gt;
 | مناره‌ها = &lt;br /&gt;
 | درها = &lt;br /&gt;
 | رواق‌ها = &lt;br /&gt;
 | صحن‌ها = &lt;br /&gt;
 | ایوان‌ها = &lt;br /&gt;
 | گرداننده = &lt;br /&gt;
 | نهاد وابسته = &lt;br /&gt;
 | نهاد نگهدارنده = &lt;br /&gt;
 | مدیر = &lt;br /&gt;
 | روحانی = &lt;br /&gt;
 | نهادهای زیر مجموعه = &lt;br /&gt;
 | ثبت در = &lt;br /&gt;
 | شماره ثبت = &lt;br /&gt;
 | تاریخ ثبت = &lt;br /&gt;
 | وبگاه = &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;خانه [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]]&#039;&#039;&#039; محل زندگی [[حضرت محمد (ص)|پیامبر(ص)]] با حضرت خدیجه(س) در [[مکه]] بوده است. این خانه محل تولد [[حضرت فاطمه (س)]] و دیگر فرزندان حضرت خدیجه(س) بود و بسیاری از [[آیات مکی]] [[قرآن]] نیز در آن نازل شده است. همچنین محل درگذشت حضرت خدیجه(س) همین خانه گزارش شده است. از سده ششم این مکان در منابع با نام مولد فاطمه دختر پیامبر (مولد فاطمه) نیز شناخته شده است. بعد از غلبه [[آل سعود]] بر مکه این مکان تخریب شد و بعدها ساختمانی برای آموزش قرآن در محل آن ساخته شد. در هنگام حفاری این مکان برای توسعه [[مسجد الحرام|مسجدالحرام]] در سال 1410 قمری خانه خدیجه از زیر خاک پیدا شد.  &lt;br /&gt;
==موقعیت==&lt;br /&gt;
خانه  [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] در [[مکه]] و در [[کوچه عطارها]] (زقاق العطارین)&amp;lt;ref&amp;gt;نک: أخبار مکة، الأزرقی، ج‏2، ص 78- 87؛ دار سیدة خدیجة بنت خویلد، ص 94.&amp;lt;/ref&amp;gt; که بعدها به [[کوچه زرگرها (زقاق الصوغ) و کوچه سنگ (زقاق الحجر) شهرت یافته&amp;lt;ref&amp;gt; دار سیدة خدیجة بنت خویلد، ص 94.&amp;lt;/ref&amp;gt; و در مجاورت خانه [[ابوسفیان]] قرار داشته است.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1_%D9%85%DA%A9%D9%87_%D8%A7%D8%B2%D8%B1%D9%82%DB%8C_%D8%B1%D8%B4%D8%AF%DB%8C_%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AD_%D8%AC2.pdf&amp;amp;page=199  أخبار مکة، الأزرقی، ج‏2، ص 199.]&amp;lt;/ref&amp;gt; این کوچه از یک‌سو به [[مسجد الحرام]] می‌رسیده است.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1_%D9%85%DA%A9%D9%87_%D8%A7%D8%B2%D8%B1%D9%82%DB%8C_%D8%B1%D8%B4%D8%AF%DB%8C_%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AD_%D8%AC2.pdf&amp;amp;page=87 أخبار مکة، الأزرقی، ج2، ص 87]؛ الزهور المقتطفة من تاریخ مکة المشرفة، ص 99.&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==نام‌های خانه==&lt;br /&gt;
این خانه به دلیل سکونت [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] به دار (خانه) حضرت خدیجه(س) شهرت یافته است و همچنین به دلیل ولادت [[حضرت فاطمه(س)]] در آن  به نام مولد (زادگاه) فاطمه(س) نیز مشهور است.&amp;lt;ref&amp;gt;الزهور المقتطفة من تاریخ مکة المشرفة، ص،99.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==سرگذشت خانه==&lt;br /&gt;
این خانه محل زندگی پیامبر(ص) با [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] بوده&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1_%D9%85%DA%A9%D9%87_%D8%A7%D8%B2%D8%B1%D9%82%DB%8C_%D8%B1%D8%B4%D8%AF%DB%8C_%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AD_%D8%AC2.pdf&amp;amp;page=199  أخبار مکة، الأزرقی، ج‏2، ص 199.]&amp;lt;/ref&amp;gt; و بسیاری از [[آیات مکی]] قرآن کریم در این خانه نازل شده است.&amp;lt;ref&amp;gt;الزهور المقتطفة من تاریخ مکة المشرفة، ص99.&amp;lt;/ref&amp;gt; همچنین حضرت فاطمه(س) و دیگر فرزندان  حضرت خدیجه(س) در این خانه بدنیا آمده اند.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1_%D9%85%DA%A9%D9%87_%D8%A7%D8%B2%D8%B1%D9%82%DB%8C_%D8%B1%D8%B4%D8%AF%DB%8C_%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AD_%D8%AC2.pdf&amp;amp;page=199  أخبار مکة، الأزرقی، ج‏2، ص 199.]&amp;lt;/ref&amp;gt; محل درگذشت  حضرت خدیجه(س) نیز همین خانه گزارش شده است و [[پیامبر (ص)]] پس از آن تا زمان هجرت به مدینه در این خانه ساکن بود.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1_%D9%85%DA%A9%D9%87_%D8%A7%D8%B2%D8%B1%D9%82%DB%8C_%D8%B1%D8%B4%D8%AF%DB%8C_%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AD_%D8%AC2.pdf&amp;amp;page=199  أخبار مکة، الأزرقی، ج‏2، ص 199.]&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
به گفته ابوالولید ازرقی، تاریخ‌نگار قرن سوم قمری، خانه بعد از مهاجرت پیامبر به مدینه به تصرف [[عقیل بن ابی‌طالب]] درآمد. [[معاویة بن ابی‌سفیان]] آن خانه را خرید و تبدیل به مسجد کرده و از خانه پدرش [[ابوسفیان]] دری به آن باز کرد.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1_%D9%85%DA%A9%D9%87_%D8%A7%D8%B2%D8%B1%D9%82%DB%8C_%D8%B1%D8%B4%D8%AF%DB%8C_%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AD_%D8%AC2.pdf&amp;amp;page=199  أخبار مکة، الأزرقی، ج‏2، ص 199.]؛ الجامع اللطیف، ص 286؛ التاریخ القویم، ج1، ص 289.&amp;lt;/ref&amp;gt; این خانه بعدها به نام دار ابی سفیان نامیده می‌شد.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D8%A7%D9%84%D9%82%D9%88%DB%8C%D9%85_%D8%AC%DB%B1.pdf&amp;amp;page=289 التاریخ القویم، ج1، ص 289]&amp;lt;/ref&amp;gt; ازرقی در جایی دیگر می‌گوید خانه را معتب، پسر [[ابولهب]] و پسرعموی پیامبر، از دشمنان سرسخت آن حضرت پس از مهاجرت [[پیامبر(ص)‏]] اشغال نمود&amp;lt;ref&amp;gt;الطبقات‌الکبری، ج‏4، ص45.&amp;lt;/ref&amp;gt; و پیامبر(ص) پس از [[فتح مکه]]، خانه را مطالبه نکرد.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1_%D9%85%DA%A9%D9%87_%D8%A7%D8%B2%D8%B1%D9%82%DB%8C_%D8%B1%D8%B4%D8%AF%DB%8C_%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AD_%D8%AC2.pdf&amp;amp;page=245 أخبار مکة، الأزرقی، ج‏2، ص 245.]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
==تاریخچه بنا==&lt;br /&gt;
{{جعبه نقل قول | عنوان= توصیف محمد بتنونی از خانه خدیجه در سال 1327ق./1909م.| نقل‌قول=این خانه اینک از سطح زمین کمی پایین‌تر است که با چند پله می‌توان بدان راه یافت. پس از ورود به داخل در دست چپ به فضای مسطح بلندتر از زمین می‌رسید که ارتفاع آن حدود 30 سانتیمتر است. ابعاد این فضا حدود ده متر طول و 4 متر عرض است که در آن مکتب خانه‌ای برای آموزش قرآن کریم به کودکان ایجاد شده است. در سمت راست آن درب کوچکی است با دو پله به فضای باریک و تنگی به عرض دو متر راه پیدا می‌کند دارای سه درب است. دربی که در سمت چپ قرار گرفته به اتاقی که مساحت آن سه متر در سه متر است باز می‌شود که محل عبادت حضرت و جایگاه نزول وحی بوده است... دربی که در مقابل این فضای باریک قرار گرفته به فضای بزرگتری که طول آن 6 متر و عرضش 4 متر است باز می‌شود. این محل مکان زندگی پیامبر و همسرش خدیجه بوده است. اما دربی که در سمت راست قرار گرفته به فضایی مستطیل شکل به عرض 4 متر و طول 7/5 متر باز می‌شود که در وسط آن مقصوره کوچکی است که تولد گاه حضرت فاطمه به شمار می‌آید.&amp;lt;ref&amp;gt;ترجمه سفرنامه حجاز، ص 149&amp;lt;/ref&amp;gt;|تاریخ بایگانی | | منبع = | تراز = چپ| عرض = 23۰px | اندازه خط = 14px|رنگ پس‌زمینه=#f3fca4 | گیومه نقل‌قول = | تراز منبع = چپ}}&lt;br /&gt;
اطلاعات مربوط به خانه [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] و مشخصات آن، در منابع تاریخی، جغرافیایی و سفرنامه‌های مکه در دوره‌های مختلف ثبت شده است و حاجیان به زیارت این خانه می‌رفتند. برخی از این گزارش‌ها چنین است:&lt;br /&gt;
*[[ابن جبیر]] (م. ۶۱۴ق) ‏در سفرنامه‌اش در اواخر قرن ششم، این خانه را معرفی کرده و از وجود بنایی به نام [[گنبد وحی]] ([[قبة الوحی]]: جایی که بر پیامبر وحی می‌شده) در این خانه و گنبدی کوچک بر محل به دنیا آمدن [[حضرت فاطمه (س)]] خبر داده و گفته است که حسنین(ع) نیز در این خانه به دنیا آمده‌اند.&amp;lt;ref&amp;gt;رحلة ابن جبیر، ص81 – 82.&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
*در زمان [[تقی الدین فاسی|فاسی]] (م. ۸۳۲ ق) نیز خانه را «مولد فاطمه» می‌خوانده‌اند و از مکان‌هایی بوده که زائران به زیارتش می‌رفته‌اند و در نظر مردم با فضیلت‌ترین خانه مکه بوده است.&amp;lt;ref&amp;gt;الزهور المقتطفة من تاریخ مکة المشرفة، ص 99.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
*علی طبری (م. ۱۰۷۰ق) از سه مکان زیارتی جدا در این محل ـ مولد فاطمه، خانه حضرت خدیجه(س) و قبة الوحی ـ یاد کرده که هر کدام دری جداگانه داشته‌اند.&amp;lt;ref&amp;gt;الأرج المسکی فی التاریخ المکی، ص 70.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
*در سفرنامه‌ای از اواخر دوره [[ناصرالدین شاه قاجار]] (حک: ۱۳۱۳–۱۲۶۴ق) در وصف خانه حضرت خدیجه(س) آمده است که صحنی سنگفرش از مرمر داشته، گنبدی بر تولدگاه حضرت فاطمه (س) بوده و یک اتاق درآن با عنوان عبادتگاه [[پیامبر (ص)]] مشهور بوده است.&amp;lt;ref&amp;gt;میقات حج، ش63، ص70.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
*بنابر گزارشی در سال ۱۲۶۵ قمری، در محل خانه خدیجه تکیه‌ای مشهور به «تکیة السیدة فاطمة» برای استفاده فقرا ساخته شد.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D8%A7%D9%84%D9%82%D9%88%DB%8C%D9%85_%D8%AC%DB%B1.pdf&amp;amp;page=289 التاریخ القویم، ج‏1، ص289-290.]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
*محمد لبیب بتنونی(م1375ق.) گزارش دقیقی از وضعیت خانه خدیجه در سفرنامه اش آورده است که نویسنده مرآة الحرمین نیز آن را در کتابش نقل کرده است.&amp;lt;ref&amp;gt;مرآة الحرمین، ج‏1، ص 189ـ 192.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
*محمدحسنین هیکل (م.1376ق) نویسنده مصری که در سال 1354ق از این مکان بازدید کرده است، در این باره می نویسد : وهابی ها ... محل ولادت حضرت فاطمه (س) را تخریب کرده اند و در حال حاضر این محل فضای خالی است و اثری از آن نیست.&amp;lt;ref&amp;gt;فی منزل الوحی، ص 227.&amp;lt;/ref&amp;gt; محمد لطفی جمعه نیز در سفرنامه خود تخریب خانه را تایید کرده است.&amp;lt;ref&amp;gt;الأیام المبرورة فی البقاع المقدسه، ص 78.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
*در جمادی الاول سال 1370 قمری ساختمانی برای مدرسه حفظ قرآن کریم در زمین خانه حضرت خدیجه(س) ساخته شد.&amp;lt;ref&amp;gt;دار سیدة خدیجه بنت خویلد، ص 58؛ اعلام الحجاز في القرن الرابع عشر، ص 85.&amp;lt;/ref&amp;gt;محمد طاهر کردی (م. ۱۴۰۰ق) نیز از این تکیه یاد کرده است.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D8%A7%D9%84%D9%82%D9%88%DB%8C%D9%85_%D8%AC%DB%B1.pdf&amp;amp;page=290 التاریخ القویم، ج1، ص 290]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
*سر انجام در سال ١۴١٠ ساختمان حفظ قرآن براى توسعه فضاهاى ضلع شرقى حرم تخريب شد. در هنگام عمليات تخريب بناهای منطقه، به وجود مكان‌هايى باستانى پى‌بردند و معلوم شد مكانى كه اين آثار تاريخى در آن يافت شده همان خانه [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] است.&amp;lt;ref&amp;gt;دار سیدة خدیجه بنت خویلد، ص 60؛ الأماكن المأثورة المتواترة في مكة المكرمة ، ص 249.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==گالری==&lt;br /&gt;
====موقعیت خانه حضرت خدیجه(س) در شهر مکه====&lt;br /&gt;
&amp;lt;gallery mode=&amp;quot;packed&amp;quot; heights=&amp;quot;150px&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
پرونده:نقشه خانه حضرت خدیجه(س) 1.jpg|صدر اسلام&lt;br /&gt;
پرونده:نقشه خانه حضرت خدیجه(س) 4.JPG|بعد از آخرین توسعه حرم&lt;br /&gt;
&amp;lt;/gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
===== تصویر مدرسه حفظ قرآن که در محل خانه حضرت خدیجه(س) ساخته شد=====&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;gallery mode=&amp;quot;packed&amp;quot; heights=&amp;quot;150px&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
پرونده:مدرسه حفظ قرآن کریم 1.jpg&lt;br /&gt;
پرونده:مدرسه حفظ قرآن کریم 2.jpg&lt;br /&gt;
&amp;lt;/gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
====نمایان شدن خانه حضرت خدیجه(س) بعد از تخریب مدرسه حفظ====&lt;br /&gt;
&amp;lt;gallery mode=&amp;quot;packed&amp;quot; heights=&amp;quot;150px&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
پرونده:تخریب مدرسه حفظ 1.jpg| &lt;br /&gt;
پرونده:تخریب مدرسه حفظ 2.jpg&lt;br /&gt;
پرونده:تخریب مدرسه حفظ 3.jpg&lt;br /&gt;
پرونده:خانه حضرت خدیجه(س).jpg&lt;br /&gt;
پرونده:تصویر خانه حضرت خدیجه قبل از تخریب کامل 1.jpg&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;/gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
====نقشه های خانه حضرت خدیجه(س)====&lt;br /&gt;
&amp;lt;gallery mode=&amp;quot;packed&amp;quot; heights=&amp;quot;150px&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
پرونده:&lt;br /&gt;
پرونده:نقشه خانه حضرت خدیجه(س) 3.jpg&lt;br /&gt;
پرونده:نقشه خانه حضرت خدیجه(س) 2.jpg|نقشه خانه خدیجه(س) براساس گزارش بتنونی&lt;br /&gt;
&amp;lt;/gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==پانویس==&lt;br /&gt;
{{پانویس}}&lt;br /&gt;
==منابع==&lt;br /&gt;
{{منابع}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;آثار اسلامی مکه و مدینه&#039;&#039;&#039;، رسول جعفریان، تهران، مشعر، ۱۳۸۶ش.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;[[اخبار مکه (ازرقی)|اخبار مکه]] و ما جاء فیها من الآثار&#039;&#039;&#039;، محمد بن عبدالله الازرقی (م ۲۴۸ق)، تحقیق رشدی الصالح ملحس، بیروت، دار الاندلس، ۱۴۱۶ق.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;الارج المسکی فی التاریخ المکی&#039;&#039;&#039;، علی بن عبدالقادر الطبری (م ۱۰۷۰ق)، تصحیح اشرف احمد جمال، مکه، مکتبه التجاریه، ۱۴۱۶ق.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;اعلام الحجاز في القرن الرابع عشر&#039;&#039;&#039;، محمدعلی مغربی، جدة، تهامة، 1401ق.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;الأماكن المأثورة المتواترة في مكة المكرمة&#039;&#039;&#039; ، عبدالوهاب إبراهیم ابوسلیمان، لندن، موسسة الفرقان للتراث الإسلامی،1431ق. &lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;الأیام المبرورة فی البقاع المقدسه&#039;&#039;&#039;، محمد لطفی جمعه، قاهره، عالم الکتب، 1998م. &lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;پنجاه سفرنامه حج قاجاری&#039;&#039;&#039;، به کوشش رسول جعفریان، تهران، نشر علم، ۱۳۸۹ش.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;التاریخ القویم لمکه و بیت الله الکریم&#039;&#039;&#039;، محمد طاهر الکردی، تحقیق ابن دهیش، بیروت، دار خضر، ۱۴۲۰ق.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;الجامع اللطیف فی فضل مکة و اهلها و بناء البیت الشریف&#039;&#039;&#039;، محمد ابن ظهیره (م ۹۸۶ق)، تحقیق علی عمر، قاهره، مکتبة الثقافة الدینیه، ۱۴۲۳ق.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;دار سیدة خدیجة بنت خویلد&#039;&#039;&#039; فی مکة المکرمة دراسة تاریخیه للدار و موقعها و عمارتها، احمد زکی یمانی، لندن، موسسة الفرقان للتراث الإسلامی،1434ق.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;رحلة ابن جبیر&#039;&#039;&#039;، محمد بن احمد ابن جبیر (م ۶۱۴ق)، بیروت، دار مکتبة الهلال، ۱۹۸۶م.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;الزهور المقتطفه من تاریخ مکة المشرفه&#039;&#039;&#039;، محمد بن احمد التقی الفاسی (م ۸۳۲ق)، تحقیق محمد حسین الذهبی، مکه، مکتبه نزار مصطفی الباز، ۱۴۱۸ق.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;سفرنامه حجاز&#039;&#039;&#039;، محمد لبیب بتنونی، ترجمه هادی انصاری، مشعر، 1381&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;سفرنامه مکه&#039;&#039;&#039;، سلطان مراد میرزاحسام‌ السلطنه، به کوشش رسول جعفریان،تهران، نشر مشعر، ۱۳۷۴ش.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;الطبقات الکبری&#039;&#039;&#039;، محمد ابن سعد بن منیع (م ۲۳۰ق)، تحقیق محمد عبدالقادر، بیروت، دار الکتب العلمیه، ۱۴۱۰ق.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;فی منزل الوحی&#039;&#039;&#039;، محمد حسین هیکل، قاهره، هیئة المصریة العام للکتب، 2010م.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;مرآة الحرمين&#039;&#039;&#039;، ابراهیم رفعت پاشا، قاهره، مطبعة دارالکتب المصریة، 1344.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;میقات حج (فصلنامه)&#039;&#039;&#039;، تهران، حوزه نمایندگی ولی فقیه در امور حج و زیارت.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{پایان}}{{پایان}}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Faraji</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikihaj.com/index.php?title=%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87_%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA_%D8%AE%D8%AF%DB%8C%D8%AC%D9%87(%D8%B3)&amp;diff=54234</id>
		<title>خانه حضرت خدیجه(س)</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikihaj.com/index.php?title=%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87_%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA_%D8%AE%D8%AF%DB%8C%D8%AC%D9%87(%D8%B3)&amp;diff=54234"/>
		<updated>2023-07-15T05:06:02Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Faraji: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{در دست ویرایش|ماه=[[تیر]]|روز=[[۱]]|سال=[[۱۴۰۲]]|کاربر=Kamran  }}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[رده:مقاله‌های در حال ویرایش]]&lt;br /&gt;
 {{جعبه اطلاعات بنا&lt;br /&gt;
 | عنوان = خانه [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]]&lt;br /&gt;
 | تصویر = دار خدیجه2.jpg&lt;br /&gt;
 | اندازه تصویر =&lt;br /&gt;
 | پیوند تصویر = &lt;br /&gt;
 | توضیح تصویر =  &lt;br /&gt;
 | نام‌های دیگر = [[مولد فاطمه]]&lt;br /&gt;
 | مکان = [[مکه]]، [[زقاق العطارین| زقاق الحجر]]&lt;br /&gt;
 | کاربری = &lt;br /&gt;
 | بزرگداشت نزد = &lt;br /&gt;
 | وابسته به دین/مذهب = [[اسلام]]، [[شیعه]]&lt;br /&gt;
 | باورها = &lt;br /&gt;
 | آیین‌ها = &lt;br /&gt;
 | احکام = &lt;br /&gt;
 | زیارت کنندگان = &lt;br /&gt;
 | بازدیدکنندگان = &lt;br /&gt;
 | زمان پایه‌گذاری =&lt;br /&gt;
 | بنیانگذار = &lt;br /&gt;
 | رویدادها = نزول وحی بر پیامبر (ص)، تولد فاطمه (س)&lt;br /&gt;
 | بازسازی‌ها = &lt;br /&gt;
 | بازسازی کنندگان = &lt;br /&gt;
 | بخش‌های از میان رفته = &lt;br /&gt;
 | ویژگی‌های تاریخی = &lt;br /&gt;
 | متولیان = &lt;br /&gt;
 | مساحت = &lt;br /&gt;
 | طول = &lt;br /&gt;
 | عرض = &lt;br /&gt;
 | ارتفاع = &lt;br /&gt;
 | وضعیت بنا = از بین رفته&lt;br /&gt;
 | گنجایش = &lt;br /&gt;
 | امکانات = &lt;br /&gt;
 | بخش‌های بنا = &lt;br /&gt;
 | معمار = &lt;br /&gt;
 | سبک = &lt;br /&gt;
 | ویژگی‌ها = &lt;br /&gt;
 | گنبدها = &lt;br /&gt;
 | مناره‌ها = &lt;br /&gt;
 | درها = &lt;br /&gt;
 | رواق‌ها = &lt;br /&gt;
 | صحن‌ها = &lt;br /&gt;
 | ایوان‌ها = &lt;br /&gt;
 | گرداننده = &lt;br /&gt;
 | نهاد وابسته = &lt;br /&gt;
 | نهاد نگهدارنده = &lt;br /&gt;
 | مدیر = &lt;br /&gt;
 | روحانی = &lt;br /&gt;
 | نهادهای زیر مجموعه = &lt;br /&gt;
 | ثبت در = &lt;br /&gt;
 | شماره ثبت = &lt;br /&gt;
 | تاریخ ثبت = &lt;br /&gt;
 | وبگاه = &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;خانه [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]]&#039;&#039;&#039; محل زندگی [[حضرت محمد (ص)|پیامبر(ص)]] با [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] در [[مکه]] بوده است. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
این خانه محل تولد [[حضرت فاطمه (س)]] و دیگر فرزندان  [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] بود و بسیاری از [[آیات مکی]] قرآن نیز در آن نازل شده است. همچنین محل درگذشت [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] همین خانه گزارش شده است. خانه  [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] در ساخت و سازهای  [[آل سعود]] از بین رفته است.&lt;br /&gt;
==موقعیت==&lt;br /&gt;
خانه  [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] در [[مکه]] و در [[کوچه عطارها]]([[زقاق العطارین]])&amp;lt;ref&amp;gt;نک: أخبار مکة، الأزرقی، ج‏2، ص 78- 87؛ دار سیدة خدیجة بنت خویلد، ص 94.&amp;lt;/ref&amp;gt; که بعدها به [[کوچه زرگرها ([[زقاق الصوغ]]) و [[کوچه سنگ]]([[زقاق الحجر]]) شهرت یافته&amp;lt;ref&amp;gt; دار سیدة خدیجة بنت خویلد، ص 94.&amp;lt;/ref&amp;gt; و در مجاورت خانه [[ابوسفیان]] قرار داشته است.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1_%D9%85%DA%A9%D9%87_%D8%A7%D8%B2%D8%B1%D9%82%DB%8C_%D8%B1%D8%B4%D8%AF%DB%8C_%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AD_%D8%AC2.pdf&amp;amp;page=199  أخبار مکة، الأزرقی، ج‏2، ص 199.]&amp;lt;/ref&amp;gt; این کوچه از یک‌سو به [[مسجد الحرام]] می‌رسیده است.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1_%D9%85%DA%A9%D9%87_%D8%A7%D8%B2%D8%B1%D9%82%DB%8C_%D8%B1%D8%B4%D8%AF%DB%8C_%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AD_%D8%AC2.pdf&amp;amp;page=87 أخبار مکة، الأزرقی، ج2، ص 87]؛ الزهور المقتطفة من تاریخ مکة المشرفة، ص 99.&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==نام‌های خانه==&lt;br /&gt;
این خانه به دلیل سکونت [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] به دار (خانه) [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] شهرت یافته است و همچنین به دلیل ولادت [[حضرت فاطمه(س)]] در آن  به نام مولد (زادگاه) [[فاطمه(س)]] نیز مشهور است.&amp;lt;ref&amp;gt;الزهور المقتطفة من تاریخ مکة المشرفة، ص،99.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==سرگذشت خانه==&lt;br /&gt;
این خانه محل زندگی پیامبر(ص) با [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] بوده&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1_%D9%85%DA%A9%D9%87_%D8%A7%D8%B2%D8%B1%D9%82%DB%8C_%D8%B1%D8%B4%D8%AF%DB%8C_%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AD_%D8%AC2.pdf&amp;amp;page=199  أخبار مکة، الأزرقی، ج‏2، ص 199.]&amp;lt;/ref&amp;gt; و بسیاری از [[آیات مکی]] قرآن کریم در این خانه نازل شده است.&amp;lt;ref&amp;gt;الزهور المقتطفة من تاریخ مکة المشرفة، ص99.&amp;lt;/ref&amp;gt; همچنین [[حضرت فاطمه(س)]] و دیگر فرزندان  [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] در این خانه بدنیا آمده اند.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1_%D9%85%DA%A9%D9%87_%D8%A7%D8%B2%D8%B1%D9%82%DB%8C_%D8%B1%D8%B4%D8%AF%DB%8C_%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AD_%D8%AC2.pdf&amp;amp;page=199  أخبار مکة، الأزرقی، ج‏2، ص 199.]&amp;lt;/ref&amp;gt; محل درگذشت  [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] نیز همین خانه گزارش شده است و [[پیامبر (ص)]] پس از آن تا زمان هجرت به مدینه در این خانه ساکن بود.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1_%D9%85%DA%A9%D9%87_%D8%A7%D8%B2%D8%B1%D9%82%DB%8C_%D8%B1%D8%B4%D8%AF%DB%8C_%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AD_%D8%AC2.pdf&amp;amp;page=199  أخبار مکة، الأزرقی، ج‏2، ص 199.]&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
به گفته ابوالولید ازرقی، تاریخ‌نگار شافعی قرن سوم قمری، خانه بعد از مهاجرت پیامبر به مدینه به تصرف [[عقیل بن ابی‌طالب]] درآمد. [[معاویة بن ابی‌سفیان]] آن خانه را خرید و تبدیل به مسجد کرده و از خانه پدرش [[ابوسفیان]] دری به آن باز کرد.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1_%D9%85%DA%A9%D9%87_%D8%A7%D8%B2%D8%B1%D9%82%DB%8C_%D8%B1%D8%B4%D8%AF%DB%8C_%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AD_%D8%AC2.pdf&amp;amp;page=199  أخبار مکة، الأزرقی، ج‏2، ص 199.]؛ الجامع اللطیف، ص 286؛ التاریخ القویم، ج1، ص 289.&amp;lt;/ref&amp;gt; ازرقی در جایی دیگر می‌گوید خانه را [[معتب]]، پسر [[ابولهب]] و پسرعموی پیامبر، از دشمنان سرسخت آن حضرت پس از مهاجرت [[پیامبر(ص)‏]] اشغال نمود&amp;lt;ref&amp;gt;الطبقات‌الکبری، ج‏4، ص45.&amp;lt;/ref&amp;gt; و پیامبر(ص) پس از [[فتح مکه]]، خانه را مطالبه نکرد.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1_%D9%85%DA%A9%D9%87_%D8%A7%D8%B2%D8%B1%D9%82%DB%8C_%D8%B1%D8%B4%D8%AF%DB%8C_%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AD_%D8%AC2.pdf&amp;amp;page=245 أخبار مکة، الأزرقی، ج‏2، ص 245.]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
==خانه خدیجه(س) در گزارش‌های تاریخی و سفرنامه‌ها==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===گزارش‌های تاریخی===&lt;br /&gt;
اطلاعات مربوط به خانه [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] و مشخصات آن، در منابع تاریخی، جغرافیایی و سفرنامه‌های مکه در دوره‌های مختلف ثبت و ضبط شده است و حاجیان به زیارت این خانه می‌رفتند. برخی از این گزارش‌ها عبارت است از:&lt;br /&gt;
*ابن جبیر(م. ۶۱۴ق) ‏در سفرنامه مربوط به قرن ششم قمری‌اش، این خانه را معرفی کرده و از وجود بنایی به نام [[گنبد وحی]] ([[قبة الوحی]]: جایی که بر پیامبر وحی می‌شده) در این خانه و گنبدی کوچک بر محل به دنیا آمدن [[حضرت فاطمه (س)]] خبر داده و گفته است که حسنین (ع) نیز در این خانه به دنیا آمده‌اند.&amp;lt;ref&amp;gt;رحلة ابن جبیر، ص81 – 82.&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
*در زمان فاسی (م. ۸۳۲ ق) نیز خانه را «[[مولد فاطمه]]» می‌خوانده‌اند و از مکان‌هایی بوده که زائران به زیارتش می‌رفته‌اند و در نظر مردم با فضیلت‌ترین خانه مکه بوده است.&amp;lt;ref&amp;gt;الزهور المقتطفة من تاریخ مکة المشرفة، ص 99.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
*علی طبری (م. ۱۰۷۰ق) از سه مکان زیارتی جدا در این محل ـ [[مولد فاطمه]]، خانه [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] و [[قبة الوحی]] ـ یاد کرده که هر کدام دری جداگانه داشته‌اند.&amp;lt;ref&amp;gt;الأرج المسکی فی التاریخ المکی، ص 70.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
*نویسنده مرآة الحرمین (تألیف: ۱۳۱۸–۱۳۲۵ق) درباره مشاهداتش از خانه و اشیای درون آن، تاریخچه‌ای از تعمیرات و بازسازی‌های آن نیز به دست داده است.&amp;lt;ref&amp;gt;مرآة الحرمین، ج‏1، ص 189ـ 192.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
*محمد حسین هیکل (م.1376ق) نویسنده مصری که در سال 1354ق از این مکان بازدید کرده است، در این باره می نویسد : وهابی ها ... محل ولادت حضرت فاطمه (س) را تخریب کرده اند و در حال حاضر این محل فضای خالی است و اثری از آن نیست.&amp;lt;ref&amp;gt;فی منزل الوحی، ص 227.&amp;lt;/ref&amp;gt; محمد لطفی جمعه نیز در سفرنامه خود تخریب خانه را تایید کرده است.&amp;lt;ref&amp;gt;الأیام المبرورة فی البقاع المقدسه، ص 78.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
*در جمادی الاول سال 1370ق [[ملک عبدالعزیز]] اجازه ساخت ساختمانی برای مدرسه حفظ قرآن کریم در زمین خانه [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] را به [[شیخ عباس یوسف قطان]] داد.&amp;lt;ref&amp;gt;دار سیدة خدیجه بنت خویلد، ص 58؛ اعلام الحجاز في القرن الرابع عشر، ص 85.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
*سر انجام در سال ١۴١٠ه .ق ساختمان حفظ قرآن نیز براى توسعه فضاهاى حرم شريف در ضلع شرقى، تخريب شد. دست اندركاران طرح در ضمن عمليات تخريب مستقلات منطقه، به وجود مكان‌هايى باستانى پى‌بردند و معلوم شد مكانى كه اين آثار تاريخى در آن يافت شده همان خانه [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] است.&amp;lt;ref&amp;gt;دار سیدة خدیجه بنت خویلد، ص 60؛ الأماكن المأثورة المتواترة في مكة المكرمة ، ص 249.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===سفرنامه‌های ایرانی===&lt;br /&gt;
خانه [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] از مکان‌های زیارتی عموم حجگزاران به ویژه شیعیان ایرانی بوده و در بسیاری از سفرنامه‌های حج ایرانیان، این مکان وصف شده است.&amp;lt;ref&amp;gt;نک: پنجاه سفرنامه حج قاجاری،ص 102؛ سفرنامه مکه، حسام السلطنه، ص 529؛&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در سفرنامه‌ای از اواخر دوره [[ناصرالدین شاه قاجار]] (حک: ۱۳۱۳–۱۲۶۴ق) در وصف خانه [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] آمده است که صحنی سنگفرش از مرمر داشته، گنبدی بر [[مولد فاطمه|تولدگاه حضرت فاطمه (س)]] بوده و یک اتاق درآن با عنوان عبادتگاه [[پیامبر (ص)]] مشهور بوده است.&amp;lt;ref&amp;gt;میقات حج، ش63، ص70.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در سال ۱۲۶۵ قمری، در محل خانه تکیه‌ای مشهور به «تکیة السیدة فاطمة» به همت [[حکومت عثمانی]] برای استفاده فقرا ساخته شد ولی به گفته محمد طاهر کردی (م. ۱۴۰۰ق) در روزگار وی، اثری از تکیه نیست؛ بلکه مدرسه‌ای دینی برای حفظ قرآن کریم است که شهردار مکه [[شیخ عباس یوسف قطان]] (م. ۱۳۷۰ق) بنا کرده است.&amp;lt;ref&amp;gt;التاریخ القویم، ج‏1، ص289-290.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==گالری==&lt;br /&gt;
====موقعیت خانه حضرت خدیجه(س) در شهر مکه====&lt;br /&gt;
&amp;lt;gallery mode=&amp;quot;packed&amp;quot; heights=&amp;quot;150px&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
پرونده:نقشه خانه حضرت خدیجه(س) 1.jpg|صدر اسلام&lt;br /&gt;
پرونده:نقشه خانه حضرت خدیجه(س) 4.JPG|بعد از آخرین توسعه حرم&lt;br /&gt;
&amp;lt;/gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
===== تصویر مدرسه حفظ قرآن که بر روی خانه حضرت خدیجه(س) ساخته شد=====&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;gallery mode=&amp;quot;packed&amp;quot; heights=&amp;quot;150px&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
پرونده:مدرسه حفظ قرآن کریم 1.jpg&lt;br /&gt;
پرونده:مدرسه حفظ قرآن کریم 2.jpg&lt;br /&gt;
&amp;lt;/gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
====نمایان شدن خانه حضرت خدیجه(س) بعد از تخریب مدرسه حفظ====&lt;br /&gt;
&amp;lt;gallery mode=&amp;quot;packed&amp;quot; heights=&amp;quot;150px&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
پرونده:تخریب مدرسه حفظ 1.jpg| &lt;br /&gt;
پرونده:تخریب مدرسه حفظ 2.jpg&lt;br /&gt;
پرونده:تخریب مدرسه حفظ 3.jpg&lt;br /&gt;
پرونده:خانه حضرت خدیجه(س).jpg&lt;br /&gt;
پرونده:تصویر خانه حضرت خدیجه قبل از تخریب کامل 1.jpg&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;/gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
====نقشه های خانه حضرت خدیجه(س)====&lt;br /&gt;
&amp;lt;gallery mode=&amp;quot;packed&amp;quot; heights=&amp;quot;150px&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
پرونده:&lt;br /&gt;
پرونده:نقشه خانه حضرت خدیجه(س) 3.jpg&lt;br /&gt;
پرونده:نقشه خانه حضرت خدیجه(س) 2.jpg&lt;br /&gt;
&amp;lt;/gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==پانویس==&lt;br /&gt;
{{پانویس}}&lt;br /&gt;
==منابع==&lt;br /&gt;
{{منابع}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;1. آثار اسلامی مکه و مدینه&#039;&#039;&#039;، رسول جعفریان، تهران، مشعر، ۱۳۸۶ش.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;2. [[اخبار مکه (ازرقی)|اخبار مکه]] و ما جاء فیها من الآثار&#039;&#039;&#039;، محمد بن عبدالله الازرقی (م ۲۴۸ق)، تحقیق رشدی الصالح ملحس، بیروت، دار الاندلس، ۱۴۱۶ق.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;3. الارج المسکی فی التاریخ المکی&#039;&#039;&#039;، علی بن عبدالقادر الطبری (م ۱۰۷۰ق)، تصحیح اشرف احمد جمال، مکه، مکتبه التجاریه، ۱۴۱۶ق.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;4. اعلام الحجاز في القرن الرابع عشر&#039;&#039;&#039;، محمدعلی مغربی، جدة، تهامة، 1401ق.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;5. الأماكن المأثورة المتواترة في مكة المكرمة&#039;&#039;&#039; ، عبدالوهاب إبراهیم ابوسلیمان، لندن، موسسة الفرقان للتراث الإسلامی،1431ق. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;6. الأیام المبرورة فی البقاع المقدسه&#039;&#039;&#039;، محمد لطفی جمعه، قاهره، عالم الکتب، 1998م. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;7. پنجاه سفرنامه حج قاجاری&#039;&#039;&#039;، به کوشش رسول جعفریان، تهران، نشر علم، ۱۳۸۹ش.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;8. التاریخ القویم لمکه و بیت الله الکریم&#039;&#039;&#039;، محمد طاهر الکردی، تحقیق ابن دهیش، بیروت، دار خضر، ۱۴۲۰ق.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;9. الجامع اللطیف فی فضل مکة و اهلها و بناء البیت الشریف&#039;&#039;&#039;، محمد ابن ظهیره (م ۹۸۶ق)، تحقیق علی عمر، قاهره، مکتبة الثقافة الدینیه، ۱۴۲۳ق.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;10. دار سیدة خدیجة بنت خویلد&#039;&#039;&#039; فی مکة المکرمة دراسة تاریخیه للدار و موقعها و عمارتها، احمد زکی یمانی، لندن، موسسة الفرقان للتراث الإسلامی،1434ق.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;11. رحلة ابن جبیر&#039;&#039;&#039;، محمد بن احمد ابن جبیر (م ۶۱۴ق)، بیروت، دار مکتبة الهلال، ۱۹۸۶م.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;12. الزهور المقتطفه من تاریخ مکة المشرفه&#039;&#039;&#039;، محمد بن احمد التقی الفاسی (م ۸۳۲ق)، تحقیق محمد حسین الذهبی، مکه، مکتبه نزار مصطفی الباز، ۱۴۱۸ق.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;13. سفرنامه مکه&#039;&#039;&#039;، سلطان مراد میرزاحسام‌ السلطنه، به کوشش رسول جعفریان،تهران، نشر مشعر، ۱۳۷۴ش.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;14. الطبقات الکبری&#039;&#039;&#039;، محمد ابن سعد بن منیع (م ۲۳۰ق)، تحقیق محمد عبدالقادر، بیروت، دار الکتب العلمیه، ۱۴۱۰ق.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;15. فی منزل الوحی&#039;&#039;&#039;، محمد حسین هیکل، قاهره، هیئة المصریة العام للکتب، 2010م.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;16. مرآة الحرمين&#039;&#039;&#039;، ابراهیم رفعت پاشا، قاهره، مطبعة دارالکتب المصریة، 1344.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;17. میقات حج (فصلنامه)&#039;&#039;&#039;، تهران، حوزه نمایندگی ولی فقیه در امور حج و زیارت.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{پایان}}{{پایان}}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Faraji</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikihaj.com/index.php?title=%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87_%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA_%D8%AE%D8%AF%DB%8C%D8%AC%D9%87(%D8%B3)&amp;diff=54227</id>
		<title>خانه حضرت خدیجه(س)</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikihaj.com/index.php?title=%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87_%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA_%D8%AE%D8%AF%DB%8C%D8%AC%D9%87(%D8%B3)&amp;diff=54227"/>
		<updated>2023-07-12T11:27:02Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Faraji: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{در دست ویرایش|ماه=[[تیر]]|روز=[[۱]]|سال=[[۱۴۰۲]]|کاربر=Kamran  }}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[رده:مقاله‌های در حال ویرایش]]&lt;br /&gt;
 {{جعبه اطلاعات بنا&lt;br /&gt;
 | عنوان = خانه [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]]&lt;br /&gt;
 | تصویر = دار خدیجه2.jpg&lt;br /&gt;
 | اندازه تصویر =&lt;br /&gt;
 | پیوند تصویر = &lt;br /&gt;
 | توضیح تصویر =  &lt;br /&gt;
 | نام‌های دیگر = [[مولد فاطمه]]&lt;br /&gt;
 | مکان = [[مکه]]، [[زقاق العطارین| زقاق الحجر]]&lt;br /&gt;
 | کاربری = &lt;br /&gt;
 | بزرگداشت نزد = &lt;br /&gt;
 | وابسته به دین/مذهب = [[اسلام]]، [[شیعه]]&lt;br /&gt;
 | باورها = &lt;br /&gt;
 | آیین‌ها = &lt;br /&gt;
 | احکام = &lt;br /&gt;
 | زیارت کنندگان = &lt;br /&gt;
 | بازدیدکنندگان = &lt;br /&gt;
 | زمان پایه‌گذاری =&lt;br /&gt;
 | بنیانگذار = &lt;br /&gt;
 | رویدادها = نزول وحی بر پیامبر (ص)، تولد فاطمه (س)&lt;br /&gt;
 | بازسازی‌ها = &lt;br /&gt;
 | بازسازی کنندگان = &lt;br /&gt;
 | بخش‌های از میان رفته = &lt;br /&gt;
 | ویژگی‌های تاریخی = &lt;br /&gt;
 | متولیان = &lt;br /&gt;
 | مساحت = &lt;br /&gt;
 | طول = &lt;br /&gt;
 | عرض = &lt;br /&gt;
 | ارتفاع = &lt;br /&gt;
 | وضعیت بنا = از بین رفته&lt;br /&gt;
 | گنجایش = &lt;br /&gt;
 | امکانات = &lt;br /&gt;
 | بخش‌های بنا = &lt;br /&gt;
 | معمار = &lt;br /&gt;
 | سبک = &lt;br /&gt;
 | ویژگی‌ها = &lt;br /&gt;
 | گنبدها = &lt;br /&gt;
 | مناره‌ها = &lt;br /&gt;
 | درها = &lt;br /&gt;
 | رواق‌ها = &lt;br /&gt;
 | صحن‌ها = &lt;br /&gt;
 | ایوان‌ها = &lt;br /&gt;
 | گرداننده = &lt;br /&gt;
 | نهاد وابسته = &lt;br /&gt;
 | نهاد نگهدارنده = &lt;br /&gt;
 | مدیر = &lt;br /&gt;
 | روحانی = &lt;br /&gt;
 | نهادهای زیر مجموعه = &lt;br /&gt;
 | ثبت در = &lt;br /&gt;
 | شماره ثبت = &lt;br /&gt;
 | تاریخ ثبت = &lt;br /&gt;
 | وبگاه = &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;خانه [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]]&#039;&#039;&#039; محل زندگی [[حضرت محمد (ص)|پیامبر(ص)]] با [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] در [[مکه]] بوده است. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
این خانه محل تولد [[حضرت فاطمه (س)]] و دیگر فرزندان  [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] بود و بسیاری از [[آیات مکی]] قرآن نیز در آن نازل شده است. همچنین محل درگذشت [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] همین خانه گزارش شده است. خانه  [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] در ساخت و سازهای  [[آل سعود]] از بین رفته است.&lt;br /&gt;
==موقعیت==&lt;br /&gt;
خانه  [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] در [[مکه]] و در [[کوچه عطارها]]([[زقاق العطارین]])&amp;lt;ref&amp;gt;نک: أخبار مکة، الأزرقی، ج‏2، ص 78- 87؛ دار سیدة خدیجة بنت خویلد، ص 94.&amp;lt;/ref&amp;gt; که بعدها به [[کوچه زرگرها ([[زقاق الصوغ]]) و [[کوچه سنگ]]([[زقاق الحجر]]) شهرت یافته&amp;lt;ref&amp;gt; دار سیدة خدیجة بنت خویلد، ص 94.&amp;lt;/ref&amp;gt; و در مجاورت خانه [[ابوسفیان]] قرار داشته است.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1_%D9%85%DA%A9%D9%87_%D8%A7%D8%B2%D8%B1%D9%82%DB%8C_%D8%B1%D8%B4%D8%AF%DB%8C_%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AD_%D8%AC2.pdf&amp;amp;page=199  أخبار مکة، الأزرقی، ج‏2، ص 199.]&amp;lt;/ref&amp;gt; این کوچه از یک‌سو به [[مسجد الحرام]] می‌رسیده است.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1_%D9%85%DA%A9%D9%87_%D8%A7%D8%B2%D8%B1%D9%82%DB%8C_%D8%B1%D8%B4%D8%AF%DB%8C_%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AD_%D8%AC2.pdf&amp;amp;page=87 أخبار مکة، الأزرقی، ج2، ص 87]؛ الزهور المقتطفة من تاریخ مکة المشرفة، ص 99.&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==نام‌های خانه==&lt;br /&gt;
این خانه به دلیل سکونت [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] به دار (خانه) [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] شهرت یافته است و همچنین به دلیل ولادت [[حضرت فاطمه(س)]] در آن  به نام مولد (زادگاه) [[فاطمه(س)]] نیز مشهور است.&amp;lt;ref&amp;gt;الزهور المقتطفة من تاریخ مکة المشرفة، ص،99.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==سرگذشت خانه==&lt;br /&gt;
این خانه محل زندگی پیامبر(ص) با [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] بوده&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1_%D9%85%DA%A9%D9%87_%D8%A7%D8%B2%D8%B1%D9%82%DB%8C_%D8%B1%D8%B4%D8%AF%DB%8C_%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AD_%D8%AC2.pdf&amp;amp;page=199  أخبار مکة، الأزرقی، ج‏2، ص 199.]&amp;lt;/ref&amp;gt; و بسیاری از [[آیات مکی]] قرآن کریم در این خانه نازل شده است.&amp;lt;ref&amp;gt;الزهور المقتطفة من تاریخ مکة المشرفة، ص99.&amp;lt;/ref&amp;gt; همچنین [[حضرت فاطمه(س)]] و دیگر فرزندان  [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] در این خانه بدنیا آمده اند.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1_%D9%85%DA%A9%D9%87_%D8%A7%D8%B2%D8%B1%D9%82%DB%8C_%D8%B1%D8%B4%D8%AF%DB%8C_%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AD_%D8%AC2.pdf&amp;amp;page=199  أخبار مکة، الأزرقی، ج‏2، ص 199.]&amp;lt;/ref&amp;gt; محل درگذشت  [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] نیز همین خانه گزارش شده است و [[پیامبر (ص)]] پس از آن تا زمان هجرت به مدینه در این خانه ساکن بود.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1_%D9%85%DA%A9%D9%87_%D8%A7%D8%B2%D8%B1%D9%82%DB%8C_%D8%B1%D8%B4%D8%AF%DB%8C_%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AD_%D8%AC2.pdf&amp;amp;page=199  أخبار مکة، الأزرقی، ج‏2، ص 199.]&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
به گفته ابوالولید ازرقی، تاریخ‌نگار شافعی قرن سوم قمری، خانه بعد از مهاجرت پیامبر به مدینه به تصرف [[عقیل بن ابی‌طالب]] درآمد. [[معاویة بن ابی‌سفیان]] آن خانه را خرید و تبدیل به مسجد کرده و از خانه پدرش [[ابوسفیان]] دری به آن باز کرد.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1_%D9%85%DA%A9%D9%87_%D8%A7%D8%B2%D8%B1%D9%82%DB%8C_%D8%B1%D8%B4%D8%AF%DB%8C_%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AD_%D8%AC2.pdf&amp;amp;page=199  أخبار مکة، الأزرقی، ج‏2، ص 199.]؛ الجامع اللطیف، ص 286؛ التاریخ القویم، ج1، ص 289.&amp;lt;/ref&amp;gt; ازرقی در جایی دیگر می‌گوید خانه را [[معتب]]، پسر [[ابولهب]] و پسرعموی پیامبر، از دشمنان سرسخت آن حضرت پس از مهاجرت [[پیامبر(ص)‏]] اشغال نمود&amp;lt;ref&amp;gt;الطبقات‌الکبری، ج‏4، ص45.&amp;lt;/ref&amp;gt; و پیامبر(ص) پس از [[فتح مکه]]، خانه را مطالبه نکرد.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1_%D9%85%DA%A9%D9%87_%D8%A7%D8%B2%D8%B1%D9%82%DB%8C_%D8%B1%D8%B4%D8%AF%DB%8C_%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AD_%D8%AC2.pdf&amp;amp;page=245 أخبار مکة، الأزرقی، ج‏2، ص 245.]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
==خانه خدیجه(س) در گزارش‌های تاریخی و سفرنامه‌ها==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===گزارش‌های تاریخی===&lt;br /&gt;
اطلاعات مربوط به خانه [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] و مشخصات آن، در منابع تاریخی، جغرافیایی و سفرنامه‌های مکه در دوره‌های مختلف ثبت و ضبط شده است و حاجیان به زیارت این خانه می‌رفتند. برخی از این گزارش‌ها عبارت است از:&lt;br /&gt;
*ابن جبیر(م. ۶۱۴ق) ‏در سفرنامه مربوط به قرن ششم قمری‌اش، این خانه را معرفی کرده و از وجود بنایی به نام [[گنبد وحی]] ([[قبة الوحی]]: جایی که بر پیامبر وحی می‌شده) در این خانه و گنبدی کوچک بر محل به دنیا آمدن [[حضرت فاطمه (س)]] خبر داده و گفته است که حسنین (ع) نیز در این خانه به دنیا آمده‌اند.&amp;lt;ref&amp;gt;رحلة ابن جبیر، ص81 – 82.&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
*در زمان فاسی (م. ۸۳۲ ق) نیز خانه را «[[مولد فاطمه]]» می‌خوانده‌اند و از مکان‌هایی بوده که زائران به زیارتش می‌رفته‌اند و در نظر مردم با فضیلت‌ترین خانه مکه بوده است.&amp;lt;ref&amp;gt;الزهور المقتطفة من تاریخ مکة المشرفة، ص 99.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
*علی طبری (م. ۱۰۷۰ق) از سه مکان زیارتی جدا در این محل ـ [[مولد فاطمه]]، خانه [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] و [[قبة الوحی]] ـ یاد کرده که هر کدام دری جداگانه داشته‌اند.&amp;lt;ref&amp;gt;الأرج المسکی فی التاریخ المکی، ص 70.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
*نویسنده مرآة الحرمین (تألیف: ۱۳۱۸–۱۳۲۵ق) درباره مشاهداتش از خانه و اشیای درون آن، تاریخچه‌ای از تعمیرات و بازسازی‌های آن نیز به دست داده است.&amp;lt;ref&amp;gt;مرآة الحرمین، ج‏1، ص 189ـ 192.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
*محمد حسین هیکل (م.1376ق) نویسنده مصری که در سال 1354ق از این مکان بازدید کرده است، در این باره می نویسد : وهابی ها ... محل ولادت حضرت فاطمه (س) را تخریب کرده اند و در حال حاضر این محل فضای خالی است و اثری از آن نیست.&amp;lt;ref&amp;gt;فی منزل الوحی، ص 227.&amp;lt;/ref&amp;gt; محمد لطفی جمعه نیز در سفرنامه خود تخریب خانه را تایید کرده است.&amp;lt;ref&amp;gt;الأیام المبرورة فی البقاع المقدسه، ص 78.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
*در جمادی الاول سال 1370ق [[ملک عبدالعزیز]] اجازه ساخت ساختمانی برای مدرسه حفظ قرآن کریم در زمین خانه [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] را به [[شیخ عباس یوسف قطان]] داد.&amp;lt;ref&amp;gt;دار سیدة خدیجه بنت خویلد، ص 58؛ اعلام الحجاز في القرن الرابع عشر، ص 85.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
*سر انجام در سال ١۴١٠ه .ق ساختمان حفظ قرآن نیز براى توسعه فضاهاى حرم شريف در ضلع شرقى، تخريب شد. دست اندركاران طرح در ضمن عمليات تخريب مستقلات منطقه، به وجود مكان‌هايى باستانى پى‌بردند و معلوم شد مكانى كه اين آثار تاريخى در آن يافت شده همان خانه [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] است.&amp;lt;ref&amp;gt;دار سیدة خدیجه بنت خویلد، ص 60؛ الأماكن المأثورة المتواترة في مكة المكرمة ، ص 249.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===سفرنامه‌های ایرانی===&lt;br /&gt;
