<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="fa">
	<id>https://wikihaj.com/api.php?action=feedcontributions&amp;feedformat=atom&amp;user=Khaled</id>
	<title>ویکی حج - مشارکت‌های کاربر [fa]</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://wikihaj.com/api.php?action=feedcontributions&amp;feedformat=atom&amp;user=Khaled"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikihaj.com/view/%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%D9%85%D8%B4%D8%A7%D8%B1%DA%A9%D8%AA%E2%80%8C%D9%87%D8%A7/Khaled"/>
	<updated>2026-08-09T22:09:02Z</updated>
	<subtitle>مشارکت‌های کاربر</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.43.0</generator>
	<entry>
		<id>https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C_%D8%AD%D8%AC:%D9%BE%D8%B1%D9%88%DA%98%D9%87_%D9%88%DB%8C%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D8%B4_%D9%88_%D8%AA%D9%82%D8%B3%DB%8C%D9%85_%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%AE%D9%84&amp;diff=55937</id>
		<title>ویکی