خانه [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] از مکان‌های زیارتی عموم حجگزاران به ویژه شیعیان ایرانی بوده و در بسیاری از سفرنامه‌های حج ایرانیان، این مکان وصف شده است.&amp;lt;ref&amp;gt;نک: پنجاه سفرنامه حج قاجاری،ص 102؛ سفرنامه مکه، حسام السلطنه، ص 529؛&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در سفرنامه‌ای از اواخر دوره [[ناصرالدین شاه قاجار]] (حک: ۱۳۱۳–۱۲۶۴ق) در وصف خانه [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] آمده است که صحنی سنگفرش از مرمر داشته، گنبدی بر [[مولد فاطمه|تولدگاه حضرت فاطمه (س)]] بوده و یک اتاق درآن با عنوان عبادتگاه [[پیامبر (ص)]] مشهور بوده است.&amp;lt;ref&amp;gt;میقات حج، ش63، ص70، سفرنامه منظوم از مؤلف ناشناخته&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در سال ۱۲۶۵ قمری، در محل خانه تکیه‌ای مشهور به «تکیة السیدة فاطمة» به همت [[حکومت عثمانی]] برای استفاده فقرا ساخته شد ولی به گفته محمد طاهر کردی (م. ۱۴۰۰ق) در روزگار وی، اثری از تکیه نیست؛ بلکه مدرسه‌ای دینی برای حفظ قرآن کریم است که شهردار مکه [[شیخ عباس یوسف قطان]] (م. ۱۳۷۰ق) بنا کرده است.&amp;lt;ref&amp;gt;التاریخ القویم، ج‏1، ص289-290.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==گالری==&lt;br /&gt;
====موقعیت خانه حضرت خدیجه(س) در شهر مکه====&lt;br /&gt;
&amp;lt;gallery mode=&amp;quot;packed&amp;quot; heights=&amp;quot;150px&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
پرونده:نقشه خانه حضرت خدیجه(س) 1.jpg|صدر اسلام&lt;br /&gt;
پرونده:نقشه خانه حضرت خدیجه(س) 4.JPG|بعد از آخرین توسعه حرم&lt;br /&gt;
&amp;lt;/gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
===== تصویر مدرسه حفظ قرآن که بر روی خانه حضرت خدیجه(س) ساخته شد=====&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;gallery mode=&amp;quot;packed&amp;quot; heights=&amp;quot;150px&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
پرونده:مدرسه حفظ قرآن کریم 1.jpg&lt;br /&gt;
پرونده:مدرسه حفظ قرآن کریم 2.jpg&lt;br /&gt;
&amp;lt;/gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
====نمایان شدن خانه حضرت خدیجه(س) بعد از تخریب مدرسه حفظ====&lt;br /&gt;
&amp;lt;gallery mode=&amp;quot;packed&amp;quot; heights=&amp;quot;150px&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
پرونده:تخریب مدرسه حفظ 1.jpg| &lt;br /&gt;
پرونده:تخریب مدرسه حفظ 2.jpg&lt;br /&gt;
پرونده:تخریب مدرسه حفظ 3.jpg&lt;br /&gt;
پرونده:خانه حضرت خدیجه(س).jpg&lt;br /&gt;
پرونده:تصویر خانه حضرت خدیجه قبل از تخریب کامل 1.jpg&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;/gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
====نقشه های خانه حضرت خدیجه(س)====&lt;br /&gt;
&amp;lt;gallery mode=&amp;quot;packed&amp;quot; heights=&amp;quot;150px&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
پرونده:&lt;br /&gt;
پرونده:نقشه خانه حضرت خدیجه(س) 3.jpg&lt;br /&gt;
پرونده:نقشه خانه حضرت خدیجه(س) 2.jpg&lt;br /&gt;
&amp;lt;/gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==پانویس==&lt;br /&gt;
{{پانویس}}&lt;br /&gt;
==منابع==&lt;br /&gt;
{{منابع}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;1. آثار اسلامی مکه و مدینه&#039;&#039;&#039;، رسول جعفریان، تهران، مشعر، ۱۳۸۶ش.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;2. [[اخبار مکه (ازرقی)|اخبار مکه]] و ما جاء فیها من الآثار&#039;&#039;&#039;، محمد بن عبدالله الازرقی (م ۲۴۸ق)، تحقیق رشدی الصالح ملحس، بیروت، دار الاندلس، ۱۴۱۶ق.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;3. الارج المسکی فی التاریخ المکی&#039;&#039;&#039;، علی بن عبدالقادر الطبری (م ۱۰۷۰ق)، تصحیح اشرف احمد جمال، مکه، مکتبه التجاریه، ۱۴۱۶ق.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;4. اعلام الحجاز في القرن الرابع عشر&#039;&#039;&#039;، محمدعلی مغربی، جدة، تهامة، 1401ق.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;5. الأماكن المأثورة المتواترة في مكة المكرمة&#039;&#039;&#039; ، عبدالوهاب إبراهیم ابوسلیمان، لندن، موسسة الفرقان للتراث الإسلامی،1431ق. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;6. الأیام المبرورة فی البقاع المقدسه&#039;&#039;&#039;، محمد لطفی جمعه، قاهره، عالم الکتب، 1998م. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;7. پنجاه سفرنامه حج قاجاری&#039;&#039;&#039;، به کوشش رسول جعفریان، تهران، نشر علم، ۱۳۸۹ش.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;8. التاریخ القویم لمکه و بیت الله الکریم&#039;&#039;&#039;، محمد طاهر الکردی، تحقیق ابن دهیش، بیروت، دار خضر، ۱۴۲۰ق.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;9. الجامع اللطیف فی فضل مکة و اهلها و بناء البیت الشریف&#039;&#039;&#039;، محمد ابن ظهیره (م ۹۸۶ق)، تحقیق علی عمر، قاهره، مکتبة الثقافة الدینیه، ۱۴۲۳ق.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;10. دار سیدة خدیجة بنت خویلد&#039;&#039;&#039; فی مکة المکرمة دراسة تاریخیه للدار و موقعها و عمارتها، احمد زکی یمانی، لندن، موسسة الفرقان للتراث الإسلامی،1434ق.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;11. رحلة ابن جبیر&#039;&#039;&#039;، محمد بن احمد ابن جبیر (م ۶۱۴ق)، بیروت، دار مکتبة الهلال، ۱۹۸۶م.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;12. الزهور المقتطفه من تاریخ مکة المشرفه&#039;&#039;&#039;، محمد بن احمد التقی الفاسی (م ۸۳۲ق)، تحقیق محمد حسین الذهبی، مکه، مکتبه نزار مصطفی الباز، ۱۴۱۸ق.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;13. سفرنامه مکه&#039;&#039;&#039;، سلطان مراد میرزاحسام‌ السلطنه، به کوشش رسول جعفریان،تهران، نشر مشعر، ۱۳۷۴ش.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;14. الطبقات الکبری&#039;&#039;&#039;، محمد ابن سعد بن منیع (م ۲۳۰ق)، تحقیق محمد عبدالقادر، بیروت، دار الکتب العلمیه، ۱۴۱۰ق.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;15. فی منزل الوحی&#039;&#039;&#039;، محمد حسین هیکل، قاهره، هیئة المصریة العام للکتب، 2010م.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;16. مرآة الحرمين&#039;&#039;&#039;، ابراهیم رفعت پاشا، قاهره، مطبعة دارالکتب المصریة، 1344.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;17. میقات حج (فصلنامه)&#039;&#039;&#039;، تهران، حوزه نمایندگی ولی فقیه در امور حج و زیارت.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{پایان}}{{پایان}}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Faraji</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikihaj.com/index.php?title=%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87_%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA_%D8%AE%D8%AF%DB%8C%D8%AC%D9%87(%D8%B3)&amp;diff=54226</id>
		<title>خانه حضرت خدیجه(س)</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikihaj.com/index.php?title=%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87_%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA_%D8%AE%D8%AF%DB%8C%D8%AC%D9%87(%D8%B3)&amp;diff=54226"/>
		<updated>2023-07-12T11:14:57Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Faraji: /* گالری */&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{در دست ویرایش|ماه=[[تیر]]|روز=[[۱]]|سال=[[۱۴۰۲]]|کاربر=Kamran  }}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[رده:مقاله‌های در حال ویرایش]]&lt;br /&gt;
 {{جعبه اطلاعات بنا&lt;br /&gt;
 | عنوان = خانه [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]]&lt;br /&gt;
 | تصویر = دار خدیجه2.jpg&lt;br /&gt;
 | اندازه تصویر =&lt;br /&gt;
 | پیوند تصویر = &lt;br /&gt;
 | توضیح تصویر =  &lt;br /&gt;
 | نام‌های دیگر = [[مولد فاطمه]]&lt;br /&gt;
 | مکان = [[مکه]]، [[زقاق العطارین| زقاق الحجر]]&lt;br /&gt;
 | کاربری = &lt;br /&gt;
 | بزرگداشت نزد = &lt;br /&gt;
 | وابسته به دین/مذهب = [[اسلام]]، [[شیعه]]&lt;br /&gt;
 | باورها = &lt;br /&gt;
 | آیین‌ها = &lt;br /&gt;
 | احکام = &lt;br /&gt;
 | زیارت کنندگان = &lt;br /&gt;
 | بازدیدکنندگان = &lt;br /&gt;
 | زمان پایه‌گذاری =&lt;br /&gt;
 | بنیانگذار = &lt;br /&gt;
 | رویدادها = نزول وحی بر پیامبر (ص)، تولد فاطمه (س)&lt;br /&gt;
 | بازسازی‌ها = &lt;br /&gt;
 | بازسازی کنندگان = &lt;br /&gt;
 | بخش‌های از میان رفته = &lt;br /&gt;
 | ویژگی‌های تاریخی = &lt;br /&gt;
 | متولیان = &lt;br /&gt;
 | مساحت = &lt;br /&gt;
 | طول = &lt;br /&gt;
 | عرض = &lt;br /&gt;
 | ارتفاع = &lt;br /&gt;
 | وضعیت بنا = از بین رفته&lt;br /&gt;
 | گنجایش = &lt;br /&gt;
 | امکانات = &lt;br /&gt;
 | بخش‌های بنا = &lt;br /&gt;
 | معمار = &lt;br /&gt;
 | سبک = &lt;br /&gt;
 | ویژگی‌ها = &lt;br /&gt;
 | گنبدها = &lt;br /&gt;
 | مناره‌ها = &lt;br /&gt;
 | درها = &lt;br /&gt;
 | رواق‌ها = &lt;br /&gt;
 | صحن‌ها = &lt;br /&gt;
 | ایوان‌ها = &lt;br /&gt;
 | گرداننده = &lt;br /&gt;
 | نهاد وابسته = &lt;br /&gt;
 | نهاد نگهدارنده = &lt;br /&gt;
 | مدیر = &lt;br /&gt;
 | روحانی = &lt;br /&gt;
 | نهادهای زیر مجموعه = &lt;br /&gt;
 | ثبت در = &lt;br /&gt;
 | شماره ثبت = &lt;br /&gt;
 | تاریخ ثبت = &lt;br /&gt;
 | وبگاه = &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;خانه [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]]&#039;&#039;&#039; محل زندگی [[حضرت محمد (ص)|پیامبر(ص)]] با [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] در [[مکه]] بوده است. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
این خانه محل تولد [[حضرت فاطمه (س)]] و دیگر فرزندان  [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] بود و بسیاری از [[آیات مکی]] قرآن نیز در آن نازل شده است. همچنین محل درگذشت [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] همین خانه گزارش شده است. خانه  [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] در ساخت و سازهای  [[آل سعود]] از بین رفته است.&lt;br /&gt;
==موقعیت==&lt;br /&gt;
خانه  [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] در [[مکه]] و در [[کوچه عطارها]]([[زقاق العطارین]])&amp;lt;ref&amp;gt;نک: أخبار مکة، الأزرقی، ج‏2، ص 78- 87؛ دار سیدة خدیجة بنت خویلد، ص 94.&amp;lt;/ref&amp;gt; که بعدها به [[کوچه زرگرها ([[زقاق الصوغ]]) و [[کوچه سنگ]]([[زقاق الحجر]]) شهرت یافته&amp;lt;ref&amp;gt; دار سیدة خدیجة بنت خویلد، ص 94.&amp;lt;/ref&amp;gt; و در مجاورت خانه [[ابوسفیان]] قرار داشته است.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1_%D9%85%DA%A9%D9%87_%D8%A7%D8%B2%D8%B1%D9%82%DB%8C_%D8%B1%D8%B4%D8%AF%DB%8C_%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AD_%D8%AC2.pdf&amp;amp;page=199  أخبار مکة، الأزرقی، ج‏2، ص 199.]&amp;lt;/ref&amp;gt; این کوچه از یک‌سو به [[مسجد الحرام]] می‌رسیده است.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1_%D9%85%DA%A9%D9%87_%D8%A7%D8%B2%D8%B1%D9%82%DB%8C_%D8%B1%D8%B4%D8%AF%DB%8C_%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AD_%D8%AC2.pdf&amp;amp;page=87 أخبار مکة، الأزرقی، ج2، ص 87]؛ الزهور المقتطفة من تاریخ مکة المشرفة، ص 99.&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==نام‌های خانه==&lt;br /&gt;
این خانه به دلیل سکونت [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] به دار (خانه) [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] شهرت یافته است و همچنین به دلیل ولادت [[حضرت فاطمه(س)]] در آن  به نام مولد (زادگاه) [[فاطمه(س)]] نیز مشهور است.&amp;lt;ref&amp;gt;الزهور المقتطفة من تاریخ مکة المشرفة، ص،99.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==سرگذشت خانه==&lt;br /&gt;
این خانه محل زندگی پیامبر(ص) با [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] بوده&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1_%D9%85%DA%A9%D9%87_%D8%A7%D8%B2%D8%B1%D9%82%DB%8C_%D8%B1%D8%B4%D8%AF%DB%8C_%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AD_%D8%AC2.pdf&amp;amp;page=199  أخبار مکة، الأزرقی، ج‏2، ص 199.]&amp;lt;/ref&amp;gt; و بسیاری از [[آیات مکی]] قرآن کریم در این خانه نازل شده است.&amp;lt;ref&amp;gt;الزهور المقتطفة من تاریخ مکة المشرفة، ص99.&amp;lt;/ref&amp;gt; همچنین [[حضرت فاطمه(س)]] و دیگر فرزندان  [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] در این خانه بدنیا آمده اند.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1_%D9%85%DA%A9%D9%87_%D8%A7%D8%B2%D8%B1%D9%82%DB%8C_%D8%B1%D8%B4%D8%AF%DB%8C_%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AD_%D8%AC2.pdf&amp;amp;page=199  أخبار مکة، الأزرقی، ج‏2، ص 199.]&amp;lt;/ref&amp;gt; محل درگذشت  [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] نیز همین خانه گزارش شده است و [[پیامبر (ص)]] پس از آن تا زمان هجرت به مدینه در این خانه ساکن بود.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1_%D9%85%DA%A9%D9%87_%D8%A7%D8%B2%D8%B1%D9%82%DB%8C_%D8%B1%D8%B4%D8%AF%DB%8C_%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AD_%D8%AC2.pdf&amp;amp;page=199  أخبار مکة، الأزرقی، ج‏2، ص 199.]&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
به گفته ابوالولید ازرقی، تاریخ‌نگار شافعی قرن سوم قمری، خانه بعد از مهاجرت پیامبر به مدینه به تصرف [[عقیل بن ابی‌طالب]] درآمد. [[معاویة بن ابی‌سفیان]] آن خانه را خرید و تبدیل به مسجد کرده و از خانه پدرش [[ابوسفیان]] دری به آن باز کرد.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1_%D9%85%DA%A9%D9%87_%D8%A7%D8%B2%D8%B1%D9%82%DB%8C_%D8%B1%D8%B4%D8%AF%DB%8C_%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AD_%D8%AC2.pdf&amp;amp;page=199  أخبار مکة، الأزرقی، ج‏2، ص 199.]؛ الجامع اللطیف، ص 286؛ التاریخ القویم، ج1، ص 289.&amp;lt;/ref&amp;gt; ازرقی در جایی دیگر می‌گوید خانه را [[معتب]]، پسر [[ابولهب]] و پسرعموی پیامبر، از دشمنان سرسخت آن حضرت پس از مهاجرت [[پیامبر(ص)‏]] اشغال نمود&amp;lt;ref&amp;gt;الطبقات‌الکبری، ج‏4، ص45.&amp;lt;/ref&amp;gt; و پیامبر(ص) پس از [[فتح مکه]]، خانه را مطالبه نکرد.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1_%D9%85%DA%A9%D9%87_%D8%A7%D8%B2%D8%B1%D9%82%DB%8C_%D8%B1%D8%B4%D8%AF%DB%8C_%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AD_%D8%AC2.pdf&amp;amp;page=245 أخبار مکة، الأزرقی، ج‏2، ص 245.]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
==خانه خدیجه(س) در گزارش‌های تاریخی و سفرنامه‌ها==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===گزارش‌های تاریخی===&lt;br /&gt;
اطلاعات مربوط به خانه [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] و مشخصات آن، در منابع تاریخی، جغرافیایی و سفرنامه‌های مکه در دوره‌های مختلف ثبت و ضبط شده است و حاجیان به زیارت این خانه می‌رفتند. برخی از این گزارش‌ها عبارت است از:&lt;br /&gt;
*ابن جبیر(م. ۶۱۴ق) ‏در سفرنامه مربوط به قرن ششم قمری‌اش، این خانه را معرفی کرده و از وجود بنایی به نام [[گنبد وحی]] ([[قبة الوحی]]: جایی که بر پیامبر وحی می‌شده) در این خانه و گنبدی کوچک بر محل به دنیا آمدن [[حضرت فاطمه (س)]] خبر داده و گفته است که حسنین (ع) نیز در این خانه به دنیا آمده‌اند.&amp;lt;ref&amp;gt;رحلة ابن جبیر، ص81 – 82.&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
*در زمان فاسی (م. ۸۳۲ ق) نیز خانه را «[[مولد فاطمه]]» می‌خوانده‌اند و از مکان‌هایی بوده که زائران به زیارتش می‌رفته‌اند و در نظر مردم با فضیلت‌ترین خانه مکه بوده است.&amp;lt;ref&amp;gt;الزهور المقتطفة من تاریخ مکة المشرفة، ص 99.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
*علی طبری (م. ۱۰۷۰ق) از سه مکان زیارتی جدا در این محل ـ [[مولد فاطمه]]، خانه [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] و [[قبة الوحی]] ـ یاد کرده که هر کدام دری جداگانه داشته‌اند.&amp;lt;ref&amp;gt;الأرج المسکی فی التاریخ المکی، ص 70.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
*نویسنده مرآة الحرمین (تألیف: ۱۳۱۸–۱۳۲۵ق) درباره مشاهداتش از خانه و اشیای درون آن، تاریخچه‌ای از تعمیرات و بازسازی‌های آن نیز به دست داده است.&amp;lt;ref&amp;gt;مرآة الحرمین، ج‏1، ص 189ـ 192.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
*محمد حسین هیکل (م.1376ق) نویسنده مصری که در سال 1354ق از این مکان بازدید کرده است، در این باره می نویسد : وهابی ها ... محل ولادت حضرت فاطمه (س) را تخریب کرده اند و در حال حاضر این محل فضای خالی است و اثری از آن نیست.&amp;lt;ref&amp;gt;فی منزل الوحی، ص 227.&amp;lt;/ref&amp;gt; محمد لطفی جمعه نیز در سفرنامه خود تخریب خانه را تایید کرده است.&amp;lt;ref&amp;gt;الأیام المبرورة فی البقاع المقدسه، ص 78.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
*در جمادی الاول سال 1370ق ملک عبدالعزیز اجازه ساخت ساختمانی برای مدرسه حفظ قرآن کریم در زمین خانه حضرت خدیجه(س) را به شیخ عباس یوسف قطان داد.&amp;lt;ref&amp;gt;دار سیدة خدیجه بنت خویلد، ص 58؛ اعلام الحجاز في القرن الرابع عشر، ص 85.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
*سر انجام در سال ١۴١٠ه .ق ساختمان حفظ قرآن نیز براى توسعه فضاهاى حرم شريف در ضلع شرقى، تخريب شد. دست اندركاران طرح در ضمن عمليات تخريب مستقلات منطقه، به وجود مكان‌هايى باستانى پى‌بردند و معلوم شد مكانى كه اين آثار تاريخى در آن يافت شده همان خانه حضرت خديجه(س) است.&amp;lt;ref&amp;gt;دار سیدة خدیجه بنت خویلد، ص 60؛ الأماكن المأثورة المتواترة في مكة المكرمة ، ص 249.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===سفرنامه‌های ایرانی===&lt;br /&gt;
خانه [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] از مکان‌های زیارتی عموم حجگزاران به ویژه شیعیان ایرانی بوده و در بسیاری از سفرنامه‌های حج ایرانیان، این مکان وصف شده است.&amp;lt;ref&amp;gt;نک: پنجاه سفرنامه حج قاجاری،ص 102؛ سفرنامه مکه، حسام السلطنه، ص 529؛&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در سفرنامه‌ای از اواخر دوره [[ناصرالدین شاه قاجار]] (حک: ۱۳۱۳–۱۲۶۴ق) در وصف خانه [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] آمده است که صحنی سنگفرش از مرمر داشته، گنبدی بر [[مولد فاطمه|تولدگاه حضرت فاطمه (س)]] بوده و یک اتاق درآن با عنوان عبادتگاه [[پیامبر (ص)]] مشهور بوده است.&amp;lt;ref&amp;gt;میقات حج، ش63، ص70، سفرنامه منظوم از مؤلف ناشناخته&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در سال ۱۲۶۵ قمری، در محل خانه تکیه‌ای مشهور به «تکیة السیدة فاطمة» به همت [[حکومت عثمانی]] برای استفاده فقرا ساخته شد ولی به گفته محمد طاهر کردی (م. ۱۴۰۰ق) در روزگار وی، اثری از تکیه نیست؛ بلکه مدرسه‌ای دینی برای حفظ قرآن کریم است که شهردار مکه [[شیخ عباس یوسف قطان]] (م. ۱۳۷۰ق) بنا کرده است.&amp;lt;ref&amp;gt;التاریخ القویم، ج‏1، ص289-290.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==گالری==&lt;br /&gt;
====موقعیت خانه حضرت خدیجه(س) در شهر مکه====&lt;br /&gt;
&amp;lt;gallery mode=&amp;quot;packed&amp;quot; heights=&amp;quot;150px&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
پرونده:نقشه خانه حضرت خدیجه(س) 1.jpg|صدر اسلام&lt;br /&gt;
پرونده:نقشه خانه حضرت خدیجه(س) 4.JPG|بعد از آخرین توسعه حرم&lt;br /&gt;
&amp;lt;/gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
===== تصویر مدرسه حفظ قرآن که بر روی خانه حضرت خدیجه(س) ساخته شد=====&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;gallery mode=&amp;quot;packed&amp;quot; heights=&amp;quot;150px&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
پرونده:مدرسه حفظ قرآن کریم 1.jpg&lt;br /&gt;
پرونده:مدرسه حفظ قرآن کریم 2.jpg&lt;br /&gt;
&amp;lt;/gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
====نمایان شدن خانه حضرت خدیجه(س) بعد از تخریب مدرسه حفظ====&lt;br /&gt;
&amp;lt;gallery mode=&amp;quot;packed&amp;quot; heights=&amp;quot;150px&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
پرونده:تخریب مدرسه حفظ 1.jpg| &lt;br /&gt;
پرونده:تخریب مدرسه حفظ 2.jpg&lt;br /&gt;
پرونده:تخریب مدرسه حفظ 3.jpg&lt;br /&gt;
پرونده:خانه حضرت خدیجه(س).jpg&lt;br /&gt;
پرونده:تصویر خانه حضرت خدیجه قبل از تخریب کامل 1.jpg&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;/gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
====نقشه های خانه حضرت خدیجه(س)====&lt;br /&gt;
&amp;lt;gallery mode=&amp;quot;packed&amp;quot; heights=&amp;quot;150px&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
پرونده:&lt;br /&gt;
پرونده:نقشه خانه حضرت خدیجه(س) 3.jpg&lt;br /&gt;
پرونده:نقشه خانه حضرت خدیجه(س) 2.jpg&lt;br /&gt;
&amp;lt;/gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==پانویس==&lt;br /&gt;
{{پانویس}}&lt;br /&gt;
==منابع==&lt;br /&gt;
{{منابع}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;1. آثار اسلامی مکه و مدینه&#039;&#039;&#039;، رسول جعفریان، تهران، مشعر، ۱۳۸۶ش.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;2. [[اخبار مکه (ازرقی)|اخبار مکه]] و ما جاء فیها من الآثار&#039;&#039;&#039;، محمد بن عبدالله الازرقی (م ۲۴۸ق)، تحقیق رشدی الصالح ملحس، بیروت، دار الاندلس، ۱۴۱۶ق.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;3. الارج المسکی فی التاریخ المکی&#039;&#039;&#039;، علی بن عبدالقادر الطبری (م ۱۰۷۰ق)، تصحیح اشرف احمد جمال، مکه، مکتبه التجاریه، ۱۴۱۶ق.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;4. اعلام الحجاز في القرن الرابع عشر&#039;&#039;&#039;، محمدعلی مغربی، جدة، تهامة، 1401ق.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;5. الأماكن المأثورة المتواترة في مكة المكرمة&#039;&#039;&#039; ، عبدالوهاب إبراهیم ابوسلیمان، لندن، موسسة الفرقان للتراث الإسلامی،1431ق. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;6. الأیام المبرورة فی البقاع المقدسه&#039;&#039;&#039;، محمد لطفی جمعه، قاهره، عالم الکتب، 1998م. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;7. پنجاه سفرنامه حج قاجاری&#039;&#039;&#039;، به کوشش رسول جعفریان، تهران، نشر علم، ۱۳۸۹ش.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;8. التاریخ القویم لمکه و بیت الله الکریم&#039;&#039;&#039;، محمد طاهر الکردی، تحقیق ابن دهیش، بیروت، دار خضر، ۱۴۲۰ق.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;9. الجامع اللطیف فی فضل مکة و اهلها و بناء البیت الشریف&#039;&#039;&#039;، محمد ابن ظهیره (م ۹۸۶ق)، تحقیق علی عمر، قاهره، مکتبة الثقافة الدینیه، ۱۴۲۳ق.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;10. دار سیدة خدیجة بنت خویلد&#039;&#039;&#039; فی مکة المکرمة دراسة تاریخیه للدار و موقعها و عمارتها، احمد زکی یمانی، لندن، موسسة الفرقان للتراث الإسلامی،1434ق.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;11. رحلة ابن جبیر&#039;&#039;&#039;، محمد بن احمد ابن جبیر (م ۶۱۴ق)، بیروت، دار مکتبة الهلال، ۱۹۸۶م.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;12. الزهور المقتطفه من تاریخ مکة المشرفه&#039;&#039;&#039;، محمد بن احمد التقی الفاسی (م ۸۳۲ق)، تحقیق محمد حسین الذهبی، مکه، مکتبه نزار مصطفی الباز، ۱۴۱۸ق.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;13. سفرنامه مکه&#039;&#039;&#039;، سلطان مراد میرزاحسام‌ السلطنه، به کوشش رسول جعفریان،تهران، نشر مشعر، ۱۳۷۴ش.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;14. الطبقات الکبری&#039;&#039;&#039;، محمد ابن سعد بن منیع (م ۲۳۰ق)، تحقیق محمد عبدالقادر، بیروت، دار الکتب العلمیه، ۱۴۱۰ق.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;15. فی منزل الوحی&#039;&#039;&#039;، محمد حسین هیکل، قاهره، هیئة المصریة العام للکتب، 2010م.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;16. مرآة الحرمين&#039;&#039;&#039;، ابراهیم رفعت پاشا، قاهره، مطبعة دارالکتب المصریة، 1344.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;17. میقات حج (فصلنامه)&#039;&#039;&#039;، تهران، حوزه نمایندگی ولی فقیه در امور حج و زیارت.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{پایان}}{{پایان}}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Faraji</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D9%86%D9%82%D8%B4%D9%87_%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87_%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA_%D8%AE%D8%AF%DB%8C%D8%AC%D9%87(%D8%B3)_2.jpg&amp;diff=54225</id>
		<title>پرونده:نقشه خانه حضرت خدیجه(س) 2.jpg</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D9%86%D9%82%D8%B4%D9%87_%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87_%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA_%D8%AE%D8%AF%DB%8C%D8%AC%D9%87(%D8%B3)_2.jpg&amp;diff=54225"/>
		<updated>2023-07-12T11:13:44Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Faraji: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;== خلاصه ==&lt;br /&gt;
نقشه منزل حضرت خدیجه (س) و محل قرار گیری اتاق ها از برگرفته از کتاب دار السیدة خدیجه بنت خویلد، ص 56.&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Faraji</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87_%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA_%D8%AE%D8%AF%DB%8C%D8%AC%D9%87(%D8%B3).jpg&amp;diff=54224</id>
		<title>پرونده:خانه حضرت خدیجه(س).jpg</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87_%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA_%D8%AE%D8%AF%DB%8C%D8%AC%D9%87(%D8%B3).jpg&amp;diff=54224"/>
		<updated>2023-07-12T11:11:04Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Faraji: تصویری از خانه حضرت خدیجه(س) پس از تخریب مدرسه حفظ، بر گرفته از  برگرفته از کتاب دار السیدة خدیجه بنت خویلد، ص 92.&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;== خلاصه ==&lt;br /&gt;
تصویری از خانه حضرت خدیجه(س) پس از تخریب مدرسه حفظ، بر گرفته از  برگرفته از کتاب دار السیدة خدیجه بنت خویلد، ص 92.&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Faraji</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%AA%D8%AE%D8%B1%DB%8C%D8%A8_%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%B3%D9%87_%D8%AD%D9%81%D8%B8_3.jpg&amp;diff=54223</id>
		<title>پرونده:تخریب مدرسه حفظ 3.jpg</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%AA%D8%AE%D8%B1%DB%8C%D8%A8_%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%B3%D9%87_%D8%AD%D9%81%D8%B8_3.jpg&amp;diff=54223"/>
		<updated>2023-07-12T10:56:37Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Faraji: تصویری از تخریب مدرسه حفظ قرآن کریم در طرح نوسازی حرم مکی و نمایان شدن بخشهایی از خانه حضرت خدیجه(س)، برگرفته از کتاب دار السیدة خدیجه بنت خویلد، ص 98.&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;== خلاصه ==&lt;br /&gt;
تصویری از تخریب مدرسه حفظ قرآن کریم در طرح نوسازی حرم مکی و نمایان شدن بخشهایی از خانه حضرت خدیجه(س)، برگرفته از کتاب دار السیدة خدیجه بنت خویلد، ص 98.&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Faraji</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%AA%D8%AE%D8%B1%DB%8C%D8%A8_%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%B3%D9%87_%D8%AD%D9%81%D8%B8_2.jpg&amp;diff=54222</id>
		<title>پرونده:تخریب مدرسه حفظ 2.jpg</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%AA%D8%AE%D8%B1%DB%8C%D8%A8_%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%B3%D9%87_%D8%AD%D9%81%D8%B8_2.jpg&amp;diff=54222"/>
		<updated>2023-07-12T10:54:28Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Faraji: تصویری از تخریب مدرسه حفظ قرآن کریم در طرح نوسازی حرم مکی و نمایان شدن بخشهایی از خانه حضرت خدیجه(س)، برگرفته از کتاب دار السیدة خدیجه بنت خویلد، ص 97.&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;== خلاصه ==&lt;br /&gt;
تصویری از تخریب مدرسه حفظ قرآن کریم در طرح نوسازی حرم مکی و نمایان شدن بخشهایی از خانه حضرت خدیجه(س)، برگرفته از کتاب دار السیدة خدیجه بنت خویلد، ص 97.&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Faraji</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%AA%D8%AE%D8%B1%DB%8C%D8%A8_%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%B3%D9%87_%D8%AD%D9%81%D8%B8_1.jpg&amp;diff=54221</id>
		<title>پرونده:تخریب مدرسه حفظ 1.jpg</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%AA%D8%AE%D8%B1%DB%8C%D8%A8_%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%B3%D9%87_%D8%AD%D9%81%D8%B8_1.jpg&amp;diff=54221"/>
		<updated>2023-07-12T10:50:37Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Faraji: تصویری از تخریب مدرسه حفظ قرآن کریم در طرح نوسازی حرم مکی و نمایان شدن بخشهایی از خانه حضرت خدیجه(س)، برگرفته از کتاب دار السیدة خدیجه بنت خویلد، ص 96.&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;== خلاصه ==&lt;br /&gt;
 تصویری از تخریب مدرسه حفظ قرآن کریم در طرح نوسازی حرم مکی و نمایان شدن بخشهایی از خانه حضرت خدیجه(س)، برگرفته از کتاب دار السیدة خدیجه بنت خویلد، ص 96.&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Faraji</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D9%86%D9%82%D8%B4%D9%87_%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87_%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA_%D8%AE%D8%AF%DB%8C%D8%AC%D9%87(%D8%B3)_3.jpg&amp;diff=54220</id>
		<title>پرونده:نقشه خانه حضرت خدیجه(س) 3.jpg</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D9%86%D9%82%D8%B4%D9%87_%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87_%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA_%D8%AE%D8%AF%DB%8C%D8%AC%D9%87(%D8%B3)_3.jpg&amp;diff=54220"/>
		<updated>2023-07-12T10:43:54Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Faraji: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;== خلاصه ==&lt;br /&gt;
تصویر سه بعدی از خانه حضرت خدیجه (س)  برگرفته از کتاب دار السیدة خدیجه بنت خویلد، ص 73.&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Faraji</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%B3%D9%87_%D8%AD%D9%81%D8%B8_%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86_%DA%A9%D8%B1%DB%8C%D9%85_2.jpg&amp;diff=54219</id>
		<title>پرونده:مدرسه حفظ قرآن کریم 2.jpg</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%B3%D9%87_%D8%AD%D9%81%D8%B8_%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86_%DA%A9%D8%B1%DB%8C%D9%85_2.jpg&amp;diff=54219"/>
		<updated>2023-07-12T10:33:57Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Faraji: تصویر مدرسه حفظ قرآن کریم که در سال 1370 قمری بر روی خانه حضرت خدیجه ساخته شد. برگرفته از کتاب دار السیدة خدیجه بنت خویلد، ص 60.&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;== خلاصه ==&lt;br /&gt;
تصویر مدرسه حفظ قرآن کریم که در سال 1370 قمری بر روی خانه حضرت خدیجه ساخته شد. برگرفته از کتاب دار السیدة خدیجه بنت خویلد، ص 60.&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Faraji</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%B3%D9%87_%D8%AD%D9%81%D8%B8_%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86_%DA%A9%D8%B1%DB%8C%D9%85_1.jpg&amp;diff=54218</id>
		<title>پرونده:مدرسه حفظ قرآن کریم 1.jpg</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%B3%D9%87_%D8%AD%D9%81%D8%B8_%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86_%DA%A9%D8%B1%DB%8C%D9%85_1.jpg&amp;diff=54218"/>
		<updated>2023-07-12T10:27:58Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Faraji: مدرسه حفظ قرآن کریم که با اجازه ملک عبدالعزیز بر روی زمین خانه حضرت خدیجه(س) توسط شیخ عباس یوسف قطان ساخته شد. تصویر برگرفته از کتاب دار السیدة خدیجه بنت خویلد، ص 60.&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;== خلاصه ==&lt;br /&gt;
مدرسه حفظ قرآن کریم که با اجازه ملک عبدالعزیز بر روی زمین خانه حضرت خدیجه(س) توسط شیخ عباس یوسف قطان ساخته شد. تصویر برگرفته از کتاب دار السیدة خدیجه بنت خویلد، ص 60.&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Faraji</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D9%86%D9%82%D8%B4%D9%87_%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87_%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA_%D8%AE%D8%AF%DB%8C%D8%AC%D9%87(%D8%B3)_1.jpg&amp;diff=54217</id>
		<title>پرونده:نقشه خانه حضرت خدیجه(س) 1.jpg</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D9%86%D9%82%D8%B4%D9%87_%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87_%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA_%D8%AE%D8%AF%DB%8C%D8%AC%D9%87(%D8%B3)_1.jpg&amp;diff=54217"/>
		<updated>2023-07-12T10:19:39Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Faraji: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;== خلاصه ==&lt;br /&gt;
نقشه شهر مکه در صدر اسلام به همراه موقعیت خانه حضرت خدیجه(س) و چند محل دیگر برگرفته از کتاب دارالسیده خدیجه بنت خویلد صفحه 37-36.&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Faraji</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikihaj.com/index.php?title=%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87_%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA_%D8%AE%D8%AF%DB%8C%D8%AC%D9%87(%D8%B3)&amp;diff=54216</id>
		<title>خانه حضرت خدیجه(س)</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikihaj.com/index.php?title=%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87_%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA_%D8%AE%D8%AF%DB%8C%D8%AC%D9%87(%D8%B3)&amp;diff=54216"/>
		<updated>2023-07-12T09:01:25Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Faraji: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{در دست ویرایش|ماه=[[تیر]]|روز=[[۱]]|سال=[[۱۴۰۲]]|کاربر=Kamran  }}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[رده:مقاله‌های در حال ویرایش]]&lt;br /&gt;
 {{جعبه اطلاعات بنا&lt;br /&gt;
 | عنوان = خانه [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]]&lt;br /&gt;
 | تصویر = دار خدیجه2.jpg&lt;br /&gt;
 | اندازه تصویر =&lt;br /&gt;
 | پیوند تصویر = &lt;br /&gt;
 | توضیح تصویر =  &lt;br /&gt;
 | نام‌های دیگر = [[مولد فاطمه]]&lt;br /&gt;
 | مکان = [[مکه]]، [[زقاق العطارین| زقاق الحجر]]&lt;br /&gt;
 | کاربری = &lt;br /&gt;
 | بزرگداشت نزد = &lt;br /&gt;
 | وابسته به دین/مذهب = [[اسلام]]، [[شیعه]]&lt;br /&gt;
 | باورها = &lt;br /&gt;
 | آیین‌ها = &lt;br /&gt;
 | احکام = &lt;br /&gt;
 | زیارت کنندگان = &lt;br /&gt;
 | بازدیدکنندگان = &lt;br /&gt;
 | زمان پایه‌گذاری =&lt;br /&gt;
 | بنیانگذار = &lt;br /&gt;
 | رویدادها = نزول وحی بر پیامبر (ص)، تولد فاطمه (س)&lt;br /&gt;
 | بازسازی‌ها = &lt;br /&gt;
 | بازسازی کنندگان = &lt;br /&gt;
 | بخش‌های از میان رفته = &lt;br /&gt;
 | ویژگی‌های تاریخی = &lt;br /&gt;
 | متولیان = &lt;br /&gt;
 | مساحت = &lt;br /&gt;
 | طول = &lt;br /&gt;
 | عرض = &lt;br /&gt;
 | ارتفاع = &lt;br /&gt;
 | وضعیت بنا = از بین رفته&lt;br /&gt;
 | گنجایش = &lt;br /&gt;
 | امکانات = &lt;br /&gt;
 | بخش‌های بنا = &lt;br /&gt;
 | معمار = &lt;br /&gt;
 | سبک = &lt;br /&gt;
 | ویژگی‌ها = &lt;br /&gt;
 | گنبدها = &lt;br /&gt;
 | مناره‌ها = &lt;br /&gt;
 | درها = &lt;br /&gt;
 | رواق‌ها = &lt;br /&gt;
 | صحن‌ها = &lt;br /&gt;
 | ایوان‌ها = &lt;br /&gt;
 | گرداننده = &lt;br /&gt;
 | نهاد وابسته = &lt;br /&gt;
 | نهاد نگهدارنده = &lt;br /&gt;
 | مدیر = &lt;br /&gt;
 | روحانی = &lt;br /&gt;
 | نهادهای زیر مجموعه = &lt;br /&gt;
 | ثبت در = &lt;br /&gt;
 | شماره ثبت = &lt;br /&gt;
 | تاریخ ثبت = &lt;br /&gt;
 | وبگاه = &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;خانه [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]]&#039;&#039;&#039; محل زندگی [[حضرت محمد (ص)|پیامبر(ص)]] با [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] در [[مکه]] بوده است. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
این خانه محل تولد [[حضرت فاطمه (س)]] و دیگر فرزندان  [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] بود و بسیاری از [[آیات مکی]] قرآن نیز در آن نازل شده است. همچنین محل درگذشت [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] همین خانه گزارش شده است. خانه  [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] در ساخت و سازهای  [[آل سعود]] از بین رفته است.&lt;br /&gt;
==موقعیت==&lt;br /&gt;
خانه  [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] در [[مکه]] و در [[کوچه عطارها]]([[زقاق العطارین]])&amp;lt;ref&amp;gt;نک: أخبار مکة، الأزرقی، ج‏2، ص 78- 87؛ دار سیدة خدیجة بنت خویلد، ص 94.&amp;lt;/ref&amp;gt; که بعدها به [[کوچه زرگرها ([[زقاق الصوغ]]) و [[کوچه سنگ]]([[زقاق الحجر]]) شهرت یافته&amp;lt;ref&amp;gt; دار سیدة خدیجة بنت خویلد، ص 94.&amp;lt;/ref&amp;gt; و در مجاورت خانه [[ابوسفیان]] قرار داشته است.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1_%D9%85%DA%A9%D9%87_%D8%A7%D8%B2%D8%B1%D9%82%DB%8C_%D8%B1%D8%B4%D8%AF%DB%8C_%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AD_%D8%AC2.pdf&amp;amp;page=199  أخبار مکة، الأزرقی، ج‏2، ص 199.]&amp;lt;/ref&amp;gt; این کوچه از یک‌سو به [[مسجد الحرام]] می‌رسیده است.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1_%D9%85%DA%A9%D9%87_%D8%A7%D8%B2%D8%B1%D9%82%DB%8C_%D8%B1%D8%B4%D8%AF%DB%8C_%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AD_%D8%AC2.pdf&amp;amp;page=87 أخبار مکة، الأزرقی، ج2، ص 87]؛ الزهور المقتطفة من تاریخ مکة المشرفة، ص 99.&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==نام‌های خانه==&lt;br /&gt;
این خانه به دلیل سکونت [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] به دار (خانه) [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] شهرت یافته است و همچنین به دلیل ولادت [[حضرت فاطمه(س)]] در آن  به نام مولد (زادگاه) [[فاطمه(س)]] نیز مشهور است.&amp;lt;ref&amp;gt;الزهور المقتطفة من تاریخ مکة المشرفة، ص،99.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==سرگذشت خانه==&lt;br /&gt;
این خانه محل زندگی پیامبر(ص) با [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] بوده&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1_%D9%85%DA%A9%D9%87_%D8%A7%D8%B2%D8%B1%D9%82%DB%8C_%D8%B1%D8%B4%D8%AF%DB%8C_%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AD_%D8%AC2.pdf&amp;amp;page=199  أخبار مکة، الأزرقی، ج‏2، ص 199.]&amp;lt;/ref&amp;gt; و بسیاری از [[آیات مکی]] قرآن کریم در این خانه نازل شده است.&amp;lt;ref&amp;gt;الزهور المقتطفة من تاریخ مکة المشرفة، ص99.&amp;lt;/ref&amp;gt; همچنین [[حضرت فاطمه(س)]] و دیگر فرزندان  [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] در این خانه بدنیا آمده اند.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1_%D9%85%DA%A9%D9%87_%D8%A7%D8%B2%D8%B1%D9%82%DB%8C_%D8%B1%D8%B4%D8%AF%DB%8C_%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AD_%D8%AC2.pdf&amp;amp;page=199  أخبار مکة، الأزرقی، ج‏2، ص 199.]&amp;lt;/ref&amp;gt; محل درگذشت  [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] نیز همین خانه گزارش شده است و [[پیامبر (ص)]] پس از آن تا زمان هجرت به مدینه در این خانه ساکن بود.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1_%D9%85%DA%A9%D9%87_%D8%A7%D8%B2%D8%B1%D9%82%DB%8C_%D8%B1%D8%B4%D8%AF%DB%8C_%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AD_%D8%AC2.pdf&amp;amp;page=199  أخبار مکة، الأزرقی، ج‏2، ص 199.]&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
به گفته ابوالولید ازرقی، تاریخ‌نگار شافعی قرن سوم قمری، خانه بعد از مهاجرت پیامبر به مدینه به تصرف [[عقیل بن ابی‌طالب]] درآمد. [[معاویة بن ابی‌سفیان]] آن خانه را خرید و تبدیل به مسجد کرده و از خانه پدرش [[ابوسفیان]] دری به آن باز کرد.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1_%D9%85%DA%A9%D9%87_%D8%A7%D8%B2%D8%B1%D9%82%DB%8C_%D8%B1%D8%B4%D8%AF%DB%8C_%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AD_%D8%AC2.pdf&amp;amp;page=199  أخبار مکة، الأزرقی، ج‏2، ص 199.]؛ الجامع اللطیف، ص 286؛ التاریخ القویم، ج1، ص 289.&amp;lt;/ref&amp;gt; ازرقی در جایی دیگر می‌گوید خانه را [[معتب]]، پسر [[ابولهب]] و پسرعموی پیامبر، از دشمنان سرسخت آن حضرت پس از مهاجرت [[پیامبر(ص)‏]] اشغال نمود&amp;lt;ref&amp;gt;الطبقات‌الکبری، ج‏4، ص45.&amp;lt;/ref&amp;gt; و پیامبر(ص) پس از [[فتح مکه]]، خانه را مطالبه نکرد.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1_%D9%85%DA%A9%D9%87_%D8%A7%D8%B2%D8%B1%D9%82%DB%8C_%D8%B1%D8%B4%D8%AF%DB%8C_%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AD_%D8%AC2.pdf&amp;amp;page=245 أخبار مکة، الأزرقی، ج‏2، ص 245.]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
==خانه خدیجه(س) در گزارش‌های تاریخی و سفرنامه‌ها==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===گزارش‌های تاریخی===&lt;br /&gt;
اطلاعات مربوط به خانه [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] و مشخصات آن، در منابع تاریخی، جغرافیایی و سفرنامه‌های مکه در دوره‌های مختلف ثبت و ضبط شده است و حاجیان به زیارت این خانه می‌رفتند. برخی از این گزارش‌ها عبارت است از:&lt;br /&gt;
*ابن جبیر(م. ۶۱۴ق) ‏در سفرنامه مربوط به قرن ششم قمری‌اش، این خانه را معرفی کرده و از وجود بنایی به نام [[گنبد وحی]] ([[قبة الوحی]]: جایی که بر پیامبر وحی می‌شده) در این خانه و گنبدی کوچک بر محل به دنیا آمدن [[حضرت فاطمه (س)]] خبر داده و گفته است که حسنین (ع) نیز در این خانه به دنیا آمده‌اند.&amp;lt;ref&amp;gt;رحلة ابن جبیر، ص81 – 82.&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
*در زمان فاسی (م. ۸۳۲ ق) نیز خانه را «[[مولد فاطمه]]» می‌خوانده‌اند و از مکان‌هایی بوده که زائران به زیارتش می‌رفته‌اند و در نظر مردم با فضیلت‌ترین خانه مکه بوده است.&amp;lt;ref&amp;gt;الزهور المقتطفة من تاریخ مکة المشرفة، ص 99.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
*علی طبری (م. ۱۰۷۰ق) از سه مکان زیارتی جدا در این محل ـ [[مولد فاطمه]]، خانه [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] و [[قبة الوحی]] ـ یاد کرده که هر کدام دری جداگانه داشته‌اند.&amp;lt;ref&amp;gt;الأرج المسکی فی التاریخ المکی، ص 70.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
*نویسنده مرآة الحرمین (تألیف: ۱۳۱۸–۱۳۲۵ق) درباره مشاهداتش از خانه و اشیای درون آن، تاریخچه‌ای از تعمیرات و بازسازی‌های آن نیز به دست داده است.&amp;lt;ref&amp;gt;مرآة الحرمین، ج‏1، ص 189ـ 192.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
*محمد حسین هیکل (م.1376ق) نویسنده مصری که در سال 1354ق از این مکان بازدید کرده است، در این باره می نویسد : وهابی ها ... محل ولادت حضرت فاطمه (س) را تخریب کرده اند و در حال حاضر این محل فضای خالی است و اثری از آن نیست.&amp;lt;ref&amp;gt;فی منزل الوحی، ص 227.&amp;lt;/ref&amp;gt; محمد لطفی جمعه نیز در سفرنامه خود تخریب خانه را تایید کرده است.&amp;lt;ref&amp;gt;الأیام المبرورة فی البقاع المقدسه، ص 78.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
*در جمادی الاول سال 1370ق ملک عبدالعزیز اجازه ساخت ساختمانی برای مدرسه حفظ قرآن کریم در زمین خانه حضرت خدیجه(س) را به شیخ عباس یوسف قطان داد.&amp;lt;ref&amp;gt;دار سیدة خدیجه بنت خویلد، ص 58؛ اعلام الحجاز في القرن الرابع عشر، ص 85.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
*سر انجام در سال ١۴١٠ه .ق ساختمان حفظ قرآن نیز براى توسعه فضاهاى حرم شريف در ضلع شرقى، تخريب شد. دست اندركاران طرح در ضمن عمليات تخريب مستقلات منطقه، به وجود مكان‌هايى باستانى پى‌بردند و معلوم شد مكانى كه اين آثار تاريخى در آن يافت شده همان خانه حضرت خديجه(س) است.&amp;lt;ref&amp;gt;دار سیدة خدیجه بنت خویلد، ص 60؛ الأماكن المأثورة المتواترة في مكة المكرمة ، ص 249.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===سفرنامه‌های ایرانی===&lt;br /&gt;
خانه [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] از مکان‌های زیارتی عموم حجگزاران به ویژه شیعیان ایرانی بوده و در بسیاری از سفرنامه‌های حج ایرانیان، این مکان وصف شده است.&amp;lt;ref&amp;gt;نک: پنجاه سفرنامه حج قاجاری،ص 102؛ سفرنامه مکه، حسام السلطنه، ص 529؛&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در سفرنامه‌ای از اواخر دوره [[ناصرالدین شاه قاجار]] (حک: ۱۳۱۳–۱۲۶۴ق) در وصف خانه [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] آمده است که صحنی سنگفرش از مرمر داشته، گنبدی بر [[مولد فاطمه|تولدگاه حضرت فاطمه (س)]] بوده و یک اتاق درآن با عنوان عبادتگاه [[پیامبر (ص)]] مشهور بوده است.&amp;lt;ref&amp;gt;میقات حج، ش63، ص70، سفرنامه منظوم از مؤلف ناشناخته&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در سال ۱۲۶۵ قمری، در محل خانه تکیه‌ای مشهور به «تکیة السیدة فاطمة» به همت [[حکومت عثمانی]] برای استفاده فقرا ساخته شد ولی به گفته محمد طاهر کردی (م. ۱۴۰۰ق) در روزگار وی، اثری از تکیه نیست؛ بلکه مدرسه‌ای دینی برای حفظ قرآن کریم است که شهردار مکه [[شیخ عباس یوسف قطان]] (م. ۱۳۷۰ق) بنا کرده است.&amp;lt;ref&amp;gt;التاریخ القویم، ج‏1، ص289-290.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==گالری==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;gallery mode=&amp;quot;packed&amp;quot; heights=&amp;quot;150px&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
پرونده:نقشه خانه حضرت خدیجه(س) 1.jpg|نقشه خانه حضرت خدیجه&lt;br /&gt;
پرونده:نقشه خانه حضرت خدیجه(س) 3.jpg&lt;br /&gt;
پرونده:نقشه خانه حضرت خدیجه(س) 2.jpg&lt;br /&gt;
پرونده:تصویر خانه حضرت خدیجه قبل از تخریب کامل 1.jpg&lt;br /&gt;
پرونده:تصویر خانه حضرت خدیجه قبل از تخریب کامل 1.jpg.jpg&lt;br /&gt;
پرونده:نقشه خانه حضرت خدیجه(س) 4.JPG&lt;br /&gt;
پرونده:دار خدیجه2.jpg&lt;br /&gt;
پرونده:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;/gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==پانویس==&lt;br /&gt;
{{پانویس}}&lt;br /&gt;
==منابع==&lt;br /&gt;
{{منابع}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;1. آثار اسلامی مکه و مدینه&#039;&#039;&#039;، رسول جعفریان، تهران، مشعر، ۱۳۸۶ش.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;2. [[اخبار مکه (ازرقی)|اخبار مکه]] و ما جاء فیها من الآثار&#039;&#039;&#039;، محمد بن عبدالله الازرقی (م ۲۴۸ق)، تحقیق رشدی الصالح ملحس، بیروت، دار الاندلس، ۱۴۱۶ق.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;3. الارج المسکی فی التاریخ المکی&#039;&#039;&#039;، علی بن عبدالقادر الطبری (م ۱۰۷۰ق)، تصحیح اشرف احمد جمال، مکه، مکتبه التجاریه، ۱۴۱۶ق.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;4. اعلام الحجاز في القرن الرابع عشر&#039;&#039;&#039;، محمدعلی مغربی، جدة، تهامة، 1401ق.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;5. الأماكن المأثورة المتواترة في مكة المكرمة&#039;&#039;&#039; ، عبدالوهاب إبراهیم ابوسلیمان، لندن، موسسة الفرقان للتراث الإسلامی،1431ق. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;6. الأیام المبرورة فی البقاع المقدسه&#039;&#039;&#039;، محمد لطفی جمعه، قاهره، عالم الکتب، 1998م. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;7. پنجاه سفرنامه حج قاجاری&#039;&#039;&#039;، به کوشش رسول جعفریان، تهران، نشر علم، ۱۳۸۹ش.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;8. التاریخ القویم لمکه و بیت الله الکریم&#039;&#039;&#039;، محمد طاهر الکردی، تحقیق ابن دهیش، بیروت، دار خضر، ۱۴۲۰ق.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;9. الجامع اللطیف فی فضل مکة و اهلها و بناء البیت الشریف&#039;&#039;&#039;، محمد ابن ظهیره (م ۹۸۶ق)، تحقیق علی عمر، قاهره، مکتبة الثقافة الدینیه، ۱۴۲۳ق.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;10. دار سیدة خدیجة بنت خویلد&#039;&#039;&#039; فی مکة المکرمة دراسة تاریخیه للدار و موقعها و عمارتها، احمد زکی یمانی، لندن، موسسة الفرقان للتراث الإسلامی،1434ق.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;11. رحلة ابن جبیر&#039;&#039;&#039;، محمد بن احمد ابن جبیر (م ۶۱۴ق)، بیروت، دار مکتبة الهلال، ۱۹۸۶م.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;12. الزهور المقتطفه من تاریخ مکة المشرفه&#039;&#039;&#039;، محمد بن احمد التقی الفاسی (م ۸۳۲ق)، تحقیق محمد حسین الذهبی، مکه، مکتبه نزار مصطفی الباز، ۱۴۱۸ق.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;13. سفرنامه مکه&#039;&#039;&#039;، سلطان مراد میرزاحسام‌ السلطنه، به کوشش رسول جعفریان،تهران، نشر مشعر، ۱۳۷۴ش.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;14. الطبقات الکبری&#039;&#039;&#039;، محمد ابن سعد بن منیع (م ۲۳۰ق)، تحقیق محمد عبدالقادر، بیروت، دار الکتب العلمیه، ۱۴۱۰ق.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;15. فی منزل الوحی&#039;&#039;&#039;، محمد حسین هیکل، قاهره، هیئة المصریة العام للکتب، 2010م.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;16. مرآة الحرمين&#039;&#039;&#039;، ابراهیم رفعت پاشا، قاهره، مطبعة دارالکتب المصریة، 1344.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;17. میقات حج (فصلنامه)&#039;&#039;&#039;، تهران، حوزه نمایندگی ولی فقیه در امور حج و زیارت.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{پایان}}{{پایان}}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Faraji</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikihaj.com/index.php?title=%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87_%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA_%D8%AE%D8%AF%DB%8C%D8%AC%D9%87(%D8%B3)&amp;diff=54215</id>
		<title>خانه حضرت خدیجه(س)</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikihaj.com/index.php?title=%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87_%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA_%D8%AE%D8%AF%DB%8C%D8%AC%D9%87(%D8%B3)&amp;diff=54215"/>
		<updated>2023-07-12T07:29:06Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Faraji: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{در دست ویرایش|ماه=[[تیر]]|روز=[[۱]]|سال=[[۱۴۰۲]]|کاربر=Kamran  }}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[رده:مقاله‌های در حال ویرایش]]&lt;br /&gt;
 {{جعبه اطلاعات بنا&lt;br /&gt;
 | عنوان = خانه [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]]&lt;br /&gt;
 | تصویر = دار خدیجه2.jpg&lt;br /&gt;
 | اندازه تصویر =&lt;br /&gt;
 | پیوند تصویر = &lt;br /&gt;
 | توضیح تصویر =  &lt;br /&gt;
 | نام‌های دیگر = [[مولد فاطمه]]&lt;br /&gt;
 | مکان = [[مکه]]، [[زقاق العطارین| زقاق الحجر]]&lt;br /&gt;
 | کاربری = &lt;br /&gt;
 | بزرگداشت نزد = &lt;br /&gt;
 | وابسته به دین/مذهب = [[اسلام]]، [[شیعه]]&lt;br /&gt;
 | باورها = &lt;br /&gt;
 | آیین‌ها = &lt;br /&gt;
 | احکام = &lt;br /&gt;
 | زیارت کنندگان = &lt;br /&gt;
 | بازدیدکنندگان = &lt;br /&gt;
 | زمان پایه‌گذاری =&lt;br /&gt;
 | بنیانگذار = &lt;br /&gt;
 | رویدادها = نزول وحی بر پیامبر (ص)، تولد فاطمه (س)&lt;br /&gt;
 | بازسازی‌ها = &lt;br /&gt;
 | بازسازی کنندگان = &lt;br /&gt;
 | بخش‌های از میان رفته = &lt;br /&gt;
 | ویژگی‌های تاریخی = &lt;br /&gt;
 | متولیان = &lt;br /&gt;
 | مساحت = &lt;br /&gt;
 | طول = &lt;br /&gt;
 | عرض = &lt;br /&gt;
 | ارتفاع = &lt;br /&gt;
 | وضعیت بنا = از بین رفته&lt;br /&gt;
 | گنجایش = &lt;br /&gt;
 | امکانات = &lt;br /&gt;
 | بخش‌های بنا = &lt;br /&gt;
 | معمار = &lt;br /&gt;
 | سبک = &lt;br /&gt;
 | ویژگی‌ها = &lt;br /&gt;
 | گنبدها = &lt;br /&gt;
 | مناره‌ها = &lt;br /&gt;
 | درها = &lt;br /&gt;
 | رواق‌ها = &lt;br /&gt;
 | صحن‌ها = &lt;br /&gt;
 | ایوان‌ها = &lt;br /&gt;
 | گرداننده = &lt;br /&gt;
 | نهاد وابسته = &lt;br /&gt;
 | نهاد نگهدارنده = &lt;br /&gt;
 | مدیر = &lt;br /&gt;
 | روحانی = &lt;br /&gt;
 | نهادهای زیر مجموعه = &lt;br /&gt;
 | ثبت در = &lt;br /&gt;
 | شماره ثبت = &lt;br /&gt;
 | تاریخ ثبت = &lt;br /&gt;
 | وبگاه = &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;خانه [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]]&#039;&#039;&#039; محل زندگی [[حضرت محمد (ص)|پیامبر(ص)]] با [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] در [[مکه]] بوده است. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
این خانه محل تولد [[حضرت فاطمه (س)]] و دیگر فرزندان  [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] بود و بسیاری از [[آیات مکی]] قرآن نیز در آن نازل شده است. همچنین محل درگذشت [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] همین خانه گزارش شده است. خانه  [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] در ساخت و سازهای  [[آل سعود]] از بین رفته است.&lt;br /&gt;
==موقعیت==&lt;br /&gt;
خانه  [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] در [[مکه]] و در [[کوچه عطارها]]([[زقاق العطارین]])&amp;lt;ref&amp;gt;نک: أخبار مکة، الأزرقی، ج‏2، ص 78- 87؛ دار سیدة خدیجة بنت خویلد، ص 94.&amp;lt;/ref&amp;gt; که بعدها به [[کوچه زرگرها ([[زقاق الصوغ]]) و [[کوچه سنگ]]([[زقاق الحجر]]) شهرت یافته&amp;lt;ref&amp;gt; دار سیدة خدیجة بنت خویلد، ص 94.&amp;lt;/ref&amp;gt; و در مجاورت خانه [[ابوسفیان]] قرار داشته است.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1_%D9%85%DA%A9%D9%87_%D8%A7%D8%B2%D8%B1%D9%82%DB%8C_%D8%B1%D8%B4%D8%AF%DB%8C_%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AD_%D8%AC2.pdf&amp;amp;page=199  أخبار مکة، الأزرقی، ج‏2، ص 199.]&amp;lt;/ref&amp;gt; این کوچه از یک‌سو به [[مسجد الحرام]] می‌رسیده است.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1_%D9%85%DA%A9%D9%87_%D8%A7%D8%B2%D8%B1%D9%82%DB%8C_%D8%B1%D8%B4%D8%AF%DB%8C_%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AD_%D8%AC2.pdf&amp;amp;page=87 أخبار مکة، الأزرقی، ج2، ص 87]؛ الزهور المقتطفة من تاریخ مکة المشرفة، ص 99.&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==نام‌های خانه==&lt;br /&gt;
این خانه به دلیل سکونت [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] به دار (خانه) [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] شهرت یافته است و همچنین به دلیل ولادت [[حضرت فاطمه(س)]] در آن  به نام مولد (زادگاه) [[فاطمه(س)]] نیز مشهور است.&amp;lt;ref&amp;gt;الزهور المقتطفة من تاریخ مکة المشرفة، ص،99.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==سرگذشت خانه==&lt;br /&gt;
این خانه محل زندگی پیامبر(ص) با [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] بوده&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1_%D9%85%DA%A9%D9%87_%D8%A7%D8%B2%D8%B1%D9%82%DB%8C_%D8%B1%D8%B4%D8%AF%DB%8C_%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AD_%D8%AC2.pdf&amp;amp;page=199  أخبار مکة، الأزرقی، ج‏2، ص 199.]&amp;lt;/ref&amp;gt; و بسیاری از [[آیات مکی]] قرآن کریم در این خانه نازل شده است.&amp;lt;ref&amp;gt;الزهور المقتطفة من تاریخ مکة المشرفة، ص99.&amp;lt;/ref&amp;gt; همچنین [[حضرت فاطمه(س)]] و دیگر فرزندان  [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] در این خانه بدنیا آمده اند.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1_%D9%85%DA%A9%D9%87_%D8%A7%D8%B2%D8%B1%D9%82%DB%8C_%D8%B1%D8%B4%D8%AF%DB%8C_%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AD_%D8%AC2.pdf&amp;amp;page=199  أخبار مکة، الأزرقی، ج‏2، ص 199.]&amp;lt;/ref&amp;gt; محل درگذشت  [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] نیز همین خانه گزارش شده است و [[پیامبر (ص)]] پس از آن تا زمان هجرت به مدینه در این خانه ساکن بود.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1_%D9%85%DA%A9%D9%87_%D8%A7%D8%B2%D8%B1%D9%82%DB%8C_%D8%B1%D8%B4%D8%AF%DB%8C_%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AD_%D8%AC2.pdf&amp;amp;page=199  أخبار مکة، الأزرقی، ج‏2، ص 199.]&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
به گفته ابوالولید ازرقی، تاریخ‌نگار شافعی قرن سوم قمری، خانه بعد از مهاجرت پیامبر به مدینه به تصرف [[عقیل بن ابی‌طالب]] درآمد. [[معاویة بن ابی‌سفیان]] آن خانه را خرید و تبدیل به مسجد کرده و از خانه پدرش [[ابوسفیان]] دری به آن باز کرد.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1_%D9%85%DA%A9%D9%87_%D8%A7%D8%B2%D8%B1%D9%82%DB%8C_%D8%B1%D8%B4%D8%AF%DB%8C_%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AD_%D8%AC2.pdf&amp;amp;page=199  أخبار مکة، الأزرقی، ج‏2، ص 199.]؛ الجامع اللطیف، ص 286؛ التاریخ القویم، ج1، ص 289.&amp;lt;/ref&amp;gt; ازرقی در جایی دیگر می‌گوید خانه را [[معتب]]، پسر [[ابولهب]] و پسرعموی پیامبر، از دشمنان سرسخت آن حضرت پس از مهاجرت [[پیامبر(ص)‏]] اشغال نمود&amp;lt;ref&amp;gt;الطبقات‌الکبری، ج‏4، ص45.&amp;lt;/ref&amp;gt; و پیامبر(ص) پس از [[فتح مکه]]، خانه را مطالبه نکرد.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1_%D9%85%DA%A9%D9%87_%D8%A7%D8%B2%D8%B1%D9%82%DB%8C_%D8%B1%D8%B4%D8%AF%DB%8C_%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AD_%D8%AC2.pdf&amp;amp;page=245 أخبار مکة، الأزرقی، ج‏2، ص 245.]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
==خانه خدیجه(س) در گزارش‌های تاریخی و سفرنامه‌ها==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===گزارش‌های تاریخی===&lt;br /&gt;
اطلاعات مربوط به خانه [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] و مشخصات آن، در منابع تاریخی، جغرافیایی و سفرنامه‌های مکه در دوره‌های مختلف ثبت و ضبط شده است و حاجیان به زیارت این خانه می‌رفتند. برخی از این گزارش‌ها عبارت است از:&lt;br /&gt;
*ابن جبیر(م. ۶۱۴ق) ‏در سفرنامه مربوط به قرن ششم قمری‌اش، این خانه را معرفی کرده و از وجود بنایی به نام [[گنبد وحی]] ([[قبة الوحی]]: جایی که بر پیامبر وحی می‌شده) در این خانه و گنبدی کوچک بر محل به دنیا آمدن [[حضرت فاطمه (س)]] خبر داده و گفته است که حسنین (ع) نیز در این خانه به دنیا آمده‌اند.&amp;lt;ref&amp;gt;رحلة ابن جبیر، ص81 – 82.&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
*در زمان فاسی (م. ۸۳۲ ق) نیز خانه را «[[مولد فاطمه]]» می‌خوانده‌اند و از مکان‌هایی بوده که زائران به زیارتش می‌رفته‌اند و در نظر مردم با فضیلت‌ترین خانه مکه بوده است.&amp;lt;ref&amp;gt;الزهور المقتطفة من تاریخ مکة المشرفة، ص 99.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
*علی طبری (م. ۱۰۷۰ق) از سه مکان زیارتی جدا در این محل ـ [[مولد فاطمه]]، خانه [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] و [[قبة الوحی]] ـ یاد کرده که هر کدام دری جداگانه داشته‌اند.&amp;lt;ref&amp;gt;الأرج المسکی فی التاریخ المکی، ص 70.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
*نویسنده مرآة الحرمین (تألیف: ۱۳۱۸–۱۳۲۵ق) درباره مشاهداتش از خانه و اشیای درون آن، تاریخچه‌ای از تعمیرات و بازسازی‌های آن نیز به دست داده است.&amp;lt;ref&amp;gt;مرآة الحرمین، ج‏1، ص 189ـ 192.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
*محمد حسین هیکل (م.1376ق) نویسنده مصری که در سال 1354ق از این مکان بازدید کرده است، در این باره می نویسد : وهابی ها ... محل ولادت حضرت فاطمه (س) را تخریب کرده اند و در حال حاضر این محل فضای خالی است و اثری از آن نیست.&amp;lt;ref&amp;gt;فی منزل الوحی، ص 227.&amp;lt;/ref&amp;gt; محمد لطفی جمعه نیز در سفرنامه خود تخریب خانه را تایید کرده است.&amp;lt;ref&amp;gt;الأیام المبرورة فی البقاع المقدسه، ص 78.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
*در جمادی الاول سال 1370ق ملک عبدالعزیز اجازه ساخت ساختمانی برای مدرسه حفظ قرآن کریم در زمین خانه حضرت خدیجه(س) را به شیخ عباس یوسف قطان داد.&amp;lt;ref&amp;gt;دار سیدة خدیجه بنت خویلد، ص 58؛ اعلام الحجاز في القرن الرابع عشر، ص 85.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
*سر انجام در سال ١۴١٠ه .ق ساختمان حفظ قرآن نیز براى توسعه فضاهاى حرم شريف در ضلع شرقى، تخريب شد. دست اندركاران طرح در ضمن عمليات تخريب مستقلات منطقه، به وجود مكان‌هايى باستانى پى‌بردند و معلوم شد مكانى كه اين آثار تاريخى در آن يافت شده همان خانه حضرت خديجه(س) است.&amp;lt;ref&amp;gt;دار سیدة خدیجه بنت خویلد، ص 60؛ الأماكن المأثورة المتواترة في مكة المكرمة ، ص 249.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===سفرنامه‌های ایرانی===&lt;br /&gt;
خانه [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] از مکان‌های زیارتی عموم حجگزاران به ویژه شیعیان ایرانی بوده و در بسیاری از سفرنامه‌های حج ایرانیان، این مکان وصف شده است.&amp;lt;ref&amp;gt;نک: پنجاه سفرنامه حج قاجاری،ص 102؛ سفرنامه مکه، حسام السلطنه، ص 529؛&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در سفرنامه‌ای از اواخر دوره [[ناصرالدین شاه قاجار]] (حک: ۱۳۱۳–۱۲۶۴ق) در وصف خانه [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] آمده است که صحنی سنگفرش از مرمر داشته، گنبدی بر [[مولد فاطمه|تولدگاه حضرت فاطمه (س)]] بوده و یک اتاق درآن با عنوان عبادتگاه [[پیامبر (ص)]] مشهور بوده است.&amp;lt;ref&amp;gt;میقات حج، ش63، ص70، سفرنامه منظوم از مؤلف ناشناخته&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در سال ۱۲۶۵ قمری، در محل خانه تکیه‌ای مشهور به «تکیة السیدة فاطمة» به همت [[حکومت عثمانی]] برای استفاده فقرا ساخته شد ولی به گفته محمد طاهر کردی (م. ۱۴۰۰ق) در روزگار وی، اثری از تکیه نیست؛ بلکه مدرسه‌ای دینی برای حفظ قرآن کریم است که شهردار مکه [[شیخ عباس یوسف قطان]] (م. ۱۳۷۰ق) بنا کرده است.&amp;lt;ref&amp;gt;التاریخ القویم، ج‏1، ص289-290.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==گالری==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;gallery mode=&amp;quot;packed&amp;quot; heights=&amp;quot;150px&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
پرونده:نقشه خانه حضرت خدیجه(س) 1.jpg|نقشه خانه حضرت خدیجه&lt;br /&gt;
پرونده:نقشه خانه حضرت خدیجه(س) 3.jpg&lt;br /&gt;
پرونده:نقشه خانه حضرت خدیجه(س) 2.jpg&lt;br /&gt;
پرونده:تصویر خانه حضرت خدیجه قبل از تخریب کامل 1.jpg&lt;br /&gt;
پرونده:تصویر خانه حضرت خدیجه قبل از تخریب کامل 1.jpg.jpg&lt;br /&gt;
پرونده:نقشه خانه حضرت خدیجه(س) 4.JPG&lt;br /&gt;
پرونده:دار خدیجه2.jpg&lt;br /&gt;
پرونده:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;/gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==پانویس==&lt;br /&gt;
{{پانویس}}&lt;br /&gt;
==منابع==&lt;br /&gt;
{{منابع}}&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;1. آثار اسلامی مکه و مدینه&#039;&#039;&#039;، رسول جعفریان، تهران، مشعر، ۱۳۸۶ش. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;2.	[[اخبار مکه (ازرقی)|اخبار مکه]] و ما جاء فیها من الآثار&#039;&#039;&#039;، محمد بن عبدالله الازرقی (م. ۲۴۸ق)، تحقیق رشدی الصالح ملحس، بیروت، دار الاندلس، ۱۴۱۶ق&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;3. الارج المسکی فی التاریخ المکی&#039;&#039;&#039;، علی بن عبدالقادر الطبری (م. ۱۰۷۰ق)، تصحیح اشرف احمد جمال، مکه، مکتبه التجاریه، ۱۴۱۶ق&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;4.	پنجاه سفرنامه حج قاجاری&#039;&#039;&#039;، به کوشش رسول جعفریان، تهران، نشر علم، ۱۳۸۹ش&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;5. التاریخ القویم لمکه و بیت الله الکریم&#039;&#039;&#039;، محمد طاهر الکردی، تحقیق ابن دهیش، بیروت، دار خضر، ۱۴۲۰ق.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;6. الجامع اللطیف فی فضل مکة و اهلها و بناء البیت الشریف&#039;&#039;&#039;، محمد ابن ظهیره (م. ۹۸۶ق)، تحقیق علی عمر، قاهره، مکتبة الثقافة الدینیه، ۱۴۲۳ق. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;7. رحلة ابن جبیر&#039;&#039;&#039;، محمد بن احمد ابن جبیر (م. ۶۱۴ق)، بیروت، دار مکتبة الهلال، ۱۹۸۶م.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;8. الزهور المقتطفه من تاریخ مکة المشرفه&#039;&#039;&#039;، محمد بن احمد التقی الفاسی (م. ۸۳۲ق)، تحقیق محمد حسین الذهبی، مکه، مکتبه نزار مصطفی الباز، ۱۴۱۸ق.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;9. الطبقات الکبری&#039;&#039;&#039;، محمد ابن سعد بن منیع (م. ۲۳۰ق)، تحقیق محمد عبدالقادر، بیروت، دار الکتب العلمیه، ۱۴۱۰ق. مرآة الحرمین: ابراهیم رفعت باشا (م. ۱۳۵۳ق)، قاهره، مکتبه الدینیه، بی‌تا؛&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;10. سفرنامه مکه&#039;&#039;&#039;، سلطان مراد میرزاحسام‌ السلطنه، به کوشش رسول جعفریان،تهران، نشر مشعر، ۱۳۷۴.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;11. مرآة الحرمين&#039;&#039;&#039;، ابراهیم رفعت پاشا، قاهره، مطبعة دارالکتب المصریة، 1344.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;12. میقات حج (فصلنامه)&#039;&#039;&#039;، تهران، حوزه نمایندگی ولی فقیه در امور حج و زیارت. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{پایان}}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Faraji</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikihaj.com/index.php?title=%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87_%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA_%D8%AE%D8%AF%DB%8C%D8%AC%D9%87(%D8%B3)&amp;diff=54214</id>
		<title>خانه حضرت خدیجه(س)</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikihaj.com/index.php?title=%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87_%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA_%D8%AE%D8%AF%DB%8C%D8%AC%D9%87(%D8%B3)&amp;diff=54214"/>
		<updated>2023-07-12T07:13:45Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Faraji: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{در دست ویرایش|ماه=[[تیر]]|روز=[[۱]]|سال=[[۱۴۰۲]]|کاربر=Kamran  }}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[رده:مقاله‌های در حال ویرایش]]&lt;br /&gt;
 {{جعبه اطلاعات بنا&lt;br /&gt;
 | عنوان = خانه [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]]&lt;br /&gt;
 | تصویر = دار خدیجه2.jpg&lt;br /&gt;
 | اندازه تصویر =&lt;br /&gt;
 | پیوند تصویر = &lt;br /&gt;
 | توضیح تصویر =  &lt;br /&gt;
 | نام‌های دیگر = [[مولد فاطمه]]&lt;br /&gt;
 | مکان = [[مکه]]، [[زقاق العطارین| زقاق الحجر]]&lt;br /&gt;
 | کاربری = &lt;br /&gt;
 | بزرگداشت نزد = &lt;br /&gt;
 | وابسته به دین/مذهب = [[اسلام]]، [[شیعه]]&lt;br /&gt;
 | باورها = &lt;br /&gt;
 | آیین‌ها = &lt;br /&gt;
 | احکام = &lt;br /&gt;
 | زیارت کنندگان = &lt;br /&gt;
 | بازدیدکنندگان = &lt;br /&gt;
 | زمان پایه‌گذاری =&lt;br /&gt;
 | بنیانگذار = &lt;br /&gt;
 | رویدادها = نزول وحی بر پیامبر (ص)، تولد فاطمه (س)&lt;br /&gt;
 | بازسازی‌ها = &lt;br /&gt;
 | بازسازی کنندگان = &lt;br /&gt;
 | بخش‌های از میان رفته = &lt;br /&gt;
 | ویژگی‌های تاریخی = &lt;br /&gt;
 | متولیان = &lt;br /&gt;
 | مساحت = &lt;br /&gt;
 | طول = &lt;br /&gt;
 | عرض = &lt;br /&gt;
 | ارتفاع = &lt;br /&gt;
 | وضعیت بنا = از بین رفته&lt;br /&gt;
 | گنجایش = &lt;br /&gt;
 | امکانات = &lt;br /&gt;
 | بخش‌های بنا = &lt;br /&gt;
 | معمار = &lt;br /&gt;
 | سبک = &lt;br /&gt;
 | ویژگی‌ها = &lt;br /&gt;
 | گنبدها = &lt;br /&gt;
 | مناره‌ها = &lt;br /&gt;
 | درها = &lt;br /&gt;
 | رواق‌ها = &lt;br /&gt;
 | صحن‌ها = &lt;br /&gt;
 | ایوان‌ها = &lt;br /&gt;
 | گرداننده = &lt;br /&gt;
 | نهاد وابسته = &lt;br /&gt;
 | نهاد نگهدارنده = &lt;br /&gt;
 | مدیر = &lt;br /&gt;
 | روحانی = &lt;br /&gt;
 | نهادهای زیر مجموعه = &lt;br /&gt;
 | ثبت در = &lt;br /&gt;
 | شماره ثبت = &lt;br /&gt;
 | تاریخ ثبت = &lt;br /&gt;
 | وبگاه = &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;خانه [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]]&#039;&#039;&#039; محل زندگی [[حضرت محمد (ص)|پیامبر(ص)]] با [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] در [[مکه]] بوده است. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
این خانه محل تولد [[حضرت فاطمه (س)]] و دیگر فرزندان  [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] بود و بسیاری از [[آیات مکی]] قرآن نیز در آن نازل شده است. همچنین محل درگذشت [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] همین خانه گزارش شده است. خانه  [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] در ساخت و سازهای  [[آل سعود]] از بین رفته است.&lt;br /&gt;
==موقعیت==&lt;br /&gt;
خانه  [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] در [[مکه]] و در [[کوچه عطارها]]([[زقاق العطارین]])&amp;lt;ref&amp;gt;نک: أخبار مکة، الأزرقی، ج‏2، ص 78- 87؛ دار سیدة خدیجة بنت خویلد، ص 94.&amp;lt;/ref&amp;gt; که بعدها به [[کوچه زرگرها ([[زقاق الصوغ]]) و [[کوچه سنگ]]([[زقاق الحجر]]) شهرت یافته&amp;lt;ref&amp;gt; دار سیدة خدیجة بنت خویلد، ص 94.&amp;lt;/ref&amp;gt; و در مجاورت خانه [[ابوسفیان]] قرار داشته است.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1_%D9%85%DA%A9%D9%87_%D8%A7%D8%B2%D8%B1%D9%82%DB%8C_%D8%B1%D8%B4%D8%AF%DB%8C_%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AD_%D8%AC2.pdf&amp;amp;page=199  أخبار مکة، الأزرقی، ج‏2، ص 199.]&amp;lt;/ref&amp;gt; این کوچه از یک‌سو به [[مسجد الحرام]] می‌رسیده است.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1_%D9%85%DA%A9%D9%87_%D8%A7%D8%B2%D8%B1%D9%82%DB%8C_%D8%B1%D8%B4%D8%AF%DB%8C_%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AD_%D8%AC2.pdf&amp;amp;page=87 أخبار مکة، الأزرقی، ج2، ص 87]؛ الزهور المقتطفة من تاریخ مکة المشرفة، ص 99.&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==نام‌های خانه==&lt;br /&gt;
این خانه به دلیل سکونت [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] به دار (خانه) [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] شهرت یافته است و همچنین به دلیل ولادت [[حضرت فاطمه(س)]] در آن  به نام مولد (زادگاه) [[فاطمه(س)]] نیز مشهور است.&amp;lt;ref&amp;gt;الزهور المقتطفة من تاریخ مکة المشرفة، ص،99.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==سرگذشت خانه==&lt;br /&gt;
این خانه محل زندگی پیامبر(ص) با [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] بوده&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1_%D9%85%DA%A9%D9%87_%D8%A7%D8%B2%D8%B1%D9%82%DB%8C_%D8%B1%D8%B4%D8%AF%DB%8C_%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AD_%D8%AC2.pdf&amp;amp;page=199  أخبار مکة، الأزرقی، ج‏2، ص 199.]&amp;lt;/ref&amp;gt; و بسیاری از [[آیات مکی]] قرآن کریم در این خانه نازل شده است.&amp;lt;ref&amp;gt;الزهور المقتطفة من تاریخ مکة المشرفة، ص99.&amp;lt;/ref&amp;gt; همچنین [[حضرت فاطمه(س)]] و دیگر فرزندان  [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] در این خانه بدنیا آمده اند.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1_%D9%85%DA%A9%D9%87_%D8%A7%D8%B2%D8%B1%D9%82%DB%8C_%D8%B1%D8%B4%D8%AF%DB%8C_%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AD_%D8%AC2.pdf&amp;amp;page=199  أخبار مکة، الأزرقی، ج‏2، ص 199.]&amp;lt;/ref&amp;gt; محل درگذشت  [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] نیز همین خانه گزارش شده است و [[پیامبر (ص)]] پس از آن تا زمان هجرت به مدینه در این خانه ساکن بود.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1_%D9%85%DA%A9%D9%87_%D8%A7%D8%B2%D8%B1%D9%82%DB%8C_%D8%B1%D8%B4%D8%AF%DB%8C_%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AD_%D8%AC2.pdf&amp;amp;page=199  أخبار مکة، الأزرقی، ج‏2، ص 199.]&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
به گفته ابوالولید ازرقی، تاریخ‌نگار شافعی قرن سوم قمری، خانه بعد از مهاجرت پیامبر به مدینه به تصرف [[عقیل بن ابی‌طالب]] درآمد. [[معاویة بن ابی‌سفیان]] آن خانه را خرید و تبدیل به مسجد کرده و از خانه پدرش [[ابوسفیان]] دری به آن باز کرد.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1_%D9%85%DA%A9%D9%87_%D8%A7%D8%B2%D8%B1%D9%82%DB%8C_%D8%B1%D8%B4%D8%AF%DB%8C_%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AD_%D8%AC2.pdf&amp;amp;page=199  أخبار مکة، الأزرقی، ج‏2، ص 199.]؛ الجامع اللطیف، ص 286؛ التاریخ القویم، ج1، ص 289.&amp;lt;/ref&amp;gt; ازرقی در جایی دیگر می‌گوید خانه را [[معتب]]، پسر [[ابولهب]] و پسرعموی پیامبر، از دشمنان سرسخت آن حضرت پس از مهاجرت [[پیامبر(ص)‏]] اشغال نمود&amp;lt;ref&amp;gt;الطبقات‌الکبری، ج‏4، ص45.&amp;lt;/ref&amp;gt; و پیامبر(ص) پس از [[فتح مکه]]، خانه را مطالبه نکرد.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1_%D9%85%DA%A9%D9%87_%D8%A7%D8%B2%D8%B1%D9%82%DB%8C_%D8%B1%D8%B4%D8%AF%DB%8C_%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AD_%D8%AC2.pdf&amp;amp;page=245 أخبار مکة، الأزرقی، ج‏2، ص 245.]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
==خانه خدیجه(س) در گزارش‌های تاریخی و سفرنامه‌ها==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===گزارش‌های تاریخی===&lt;br /&gt;
اطلاعات مربوط به خانه [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] و مشخصات آن، در منابع تاریخی، جغرافیایی و سفرنامه‌های مکه در دوره‌های مختلف ثبت و ضبط شده است و حاجیان به زیارت این خانه می‌رفتند. برخی از این گزارش‌ها عبارت است از:&lt;br /&gt;
*ابن جبیر(م. ۶۱۴ق) ‏در سفرنامه مربوط به قرن ششم قمری‌اش، این خانه را معرفی کرده و از وجود بنایی به نام [[گنبد وحی]] ([[قبة الوحی]]: جایی که بر پیامبر وحی می‌شده) در این خانه و گنبدی کوچک بر محل به دنیا آمدن [[حضرت فاطمه (س)]] خبر داده و گفته است که حسنین (ع) نیز در این خانه به دنیا آمده‌اند.&amp;lt;ref&amp;gt;رحلة ابن جبیر، ص81 – 82.&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
*در زمان فاسی (م. ۸۳۲ ق) نیز خانه را «[[مولد فاطمه]]» می‌خوانده‌اند و از مکان‌هایی بوده که زائران به زیارتش می‌رفته‌اند و در نظر مردم با فضیلت‌ترین خانه مکه بوده است.&amp;lt;ref&amp;gt;الزهور المقتطفة من تاریخ مکة المشرفة، ص 99.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
*علی طبری (م. ۱۰۷۰ق) از سه مکان زیارتی جدا در این محل ـ [[مولد فاطمه]]، خانه [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] و [[قبة الوحی]] ـ یاد کرده که هر کدام دری جداگانه داشته‌اند.&amp;lt;ref&amp;gt;الأرج المسکی فی التاریخ المکی، ص 70.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
*نویسنده مرآة الحرمین (تألیف: ۱۳۱۸–۱۳۲۵ق) درباره مشاهداتش از خانه و اشیای درون آن، تاریخچه‌ای از تعمیرات و بازسازی‌های آن نیز به دست داده است.&amp;lt;ref&amp;gt;مرآة الحرمین، ج‏1، ص 189ـ 192.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
*محمد حسین هیکل (م.1376ق) نویسنده مصری که در سال 1354ق از این مکان بازدید کرده است، در این باره می نویسد : وهابی ها ... محل ولادت حضرت فاطمه (س) را تخریب کرده اند و در حال حاضر این محل فضای خالی است و اثری از آن نیست.&amp;lt;ref&amp;gt;فی منزل الوحی، ص 227.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
*محمد لطفی جمعه نیز در سفرنامه خود ضمن تایید تخریب خانه چنین می نویسد: برایم مهم نبود که آن را یک زمین خالی ببینم، تا زمانی که همان نقطه را می بینم.&amp;lt;ref&amp;gt;الأیام المبرورة فی البقاع المقدسه، ص 78.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
*در جمادی اول سال 1370ق ملک عبدالعزیز اجازه ساخت ساختمانی برای مدرسه حفظ قرآن کریم در زمین خانه حضرت خدیجه(س) را به شیخ عباس یوسف قطان داد.&amp;lt;ref&amp;gt;دار سیدة خدیجه بنت خویلد، ص 58؛ اعلام الحجاز في القرن الرابع عشر، ص 85.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
*سر انجام &lt;br /&gt;
===سفرنامه‌های ایرانی===&lt;br /&gt;
خانه [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] از مکان‌های زیارتی عموم حجگزاران به ویژه شیعیان ایرانی بوده و در بسیاری از سفرنامه‌های حج ایرانیان، این مکان وصف شده است.&amp;lt;ref&amp;gt;نک: پنجاه سفرنامه حج قاجاری،ص 102؛ سفرنامه مکه، حسام السلطنه، ص 529؛&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در سفرنامه‌ای از اواخر دوره [[ناصرالدین شاه قاجار]] (حک: ۱۳۱۳–۱۲۶۴ق) در وصف خانه [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] آمده است که صحنی سنگفرش از مرمر داشته، گنبدی بر [[مولد فاطمه|تولدگاه حضرت فاطمه (س)]] بوده و یک اتاق درآن با عنوان عبادتگاه [[پیامبر (ص)]] مشهور بوده است.&amp;lt;ref&amp;gt;میقات حج، ش63، ص70، سفرنامه منظوم از مؤلف ناشناخته&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در سال ۱۲۶۵ قمری، در محل خانه تکیه‌ای مشهور به «تکیة السیدة فاطمة» به همت [[حکومت عثمانی]] برای استفاده فقرا ساخته شد ولی به گفته محمد طاهر کردی (م. ۱۴۰۰ق) در روزگار وی، اثری از تکیه نیست؛ بلکه مدرسه‌ای دینی برای حفظ قرآن کریم است که شهردار مکه [[شیخ عباس یوسف قطان]] (م. ۱۳۷۰ق) بنا کرده است.&amp;lt;ref&amp;gt;التاریخ القویم، ج‏1، ص289-290.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==گالری==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;gallery mode=&amp;quot;packed&amp;quot; heights=&amp;quot;150px&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
پرونده:نقشه خانه حضرت خدیجه(س) 1.jpg|نقشه خانه حضرت خدیجه&lt;br /&gt;
پرونده:نقشه خانه حضرت خدیجه(س) 3.jpg&lt;br /&gt;
پرونده:نقشه خانه حضرت خدیجه(س) 2.jpg&lt;br /&gt;
پرونده:تصویر خانه حضرت خدیجه قبل از تخریب کامل 1.jpg&lt;br /&gt;
پرونده:تصویر خانه حضرت خدیجه قبل از تخریب کامل 1.jpg.jpg&lt;br /&gt;
پرونده:نقشه خانه حضرت خدیجه(س) 4.JPG&lt;br /&gt;
پرونده:دار خدیجه2.jpg&lt;br /&gt;
پرونده:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;/gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==پانویس==&lt;br /&gt;
{{پانویس}}&lt;br /&gt;
==منابع==&lt;br /&gt;
{{منابع}}&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;1. آثار اسلامی مکه و مدینه&#039;&#039;&#039;، رسول جعفریان، تهران، مشعر، ۱۳۸۶ش. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;2.	[[اخبار مکه (ازرقی)|اخبار مکه]] و ما جاء فیها من الآثار&#039;&#039;&#039;، محمد بن عبدالله الازرقی (م. ۲۴۸ق)، تحقیق رشدی الصالح ملحس، بیروت، دار الاندلس، ۱۴۱۶ق&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;3. الارج المسکی فی التاریخ المکی&#039;&#039;&#039;، علی بن عبدالقادر الطبری (م. ۱۰۷۰ق)، تصحیح اشرف احمد جمال، مکه، مکتبه التجاریه، ۱۴۱۶ق&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;4.	پنجاه سفرنامه حج قاجاری&#039;&#039;&#039;، به کوشش رسول جعفریان، تهران، نشر علم، ۱۳۸۹ش&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;5. التاریخ القویم لمکه و بیت الله الکریم&#039;&#039;&#039;، محمد طاهر الکردی، تحقیق ابن دهیش، بیروت، دار خضر، ۱۴۲۰ق.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;6. الجامع اللطیف فی فضل مکة و اهلها و بناء البیت الشریف&#039;&#039;&#039;، محمد ابن ظهیره (م. ۹۸۶ق)، تحقیق علی عمر، قاهره، مکتبة الثقافة الدینیه، ۱۴۲۳ق. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;7. رحلة ابن جبیر&#039;&#039;&#039;، محمد بن احمد ابن جبیر (م. ۶۱۴ق)، بیروت، دار مکتبة الهلال، ۱۹۸۶م.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;8. الزهور المقتطفه من تاریخ مکة المشرفه&#039;&#039;&#039;، محمد بن احمد التقی الفاسی (م. ۸۳۲ق)، تحقیق محمد حسین الذهبی، مکه، مکتبه نزار مصطفی الباز، ۱۴۱۸ق.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;9. الطبقات الکبری&#039;&#039;&#039;، محمد ابن سعد بن منیع (م. ۲۳۰ق)، تحقیق محمد عبدالقادر، بیروت، دار الکتب العلمیه، ۱۴۱۰ق. مرآة الحرمین: ابراهیم رفعت باشا (م. ۱۳۵۳ق)، قاهره، مکتبه الدینیه، بی‌تا؛&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;10. سفرنامه مکه&#039;&#039;&#039;، سلطان مراد میرزاحسام‌ السلطنه، به کوشش رسول جعفریان،تهران، نشر مشعر، ۱۳۷۴.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;11. مرآة الحرمين&#039;&#039;&#039;، ابراهیم رفعت پاشا، قاهره، مطبعة دارالکتب المصریة، 1344.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;12. میقات حج (فصلنامه)&#039;&#039;&#039;، تهران، حوزه نمایندگی ولی فقیه در امور حج و زیارت. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{پایان}}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Faraji</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikihaj.com/index.php?title=%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87_%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA_%D8%AE%D8%AF%DB%8C%D8%AC%D9%87(%D8%B3)&amp;diff=54195</id>
		<title>خانه حضرت خدیجه(س)</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikihaj.com/index.php?title=%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87_%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA_%D8%AE%D8%AF%DB%8C%D8%AC%D9%87(%D8%B3)&amp;diff=54195"/>
		<updated>2023-07-03T13:20:43Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Faraji: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{در دست ویرایش|ماه=[[تیر]]|روز=[[۱]]|سال=[[۱۴۰۲]]|کاربر=Kamran  }}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[رده:مقاله‌های در حال ویرایش]]&lt;br /&gt;
 {{جعبه اطلاعات بنا&lt;br /&gt;
 | عنوان = خانه [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]]&lt;br /&gt;
 | تصویر = دار خدیجه2.jpg&lt;br /&gt;
 | اندازه تصویر =&lt;br /&gt;
 | پیوند تصویر = &lt;br /&gt;
 | توضیح تصویر =  &lt;br /&gt;
 | نام‌های دیگر = [[مولد فاطمه]]&lt;br /&gt;
 | مکان = [[مکه]]، [[زقاق العطارین| زقاق الحجر]]&lt;br /&gt;
 | کاربری = &lt;br /&gt;
 | بزرگداشت نزد = &lt;br /&gt;
 | وابسته به دین/مذهب = [[اسلام]]، [[شیعه]]&lt;br /&gt;
 | باورها = &lt;br /&gt;
 | آیین‌ها = &lt;br /&gt;
 | احکام = &lt;br /&gt;
 | زیارت کنندگان = &lt;br /&gt;
 | بازدیدکنندگان = &lt;br /&gt;
 | زمان پایه‌گذاری =&lt;br /&gt;
 | بنیانگذار = &lt;br /&gt;
 | رویدادها = نزول وحی بر پیامبر (ص)، تولد فاطمه (س)&lt;br /&gt;
 | بازسازی‌ها = &lt;br /&gt;
 | بازسازی کنندگان = &lt;br /&gt;
 | بخش‌های از میان رفته = &lt;br /&gt;
 | ویژگی‌های تاریخی = &lt;br /&gt;
 | متولیان = &lt;br /&gt;
 | مساحت = &lt;br /&gt;
 | طول = &lt;br /&gt;
 | عرض = &lt;br /&gt;
 | ارتفاع = &lt;br /&gt;
 | وضعیت بنا = از بین رفته&lt;br /&gt;
 | گنجایش = &lt;br /&gt;
 | امکانات = &lt;br /&gt;
 | بخش‌های بنا = &lt;br /&gt;
 | معمار = &lt;br /&gt;
 | سبک = &lt;br /&gt;
 | ویژگی‌ها = &lt;br /&gt;
 | گنبدها = &lt;br /&gt;
 | مناره‌ها = &lt;br /&gt;
 | درها = &lt;br /&gt;
 | رواق‌ها = &lt;br /&gt;
 | صحن‌ها = &lt;br /&gt;
 | ایوان‌ها = &lt;br /&gt;
 | گرداننده = &lt;br /&gt;
 | نهاد وابسته = &lt;br /&gt;
 | نهاد نگهدارنده = &lt;br /&gt;
 | مدیر = &lt;br /&gt;
 | روحانی = &lt;br /&gt;
 | نهادهای زیر مجموعه = &lt;br /&gt;
 | ثبت در = &lt;br /&gt;
 | شماره ثبت = &lt;br /&gt;
 | تاریخ ثبت = &lt;br /&gt;
 | وبگاه = &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;خانه [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]]&#039;&#039;&#039; محل زندگی [[حضرت محمد (ص)|پیامبر(ص)]] با [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] در [[مکه]] بوده است. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
این خانه محل تولد [[حضرت فاطمه (س)]] و دیگر فرزندان  [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] بود و بسیاری از [[آیات مکی]] قرآن نیز در آن نازل شده است. همچنین محل درگذشت [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] همین خانه گزارش شده است. خانه  [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] در ساخت و سازهای  [[آل سعود]] از بین رفته است.&lt;br /&gt;
==موقعیت==&lt;br /&gt;
خانه  [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] در [[مکه]] و در [[کوچه عطارها]]([[زقاق العطارین]])&amp;lt;ref&amp;gt;نک: أخبار مکة، الأزرقی، ج‏2، ص 78- 87؛ دار سیدة خدیجة بنت خویلد، ص 94.&amp;lt;/ref&amp;gt; که بعدها به [[کوچه زرگرها ([[زقاق الصوغ]]) و [[کوچه سنگ]]([[زقاق الحجر]]) شهرت یافته&amp;lt;ref&amp;gt; دار سیدة خدیجة بنت خویلد، ص 94.&amp;lt;/ref&amp;gt; و در مجاورت خانه [[ابوسفیان]] قرار داشته است.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1_%D9%85%DA%A9%D9%87_%D8%A7%D8%B2%D8%B1%D9%82%DB%8C_%D8%B1%D8%B4%D8%AF%DB%8C_%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AD_%D8%AC2.pdf&amp;amp;page=199  أخبار مکة، الأزرقی، ج‏2، ص 199.]&amp;lt;/ref&amp;gt; این کوچه از یک‌سو به [[مسجد الحرام]] می‌رسیده است.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1_%D9%85%DA%A9%D9%87_%D8%A7%D8%B2%D8%B1%D9%82%DB%8C_%D8%B1%D8%B4%D8%AF%DB%8C_%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AD_%D8%AC2.pdf&amp;amp;page=87 أخبار مکة، الأزرقی، ج2، ص 87]؛ الزهور المقتطفة من تاریخ مکة المشرفة، ص 99.&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==نام‌های خانه==&lt;br /&gt;
این خانه به دلیل سکونت [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] به دار (خانه) [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] شهرت یافته است و همچنین به دلیل ولادت [[حضرت فاطمه(س)]] در آن  به نام مولد (زادگاه) [[فاطمه(س)]] نیز مشهور است.&amp;lt;ref&amp;gt;الزهور المقتطفة من تاریخ مکة المشرفة، ص،99.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==سرگذشت خانه==&lt;br /&gt;
این خانه محل زندگی پیامبر(ص) با [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] بوده&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1_%D9%85%DA%A9%D9%87_%D8%A7%D8%B2%D8%B1%D9%82%DB%8C_%D8%B1%D8%B4%D8%AF%DB%8C_%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AD_%D8%AC2.pdf&amp;amp;page=199  أخبار مکة، الأزرقی، ج‏2، ص 199.]&amp;lt;/ref&amp;gt; و بسیاری از [[آیات مکی]] قرآن کریم در این خانه نازل شده است.&amp;lt;ref&amp;gt;الزهور المقتطفة من تاریخ مکة المشرفة، ص99.&amp;lt;/ref&amp;gt; همچنین [[حضرت فاطمه(س)]] و دیگر فرزندان  [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] در این خانه بدنیا آمده اند.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1_%D9%85%DA%A9%D9%87_%D8%A7%D8%B2%D8%B1%D9%82%DB%8C_%D8%B1%D8%B4%D8%AF%DB%8C_%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AD_%D8%AC2.pdf&amp;amp;page=199  أخبار مکة، الأزرقی، ج‏2، ص 199.]&amp;lt;/ref&amp;gt; محل درگذشت  [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] نیز همین خانه گزارش شده است و [[پیامبر (ص)]] پس از آن تا زمان هجرت به مدینه در این خانه ساکن بود.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1_%D9%85%DA%A9%D9%87_%D8%A7%D8%B2%D8%B1%D9%82%DB%8C_%D8%B1%D8%B4%D8%AF%DB%8C_%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AD_%D8%AC2.pdf&amp;amp;page=199  أخبار مکة، الأزرقی، ج‏2، ص 199.]&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
به گفته ابوالولید ازرقی، تاریخ‌نگار شافعی قرن سوم قمری، خانه بعد از مهاجرت پیامبر به مدینه به تصرف [[عقیل بن ابی‌طالب]] درآمد. [[معاویة بن ابی‌سفیان]] آن خانه را خرید و تبدیل به مسجد کرده و از خانه پدرش [[ابوسفیان]] دری به آن باز کرد.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1_%D9%85%DA%A9%D9%87_%D8%A7%D8%B2%D8%B1%D9%82%DB%8C_%D8%B1%D8%B4%D8%AF%DB%8C_%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AD_%D8%AC2.pdf&amp;amp;page=199  أخبار مکة، الأزرقی، ج‏2، ص 199.]؛ الجامع اللطیف، ص 286؛ التاریخ القویم، ج1، ص 289.&amp;lt;/ref&amp;gt; ازرقی در جایی دیگر می‌گوید خانه را [[معتب]]، پسر [[ابولهب]] و پسرعموی پیامبر، از دشمنان سرسخت آن حضرت پس از مهاجرت [[پیامبر(ص)‏]] اشغال نمود&amp;lt;ref&amp;gt;الطبقات‌الکبری، ج‏4، ص45.&amp;lt;/ref&amp;gt; و پیامبر(ص) پس از [[فتح مکه]]، خانه را مطالبه نکرد.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1_%D9%85%DA%A9%D9%87_%D8%A7%D8%B2%D8%B1%D9%82%DB%8C_%D8%B1%D8%B4%D8%AF%DB%8C_%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AD_%D8%AC2.pdf&amp;amp;page=245 أخبار مکة، الأزرقی، ج‏2، ص 245.]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
==خانه خدیجه(س) در گزارش‌های تاریخی و سفرنامه‌ها==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===گزارش‌های تاریخی===&lt;br /&gt;
اطلاعات مربوط به خانه [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] و مشخصات آن، در منابع تاریخی، جغرافیایی و سفرنامه‌های مکه در دوره‌های مختلف ثبت و ضبط شده است و حاجیان به زیارت این خانه می‌رفتند. برخی از این گزارش‌ها عبارت است از:&lt;br /&gt;
*ابن جبیر(م. ۶۱۴ق) ‏در سفرنامه مربوط به قرن ششم قمری‌اش، این خانه را معرفی کرده و از وجود بنایی به نام [[گنبد وحی]] ([[قبة الوحی]]: جایی که بر پیامبر وحی می‌شده) در این خانه و گنبدی کوچک بر محل به دنیا آمدن [[حضرت فاطمه (س)]] خبر داده و گفته است که حسنین (ع) نیز در این خانه به دنیا آمده‌اند.&amp;lt;ref&amp;gt;رحلة ابن جبیر، ص81 – 82.&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
*در زمان فاسی (م. ۸۳۲ ق) نیز خانه را «[[مولد فاطمه]]» می‌خوانده‌اند و از مکان‌هایی بوده که زائران به زیارتش می‌رفته‌اند و در نظر مردم با فضیلت‌ترین خانه مکه بوده است.&amp;lt;ref&amp;gt;الزهور المقتطفة من تاریخ مکة المشرفة، ص 99.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
*علی طبری (م. ۱۰۷۰ق) از سه مکان زیارتی جدا در این محل ـ [[مولد فاطمه]]، خانه [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] و [[قبة الوحی]] ـ یاد کرده که هر کدام دری جداگانه داشته‌اند.&amp;lt;ref&amp;gt;الأرج المسکی فی التاریخ المکی، ص 70.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
*نویسنده مرآة الحرمین (تألیف: ۱۳۱۸–۱۳۲۵ق) درباره مشاهداتش از خانه و اشیای درون آن، تاریخچه‌ای از تعمیرات و بازسازی‌های آن نیز به دست داده است.&amp;lt;ref&amp;gt;مرآة الحرمین، ج‏1، ص 189ـ 192.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===سفرنامه‌های ایرانی===&lt;br /&gt;
خانه [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] از مکان‌های زیارتی عموم حجگزاران به ویژه شیعیان ایرانی بوده و در بسیاری از سفرنامه‌های حج ایرانیان، این مکان وصف شده است.&amp;lt;ref&amp;gt;نک: پنجاه سفرنامه حج قاجاری،ص 102؛ سفرنامه مکه، حسام السلطنه، ص 529؛&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در سفرنامه‌ای از اواخر دوره [[ناصرالدین شاه قاجار]] (حک: ۱۳۱۳–۱۲۶۴ق) در وصف خانه [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] آمده است که صحنی سنگفرش از مرمر داشته، گنبدی بر [[مولد فاطمه|تولدگاه حضرت فاطمه (س)]] بوده و یک اتاق درآن با عنوان عبادتگاه [[پیامبر (ص)]] مشهور بوده است.&amp;lt;ref&amp;gt;میقات حج، ش63، ص70، سفرنامه منظوم از مؤلف ناشناخته&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در سال ۱۲۶۵ قمری، در محل خانه تکیه‌ای مشهور به «تکیة السیدة فاطمة» به همت [[حکومت عثمانی]] برای استفاده فقرا ساخته شد ولی به گفته محمد طاهر کردی (م. ۱۴۰۰ق) در روزگار وی، اثری از تکیه نیست؛ بلکه مدرسه‌ای دینی برای حفظ قرآن کریم است که شهردار مکه [[شیخ عباس یوسف قطان]] (م. ۱۳۷۰ق) بنا کرده است.&amp;lt;ref&amp;gt;التاریخ القویم، ج‏1، ص289-290.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==گالری==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;gallery mode=&amp;quot;packed&amp;quot; heights=&amp;quot;150px&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
پرونده:نقشه خانه حضرت خدیجه(س) 1.jpg&lt;br /&gt;
پرونده:نقشه خانه حضرت خدیجه(س) 3.jpg&lt;br /&gt;
پرونده:نقشه خانه حضرت خدیجه(س) 2.jpg&lt;br /&gt;
پرونده:تصویر خانه حضرت خدیجه قبل از تخریب کامل 1.jpg&lt;br /&gt;
پرونده:تصویر خانه حضرت خدیجه قبل از تخریب کامل 1.jpg.jpg&lt;br /&gt;
پرونده:نقشه خانه حضرت خدیجه(س) 4.JPG&lt;br /&gt;
پرونده:دار خدیجه2.jpg&lt;br /&gt;
پرونده:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;/gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==پانویس==&lt;br /&gt;
{{پانویس}}&lt;br /&gt;
==منابع==&lt;br /&gt;
{{منابع}}&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;1. آثار اسلامی مکه و مدینه&#039;&#039;&#039;، رسول جعفریان، تهران، مشعر، ۱۳۸۶ش. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;2.	[[اخبار مکه (ازرقی)|اخبار مکه]] و ما جاء فیها من الآثار&#039;&#039;&#039;، محمد بن عبدالله الازرقی (م. ۲۴۸ق)، تحقیق رشدی الصالح ملحس، بیروت، دار الاندلس، ۱۴۱۶ق&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;3. الارج المسکی فی التاریخ المکی&#039;&#039;&#039;، علی بن عبدالقادر الطبری (م. ۱۰۷۰ق)، تصحیح اشرف احمد جمال، مکه، مکتبه التجاریه، ۱۴۱۶ق&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;4.	پنجاه سفرنامه حج قاجاری&#039;&#039;&#039;، به کوشش رسول جعفریان، تهران، نشر علم، ۱۳۸۹ش&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;5. التاریخ القویم لمکه و بیت الله الکریم&#039;&#039;&#039;، محمد طاهر الکردی، تحقیق ابن دهیش، بیروت، دار خضر، ۱۴۲۰ق.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;6. الجامع اللطیف فی فضل مکة و اهلها و بناء البیت الشریف&#039;&#039;&#039;، محمد ابن ظهیره (م. ۹۸۶ق)، تحقیق علی عمر، قاهره، مکتبة الثقافة الدینیه، ۱۴۲۳ق. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;7. رحلة ابن جبیر&#039;&#039;&#039;، محمد بن احمد ابن جبیر (م. ۶۱۴ق)، بیروت، دار مکتبة الهلال، ۱۹۸۶م.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;8. الزهور المقتطفه من تاریخ مکة المشرفه&#039;&#039;&#039;، محمد بن احمد التقی الفاسی (م. ۸۳۲ق)، تحقیق محمد حسین الذهبی، مکه، مکتبه نزار مصطفی الباز، ۱۴۱۸ق.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;9. الطبقات الکبری&#039;&#039;&#039;، محمد ابن سعد بن منیع (م. ۲۳۰ق)، تحقیق محمد عبدالقادر، بیروت، دار الکتب العلمیه، ۱۴۱۰ق. مرآة الحرمین: ابراهیم رفعت باشا (م. ۱۳۵۳ق)، قاهره، مکتبه الدینیه، بی‌تا؛&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;10. سفرنامه مکه&#039;&#039;&#039;، سلطان مراد میرزاحسام‌ السلطنه، به کوشش رسول جعفریان،تهران، نشر مشعر، ۱۳۷۴.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;11. مرآة الحرمين&#039;&#039;&#039;، ابراهیم رفعت پاشا، قاهره، مطبعة دارالکتب المصریة، 1344.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;12. میقات حج (فصلنامه)&#039;&#039;&#039;، تهران، حوزه نمایندگی ولی فقیه در امور حج و زیارت. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{پایان}}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Faraji</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikihaj.com/index.php?title=%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87_%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA_%D8%AE%D8%AF%DB%8C%D8%AC%D9%87(%D8%B3)&amp;diff=54126</id>
		<title>خانه حضرت خدیجه(س)</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikihaj.com/index.php?title=%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87_%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA_%D8%AE%D8%AF%DB%8C%D8%AC%D9%87(%D8%B3)&amp;diff=54126"/>
		<updated>2023-06-25T16:12:58Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Faraji: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{در دست ویرایش|ماه=[[تیر]]|روز=[[۱]]|سال=[[۱۴۰۲]]|کاربر=Kamran  }}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[رده:مقاله‌های در حال ویرایش]]&lt;br /&gt;
 {{جعبه اطلاعات بنا&lt;br /&gt;
 | عنوان = خانه [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]]&lt;br /&gt;
 | تصویر = دار خدیجه2.jpg&lt;br /&gt;
 | اندازه تصویر =&lt;br /&gt;
 | پیوند تصویر = &lt;br /&gt;
 | توضیح تصویر =  &lt;br /&gt;
 | نام‌های دیگر = [[مولد فاطمه]]&lt;br /&gt;
 | مکان = [[مکه]]، [[زقاق العطارین| زقاق الحجر]]&lt;br /&gt;
 | کاربری = &lt;br /&gt;
 | بزرگداشت نزد = &lt;br /&gt;
 | وابسته به دین/مذهب = [[اسلام]]، [[شیعه]]&lt;br /&gt;
 | باورها = &lt;br /&gt;
 | آیین‌ها = &lt;br /&gt;
 | احکام = &lt;br /&gt;
 | زیارت کنندگان = &lt;br /&gt;
 | بازدیدکنندگان = &lt;br /&gt;
 | زمان پایه‌گذاری =&lt;br /&gt;
 | بنیانگذار = &lt;br /&gt;
 | رویدادها = نزول وحی بر پیامبر (ص)، تولد فاطمه (س)&lt;br /&gt;
 | بازسازی‌ها = &lt;br /&gt;
 | بازسازی کنندگان = &lt;br /&gt;
 | بخش‌های از میان رفته = &lt;br /&gt;
 | ویژگی‌های تاریخی = &lt;br /&gt;
 | متولیان = &lt;br /&gt;
 | مساحت = &lt;br /&gt;
 | طول = &lt;br /&gt;
 | عرض = &lt;br /&gt;
 | ارتفاع = &lt;br /&gt;
 | وضعیت بنا = از بین رفته&lt;br /&gt;
 | گنجایش = &lt;br /&gt;
 | امکانات = &lt;br /&gt;
 | بخش‌های بنا = &lt;br /&gt;
 | معمار = &lt;br /&gt;
 | سبک = &lt;br /&gt;
 | ویژگی‌ها = &lt;br /&gt;
 | گنبدها = &lt;br /&gt;
 | مناره‌ها = &lt;br /&gt;
 | درها = &lt;br /&gt;
 | رواق‌ها = &lt;br /&gt;
 | صحن‌ها = &lt;br /&gt;
 | ایوان‌ها = &lt;br /&gt;
 | گرداننده = &lt;br /&gt;
 | نهاد وابسته = &lt;br /&gt;
 | نهاد نگهدارنده = &lt;br /&gt;
 | مدیر = &lt;br /&gt;
 | روحانی = &lt;br /&gt;
 | نهادهای زیر مجموعه = &lt;br /&gt;
 | ثبت در = &lt;br /&gt;
 | شماره ثبت = &lt;br /&gt;
 | تاریخ ثبت = &lt;br /&gt;
 | وبگاه = &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;خانه [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]]&#039;&#039;&#039; محل زندگی [[حضرت محمد (ص)|پیامبر(ص)]] با [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] در [[مکه]] بوده است. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
این خانه محل تولد [[حضرت فاطمه (س)]] و دیگر فرزندان  [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] بود و بسیاری از [[آیات مکی]] قرآن نیز در آن نازل شده است. همچنین محل درگذشت [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] همین خانه گزارش شده است. خانه  [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] در ساخت و سازهای  [[آل سعود]] از بین رفته است.&lt;br /&gt;
==موقعیت==&lt;br /&gt;
خانه  [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] در [[مکه]] و در [[کوچه عطارها]]([[زقاق العطارین]])&amp;lt;ref&amp;gt;نک: أخبار مکة، الأزرقی، ج‏2، ص 78- 87.&amp;lt;/ref&amp;gt; که بعدها به [[کوچه سنگ]]([[زقاق الحجر]]) شهرت یافته و در مجاورت خانه [[ابوسفیان]] قرار داشته است.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1_%D9%85%DA%A9%D9%87_%D8%A7%D8%B2%D8%B1%D9%82%DB%8C_%D8%B1%D8%B4%D8%AF%DB%8C_%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AD_%D8%AC2.pdf&amp;amp;page=199  أخبار مکة، الأزرقی، ج‏2، ص 199.]&amp;lt;/ref&amp;gt; این کوچه از یک‌سو به [[مسجد الحرام]] می‌رسیده است.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1_%D9%85%DA%A9%D9%87_%D8%A7%D8%B2%D8%B1%D9%82%DB%8C_%D8%B1%D8%B4%D8%AF%DB%8C_%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AD_%D8%AC2.pdf&amp;amp;page=87 أخبار مکة، الأزرقی، ج2، ص 87]؛ الزهور المقتطفة من تاریخ مکة المشرفة، ص 99.&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==نام‌های خانه==&lt;br /&gt;
این خانه به دلیل سکونت [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] به دار (خانه) [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] شهرت یافته است و همچنین به دلیل ولادت [[حضرت فاطمه(س)]] در آن  به نام مولد (زادگاه) [[فاطمه(س)]] نیز مشهور است.&amp;lt;ref&amp;gt;الزهور المقتطفة من تاریخ مکة المشرفة، ص،99.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==سرگذشت خانه==&lt;br /&gt;
این خانه محل زندگی پیامبر(ص) با [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] بوده&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1_%D9%85%DA%A9%D9%87_%D8%A7%D8%B2%D8%B1%D9%82%DB%8C_%D8%B1%D8%B4%D8%AF%DB%8C_%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AD_%D8%AC2.pdf&amp;amp;page=199  أخبار مکة، الأزرقی، ج‏2، ص 199.]&amp;lt;/ref&amp;gt; و بسیاری از [[آیات مکی]] قرآن کریم در این خانه نازل شده است.&amp;lt;ref&amp;gt;الزهور المقتطفة من تاریخ مکة المشرفة، ص99.&amp;lt;/ref&amp;gt; همچنین [[حضرت فاطمه(س)]] و دیگر فرزندان  [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] در این خانه بدنیا آمده اند.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1_%D9%85%DA%A9%D9%87_%D8%A7%D8%B2%D8%B1%D9%82%DB%8C_%D8%B1%D8%B4%D8%AF%DB%8C_%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AD_%D8%AC2.pdf&amp;amp;page=199  أخبار مکة، الأزرقی، ج‏2، ص 199.]&amp;lt;/ref&amp;gt; محل درگذشت  [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] نیز همین خانه گزارش شده است و [[پیامبر (ص)]] پس از آن تا زمان هجرت به مدینه در این خانه ساکن بود.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1_%D9%85%DA%A9%D9%87_%D8%A7%D8%B2%D8%B1%D9%82%DB%8C_%D8%B1%D8%B4%D8%AF%DB%8C_%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AD_%D8%AC2.pdf&amp;amp;page=199  أخبار مکة، الأزرقی، ج‏2، ص 199.]&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
به گفته ابوالولید ازرقی، تاریخ‌نگار شافعی قرن سوم قمری، خانه بعد از مهاجرت پیامبر به مدینه به تصرف [[عقیل بن ابی‌طالب]] درآمد. [[معاویة بن ابی‌سفیان]] آن خانه را خرید و تبدیل به مسجد کرده و از خانه پدرش [[ابوسفیان]] دری به آن باز کرد.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1_%D9%85%DA%A9%D9%87_%D8%A7%D8%B2%D8%B1%D9%82%DB%8C_%D8%B1%D8%B4%D8%AF%DB%8C_%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AD_%D8%AC2.pdf&amp;amp;page=199  أخبار مکة، الأزرقی، ج‏2، ص 199.]؛ الجامع اللطیف، ص 286؛ التاریخ القویم، ج1، ص 289.&amp;lt;/ref&amp;gt; ازرقی در جایی دیگر می‌گوید خانه را [[معتب]]، پسر [[ابولهب]] و پسرعموی پیامبر، از دشمنان سرسخت آن حضرت پس از مهاجرت [[پیامبر(ص)‏]] اشغال نمود&amp;lt;ref&amp;gt;الطبقات‌الکبری، ج‏4، ص45.&amp;lt;/ref&amp;gt; و پیامبر(ص) پس از [[فتح مکه]]، خانه را مطالبه نکرد.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1_%D9%85%DA%A9%D9%87_%D8%A7%D8%B2%D8%B1%D9%82%DB%8C_%D8%B1%D8%B4%D8%AF%DB%8C_%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AD_%D8%AC2.pdf&amp;amp;page=245 أخبار مکة، الأزرقی، ج‏2، ص 245.]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
==خانه خدیجه(س) در گزارش‌های تاریخی و سفرنامه‌ها==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===گزارش‌های تاریخی===&lt;br /&gt;
اطلاعات مربوط به خانه [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] و مشخصات آن، در منابع تاریخی، جغرافیایی و سفرنامه‌های مکه در دوره‌های مختلف ثبت و ضبط شده است و حاجیان به زیارت این خانه می‌رفتند. برخی از این گزارش‌ها عبارت است از:&lt;br /&gt;
*ابن جبیر(م. ۶۱۴ق) ‏در سفرنامه مربوط به قرن ششم قمری‌اش، این خانه را معرفی کرده و از وجود بنایی به نام [[گنبد وحی]] ([[قبة الوحی]]: جایی که بر پیامبر وحی می‌شده) در این خانه و گنبدی کوچک بر محل به دنیا آمدن [[حضرت فاطمه (س)]] خبر داده و گفته است که حسنین (ع) نیز در این خانه به دنیا آمده‌اند.&amp;lt;ref&amp;gt;رحلة ابن جبیر، ص81 – 82.&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
*در زمان فاسی (م. ۸۳۲ ق) نیز خانه را «[[مولد فاطمه]]» می‌خوانده‌اند و از مکان‌هایی بوده که زائران به زیارتش می‌رفته‌اند و در نظر مردم با فضیلت‌ترین خانه مکه بوده است.&amp;lt;ref&amp;gt;الزهور المقتطفة من تاریخ مکة المشرفة، ص 99.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
*علی طبری (م. ۱۰۷۰ق) از سه مکان زیارتی جدا در این محل ـ [[مولد فاطمه]]، خانه [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] و [[قبة الوحی]] ـ یاد کرده که هر کدام دری جداگانه داشته‌اند.&amp;lt;ref&amp;gt;الأرج المسکی فی التاریخ المکی، ص 70.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
*نویسنده مرآة الحرمین (تألیف: ۱۳۱۸–۱۳۲۵ق) درباره مشاهداتش از خانه و اشیای درون آن، تاریخچه‌ای از تعمیرات و بازسازی‌های آن نیز به دست داده است.&amp;lt;ref&amp;gt;مرآة الحرمین، ج‏1، ص 189ـ 192.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===سفرنامه‌های ایرانی===&lt;br /&gt;
خانه [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] از مکان‌های زیارتی عموم حجگزاران به ویژه شیعیان ایرانی بوده و در بسیاری از سفرنامه‌های حج ایرانیان، این مکان وصف شده است.&amp;lt;ref&amp;gt;نک: پنجاه سفرنامه حج قاجاری،ص 102؛ سفرنامه مکه، حسام السلطنه، ص 529؛&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در سفرنامه‌ای از اواخر دوره [[ناصرالدین شاه قاجار]] (حک: ۱۳۱۳–۱۲۶۴ق) در وصف خانه [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] آمده است که صحنی سنگفرش از مرمر داشته، گنبدی بر [[مولد فاطمه|تولدگاه حضرت فاطمه (س)]] بوده و یک اتاق درآن با عنوان عبادتگاه [[پیامبر (ص)]] مشهور بوده است.&amp;lt;ref&amp;gt;میقات حج، ش63، ص70، سفرنامه منظوم از مؤلف ناشناخته&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در سال ۱۲۶۵ قمری، در محل خانه تکیه‌ای مشهور به «تکیة السیدة فاطمة» به همت [[حکومت عثمانی]] برای استفاده فقرا ساخته شد ولی به گفته محمد طاهر کردی (م. ۱۴۰۰ق) در روزگار وی، اثری از تکیه نیست؛ بلکه مدرسه‌ای دینی برای حفظ قرآن کریم است که شهردار مکه [[شیخ عباس یوسف قطان]] (م. ۱۳۷۰ق) بنا کرده است.&amp;lt;ref&amp;gt;التاریخ القویم، ج‏1، ص289-290.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==گالری==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;gallery mode=&amp;quot;packed&amp;quot; heights=&amp;quot;150px&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
پرونده:نقشه خانه حضرت خدیجه(س) 1.jpg&lt;br /&gt;
پرونده:نقشه خانه حضرت خدیجه(س) 3.jpg&lt;br /&gt;
پرونده:نقشه خانه حضرت خدیجه(س) 2.jpg&lt;br /&gt;
پرونده:تصویر خانه حضرت خدیجه قبل از تخریب کامل 1.jpg&lt;br /&gt;
پرونده:تصویر خانه حضرت خدیجه قبل از تخریب کامل 1.jpg.jpg&lt;br /&gt;
پرونده:نقشه خانه حضرت خدیجه(س) 4.JPG&lt;br /&gt;
پرونده:دار خدیجه2.jpg&lt;br /&gt;
پرونده:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;/gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==پانویس==&lt;br /&gt;
{{پانویس}}&lt;br /&gt;
==منابع==&lt;br /&gt;
{{منابع}}&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;1. آثار اسلامی مکه و مدینه&#039;&#039;&#039;، رسول جعفریان، تهران، مشعر، ۱۳۸۶ش. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;2.	[[اخبار مکه (ازرقی)|اخبار مکه]] و ما جاء فیها من الآثار&#039;&#039;&#039;، محمد بن عبدالله الازرقی (م. ۲۴۸ق)، تحقیق رشدی الصالح ملحس، بیروت، دار الاندلس، ۱۴۱۶ق&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;3. الارج المسکی فی التاریخ المکی&#039;&#039;&#039;، علی بن عبدالقادر الطبری (م. ۱۰۷۰ق)، تصحیح اشرف احمد جمال، مکه، مکتبه التجاریه، ۱۴۱۶ق&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;4.	پنجاه سفرنامه حج قاجاری&#039;&#039;&#039;، به کوشش رسول جعفریان، تهران، نشر علم، ۱۳۸۹ش&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;5. التاریخ القویم لمکه و بیت الله الکریم&#039;&#039;&#039;، محمد طاهر الکردی، تحقیق ابن دهیش، بیروت، دار خضر، ۱۴۲۰ق.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;6. الجامع اللطیف فی فضل مکة و اهلها و بناء البیت الشریف&#039;&#039;&#039;، محمد ابن ظهیره (م. ۹۸۶ق)، تحقیق علی عمر، قاهره، مکتبة الثقافة الدینیه، ۱۴۲۳ق. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;7. رحلة ابن جبیر&#039;&#039;&#039;، محمد بن احمد ابن جبیر (م. ۶۱۴ق)، بیروت، دار مکتبة الهلال، ۱۹۸۶م.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;8. الزهور المقتطفه من تاریخ مکة المشرفه&#039;&#039;&#039;، محمد بن احمد التقی الفاسی (م. ۸۳۲ق)، تحقیق محمد حسین الذهبی، مکه، مکتبه نزار مصطفی الباز، ۱۴۱۸ق.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;9. الطبقات الکبری&#039;&#039;&#039;، محمد ابن سعد بن منیع (م. ۲۳۰ق)، تحقیق محمد عبدالقادر، بیروت، دار الکتب العلمیه، ۱۴۱۰ق. مرآة الحرمین: ابراهیم رفعت باشا (م. ۱۳۵۳ق)، قاهره، مکتبه الدینیه، بی‌تا؛&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;10. سفرنامه مکه&#039;&#039;&#039;، سلطان مراد میرزاحسام‌ السلطنه، به کوشش رسول جعفریان،تهران، نشر مشعر، ۱۳۷۴.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;11. مرآة الحرمين&#039;&#039;&#039;، ابراهیم رفعت پاشا، قاهره، مطبعة دارالکتب المصریة، 1344.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;12. میقات حج (فصلنامه)&#039;&#039;&#039;، تهران، حوزه نمایندگی ولی فقیه در امور حج و زیارت. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{پایان}}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Faraji</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikihaj.com/index.php?title=%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87_%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA_%D8%AE%D8%AF%DB%8C%D8%AC%D9%87(%D8%B3)&amp;diff=54125</id>
		<title>خانه حضرت خدیجه(س)</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikihaj.com/index.php?title=%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87_%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA_%D8%AE%D8%AF%DB%8C%D8%AC%D9%87(%D8%B3)&amp;diff=54125"/>
		<updated>2023-06-25T16:08:10Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Faraji: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{در دست ویرایش|ماه=[[تیر]]|روز=[[۱]]|سال=[[۱۴۰۲]]|کاربر=Kamran  }}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[رده:مقاله‌های در حال ویرایش]]&lt;br /&gt;
 {{جعبه اطلاعات بنا&lt;br /&gt;
 | عنوان = خانه [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]]&lt;br /&gt;
 | تصویر = دار خدیجه2.jpg&lt;br /&gt;
 | اندازه تصویر =&lt;br /&gt;
 | پیوند تصویر = &lt;br /&gt;
 | توضیح تصویر =  &lt;br /&gt;
 | نام‌های دیگر = [[مولد فاطمه]]&lt;br /&gt;
 | مکان = [[مکه]]، [[زقاق العطارین| زقاق الحجر]]&lt;br /&gt;
 | کاربری = &lt;br /&gt;
 | بزرگداشت نزد = &lt;br /&gt;
 | وابسته به دین/مذهب = [[اسلام]]، [[شیعه]]&lt;br /&gt;
 | باورها = &lt;br /&gt;
 | آیین‌ها = &lt;br /&gt;
 | احکام = &lt;br /&gt;
 | زیارت کنندگان = &lt;br /&gt;
 | بازدیدکنندگان = &lt;br /&gt;
 | زمان پایه‌گذاری =&lt;br /&gt;
 | بنیانگذار = &lt;br /&gt;
 | رویدادها = نزول وحی بر پیامبر (ص)، تولد فاطمه (س)&lt;br /&gt;
 | بازسازی‌ها = &lt;br /&gt;
 | بازسازی کنندگان = &lt;br /&gt;
 | بخش‌های از میان رفته = &lt;br /&gt;
 | ویژگی‌های تاریخی = &lt;br /&gt;
 | متولیان = &lt;br /&gt;
 | مساحت = &lt;br /&gt;
 | طول = &lt;br /&gt;
 | عرض = &lt;br /&gt;
 | ارتفاع = &lt;br /&gt;
 | وضعیت بنا = از بین رفته&lt;br /&gt;
 | گنجایش = &lt;br /&gt;
 | امکانات = &lt;br /&gt;
 | بخش‌های بنا = &lt;br /&gt;
 | معمار = &lt;br /&gt;
 | سبک = &lt;br /&gt;
 | ویژگی‌ها = &lt;br /&gt;
 | گنبدها = &lt;br /&gt;
 | مناره‌ها = &lt;br /&gt;
 | درها = &lt;br /&gt;
 | رواق‌ها = &lt;br /&gt;
 | صحن‌ها = &lt;br /&gt;
 | ایوان‌ها = &lt;br /&gt;
 | گرداننده = &lt;br /&gt;
 | نهاد وابسته = &lt;br /&gt;
 | نهاد نگهدارنده = &lt;br /&gt;
 | مدیر = &lt;br /&gt;
 | روحانی = &lt;br /&gt;
 | نهادهای زیر مجموعه = &lt;br /&gt;
 | ثبت در = &lt;br /&gt;
 | شماره ثبت = &lt;br /&gt;
 | تاریخ ثبت = &lt;br /&gt;
 | وبگاه = &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;خانه [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]]&#039;&#039;&#039; محل زندگی [[حضرت محمد (ص)|پیامبر(ص)]] با [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] در [[مکه]] بوده است. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
این خانه محل تولد [[حضرت فاطمه (س)]] و دیگر فرزندان  [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] بود و بسیاری از [[آیات مکی]] قرآن نیز در آن نازل شده است. همچنین محل درگذشت [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] همین خانه گزارش شده است. خانه  [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] در ساخت و سازهای  [[آل سعود]] از بین رفته است.&lt;br /&gt;
==موقعیت==&lt;br /&gt;
خانه  [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] در [[مکه]] و در [[کوچه عطارها]]([[زقاق العطارین]])&amp;lt;ref&amp;gt;نک: أخبار مکة، الأزرقی، ج‏2، ص 78- 87.&amp;lt;/ref&amp;gt; که بعدها به [[کوچه سنگ]]([[زقاق الحجر]]) شهرت یافته و در مجاورت خانه [[ابوسفیان]] قرار داشته است.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1_%D9%85%DA%A9%D9%87_%D8%A7%D8%B2%D8%B1%D9%82%DB%8C_%D8%B1%D8%B4%D8%AF%DB%8C_%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AD_%D8%AC2.pdf&amp;amp;page=199  أخبار مکة، الأزرقی، ج‏2، ص 199.]&amp;lt;/ref&amp;gt; این کوچه از یک‌سو به [[مسجد الحرام]] می‌رسیده است.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1_%D9%85%DA%A9%D9%87_%D8%A7%D8%B2%D8%B1%D9%82%DB%8C_%D8%B1%D8%B4%D8%AF%DB%8C_%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AD_%D8%AC2.pdf&amp;amp;page=87 أخبار مکة، الأزرقی، ج2، ص 87]؛ الزهور المقتطفة من تاریخ مکة المشرفة، ص 99.&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==نام‌های خانه==&lt;br /&gt;
این خانه به دلیل سکونت [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] به دار (خانه) [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] شهرت یافته است و همچنین به دلیل ولادت [[حضرت فاطمه(س)]] در آن  به نام مولد (زادگاه) [[فاطمه(س)]] نیز مشهور است.&amp;lt;ref&amp;gt;الزهور المقتطفة من تاریخ مکة المشرفة، ص،99.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==سرگذشت خانه==&lt;br /&gt;
این خانه محل زندگی پیامبر(ص) با [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] بوده&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1_%D9%85%DA%A9%D9%87_%D8%A7%D8%B2%D8%B1%D9%82%DB%8C_%D8%B1%D8%B4%D8%AF%DB%8C_%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AD_%D8%AC2.pdf&amp;amp;page=199  أخبار مکة، الأزرقی، ج‏2، ص 199.]&amp;lt;/ref&amp;gt; و بسیاری از [[آیات مکی]] قرآن کریم در این خانه نازل شده است.&amp;lt;ref&amp;gt;الزهور المقتطفة من تاریخ مکة المشرفة، ص99.&amp;lt;/ref&amp;gt; همچنین [[حضرت فاطمه(س)]] و دیگر فرزندان  [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] در این خانه بدنیا آمده اند.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1_%D9%85%DA%A9%D9%87_%D8%A7%D8%B2%D8%B1%D9%82%DB%8C_%D8%B1%D8%B4%D8%AF%DB%8C_%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AD_%D8%AC2.pdf&amp;amp;page=199  أخبار مکة، الأزرقی، ج‏2، ص 199.]&amp;lt;/ref&amp;gt; محل درگذشت  [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] نیز همین خانه گزارش شده است و [[پیامبر (ص)]] پس از آن تا زمان هجرت به مدینه در این خانه ساکن بود.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1_%D9%85%DA%A9%D9%87_%D8%A7%D8%B2%D8%B1%D9%82%DB%8C_%D8%B1%D8%B4%D8%AF%DB%8C_%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AD_%D8%AC2.pdf&amp;amp;page=199  أخبار مکة، الأزرقی، ج‏2، ص 199.]&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
به گفته ابوالولید ازرقی، تاریخ‌نگار شافعی قرن سوم قمری، خانه بعد از مهاجرت پیامبر به مدینه به تصرف [[عقیل بن ابی‌طالب]] درآمد. [[معاویة بن ابی‌سفیان]] آن خانه را خرید و تبدیل به مسجد کرده و از خانه پدرش [[ابوسفیان]] دری به آن باز کرد.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1_%D9%85%DA%A9%D9%87_%D8%A7%D8%B2%D8%B1%D9%82%DB%8C_%D8%B1%D8%B4%D8%AF%DB%8C_%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AD_%D8%AC2.pdf&amp;amp;page=199  أخبار مکة، الأزرقی، ج‏2، ص 199.]؛ الجامع اللطیف، ص 286؛ التاریخ القویم، ج1، ص 289.&amp;lt;/ref&amp;gt; ازرقی در جایی دیگر می‌گوید خانه را [[معتب]]، پسر [[ابولهب]] و پسرعموی پیامبر، از دشمنان سرسخت آن حضرت پس از مهاجرت [[پیامبر(ص)‏]] اشغال نمود&amp;lt;ref&amp;gt;الطبقات‌الکبری، ج‏4، ص45.&amp;lt;/ref&amp;gt; و پیامبر(ص) پس از [[فتح مکه]]، خانه را مطالبه نکرد.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1_%D9%85%DA%A9%D9%87_%D8%A7%D8%B2%D8%B1%D9%82%DB%8C_%D8%B1%D8%B4%D8%AF%DB%8C_%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AD_%D8%AC2.pdf&amp;amp;page=245 أخبار مکة، الأزرقی، ج‏2، ص 245.]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
==خانه خدیجه(س) در گزارش‌های تاریخی و سفرنامه‌ها==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===گزارش‌های تاریخی===&lt;br /&gt;
اطلاعات مربوط به خانه [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] و مشخصات آن، در منابع تاریخی، جغرافیایی و سفرنامه‌های مکه در دوره‌های مختلف ثبت و ضبط شده است و حاجیان به زیارت این خانه می‌رفتند. برخی از این گزارش‌ها عبارت است از:&lt;br /&gt;
*ابن جبیر(م. ۶۱۴ق) ‏در سفرنامه مربوط به قرن ششم قمری‌اش، این خانه را معرفی کرده و از وجود بنایی به نام [[گنبد وحی]] ([[قبة الوحی]]: جایی که بر پیامبر وحی می‌شده) در این خانه و گنبدی کوچک بر محل به دنیا آمدن [[حضرت فاطمه (س)]] خبر داده و گفته است که حسنین (ع) نیز در این خانه به دنیا آمده‌اند.&amp;lt;ref&amp;gt;رحلة ابن جبیر، ص81 – 82.&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
*در زمان فاسی (م. ۸۳۲ ق) نیز خانه را «[[مولد فاطمه]]» می‌خوانده‌اند و از مکان‌هایی بوده که زائران به زیارتش می‌رفته‌اند و در نظر مردم با فضیلت‌ترین خانه مکه بوده است.&amp;lt;ref&amp;gt;الزهور المقتطفة من تاریخ مکة المشرفة، ص 99.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
*علی طبری (م. ۱۰۷۰ق) از سه مکان زیارتی جدا در این محل ـ [[مولد فاطمه]]، خانه [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] و [[قبة الوحی]] ـ یاد کرده که هر کدام دری جداگانه داشته‌اند.&amp;lt;ref&amp;gt;الأرج المسکی فی التاریخ المکی، ص 70.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
*نویسنده مرآة الحرمین (تألیف: ۱۳۱۸–۱۳۲۵ق) درباره مشاهداتش از خانه و اشیای درون آن، تاریخچه‌ای از تعمیرات و بازسازی‌های آن نیز به دست داده است.&amp;lt;ref&amp;gt;مرآة الحرمین، ج‏1، ص 189ـ 192.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===سفرنامه‌های ایرانی===&lt;br /&gt;
خانه [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] از مکان‌های زیارتی عموم حجگزاران به ویژه شیعیان ایرانی بوده و در بسیاری از سفرنامه‌های حج ایرانیان، این مکان وصف شده است.&amp;lt;ref&amp;gt;نک: پنجاه سفرنامه حج قاجاری،ص 102؛ سفرنامه مکه، حسام السلطنه، ص 529؛&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در سفرنامه‌ای از اواخر دوره [[ناصرالدین شاه قاجار]] (حک: ۱۳۱۳–۱۲۶۴ق) در وصف خانه [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] آمده است که صحنی سنگفرش از مرمر داشته، گنبدی بر [[مولد فاطمه|تولدگاه حضرت فاطمه (س)]] بوده و یک اتاق درآن با عنوان عبادتگاه [[پیامبر (ص)]] مشهور بوده است.&amp;lt;ref&amp;gt;میقات حج، ش63، ص70، سفرنامه منظوم از مؤلف ناشناخته&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در سال ۱۲۶۵ قمری، در محل خانه تکیه‌ای مشهور به «تکیة السیدة فاطمة» به همت [[حکومت عثمانی]] برای استفاده فقرا ساخته شد ولی به گفته محمد طاهر کردی (م. ۱۴۰۰ق) در روزگار وی، اثری از تکیه نیست؛ بلکه مدرسه‌ای دینی برای حفظ قرآن کریم است که شهردار مکه [[شیخ عباس یوسف قطان]] (م. ۱۳۷۰ق) بنا کرده است.&amp;lt;ref&amp;gt;التاریخ القویم، ج‏1، ص289-290.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==گالری==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;gallery mode=&amp;quot;packed&amp;quot; heights=&amp;quot;150px&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
پرونده:نقشه خانه حضرت خدیجه(س) 1.jpg&lt;br /&gt;
پرونده:نقشه خانه حضرت خدیجه(س) 3.jpg&lt;br /&gt;
پرونده:نقشه خانه حضرت خدیجه(س) 2.jpg&lt;br /&gt;
پرونده:تصویر خانه حضرت خدیجه قبل از تخریب کامل 1.jpg&lt;br /&gt;
پرونده:تصویر خانه حضرت خدیجه قبل از تخریب کامل 1.jpg.jpg&lt;br /&gt;
پرونده:نقشه خانه حضرت خدیجه(س) 4.JPG&lt;br /&gt;
پرونده:دار خدیجه2.jpg&lt;br /&gt;
پرونده:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;/gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==پانویس==&lt;br /&gt;
{{پانویس}}&lt;br /&gt;
==منابع==&lt;br /&gt;
{{منابع}}&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;1. آثار اسلامی مکه و مدینه&#039;&#039;&#039;، رسول جعفریان، تهران، مشعر، ۱۳۸۶ش. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;2.	[[اخبار مکه (ازرقی)|اخبار مکه]] و ما جاء فیها من الآثار&#039;&#039;&#039;، محمد بن عبدالله الازرقی (م. ۲۴۸ق)، تحقیق رشدی الصالح ملحس، بیروت، دار الاندلس، ۱۴۱۶ق&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;3. الارج المسکی فی التاریخ المکی&#039;&#039;&#039;، علی بن عبدالقادر الطبری (م. ۱۰۷۰ق)، تصحیح اشرف احمد جمال، مکه، مکتبه التجاریه، ۱۴۱۶ق&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;4.	پنجاه سفرنامه حج قاجاری&#039;&#039;&#039;، به کوشش رسول جعفریان، تهران، نشر علم، ۱۳۸۹ش&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;5. التاریخ القویم لمکه و بیت الله الکریم&#039;&#039;&#039;، محمد طاهر الکردی، تحقیق ابن دهیش، بیروت، دار خضر، ۱۴۲۰ق.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;6. الجامع اللطیف فی فضل مکة و اهلها و بناء البیت الشریف&#039;&#039;&#039;، محمد ابن ظهیره (م. ۹۸۶ق)، تحقیق علی عمر، قاهره، مکتبة الثقافة الدینیه، ۱۴۲۳ق. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;7. رحلة ابن جبیر&#039;&#039;&#039;، محمد بن احمد ابن جبیر (م. ۶۱۴ق)، بیروت، دار مکتبة الهلال، ۱۹۸۶م.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;8. الزهور المقتطفه من تاریخ مکة المشرفه&#039;&#039;&#039;، محمد بن احمد التقی الفاسی (م. ۸۳۲ق)، تحقیق محمد حسین الذهبی، مکه، مکتبه نزار مصطفی الباز، ۱۴۱۸ق.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;9. الطبقات الکبری&#039;&#039;&#039;، محمد ابن سعد بن منیع (م. ۲۳۰ق)، تحقیق محمد عبدالقادر، بیروت، دار الکتب العلمیه، ۱۴۱۰ق. مرآة الحرمین: ابراهیم رفعت باشا (م. ۱۳۵۳ق)، قاهره، مکتبه الدینیه، بی‌تا؛&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;10. سفرنامه مکه&#039;&#039;&#039;، سلطان مراد میرزاحسام‌ السلطنه، به کوشش رسول جعفریان،تهران، نشر مشعر، ۱۳۷۴.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;11. میقات حج (فصلنامه)&#039;&#039;&#039;، تهران، حوزه نمایندگی ولی فقیه در امور حج و زیارت. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{پایان}}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Faraji</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikihaj.com/index.php?title=%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87_%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA_%D8%AE%D8%AF%DB%8C%D8%AC%D9%87(%D8%B3)&amp;diff=54124</id>
		<title>خانه حضرت خدیجه(س)</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikihaj.com/index.php?title=%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87_%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA_%D8%AE%D8%AF%DB%8C%D8%AC%D9%87(%D8%B3)&amp;diff=54124"/>
		<updated>2023-06-25T15:55:25Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Faraji: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{در دست ویرایش|ماه=[[تیر]]|روز=[[۱]]|سال=[[۱۴۰۲]]|کاربر=Kamran  }}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[رده:مقاله‌های در حال ویرایش]]&lt;br /&gt;
 {{جعبه اطلاعات بنا&lt;br /&gt;
 | عنوان = خانه [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]]&lt;br /&gt;
 | تصویر = دار خدیجه2.jpg&lt;br /&gt;
 | اندازه تصویر =&lt;br /&gt;
 | پیوند تصویر = &lt;br /&gt;
 | توضیح تصویر =  &lt;br /&gt;
 | نام‌های دیگر = [[مولد فاطمه]]&lt;br /&gt;
 | مکان = [[مکه]]، [[زقاق العطارین| زقاق الحجر]]&lt;br /&gt;
 | کاربری = &lt;br /&gt;
 | بزرگداشت نزد = &lt;br /&gt;
 | وابسته به دین/مذهب = [[اسلام]]، [[شیعه]]&lt;br /&gt;
 | باورها = &lt;br /&gt;
 | آیین‌ها = &lt;br /&gt;
 | احکام = &lt;br /&gt;
 | زیارت کنندگان = &lt;br /&gt;
 | بازدیدکنندگان = &lt;br /&gt;
 | زمان پایه‌گذاری =&lt;br /&gt;
 | بنیانگذار = &lt;br /&gt;
 | رویدادها = نزول وحی بر پیامبر (ص)، تولد فاطمه (س)&lt;br /&gt;
 | بازسازی‌ها = &lt;br /&gt;
 | بازسازی کنندگان = &lt;br /&gt;
 | بخش‌های از میان رفته = &lt;br /&gt;
 | ویژگی‌های تاریخی = &lt;br /&gt;
 | متولیان = &lt;br /&gt;
 | مساحت = &lt;br /&gt;
 | طول = &lt;br /&gt;
 | عرض = &lt;br /&gt;
 | ارتفاع = &lt;br /&gt;
 | وضعیت بنا = از بین رفته&lt;br /&gt;
 | گنجایش = &lt;br /&gt;
 | امکانات = &lt;br /&gt;
 | بخش‌های بنا = &lt;br /&gt;
 | معمار = &lt;br /&gt;
 | سبک = &lt;br /&gt;
 | ویژگی‌ها = &lt;br /&gt;
 | گنبدها = &lt;br /&gt;
 | مناره‌ها = &lt;br /&gt;
 | درها = &lt;br /&gt;
 | رواق‌ها = &lt;br /&gt;
 | صحن‌ها = &lt;br /&gt;
 | ایوان‌ها = &lt;br /&gt;
 | گرداننده = &lt;br /&gt;
 | نهاد وابسته = &lt;br /&gt;
 | نهاد نگهدارنده = &lt;br /&gt;
 | مدیر = &lt;br /&gt;
 | روحانی = &lt;br /&gt;
 | نهادهای زیر مجموعه = &lt;br /&gt;
 | ثبت در = &lt;br /&gt;
 | شماره ثبت = &lt;br /&gt;
 | تاریخ ثبت = &lt;br /&gt;
 | وبگاه = &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;خانه [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]]&#039;&#039;&#039; محل زندگی [[حضرت محمد (ص)|پیامبر(ص)]] با [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] در [[مکه]] بوده است. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
این خانه محل تولد [[حضرت فاطمه (س)]] و دیگر فرزندان  [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] بود و بسیاری از [[آیات مکی]] قرآن نیز در آن نازل شده است. همچنین محل درگذشت [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] همین خانه گزارش شده است. خانه  [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] در ساخت و سازهای  [[آل سعود]] از بین رفته است.&lt;br /&gt;
==موقعیت==&lt;br /&gt;
خانه  [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] در [[مکه]] و در [[کوچه عطارها]]([[زقاق العطارین]])&amp;lt;ref&amp;gt;نک: أخبار مکة، الأزرقی، ج‏2، ص 78- 87.&amp;lt;/ref&amp;gt; که بعدها به [[کوچه سنگ]]([[زقاق الحجر]]) شهرت یافته و در مجاورت خانه [[ابوسفیان]] قرار داشته است.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1_%D9%85%DA%A9%D9%87_%D8%A7%D8%B2%D8%B1%D9%82%DB%8C_%D8%B1%D8%B4%D8%AF%DB%8C_%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AD_%D8%AC2.pdf&amp;amp;page=199  أخبار مکة، الأزرقی، ج‏2، ص 199.]&amp;lt;/ref&amp;gt; این کوچه از یک‌سو به [[مسجد الحرام]] می‌رسیده است.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1_%D9%85%DA%A9%D9%87_%D8%A7%D8%B2%D8%B1%D9%82%DB%8C_%D8%B1%D8%B4%D8%AF%DB%8C_%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AD_%D8%AC2.pdf&amp;amp;page=87 أخبار مکة، الأزرقی، ج2، ص 87]؛ الزهور المقتطفة من تاریخ مکة المشرفة، ص 99.&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==نام‌های خانه==&lt;br /&gt;
این خانه به دلیل سکونت [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] به دار (خانه) [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] شهرت یافته است و همچنین به دلیل ولادت [[حضرت فاطمه(س)]] در آن  به نام مولد (زادگاه) [[فاطمه(س)]] نیز مشهور است.&amp;lt;ref&amp;gt;الزهور المقتطفة من تاریخ مکة المشرفة، ص،99.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==سرگذشت خانه==&lt;br /&gt;
این خانه محل زندگی پیامبر(ص) با [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] بوده&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1_%D9%85%DA%A9%D9%87_%D8%A7%D8%B2%D8%B1%D9%82%DB%8C_%D8%B1%D8%B4%D8%AF%DB%8C_%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AD_%D8%AC2.pdf&amp;amp;page=199  أخبار مکة، الأزرقی، ج‏2، ص 199.]&amp;lt;/ref&amp;gt; و بسیاری از [[آیات مکی]] قرآن کریم در این خانه نازل شده است.&amp;lt;ref&amp;gt;الزهور المقتطفة من تاریخ مکة المشرفة، ص99.&amp;lt;/ref&amp;gt; همچنین [[حضرت فاطمه(س)]] و دیگر فرزندان  [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] در این خانه بدنیا آمده اند.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1_%D9%85%DA%A9%D9%87_%D8%A7%D8%B2%D8%B1%D9%82%DB%8C_%D8%B1%D8%B4%D8%AF%DB%8C_%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AD_%D8%AC2.pdf&amp;amp;page=199  أخبار مکة، الأزرقی، ج‏2، ص 199.]&amp;lt;/ref&amp;gt; محل درگذشت  [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] نیز همین خانه گزارش شده است و [[پیامبر (ص)]] پس از آن تا زمان هجرت به مدینه در این خانه ساکن بود.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1_%D9%85%DA%A9%D9%87_%D8%A7%D8%B2%D8%B1%D9%82%DB%8C_%D8%B1%D8%B4%D8%AF%DB%8C_%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AD_%D8%AC2.pdf&amp;amp;page=199  أخبار مکة، الأزرقی، ج‏2، ص 199.]&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
به گفته ابوالولید ازرقی، تاریخ‌نگار شافعی قرن سوم قمری، خانه بعد از مهاجرت پیامبر به مدینه به تصرف [[عقیل بن ابی‌طالب]] درآمد. [[معاویة بن ابی‌سفیان]] آن خانه را خرید و تبدیل به مسجد کرده و از خانه پدرش [[ابوسفیان]] دری به آن باز کرد.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1_%D9%85%DA%A9%D9%87_%D8%A7%D8%B2%D8%B1%D9%82%DB%8C_%D8%B1%D8%B4%D8%AF%DB%8C_%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AD_%D8%AC2.pdf&amp;amp;page=199  أخبار مکة، الأزرقی، ج‏2، ص 199.]؛ الجامع اللطیف، ص 286؛ التاریخ القویم، ج1، ص 289.&amp;lt;/ref&amp;gt; ازرقی در جایی دیگر می‌گوید خانه را [[معتب]]، پسر [[ابولهب]] و پسرعموی پیامبر، از دشمنان سرسخت آن حضرت پس از مهاجرت [[پیامبر(ص)‏]] اشغال نمود&amp;lt;ref&amp;gt;الطبقات‌الکبری، ج‏4، ص45.&amp;lt;/ref&amp;gt; و پیامبر(ص) پس از [[فتح مکه]]، خانه را مطالبه نکرد.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1_%D9%85%DA%A9%D9%87_%D8%A7%D8%B2%D8%B1%D9%82%DB%8C_%D8%B1%D8%B4%D8%AF%DB%8C_%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AD_%D8%AC2.pdf&amp;amp;page=245 أخبار مکة، الأزرقی، ج‏2، ص 245.]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
==خانه خدیجه(س) در گزارش‌های تاریخی و سفرنامه‌ها==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===گزارش‌های تاریخی===&lt;br /&gt;
اطلاعات مربوط به خانه [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] و مشخصات آن، در منابع تاریخی، جغرافیایی و سفرنامه‌های مکه در دوره‌های مختلف ثبت و ضبط شده است و حاجیان به زیارت این خانه می‌رفتند. برخی از این گزارش‌ها عبارت است از:&lt;br /&gt;
*ابن جبیر(م. ۶۱۴ق) ‏در سفرنامه مربوط به قرن ششم قمری‌اش، این خانه را معرفی کرده و از وجود بنایی به نام [[گنبد وحی]] ([[قبة الوحی]]: جایی که بر پیامبر وحی می‌شده) در این خانه و گنبدی کوچک بر محل به دنیا آمدن [[حضرت فاطمه (س)]] خبر داده و گفته است که حسنین (ع) نیز در این خانه به دنیا آمده‌اند.&amp;lt;ref&amp;gt;رحلة ابن جبیر، ص81 – 82.&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
*در زمان فاسی (م. ۸۳۲ ق) نیز خانه را «[[مولد فاطمه]]» می‌خوانده‌اند و از مکان‌هایی بوده که زائران به زیارتش می‌رفته‌اند و در نظر مردم با فضیلت‌ترین خانه مکه بوده است.&amp;lt;ref&amp;gt;الزهور المقتطفة من تاریخ مکة المشرفة، ص 99.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
*علی طبری (م. ۱۰۷۰ق) از سه مکان زیارتی جدا در این محل ـ [[مولد فاطمه]]، خانه [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] و [[قبة الوحی]] ـ یاد کرده که هر کدام دری جداگانه داشته‌اند.&amp;lt;ref&amp;gt;الأرج المسکی فی التاریخ المکی، ص 70.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
*نویسنده مرآة الحرمین (تألیف: ۱۳۱۸–۱۳۲۵ق) درباره مشاهداتش از خانه و اشیای درون آن، تاریخچه‌ای از تعمیرات و بازسازی‌های آن نیز به دست داده است.&amp;lt;ref&amp;gt;مرآة الحرمین، ج‏1، ص 189ـ 192.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===سفرنامه‌های ایرانی===&lt;br /&gt;
خانه [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] از مکان‌های زیارتی عموم حجگزاران به ویژه شیعیان ایرانی بوده و در بسیاری از سفرنامه‌های حج ایرانیان، این مکان وصف شده است.&amp;lt;ref&amp;gt;نک: پنجاه سفرنامه حج قاجاری،ص 102؛ سفرنامه مکه، حسام السلطنه، ص 529؛&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در سفرنامه‌ای از اواخر دوره [[ناصرالدین شاه قاجار]] (حک: ۱۳۱۳–۱۲۶۴ق) در وصف خانه [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] آمده است که صحنی سنگفرش از مرمر داشته، گنبدی بر [[مولد فاطمه|تولدگاه حضرت فاطمه (س)]] بوده و یک اتاق درآن با عنوان عبادتگاه [[پیامبر (ص)]] مشهور بوده است.&amp;lt;ref&amp;gt;میقات حج، ش63، ص70، سفرنامه منظوم از مؤلف ناشناخته&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در سال ۱۲۶۵ قمری، در محل خانه تکیه‌ای مشهور به «تکیة السیدة فاطمة» به همت [[حکومت عثمانی]] برای استفاده فقرا ساخته شد ولی به گفته محمد طاهر کردی (م. ۱۴۰۰ق) در روزگار وی، اثری از تکیه نیست؛ بلکه مدرسه‌ای دینی برای حفظ قرآن کریم است که شهردار مکه [[شیخ عباس یوسف قطان]] (م. ۱۳۷۰ق) بنا کرده است.&amp;lt;ref&amp;gt;التاریخ القویم، ج‏1، ص289-290.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==گالری==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;gallery mode=&amp;quot;packed&amp;quot; heights=&amp;quot;150px&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
پرونده:نقشه خانه حضرت خدیجه(س) 1.jpg&lt;br /&gt;
پرونده:نقشه خانه حضرت خدیجه(س) 3.jpg&lt;br /&gt;
پرونده:نقشه خانه حضرت خدیجه(س) 2.jpg&lt;br /&gt;
پرونده:تصویر خانه حضرت خدیجه قبل از تخریب کامل 1.jpg&lt;br /&gt;
پرونده:تصویر خانه حضرت خدیجه قبل از تخریب کامل 1.jpg.jpg&lt;br /&gt;
پرونده:نقشه خانه حضرت خدیجه(س) 4.JPG&lt;br /&gt;
پرونده:دار خدیجه2.jpg&lt;br /&gt;
پرونده:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;/gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==پانویس==&lt;br /&gt;
{{پانویس}}&lt;br /&gt;
==منابع==&lt;br /&gt;
{{منابع}}&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;1. آثار اسلامی مکه و مدینه&#039;&#039;&#039;، رسول جعفریان، تهران، مشعر، ۱۳۸۶ش. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;2.	[[اخبار مکه (ازرقی)|اخبار مکه]] و ما جاء فیها من الآثار&#039;&#039;&#039;، محمد بن عبدالله الازرقی (م. ۲۴۸ق)، تحقیق رشدی الصالح ملحس، بیروت، دار الاندلس، ۱۴۱۶ق&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;3. الارج المسکی فی التاریخ المکی&#039;&#039;&#039;، علی بن عبدالقادر الطبری (م. ۱۰۷۰ق)، تصحیح اشرف احمد جمال، مکه، مکتبه التجاریه، ۱۴۱۶ق&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;4.	پنجاه سفرنامه حج قاجاری&#039;&#039;&#039;، به کوشش رسول جعفریان، تهران، نشر علم، ۱۳۸۹ش&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;5. التاریخ القویم لمکه و بیت الله الکریم&#039;&#039;&#039;، محمد طاهر الکردی، تحقیق ابن دهیش، بیروت، دار خضر، ۱۴۲۰ق.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;6. الجامع اللطیف فی فضل مکة و اهلها و بناء البیت الشریف&#039;&#039;&#039;، محمد ابن ظهیره (م. ۹۸۶ق)، تحقیق علی عمر، قاهره، مکتبة الثقافة الدینیه، ۱۴۲۳ق. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;7. رحلة ابن جبیر&#039;&#039;&#039;، محمد بن احمد ابن جبیر (م. ۶۱۴ق)، بیروت، دار مکتبة الهلال، ۱۹۸۶م.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;8. الزهور المقتطفه من تاریخ مکة المشرفه&#039;&#039;&#039;، محمد بن احمد التقی الفاسی (م. ۸۳۲ق)، تحقیق محمد حسین الذهبی، مکه، مکتبه نزار مصطفی الباز، ۱۴۱۸ق.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;9. الطبقات الکبری&#039;&#039;&#039;، محمد ابن سعد بن منیع (م. ۲۳۰ق)، تحقیق محمد عبدالقادر، بیروت، دار الکتب العلمیه، ۱۴۱۰ق. مرآة الحرمین: ابراهیم رفعت باشا (م. ۱۳۵۳ق)، قاهره، مکتبه الدینیه، بی‌تا؛&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;10. سفرنامه مکه&#039;&#039;&#039;، سلطان مراد میرزاحسام‌ السلطنه، به کوشش رسول جعفریان،تهران، نشر مشعر، ۱۳۷۴.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;11. میقات حج (فصلنامه)&#039;&#039;&#039;، تهران، حوزه نمایندگی ولی فقیه در امور حج و زیارت. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{پایان}}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Faraji</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D9%86%D9%82%D8%B4%D9%87_%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87_%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA_%D8%AE%D8%AF%DB%8C%D8%AC%D9%87(%D8%B3)_2.jpg&amp;diff=54123</id>
		<title>پرونده:نقشه خانه حضرت خدیجه(س) 2.jpg</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D9%86%D9%82%D8%B4%D9%87_%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87_%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA_%D8%AE%D8%AF%DB%8C%D8%AC%D9%87(%D8%B3)_2.jpg&amp;diff=54123"/>
		<updated>2023-06-25T12:56:37Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Faraji: /* خلاصه */&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;== خلاصه ==&lt;br /&gt;
نقشه منزل حضرت خدیجه (س) و محل قرار گیری اتاق ها برگرفته از کتاب آثار اسلامی مکه و مدینه نوشته رسول جعفریان، صفحه 459&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Faraji</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikihaj.com/index.php?title=%D8%B2%DB%8C%D8%A7%D8%B1%D8%AA%DA%AF%D8%A7%D9%87_%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA_%D8%B9%D9%84%DB%8C%E2%80%8C%D8%A7%DA%A9%D8%A8%D8%B1_(%D8%B9)&amp;diff=54103</id>
		<title>زیارتگاه حضرت علی‌اکبر (ع)</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikihaj.com/index.php?title=%D8%B2%DB%8C%D8%A7%D8%B1%D8%AA%DA%AF%D8%A7%D9%87_%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA_%D8%B9%D9%84%DB%8C%E2%80%8C%D8%A7%DA%A9%D8%A8%D8%B1_(%D8%B9)&amp;diff=54103"/>
		<updated>2023-06-25T10:48:20Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Faraji: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{در دست ویرایش|ماه=[[تیر]]|روز=[[4]]|سال=[[۱۴۰۲]]|کاربر=Faraji  }}&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;قبر حضرت علی‌اکبر(ع)&#039;&#039;&#039; کنار قبر پدرش [[امام حسین(ع)]] و پایین پای او در [[آستان مقدس امام حسین(ع)|حرم امام حسین(ع)]] و داخل [[ضریح امام حسین(ع)|ضریح]] قرار دارد. به همین دلیل ضریح امام حسین(ع) شش‌گوشه ساخته شده است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[حضرت علی‌اکبر(ع)|علی‌اکبر(ع)]] در [[روز عاشورا]] شهید شد. بر اساس روایتی از امام حسین(ع)،‌ او هم از نظر اخلاقی و هم از نظر ظاهری شبیه‌ترین فرد به [[پیامبر(ص)]] بود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==معرفی حضرت علی‌اکبر==&lt;br /&gt;
علی بن حسین بن علی بن ابی‌طالب(ع)، ملقب به علی‌اکبر، فرزند امام حسین(ع) است که در [[روز عاشورا]]، به شهادت رسید. کنیه او، ابوالحسن و مادرش، [[لیلا]] دختر ابومرّة بن عروة بن مسعود بن عامر ثقفی است.&amp;lt;ref&amp;gt;مقاتل الطالبیین، ص86.&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
از شرح حال علی‌اکبر(ع) تا پیش از [[واقعه عاشورا]]، اطلاع چندانی در دست نیست.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot; /&amp;gt; بر اساس روایتی در کتاب اللهوف، امام حسین او را شبیه‌ترین فرد  از نظر اخلاق و ظاهر به [[پیامبر(ص)]] دانست.&amp;lt;ref&amp;gt;اللهوف علی قتلی الطفوف، ۱۳۴۸ش، ص۱۱۳.&amp;lt;/ref&amp;gt; بر اساس آنچه [[ابوالفرج اصفهانی]] تاریخ‌نگار قرن چهارم قمری نقل کرده برخی از ویژگی‌های علی‌اکبر را از زبان [[معاویه]] او را شایسته‌ترین فرد برای خلافت شمرده  و او را شجاع و سخاوت‌مند دانسته است.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot;&amp;gt;مقاتل الطالبیین، ص86.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==محل دفن ==&lt;br /&gt;
بر اساس گفته شیخ مفید، عالم شیعه قرن پنجم قمری، حضرت علی‌اکبر پایین پای قبر امام حسین(ع) دفن شد.&amp;lt;ref&amp;gt;الارشاد، ۱۴۱۴ق، ج۲، ص۱۱۴.&amp;lt;/ref&amp;gt; شیخ مفید می‌گوید برای علی اکبر صورت قبری وجود ندارد و زائران به زمین نزدیک پایین پای قبر امام حسین(ع) اشاره کرده و به علی‌اکبر سلام می‌دهند.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:1&amp;quot;&amp;gt;سلسلة مؤلفات الشیخ المفید، الارشاد، ج۱۱، جزء۲، ص۱۲۶&amp;lt;/ref&amp;gt; به گفته وی،‌ نقل شده علی‌اکبر نزدیک‌ترین فردی است که نسبت به قبر امام حسین(ع) دفن شده است.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:1&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
امروزه قبر حضرت علی‌اکبر، داخل [[ضریح قبر امام حسین(ع)|ضریح امام حسین(ع)]] قرار دارد و به همین علت، طول ضلع شرقی ضریح، در قسمت موازی قبر علی‌اکبر، به‌اندازه حدود یک متر بیشتر از طول ضریح در قسمت موازی قبر امام حسین(ع) است؛ البته عرض ضریح در این قسمت، به مقدار دو دهانه (پنجره)، کمتر از عرض ضریح امام(ع) در قسمت بالاسر او است. برای همین، ضریح امام حسین(ع)، به شکل شش‌گوشه، ساخته شده است.&amp;lt;ref&amp;gt;زیارتگاه‌های عراق، ج۱، ص۱۹۰.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==پانویس==&lt;br /&gt;
{{پانویس}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== منابع ==&lt;br /&gt;
{{منابع}}&lt;br /&gt;
{{برگرفتگی&lt;br /&gt;
|پیش از لینک = کتاب&lt;br /&gt;
|منبع = زیارت‌گاه‌های عراق، &lt;br /&gt;
|پس از لینک = محمدمهدی فقیه بحرالعلوم و احمد خامه‌یار، تهران، سازمان حج و زیارت.&lt;br /&gt;
| لینک = http://lib.hajj.ir/View/fa/Book/BookView/Image/1472/&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;تذكرة الخواص&#039;&#039;&#039;، سبط ابن الجوزي، قم، الشريف الرضي، ١۴١٨ه. ق - ١٣٧۶ه. ش. &lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;دلائل الامامة&#039;&#039;&#039;، محمد بن جرير بن رستم الطبري، ط ٢، بيروت، مؤسسة الاعلمي، ١٩٨٨م. &lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;نسب قريش&#039;&#039;&#039;، مصعب بن عبدالله بن مصعب الزبيري، تحقيق: ليفي بروفنسال، ط ٣، القاهرة، دار المعارف. &lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;الهداية الكبري&#039;&#039;&#039;، حسين بن حمدان الخصيبي، ط ١، بيروت، مؤسسة البلاغ، ١۴٢٣ه. ق - ٢٠٠٢م. &lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;اعلام الوري بأعلام الهدي&#039;&#039;&#039;، فضل بن الحسن (الطبرسي)، تحقيق: مؤسسة آل البيت(ع) لإحياء التراث، قم، مؤسسة آل البيت(عليهم السلام) لإحياء التراث، ١۴١٧ه. ق. &lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;الارشاد في معرفة حجج الله علي العباد&#039;&#039;&#039;، محمد بن محمد بن نعمان (الشيخ المفيد)، تحقيق: مؤسسة آل البيت(عليهم السلام) لاحياء التراث، ط ٢، بيروت، دار المفيد، ١۴١۴ه. ق - ١٩٩٣م. &lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;مقاتل الطالبيين&#039;&#039;&#039;، ابوالفرج الاصفهاني، تحقيق: السيد احمد صقر، بيروت، مؤسسة الاعلمي، ١۴٠٨ه. ق - ١٩٨٧م. &lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;اللهوف في قتلي الطفوف&#039;&#039;&#039;، السيد ابن طاووس، ط ١، بيروت، مؤسسة الاعلمي، ١۴١۴ه. ق - ١٩٩٣م. &lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;الشجرة المباركة في انساب الطالبية&#039;&#039;&#039;، فخرالدين الرازي، ط ٢، قم، مكتبة آيةالله العظمي المرعشي النجفي، ١۴١٩ه. ق.&lt;br /&gt;
{{پایان}}&lt;br /&gt;
{{زیارتگاه‌ها و مقبره‌های عراق}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[رده:حرم امام حسین]]&lt;br /&gt;
[[رده:مکان‌های تاریخی کربلا]]&lt;br /&gt;
[[رده:مکان‌های مذهبی کربلا]]&lt;br /&gt;
[[رده:مکان‌های متبرک کربلا]]&lt;br /&gt;
[[رده:مکان‌های مرتبط با عاشورا]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Faraji</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikihaj.com/index.php?title=%D8%B2%DB%8C%D8%A7%D8%B1%D8%AA%DA%AF%D8%A7%D9%87_%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA_%D8%B9%D9%84%DB%8C%E2%80%8C%D8%A7%DA%A9%D8%A8%D8%B1_(%D8%B9)&amp;diff=54102</id>
		<title>زیارتگاه حضرت علی‌اکبر (ع)</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikihaj.com/index.php?title=%D8%B2%DB%8C%D8%A7%D8%B1%D8%AA%DA%AF%D8%A7%D9%87_%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA_%D8%B9%D9%84%DB%8C%E2%80%8C%D8%A7%DA%A9%D8%A8%D8%B1_(%D8%B9)&amp;diff=54102"/>
		<updated>2023-06-25T10:47:47Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Faraji: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{در دست ویرایش|ماه=[[تیر]]|روز=[[۱]]|سال=[[۱۴۰۲]]|کاربر=Faraji  }}&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;قبر حضرت علی‌اکبر(ع)&#039;&#039;&#039; کنار قبر پدرش [[امام حسین(ع)]] و پایین پای او در [[آستان مقدس امام حسین(ع)|حرم امام حسین(ع)]] و داخل [[ضریح امام حسین(ع)|ضریح]] قرار دارد. به همین دلیل ضریح امام حسین(ع) شش‌گوشه ساخته شده است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[حضرت علی‌اکبر(ع)|علی‌اکبر(ع)]] در [[روز عاشورا]] شهید شد. بر اساس روایتی از امام حسین(ع)،‌ او هم از نظر اخلاقی و هم از نظر ظاهری شبیه‌ترین فرد به [[پیامبر(ص)]] بود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==معرفی حضرت علی‌اکبر==&lt;br /&gt;
علی بن حسین بن علی بن ابی‌طالب(ع)، ملقب به علی‌اکبر، فرزند امام حسین(ع) است که در [[روز عاشورا]]، به شهادت رسید. کنیه او، ابوالحسن و مادرش، [[لیلا]] دختر ابومرّة بن عروة بن مسعود بن عامر ثقفی است.&amp;lt;ref&amp;gt;مقاتل الطالبیین، ص86.&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
از شرح حال علی‌اکبر(ع) تا پیش از [[واقعه عاشورا]]، اطلاع چندانی در دست نیست.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot; /&amp;gt; بر اساس روایتی در کتاب اللهوف، امام حسین او را شبیه‌ترین فرد  از نظر اخلاق و ظاهر به [[پیامبر(ص)]] دانست.&amp;lt;ref&amp;gt;اللهوف علی قتلی الطفوف، ۱۳۴۸ش، ص۱۱۳.&amp;lt;/ref&amp;gt; بر اساس آنچه [[ابوالفرج اصفهانی]] تاریخ‌نگار قرن چهارم قمری نقل کرده برخی از ویژگی‌های علی‌اکبر را از زبان [[معاویه]] او را شایسته‌ترین فرد برای خلافت شمرده  و او را شجاع و سخاوت‌مند دانسته است.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot;&amp;gt;مقاتل الطالبیین، ص86.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==محل دفن ==&lt;br /&gt;
بر اساس گفته شیخ مفید، عالم شیعه قرن پنجم قمری، حضرت علی‌اکبر پایین پای قبر امام حسین(ع) دفن شد.&amp;lt;ref&amp;gt;الارشاد، ۱۴۱۴ق، ج۲، ص۱۱۴.&amp;lt;/ref&amp;gt; شیخ مفید می‌گوید برای علی اکبر صورت قبری وجود ندارد و زائران به زمین نزدیک پایین پای قبر امام حسین(ع) اشاره کرده و به علی‌اکبر سلام می‌دهند.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:1&amp;quot;&amp;gt;سلسلة مؤلفات الشیخ المفید، الارشاد، ج۱۱، جزء۲، ص۱۲۶&amp;lt;/ref&amp;gt; به گفته وی،‌ نقل شده علی‌اکبر نزدیک‌ترین فردی است که نسبت به قبر امام حسین(ع) دفن شده است.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:1&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
امروزه قبر حضرت علی‌اکبر، داخل [[ضریح قبر امام حسین(ع)|ضریح امام حسین(ع)]] قرار دارد و به همین علت، طول ضلع شرقی ضریح، در قسمت موازی قبر علی‌اکبر، به‌اندازه حدود یک متر بیشتر از طول ضریح در قسمت موازی قبر امام حسین(ع) است؛ البته عرض ضریح در این قسمت، به مقدار دو دهانه (پنجره)، کمتر از عرض ضریح امام(ع) در قسمت بالاسر او است. برای همین، ضریح امام حسین(ع)، به شکل شش‌گوشه، ساخته شده است.&amp;lt;ref&amp;gt;زیارتگاه‌های عراق، ج۱، ص۱۹۰.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==پانویس==&lt;br /&gt;
{{پانویس}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== منابع ==&lt;br /&gt;
{{منابع}}&lt;br /&gt;
{{برگرفتگی&lt;br /&gt;
|پیش از لینک = کتاب&lt;br /&gt;
|منبع = زیارت‌گاه‌های عراق، &lt;br /&gt;
|پس از لینک = محمدمهدی فقیه بحرالعلوم و احمد خامه‌یار، تهران، سازمان حج و زیارت.&lt;br /&gt;
| لینک = http://lib.hajj.ir/View/fa/Book/BookView/Image/1472/&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;تذكرة الخواص&#039;&#039;&#039;، سبط ابن الجوزي، قم، الشريف الرضي، ١۴١٨ه. ق - ١٣٧۶ه. ش. &lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;دلائل الامامة&#039;&#039;&#039;، محمد بن جرير بن رستم الطبري، ط ٢، بيروت، مؤسسة الاعلمي، ١٩٨٨م. &lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;نسب قريش&#039;&#039;&#039;، مصعب بن عبدالله بن مصعب الزبيري، تحقيق: ليفي بروفنسال، ط ٣، القاهرة، دار المعارف. &lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;الهداية الكبري&#039;&#039;&#039;، حسين بن حمدان الخصيبي، ط ١، بيروت، مؤسسة البلاغ، ١۴٢٣ه. ق - ٢٠٠٢م. &lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;اعلام الوري بأعلام الهدي&#039;&#039;&#039;، فضل بن الحسن (الطبرسي)، تحقيق: مؤسسة آل البيت(ع) لإحياء التراث، قم، مؤسسة آل البيت(عليهم السلام) لإحياء التراث، ١۴١٧ه. ق. &lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;الارشاد في معرفة حجج الله علي العباد&#039;&#039;&#039;، محمد بن محمد بن نعمان (الشيخ المفيد)، تحقيق: مؤسسة آل البيت(عليهم السلام) لاحياء التراث، ط ٢، بيروت، دار المفيد، ١۴١۴ه. ق - ١٩٩٣م. &lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;مقاتل الطالبيين&#039;&#039;&#039;، ابوالفرج الاصفهاني، تحقيق: السيد احمد صقر، بيروت، مؤسسة الاعلمي، ١۴٠٨ه. ق - ١٩٨٧م. &lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;اللهوف في قتلي الطفوف&#039;&#039;&#039;، السيد ابن طاووس، ط ١، بيروت، مؤسسة الاعلمي، ١۴١۴ه. ق - ١٩٩٣م. &lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;الشجرة المباركة في انساب الطالبية&#039;&#039;&#039;، فخرالدين الرازي، ط ٢، قم، مكتبة آيةالله العظمي المرعشي النجفي، ١۴١٩ه. ق.&lt;br /&gt;
{{پایان}}&lt;br /&gt;
{{زیارتگاه‌ها و مقبره‌های عراق}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[رده:حرم امام حسین]]&lt;br /&gt;
[[رده:مکان‌های تاریخی کربلا]]&lt;br /&gt;
[[رده:مکان‌های مذهبی کربلا]]&lt;br /&gt;
[[رده:مکان‌های متبرک کربلا]]&lt;br /&gt;
[[رده:مکان‌های مرتبط با عاشورا]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Faraji</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikihaj.com/index.php?title=%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87_%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA_%D8%AE%D8%AF%DB%8C%D8%AC%D9%87(%D8%B3)&amp;diff=54101</id>
		<title>خانه حضرت خدیجه(س)</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikihaj.com/index.php?title=%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87_%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA_%D8%AE%D8%AF%DB%8C%D8%AC%D9%87(%D8%B3)&amp;diff=54101"/>
		<updated>2023-06-25T10:07:30Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Faraji: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{در دست ویرایش|ماه=[[تیر]]|روز=[[۱]]|سال=[[۱۴۰۲]]|کاربر=Kamran  }}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[رده:مقاله‌های در حال ویرایش]]&lt;br /&gt;
 {{جعبه اطلاعات بنا&lt;br /&gt;
 | عنوان = خانه [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]]&lt;br /&gt;
 | تصویر = دار خدیجه2.jpg&lt;br /&gt;
 | اندازه تصویر =&lt;br /&gt;
 | پیوند تصویر = &lt;br /&gt;
 | توضیح تصویر =  &lt;br /&gt;
 | نام‌های دیگر = [[مولد فاطمه]]&lt;br /&gt;
 | مکان = [[مکه]]، [[زقاق العطارین| زقاق الحجر]]&lt;br /&gt;
 | کاربری = &lt;br /&gt;
 | بزرگداشت نزد = &lt;br /&gt;
 | وابسته به دین/مذهب = [[اسلام]]، [[شیعه]]&lt;br /&gt;
 | باورها = &lt;br /&gt;
 | آیین‌ها = &lt;br /&gt;
 | احکام = &lt;br /&gt;
 | زیارت کنندگان = &lt;br /&gt;
 | بازدیدکنندگان = &lt;br /&gt;
 | زمان پایه‌گذاری =&lt;br /&gt;
 | بنیانگذار = &lt;br /&gt;
 | رویدادها = نزول وحی بر پیامبر (ص)، تولد فاطمه (س)&lt;br /&gt;
 | بازسازی‌ها = &lt;br /&gt;
 | بازسازی کنندگان = &lt;br /&gt;
 | بخش‌های از میان رفته = &lt;br /&gt;
 | ویژگی‌های تاریخی = &lt;br /&gt;
 | متولیان = &lt;br /&gt;
 | مساحت = &lt;br /&gt;
 | طول = &lt;br /&gt;
 | عرض = &lt;br /&gt;
 | ارتفاع = &lt;br /&gt;
 | وضعیت بنا = از بین رفته&lt;br /&gt;
 | گنجایش = &lt;br /&gt;
 | امکانات = &lt;br /&gt;
 | بخش‌های بنا = &lt;br /&gt;
 | معمار = &lt;br /&gt;
 | سبک = &lt;br /&gt;
 | ویژگی‌ها = &lt;br /&gt;
 | گنبدها = &lt;br /&gt;
 | مناره‌ها = &lt;br /&gt;
 | درها = &lt;br /&gt;
 | رواق‌ها = &lt;br /&gt;
 | صحن‌ها = &lt;br /&gt;
 | ایوان‌ها = &lt;br /&gt;
 | گرداننده = &lt;br /&gt;
 | نهاد وابسته = &lt;br /&gt;
 | نهاد نگهدارنده = &lt;br /&gt;
 | مدیر = &lt;br /&gt;
 | روحانی = &lt;br /&gt;
 | نهادهای زیر مجموعه = &lt;br /&gt;
 | ثبت در = &lt;br /&gt;
 | شماره ثبت = &lt;br /&gt;
 | تاریخ ثبت = &lt;br /&gt;
 | وبگاه = &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;خانه [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]]&#039;&#039;&#039; محل زندگی [[حضرت محمد (ص)|پیامبر(ص)]] با [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] در [[مکه]] بوده است. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
این خانه محل تولد [[حضرت فاطمه (س)]] و دیگر فرزندان  [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] بود و بسیاری از [[آیات مکی]] قرآن نیز در آن نازل شده است. همچنین محل درگذشت [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] همین خانه گزارش شده است. خانه  [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] در ساخت و سازهای  [[آل سعود]] از بین رفته است.&lt;br /&gt;
==موقعیت==&lt;br /&gt;
خانه  [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] در [[مکه]] و در [[کوچه عطارها(زقاق العطارین)]]&amp;lt;ref&amp;gt;نک: أخبار مکة، الأزرقی، ج‏2، ص 78- 87.&amp;lt;/ref&amp;gt; [که بعدها به کوچه سنگ(زقاق الحجر) شهرت یافته و در مجاورت خانه [[ابوسفیان]] قرار داشته است.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1_%D9%85%DA%A9%D9%87_%D8%A7%D8%B2%D8%B1%D9%82%DB%8C_%D8%B1%D8%B4%D8%AF%DB%8C_%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AD_%D8%AC2.pdf&amp;amp;page=199  أخبار مکة، الأزرقی، ج‏2، ص 199.]&amp;lt;/ref&amp;gt; این کوچه از یک‌سو به [[مسجد الحرام]] می‌رسیده است.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1_%D9%85%DA%A9%D9%87_%D8%A7%D8%B2%D8%B1%D9%82%DB%8C_%D8%B1%D8%B4%D8%AF%DB%8C_%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AD_%D8%AC2.pdf&amp;amp;page=87 أخبار مکة، الأزرقی، ج2، ص 87]؛ الزهور المقتطفة من تاریخ مکة المشرفة، ص 99.&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==نام‌های خانه==&lt;br /&gt;
این خانه به دلیل سکونت [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] به دار (خانه) [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] شهرت یافته است و همچنین به دلیل ولادت [[حضرت فاطمه(س)]] در آن  به نام مولد (زادگاه) فاطمه(س) نیز مشهور است.&amp;lt;ref&amp;gt;الزهور المقتطفة من تاریخ مکة المشرفة، ص،99.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==سرگذشت خانه==&lt;br /&gt;
این خانه محل زندگی پیامبر(ص) با [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] بوده&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1_%D9%85%DA%A9%D9%87_%D8%A7%D8%B2%D8%B1%D9%82%DB%8C_%D8%B1%D8%B4%D8%AF%DB%8C_%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AD_%D8%AC2.pdf&amp;amp;page=199  أخبار مکة، الأزرقی، ج‏2، ص 199.]&amp;lt;/ref&amp;gt; و بسیاری از [[آیات مکی]] قرآن کریم در این خانه نازل شده است.&amp;lt;ref&amp;gt;الزهور المقتطفة من تاریخ مکة المشرفة، ص99.&amp;lt;/ref&amp;gt; همچنین [[حضرت فاطمه(س)]] و دیگر فرزندان  [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] در این خانه بدنیا آمده اند.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1_%D9%85%DA%A9%D9%87_%D8%A7%D8%B2%D8%B1%D9%82%DB%8C_%D8%B1%D8%B4%D8%AF%DB%8C_%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AD_%D8%AC2.pdf&amp;amp;page=199  أخبار مکة، الأزرقی، ج‏2، ص 199.]&amp;lt;/ref&amp;gt; محل درگذشت  [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] نیز همین خانه گزارش شده است و [[پیامبر (ص)]] پس از آن تا زمان هجرت به مدینه در این خانه ساکن بود.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1_%D9%85%DA%A9%D9%87_%D8%A7%D8%B2%D8%B1%D9%82%DB%8C_%D8%B1%D8%B4%D8%AF%DB%8C_%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AD_%D8%AC2.pdf&amp;amp;page=199  أخبار مکة، الأزرقی، ج‏2، ص 199.]&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
به گفته ابوالولید ازرقی، تاریخ‌نگار شافعی قرن سوم قمری، خانه بعد از مهاجرت پیامبر به مدینه به تصرف [[عقیل بن ابی‌طالب]] درآمد. [[معاویة بن ابی‌سفیان]] آن خانه را خرید و تبدیل به مسجد کرده و از خانه پدرش [[ابوسفیان]] دری به آن باز کرد.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1_%D9%85%DA%A9%D9%87_%D8%A7%D8%B2%D8%B1%D9%82%DB%8C_%D8%B1%D8%B4%D8%AF%DB%8C_%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AD_%D8%AC2.pdf&amp;amp;page=199  أخبار مکة، الأزرقی، ج‏2، ص 199.]؛ الجامع اللطیف، ص 286؛ التاریخ القویم، ج1، ص 289.&amp;lt;/ref&amp;gt; ازرقی در جایی دیگر می‌گوید خانه را [[معتب]]، پسر [[ابولهب]] و پسرعموی پیامبر، از دشمنان سرسخت آن حضرت پس از مهاجرت [[پیامبر(ص)‏]] اشغال نمود&amp;lt;ref&amp;gt;الطبقات‌الکبری، ج‏4، ص45.&amp;lt;/ref&amp;gt; و پیامبر(ص) پس از [[فتح مکه]]، خانه را مطالبه نکرد.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1_%D9%85%DA%A9%D9%87_%D8%A7%D8%B2%D8%B1%D9%82%DB%8C_%D8%B1%D8%B4%D8%AF%DB%8C_%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AD_%D8%AC2.pdf&amp;amp;page=245 أخبار مکة، الأزرقی، ج‏2، ص 245.]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
==خانه خدیجه(س) در گزارش‌های تاریخی و سفرنامه‌ها==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===گزارش‌های تاریخی===&lt;br /&gt;
اطلاعات مربوط به خانه [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] و مشخصات آن، در منابع تاریخی، جغرافیایی و سفرنامه‌های مکه در دوره‌های مختلف ثبت و ضبط شده است و حاجیان به زیارت این خانه می‌رفتند. برخی از این گزارش‌ها عبارت است از:&lt;br /&gt;
*ابن جبیر(م. ۶۱۴ق) ‏در سفرنامه مربوط به قرن ششم قمری‌اش، این خانه را معرفی کرده و از وجود بنایی به نام [[گنبد وحی]] ([[قبة الوحی]]: جایی که بر پیامبر وحی می‌شده) در این خانه و گنبدی کوچک بر محل به دنیا آمدن [[حضرت فاطمه (س)]] خبر داده و گفته است که حسنین (ع) نیز در این خانه به دنیا آمده‌اند.&amp;lt;ref&amp;gt;رحلة ابن جبیر، ص81 – 82.&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
*در زمان فاسی (م. ۸۳۲ ق) نیز خانه را «[[مولد فاطمه]]» می‌خوانده‌اند و از مکان‌هایی بوده که زائران به زیارتش می‌رفته‌اند و در نظر مردم با فضیلت‌ترین خانه مکه بوده است.&amp;lt;ref&amp;gt;الزهور المقتطفة من تاریخ مکة المشرفة، ص 99.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
*علی طبری (م. ۱۰۷۰ق) از سه مکان زیارتی جدا در این محل ـ [[مولد فاطمه]]، خانه [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] و [[قبة الوحی]] ـ یاد کرده که هر کدام دری جداگانه داشته‌اند.&amp;lt;ref&amp;gt;الأرج المسکی فی التاریخ المکی، ص 70.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
*نویسنده مرآة الحرمین (تألیف: ۱۳۱۸–۱۳۲۵ق) درباره مشاهداتش از خانه و اشیای درون آن، تاریخچه‌ای از تعمیرات و بازسازی‌های آن نیز به دست داده است.&amp;lt;ref&amp;gt;مرآة الحرمین، ج‏1، ص 189ـ 192.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===سفرنامه‌های ایرانی===&lt;br /&gt;
خانه [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] از مکان‌های زیارتی عموم حجگزاران به ویژه شیعیان ایرانی بوده و در بسیاری از سفرنامه‌های حج ایرانیان، این مکان وصف شده است.&amp;lt;ref&amp;gt;نک: سفرنامه مکه، حسینی فراهانی، ص208؛ سفرنامه مکه، محمد ولی میرزا، ص529؛ سفرنامه حج، هندوستان و عتبات، ص39 - 40.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در سفرنامه‌ای از اواخر دوره [[ناصرالدین شاه قاجار]] (حک: ۱۳۱۳–۱۲۶۴ق) در وصف خانه [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] آمده است که صحنی سنگفرش از مرمر داشته، گنبدی بر [[مولد فاطمه|تولدگاه حضرت فاطمه (س)]] بوده و یک اتاق درآن با عنوان عبادتگاه [[پیامبر (ص)]] مشهور بوده است.&amp;lt;ref&amp;gt;میقات حج، ش63، ص70، سفرنامه منظوم از مؤلف ناشناخته&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در سال ۱۲۶۵ قمری، در محل خانه تکیه‌ای مشهور به «تکیة السیدة فاطمة» به همت [[حکومت عثمانی]] برای استفاده فقرا ساخته شد ولی به گفته محمد طاهر کردی (م. ۱۴۰۰ق) در روزگار وی، اثری از تکیه نیست؛ بلکه مدرسه‌ای دینی برای حفظ قرآن کریم است که شهردار مکه [[شیخ عباس یوسف قطان]] (م. ۱۳۷۰ق) بنا کرده است.&amp;lt;ref&amp;gt;التاریخ القویم، ج‏1، ص289-290.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==گالری==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;gallery mode=&amp;quot;packed&amp;quot; heights=&amp;quot;150px&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
پرونده:نقشه خانه حضرت خدیجه(س) 1.jpg&lt;br /&gt;
پرونده:نقشه خانه حضرت خدیجه(س) 3.jpg&lt;br /&gt;
پرونده:نقشه خانه حضرت خدیجه(س) 2.jpg&lt;br /&gt;
پرونده:تصویر خانه حضرت خدیجه قبل از تخریب کامل 1.jpg&lt;br /&gt;
پرونده:تصویر خانه حضرت خدیجه قبل از تخریب کامل 1.jpg.jpg&lt;br /&gt;
پرونده:نقشه خانه حضرت خدیجه(س) 4.JPG&lt;br /&gt;
پرونده:دار خدیجه2.jpg&lt;br /&gt;
پرونده:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;/gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==پانویس==&lt;br /&gt;
{{پانویس}}&lt;br /&gt;
==منابع==&lt;br /&gt;
{{منابع}}&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;1. آثار اسلامی مکه و مدینه&#039;&#039;&#039;، رسول جعفریان، تهران، مشعر، ۱۳۸۶ش. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;2.	[[اخبار مکه (ازرقی)|اخبار مکه]] و ما جاء فیها من الآثار&#039;&#039;&#039;، محمد بن عبدالله الازرقی (م. ۲۴۸ق)، تحقیق رشدی الصالح ملحس، بیروت، دار الاندلس، ۱۴۱۶ق&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;3. الارج المسکی فی التاریخ المکی&#039;&#039;&#039;، علی بن عبدالقادر الطبری (م. ۱۰۷۰ق)، تصحیح اشرف احمد جمال، مکه، مکتبه التجاریه، ۱۴۱۶ق&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;4.	پنجاه سفرنامه حج قاجاری&#039;&#039;&#039;، به کوشش رسول جعفریان، تهران، نشر علم، ۱۳۸۹ش&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;5. التاریخ القویم لمکه و بیت الله الکریم&#039;&#039;&#039;، محمد طاهر الکردی، تحقیق ابن دهیش، بیروت، دار خضر، ۱۴۲۰ق.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;6. الجامع اللطیف فی فضل مکة و اهلها و بناء البیت الشریف&#039;&#039;&#039;، محمد ابن ظهیره (م. ۹۸۶ق)، تحقیق علی عمر، قاهره، مکتبة الثقافة الدینیه، ۱۴۲۳ق. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;7. رحلة ابن جبیر&#039;&#039;&#039;، محمد بن احمد ابن جبیر (م. ۶۱۴ق)، بیروت، دار مکتبة الهلال، ۱۹۸۶م.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;8. الزهور المقتطفه من تاریخ مکة المشرفه&#039;&#039;&#039;، محمد بن احمد التقی الفاسی (م. ۸۳۲ق)، تحقیق محمد حسین الذهبی، مکه، مکتبه نزار مصطفی الباز، ۱۴۱۸ق.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;9. الطبقات الکبری&#039;&#039;&#039;، محمد ابن سعد بن منیع (م. ۲۳۰ق)، تحقیق محمد عبدالقادر، بیروت، دار الکتب العلمیه، ۱۴۱۰ق. مرآة الحرمین: ابراهیم رفعت باشا (م. ۱۳۵۳ق)، قاهره، مکتبه الدینیه، بی‌تا؛&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;10. میقات حج (فصلنامه)&#039;&#039;&#039;، تهران، حوزه نمایندگی ولی فقیه در امور حج و زیارت. &lt;br /&gt;
{{پایان}}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Faraji</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D9%86%D9%82%D8%B4%D9%87_%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87_%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA_%D8%AE%D8%AF%DB%8C%D8%AC%D9%87(%D8%B3)_4.JPG&amp;diff=54100</id>
		<title>پرونده:نقشه خانه حضرت خدیجه(س) 4.JPG</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D9%86%D9%82%D8%B4%D9%87_%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87_%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA_%D8%AE%D8%AF%DB%8C%D8%AC%D9%87(%D8%B3)_4.JPG&amp;diff=54100"/>
		<updated>2023-06-25T09:32:54Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Faraji: تصویری از مکان تقریبی خانه حضرت خدیجه (س) بعد از تخریب&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;== خلاصه ==&lt;br /&gt;
تصویری از مکان تقریبی خانه حضرت خدیجه (س) بعد از تخریب&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Faraji</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%AA%D8%B5%D9%88%DB%8C%D8%B1_%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87_%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA_%D8%AE%D8%AF%DB%8C%D8%AC%D9%87_%D9%82%D8%A8%D9%84_%D8%A7%D8%B2_%D8%AA%D8%AE%D8%B1%DB%8C%D8%A8_%DA%A9%D8%A7%D9%85%D9%84_1.jpg.jpg&amp;diff=54099</id>
		<title>پرونده:تصویر خانه حضرت خدیجه قبل از تخریب کامل 1.jpg.jpg</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%AA%D8%B5%D9%88%DB%8C%D8%B1_%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87_%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA_%D8%AE%D8%AF%DB%8C%D8%AC%D9%87_%D9%82%D8%A8%D9%84_%D8%A7%D8%B2_%D8%AA%D8%AE%D8%B1%DB%8C%D8%A8_%DA%A9%D8%A7%D9%85%D9%84_1.jpg.jpg&amp;diff=54099"/>
		<updated>2023-06-25T09:28:47Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Faraji: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Faraji</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%AA%D8%B5%D9%88%DB%8C%D8%B1_%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87_%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA_%D8%AE%D8%AF%DB%8C%D8%AC%D9%87_%D9%82%D8%A8%D9%84_%D8%A7%D8%B2_%D8%AA%D8%AE%D8%B1%DB%8C%D8%A8_%DA%A9%D8%A7%D9%85%D9%84_1.jpg&amp;diff=54098</id>
		<title>پرونده:تصویر خانه حضرت خدیجه قبل از تخریب کامل 1.jpg</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%AA%D8%B5%D9%88%DB%8C%D8%B1_%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87_%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA_%D8%AE%D8%AF%DB%8C%D8%AC%D9%87_%D9%82%D8%A8%D9%84_%D8%A7%D8%B2_%D8%AA%D8%AE%D8%B1%DB%8C%D8%A8_%DA%A9%D8%A7%D9%85%D9%84_1.jpg&amp;diff=54098"/>
		<updated>2023-06-25T09:28:08Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Faraji: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Faraji</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D9%86%D9%82%D8%B4%D9%87_%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87_%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA_%D8%AE%D8%AF%DB%8C%D8%AC%D9%87(%D8%B3)_2.jpg&amp;diff=54097</id>
		<title>پرونده:نقشه خانه حضرت خدیجه(س) 2.jpg</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D9%86%D9%82%D8%B4%D9%87_%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87_%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA_%D8%AE%D8%AF%DB%8C%D8%AC%D9%87(%D8%B3)_2.jpg&amp;diff=54097"/>
		<updated>2023-06-25T09:26:31Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Faraji: نقشه خانه حضرت خدیجه (س) و محل قرار گیری اتاق ها&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;== خلاصه ==&lt;br /&gt;
نقشه خانه حضرت خدیجه (س) و محل قرار گیری اتاق ها&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Faraji</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D9%86%D9%82%D8%B4%D9%87_%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87_%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA_%D8%AE%D8%AF%DB%8C%D8%AC%D9%87(%D8%B3)_3.jpg&amp;diff=54096</id>
		<title>پرونده:نقشه خانه حضرت خدیجه(س) 3.jpg</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D9%86%D9%82%D8%B4%D9%87_%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87_%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA_%D8%AE%D8%AF%DB%8C%D8%AC%D9%87(%D8%B3)_3.jpg&amp;diff=54096"/>
		<updated>2023-06-25T09:25:16Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Faraji: تصویر سه بعدی از خانه حضرت خدیجه (س)&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;== خلاصه ==&lt;br /&gt;
تصویر سه بعدی از خانه حضرت خدیجه (س)&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Faraji</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D9%86%D9%82%D8%B4%D9%87_%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87_%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA_%D8%AE%D8%AF%DB%8C%D8%AC%D9%87(%D8%B3)_1.jpg&amp;diff=54095</id>
		<title>پرونده:نقشه خانه حضرت خدیجه(س) 1.jpg</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D9%86%D9%82%D8%B4%D9%87_%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87_%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA_%D8%AE%D8%AF%DB%8C%D8%AC%D9%87(%D8%B3)_1.jpg&amp;diff=54095"/>
		<updated>2023-06-25T09:22:43Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Faraji: نقشه خانه حضرت خدیجه (س) به همراه چند خانه مجاور&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;== خلاصه ==&lt;br /&gt;
نقشه خانه حضرت خدیجه (س) به همراه چند خانه مجاور&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Faraji</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikihaj.com/index.php?title=%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87_%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA_%D8%AE%D8%AF%DB%8C%D8%AC%D9%87(%D8%B3)&amp;diff=54041</id>
		<title>خانه حضرت خدیجه(س)</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikihaj.com/index.php?title=%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87_%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA_%D8%AE%D8%AF%DB%8C%D8%AC%D9%87(%D8%B3)&amp;diff=54041"/>
		<updated>2023-06-22T12:50:58Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Faraji: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{در دست ویرایش|ماه=[[تیر]]|روز=[[۱]]|سال=[[۱۴۰۲]]|کاربر=Kamran  }}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[رده:مقاله‌های در حال ویرایش]]&lt;br /&gt;
 {{جعبه اطلاعات بنا&lt;br /&gt;
 | عنوان = خانه [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]]&lt;br /&gt;
 | تصویر = دار خدیجه2.jpg&lt;br /&gt;
 | اندازه تصویر =&lt;br /&gt;
 | پیوند تصویر = &lt;br /&gt;
 | توضیح تصویر =  &lt;br /&gt;
 | نام‌های دیگر = مولد فاطمه&lt;br /&gt;
 | مکان = [[مکه]]، [[زقاق العطارین| زقاق الحجر]]&lt;br /&gt;
 | کاربری = &lt;br /&gt;
 | بزرگداشت نزد = &lt;br /&gt;
 | وابسته به دین/مذهب = [[اسلام]]، [[شیعه]]&lt;br /&gt;
 | باورها = &lt;br /&gt;
 | آیین‌ها = &lt;br /&gt;
 | احکام = &lt;br /&gt;
 | زیارت کنندگان = &lt;br /&gt;
 | بازدیدکنندگان = &lt;br /&gt;
 | زمان پایه‌گذاری =&lt;br /&gt;
 | بنیانگذار = &lt;br /&gt;
 | رویدادها = نزول وحی بر پیامبر (ص)، تولد فاطمه (س)&lt;br /&gt;
 | بازسازی‌ها = &lt;br /&gt;
 | بازسازی کنندگان = &lt;br /&gt;
 | بخش‌های از میان رفته = &lt;br /&gt;
 | ویژگی‌های تاریخی = &lt;br /&gt;
 | متولیان = &lt;br /&gt;
 | مساحت = &lt;br /&gt;
 | طول = &lt;br /&gt;
 | عرض = &lt;br /&gt;
 | ارتفاع = &lt;br /&gt;
 | وضعیت بنا = از بین رفته&lt;br /&gt;
 | گنجایش = &lt;br /&gt;
 | امکانات = &lt;br /&gt;
 | بخش‌های بنا = &lt;br /&gt;
 | معمار = &lt;br /&gt;
 | سبک = &lt;br /&gt;
 | ویژگی‌ها = &lt;br /&gt;
 | گنبدها = &lt;br /&gt;
 | مناره‌ها = &lt;br /&gt;
 | درها = &lt;br /&gt;
 | رواق‌ها = &lt;br /&gt;
 | صحن‌ها = &lt;br /&gt;
 | ایوان‌ها = &lt;br /&gt;
 | گرداننده = &lt;br /&gt;
 | نهاد وابسته = &lt;br /&gt;
 | نهاد نگهدارنده = &lt;br /&gt;
 | مدیر = &lt;br /&gt;
 | روحانی = &lt;br /&gt;
 | نهادهای زیر مجموعه = &lt;br /&gt;
 | ثبت در = &lt;br /&gt;
 | شماره ثبت = &lt;br /&gt;
 | تاریخ ثبت = &lt;br /&gt;
 | وبگاه = &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;خانه [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]]&#039;&#039;&#039; محل زندگی [[حضرت محمد (ص)|پیامبر(ص)]] با [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] در [[مکه]] بوده است. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
این خانه محل تولد حضرت فاطمه (س) و دیگر فرزندان  [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] بود و بسیاری از آیات مکی قرآن نیز در آن نازل شده است. همچنین محل درگذشت [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] همین خانه گزارش شده است. خانه  [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] در ساخت و سازهای  آل سعود از بین رفته است.&lt;br /&gt;
==موقعیت==&lt;br /&gt;
خانه  [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] در [[مکه]] و در کوچه عطارها(زقاق العطارین)&amp;lt;ref&amp;gt;نک: أخبار مکة، الأزرقی، ج‏2، ص 78- 87.&amp;lt;/ref&amp;gt; [که بعدها به کوچه سنگ(زقاق الحجر) شهرت یافته و در مجاورت خانه ابوسفیان قرار داشته است.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1_%D9%85%DA%A9%D9%87_%D8%A7%D8%B2%D8%B1%D9%82%DB%8C_%D8%B1%D8%B4%D8%AF%DB%8C_%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AD_%D8%AC2.pdf&amp;amp;page=199  أخبار مکة، الأزرقی، ج‏2، ص 199.]&amp;lt;/ref&amp;gt; این کوچه از یک‌سو به [[مسجد الحرام]] می‌رسیده است.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1_%D9%85%DA%A9%D9%87_%D8%A7%D8%B2%D8%B1%D9%82%DB%8C_%D8%B1%D8%B4%D8%AF%DB%8C_%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AD_%D8%AC2.pdf&amp;amp;page=87 أخبار مکة، الأزرقی، ج2، ص 87]؛ الزهور المقتطفة من تاریخ مکة المشرفة، ص 99.&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==سرگذشت خانه==&lt;br /&gt;
این خانه محل زندگی پیامبر(ص) با [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] بوده&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1_%D9%85%DA%A9%D9%87_%D8%A7%D8%B2%D8%B1%D9%82%DB%8C_%D8%B1%D8%B4%D8%AF%DB%8C_%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AD_%D8%AC2.pdf&amp;amp;page=199  أخبار مکة، الأزرقی، ج‏2، ص 199.]&amp;lt;/ref&amp;gt; و بسیاری از آیات مکی قرآن کریم در این خانه نازل شده است.&amp;lt;ref&amp;gt;الزهور المقتطفة من تاریخ مکة المشرفة، ص99.&amp;lt;/ref&amp;gt; همچنین حضرت فاطمه(س) و دیگر فرزندان  [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] در این خانه بدنیا آمده اند.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1_%D9%85%DA%A9%D9%87_%D8%A7%D8%B2%D8%B1%D9%82%DB%8C_%D8%B1%D8%B4%D8%AF%DB%8C_%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AD_%D8%AC2.pdf&amp;amp;page=199  أخبار مکة، الأزرقی، ج‏2، ص 199.]&amp;lt;/ref&amp;gt; محل درگذشت  [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] نیز همین خانه گزارش شده است و پیامبر (ص) پس از آن تا زمان هجرت به مدینه در این خانه ساکن بود.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1_%D9%85%DA%A9%D9%87_%D8%A7%D8%B2%D8%B1%D9%82%DB%8C_%D8%B1%D8%B4%D8%AF%DB%8C_%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AD_%D8%AC2.pdf&amp;amp;page=199  أخبار مکة، الأزرقی، ج‏2، ص 199.]&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
به گفته ابوالولید ازرقی، تاریخ‌نگار شافعی قرن سوم قمری، خانه بعد از مهاجرت پیامبر به مدینه به تصرف عقیل بن ابی‌طالب درآمد. معاویة بن ابی‌سفیان آن خانه را خرید و تبدیل به مسجد کرده و از خانه پدرش ابوسفیان دری به آن باز کرد.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1_%D9%85%DA%A9%D9%87_%D8%A7%D8%B2%D8%B1%D9%82%DB%8C_%D8%B1%D8%B4%D8%AF%DB%8C_%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AD_%D8%AC2.pdf&amp;amp;page=199  أخبار مکة، الأزرقی، ج‏2، ص 199.]؛ الجامع اللطیف، ص 286؛ التاریخ القویم، ج1، ص 289.&amp;lt;/ref&amp;gt; ازرقی در جایی دیگر می‌گوید خانه را معتب، پسر ابولهب و پسرعموی پیامبر، از دشمنان سرسخت آن حضرت پس از مهاجرت پیامبر(ص)‏ اشغال نمود&amp;lt;ref&amp;gt;الطبقات‌الکبری، ج‏4، ص45.&amp;lt;/ref&amp;gt; و پیامبر(ص) پس از [[فتح مکه]]، خانه را مطالبه نکرد.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1_%D9%85%DA%A9%D9%87_%D8%A7%D8%B2%D8%B1%D9%82%DB%8C_%D8%B1%D8%B4%D8%AF%DB%8C_%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AD_%D8%AC2.pdf&amp;amp;page=245 أخبار مکة، الأزرقی، ج‏2، ص 245.]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
==خانه خدیجه(س) در گزارش‌های تاریخی و سفرنامه‌ها==&lt;br /&gt;
اطلاعات مربوط به خانه [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] و مشخصات آن، در منابع تاریخی، جغرافیایی و سفرنامه‌های مکه در دوره‌های مختلف ثبت و ضبط شده است و حاجیان به زیارت این خانه می‌رفتند. برخی از این گزارش‌ها عبارت است از:&lt;br /&gt;
*ابن جبیر(م. ۶۱۴ق) ‏در سفرنامه مربوط به قرن ششم قمری‌اش، این خانه را معرفی کرده و از وجود بنایی به نام گنبد وحی (قبة الوحی: جایی که بر پیامبر وحی می‌شده) در این خانه و گنبدی کوچک بر محل به دنیا آمدن حضرت فاطمه خبر داده و گفته است که حسنین (ع) نیز در این خانه به دنیا آمده‌اند.&amp;lt;ref&amp;gt;رحلة ابن جبیر، ص81 – 82.&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
*در زمان فاسی (م. ۸۳۲ ق) نیز خانه را «مولد فاطمه» می‌خوانده‌اند و از مکان‌هایی بوده که زائران به زیارتش می‌رفته‌اند و در نظر مردم با فضیلت‌ترین خانه مکه بوده است.&amp;lt;ref&amp;gt;الزهور المقتطفة من تاریخ مکة المشرفة، ص 99.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
*علی طبری (م. ۱۰۷۰ق) از سه مکان زیارتی جدا در این محل ـ مولد فاطمه، خانه [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] و قبة الوحی ـ یاد کرده که هر کدام دری جداگانه داشته‌اند.&amp;lt;ref&amp;gt;الأرج المسکی فی التاریخ المکی، ص 70.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
*نویسنده مرآة الحرمین (تألیف: ۱۳۱۸–۱۳۲۵ق) درباره مشاهداتش از خانه و اشیای درون آن، تاریخچه‌ای از تعمیرات و بازسازی‌های آن نیز به دست داده است.&amp;lt;ref&amp;gt;مرآة الحرمین، ج‏1، ص 189ـ 192.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
===در سفرنامه‌های ایرانی===&lt;br /&gt;
خانه [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] از مکان‌های زیارتی عموم حجگزاران به ویژه شیعیان ایرانی بوده و در بسیاری از سفرنامه‌های حج ایرانیان، این مکان وصف شده است.&amp;lt;ref&amp;gt;نک: سفرنامه مکه، حسینی فراهانی، ص208؛ سفرنامه مکه، محمد ولی میرزا، ص529؛ سفرنامه حج، هندوستان و عتبات، ص39 - 40.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در سفرنامه‌ای از اواخر دوره ناصرالدین شاه قاجار (حک: ۱۳۱۳–۱۲۶۴ق) در وصف خانه [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] آمده است که صحنی سنگفرش از مرمر داشته، گنبدی بر تولدگاه حضرت فاطمه (س) بوده و یک اتاق درآن با عنوان عبادتگاه پیامبر (ص) مشهور بوده است.&amp;lt;ref&amp;gt;میقات حج، ش63، ص70، سفرنامه منظوم از مؤلف ناشناخته&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در سال ۱۲۶۵ قمری، در محل خانه تکیه‌ای مشهور به «تکیة السیدة فاطمة» به همت حکومت عثمانی برای استفاده فقرا ساخته شد ولی به گفته محمد طاهر کردی (م. ۱۴۰۰ق) در روزگار وی، اثری از تکیه نیست؛ بلکه مدرسه‌ای دینی برای حفظ قرآن کریم است که شهردار مکه شیخ عباس یوسف قطان (م. ۱۳۷۰ق) بنا کرده است.&amp;lt;ref&amp;gt;التاریخ القویم، ج‏1، ص289-290.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==نام‌های خانه==&lt;br /&gt;
این خانه به دلیل سکونت [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] به دار (خانه) [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه(س)]] شهرت یافته است و همچنین به دلیل ولادت [[حضرت فاطمه(س)]] در آن  به نام مولد (زادگاه) فاطمه(س) نیز مشهور است.&amp;lt;ref&amp;gt;الزهور المقتطفة من تاریخ مکة المشرفة، ص،99.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
==گالری==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;gallery mode=&amp;quot;packed&amp;quot; heights=&amp;quot;150px&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
پرونده:&lt;br /&gt;
پرونده:&lt;br /&gt;
پرونده:&lt;br /&gt;
پرونده:&lt;br /&gt;
پرونده:&lt;br /&gt;
پرونده:&lt;br /&gt;
پرونده:&lt;br /&gt;
پرونده:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;/gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==پانویس==&lt;br /&gt;
{{پانویس}}&lt;br /&gt;
==منابع==&lt;br /&gt;
{{منابع}}&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;1. آثار اسلامی مکه و مدینه&#039;&#039;&#039;، رسول جعفریان، تهران، مشعر، ۱۳۸۶ش. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;2.	[[اخبار مکه (ازرقی)|اخبار مکه]] و ما جاء فیها من الآثار&#039;&#039;&#039;، محمد بن عبدالله الازرقی (م. ۲۴۸ق)، تحقیق رشدی الصالح ملحس، بیروت، دار الاندلس، ۱۴۱۶ق&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;3. الارج المسکی فی التاریخ المکی&#039;&#039;&#039;، علی بن عبدالقادر الطبری (م. ۱۰۷۰ق)، تصحیح اشرف احمد جمال، مکه، مکتبه التجاریه، ۱۴۱۶ق&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;4.	پنجاه سفرنامه حج قاجاری&#039;&#039;&#039;، به کوشش رسول جعفریان، تهران، نشر علم، ۱۳۸۹ش&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;5. التاریخ القویم لمکه و بیت الله الکریم&#039;&#039;&#039;، محمد طاهر الکردی، تحقیق ابن دهیش، بیروت، دار خضر، ۱۴۲۰ق.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;6. الجامع اللطیف فی فضل مکة و اهلها و بناء البیت الشریف&#039;&#039;&#039;، محمد ابن ظهیره (م. ۹۸۶ق)، تحقیق علی عمر، قاهره، مکتبة الثقافة الدینیه، ۱۴۲۳ق. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;7. رحلة ابن جبیر&#039;&#039;&#039;، محمد بن احمد ابن جبیر (م. ۶۱۴ق)، بیروت، دار مکتبة الهلال، ۱۹۸۶م.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;8. الزهور المقتطفه من تاریخ مکة المشرفه&#039;&#039;&#039;، محمد بن احمد التقی الفاسی (م. ۸۳۲ق)، تحقیق محمد حسین الذهبی، مکه، مکتبه نزار مصطفی الباز، ۱۴۱۸ق.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;9. الطبقات الکبری&#039;&#039;&#039;، محمد ابن سعد بن منیع (م. ۲۳۰ق)، تحقیق محمد عبدالقادر، بیروت، دار الکتب العلمیه، ۱۴۱۰ق. مرآة الحرمین: ابراهیم رفعت باشا (م. ۱۳۵۳ق)، قاهره، مکتبه الدینیه، بی‌تا؛&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;10. میقات حج (فصلنامه)&#039;&#039;&#039;، تهران، حوزه نمایندگی ولی فقیه در امور حج و زیارت. &lt;br /&gt;
{{پایان}}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Faraji</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikihaj.com/index.php?title=%DA%A9%D9%86%D8%AF%D9%86_%DA%AF%DB%8C%D8%A7%D9%87%D8%A7%D9%86_%D9%88_%D8%AF%D8%B1%D8%AE%D8%AA%D8%A7%D9%86_%D8%AD%D8%B1%D9%85&amp;diff=54040</id>
		<title>کندن گیاهان و درختان حرم</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikihaj.com/index.php?title=%DA%A9%D9%86%D8%AF%D9%86_%DA%AF%DB%8C%D8%A7%D9%87%D8%A7%D9%86_%D9%88_%D8%AF%D8%B1%D8%AE%D8%AA%D8%A7%D9%86_%D8%AD%D8%B1%D9%85&amp;diff=54040"/>
		<updated>2023-06-22T11:21:53Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Faraji: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&lt;br /&gt;
{{مقاله فقهی&lt;br /&gt;
| صفحه = &lt;br /&gt;
| لینک = https://wikihaj.com/view/%DA%A9%D9%86%D8%AF%D9%86_%D8%AF%D8%B1%D8%AE%D8%AA_(%D9%81%D8%AA%D8%A7%D9%88%D8%A7%DB%8C_%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%AC%D8%B9)&lt;br /&gt;
| متن = کندن گیاهان [[حرم مکی|حرم]] (فتاوای مراجع)}}&lt;br /&gt;
{{جعبه اطلاعات اعمال&lt;br /&gt;
 | عنوان = کندن گیاهان حرم&lt;br /&gt;
 | تصویر = &lt;br /&gt;
 | توضیح تصویر = &lt;br /&gt;
 | فیلم = فیلم احکام محرمات احرام (محرمات مشترک).mp4&lt;br /&gt;
 | توضیح فیلم = ببنید:آموزش محرمات احرام مشترک&lt;br /&gt;
 | دسته = [[محرمات احرام]]&lt;br /&gt;
 | مربوط به آیین = [[احرام]] در [[عمره]] و [[حج]]&lt;br /&gt;
 | مکان = [[حرم مکی]]&lt;br /&gt;
 | زمان = هنگام [[احرام]]&lt;br /&gt;
 | عمل قبلی = &lt;br /&gt;
 | عمل بعدی = &lt;br /&gt;
 | حکم = حرام است&lt;br /&gt;
 | کفاره = دارد&lt;br /&gt;
 | پیامد فقهی = &lt;br /&gt;
 | ثواب = &lt;br /&gt;
 | آداب وابسته = &lt;br /&gt;
 | فلسفه و اسرار = &lt;br /&gt;
 | منشاء و تاریخچه = &lt;br /&gt;
 | مکان‌های وابسته = &lt;br /&gt;
 | اشیای وابسته = &lt;br /&gt;
 | ذکرهای وابسته = &lt;br /&gt;
 | دعاهای وابسته = &lt;br /&gt;
 | مفاهیم فقهی وابسته = &lt;br /&gt;
 | احکام فقهی وابسته = &lt;br /&gt;
 | صفحه فتواهای مراجع = [[کندن درخت|کندن گیاهان حرم (فتاوای مراجع)]]&lt;br /&gt;
 | جستارهای وابسته = [[درگاه مناسک حج]]؛[[اعمال عمره تمتع]]؛[[اعمال حج تمتع]]؛ &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
{{احکام احرام عمودی}}&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;کندن گیاهان و درختان حرم&#039;&#039;&#039; یکی از [[محرمات احرام]] و [[حرم مکی|حرم]] است و در حکم حرمت آن، اختلافی میان [[شیعه]] و [[اهل سنت]] نیست. گیاهان حرم، تمام آن چیزهایی است که از زمین [[حرم مکی]] می‌روید. کندن نیز شامل از ریشه درآوردن، کندن برگ‌ها یا شکستن شاخه‌ها می‌شود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
از نظر مشهور فقیهان شیعه در کندن درخت و گیاه [[حرم مکی|حرم]]، [[کفاره]] لازم است؛ [[واجب]] است قیمت گیاه محاسبه و پرداخت شود. کفاره  قطع درختان بزرگ، قربانی کردن گاو و کفاره کندن درخت کوچک، قربانی کردن گوسفند است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
همچنین در مواردی کندن گیاهان و درختان [[حرم مکی|حرم]] استثناء شده و کفاره ندارد مانند کندن درختان میوه و درختان و گیاهان خشک.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==مفهوم‌شناسی==&lt;br /&gt;
منظور از گیاهان [[حرم مکی|حرم]]، درختان و تمام آن چیزهایی است که از [[حرم مکی|زمین حرم]] می‌روید و کندن آنها نیز شامل از ریشه درآوردن یا کندن برگ‌ها یا شکستن شاخه‌ها می‌شود.&amp;lt;ref&amp;gt;. رک: المبسوط فی فقه، ج1، ص: 354؛ منتهی المطلب فی تحقیق المذهب، ج12، ص: 120-137؛ فوائد القواعد، ص: 445.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== حرمت کندن گیاه حرم ==&lt;br /&gt;
در حکم حرمت کندن گیاهان [[حرم مکی|حرم]]، اختلافی میان شیعه&amp;lt;ref&amp;gt;. المبسوط فی فقه، ج 1، ص 354؛ السرائر، ج 1، ص 554؛ الدروس، ج1، ص: 390.&amp;lt;/ref&amp;gt; و اهل سنت (مالکی&amp;lt;ref&amp;gt;. التفریع، ج1، ص 211 ؛ المدونة ج1 ص 456؛ فقه العبادات، ج1، ص 390.&amp;lt;/ref&amp;gt;، شافعی&amp;lt;ref&amp;gt;التنبیة، ج 1، ص 74؛  المهذب فی فقة، ج1، ص 400؛ المجموع، ج7، ص 448.&amp;lt;/ref&amp;gt;، حنبلی&amp;lt;ref&amp;gt;. الکافی فی فقه، ج1، ص 506؛ المغنی، ج3، ص 320؛  الشرح الکبیر، ج3، ص 364.&amp;lt;/ref&amp;gt;، حنفی&amp;lt;ref&amp;gt;. المبسوط، ج4، ص 103؛ بدائع الصنایع، ج2، ص 210؛ الهدایة، ج1، ص 171.&amp;lt;/ref&amp;gt;) نیست و با وجود اینکه حکم این مسئله درباره [[حرم مکی|حرم]] است اما به نظر شیعه&amp;lt;ref&amp;gt;مجمع الفائدة، ج7، ص: 59؛مدارک الأحکام، ج7، ص: 372؛ المعتمد، ج4، ص: 265.&amp;lt;/ref&amp;gt; و اهل سنت&amp;lt;ref&amp;gt;التنبیة، ج 1، ص 74؛ المهذب فی فقة، ج1، ص 400؛ المبسوط، ج4، ص 104.&amp;lt;/ref&amp;gt; شامل مُحرم و غیر محرم (مانند ساکنان مکه) می‌شود.&lt;br /&gt;
==کفاره ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== نظر فقهای شیعه ====&lt;br /&gt;
از نظر مشهور فقیهان شیعه در کندن درخت و گیاه [[حرم مکی|حرم]]، [[کفاره]] لازم است.&amp;lt;ref&amp;gt;. دلیل الناسک، ص: 221؛ تفصیل الشریعة ، ج4، ص: 259؛ الخلاف، ج2، ص:  408 ؛ تفصیل الشریعة ، ج4، ص: 259.&amp;lt;/ref&amp;gt; در کندن گیاه، [[واجب]] است قیمت آن محاسبه و پرداخت شود. اما در کفاره کندن و قطع درختان [[حرم مکی|حرم]]، مشهور فقیهان شیعه در درخت بزرگ گاو، در درخت کوچک گوسفند&amp;lt;ref&amp;gt;. الجامع للشرائع، ص: 189؛ جامع المقاصد ، ج3، ص: 360 ؛ فوائد القواعد، ص: 445.&amp;lt;/ref&amp;gt; و نسبت به شاخه‌ها محاسبه و پرداخت قیمت&amp;lt;ref&amp;gt;. إیضاح الفوائد ، ج1، ص: 350؛ رسائل المحقق ، ج2، ص:165؛ إرشاد الأذهان ، ج1، ص: 324.&amp;lt;/ref&amp;gt; را لازم شمرده‌اند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== نظر فقهای اهل سنت ====&lt;br /&gt;
درباره کفاره کندن درخت و گیاه [[حرم مکی|حرم]]، میان اهل سنت اختلاف نظر است: برخی کفاره را لازم ندانسته&amp;lt;ref&amp;gt;. المدونة، ج1، ص 456؛ حلیة العلماء، ج3، ص 276.&amp;lt;/ref&amp;gt; و فقط استغفار را کافی می‌دانند.&amp;lt;ref&amp;gt;. المغنی، ج3، ص 322؛ الشرح الکبیر، ج3، ص 367.&amp;lt;/ref&amp;gt; برخی دیگر در موارد کندن درختان [[حرم مکی|حرم]]، محاسبه و پرداخت قیمت آن را لازم دانسته‌اند.&amp;lt;ref&amp;gt;. الهدایة، ج1، ص 171؛ المبسوط، ج4، ص 103 ؛ بدائع الصنایع، ج2، ص 210.&amp;lt;/ref&amp;gt; بعضی نیز کفاره را لازم دانسته لکن معتقد شده‌اند در کندن درخت بزرگ یک گاو و درخت کوچک یک گوسفند باید کفاره پرداخت شود و اگر شاخه ای شکسته شود یا گیاهی کنده شود، باید قیمتش محاسبه و پرداخت شود و کندن برگ هم کفاره ندارد.&amp;lt;ref&amp;gt;. التنبیة، ج 1، ص 74؛ حلیة العلماء، ج3، ص 276؛ نهایة المطلب، ج4، ص 417.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==استثنائات==&lt;br /&gt;
در مواردی کندن گیاهان و درختان [[حرم مکی|حرم]] استثناء شده و کفاره ندارد. برخی از آنها عبارت است از:&lt;br /&gt;
*کندن گیاه یا درختی که در ملک شخص و در زمان مالکیتش روییده باشد.&amp;lt;ref&amp;gt;. المبسوط فی فقه، ج1، ص: 354؛ ریاض المسائل، ج6، ص: 310؛ جواهر، ج18، ص: 417.&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
*کندن درختان میوه چه انسان آن را کاشته باشد یا نه،&amp;lt;ref&amp;gt;. کفایة الأحکام، ج1، ص: 303؛ جواهر ، ج18، ص: 419.&amp;lt;/ref&amp;gt; جایز است.&amp;lt;ref&amp;gt;. النهایة، ص: 235؛ المبسوط فی فقه ، ج1، ص: 354؛ فوائد القواعد، ص: 445.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
*کندن درختان و گیاهان خشک.&amp;lt;ref&amp;gt;. فوائد القواعد، ص: 445؛ منتهی المطلب ، ج12، ص: 127؛ تفصیل الشریعة، ج4، ص: 251.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
*اگر شخصی به صورت متعارف راه برود و گیاهی کنده شود حرامی را مرتکب نشده است، همچنانکه آن گیاه را می‌توان به عنوان علوفه به شتر داد.&amp;lt;ref&amp;gt;. تحریر الوسیلة، ج1، ص: 429؛ المعتمد، ج4، ص: 265؛ موسوعة ، ج28، ص: 515.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==پانوشت==&lt;br /&gt;
{{پانویس|۲}}&lt;br /&gt;
==منابع==&lt;br /&gt;
{{منابع}}&lt;br /&gt;
*&#039;&#039;&#039;إرشاد الأذهان إلی أحکام الإیمان&#039;&#039;&#039;، حلّی، علامه، حسن بن یوسف بن مطهر اسدی(م ۷۲۶ ق)، ۲ جلد، قم - ایران، دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، اول، ۱۴۱۰ ه‍ ق.&lt;br /&gt;
*&#039;&#039;&#039;إیضاح الفوائد فی شرح مشکلات القواعد&#039;&#039;&#039;، حلّی، فخر المحققین، محمد بن حسن بن یوسف، ۴ جلد، قم - ایران، مؤسسه اسماعیلیان، اول، ۱۳۸۷ ه‍ ق.&lt;br /&gt;
*&#039;&#039;&#039;التفریع فی فقه الإمام مالک بن أنس&#039;&#039;&#039;، عبید الله بن الحسین بن الحسن أبو القاسم ابن الجَلَّاب المالکی (المتوفی: ۳۷۸هـ)، المحقق: سید کسروی حسن، عدد الأجزاء: ۲، الناشر: دار الکتب العلمیة، بیروت - لبنان، الطبعة الأولی، ۱۴۲۸ هـ - ۲۰۰۷ م.&lt;br /&gt;
*&#039;&#039;&#039;التنبیة فی الفقه الشافعی&#039;&#039;&#039;، أبو اسحاق إبراهیم بن علی بن یوسف الشیرازی (م ۴۷۶ق)، عالم الکتب.&lt;br /&gt;
*&#039;&#039;&#039;الجامع للشرائع&#039;&#039;&#039;، حلّی، یحیی بن سعید(م ۸۹۰ ق)، در یک جلد، قم - ایران، مؤسسة سید الشهداء العلمیة، اول، ۱۴۰۵ ه‍ ق.&lt;br /&gt;
*&#039;&#039;&#039;الخلاف&#039;&#039;&#039;، طوسی، ابو جعفر، محمد بن حسن(م ۴۶۰ ق)، ۶ جلد، قم - ایران،  دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، اول، ۱۴۰۷ ه‍ ق.&lt;br /&gt;
*&#039;&#039;&#039;الدروس الشرعیة فی فقه الإمامیة&#039;&#039;&#039;، عاملی، شهید اول، محمد بن مکی، ۳ جلد، قم - ایران، دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، دوم، ۱۴۱۷ ه‍ ق.&lt;br /&gt;
*&#039;&#039;&#039;السرائر الحاوی لتحریر الفتاوی&#039;&#039;&#039;، حلّی، ابن ادریس، محمد بن منصور بن احمد،۳ جلد، قم، دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، دوم، ۱۴۱۰ ه‍ ق.&lt;br /&gt;
*&#039;&#039;&#039;الشرح الکبیر علی متن المقنع&#039;&#039;&#039;، عبد الرحمن بن محمد بن أحمد بن قدامة المقدسی الجماعیلی الحنبلی، أبو الفرج، شمس الدین (م ۶۸۲ ق)، دار الکتاب العربی للنشر والتوزیع ، أشرف علی طباعته: محمد رشید رضا صاحب المنار.&lt;br /&gt;
*&#039;&#039;&#039;العنایة شرح الهدایة&#039;&#039;&#039;، محمد بن محمد بن محمود، أکمل الدین أبو عبد الله ابن الشیخ شمس الدین ابن الشیخ جمال الدین الرومی البابرتی (المتوفی: ۷۸۶هـ)، دار الفکر، بدون طبعة وبدون تاریخ. &lt;br /&gt;
*&#039;&#039;&#039;الکافی فی فقه الإمام أحمد&#039;&#039;&#039;، أبو محمد موفق الدین عبد الله بن أحمد بن محمد بن قدامة الجماعیلی المقدسی ثم الدمشقی الحنبلی، الشهیر بابن قدامة المقدسی (م ۶۲۰ق )، عدد الأجزاء: ۴، دار الکتب العلمیة، الطبعة: الأولی، ۱۴۱۴ هـ - ۱۹۹۴ م.&lt;br /&gt;
*&#039;&#039;&#039;المبسوط فی فقه الإمامیة&#039;&#039;&#039;، طوسی، ابو جعفر، محمد بن حسن، ۸ جلد، ته&#039;&#039;&#039;ران، المکتبة المرتضویة لإحیاء الآثار الجعفریة، سوم، ۱۳۸۷ ه‍ ق.&lt;br /&gt;
*&#039;&#039;&#039;المجموع شرح المهذب&#039;&#039;&#039;، أبو زکریا محیی الدین یحیی بن شرف النووی (م ۶۷۶ ق)، دار الفکر.&lt;br /&gt;
*&#039;&#039;&#039;المدونة&#039;&#039;&#039;، مالک بن أنس بن مالک بن عامر الأصبحی المدنی (م ۱۷۹ق)، دار الکتب العلمیة، الطبعة الأولی، ۱۴۱۵هـ - ۱۹۹۴م.&lt;br /&gt;
*&#039;&#039;&#039;المعتمد فی شرح المناسک&#039;&#039;&#039;، خویی، سید ابو القاسم موسوی، قم - ایران، منشورات مدرسة دار العلم - لطفی، اول، ۱۴۱۰ ه‍ ق.&lt;br /&gt;
*&#039;&#039;&#039;المغنی لابن قدامة&#039;&#039;&#039;، أبو محمد موفق الدین عبد الله بن أحمد بن محمد بن قدامة الجماعیلی المقدسی ثم الدمشقی الحنبلی، الشهیر بابن قدامة المقدسی (م ۶۲۰ ق)، مکتبة القاهرة، بدون طبعة، تاریخ النشر: ۱۳۸۸هـ - ۱۹۶۸م.&lt;br /&gt;
*&#039;&#039;&#039;المهذب فی فقة الإمام الشافعی&#039;&#039;&#039;، أبو اسحاق إبراهیم بن علی بن یوسف الشیرازی (م ۴۷۶ق )، عدد الأجزاء: ۳، دار الکتب العلمیة.&lt;br /&gt;
*&#039;&#039;&#039;المهذب فی فقة الإمام الشافعی&#039;&#039;&#039;، أبو اسحاق إبراهیم بن علی بن یوسف الشیرازی (م ۴۷۶ق)، دار الکتب العلمیة.&lt;br /&gt;
*&#039;&#039;&#039;النهایة فی مجرد الفقه و الفتاوی&#039;&#039;&#039;، طوسی، ابو جعفر، محمد بن حسن، در یک جلد، بیروت - لبنان، دار الکتاب العربی، دوم، ۱۴۰۰ ه‍ ق&lt;br /&gt;
*&#039;&#039;&#039;بدائع الصنائع فی ترتیب الشرائع&#039;&#039;&#039;، علاء الدین، أبو بکر بن مسعود بن أحمد الکاسانی الحنفی (م ۵۸۷ق)، دار الکتب العلمیة، الطبعة الثانیة، ۱۴۰۶هـ - ۱۹۸۶م.&lt;br /&gt;
*&#039;&#039;&#039;تحریر الوسیلة&#039;&#039;&#039;، خمینی، سید روح اللّه موسوی، ۲ جلد، قم - ایران، مؤسسه مطبوعات دار العلم، اول، ه‍ ق.&lt;br /&gt;
*&#039;&#039;&#039;تفصیل الشریعة فی شرح تحریر الوسیلة - الحج&#039;&#039;&#039;، لنکرانی، محمد فاضل موحدی، محمد فاضل موحدی، ۵ جلد، بیروت - لبنان، دار التعارف للمطبوعات، دوم، ۱۴۱۸ ه‍ ق.&lt;br /&gt;
*&#039;&#039;&#039;جواهر الکلام فی شرح شرائع الإسلام&#039;&#039;&#039;، نجفی، صاحب الجواهر، محمد حسن، ۴۳ جلد، بیروت - لبنان، دار إحیاء التراث العربی، هفتم، ۱۴۰۴ ه‍ ق.&lt;br /&gt;
*&#039;&#039;&#039;حلیة العلماء فی معرفة مذاهب الفقهاء&#039;&#039;&#039;، محمد بن أحمد بن الحسین بن عمر، أبو بکر الشاشی القفال الفارقیّ، الملقب فخر الإسلام، المستظهری الشافعی (م ۵۰۷ق)، المحقق: د. یاسین أحمد إبراهیم درادکة، عدد الأجزاء: ۳، بیروت / عمان، مؤسسة الرسالة / دار الأرقم، الطبعة الأولی، ۱۹۸۰م. &lt;br /&gt;
*&#039;&#039;&#039;دلیل الناسک - تعلیقة وجیزة علی مناسک الحج (للنائینی)&#039;&#039;&#039;، حکیم، سید محسن طباطبایی، در یک جلد، نجف اشرف - عراق، مدرسه دار الحکمه، سوم، ۱۴۱۶ ه‍ ق.&lt;br /&gt;
*&#039;&#039;&#039;رسائل المحقق الکرکی&#039;&#039;&#039;، عاملی، کرکی، محقق ثانی، علی بن حسین(م ۹۴۰ ق)، ۳ جلد،، قم - ایران، کتابخانه آیة الله مرعشی نجفی و دفتر نشر اسلامی، اول، ۱۴۰۹ ه‍ ق.&lt;br /&gt;
*&#039;&#039;&#039;ریاض المسائل&#039;&#039;&#039;، حائری، سید علی بن محمد طباطبایی، ۲ جلد، قم - ایران، مؤسسه آل البیت علیهم السلام، اول، ه‍ ق.&lt;br /&gt;
*&#039;&#039;&#039;فقه العبادات علی المذهب المالکی&#039;&#039;&#039;، عبید، الحاجّة کوکب، دمشق، مطبعة الإنشاء، چاپ اول، ۱۴۰۶ق- ۱۹۸۶م.&lt;br /&gt;
*&#039;&#039;&#039;فوائد القواعد، عاملی&#039;&#039;&#039;، شهید ثانی، زین الدین بن علی(۹۶۶ق)، در یک جلد، قم - ایران، انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم، اول، ۱۴۱۹ ه‍ ق.&lt;br /&gt;
*&#039;&#039;&#039;کشف الغطاء عن مبهمات الشریعة الغراء&#039;&#039;&#039;، نجفی، کاشف الغطاء، جعفر بن خضر مالکی(م ۱۲۲۸ ق)، در یک جلد، اصفهان - ایران، انتشارات مهدوی، اول.&lt;br /&gt;
*&#039;&#039;&#039;کفایة الأحکام&#039;&#039;&#039;، سبزواری، محقق، محمد باقر بن محمد مؤمن(۱۰۹۰ ق)، ۲ جلد، قم - ایران، دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، اول، ۱۴۲۳ق.&lt;br /&gt;
*&#039;&#039;&#039;مجمع الفائدة و البرهان فی شرح إرشاد الأذهان&#039;&#039;&#039;، اردبیلی، احمد بن محمد، ۱۴ جلد، قم - ایران، دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، اول، ۱۴۰۳ ه‍ ق.&lt;br /&gt;
*&#039;&#039;&#039;مدارک الأحکام فی شرح عبادات شرائع الإسلام&#039;&#039;&#039;، عاملی، محمد بن علی موسوی، بیروت - لبنان، مؤسسه آل البیت علیهم السلام، اول، ۱۴۱۱ ه‍ ق.&lt;br /&gt;
*&#039;&#039;&#039;منتهی المطلب فی تحقیق المذهب&#039;&#039;&#039;، حلّی، علامه، حسن بن یوسف بن مطهر اسدی، ۱۵ جلد، مشهد - ایران، مجمع البحوث الإسلامیة، اول، ۱۴۱۲ ه‍ ق.&lt;br /&gt;
*&#039;&#039;&#039;موسوعة الإمام الخوئی&#039;&#039;&#039;، خویی، سید ابو القاسم موسوی(۱۴۱۳ق)،۳۳ جلد، قم - ایران، مؤسسة إحیاء آثار الإمام الخوئی ره، اول، ۱۴۱۸ ه‍ ق.&lt;br /&gt;
{{پایان}}&lt;br /&gt;
==مقالات مرتبط==&lt;br /&gt;
* [[کندن درخت (فتاوای مراجع)|کندن گیاهان حرم (فتاوای مراجع)]]&lt;br /&gt;
* [[محرمات احرام]]&lt;br /&gt;
* [[حرم مکی|محدوده حرم مکی]]&lt;br /&gt;
{{محرمات احرام}}&lt;br /&gt;
[[رده:محرمات احرام]]&lt;br /&gt;
[[رده:مقاله‌های تکمیل‌شده]]&lt;br /&gt;
[[ar:قطع الأشجار ونباتات الحرم]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Faraji</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D9%86%D8%B2%D9%84_%D8%AE%D8%AF%DB%8C%D8%AC%D9%87&amp;diff=54002</id>
		<title>منزل خدیجه</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D9%86%D8%B2%D9%84_%D8%AE%D8%AF%DB%8C%D8%AC%D9%87&amp;diff=54002"/>
		<updated>2023-06-21T13:40:26Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Faraji: تغییرمسیر به خانه حضرت خدیجه(س)&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;#تغییر_مسیر [[خانه حضرت خدیجه(س)]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Faraji</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D9%88%D9%84%D8%AF_%D9%81%D8%A7%D8%B7%D9%85%D9%87(%D8%B3)&amp;diff=54001</id>
		<title>مولد فاطمه(س)</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D9%88%D9%84%D8%AF_%D9%81%D8%A7%D8%B7%D9%85%D9%87(%D8%B3)&amp;diff=54001"/>
		<updated>2023-06-21T13:40:26Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Faraji: تغییرمسیر به خانه حضرت خدیجه(س)&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;#تغییر_مسیر [[خانه حضرت خدیجه(س)]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Faraji</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikihaj.com/index.php?title=%D8%AF%D8%A7%D8%B1_%D8%AE%D8%AF%DB%8C%D8%AC%D9%87&amp;diff=54000</id>
		<title>دار خدیجه</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikihaj.com/index.php?title=%D8%AF%D8%A7%D8%B1_%D8%AE%D8%AF%DB%8C%D8%AC%D9%87&amp;diff=54000"/>
		<updated>2023-06-21T13:40:26Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Faraji: تغییرمسیر به خانه حضرت خدیجه(س)&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;#تغییر_مسیر [[خانه حضرت خدیجه(س)]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Faraji</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikihaj.com/index.php?title=%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87_%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA_%D8%AE%D8%AF%DB%8C%D8%AC%D9%87(%D8%B3)&amp;diff=53999</id>
		<title>خانه حضرت خدیجه(س)</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikihaj.com/index.php?title=%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87_%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA_%D8%AE%D8%AF%DB%8C%D8%AC%D9%87(%D8%B3)&amp;diff=53999"/>
		<updated>2023-06-21T13:29:49Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Faraji: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt; {{جعبه اطلاعات بنا&lt;br /&gt;
 | عنوان = خانه خدیجه(س)&lt;br /&gt;
 | تصویر = دار خدیجه2.jpg&lt;br /&gt;
 | اندازه تصویر =&lt;br /&gt;
 | پیوند تصویر = &lt;br /&gt;
 | توضیح تصویر =  &lt;br /&gt;
 | نام‌های دیگر = مولد فاطمه&lt;br /&gt;
 | مکان = [[مکه]]، [[زقاق العطارین| زقاق الحجر]]&lt;br /&gt;
 | کاربری = &lt;br /&gt;
 | بزرگداشت نزد = &lt;br /&gt;
 | وابسته به دین/مذهب = [[اسلام]]، [[شیعه]]&lt;br /&gt;
 | باورها = &lt;br /&gt;
 | آیین‌ها = &lt;br /&gt;
 | احکام = &lt;br /&gt;
 | زیارت کنندگان = &lt;br /&gt;
 | بازدیدکنندگان = &lt;br /&gt;
 | زمان پایه‌گذاری =&lt;br /&gt;
 | بنیانگذار = &lt;br /&gt;
 | رویدادها = نزول وحی بر پیامبر (ص)، تولد فاطمه (س)&lt;br /&gt;
 | بازسازی‌ها = &lt;br /&gt;
 | بازسازی کنندگان = &lt;br /&gt;
 | بخش‌های از میان رفته = &lt;br /&gt;
 | ویژگی‌های تاریخی = &lt;br /&gt;
 | متولیان = &lt;br /&gt;
 | مساحت = &lt;br /&gt;
 | طول = &lt;br /&gt;
 | عرض = &lt;br /&gt;
 | ارتفاع = &lt;br /&gt;
 | وضعیت بنا = از بین رفته&lt;br /&gt;
 | گنجایش = &lt;br /&gt;
 | امکانات = &lt;br /&gt;
 | بخش‌های بنا = &lt;br /&gt;
 | معمار = &lt;br /&gt;
 | سبک = &lt;br /&gt;
 | ویژگی‌ها = &lt;br /&gt;
 | گنبدها = &lt;br /&gt;
 | مناره‌ها = &lt;br /&gt;
 | درها = &lt;br /&gt;
 | رواق‌ها = &lt;br /&gt;
 | صحن‌ها = &lt;br /&gt;
 | ایوان‌ها = &lt;br /&gt;
 | گرداننده = &lt;br /&gt;
 | نهاد وابسته = &lt;br /&gt;
 | نهاد نگهدارنده = &lt;br /&gt;
 | مدیر = &lt;br /&gt;
 | روحانی = &lt;br /&gt;
 | نهادهای زیر مجموعه = &lt;br /&gt;
 | ثبت در = &lt;br /&gt;
 | شماره ثبت = &lt;br /&gt;
 | تاریخ ثبت = &lt;br /&gt;
 | وبگاه = &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
این خانه محل زندگی پیامبر(ص) با حضرت خدیجه(س) در شهر مکه بوده است. فرزندان حضرت خدیجه(س) در این خانه بدنیا آمده اند. محل وفات حضرت خدیجه نیز همین خانه گزارش شده است. مولد (زادگاه) فاطمه نام دیگر این منزل (س) بوده است. این در ساخت و سازهای  آل سعود از بین رفته است. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==موقعیت==&lt;br /&gt;
خانه حضرت خدیجه (س) در شهر مکه و در کوچه عطارها(زقاق العطارین) &amp;lt;ref&amp;gt;. نک: أخبار مکة، الأزرقی، ج‏2، ص 78- 87.&amp;lt;/ref&amp;gt; که بعدها به کوچه سنگ(زقاق الحجر) شهرت یافته و در مجاورت خانه ابوسفیان قرار داشته است. &amp;lt;ref&amp;gt;. أخبار مکة، الأزرقی، ج‏2، ص 199.&amp;lt;/ref&amp;gt; این کوچه از یک‌سو به مسجدالحرام می‌رسیده است. &amp;lt;ref&amp;gt;. أخبار مکة، الأزرقی، ج2، ص 87؛ الزهور المقتطفة من تاریخ مکة المشرفة، ص 99.&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==سرگذشت خانه==&lt;br /&gt;
این خانه محل زندگی پیامبر(ص) با حضرت خدیجه (س) بوده است.&amp;lt;ref&amp;gt;. أخبار مکة، الأزرقی، ج‏2، ص 199.&amp;lt;/ref&amp;gt; بسیاری از آیات مکی قرآن کریم در این خانه نازل شده است.   &amp;lt;ref&amp;gt;. الزهور المقتطفة من تاریخ مکة المشرفة، ص 99.&amp;lt;/ref&amp;gt; همچنین حضرت فاطمه(س) و دیگر فرزندان حضرت خدیجه(س) در این خانه بدنیا آمده اند. &amp;lt;ref&amp;gt;. أخبار مکة، الأزرقی، ج2، ص 199.&amp;lt;/ref&amp;gt;  محل وفات حضرت خدیجه نیز همین خانه گزارش شده است.  پیامبر (ص) پس از وفات حضرت خدیجه(س)، و تا زمان هجرت به مدینه در این خانه ساکن بود. به گفته ازرقی* خانه بعد از مهاجرت پیامبر به مدینه به تصرف عقیل بن ابی طالب* درآمد و سپس معاویه* آن را خرید و تبدیل به مسجد و از خانه پدرش ابوسفیان دری به آن باز کرد. &amp;lt;ref&amp;gt;. أخبار مکة، الأزرقی، ج2، ص 199؛ الجامع اللطیف، ص 286؛ التاریخ القویم، ج1، ص 289.&amp;lt;/ref&amp;gt; ازرقی در جایی دیگر می گوید خانه را معتب &amp;lt;ref&amp;gt;. الطبقات‌الکبری، ج‏4، ص45.&amp;lt;/ref&amp;gt; پسر ابولهب عموی پیامبر، از دشمنان سرسخت آن حضرت) پس از مهاجرت پیامبر (ص)‏ اشغال نمود و پیامبر (ص) پس از فتح مکه، خانه را مطالبه نکرد. &amp;lt;ref&amp;gt;. أخبار مکة، الأزرقی، ج‏2، ص 246.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==نامهای خانه==&lt;br /&gt;
این خانه به دلیل سکونت حضرت خدیجه(س) به دار (خانه) خدیجه شهرت یافته است و همچنین به دلیل ولادت حضرت فاطمه(س) در آن  به نام مولد (زادگاه) فاطمه (س) &amp;lt;ref&amp;gt; الزهور المقتطفة من تاریخ مکة المشرفة، ص: 99&amp;lt;/ref&amp;gt;  نیز مشهور است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==خانه خدیجه (س) در گذر تاریخ==&lt;br /&gt;
اطلاعات مربوط به خانه خدیجه و مشخصات آن، در منابع تاریخی، جغرافیایی و سفرنامه‌های مکه در دوره‌های مختلف ثبت و ضبط شده است. از جمله ابن جبیر*(م. ۶۱۴ق) ‏در سفرنامه مربوط به قرن ششم قمری‌اش خانه را معرفی کرده و از وجود بنایی به نام گنبد وحی (قبة الوحی: جایی که بر پیامبر وحی می‌شده) در این خانه و گنبدی کوچک بر محل به دنیا آمدن حضرت فاطمه خبر داده و گفته است که حسنین (ع) نیز در این خانه به دنیا آمده‌اند. &amp;lt;ref&amp;gt;. رحلة ابن جبیر، ص81 – 82.&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در زمان فاسی (م. ۸۳۲ ق) نیز خانه را «مولد فاطمه» می‌خوانده‌اند و از مکانهایی بوده که زائران به زیارتش می‌رفته‌اند و در نظر مردم با فضیلت‌ترین خانه مکه بوده است. &amp;lt;ref&amp;gt;. الزهور المقتطفة من تاریخ مکة المشرفة، ص 99.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
علی طبری (م. ۱۰۷۰ق) از سه مکان زیارتی جدا در این محل ـ مولد فاطمه، خانه خدیجه و قبة الوحی ـ یاد کرده که هر کدام دری جداگانه داشته‌اند. &amp;lt;ref&amp;gt;. الأرج المسکی فی التاریخ المکی، ص 70.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
نویسنده مرآة الحرمین (تألیف: ۱۳۱۸–۱۳۲۵ق) ‏در شرح مبسوط خود درباره مشاهداتش از خانه و اشیای درون آن، تاریخچه‌ای از تعمیرات و بازسازی‌های آن نیز به دست داده است. &amp;lt;ref&amp;gt;. مرآة الحرمین، ج‏1، ص 189ـ 192.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
خانه خدیجه از مکان‌های زیارتی عموم حجگزاران به ویژه شیعیان ایرانی بوده و در بسیاری از سفرنامه‌های حج ایرانیان، این مکان وصف شده است. &amp;lt;ref&amp;gt;. نک: سفرنامه مکه، حسینی فراهانی، ص208؛ سفرنامه مکه، محمد ولی میرزا، ص529؛ سفرنامه حج، هندوستان و عتبات، ص39 - 40.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
برای نمونه، در سفرنامه‌ای از اواخر دوره ناصرالدین شاه قاجار (حک: ۱۳۱۳–۱۲۶۴ق) در وصف خانه خدیجه آمده است که صحنی سنگفرش از مرمر داشته، گنبدی بر تولدگاه حضرت فاطمه (س) بوده و یک اتاق درآن با عنوان عبادتگاه پیامبر (ص) مشهور بوده است. &amp;lt;ref&amp;gt;. میقات حج، ش63، ص70، سفرنامه منظوم از مؤلف ناشناخته&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
در سال ۱۲۶۵ قمری، در محل خانه تکیه‌ای مشهور به «تکیة السیدة فاطمة» به همت حکومت عثمانی برای استفاده فقرا ساخته شد ولی به گفته محمد طاهر کردی (م. ۱۴۰۰ق) در روزگار وی، اثری از تکیه نیست؛ بلکه مدرسه‌ای دینی برای حفظ قرآن کریم است که شهردار مکه شیخ عباس یوسف قطان (م. ۱۳۷۰ق) بنا کرده است. &amp;lt;ref&amp;gt;. التاریخ القویم، ج‏1، ص289-290.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==پانویس==&lt;br /&gt;
{{پانویس}}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Faraji</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%AF%D8%A7%D8%B1_%D8%AE%D8%AF%DB%8C%D8%AC%D9%872.jpg&amp;diff=53998</id>
		<title>پرونده:دار خدیجه2.jpg</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%AF%D8%A7%D8%B1_%D8%AE%D8%AF%DB%8C%D8%AC%D9%872.jpg&amp;diff=53998"/>
		<updated>2023-06-21T13:29:24Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Faraji: خانه حضرت خدیجه (س) پس از تخریب اولیه&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;== خلاصه ==&lt;br /&gt;
خانه حضرت خدیجه (س) پس از تخریب اولیه&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Faraji</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikihaj.com/index.php?title=%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87_%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA_%D8%AE%D8%AF%DB%8C%D8%AC%D9%87(%D8%B3)&amp;diff=53997</id>
		<title>خانه حضرت خدیجه(س)</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikihaj.com/index.php?title=%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87_%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA_%D8%AE%D8%AF%DB%8C%D8%AC%D9%87(%D8%B3)&amp;diff=53997"/>
		<updated>2023-06-21T12:49:19Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Faraji: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt; {{جعبه اطلاعات بنا&lt;br /&gt;
 | عنوان = خانه خدیجه(س)&lt;br /&gt;
 | تصویر = &lt;br /&gt;
 | اندازه تصویر =&lt;br /&gt;
 | پیوند تصویر = &lt;br /&gt;
 | توضیح تصویر =  &lt;br /&gt;
 | نام‌های دیگر = مولد فاطمه&lt;br /&gt;
 | مکان = [[مکه]]، [[زقاق العطارین| زقاق الحجر]]&lt;br /&gt;
 | کاربری = &lt;br /&gt;
 | بزرگداشت نزد = &lt;br /&gt;
 | وابسته به دین/مذهب = [[اسلام]]، [[شیعه]]&lt;br /&gt;
 | باورها = &lt;br /&gt;
 | آیین‌ها = &lt;br /&gt;
 | احکام = &lt;br /&gt;
 | زیارت کنندگان = &lt;br /&gt;
 | بازدیدکنندگان = &lt;br /&gt;
 | زمان پایه‌گذاری =&lt;br /&gt;
 | بنیانگذار = &lt;br /&gt;
 | رویدادها = نزول وحی بر پیامبر (ص)، تولد فاطمه (س)&lt;br /&gt;
 | بازسازی‌ها = &lt;br /&gt;
 | بازسازی کنندگان = &lt;br /&gt;
 | بخش‌های از میان رفته = &lt;br /&gt;
 | ویژگی‌های تاریخی = &lt;br /&gt;
 | متولیان = &lt;br /&gt;
 | مساحت = &lt;br /&gt;
 | طول = &lt;br /&gt;
 | عرض = &lt;br /&gt;
 | ارتفاع = &lt;br /&gt;
 | وضعیت بنا = از بین رفته&lt;br /&gt;
 | گنجایش = &lt;br /&gt;
 | امکانات = &lt;br /&gt;
 | بخش‌های بنا = &lt;br /&gt;
 | معمار = &lt;br /&gt;
 | سبک = &lt;br /&gt;
 | ویژگی‌ها = &lt;br /&gt;
 | گنبدها = &lt;br /&gt;
 | مناره‌ها = &lt;br /&gt;
 | درها = &lt;br /&gt;
 | رواق‌ها = &lt;br /&gt;
 | صحن‌ها = &lt;br /&gt;
 | ایوان‌ها = &lt;br /&gt;
 | گرداننده = &lt;br /&gt;
 | نهاد وابسته = &lt;br /&gt;
 | نهاد نگهدارنده = &lt;br /&gt;
 | مدیر = &lt;br /&gt;
 | روحانی = &lt;br /&gt;
 | نهادهای زیر مجموعه = &lt;br /&gt;
 | ثبت در = &lt;br /&gt;
 | شماره ثبت = &lt;br /&gt;
 | تاریخ ثبت = &lt;br /&gt;
 | وبگاه = &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
این خانه محل زندگی پیامبر(ص) با حضرت خدیجه(س) در شهر مکه بوده است. فرزندان حضرت خدیجه(س) در این خانه بدنیا آمده اند. محل وفات حضرت خدیجه نیز همین خانه گزارش شده است. مولد (زادگاه) فاطمه نام دیگر این منزل (س) بوده است. این در ساخت و سازهای  آل سعود از بین رفته است. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==موقعیت==&lt;br /&gt;
خانه حضرت خدیجه (س) در شهر مکه و در کوچه عطارها(زقاق العطارین) &amp;lt;ref&amp;gt;. نک: أخبار مکة، الأزرقی، ج‏2، ص 78- 87.&amp;lt;/ref&amp;gt; که بعدها به کوچه سنگ(زقاق الحجر) شهرت یافته و در مجاورت خانه ابوسفیان قرار داشته است. &amp;lt;ref&amp;gt;. أخبار مکة، الأزرقی، ج‏2، ص 199.&amp;lt;/ref&amp;gt; این کوچه از یک‌سو به مسجدالحرام می‌رسیده است. &amp;lt;ref&amp;gt;. أخبار مکة، الأزرقی، ج2، ص 87؛ الزهور المقتطفة من تاریخ مکة المشرفة، ص 99.&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==سرگذشت خانه==&lt;br /&gt;
این خانه محل زندگی پیامبر(ص) با حضرت خدیجه (س) بوده است.&amp;lt;ref&amp;gt;. أخبار مکة، الأزرقی، ج‏2، ص 199.&amp;lt;/ref&amp;gt; بسیاری از آیات مکی قرآن کریم در این خانه نازل شده است.   &amp;lt;ref&amp;gt;. الزهور المقتطفة من تاریخ مکة المشرفة، ص 99.&amp;lt;/ref&amp;gt; همچنین حضرت فاطمه(س) و دیگر فرزندان حضرت خدیجه(س) در این خانه بدنیا آمده اند. &amp;lt;ref&amp;gt;. أخبار مکة، الأزرقی، ج2، ص 199.&amp;lt;/ref&amp;gt;  محل وفات حضرت خدیجه نیز همین خانه گزارش شده است.  پیامبر (ص) پس از وفات حضرت خدیجه(س)، و تا زمان هجرت به مدینه در این خانه ساکن بود. به گفته ازرقی* خانه بعد از مهاجرت پیامبر به مدینه به تصرف عقیل بن ابی طالب* درآمد و سپس معاویه* آن را خرید و تبدیل به مسجد و از خانه پدرش ابوسفیان دری به آن باز کرد. &amp;lt;ref&amp;gt;. أخبار مکة، الأزرقی، ج2، ص 199؛ الجامع اللطیف، ص 286؛ التاریخ القویم، ج1، ص 289.&amp;lt;/ref&amp;gt; ازرقی در جایی دیگر می گوید خانه را معتب &amp;lt;ref&amp;gt;. الطبقات‌الکبری، ج‏4، ص45.&amp;lt;/ref&amp;gt; پسر ابولهب عموی پیامبر، از دشمنان سرسخت آن حضرت) پس از مهاجرت پیامبر (ص)‏ اشغال نمود و پیامبر (ص) پس از فتح مکه، خانه را مطالبه نکرد. &amp;lt;ref&amp;gt;. أخبار مکة، الأزرقی، ج‏2، ص 246.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==نامهای خانه==&lt;br /&gt;
این خانه به دلیل سکونت حضرت خدیجه(س) به دار (خانه) خدیجه شهرت یافته است و همچنین به دلیل ولادت حضرت فاطمه(س) در آن  به نام مولد (زادگاه) فاطمه (س) &amp;lt;ref&amp;gt; الزهور المقتطفة من تاریخ مکة المشرفة، ص: 99&amp;lt;/ref&amp;gt;  نیز مشهور است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==خانه خدیجه (س) در گذر تاریخ==&lt;br /&gt;
اطلاعات مربوط به خانه خدیجه و مشخصات آن، در منابع تاریخی، جغرافیایی و سفرنامه‌های مکه در دوره‌های مختلف ثبت و ضبط شده است. از جمله ابن جبیر*(م. ۶۱۴ق) ‏در سفرنامه مربوط به قرن ششم قمری‌اش خانه را معرفی کرده و از وجود بنایی به نام گنبد وحی (قبة الوحی: جایی که بر پیامبر وحی می‌شده) در این خانه و گنبدی کوچک بر محل به دنیا آمدن حضرت فاطمه خبر داده و گفته است که حسنین (ع) نیز در این خانه به دنیا آمده‌اند. &amp;lt;ref&amp;gt;. رحلة ابن جبیر، ص81 – 82.&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در زمان فاسی (م. ۸۳۲ ق) نیز خانه را «مولد فاطمه» می‌خوانده‌اند و از مکانهایی بوده که زائران به زیارتش می‌رفته‌اند و در نظر مردم با فضیلت‌ترین خانه مکه بوده است. &amp;lt;ref&amp;gt;. الزهور المقتطفة من تاریخ مکة المشرفة، ص 99.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
علی طبری (م. ۱۰۷۰ق) از سه مکان زیارتی جدا در این محل ـ مولد فاطمه، خانه خدیجه و قبة الوحی ـ یاد کرده که هر کدام دری جداگانه داشته‌اند. &amp;lt;ref&amp;gt;. الأرج المسکی فی التاریخ المکی، ص 70.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
نویسنده مرآة الحرمین (تألیف: ۱۳۱۸–۱۳۲۵ق) ‏در شرح مبسوط خود درباره مشاهداتش از خانه و اشیای درون آن، تاریخچه‌ای از تعمیرات و بازسازی‌های آن نیز به دست داده است. &amp;lt;ref&amp;gt;. مرآة الحرمین، ج‏1، ص 189ـ 192.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
خانه خدیجه از مکان‌های زیارتی عموم حجگزاران به ویژه شیعیان ایرانی بوده و در بسیاری از سفرنامه‌های حج ایرانیان، این مکان وصف شده است. &amp;lt;ref&amp;gt;. نک: سفرنامه مکه، حسینی فراهانی، ص208؛ سفرنامه مکه، محمد ولی میرزا، ص529؛ سفرنامه حج، هندوستان و عتبات، ص39 - 40.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
برای نمونه، در سفرنامه‌ای از اواخر دوره ناصرالدین شاه قاجار (حک: ۱۳۱۳–۱۲۶۴ق) در وصف خانه خدیجه آمده است که صحنی سنگفرش از مرمر داشته، گنبدی بر تولدگاه حضرت فاطمه (س) بوده و یک اتاق درآن با عنوان عبادتگاه پیامبر (ص) مشهور بوده است. &amp;lt;ref&amp;gt;. میقات حج، ش63، ص70، سفرنامه منظوم از مؤلف ناشناخته&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
در سال ۱۲۶۵ قمری، در محل خانه تکیه‌ای مشهور به «تکیة السیدة فاطمة» به همت حکومت عثمانی برای استفاده فقرا ساخته شد ولی به گفته محمد طاهر کردی (م. ۱۴۰۰ق) در روزگار وی، اثری از تکیه نیست؛ بلکه مدرسه‌ای دینی برای حفظ قرآن کریم است که شهردار مکه شیخ عباس یوسف قطان (م. ۱۳۷۰ق) بنا کرده است. &amp;lt;ref&amp;gt;. التاریخ القویم، ج‏1، ص289-290.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==پانویس==&lt;br /&gt;
{{پانویس}}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Faraji</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikihaj.com/index.php?title=%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87_%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA_%D8%AE%D8%AF%DB%8C%D8%AC%D9%87(%D8%B3)&amp;diff=53996</id>
		<title>خانه حضرت خدیجه(س)</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikihaj.com/index.php?title=%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87_%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA_%D8%AE%D8%AF%DB%8C%D8%AC%D9%87(%D8%B3)&amp;diff=53996"/>
		<updated>2023-06-21T12:47:19Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Faraji: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt; {{جعبه اطلاعات بنا&lt;br /&gt;
 | عنوان = خانه خدیجه(س)&lt;br /&gt;
 | تصویر = &lt;br /&gt;
 | اندازه تصویر =&lt;br /&gt;
 | پیوند تصویر = &lt;br /&gt;
 | توضیح تصویر =  &lt;br /&gt;
 | نام‌های دیگر = مولد فاطمه&lt;br /&gt;
 | مکان = [[مکه]]، [[زقاق العطارین| زقاق الحجر]]&lt;br /&gt;
 | کاربری = &lt;br /&gt;
 | بزرگداشت نزد = &lt;br /&gt;
 | وابسته به دین/مذهب = [[اسلام]]، [[شیعه]]&lt;br /&gt;
 | باورها = &lt;br /&gt;
 | آیین‌ها = &lt;br /&gt;
 | احکام = &lt;br /&gt;
 | زیارت کنندگان = &lt;br /&gt;
 | بازدیدکنندگان = &lt;br /&gt;
 | زمان پایه‌گذاری =&lt;br /&gt;
 | بنیانگذار = &lt;br /&gt;
 | رویدادها = نزول وحی بر پیامبر (ص)، تولد فاطمه (س)&lt;br /&gt;
 | بازسازی‌ها = &lt;br /&gt;
 | بازسازی کنندگان = &lt;br /&gt;
 | بخش‌های از میان رفته = &lt;br /&gt;
 | ویژگی‌های تاریخی = &lt;br /&gt;
 | متولیان = &lt;br /&gt;
 | مساحت = &lt;br /&gt;
 | طول = &lt;br /&gt;
 | عرض = &lt;br /&gt;
 | ارتفاع = &lt;br /&gt;
 | وضعیت بنا = از بین رفته&lt;br /&gt;
 | گنجایش = &lt;br /&gt;
 | امکانات = &lt;br /&gt;
 | بخش‌های بنا = &lt;br /&gt;
 | معمار = &lt;br /&gt;
 | سبک = &lt;br /&gt;
 | ویژگی‌ها = &lt;br /&gt;
 | گنبدها = &lt;br /&gt;
 | مناره‌ها = &lt;br /&gt;
 | درها = &lt;br /&gt;
 | رواق‌ها = &lt;br /&gt;
 | صحن‌ها = &lt;br /&gt;
 | ایوان‌ها = &lt;br /&gt;
 | گرداننده = &lt;br /&gt;
 | نهاد وابسته = &lt;br /&gt;
 | نهاد نگهدارنده = &lt;br /&gt;
 | مدیر = &lt;br /&gt;
 | روحانی = &lt;br /&gt;
 | نهادهای زیر مجموعه = &lt;br /&gt;
 | ثبت در = &lt;br /&gt;
 | شماره ثبت = &lt;br /&gt;
 | تاریخ ثبت = &lt;br /&gt;
 | وبگاه = &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
این خانه محل زندگی پیامبر(ص) با حضرت خدیجه(س) در شهر مکه بوده است. فرزندان حضرت خدیجه(س) در این خانه بدنیا آمده اند. محل وفات حضرت خدیجه نیز همین خانه گزارش شده است. مولد (زادگاه) فاطمه نام دیگر این منزل (س) بوده است. این در ساخت و سازهای  آل سعود از بین رفته است. &lt;br /&gt;
==موقعیت==&lt;br /&gt;
خانه حضرت خدیجه (س) در شهر مکه و در کوچه عطارها(زقاق العطارین) &amp;lt;ref&amp;gt;. نک: أخبار مکة، الأزرقی، ج‏2، ص 78- 87.&amp;lt;/ref&amp;gt; که بعدها به کوچه سنگ(زقاق الحجر) شهرت یافته و در مجاورت خانه ابوسفیان قرار داشته است. &amp;lt;ref&amp;gt;. أخبار مکة، الأزرقی، ج‏2، ص 199.&amp;lt;/ref&amp;gt; این کوچه از یک‌سو به مسجدالحرام می‌رسیده است. &amp;lt;ref&amp;gt;. أخبار مکة، الأزرقی، ج2، ص 87؛ الزهور المقتطفة من تاریخ مکة المشرفة، ص 99.&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
==سرگذشت خانه==&lt;br /&gt;
این خانه محل زندگی پیامبر(ص) با حضرت خدیجه (س) بوده است.&amp;lt;ref&amp;gt;. أخبار مکة، الأزرقی، ج‏2، ص 199.&amp;lt;/ref&amp;gt; بسیاری از آیات مکی قرآن کریم در این خانه نازل شده است.   &amp;lt;ref&amp;gt;. الزهور المقتطفة من تاریخ مکة المشرفة، ص 99.&amp;lt;/ref&amp;gt; همچنین حضرت فاطمه(س) و دیگر فرزندان حضرت خدیجه(س) در این خانه بدنیا آمده اند. &amp;lt;ref&amp;gt;. أخبار مکة، الأزرقی، ج2، ص 199.&amp;lt;/ref&amp;gt;  محل وفات حضرت خدیجه نیز همین خانه گزارش شده است.  پیامبر (ص) پس از وفات حضرت خدیجه(س)، و تا زمان هجرت به مدینه در این خانه ساکن بود. به گفته ازرقی* خانه بعد از مهاجرت پیامبر به مدینه به تصرف عقیل بن ابی طالب* درآمد و سپس معاویه* آن را خرید و تبدیل به مسجد و از خانه پدرش ابوسفیان دری به آن باز کرد. &amp;lt;ref&amp;gt;. أخبار مکة، الأزرقی، ج2، ص 199؛ الجامع اللطیف، ص 286؛ التاریخ القویم، ج1، ص 289.&amp;lt;/ref&amp;gt; ازرقی در جایی دیگر می گوید خانه را معتب &amp;lt;ref&amp;gt;. الطبقات‌الکبری، ج‏4، ص45.&amp;lt;/ref&amp;gt; پسر ابولهب عموی پیامبر، از دشمنان سرسخت آن حضرت) پس از مهاجرت پیامبر (ص)‏ اشغال نمود و پیامبر (ص) پس از فتح مکه، خانه را مطالبه نکرد. &amp;lt;ref&amp;gt;. أخبار مکة، الأزرقی، ج‏2، ص 246.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
==نامهای خانه==&lt;br /&gt;
این خانه به دلیل سکونت حضرت خدیجه(س) به دار (خانه) خدیجه شهرت یافته است و همچنین به دلیل ولادت حضرت فاطمه(س) در آن  به نام مولد (زادگاه) فاطمه (س) &amp;lt;ref&amp;gt; الزهور المقتطفة من تاریخ مکة المشرفة، ص: 99&amp;lt;/ref&amp;gt;  نیز مشهور است.&lt;br /&gt;
==خانه خدیجه (س) در گذر تاریخ==&lt;br /&gt;
اطلاعات مربوط به خانه خدیجه و مشخصات آن، در منابع تاریخی، جغرافیایی و سفرنامه‌های مکه در دوره‌های مختلف ثبت و ضبط شده است. از جمله ابن جبیر*(م. ۶۱۴ق) ‏در سفرنامه مربوط به قرن ششم قمری‌اش خانه را معرفی کرده و از وجود بنایی به نام گنبد وحی (قبة الوحی: جایی که بر پیامبر وحی می‌شده) در این خانه و گنبدی کوچک بر محل به دنیا آمدن حضرت فاطمه خبر داده و گفته است که حسنین (ع) نیز در این خانه به دنیا آمده‌اند. &amp;lt;ref&amp;gt;. رحلة ابن جبیر، ص81 – 82.&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
در زمان فاسی (م. ۸۳۲ ق) نیز خانه را «مولد فاطمه» می‌خوانده‌اند و از مکانهایی بوده که زائران به زیارتش می‌رفته‌اند و در نظر مردم با فضیلت‌ترین خانه مکه بوده است. &amp;lt;ref&amp;gt;. الزهور المقتطفة من تاریخ مکة المشرفة، ص 99.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
علی طبری (م. ۱۰۷۰ق) از سه مکان زیارتی جدا در این محل ـ مولد فاطمه، خانه خدیجه و قبة الوحی ـ یاد کرده که هر کدام دری جداگانه داشته‌اند. &amp;lt;ref&amp;gt;. الأرج المسکی فی التاریخ المکی، ص 70.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
نویسنده مرآة الحرمین (تألیف: ۱۳۱۸–۱۳۲۵ق) ‏در شرح مبسوط خود درباره مشاهداتش از خانه و اشیای درون آن، تاریخچه‌ای از تعمیرات و بازسازی‌های آن نیز به دست داده است. &amp;lt;ref&amp;gt;. مرآة الحرمین، ج‏1، ص 189ـ 192.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
خانه خدیجه از مکان‌های زیارتی عموم حجگزاران به ویژه شیعیان ایرانی بوده و در بسیاری از سفرنامه‌های حج ایرانیان، این مکان وصف شده است. &amp;lt;ref&amp;gt;. نک: سفرنامه مکه، حسینی فراهانی، ص208؛ سفرنامه مکه، محمد ولی میرزا، ص529؛ سفرنامه حج، هندوستان و عتبات، ص39 - 40.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
برای نمونه، در سفرنامه‌ای از اواخر دوره ناصرالدین شاه قاجار (حک: ۱۳۱۳–۱۲۶۴ق) در وصف خانه خدیجه آمده است که صحنی سنگفرش از مرمر داشته، گنبدی بر تولدگاه حضرت فاطمه (س) بوده و یک اتاق درآن با عنوان عبادتگاه پیامبر (ص) مشهور بوده است. &amp;lt;ref&amp;gt;. میقات حج، ش63، ص70، سفرنامه منظوم از مؤلف ناشناخته&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
در سال ۱۲۶۵ قمری، در محل خانه تکیه‌ای مشهور به «تکیة السیدة فاطمة» به همت حکومت عثمانی برای استفاده فقرا ساخته شد ولی به گفته محمد طاهر کردی (م. ۱۴۰۰ق) در روزگار وی، اثری از تکیه نیست؛ بلکه مدرسه‌ای دینی برای حفظ قرآن کریم است که شهردار مکه شیخ عباس یوسف قطان (م. ۱۳۷۰ق) بنا کرده است. &amp;lt;ref&amp;gt;. التاریخ القویم، ج‏1، ص289-290.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Faraji</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikihaj.com/index.php?title=%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87_%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA_%D8%AE%D8%AF%DB%8C%D8%AC%D9%87(%D8%B3)&amp;diff=53995</id>
		<title>خانه حضرت خدیجه(س)</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikihaj.com/index.php?title=%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87_%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA_%D8%AE%D8%AF%DB%8C%D8%AC%D9%87(%D8%B3)&amp;diff=53995"/>
		<updated>2023-06-21T12:45:39Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Faraji: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;جعبه اطلاعات بنا&lt;br /&gt;
 {{&lt;br /&gt;
 | عنوان = خانه خدیجه(س)&lt;br /&gt;
 | تصویر = &lt;br /&gt;
 | اندازه تصویر =&lt;br /&gt;
 | پیوند تصویر = &lt;br /&gt;
 | توضیح تصویر =  &lt;br /&gt;
 | نام‌های دیگر = مولد فاطمه&lt;br /&gt;
 | مکان = [[مکه]]، [[زقاق العطارین| زقاق الحجر]]&lt;br /&gt;
 | کاربری = &lt;br /&gt;
 | بزرگداشت نزد = &lt;br /&gt;
 | وابسته به دین/مذهب = [[اسلام]]، [[شیعه]]&lt;br /&gt;
 | باورها = &lt;br /&gt;
 | آیین‌ها = &lt;br /&gt;
 | احکام = &lt;br /&gt;
 | زیارت کنندگان = &lt;br /&gt;
 | بازدیدکنندگان = &lt;br /&gt;
 | زمان پایه‌گذاری =&lt;br /&gt;
 | بنیانگذار = &lt;br /&gt;
 | رویدادها = نزول وحی بر پیامبر (ص)، تولد فاطمه (س)&lt;br /&gt;
 | بازسازی‌ها = &lt;br /&gt;
 | بازسازی کنندگان = &lt;br /&gt;
 | بخش‌های از میان رفته = &lt;br /&gt;
 | ویژگی‌های تاریخی = &lt;br /&gt;
 | متولیان = &lt;br /&gt;
 | مساحت = &lt;br /&gt;
 | طول = &lt;br /&gt;
 | عرض = &lt;br /&gt;
 | ارتفاع = &lt;br /&gt;
 | وضعیت بنا = از بین رفته&lt;br /&gt;
 | گنجایش = &lt;br /&gt;
 | امکانات = &lt;br /&gt;
 | بخش‌های بنا = &lt;br /&gt;
 | معمار = &lt;br /&gt;
 | سبک = &lt;br /&gt;
 | ویژگی‌ها = &lt;br /&gt;
 | گنبدها = &lt;br /&gt;
 | مناره‌ها = &lt;br /&gt;
 | درها = &lt;br /&gt;
 | رواق‌ها = &lt;br /&gt;
 | صحن‌ها = &lt;br /&gt;
 | ایوان‌ها = &lt;br /&gt;
 | گرداننده = &lt;br /&gt;
 | نهاد وابسته = &lt;br /&gt;
 | نهاد نگهدارنده = &lt;br /&gt;
 | مدیر = &lt;br /&gt;
 | روحانی = &lt;br /&gt;
 | نهادهای زیر مجموعه = &lt;br /&gt;
 | ثبت در = &lt;br /&gt;
 | شماره ثبت = &lt;br /&gt;
 | تاریخ ثبت = &lt;br /&gt;
 | وبگاه = &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
این خانه محل زندگی پیامبر(ص) با حضرت خدیجه(س) در شهر مکه بوده است. فرزندان حضرت خدیجه(س) در این خانه بدنیا آمده اند. محل وفات حضرت خدیجه نیز همین خانه گزارش شده است. مولد (زادگاه) فاطمه نام دیگر این منزل (س) بوده است. این در ساخت و سازهای  آل سعود از بین رفته است. &lt;br /&gt;
==موقعیت==&lt;br /&gt;
خانه حضرت خدیجه (س) در شهر مکه و در کوچه عطارها(زقاق العطارین) &amp;lt;ref&amp;gt;. نک: أخبار مکة، الأزرقی، ج‏2، ص 78- 87.&amp;lt;/ref&amp;gt; که بعدها به کوچه سنگ(زقاق الحجر) شهرت یافته و در مجاورت خانه ابوسفیان قرار داشته است. &amp;lt;ref&amp;gt;. أخبار مکة، الأزرقی، ج‏2، ص 199.&amp;lt;/ref&amp;gt; این کوچه از یک‌سو به مسجدالحرام می‌رسیده است. &amp;lt;ref&amp;gt;. أخبار مکة، الأزرقی، ج2، ص 87؛ الزهور المقتطفة من تاریخ مکة المشرفة، ص 99.&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
==سرگذشت خانه==&lt;br /&gt;
این خانه محل زندگی پیامبر(ص) با حضرت خدیجه (س) بوده است.&amp;lt;ref&amp;gt;. أخبار مکة، الأزرقی، ج‏2، ص 199.&amp;lt;/ref&amp;gt; بسیاری از آیات مکی قرآن کریم در این خانه نازل شده است.   &amp;lt;ref&amp;gt;. الزهور المقتطفة من تاریخ مکة المشرفة، ص 99.&amp;lt;/ref&amp;gt; همچنین حضرت فاطمه(س) و دیگر فرزندان حضرت خدیجه(س) در این خانه بدنیا آمده اند. &amp;lt;ref&amp;gt;. أخبار مکة، الأزرقی، ج2، ص 199.&amp;lt;/ref&amp;gt;  محل وفات حضرت خدیجه نیز همین خانه گزارش شده است.  پیامبر (ص) پس از وفات حضرت خدیجه(س)، و تا زمان هجرت به مدینه در این خانه ساکن بود. به گفته ازرقی* خانه بعد از مهاجرت پیامبر به مدینه به تصرف عقیل بن ابی طالب* درآمد و سپس معاویه* آن را خرید و تبدیل به مسجد و از خانه پدرش ابوسفیان دری به آن باز کرد. &amp;lt;ref&amp;gt;. أخبار مکة، الأزرقی، ج2، ص 199؛ الجامع اللطیف، ص 286؛ التاریخ القویم، ج1، ص 289.&amp;lt;/ref&amp;gt; ازرقی در جایی دیگر می گوید خانه را معتب &amp;lt;ref&amp;gt;. الطبقات‌الکبری، ج‏4، ص45.&amp;lt;/ref&amp;gt; پسر ابولهب عموی پیامبر، از دشمنان سرسخت آن حضرت) پس از مهاجرت پیامبر (ص)‏ اشغال نمود و پیامبر (ص) پس از فتح مکه، خانه را مطالبه نکرد. &amp;lt;ref&amp;gt;. أخبار مکة، الأزرقی، ج‏2، ص 246.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
==نامهای خانه==&lt;br /&gt;
این خانه به دلیل سکونت حضرت خدیجه(س) به دار (خانه) خدیجه شهرت یافته است و همچنین به دلیل ولادت حضرت فاطمه(س) در آن  به نام مولد (زادگاه) فاطمه (س) &amp;lt;ref&amp;gt; الزهور المقتطفة من تاریخ مکة المشرفة، ص: 99&amp;lt;/ref&amp;gt;  نیز مشهور است.&lt;br /&gt;
==خانه خدیجه (س) در گذر تاریخ==&lt;br /&gt;
اطلاعات مربوط به خانه خدیجه و مشخصات آن، در منابع تاریخی، جغرافیایی و سفرنامه‌های مکه در دوره‌های مختلف ثبت و ضبط شده است. از جمله ابن جبیر*(م. ۶۱۴ق) ‏در سفرنامه مربوط به قرن ششم قمری‌اش خانه را معرفی کرده و از وجود بنایی به نام گنبد وحی (قبة الوحی: جایی که بر پیامبر وحی می‌شده) در این خانه و گنبدی کوچک بر محل به دنیا آمدن حضرت فاطمه خبر داده و گفته است که حسنین (ع) نیز در این خانه به دنیا آمده‌اند. &amp;lt;ref&amp;gt;. رحلة ابن جبیر، ص81 – 82.&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
در زمان فاسی (م. ۸۳۲ ق) نیز خانه را «مولد فاطمه» می‌خوانده‌اند و از مکانهایی بوده که زائران به زیارتش می‌رفته‌اند و در نظر مردم با فضیلت‌ترین خانه مکه بوده است. &amp;lt;ref&amp;gt;. الزهور المقتطفة من تاریخ مکة المشرفة، ص 99.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
علی طبری (م. ۱۰۷۰ق) از سه مکان زیارتی جدا در این محل ـ مولد فاطمه، خانه خدیجه و قبة الوحی ـ یاد کرده که هر کدام دری جداگانه داشته‌اند. &amp;lt;ref&amp;gt;. الأرج المسکی فی التاریخ المکی، ص 70.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
نویسنده مرآة الحرمین (تألیف: ۱۳۱۸–۱۳۲۵ق) ‏در شرح مبسوط خود درباره مشاهداتش از خانه و اشیای درون آن، تاریخچه‌ای از تعمیرات و بازسازی‌های آن نیز به دست داده است. &amp;lt;ref&amp;gt;. مرآة الحرمین، ج‏1، ص 189ـ 192.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
خانه خدیجه از مکان‌های زیارتی عموم حجگزاران به ویژه شیعیان ایرانی بوده و در بسیاری از سفرنامه‌های حج ایرانیان، این مکان وصف شده است. &amp;lt;ref&amp;gt;. نک: سفرنامه مکه، حسینی فراهانی، ص208؛ سفرنامه مکه، محمد ولی میرزا، ص529؛ سفرنامه حج، هندوستان و عتبات، ص39 - 40.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
برای نمونه، در سفرنامه‌ای از اواخر دوره ناصرالدین شاه قاجار (حک: ۱۳۱۳–۱۲۶۴ق) در وصف خانه خدیجه آمده است که صحنی سنگفرش از مرمر داشته، گنبدی بر تولدگاه حضرت فاطمه (س) بوده و یک اتاق درآن با عنوان عبادتگاه پیامبر (ص) مشهور بوده است. &amp;lt;ref&amp;gt;. میقات حج، ش63، ص70، سفرنامه منظوم از مؤلف ناشناخته&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
در سال ۱۲۶۵ قمری، در محل خانه تکیه‌ای مشهور به «تکیة السیدة فاطمة» به همت حکومت عثمانی برای استفاده فقرا ساخته شد ولی به گفته محمد طاهر کردی (م. ۱۴۰۰ق) در روزگار وی، اثری از تکیه نیست؛ بلکه مدرسه‌ای دینی برای حفظ قرآن کریم است که شهردار مکه شیخ عباس یوسف قطان (م. ۱۳۷۰ق) بنا کرده است. &amp;lt;ref&amp;gt;. التاریخ القویم، ج‏1، ص289-290.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Faraji</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikihaj.com/index.php?title=%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87_%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA_%D8%AE%D8%AF%DB%8C%D8%AC%D9%87(%D8%B3)&amp;diff=53994</id>
		<title>خانه حضرت خدیجه(س)</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikihaj.com/index.php?title=%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87_%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA_%D8%AE%D8%AF%DB%8C%D8%AC%D9%87(%D8%B3)&amp;diff=53994"/>
		<updated>2023-06-21T12:44:23Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Faraji: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;جعبه اطلاعات بنا&lt;br /&gt;
 | عنوان = خانه خدیجه(س)&lt;br /&gt;
 | تصویر = &lt;br /&gt;
 | اندازه تصویر =&lt;br /&gt;
 | پیوند تصویر = &lt;br /&gt;
 | توضیح تصویر =  &lt;br /&gt;
 | نام‌های دیگر = مولد فاطمه&lt;br /&gt;
 | مکان = [[مکه]]، [[زقاق العطارین| زقاق الحجر]]&lt;br /&gt;
 | کاربری = &lt;br /&gt;
 | بزرگداشت نزد = &lt;br /&gt;
 | وابسته به دین/مذهب = [[اسلام]]، [[شیعه]]&lt;br /&gt;
 | باورها = &lt;br /&gt;
 | آیین‌ها = &lt;br /&gt;
 | احکام = &lt;br /&gt;
 | زیارت کنندگان = &lt;br /&gt;
 | بازدیدکنندگان = &lt;br /&gt;
 | زمان پایه‌گذاری =&lt;br /&gt;
 | بنیانگذار = &lt;br /&gt;
 | رویدادها = نزول وحی بر پیامبر (ص)، تولد فاطمه (س)&lt;br /&gt;
 | بازسازی‌ها = &lt;br /&gt;
 | بازسازی کنندگان = &lt;br /&gt;
 | بخش‌های از میان رفته = &lt;br /&gt;
 | ویژگی‌های تاریخی = &lt;br /&gt;
 | متولیان = &lt;br /&gt;
 | مساحت = &lt;br /&gt;
 | طول = &lt;br /&gt;
 | عرض = &lt;br /&gt;
 | ارتفاع = &lt;br /&gt;
 | وضعیت بنا = از بین رفته&lt;br /&gt;
 | گنجایش = &lt;br /&gt;
 | امکانات = &lt;br /&gt;
 | بخش‌های بنا = &lt;br /&gt;
 | معمار = &lt;br /&gt;
 | سبک = &lt;br /&gt;
 | ویژگی‌ها = &lt;br /&gt;
 | گنبدها = &lt;br /&gt;
 | مناره‌ها = &lt;br /&gt;
 | درها = &lt;br /&gt;
 | رواق‌ها = &lt;br /&gt;
 | صحن‌ها = &lt;br /&gt;
 | ایوان‌ها = &lt;br /&gt;
 | گرداننده = &lt;br /&gt;
 | نهاد وابسته = &lt;br /&gt;
 | نهاد نگهدارنده = &lt;br /&gt;
 | مدیر = &lt;br /&gt;
 | روحانی = &lt;br /&gt;
 | نهادهای زیر مجموعه = &lt;br /&gt;
 | ثبت در = &lt;br /&gt;
 | شماره ثبت = &lt;br /&gt;
 | تاریخ ثبت = &lt;br /&gt;
 | وبگاه = &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
این خانه محل زندگی پیامبر(ص) با حضرت خدیجه(س) در شهر مکه بوده است. فرزندان حضرت خدیجه(س) در این خانه بدنیا آمده اند. محل وفات حضرت خدیجه نیز همین خانه گزارش شده است. مولد (زادگاه) فاطمه نام دیگر این منزل (س) بوده است. این در ساخت و سازهای  آل سعود از بین رفته است. &lt;br /&gt;
==موقعیت==&lt;br /&gt;
خانه حضرت خدیجه (س) در شهر مکه و در کوچه عطارها(زقاق العطارین) &amp;lt;ref&amp;gt;. نک: أخبار مکة، الأزرقی، ج‏2، ص 78- 87.&amp;lt;/ref&amp;gt; که بعدها به کوچه سنگ(زقاق الحجر) شهرت یافته و در مجاورت خانه ابوسفیان قرار داشته است. &amp;lt;ref&amp;gt;. أخبار مکة، الأزرقی، ج‏2، ص 199.&amp;lt;/ref&amp;gt; این کوچه از یک‌سو به مسجدالحرام می‌رسیده است. &amp;lt;ref&amp;gt;. أخبار مکة، الأزرقی، ج2، ص 87؛ الزهور المقتطفة من تاریخ مکة المشرفة، ص 99.&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
==سرگذشت خانه==&lt;br /&gt;
این خانه محل زندگی پیامبر(ص) با حضرت خدیجه (س) بوده است.&amp;lt;ref&amp;gt;. أخبار مکة، الأزرقی، ج‏2، ص 199.&amp;lt;/ref&amp;gt; بسیاری از آیات مکی قرآن کریم در این خانه نازل شده است.   &amp;lt;ref&amp;gt;. الزهور المقتطفة من تاریخ مکة المشرفة، ص 99.&amp;lt;/ref&amp;gt; همچنین حضرت فاطمه(س) و دیگر فرزندان حضرت خدیجه(س) در این خانه بدنیا آمده اند. &amp;lt;ref&amp;gt;. أخبار مکة، الأزرقی، ج2، ص 199.&amp;lt;/ref&amp;gt;  محل وفات حضرت خدیجه نیز همین خانه گزارش شده است.  پیامبر (ص) پس از وفات حضرت خدیجه(س)، و تا زمان هجرت به مدینه در این خانه ساکن بود. به گفته ازرقی* خانه بعد از مهاجرت پیامبر به مدینه به تصرف عقیل بن ابی طالب* درآمد و سپس معاویه* آن را خرید و تبدیل به مسجد و از خانه پدرش ابوسفیان دری به آن باز کرد. &amp;lt;ref&amp;gt;. أخبار مکة، الأزرقی، ج2، ص 199؛ الجامع اللطیف، ص 286؛ التاریخ القویم، ج1، ص 289.&amp;lt;/ref&amp;gt; ازرقی در جایی دیگر می گوید خانه را معتب &amp;lt;ref&amp;gt;. الطبقات‌الکبری، ج‏4، ص45.&amp;lt;/ref&amp;gt; پسر ابولهب عموی پیامبر، از دشمنان سرسخت آن حضرت) پس از مهاجرت پیامبر (ص)‏ اشغال نمود و پیامبر (ص) پس از فتح مکه، خانه را مطالبه نکرد. &amp;lt;ref&amp;gt;. أخبار مکة، الأزرقی، ج‏2، ص 246.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
==نامهای خانه==&lt;br /&gt;
این خانه به دلیل سکونت حضرت خدیجه(س) به دار (خانه) خدیجه شهرت یافته است و همچنین به دلیل ولادت حضرت فاطمه(س) در آن  به نام مولد (زادگاه) فاطمه (س) &amp;lt;ref&amp;gt; الزهور المقتطفة من تاریخ مکة المشرفة، ص: 99&amp;lt;/ref&amp;gt;  نیز مشهور است.&lt;br /&gt;
==خانه خدیجه (س) در گذر تاریخ==&lt;br /&gt;
اطلاعات مربوط به خانه خدیجه و مشخصات آن، در منابع تاریخی، جغرافیایی و سفرنامه‌های مکه در دوره‌های مختلف ثبت و ضبط شده است. از جمله ابن جبیر*(م. ۶۱۴ق) ‏در سفرنامه مربوط به قرن ششم قمری‌اش خانه را معرفی کرده و از وجود بنایی به نام گنبد وحی (قبة الوحی: جایی که بر پیامبر وحی می‌شده) در این خانه و گنبدی کوچک بر محل به دنیا آمدن حضرت فاطمه خبر داده و گفته است که حسنین (ع) نیز در این خانه به دنیا آمده‌اند. &amp;lt;ref&amp;gt;. رحلة ابن جبیر، ص81 – 82.&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
در زمان فاسی (م. ۸۳۲ ق) نیز خانه را «مولد فاطمه» می‌خوانده‌اند و از مکانهایی بوده که زائران به زیارتش می‌رفته‌اند و در نظر مردم با فضیلت‌ترین خانه مکه بوده است. &amp;lt;ref&amp;gt;. الزهور المقتطفة من تاریخ مکة المشرفة، ص 99.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
علی طبری (م. ۱۰۷۰ق) از سه مکان زیارتی جدا در این محل ـ مولد فاطمه، خانه خدیجه و قبة الوحی ـ یاد کرده که هر کدام دری جداگانه داشته‌اند. &amp;lt;ref&amp;gt;. الأرج المسکی فی التاریخ المکی، ص 70.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
نویسنده مرآة الحرمین (تألیف: ۱۳۱۸–۱۳۲۵ق) ‏در شرح مبسوط خود درباره مشاهداتش از خانه و اشیای درون آن، تاریخچه‌ای از تعمیرات و بازسازی‌های آن نیز به دست داده است. &amp;lt;ref&amp;gt;. مرآة الحرمین، ج‏1، ص 189ـ 192.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
خانه خدیجه از مکان‌های زیارتی عموم حجگزاران به ویژه شیعیان ایرانی بوده و در بسیاری از سفرنامه‌های حج ایرانیان، این مکان وصف شده است. &amp;lt;ref&amp;gt;. نک: سفرنامه مکه، حسینی فراهانی، ص208؛ سفرنامه مکه، محمد ولی میرزا، ص529؛ سفرنامه حج، هندوستان و عتبات، ص39 - 40.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
برای نمونه، در سفرنامه‌ای از اواخر دوره ناصرالدین شاه قاجار (حک: ۱۳۱۳–۱۲۶۴ق) در وصف خانه خدیجه آمده است که صحنی سنگفرش از مرمر داشته، گنبدی بر تولدگاه حضرت فاطمه (س) بوده و یک اتاق درآن با عنوان عبادتگاه پیامبر (ص) مشهور بوده است. &amp;lt;ref&amp;gt;. میقات حج، ش63، ص70، سفرنامه منظوم از مؤلف ناشناخته&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
در سال ۱۲۶۵ قمری، در محل خانه تکیه‌ای مشهور به «تکیة السیدة فاطمة» به همت حکومت عثمانی برای استفاده فقرا ساخته شد ولی به گفته محمد طاهر کردی (م. ۱۴۰۰ق) در روزگار وی، اثری از تکیه نیست؛ بلکه مدرسه‌ای دینی برای حفظ قرآن کریم است که شهردار مکه شیخ عباس یوسف قطان (م. ۱۳۷۰ق) بنا کرده است. &amp;lt;ref&amp;gt;. التاریخ القویم، ج‏1، ص289-290.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Faraji</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A8%D9%86%DB%8C%E2%80%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C%D9%81&amp;diff=53970</id>
		<title>مسجد بنی‌انیف</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A8%D9%86%DB%8C%E2%80%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C%D9%81&amp;diff=53970"/>
		<updated>2023-06-20T14:14:26Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Faraji: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{جعبه اطلاعات بنا&lt;br /&gt;
 | عنوان            =مسجد بنی اُنیف&lt;br /&gt;
 | تصویر            =مسجد بني انيف07.jpg&lt;br /&gt;
 | اندازه تصویر =&lt;br /&gt;
 | پیوند تصویر =&lt;br /&gt;
 | توضیح تصویر =&lt;br /&gt;
 | نام‌های دیگر = مصبح، صبح&lt;br /&gt;
 | مکان =[[عربستان]] * [[مدینه]] * نزدیک مسجد قبا&lt;br /&gt;
 | کاربری = مسجد&lt;br /&gt;
 | بزرگداشت نزد =&lt;br /&gt;
 | وابسته به دین/مذهب =&lt;br /&gt;
 | باورها =&lt;br /&gt;
 | آیین‌ها =&lt;br /&gt;
 | احکام =&lt;br /&gt;
 | زیارت کنندگان =&lt;br /&gt;
 | بازدیدکنندگان =&lt;br /&gt;
 | زمان پایه‌گذاری =&lt;br /&gt;
 | بنیانگذار =&lt;br /&gt;
 | رویدادها =&lt;br /&gt;
 | بازسازی‌ها = 1442 هجری قمری&lt;br /&gt;
 | بازسازی کنندگان =&lt;br /&gt;
 | بخش‌های از میان رفته =&lt;br /&gt;
 | وقایع تاریخی = نماز خواندن [[رسول خدا(ص)]]&lt;br /&gt;
 | متولیان =&lt;br /&gt;
 | مساحت =&lt;br /&gt;
 | طول =&lt;br /&gt;
 | عرض =&lt;br /&gt;
 | ارتفاع =&lt;br /&gt;
 | وضعیت بنا = فعال&lt;br /&gt;
 | گنجایش =&lt;br /&gt;
 | امکانات =&lt;br /&gt;
 | بخش‌های بنا =&lt;br /&gt;
 | معمار =&lt;br /&gt;
 | سبک =&lt;br /&gt;
 | ویژگی‌ها =&lt;br /&gt;
 | گنبدها =&lt;br /&gt;
 | مناره‌ها =&lt;br /&gt;
 | درها =&lt;br /&gt;
 | رواق‌ها =&lt;br /&gt;
 | صحن‌ها =&lt;br /&gt;
 | ایوان‌ها =&lt;br /&gt;
 | گرداننده =&lt;br /&gt;
 | نهاد وابسته =&lt;br /&gt;
 | نهاد نگهدارنده =&lt;br /&gt;
 | مدیر =&lt;br /&gt;
 | روحانی =&lt;br /&gt;
 | نهادهای زیر مجموعه =&lt;br /&gt;
 | ثبت در =&lt;br /&gt;
 | شماره ثبت =&lt;br /&gt;
 | تاریخ ثبت =&lt;br /&gt;
 | وبگاه =&lt;br /&gt;
 | عرض جغرافیایی = 24.43574&lt;br /&gt;
 | طول جغرافیایی = 39.61547&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
مسجد بنی‌اُنیف، یکی از مسجدهای تاریخی [[مدینه|شهر مدینه]] است که در مکان نماز پیامبر(ص) بنا شده است. این مسجد در نزدیکی [[مسجد قبا]] است. مسجد بنی‌اُنیف به مسجد مصبِّح یا صبح نیز شهرت دارد. این مسجد که در طول تاریخ به صورت مخروبه درآمده بود در سال 1442 قمری (2021م.) بازسازی شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==مکان مسجد==&lt;br /&gt;
موقعیت مکانی این مسجد کنار دژهای طایفه بنی‌اُنیف بر فراز تپه‌ای در فاصله چند صد متری جنوب غربی [[مسجد قبا]] در کنار انبار های غسان و در پشت تصفیه خانه آب آشامیدنی قرار دارد.&amp;lt;ref&amp;gt;ر.ک: [https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D9%85%D8%B9%D8%A7%D9%84%D9%85_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AF%DB%8C%D9%86%D9%87_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%87_%D9%82%D8%AF%DB%8C%D9%85%D8%A7_%D9%88_%D8%AD%D8%AF%DB%8C%D8%AB%D8%A7.pdf&amp;amp;page=175 تاریخ معالم المدینه المنوره، ص ۱۷۵]&lt;br /&gt;
؛ [https://wikihaj.com/index.php?title=پرونده%3Aوفاء_الوفاء_سمهودی_ج۳.pdf&amp;amp;page=245 الوفاء الوفاء، ج۳، ص245-246]؛ [https://wikihaj.com/index.php?title=پرونده%3Aمساجد_الاثریه.pdf&amp;amp;page=41 المساجد الاثریه، ص 41]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==نام‌های مسجد==&lt;br /&gt;
دلیل نام گذاری این مسجد به بنی‌اُنیف واقع شدن بنای آن در محل سکونت طایفه بنی‌اُنیف است. بنی انیف شاخه ای از قبیله بلی و بنابر نقلی باقیمانده [[عمالقه]] بودند.&amp;lt;ref&amp;gt;تاربخ معالم المدینة المنورة قدیما و حدیثا، ص۲۸&amp;lt;/ref&amp;gt; همچنین به دلیل اقامه نماز صبح توسط پیامبر(ص) به مسجد مصبِّح یا صبح مشهور است.&amp;lt;ref&amp;gt;ر.ک: [https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AF%DB%8C%D9%86%D9%87_%D8%A8%DB%8C%D9%86_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%A7%D8%B6%DB%8C_%D9%88_%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%A7%D8%B6%D8%B1.pdf&amp;amp;page=269 المدینة بین الماضی و الحاضر، ص 263]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
==داستان مسجد==&lt;br /&gt;
درباره نمازگزاری رسول‌الله در این مسجد سه روایت وجود دارد:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===روایت اول===&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
پیامبر(ص)  هنگام هجرت به [[مدینه|شهر مدینه]] در محل این مسجد نماز صبح بجا آورد.&amp;lt;ref&amp;gt;ر.ک: [https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AF%DB%8C%D9%86%D9%87_%D8%A8%DB%8C%D9%86_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%A7%D8%B6%DB%8C_%D9%88_%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%A7%D8%B6%D8%B1.pdf&amp;amp;page=267 المدینة بین الماضی و الحاضر، ص 261]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===روایت دوم===&lt;br /&gt;
زمانی که امام علی(ع) بعد از پیامبر(ص) از مکه به مدینه هجرت کرد، پیامبر(ص) در استقبال از او در محل این مسجد نماز صبح گزارد.&amp;lt;ref&amp;gt;المساجد و الاماکن الاثریه ص ۸۴-۸۶&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===روایت سوم===&lt;br /&gt;
رسول خدا (ص) در زمانی که به عیادت  طلحه بن براء &amp;lt;ref&amp;gt;طلحة بن البراء بن عمیر بن وبرة بن ثعلبة بن غنم بن سری بن سلمة ابن أنیف انصاری، از اصحاب پیامبر(ص) که در زمان ایشان از دنیا رفت.&amp;lt;/ref&amp;gt;رفته بود. نزدیک دژهای  طایفه بنی‌اُنیف نماز خواند، بنی‌اُنیف آن مکان را آب می‌پاشیدند تا موقعیت آن از یادشان نرود و پس از مدتی در آن مکان مسجدی ساختند که همان مسجد بنی‌اُنیف است.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%B9%D8%B1%DB%8C%D9%81_%D8%A8%D9%85%D8%A7_%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA_%D8%A7%D9%84%D9%87%D8%AC%D8%B1%D8%A9.pdf&amp;amp;page=217 التعریف بما انست الهجرة، ص۲۱۷]؛ [https://wikihaj.com/index.php?title=پرونده%3Aوفاء_الوفاء_سمهودی_ج۳.pdf&amp;amp;page=245 الوفاء الوفاء، ج۳، ص245]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==تاریخ مسجد==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
====گزارش‌هاى قديمى====&lt;br /&gt;
گزارش‌های تاریخی، از وجود این مسجد در سده‌های پیشین حکایت دارد.&amp;lt;ref&amp;gt;ر.ک: [https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D9%88%D9%81%D8%A7%D8%A1_%D8%A7%D9%84%D9%88%D9%81%D8%A7%D8%A1_%D8%B3%D9%85%D9%87%D9%88%D8%AF%DB%8C_%D8%AC%DB%B3.pdf&amp;amp;page=245 وفاء الوفا، ج3، ص245]؛ عمدة الاخبار، ص303.&amp;lt;/ref&amp;gt; مطری (۶۷۳‬ق.)&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%B9%D8%B1%DB%8C%D9%81_%D8%A8%D9%85%D8%A7_%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA_%D8%A7%D9%84%D9%87%D8%AC%D8%B1%D8%A9.pdf&amp;amp;page=217 التعریف بما انست الهجرة، ص۲۱۷]&amp;lt;/ref&amp;gt;، فیروزآبادی (۷۲۹‬ق.)&amp;lt;ref&amp;gt; المغانم المطابة، (مخطوط)، شماره برگه 230. &amp;lt;/ref&amp;gt;، ابوالبقاء مکی (854ق.)&amp;lt;ref&amp;gt;سخاوی، الضوء اللامع، ج4، ص85؛ ر.ک: مکی، البحر العمیق فی المناسک (مخطوط)، شماره برگه 164.&amp;lt;/ref&amp;gt;، سمهودی (911ق.)&amp;lt;ref&amp;gt;ر.ک: [https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D9%88%D9%81%D8%A7%D8%A1_%D8%A7%D9%84%D9%88%D9%81%D8%A7%D8%A1_%D8%B3%D9%85%D9%87%D9%88%D8%AF%DB%8C_%D8%AC%DB%B3.pdf&amp;amp;page=245 وفاء الوفا، ج3، ص245]&amp;lt;/ref&amp;gt; و عباسی&amp;lt;ref&amp;gt;عمدة الاخبار، ص203.&amp;lt;/ref&amp;gt;، درباره این مسجد سخن گفته‌اند. علی بن موسی، در ابتدای قرن چهاردهم، این مسجد را این‌گونه توصیف می‌کند:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
بر حره، نزدیک باغی که به «قویم» معروف است، مسجد کوچک بدون سقفی وجود دارد که به مصبح معروف است. هنگامی‌که پیامبر(ص) به سوی مدینه هجرت کرد، این مسجد بر سر راه ایشان قرار داشت. &amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D9%88%D8%B5%D9%81_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AF%DB%8C%D9%86%D9%87_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%87.pdf&amp;amp;page=10 وصف المدینة المنورة، ص10.]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
====گزارش‌هاى قرن چهاردهم و پانزدهم====&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
خیاری (1380ق) درباره این مسجد، می‌گوید: «این مسجد کنار مستودعات (انبارهای) غسان، در جنوب غرب قباست. طرف غرب آن، دژ مصبح و ثنیةالوداع قرار گرفته است که پیامبر(ص) در آن، از طرف مردم مکه، استقبال شد.» &amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D9%85%D8%B9%D8%A7%D9%84%D9%85_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AF%DB%8C%D9%86%D9%87_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%87_%D9%82%D8%AF%DB%8C%D9%85%D8%A7_%D9%88_%D8%AD%D8%AF%DB%8C%D8%AB%D8%A7.pdf&amp;amp;page=175 تاریخ معالم المدینه المنوره، ص ۱۷۵]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ابراهیم عیاشی می‌گوید:&lt;br /&gt;
«از آثار برجای مانده از این مسجد، فقط مسجدی یافتم که بر بلندای حره (سنگستان) از سمت جنوب چاهی که نزدیکی آن واقع بود، قرار داشت. امروزه این مکان به مصبح معروف است.... چون پیامبر(ص) صبحگاه در این مکان، نماز خوانده است» &amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AF%DB%8C%D9%86%D9%87_%D8%A8%DB%8C%D9%86_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%A7%D8%B6%DB%8C_%D9%88_%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%A7%D8%B6%D8%B1.pdf&amp;amp;page=269 المدینة بین الماضی و الحاضر، ص 263]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
صباغ(1420ق) نیز پس از آنکه به نقل از وفاء الوفا موقعیت مسجد را جنوب غربی مسجد قبا ذکر می کند می گوید: «مسجد دارای بنایی به ارتفاع دو متر و بدن سقف است و داخل آن محراب بسیار کوچکی قرار دارد» وی پس از بیان دلیل نام گذاری مسجد به مصبح و نقل روایت عاصم بن سوید، موقعیت مسجد را «کنار انبار غسان در مسیر زمینهای شیخ عبدالحمید عباس (مشهور به عباسیه) که در گذشته به قائم مشهور بوده است» می داند.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%B5%D8%A7%D8%A8%D9%87_%D9%81%DB%8C_%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%D9%87_%D9%85%D8%B3%D8%A7%D8%AC%D8%AF_%D8%B7%D8%A7%D8%A8%D9%87.pdf&amp;amp;page=83 الاصابه فی معرفه مساجد طابه]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
====گزارش‌ مهندس کعکى در دوران معاصر ====&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در ابتداى قرن پانزدهم، اين مسجد چندين بار در معرض خرابى قرار گرفت لکن با همت خيرين، بازسازى‌ شد. آخرين بازسازى‌ مسجد بنى انيف، در سال 1427قمرى (2006م.) بوده است. در اين بازسازى، به‌جهت حفظ موقعيت مسجد، ديوارهاى آن به ارتفاع يک متر و 80 سانتى متر، ديوارچينى شد. مهندس کعکى اين مسجد را  در سال 1413 و  1429 قمرى، بازديد کرده  و از آن عکس گرفته است. &amp;lt;ref&amp;gt;معالم المدينه المنوره بين العماره و التاريخ، الجزء الرابع: تاريخ و عماره المساجد الاثريه القديمه بالمدينه المنوره، ج4، ص 218 - 205.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==گالری==&lt;br /&gt;
===تصاویر قبل از بازسازی===&lt;br /&gt;
&amp;lt;gallery mode=&amp;quot;packed&amp;quot; heights=&amp;quot;150px&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
پرونده:مسجد بني انيف03.jpg&lt;br /&gt;
پرونده:مسجد بني انيف01.jpg&lt;br /&gt;
پرونده:مسجد بني انيف02.jpg&lt;br /&gt;
پرونده:مسجد بني انيف10.jpg&lt;br /&gt;
پرونده:مسجد بني انيف11.jpg&lt;br /&gt;
پرونده:مسجد بني انيف12.jpg&lt;br /&gt;
پرونده:مسجد بني انيف13.jpg&lt;br /&gt;
پرونده:مسجد بني انيف14.jpg&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;/gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
===تصاویر پس از بازسازی===&lt;br /&gt;
&amp;lt;gallery mode=&amp;quot;packed&amp;quot; heights=&amp;quot;150px&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
پرونده:مسجد بني انيف05.jpg&lt;br /&gt;
پرونده:مسجد بني انيف07.jpg&lt;br /&gt;
پرونده:مسجد بني انيف08.jpg&lt;br /&gt;
پرونده:مسجد بني انيف09.jpg&lt;br /&gt;
پرونده:مسجد بني انيف06.jpg |موقعیت مسجد بنی‌اُنیف  نسبت به مسجد قبا&lt;br /&gt;
&amp;lt;/gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==جستارهای وابسته==&lt;br /&gt;
* [[فهرست مسجدهای مدینه]]&lt;br /&gt;
==پانویس==&lt;br /&gt;
{{پانویس}}&lt;br /&gt;
[[رده:مسجدهای مدینه]]&lt;br /&gt;
[[رده:مسجدهای تاریخی ناموجود مدینه]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Faraji</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A8%D9%86%DB%8C%E2%80%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C%D9%81&amp;diff=53969</id>
		<title>مسجد بنی‌انیف</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A8%D9%86%DB%8C%E2%80%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C%D9%81&amp;diff=53969"/>
		<updated>2023-06-20T14:13:16Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Faraji: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{جعبه اطلاعات بنا&lt;br /&gt;
 | عنوان            =مسجد بنی اُنیف&lt;br /&gt;
 | تصویر            =مسجد بني انيف07.jpg&lt;br /&gt;
 | اندازه تصویر =&lt;br /&gt;
 | پیوند تصویر =&lt;br /&gt;
 | توضیح تصویر =&lt;br /&gt;
 | نام‌های دیگر = مصبح، صبح&lt;br /&gt;
 | مکان =[[عربستان]] * [[مدینه]] * نزدیک مسجد قبا&lt;br /&gt;
 | کاربری = مسجد&lt;br /&gt;
 | بزرگداشت نزد =&lt;br /&gt;
 | وابسته به دین/مذهب =&lt;br /&gt;
 | باورها =&lt;br /&gt;
 | آیین‌ها =&lt;br /&gt;
 | احکام =&lt;br /&gt;
 | زیارت کنندگان =&lt;br /&gt;
 | بازدیدکنندگان =&lt;br /&gt;
 | زمان پایه‌گذاری =&lt;br /&gt;
 | بنیانگذار =&lt;br /&gt;
 | رویدادها =&lt;br /&gt;
 | بازسازی‌ها = 1442 هجری قمری&lt;br /&gt;
 | بازسازی کنندگان =&lt;br /&gt;
 | بخش‌های از میان رفته =&lt;br /&gt;
 | وقایع تاریخی = نماز خواندن [[رسول خدا(ص)]]&lt;br /&gt;
 | متولیان =&lt;br /&gt;
 | مساحت =&lt;br /&gt;
 | طول =&lt;br /&gt;
 | عرض =&lt;br /&gt;
 | ارتفاع =&lt;br /&gt;
 | وضعیت بنا = فعال&lt;br /&gt;
 | گنجایش =&lt;br /&gt;
 | امکانات =&lt;br /&gt;
 | بخش‌های بنا =&lt;br /&gt;
 | معمار =&lt;br /&gt;
 | سبک =&lt;br /&gt;
 | ویژگی‌ها =&lt;br /&gt;
 | گنبدها =&lt;br /&gt;
 | مناره‌ها =&lt;br /&gt;
 | درها =&lt;br /&gt;
 | رواق‌ها =&lt;br /&gt;
 | صحن‌ها =&lt;br /&gt;
 | ایوان‌ها =&lt;br /&gt;
 | گرداننده =&lt;br /&gt;
 | نهاد وابسته =&lt;br /&gt;
 | نهاد نگهدارنده =&lt;br /&gt;
 | مدیر =&lt;br /&gt;
 | روحانی =&lt;br /&gt;
 | نهادهای زیر مجموعه =&lt;br /&gt;
 | ثبت در =&lt;br /&gt;
 | شماره ثبت =&lt;br /&gt;
 | تاریخ ثبت =&lt;br /&gt;
 | وبگاه =&lt;br /&gt;
 | عرض جغرافیایی = 24.43574&lt;br /&gt;
 | طول جغرافیایی = 39.61547&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
مسجد بنی‌اُنیف، یکی از مسجدهای تاریخی [[مدینه|شهر مدینه]] است که در مکان نماز پیامبر(ص) بنا شده است. این مسجد در نزدیکی [[مسجد قبا]] است. مسجد بنی‌اُنیف به مسجد مصبِّح یا صبح نیز شهرت دارد. این مسجد که در طول تاریخ به صورت مخروبه درآمده بود در سال 1442 قمری (2021م.) بازسازی شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==مکان مسجد==&lt;br /&gt;
موقعیت مکانی این مسجد کنار دژهای طایفه بنی‌اُنیف بر فراز تپه‌ای در فاصله چند صد متری جنوب غربی [[مسجد قبا]] در کنار انبار های غسان و در پشت تصفیه خانه آب آشامیدنی قرار دارد.&amp;lt;ref&amp;gt;ر.ک: [https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D9%85%D8%B9%D8%A7%D9%84%D9%85_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AF%DB%8C%D9%86%D9%87_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%87_%D9%82%D8%AF%DB%8C%D9%85%D8%A7_%D9%88_%D8%AD%D8%AF%DB%8C%D8%AB%D8%A7.pdf&amp;amp;page=175 تاریخ معالم المدینه المنوره، ص ۱۷۵]&lt;br /&gt;
؛ [https://wikihaj.com/index.php?title=پرونده%3Aوفاء_الوفاء_سمهودی_ج۳.pdf&amp;amp;page=245 الوفاء الوفاء، ج۳، ص245-246]؛ [https://wikihaj.com/index.php?title=پرونده%3Aمساجد_الاثریه.pdf&amp;amp;page=41 المساجد الاثریه، ص 41]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==نام‌های مسجد==&lt;br /&gt;
دلیل نام گذاری این مسجد به بنی‌اُنیف واقع شدن بنای آن در محل سکونت طایفه بنی‌اُنیف است. بنی انیف شاخه ای از قبیله بلی و بنابر نقلی باقیمانده [[عمالقه]] بودند.&amp;lt;ref&amp;gt;تاربخ معالم المدینة المنورة قدیما و حدیثا، ص۲۸&amp;lt;/ref&amp;gt; همچنین به دلیل اقامه نماز صبح توسط پیامبر(ص) به مسجد مصبِّح یا صبح مشهور است.&amp;lt;ref&amp;gt;ر.ک: [https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AF%DB%8C%D9%86%D9%87_%D8%A8%DB%8C%D9%86_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%A7%D8%B6%DB%8C_%D9%88_%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%A7%D8%B6%D8%B1.pdf&amp;amp;page=269 المدینة بین الماضی و الحاضر، ص 263]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
==داستان مسجد==&lt;br /&gt;
درباره نمازگزاری رسول‌الله در این مسجد سه روایت وجود دارد:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===روایت اول===&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
پیامبر(ص)  هنگام هجرت به [[مدینه|شهر مدینه]] در محل این مسجد نماز صبح بجا آورد.&amp;lt;ref&amp;gt;ر.ک: [https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AF%DB%8C%D9%86%D9%87_%D8%A8%DB%8C%D9%86_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%A7%D8%B6%DB%8C_%D9%88_%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%A7%D8%B6%D8%B1.pdf&amp;amp;page=267 المدینة بین الماضی و الحاضر، ص 261]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===روایت دوم===&lt;br /&gt;
زمانی که امام علی(ع) بعد از پیامبر(ص) از مکه به مدینه هجرت کرد، پیامبر(ص) در استقبال از او در محل این مسجد نماز صبح گزارد.&amp;lt;ref&amp;gt;المساجد و الاماکن الاثریه ص ۸۴-۸۶&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===روایت سوم===&lt;br /&gt;
رسول خدا (ص) در زمانی که به عیادت  طلحه بن براء &amp;lt;ref&amp;gt;طلحة بن البراء بن عمیر بن وبرة بن ثعلبة بن غنم بن سری بن سلمة ابن أنیف انصاری، از اصحاب پیامبر(ص) که در زمان ایشان از دنیا رفت.&amp;lt;/ref&amp;gt;رفته بود. نزدیک دژهای  طایفه بنی‌اُنیف نماز خواند، بنی‌اُنیف آن مکان را آب می‌پاشیدند تا موقعیت آن از یادشان نرود و پس از مدتی در آن مکان مسجدی ساختند که همان مسجد بنی‌اُنیف است.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%B9%D8%B1%DB%8C%D9%81_%D8%A8%D9%85%D8%A7_%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA_%D8%A7%D9%84%D9%87%D8%AC%D8%B1%D8%A9.pdf&amp;amp;page=217 التعریف بما انست الهجرة، ص۲۱۷]؛ [https://wikihaj.com/index.php?title=پرونده%3Aوفاء_الوفاء_سمهودی_ج۳.pdf&amp;amp;page=245 الوفاء الوفاء، ج۳، ص245]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==تاریخ مسجد==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
====گزارش‌هاى قديمى====&lt;br /&gt;
گزارش‌های تاریخی، از وجود این مسجد در سده‌های پیشین حکایت دارد.&amp;lt;ref&amp;gt;ر.ک: [https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D9%88%D9%81%D8%A7%D8%A1_%D8%A7%D9%84%D9%88%D9%81%D8%A7%D8%A1_%D8%B3%D9%85%D9%87%D9%88%D8%AF%DB%8C_%D8%AC%DB%B3.pdf&amp;amp;page=245 وفاء الوفا، ج3، ص245]؛ عمدة الاخبار، ص303.&amp;lt;/ref&amp;gt; مطری (۶۷۳‬ق.)&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%B9%D8%B1%DB%8C%D9%81_%D8%A8%D9%85%D8%A7_%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA_%D8%A7%D9%84%D9%87%D8%AC%D8%B1%D8%A9.pdf&amp;amp;page=217 التعریف بما انست الهجرة، ص۲۱۷]&amp;lt;/ref&amp;gt;، فیروزآبادی (۷۲۹‬ق.)&amp;lt;ref&amp;gt; المغانم المطابة، (مخطوط)، شماره برگه 230. &amp;lt;/ref&amp;gt;، ابوالبقاء مکی (854ق.)&amp;lt;ref&amp;gt;سخاوی، الضوء اللامع، ج4، ص85؛ ر.ک: مکی، البحر العمیق فی المناسک (مخطوط)، شماره برگه 164.&amp;lt;/ref&amp;gt;، سمهودی (911ق.)&amp;lt;ref&amp;gt;ر.ک: [https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D9%88%D9%81%D8%A7%D8%A1_%D8%A7%D9%84%D9%88%D9%81%D8%A7%D8%A1_%D8%B3%D9%85%D9%87%D9%88%D8%AF%DB%8C_%D8%AC%DB%B3.pdf&amp;amp;page=245 وفاء الوفا، ج3، ص245]&amp;lt;/ref&amp;gt; و عباسی&amp;lt;ref&amp;gt;عمدة الاخبار، ص203.&amp;lt;/ref&amp;gt;، درباره این مسجد سخن گفته‌اند. علی بن موسی، در ابتدای قرن چهاردهم، این مسجد را این‌گونه توصیف می‌کند:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
بر حره، نزدیک باغی که به «قویم» معروف است، مسجد کوچک بدون سقفی وجود دارد که به مصبح معروف است. هنگامی‌که پیامبر(ص) به سوی مدینه هجرت کرد، این مسجد بر سر راه ایشان قرار داشت. &amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D9%88%D8%B5%D9%81_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AF%DB%8C%D9%86%D9%87_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%87.pdf&amp;amp;page=10 وصف المدینة المنورة، ص10.]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
====گزارش‌هاى قرن چهاردهم و پانزدهم====&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
خیاری (1380ق) درباره این مسجد، می‌گوید: «این مسجد کنار مستودعات (انبارهای) غسان، در جنوب غرب قباست. طرف غرب آن، دژ مصبح و ثنیةالوداع قرار گرفته است که پیامبر(ص) در آن، از طرف مردم مکه، استقبال شد.» &amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D9%85%D8%B9%D8%A7%D9%84%D9%85_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AF%DB%8C%D9%86%D9%87_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%87_%D9%82%D8%AF%DB%8C%D9%85%D8%A7_%D9%88_%D8%AD%D8%AF%DB%8C%D8%AB%D8%A7.pdf&amp;amp;page=175 تاریخ معالم المدینه المنوره، ص ۱۷۵]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ابراهیم عیاشی می‌گوید:&lt;br /&gt;
«از آثار برجای مانده از این مسجد، فقط مسجدی یافتم که بر بلندای حره (سنگستان) از سمت جنوب چاهی که نزدیکی آن واقع بود، قرار داشت. امروزه این مکان به مصبح معروف است.... چون پیامبر(ص) صبحگاه در این مکان، نماز خوانده است» &amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AF%DB%8C%D9%86%D9%87_%D8%A8%DB%8C%D9%86_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%A7%D8%B6%DB%8C_%D9%88_%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%A7%D8%B6%D8%B1.pdf&amp;amp;page=269 المدینة بین الماضی و الحاضر، ص 263]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
صباغ(1420ق) نیز پس از آنکه به نقل از وفاء الوفا موقعیت مسجد را جنوب غربی مسجد قبا ذکر می کند می گوید: «مسجد دارای بنایی به ارتفاع دو متر و بدن سقف است و داخل آن محراب بسیار کوچکی قرار دارد» وی پس از بیان دلیل نام گذاری مسجد به مصبح و نقل روایت عاصم بن سوید، موقعیت مسجد را «کنار انبار غسان در مسیر زمینهای شیخ عبدالحمید عباس (مشهور به عباسیه) که در گذشته به قائم مشهور بوده است» می داند.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%B5%D8%A7%D8%A8%D9%87_%D9%81%DB%8C_%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%D9%87_%D9%85%D8%B3%D8%A7%D8%AC%D8%AF_%D8%B7%D8%A7%D8%A8%D9%87.pdf&amp;amp;page=83الاصابه فی معرفه مساجد طابه]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
====گزارش‌ مهندس کعکى در دوران معاصر ====&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در ابتداى قرن پانزدهم، اين مسجد چندين بار در معرض خرابى قرار گرفت لکن با همت خيرين، بازسازى‌ شد. آخرين بازسازى‌ مسجد بنى انيف، در سال 1427قمرى (2006م.) بوده است. در اين بازسازى، به‌جهت حفظ موقعيت مسجد، ديوارهاى آن به ارتفاع يک متر و 80 سانتى متر، ديوارچينى شد. مهندس کعکى اين مسجد را  در سال 1413 و  1429 قمرى، بازديد کرده  و از آن عکس گرفته است. &amp;lt;ref&amp;gt;معالم المدينه المنوره بين العماره و التاريخ، الجزء الرابع: تاريخ و عماره المساجد الاثريه القديمه بالمدينه المنوره، ج4، ص 218 - 205.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==گالری==&lt;br /&gt;
===تصاویر قبل از بازسازی===&lt;br /&gt;
&amp;lt;gallery mode=&amp;quot;packed&amp;quot; heights=&amp;quot;150px&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
پرونده:مسجد بني انيف03.jpg&lt;br /&gt;
پرونده:مسجد بني انيف01.jpg&lt;br /&gt;
پرونده:مسجد بني انيف02.jpg&lt;br /&gt;
پرونده:مسجد بني انيف10.jpg&lt;br /&gt;
پرونده:مسجد بني انيف11.jpg&lt;br /&gt;
پرونده:مسجد بني انيف12.jpg&lt;br /&gt;
پرونده:مسجد بني انيف13.jpg&lt;br /&gt;
پرونده:مسجد بني انيف14.jpg&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;/gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
===تصاویر پس از بازسازی===&lt;br /&gt;
&amp;lt;gallery mode=&amp;quot;packed&amp;quot; heights=&amp;quot;150px&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
پرونده:مسجد بني انيف05.jpg&lt;br /&gt;
پرونده:مسجد بني انيف07.jpg&lt;br /&gt;
پرونده:مسجد بني انيف08.jpg&lt;br /&gt;
پرونده:مسجد بني انيف09.jpg&lt;br /&gt;
پرونده:مسجد بني انيف06.jpg |موقعیت مسجد بنی‌اُنیف  نسبت به مسجد قبا&lt;br /&gt;
&amp;lt;/gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==جستارهای وابسته==&lt;br /&gt;
* [[فهرست مسجدهای مدینه]]&lt;br /&gt;
==پانویس==&lt;br /&gt;
{{پانویس}}&lt;br /&gt;
[[رده:مسجدهای مدینه]]&lt;br /&gt;
[[رده:مسجدهای تاریخی ناموجود مدینه]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Faraji</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A8%D9%86%DB%8C%E2%80%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C%D9%81&amp;diff=53968</id>
		<title>مسجد بنی‌انیف</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A8%D9%86%DB%8C%E2%80%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C%D9%81&amp;diff=53968"/>
		<updated>2023-06-20T14:11:28Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Faraji: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{جعبه اطلاعات بنا&lt;br /&gt;
 | عنوان            =مسجد بنی اُنیف&lt;br /&gt;
 | تصویر            =مسجد بني انيف07.jpg&lt;br /&gt;
 | اندازه تصویر =&lt;br /&gt;
 | پیوند تصویر =&lt;br /&gt;
 | توضیح تصویر =&lt;br /&gt;
 | نام‌های دیگر = مصبح، صبح&lt;br /&gt;
 | مکان =[[عربستان]] * [[مدینه]] * نزدیک مسجد قبا&lt;br /&gt;
 | کاربری = مسجد&lt;br /&gt;
 | بزرگداشت نزد =&lt;br /&gt;
 | وابسته به دین/مذهب =&lt;br /&gt;
 | باورها =&lt;br /&gt;
 | آیین‌ها =&lt;br /&gt;
 | احکام =&lt;br /&gt;
 | زیارت کنندگان =&lt;br /&gt;
 | بازدیدکنندگان =&lt;br /&gt;
 | زمان پایه‌گذاری =&lt;br /&gt;
 | بنیانگذار =&lt;br /&gt;
 | رویدادها =&lt;br /&gt;
 | بازسازی‌ها = 1442 هجری قمری&lt;br /&gt;
 | بازسازی کنندگان =&lt;br /&gt;
 | بخش‌های از میان رفته =&lt;br /&gt;
 | وقایع تاریخی = نماز خواندن [[رسول خدا(ص)]]&lt;br /&gt;
 | متولیان =&lt;br /&gt;
 | مساحت =&lt;br /&gt;
 | طول =&lt;br /&gt;
 | عرض =&lt;br /&gt;
 | ارتفاع =&lt;br /&gt;
 | وضعیت بنا = فعال&lt;br /&gt;
 | گنجایش =&lt;br /&gt;
 | امکانات =&lt;br /&gt;
 | بخش‌های بنا =&lt;br /&gt;
 | معمار =&lt;br /&gt;
 | سبک =&lt;br /&gt;
 | ویژگی‌ها =&lt;br /&gt;
 | گنبدها =&lt;br /&gt;
 | مناره‌ها =&lt;br /&gt;
 | درها =&lt;br /&gt;
 | رواق‌ها =&lt;br /&gt;
 | صحن‌ها =&lt;br /&gt;
 | ایوان‌ها =&lt;br /&gt;
 | گرداننده =&lt;br /&gt;
 | نهاد وابسته =&lt;br /&gt;
 | نهاد نگهدارنده =&lt;br /&gt;
 | مدیر =&lt;br /&gt;
 | روحانی =&lt;br /&gt;
 | نهادهای زیر مجموعه =&lt;br /&gt;
 | ثبت در =&lt;br /&gt;
 | شماره ثبت =&lt;br /&gt;
 | تاریخ ثبت =&lt;br /&gt;
 | وبگاه =&lt;br /&gt;
 | عرض جغرافیایی = 24.43574&lt;br /&gt;
 | طول جغرافیایی = 39.61547&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
مسجد بنی‌اُنیف، یکی از مسجدهای تاریخی [[مدینه|شهر مدینه]] است که در مکان نماز پیامبر(ص) بنا شده است. این مسجد در نزدیکی [[مسجد قبا]] است. مسجد بنی‌اُنیف به مسجد مصبِّح یا صبح نیز شهرت دارد. این مسجد که در طول تاریخ به صورت مخروبه درآمده بود در سال 1442 قمری (2021م.) بازسازی شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==مکان مسجد==&lt;br /&gt;
موقعیت مکانی این مسجد کنار دژهای طایفه بنی‌اُنیف بر فراز تپه‌ای در فاصله چند صد متری جنوب غربی [[مسجد قبا]] در کنار انبار های غسان و در پشت تصفیه خانه آب آشامیدنی قرار دارد.&amp;lt;ref&amp;gt;ر.ک: [https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D9%85%D8%B9%D8%A7%D9%84%D9%85_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AF%DB%8C%D9%86%D9%87_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%87_%D9%82%D8%AF%DB%8C%D9%85%D8%A7_%D9%88_%D8%AD%D8%AF%DB%8C%D8%AB%D8%A7.pdf&amp;amp;page=175 تاریخ معالم المدینه المنوره، ص ۱۷۵]&lt;br /&gt;
؛ [https://wikihaj.com/index.php?title=پرونده%3Aوفاء_الوفاء_سمهودی_ج۳.pdf&amp;amp;page=245 الوفاء الوفاء، ج۳، ص245-246]؛ [https://wikihaj.com/index.php?title=پرونده%3Aمساجد_الاثریه.pdf&amp;amp;page=41 المساجد الاثریه، ص 41]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==نام‌های مسجد==&lt;br /&gt;
دلیل نام گذاری این مسجد به بنی‌اُنیف واقع شدن بنای آن در محل سکونت طایفه بنی‌اُنیف است. بنی انیف شاخه ای از قبیله بلی و بنابر نقلی باقیمانده [[عمالقه]] بودند.&amp;lt;ref&amp;gt;تاربخ معالم المدینة المنورة قدیما و حدیثا، ص۲۸&amp;lt;/ref&amp;gt; همچنین به دلیل اقامه نماز صبح توسط پیامبر(ص) به مسجد مصبِّح یا صبح مشهور است.&amp;lt;ref&amp;gt;ر.ک: [https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AF%DB%8C%D9%86%D9%87_%D8%A8%DB%8C%D9%86_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%A7%D8%B6%DB%8C_%D9%88_%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%A7%D8%B6%D8%B1.pdf&amp;amp;page=269 المدینة بین الماضی و الحاضر، ص 263]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
==داستان مسجد==&lt;br /&gt;
درباره نمازگزاری رسول‌الله در این مسجد سه روایت وجود دارد:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===روایت اول===&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
پیامبر(ص)  هنگام هجرت به [[مدینه|شهر مدینه]] در محل این مسجد نماز صبح بجا آورد.&amp;lt;ref&amp;gt;ر.ک: [https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AF%DB%8C%D9%86%D9%87_%D8%A8%DB%8C%D9%86_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%A7%D8%B6%DB%8C_%D9%88_%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%A7%D8%B6%D8%B1.pdf&amp;amp;page=267 المدینة بین الماضی و الحاضر، ص 261]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===روایت دوم===&lt;br /&gt;
زمانی که امام علی(ع) بعد از پیامبر(ص) از مکه به مدینه هجرت کرد، پیامبر(ص) در استقبال از او در محل این مسجد نماز صبح گزارد.&amp;lt;ref&amp;gt;المساجد و الاماکن الاثریه ص ۸۴-۸۶&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===روایت سوم===&lt;br /&gt;
رسول خدا (ص) در زمانی که به عیادت  طلحه بن براء &amp;lt;ref&amp;gt;طلحة بن البراء بن عمیر بن وبرة بن ثعلبة بن غنم بن سری بن سلمة ابن أنیف انصاری، از اصحاب پیامبر(ص) که در زمان ایشان از دنیا رفت.&amp;lt;/ref&amp;gt;رفته بود. نزدیک دژهای  طایفه بنی‌اُنیف نماز خواند، بنی‌اُنیف آن مکان را آب می‌پاشیدند تا موقعیت آن از یادشان نرود و پس از مدتی در آن مکان مسجدی ساختند که همان مسجد بنی‌اُنیف است.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%B9%D8%B1%DB%8C%D9%81_%D8%A8%D9%85%D8%A7_%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA_%D8%A7%D9%84%D9%87%D8%AC%D8%B1%D8%A9.pdf&amp;amp;page=217 التعریف بما انست الهجرة، ص۲۱۷]؛ [https://wikihaj.com/index.php?title=پرونده%3Aوفاء_الوفاء_سمهودی_ج۳.pdf&amp;amp;page=245 الوفاء الوفاء، ج۳، ص245]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==تاریخ مسجد==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
====گزارش‌هاى قديمى====&lt;br /&gt;
گزارش‌های تاریخی، از وجود این مسجد در سده‌های پیشین حکایت دارد.&amp;lt;ref&amp;gt;ر.ک: [https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D9%88%D9%81%D8%A7%D8%A1_%D8%A7%D9%84%D9%88%D9%81%D8%A7%D8%A1_%D8%B3%D9%85%D9%87%D9%88%D8%AF%DB%8C_%D8%AC%DB%B3.pdf&amp;amp;page=245 وفاء الوفا، ج3، ص245]؛ عمدة الاخبار، ص303.&amp;lt;/ref&amp;gt; مطری (۶۷۳‬ق.)&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%B9%D8%B1%DB%8C%D9%81_%D8%A8%D9%85%D8%A7_%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA_%D8%A7%D9%84%D9%87%D8%AC%D8%B1%D8%A9.pdf&amp;amp;page=217 التعریف بما انست الهجرة، ص۲۱۷]&amp;lt;/ref&amp;gt;، فیروزآبادی (۷۲۹‬ق.)&amp;lt;ref&amp;gt; المغانم المطابة، (مخطوط)، شماره برگه 230. &amp;lt;/ref&amp;gt;، ابوالبقاء مکی (854ق.)&amp;lt;ref&amp;gt;سخاوی، الضوء اللامع، ج4، ص85؛ ر.ک: مکی، البحر العمیق فی المناسک (مخطوط)، شماره برگه 164.&amp;lt;/ref&amp;gt;، سمهودی (911ق.)&amp;lt;ref&amp;gt;ر.ک: [https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D9%88%D9%81%D8%A7%D8%A1_%D8%A7%D9%84%D9%88%D9%81%D8%A7%D8%A1_%D8%B3%D9%85%D9%87%D9%88%D8%AF%DB%8C_%D8%AC%DB%B3.pdf&amp;amp;page=245 وفاء الوفا، ج3، ص245]&amp;lt;/ref&amp;gt; و عباسی&amp;lt;ref&amp;gt;عمدة الاخبار، ص203.&amp;lt;/ref&amp;gt;، درباره این مسجد سخن گفته‌اند. علی بن موسی، در ابتدای قرن چهاردهم، این مسجد را این‌گونه توصیف می‌کند:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
بر حره، نزدیک باغی که به «قویم» معروف است، مسجد کوچک بدون سقفی وجود دارد که به مصبح معروف است. هنگامی‌که پیامبر(ص) به سوی مدینه هجرت کرد، این مسجد بر سر راه ایشان قرار داشت. &amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D9%88%D8%B5%D9%81_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AF%DB%8C%D9%86%D9%87_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%87.pdf&amp;amp;page=10 وصف المدینة المنورة، ص10.]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
====گزارش‌هاى قرن چهاردهم و پانزدهم====&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
خیاری (1380ق) درباره این مسجد، می‌گوید: «این مسجد کنار مستودعات (انبارهای) غسان، در جنوب غرب قباست. طرف غرب آن، دژ مصبح و ثنیةالوداع قرار گرفته است که پیامبر(ص) در آن، از طرف مردم مکه، استقبال شد.» &amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D9%85%D8%B9%D8%A7%D9%84%D9%85_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AF%DB%8C%D9%86%D9%87_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%87_%D9%82%D8%AF%DB%8C%D9%85%D8%A7_%D9%88_%D8%AD%D8%AF%DB%8C%D8%AB%D8%A7.pdf&amp;amp;page=175 تاریخ معالم المدینه المنوره، ص ۱۷۵]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ابراهیم عیاشی می‌گوید:&lt;br /&gt;
«از آثار برجای مانده از این مسجد، فقط مسجدی یافتم که بر بلندای حره (سنگستان) از سمت جنوب چاهی که نزدیکی آن واقع بود، قرار داشت. امروزه این مکان به مصبح معروف است.... چون پیامبر(ص) صبحگاه در این مکان، نماز خوانده است» &amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AF%DB%8C%D9%86%D9%87_%D8%A8%DB%8C%D9%86_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%A7%D8%B6%DB%8C_%D9%88_%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%A7%D8%B6%D8%B1.pdf&amp;amp;page=269 المدینة بین الماضی و الحاضر، ص 263]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
صباغ(1420ق) نیز پس از آنکه به نقل از وفاء الوفا موقعیت مسجد را جنوب غربی مسجد قبا ذکر می کند می گوید: «مسجد دارای بنایی به ارتفاع دو متر و بدن سقف است و داخل آن محراب بسیار کوچکی قرار دارد» وی پس از بیان دلیل نام گذاری مسجد به مصبح و نقل روایت عاصم بن سوید، موقعیت مسجد را «کنار انبار غسان در مسیر زمینهای شیخ عبدالحمید عباس (مشهور به عباسیه) که در گذشته به قائم مشهور بوده است» می داند.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%B5%D8%A7%D8%A8%D9%87_%D9%81%DB%8C_%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%D9%87_%D9%85%D8%B3%D8%A7%D8%AC%D8%AF_%D8%B7%D8%A7%D8%A8%D9%87.pdf&amp;amp;page=83]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
====گزارش‌ مهندس کعکى در دوران معاصر ====&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در ابتداى قرن پانزدهم، اين مسجد چندين بار در معرض خرابى قرار گرفت لکن با همت خيرين، بازسازى‌ شد. آخرين بازسازى‌ مسجد بنى انيف، در سال 1427قمرى (2006م.) بوده است. در اين بازسازى، به‌جهت حفظ موقعيت مسجد، ديوارهاى آن به ارتفاع يک متر و 80 سانتى متر، ديوارچينى شد. مهندس کعکى اين مسجد را  در سال 1413 و  1429 قمرى، بازديد کرده  و از آن عکس گرفته است. &amp;lt;ref&amp;gt;معالم المدينه المنوره بين العماره و التاريخ، الجزء الرابع: تاريخ و عماره المساجد الاثريه القديمه بالمدينه المنوره، ج4، ص 218 - 205.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==گالری==&lt;br /&gt;
===تصاویر قبل از بازسازی===&lt;br /&gt;
&amp;lt;gallery mode=&amp;quot;packed&amp;quot; heights=&amp;quot;150px&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
پرونده:مسجد بني انيف03.jpg&lt;br /&gt;
پرونده:مسجد بني انيف01.jpg&lt;br /&gt;
پرونده:مسجد بني انيف02.jpg&lt;br /&gt;
پرونده:مسجد بني انيف10.jpg&lt;br /&gt;
پرونده:مسجد بني انيف11.jpg&lt;br /&gt;
پرونده:مسجد بني انيف12.jpg&lt;br /&gt;
پرونده:مسجد بني انيف13.jpg&lt;br /&gt;
پرونده:مسجد بني انيف14.jpg&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;/gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
===تصاویر پس از بازسازی===&lt;br /&gt;
&amp;lt;gallery mode=&amp;quot;packed&amp;quot; heights=&amp;quot;150px&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
پرونده:مسجد بني انيف05.jpg&lt;br /&gt;
پرونده:مسجد بني انيف07.jpg&lt;br /&gt;
پرونده:مسجد بني انيف08.jpg&lt;br /&gt;
پرونده:مسجد بني انيف09.jpg&lt;br /&gt;
پرونده:مسجد بني انيف06.jpg |موقعیت مسجد بنی‌اُنیف  نسبت به مسجد قبا&lt;br /&gt;
&amp;lt;/gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==جستارهای وابسته==&lt;br /&gt;
* [[فهرست مسجدهای مدینه]]&lt;br /&gt;
==پانویس==&lt;br /&gt;
{{پانویس}}&lt;br /&gt;
[[رده:مسجدهای مدینه]]&lt;br /&gt;
[[رده:مسجدهای تاریخی ناموجود مدینه]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Faraji</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D9%85%D8%B5%D8%A8%D9%90%D9%91%D8%AD&amp;diff=53611</id>
		<title>مسجد مصبِّح</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D9%85%D8%B5%D8%A8%D9%90%D9%91%D8%AD&amp;diff=53611"/>
		<updated>2023-05-27T13:05:50Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Faraji: تغییرمسیر به مسجد بنی‌انیف&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;#تغییر_مسیر [[مسجد بنی‌انیف]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Faraji</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D9%85%D8%B5%D8%A8%D8%AD&amp;diff=53610</id>
		<title>مسجد مصبح</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D9%85%D8%B5%D8%A8%D8%AD&amp;diff=53610"/>
		<updated>2023-05-27T13:05:50Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Faraji: تغییرمسیر به مسجد بنی‌انیف&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;#تغییر_مسیر [[مسجد بنی‌انیف]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Faraji</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A8%D9%86%D9%88_%D8%A7%D9%86%D9%8A%D9%81&amp;diff=53609</id>
		<title>مسجد بنو انيف</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A8%D9%86%D9%88_%D8%A7%D9%86%D9%8A%D9%81&amp;diff=53609"/>
		<updated>2023-05-27T13:05:50Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Faraji: تغییرمسیر به مسجد بنی‌انیف&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;#تغییر_مسیر [[مسجد بنی‌انیف]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Faraji</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A8%D9%86%DB%8C%E2%80%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C%D9%81&amp;diff=53608</id>
		<title>مسجد بنی‌انیف</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A8%D9%86%DB%8C%E2%80%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C%D9%81&amp;diff=53608"/>
		<updated>2023-05-27T13:03:38Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Faraji: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{جعبه اطلاعات بنا&lt;br /&gt;
 | عنوان            =مسجد بنی اُنیف&lt;br /&gt;
 | تصویر            =مسجد بني انيف07.jpg&lt;br /&gt;
 | اندازه تصویر =&lt;br /&gt;
 | پیوند تصویر =&lt;br /&gt;
 | توضیح تصویر =&lt;br /&gt;
 | نام‌های دیگر = مصبح، صبح&lt;br /&gt;
 | مکان =[[عربستان]] * [[مدینه]] * نزدیک مسجد قبا&lt;br /&gt;
 | کاربری = مسجد&lt;br /&gt;
 | بزرگداشت نزد =&lt;br /&gt;
 | وابسته به دین/مذهب =&lt;br /&gt;
 | باورها =&lt;br /&gt;
 | آیین‌ها =&lt;br /&gt;
 | احکام =&lt;br /&gt;
 | زیارت کنندگان =&lt;br /&gt;
 | بازدیدکنندگان =&lt;br /&gt;
 | زمان پایه‌گذاری =&lt;br /&gt;
 | بنیانگذار =&lt;br /&gt;
 | رویدادها =&lt;br /&gt;
 | بازسازی‌ها = 1442 هجری قمری&lt;br /&gt;
 | بازسازی کنندگان =&lt;br /&gt;
 | بخش‌های از میان رفته =&lt;br /&gt;
 | وقایع تاریخی = نماز خواندن [[رسول خدا(ص)]]&lt;br /&gt;
 | متولیان =&lt;br /&gt;
 | مساحت =&lt;br /&gt;
 | طول =&lt;br /&gt;
 | عرض =&lt;br /&gt;
 | ارتفاع =&lt;br /&gt;
 | وضعیت بنا = فعال&lt;br /&gt;
 | گنجایش =&lt;br /&gt;
 | امکانات =&lt;br /&gt;
 | بخش‌های بنا =&lt;br /&gt;
 | معمار =&lt;br /&gt;
 | سبک =&lt;br /&gt;
 | ویژگی‌ها =&lt;br /&gt;
 | گنبدها =&lt;br /&gt;
 | مناره‌ها =&lt;br /&gt;
 | درها =&lt;br /&gt;
 | رواق‌ها =&lt;br /&gt;
 | صحن‌ها =&lt;br /&gt;
 | ایوان‌ها =&lt;br /&gt;
 | گرداننده =&lt;br /&gt;
 | نهاد وابسته =&lt;br /&gt;
 | نهاد نگهدارنده =&lt;br /&gt;
 | مدیر =&lt;br /&gt;
 | روحانی =&lt;br /&gt;
 | نهادهای زیر مجموعه =&lt;br /&gt;
 | ثبت در =&lt;br /&gt;
 | شماره ثبت =&lt;br /&gt;
 | تاریخ ثبت =&lt;br /&gt;
 | وبگاه =&lt;br /&gt;
 | عرض جغرافیایی = 24.43574&lt;br /&gt;
 | طول جغرافیایی = 39.61547&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
مسجد بنی‌اُنیف، یکی از مسجدهای تاریخی [[مدینه|شهر مدینه]] است که در مکان نماز پیامبر(ص) بنا شده است. این مسجد در نزدیکی [[مسجد قبا]] است. مسجد بنی‌اُنیف به مسجد مصبِّح یا صبح نیز شهرت دارد. این مسجد که در طول تاریخ به صورت مخروبه درآمده بود در سال 1442 هجری (2021م.) بازسازی شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==مکان مسجد==&lt;br /&gt;
موقعیت مکانی این مسجد کنار دژهای طایفه بنی‌اُنیف بر فراز تپه‌ای در فاصله چند صد متری جنوب غربی [[مسجد قبا]] در کنار انبار های غسان و در پشت تصفیه خانه آب آشامیدنی قرار دارد.&amp;lt;ref&amp;gt;ر.ک: [https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D9%85%D8%B9%D8%A7%D9%84%D9%85_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AF%DB%8C%D9%86%D9%87_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%87_%D9%82%D8%AF%DB%8C%D9%85%D8%A7_%D9%88_%D8%AD%D8%AF%DB%8C%D8%AB%D8%A7.pdf&amp;amp;page=175 تاریخ معالم المدینه المنوره، ص ۱۷۵]&lt;br /&gt;
؛ [https://wikihaj.com/index.php?title=پرونده%3Aوفاء_الوفاء_سمهودی_ج۳.pdf&amp;amp;page=245 الوفاء الوفاء، ج۳، ص245-246]؛ [https://wikihaj.com/index.php?title=پرونده%3Aمساجد_الاثریه.pdf&amp;amp;page=41 المساجد الاثریه، ص 41]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==نام‌های مسجد==&lt;br /&gt;
دلیل نام گذاری این مسجد به بنی‌اُنیف واقع شدن بنای آن در محل سکونت طایفه بنی‌اُنیف است. بنی انیف شاخه ای از قبیله بلی و بنابر نقلی باقیمانده [[عمالقه]] بودند.&amp;lt;ref&amp;gt;تاربخ معالم المدینة المنورة قدیما و حدیثا، ص۲۸&amp;lt;/ref&amp;gt; همچنین به دلیل اقامه نماز صبح توسط پیامبر(ص) به مسجد مصبِّح یا صبح مشهور است.&amp;lt;ref&amp;gt;ر.ک: [https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AF%DB%8C%D9%86%D9%87_%D8%A8%DB%8C%D9%86_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%A7%D8%B6%DB%8C_%D9%88_%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%A7%D8%B6%D8%B1.pdf&amp;amp;page=269 المدینة بین الماضی و الحاضر، ص 263]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
==داستان مسجد==&lt;br /&gt;
در مورد مسجد سه روایت موجود است:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===روایت اول===&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
پیامبر(ص)  هنگام هجرت به سوی [[مدینه|شهر مدینه]] در محل این مسجد نماز صبح بجا آورد.&amp;lt;ref&amp;gt;ر.ک: [https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AF%DB%8C%D9%86%D9%87_%D8%A8%DB%8C%D9%86_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%A7%D8%B6%DB%8C_%D9%88_%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%A7%D8%B6%D8%B1.pdf&amp;amp;page=267 المدینة بین الماضی و الحاضر، ص 261]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===روایت دوم===&lt;br /&gt;
زمانی که امام علی(ع) بعد از پیامبر(ص) از مکه به مدینه هجرت کرد، پیامبر(ص) در استقبال از او در محل این مسجد نماز صبح گزارد.&amp;lt;ref&amp;gt;المساجد و الاماکن الاثریه ص ۸۴-۸۶&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===روایت سوم===&lt;br /&gt;
رسول خدا (ص) در زمانی که به عیادت  طلحه بن براء &amp;lt;ref&amp;gt;طلحة بن البراء بن عمیر بن وبرة بن ثعلبة بن غنم بن سری بن سلمة ابن أنیف انصاری، از اصحاب پیامبر(ص) که در زمان ایشان از دنیا رفت.&amp;lt;/ref&amp;gt;رفته بود. نزدیک دژهای  طایفه بنی‌اُنیف نماز خواند، بنی‌اُنیف آن مکان را آب می‌پاشیدند  تا موقعیت آن از یادشان نرود و پس از مدتی در آن مکان مسجدی ساختند که همان مسجد بنی‌اُنیف است.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%B9%D8%B1%DB%8C%D9%81_%D8%A8%D9%85%D8%A7_%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA_%D8%A7%D9%84%D9%87%D8%AC%D8%B1%D8%A9.pdf&amp;amp;page=217 التعریف بما انست الهجرة، ص۲۱۷]؛ [https://wikihaj.com/index.php?title=پرونده%3Aوفاء_الوفاء_سمهودی_ج۳.pdf&amp;amp;page=245 الوفاء الوفاء، ج۳، ص245]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==تاریخ مسجد==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
====گزارش‌هاى قديمى====&lt;br /&gt;
گزارش‌های تاریخی، از وجود این مسجد در سده‌های پیشین حکایت دارد.&amp;lt;ref&amp;gt;ر.ک: [https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D9%88%D9%81%D8%A7%D8%A1_%D8%A7%D9%84%D9%88%D9%81%D8%A7%D8%A1_%D8%B3%D9%85%D9%87%D9%88%D8%AF%DB%8C_%D8%AC%DB%B3.pdf&amp;amp;page=245 وفاء الوفا، ج3، ص245]؛ عمدة الاخبار، ص303.&amp;lt;/ref&amp;gt; مطری (۶۷۳‬ق.)&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%B9%D8%B1%DB%8C%D9%81_%D8%A8%D9%85%D8%A7_%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA_%D8%A7%D9%84%D9%87%D8%AC%D8%B1%D8%A9.pdf&amp;amp;page=217 التعریف بما انست الهجرة، ص۲۱۷]&amp;lt;/ref&amp;gt;، فیروزآبادی (۷۲۹‬ق.)&amp;lt;ref&amp;gt; المغانم المطابة، (مخطوط)، شماره برگه 230. &amp;lt;/ref&amp;gt;، ابوالبقاء مکی (854ق.)&amp;lt;ref&amp;gt;سخاوی، الضوء اللامع، ج4، ص85؛ ر.ک: مکی، البحر العمیق فی المناسک (مخطوط)، شماره برگه 164.&amp;lt;/ref&amp;gt;، سمهودی (911ق.)&amp;lt;ref&amp;gt;ر.ک: [https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D9%88%D9%81%D8%A7%D8%A1_%D8%A7%D9%84%D9%88%D9%81%D8%A7%D8%A1_%D8%B3%D9%85%D9%87%D9%88%D8%AF%DB%8C_%D8%AC%DB%B3.pdf&amp;amp;page=245 وفاء الوفا، ج3، ص245]&amp;lt;/ref&amp;gt; و عباسی&amp;lt;ref&amp;gt;عمدة الاخبار، ص203.&amp;lt;/ref&amp;gt;، درباره این مسجد سخن گفته‌اند. علی بن موسی، در ابتدای قرن چهاردهم، این مسجد را این‌گونه توصیف می‌کند:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
بر حره، نزدیک باغی که به «قویم» معروف است، مسجد کوچک بدون سقفی وجود دارد که به مصبح معروف است. هنگامی‌که پیامبر(ص) به همراه ابوبکر (13ق.) به سوی مدینه هجرت کرد، این مسجد بر سر راهشان قرار داشت. &amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D9%88%D8%B5%D9%81_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AF%DB%8C%D9%86%D9%87_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%87.pdf&amp;amp;page=10 وصف المدینة المنورة، ص10.]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
====گزارش‌هاى قرن چهاردهم ====&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
خیاری (1380ق.) نیز درباره این مسجد، می‌گوید: «این مسجد سقف ندارد و کنار مستودعات (انبارهای) غسان، در جنوب غرب قباست. طرف غرب آن، دژ مصبح و ثنیةالوداع قرار گرفته است که پیامبر(ص) در آن، از طرف مردم مکه، استقبال شد.» &amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D9%85%D8%B9%D8%A7%D9%84%D9%85_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AF%DB%8C%D9%86%D9%87_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%87_%D9%82%D8%AF%DB%8C%D9%85%D8%A7_%D9%88_%D8%AD%D8%AF%DB%8C%D8%AB%D8%A7.pdf&amp;amp;page=175 تاریخ معالم المدینه المنوره، ص ۱۷۵]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ابراهیم عیاشی نیز درباره این مسجد می‌گوید:&lt;br /&gt;
از آثار برجای مانده از این مسجد، فقط مسجدی یافتم که بر بلندای حره (سنگستان) از سمت جنوب چاهی که نزدیکی آن واقع بود، قرار داشت. امروزه این مکان به مصبح معروف است.... چون پیامبر(ص) صبحگاه در این مکان، نماز خوانده است &amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AF%DB%8C%D9%86%D9%87_%D8%A8%DB%8C%D9%86_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%A7%D8%B6%DB%8C_%D9%88_%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%A7%D8%B6%D8%B1.pdf&amp;amp;page=269 المدینة بین الماضی و الحاضر، ص 263]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
====گزارش‌ مهندس کعکى در دوران معاصر ====&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در ابتداى قرن پانزدهم، اين مسجد چندين بار در معرض خرابى قرار گرفت لکن با همت خيرين، بازسازى‌ شد. آخرين بازسازى‌ مسجد بنى انيف، در سال 1427قمرى (2006م.) بوده است. در اين بازسازى، به‌جهت حفظ موقعيت مسجد، ديوارهاى آن به ارتفاع يک متر و 80 سانتى متر، ديوارچينى شد. مهندس کعکى اين مسجد را  در سال 1413 و  1429 قمرى، بازديد کرده  و از آن عکس گرفته است. &amp;lt;ref&amp;gt;معالم المدينه المنوره بين العماره و التاريخ، الجزء الرابع: تاريخ و عماره المساجد الاثريه القديمه بالمدينه المنوره، ج4، ص 218 - 205.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==گالری==&lt;br /&gt;
===تصاویر قبل از بازسازی===&lt;br /&gt;
&amp;lt;gallery mode=&amp;quot;packed&amp;quot; heights=&amp;quot;150px&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
پرونده:مسجد بني انيف03.jpg&lt;br /&gt;
پرونده:مسجد بني انيف01.jpg&lt;br /&gt;
پرونده:مسجد بني انيف02.jpg&lt;br /&gt;
پرونده:مسجد بني انيف10.jpg&lt;br /&gt;
پرونده:مسجد بني انيف11.jpg&lt;br /&gt;
پرونده:مسجد بني انيف12.jpg&lt;br /&gt;
پرونده:مسجد بني انيف13.jpg&lt;br /&gt;
پرونده:مسجد بني انيف14.jpg&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;/gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
===تصاویر پس از بازسازی===&lt;br /&gt;
&amp;lt;gallery mode=&amp;quot;packed&amp;quot; heights=&amp;quot;150px&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
پرونده:مسجد بني انيف05.jpg&lt;br /&gt;
پرونده:مسجد بني انيف07.jpg&lt;br /&gt;
پرونده:مسجد بني انيف08.jpg&lt;br /&gt;
پرونده:مسجد بني انيف09.jpg&lt;br /&gt;
پرونده:مسجد بني انيف06.jpg |موقعیت مسجد بنی‌اُنیف  نسبت به مسجد قبا&lt;br /&gt;
&amp;lt;/gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==جستارهای وابسته==&lt;br /&gt;
* [[فهرست مسجدهای مدینه]]&lt;br /&gt;
==پانویس==&lt;br /&gt;
{{پانویس}}&lt;br /&gt;
[[رده:مسجدهای مدینه]]&lt;br /&gt;
[[رده:مسجدهای تاریخی ناموجود مدینه]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Faraji</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A8%D9%86%DB%8C%E2%80%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C%D9%81&amp;diff=53607</id>
		<title>مسجد بنی‌انیف</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A8%D9%86%DB%8C%E2%80%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C%D9%81&amp;diff=53607"/>
		<updated>2023-05-27T12:53:32Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Faraji: /* مکان مسجد */&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{جعبه اطلاعات بنا&lt;br /&gt;
 | عنوان            =مسجد بنی اُنیف&lt;br /&gt;
 | تصویر            =مسجد بني انيف07.jpg&lt;br /&gt;
 | اندازه تصویر =&lt;br /&gt;
 | پیوند تصویر =&lt;br /&gt;
 | توضیح تصویر =&lt;br /&gt;
 | نام‌های دیگر = مصبح، صبح&lt;br /&gt;
 | مکان =[[عربستان]] * [[مدینه]] * نزدیک مسجد قبا&lt;br /&gt;
 | کاربری = مسجد&lt;br /&gt;
 | بزرگداشت نزد =&lt;br /&gt;
 | وابسته به دین/مذهب =&lt;br /&gt;
 | باورها =&lt;br /&gt;
 | آیین‌ها =&lt;br /&gt;
 | احکام =&lt;br /&gt;
 | زیارت کنندگان =&lt;br /&gt;
 | بازدیدکنندگان =&lt;br /&gt;
 | زمان پایه‌گذاری =&lt;br /&gt;
 | بنیانگذار =&lt;br /&gt;
 | رویدادها =&lt;br /&gt;
 | بازسازی‌ها = 1442 هجری قمری&lt;br /&gt;
 | بازسازی کنندگان =&lt;br /&gt;
 | بخش‌های از میان رفته =&lt;br /&gt;
 | وقایع تاریخی = نماز خواندن [[رسول خدا(ص)]]&lt;br /&gt;
 | متولیان =&lt;br /&gt;
 | مساحت =&lt;br /&gt;
 | طول =&lt;br /&gt;
 | عرض =&lt;br /&gt;
 | ارتفاع =&lt;br /&gt;
 | وضعیت بنا = فعال&lt;br /&gt;
 | گنجایش =&lt;br /&gt;
 | امکانات =&lt;br /&gt;
 | بخش‌های بنا =&lt;br /&gt;
 | معمار =&lt;br /&gt;
 | سبک =&lt;br /&gt;
 | ویژگی‌ها =&lt;br /&gt;
 | گنبدها =&lt;br /&gt;
 | مناره‌ها =&lt;br /&gt;
 | درها =&lt;br /&gt;
 | رواق‌ها =&lt;br /&gt;
 | صحن‌ها =&lt;br /&gt;
 | ایوان‌ها =&lt;br /&gt;
 | گرداننده =&lt;br /&gt;
 | نهاد وابسته =&lt;br /&gt;
 | نهاد نگهدارنده =&lt;br /&gt;
 | مدیر =&lt;br /&gt;
 | روحانی =&lt;br /&gt;
 | نهادهای زیر مجموعه =&lt;br /&gt;
 | ثبت در =&lt;br /&gt;
 | شماره ثبت =&lt;br /&gt;
 | تاریخ ثبت =&lt;br /&gt;
 | وبگاه =&lt;br /&gt;
 | عرض جغرافیایی = 24.43574&lt;br /&gt;
 | طول جغرافیایی = 39.61547&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
مسجد بنی‌اُنیف، یکی از مسجدهای تاریخی [[مدینه|شهر مدینه]] است که در مکان نماز پیامبر(ص) بنا شده است. این مسجد در نزدیکی [[مسجد قبا]] است. مسجد بنی‌اُنیف به مسجد مصبِّح یا صبح نیز شهرت دارد. این مسجد که در طول تاریخ به صورت مخروبه درآمده بود در سال 1442 هجری (2021م.) بازسازی شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==مکان مسجد==&lt;br /&gt;
موقعیت مکانی این مسجد کنار دژهای طایفه بنی‌اُنیف بر فراز تپه‌ای در فاصله چند صد متری جنوب غربی [[مسجد قبا]] در کنار انبار های غسان و در پشت تصفیه خانه آب آشامیدنی قرار دارد.&amp;lt;ref&amp;gt;ر.ک: [https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D9%85%D8%B9%D8%A7%D9%84%D9%85_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AF%DB%8C%D9%86%D9%87_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%87_%D9%82%D8%AF%DB%8C%D9%85%D8%A7_%D9%88_%D8%AD%D8%AF%DB%8C%D8%AB%D8%A7.pdf&amp;amp;page=175 تاریخ معالم المدینه المنوره، ص ۱۷۵]&lt;br /&gt;
؛ [https://wikihaj.com/index.php?title=پرونده%3Aوفاء_الوفاء_سمهودی_ج۳.pdf&amp;amp;page=245 الوفاء الوفاء، ج۳، ص245-246]؛ [https://wikihaj.com/index.php?title=پرونده%3Aمساجد_الاثریه.pdf&amp;amp;page=41 المساجد الاثریه، ص 41]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==نام‌های مسجد==&lt;br /&gt;
دلیل نام گذاری این مسجد به بنی‌اُنیف واقع شدن بنای آن در محل سکونت طایفه بنی‌اُنیف است. بنی انیف شاخه ای از قبیله بلی و بنابر نقلی باقیمانده [[عمالقه]] بودند.&amp;lt;ref&amp;gt;تاربخ معالم المدینة المنورة قدیما و حدیثا، ص۲۸&amp;lt;/ref&amp;gt; همچنین به دلیل اقامه نماز صبح توسط پیامبر(ص) به مسجد مصبِّح یا صبح مشهور است.&amp;lt;ref&amp;gt;ر.ک: [https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AF%DB%8C%D9%86%D9%87_%D8%A8%DB%8C%D9%86_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%A7%D8%B6%DB%8C_%D9%88_%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%A7%D8%B6%D8%B1.pdf&amp;amp;page=269 المدینة بین الماضی و الحاضر، ص 263]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
==داستان مسجد==&lt;br /&gt;
در مورد مسجد سه روایت موجود است:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===روایت اول===&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
پیامبر(ص)  هنگام هجرت به سوی [[مدینه|شهر مدینه]] در محل این مسجد نماز صبح بجا آورد.&amp;lt;ref&amp;gt;ر.ک: [https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AF%DB%8C%D9%86%D9%87_%D8%A8%DB%8C%D9%86_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%A7%D8%B6%DB%8C_%D9%88_%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%A7%D8%B6%D8%B1.pdf&amp;amp;page=267 المدینة بین الماضی و الحاضر، ص 261]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===روایت دوم===&lt;br /&gt;
زمانی که امام علی(ع) بعد از پیامبر(ص) از مکه به مدینه هجرت کرد، پیامبر(ص) در استقبال از او در محل این مسجد نماز صبح گزارد.&amp;lt;ref&amp;gt;المساجد و الاماکن الاثریه ص ۸۴-۸۶&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===روایت سوم===&lt;br /&gt;
رسول خدا (ص) در زمانی که به عیادت  طلحه بن براء &amp;lt;ref&amp;gt;طلحة بن البراء بن عمیر بن وبرة بن ثعلبة بن غنم بن سری بن سلمة ابن أنیف انصاری، از اصحاب پیامبر(ص) که در زمان ایشان از دنیا رفت.&amp;lt;/ref&amp;gt;رفته بود. نزدیک دژهای  طایفه بنی‌اُنیف نماز خواند، بنی‌اُنیف آن مکان را آب می‌پاشیدند  تا موقعیت آن از یادشان نرود و پس از مدتی در آن مکان مسجدی ساختند که همان مسجد بنی‌اُنیف است.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%B9%D8%B1%DB%8C%D9%81_%D8%A8%D9%85%D8%A7_%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA_%D8%A7%D9%84%D9%87%D8%AC%D8%B1%D8%A9.pdf&amp;amp;page=217 التعریف بما انست الهجرة، ص۲۱۷]؛ [https://wikihaj.com/index.php?title=پرونده%3Aوفاء_الوفاء_سمهودی_ج۳.pdf&amp;amp;page=245 الوفاء الوفاء، ج۳، ص245]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==تاریخ مسجد==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
====گزارش‌هاى قديمى====&lt;br /&gt;
گزارش‌های تاریخی، از وجود این مسجد در سده‌های پیشین حکایت دارد.&amp;lt;ref&amp;gt;ر.ک: [https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D9%88%D9%81%D8%A7%D8%A1_%D8%A7%D9%84%D9%88%D9%81%D8%A7%D8%A1_%D8%B3%D9%85%D9%87%D9%88%D8%AF%DB%8C_%D8%AC%DB%B3.pdf&amp;amp;page=245 وفاء الوفا، ج3، ص245]؛ عمدة الاخبار، ص303.&amp;lt;/ref&amp;gt; مطری (۶۷۳‬ق.)&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%B9%D8%B1%DB%8C%D9%81_%D8%A8%D9%85%D8%A7_%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA_%D8%A7%D9%84%D9%87%D8%AC%D8%B1%D8%A9.pdf&amp;amp;page=217 التعریف بما انست الهجرة، ص۲۱۷]&amp;lt;/ref&amp;gt;، فیروزآبادی (۷۲۹‬ق.)&amp;lt;ref&amp;gt; المغانم المطابة، (مخطوط)، شماره برگه 230. &amp;lt;/ref&amp;gt;، ابوالبقاء مکی (854ق.)&amp;lt;ref&amp;gt;سخاوی، الضوء اللامع، ج4، ص85؛ ر.ک: مکی، البحر العمیق فی المناسک (مخطوط)، شماره برگه 164.&amp;lt;/ref&amp;gt;، سمهودی (911ق.)&amp;lt;ref&amp;gt;ر.ک: [https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D9%88%D9%81%D8%A7%D8%A1_%D8%A7%D9%84%D9%88%D9%81%D8%A7%D8%A1_%D8%B3%D9%85%D9%87%D9%88%D8%AF%DB%8C_%D8%AC%DB%B3.pdf&amp;amp;page=245 وفاء الوفا، ج3، ص245]&amp;lt;/ref&amp;gt; و عباسی&amp;lt;ref&amp;gt;عمدة الاخبار، ص203.&amp;lt;/ref&amp;gt;، درباره این مسجد سخن گفته‌اند. علی بن موسی، در ابتدای قرن چهاردهم، این مسجد را این‌گونه توصیف می‌کند:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
بر حره، نزدیک باغی که به «قویم» معروف است، مسجد کوچک بدون سقفی وجود دارد که به مصبح معروف است. هنگامی‌که پیامبر(ص) به همراه ابوبکر (13ق.) به سوی مدینه هجرت کرد، این مسجد بر سر راهشان قرار داشت. &amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D9%88%D8%B5%D9%81_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AF%DB%8C%D9%86%D9%87_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%87.pdf&amp;amp;page=10 وصف المدینة المنورة، ص10.]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
====گزارش‌هاى قرن چهاردهم ====&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
خیاری (1380ق.) نیز درباره این مسجد، می‌گوید: «این مسجد سقف ندارد و کنار مستودعات (انبارهای) غسان، در جنوب غرب قباست. طرف غرب آن، دژ مصبح و ثنیةالوداع قرار گرفته است که پیامبر(ص) در آن، از طرف مردم مکه، استقبال شد.» &amp;lt;ref&amp;gt;تاریخ معالم المدینة المنورة، ص125.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ابراهیم عیاشی نیز درباره این مسجد می‌گوید:&lt;br /&gt;
از آثار برجای مانده از این مسجد، فقط مسجدی یافتم که بر بلندای حره (سنگستان) از سمت جنوب چاهی که نزدیکی آن واقع بود، قرار داشت. امروزه این مکان به مصبح معروف است.... چون پیامبر(ص) صبحگاه در این مکان، نماز خوانده است &amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AF%DB%8C%D9%86%D9%87_%D8%A8%DB%8C%D9%86_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%A7%D8%B6%DB%8C_%D9%88_%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%A7%D8%B6%D8%B1.pdf&amp;amp;page=269 المدینة بین الماضی و الحاضر، ص 263]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
====گزارش‌ مهندس کعکى در دوران معاصر ====&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در ابتداى قرن پانزدهم، اين مسجد چندين بار در معرض خرابى قرار گرفت لکن با همت خيرين، بازسازى‌ شد. آخرين بازسازى‌ مسجد بنى انيف، در سال 1427قمرى (2006م.) بوده است. در اين بازسازى، به‌جهت حفظ موقعيت مسجد، ديوارهاى آن به ارتفاع يک متر و 80 سانتى متر، ديوارچينى شد. مهندس کعکى اين مسجد را  در سال 1413 و  1429 قمرى، بازديد کرده  و از آن عکس گرفته است. &amp;lt;ref&amp;gt;معالم المدينه المنوره بين العماره و التاريخ، الجزء الرابع: تاريخ و عماره المساجد الاثريه القديمه بالمدينه المنوره، ج4، ص 218 - 205.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==گالری==&lt;br /&gt;
===تصاویر قبل از بازسازی===&lt;br /&gt;
&amp;lt;gallery mode=&amp;quot;packed&amp;quot; heights=&amp;quot;150px&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
پرونده:مسجد بني انيف03.jpg&lt;br /&gt;
پرونده:مسجد بني انيف01.jpg&lt;br /&gt;
پرونده:مسجد بني انيف02.jpg&lt;br /&gt;
پرونده:مسجد بني انيف10.jpg&lt;br /&gt;
پرونده:مسجد بني انيف11.jpg&lt;br /&gt;
پرونده:مسجد بني انيف12.jpg&lt;br /&gt;
پرونده:مسجد بني انيف13.jpg&lt;br /&gt;
پرونده:مسجد بني انيف14.jpg&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;/gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
===تصاویر پس از بازسازی===&lt;br /&gt;
&amp;lt;gallery mode=&amp;quot;packed&amp;quot; heights=&amp;quot;150px&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
پرونده:مسجد بني انيف05.jpg&lt;br /&gt;
پرونده:مسجد بني انيف07.jpg&lt;br /&gt;
پرونده:مسجد بني انيف08.jpg&lt;br /&gt;
پرونده:مسجد بني انيف09.jpg&lt;br /&gt;
پرونده:مسجد بني انيف06.jpg |موقعیت مسجد بنی‌اُنیف  نسبت به مسجد قبا&lt;br /&gt;
&amp;lt;/gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==جستارهای وابسته==&lt;br /&gt;
* [[فهرست مسجدهای مدینه]]&lt;br /&gt;
==پانویس==&lt;br /&gt;
{{پانویس}}&lt;br /&gt;
[[رده:مسجدهای مدینه]]&lt;br /&gt;
[[رده:مسجدهای تاریخی ناموجود مدینه]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Faraji</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A8%D9%86%DB%8C%E2%80%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C%D9%81&amp;diff=53606</id>
		<title>مسجد بنی‌انیف</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A8%D9%86%DB%8C%E2%80%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C%D9%81&amp;diff=53606"/>
		<updated>2023-05-27T12:15:29Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Faraji: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{جعبه اطلاعات بنا&lt;br /&gt;
 | عنوان            =مسجد بنی اُنیف&lt;br /&gt;
 | تصویر            =مسجد بني انيف07.jpg&lt;br /&gt;
 | اندازه تصویر =&lt;br /&gt;
 | پیوند تصویر =&lt;br /&gt;
 | توضیح تصویر =&lt;br /&gt;
 | نام‌های دیگر = مصبح، صبح&lt;br /&gt;
 | مکان =[[عربستان]] * [[مدینه]] * نزدیک مسجد قبا&lt;br /&gt;
 | کاربری = مسجد&lt;br /&gt;
 | بزرگداشت نزد =&lt;br /&gt;
 | وابسته به دین/مذهب =&lt;br /&gt;
 | باورها =&lt;br /&gt;
 | آیین‌ها =&lt;br /&gt;
 | احکام =&lt;br /&gt;
 | زیارت کنندگان =&lt;br /&gt;
 | بازدیدکنندگان =&lt;br /&gt;
 | زمان پایه‌گذاری =&lt;br /&gt;
 | بنیانگذار =&lt;br /&gt;
 | رویدادها =&lt;br /&gt;
 | بازسازی‌ها = 1442 هجری قمری&lt;br /&gt;
 | بازسازی کنندگان =&lt;br /&gt;
 | بخش‌های از میان رفته =&lt;br /&gt;
 | وقایع تاریخی = نماز خواندن [[رسول خدا(ص)]]&lt;br /&gt;
 | متولیان =&lt;br /&gt;
 | مساحت =&lt;br /&gt;
 | طول =&lt;br /&gt;
 | عرض =&lt;br /&gt;
 | ارتفاع =&lt;br /&gt;
 | وضعیت بنا = فعال&lt;br /&gt;
 | گنجایش =&lt;br /&gt;
 | امکانات =&lt;br /&gt;
 | بخش‌های بنا =&lt;br /&gt;
 | معمار =&lt;br /&gt;
 | سبک =&lt;br /&gt;
 | ویژگی‌ها =&lt;br /&gt;
 | گنبدها =&lt;br /&gt;
 | مناره‌ها =&lt;br /&gt;
 | درها =&lt;br /&gt;
 | رواق‌ها =&lt;br /&gt;
 | صحن‌ها =&lt;br /&gt;
 | ایوان‌ها =&lt;br /&gt;
 | گرداننده =&lt;br /&gt;
 | نهاد وابسته =&lt;br /&gt;
 | نهاد نگهدارنده =&lt;br /&gt;
 | مدیر =&lt;br /&gt;
 | روحانی =&lt;br /&gt;
 | نهادهای زیر مجموعه =&lt;br /&gt;
 | ثبت در =&lt;br /&gt;
 | شماره ثبت =&lt;br /&gt;
 | تاریخ ثبت =&lt;br /&gt;
 | وبگاه =&lt;br /&gt;
 | عرض جغرافیایی = 24.43574&lt;br /&gt;
 | طول جغرافیایی = 39.61547&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
مسجد بنی‌اُنیف، یکی از مسجدهای تاریخی [[مدینه|شهر مدینه]] است که در مکان نماز پیامبر(ص) بنا شده است. این مسجد در نزدیکی [[مسجد قبا]] است. مسجد بنی‌اُنیف به مسجد مصبِّح یا صبح نیز شهرت دارد. این مسجد که در طول تاریخ به صورت مخروبه درآمده بود در سال 1442 هجری (2021م.) بازسازی شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==مکان مسجد==&lt;br /&gt;
موقعیت مکانی این مسجد کنار دژهای طایفه بنی‌اُنیف بر فراز تپه‌ای در فاصله چند صد متری جنوب غربی [[مسجد قبا]] در پشت تصفیه خانه آب آشامیدنی قرار دارد.&amp;lt;ref&amp;gt;ر.ک: تاریخ معالم المدینه المنوره، ص ۱۷۵ و ۲۱۷؛ [https://wikihaj.com/index.php?title=پرونده%3Aوفاء_الوفاء_سمهودی_ج۳.pdf&amp;amp;page=245 الوفاء الوفاء، ج۳، ص245-246]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==نام‌های مسجد==&lt;br /&gt;
دلیل نام گذاری این مسجد به بنی‌اُنیف واقع شدن بنای آن در محل سکونت طایفه بنی‌اُنیف است. بنی انیف شاخه ای از قبیله بلی و بنابر نقلی باقیمانده [[عمالقه]] بودند.&amp;lt;ref&amp;gt;تاربخ معالم المدینة المنورة قدیما و حدیثا، ص۲۸&amp;lt;/ref&amp;gt; همچنین به دلیل اقامه نماز صبح توسط پیامبر(ص) به مسجد مصبِّح یا صبح مشهور است.&amp;lt;ref&amp;gt;ر.ک: [https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AF%DB%8C%D9%86%D9%87_%D8%A8%DB%8C%D9%86_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%A7%D8%B6%DB%8C_%D9%88_%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%A7%D8%B6%D8%B1.pdf&amp;amp;page=269 المدینة بین الماضی و الحاضر، ص 263]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
==داستان مسجد==&lt;br /&gt;
در مورد مسجد سه روایت موجود است:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===روایت اول===&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
پیامبر(ص)  هنگام هجرت به سوی [[مدینه|شهر مدینه]] در محل این مسجد نماز صبح بجا آورد.&amp;lt;ref&amp;gt;ر.ک: [https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AF%DB%8C%D9%86%D9%87_%D8%A8%DB%8C%D9%86_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%A7%D8%B6%DB%8C_%D9%88_%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%A7%D8%B6%D8%B1.pdf&amp;amp;page=267 المدینة بین الماضی و الحاضر، ص 261]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===روایت دوم===&lt;br /&gt;
زمانی که امام علی(ع) بعد از پیامبر(ص) از مکه به مدینه هجرت کرد، پیامبر(ص) در استقبال از او در محل این مسجد نماز صبح گزارد.&amp;lt;ref&amp;gt;المساجد و الاماکن الاثریه ص ۸۴-۸۶&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===روایت سوم===&lt;br /&gt;
رسول خدا (ص) در زمانی که به عیادت  طلحه بن براء &amp;lt;ref&amp;gt;طلحة بن البراء بن عمیر بن وبرة بن ثعلبة بن غنم بن سری بن سلمة ابن أنیف انصاری، از اصحاب پیامبر(ص) که در زمان ایشان از دنیا رفت.&amp;lt;/ref&amp;gt;رفته بود. نزدیک دژهای  طایفه بنی‌اُنیف نماز خواند، بنی‌اُنیف آن مکان را آب می‌پاشیدند  تا موقعیت آن از یادشان نرود و پس از مدتی در آن مکان مسجدی ساختند که همان مسجد بنی‌اُنیف است.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%B9%D8%B1%DB%8C%D9%81_%D8%A8%D9%85%D8%A7_%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA_%D8%A7%D9%84%D9%87%D8%AC%D8%B1%D8%A9.pdf&amp;amp;page=217 التعریف بما انست الهجرة، ص۲۱۷]؛ [https://wikihaj.com/index.php?title=پرونده%3Aوفاء_الوفاء_سمهودی_ج۳.pdf&amp;amp;page=245 الوفاء الوفاء، ج۳، ص245]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==تاریخ مسجد==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
====گزارش‌هاى قديمى====&lt;br /&gt;
گزارش‌های تاریخی، از وجود این مسجد در سده‌های پیشین حکایت دارد.&amp;lt;ref&amp;gt;ر.ک: [https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D9%88%D9%81%D8%A7%D8%A1_%D8%A7%D9%84%D9%88%D9%81%D8%A7%D8%A1_%D8%B3%D9%85%D9%87%D9%88%D8%AF%DB%8C_%D8%AC%DB%B3.pdf&amp;amp;page=245 وفاء الوفا، ج3، ص245]؛ عمدة الاخبار، ص303.&amp;lt;/ref&amp;gt; مطری (۶۷۳‬ق.)&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%B9%D8%B1%DB%8C%D9%81_%D8%A8%D9%85%D8%A7_%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA_%D8%A7%D9%84%D9%87%D8%AC%D8%B1%D8%A9.pdf&amp;amp;page=217 التعریف بما انست الهجرة، ص۲۱۷]&amp;lt;/ref&amp;gt;، فیروزآبادی (۷۲۹‬ق.)&amp;lt;ref&amp;gt; المغانم المطابة، (مخطوط)، شماره برگه 230. &amp;lt;/ref&amp;gt;، ابوالبقاء مکی (854ق.)&amp;lt;ref&amp;gt;سخاوی، الضوء اللامع، ج4، ص85؛ ر.ک: مکی، البحر العمیق فی المناسک (مخطوط)، شماره برگه 164.&amp;lt;/ref&amp;gt;، سمهودی (911ق.)&amp;lt;ref&amp;gt;ر.ک: [https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D9%88%D9%81%D8%A7%D8%A1_%D8%A7%D9%84%D9%88%D9%81%D8%A7%D8%A1_%D8%B3%D9%85%D9%87%D9%88%D8%AF%DB%8C_%D8%AC%DB%B3.pdf&amp;amp;page=245 وفاء الوفا، ج3، ص245]&amp;lt;/ref&amp;gt; و عباسی&amp;lt;ref&amp;gt;عمدة الاخبار، ص203.&amp;lt;/ref&amp;gt;، درباره این مسجد سخن گفته‌اند. علی بن موسی، در ابتدای قرن چهاردهم، این مسجد را این‌گونه توصیف می‌کند:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
بر حره، نزدیک باغی که به «قویم» معروف است، مسجد کوچک بدون سقفی وجود دارد که به مصبح معروف است. هنگامی‌که پیامبر(ص) به همراه ابوبکر (13ق.) به سوی مدینه هجرت کرد، این مسجد بر سر راهشان قرار داشت. &amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D9%88%D8%B5%D9%81_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AF%DB%8C%D9%86%D9%87_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%87.pdf&amp;amp;page=10 وصف المدینة المنورة، ص10.]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
====گزارش‌هاى قرن چهاردهم ====&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
خیاری (1380ق.) نیز درباره این مسجد، می‌گوید: «این مسجد سقف ندارد و کنار مستودعات (انبارهای) غسان، در جنوب غرب قباست. طرف غرب آن، دژ مصبح و ثنیةالوداع قرار گرفته است که پیامبر(ص) در آن، از طرف مردم مکه، استقبال شد.» &amp;lt;ref&amp;gt;تاریخ معالم المدینة المنورة، ص125.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ابراهیم عیاشی نیز درباره این مسجد می‌گوید:&lt;br /&gt;
از آثار برجای مانده از این مسجد، فقط مسجدی یافتم که بر بلندای حره (سنگستان) از سمت جنوب چاهی که نزدیکی آن واقع بود، قرار داشت. امروزه این مکان به مصبح معروف است.... چون پیامبر(ص) صبحگاه در این مکان، نماز خوانده است &amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AF%DB%8C%D9%86%D9%87_%D8%A8%DB%8C%D9%86_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%A7%D8%B6%DB%8C_%D9%88_%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%A7%D8%B6%D8%B1.pdf&amp;amp;page=269 المدینة بین الماضی و الحاضر، ص 263]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
====گزارش‌ مهندس کعکى در دوران معاصر ====&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در ابتداى قرن پانزدهم، اين مسجد چندين بار در معرض خرابى قرار گرفت لکن با همت خيرين، بازسازى‌ شد. آخرين بازسازى‌ مسجد بنى انيف، در سال 1427قمرى (2006م.) بوده است. در اين بازسازى، به‌جهت حفظ موقعيت مسجد، ديوارهاى آن به ارتفاع يک متر و 80 سانتى متر، ديوارچينى شد. مهندس کعکى اين مسجد را  در سال 1413 و  1429 قمرى، بازديد کرده  و از آن عکس گرفته است. &amp;lt;ref&amp;gt;معالم المدينه المنوره بين العماره و التاريخ، الجزء الرابع: تاريخ و عماره المساجد الاثريه القديمه بالمدينه المنوره، ج4، ص 218 - 205.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==گالری==&lt;br /&gt;
===تصاویر قبل از بازسازی===&lt;br /&gt;
&amp;lt;gallery mode=&amp;quot;packed&amp;quot; heights=&amp;quot;150px&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
پرونده:مسجد بني انيف03.jpg&lt;br /&gt;
پرونده:مسجد بني انيف01.jpg&lt;br /&gt;
پرونده:مسجد بني انيف02.jpg&lt;br /&gt;
پرونده:مسجد بني انيف10.jpg&lt;br /&gt;
پرونده:مسجد بني انيف11.jpg&lt;br /&gt;
پرونده:مسجد بني انيف12.jpg&lt;br /&gt;
پرونده:مسجد بني انيف13.jpg&lt;br /&gt;
پرونده:مسجد بني انيف14.jpg&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;/gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
===تصاویر پس از بازسازی===&lt;br /&gt;
&amp;lt;gallery mode=&amp;quot;packed&amp;quot; heights=&amp;quot;150px&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
پرونده:مسجد بني انيف05.jpg&lt;br /&gt;
پرونده:مسجد بني انيف07.jpg&lt;br /&gt;
پرونده:مسجد بني انيف08.jpg&lt;br /&gt;
پرونده:مسجد بني انيف09.jpg&lt;br /&gt;
پرونده:مسجد بني انيف06.jpg |موقعیت مسجد بنی‌اُنیف  نسبت به مسجد قبا&lt;br /&gt;
&amp;lt;/gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==جستارهای وابسته==&lt;br /&gt;
* [[فهرست مسجدهای مدینه]]&lt;br /&gt;
==پانویس==&lt;br /&gt;
{{پانویس}}&lt;br /&gt;
[[رده:مسجدهای مدینه]]&lt;br /&gt;
[[رده:مسجدهای تاریخی ناموجود مدینه]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Faraji</name></author>
	</entry>
</feed>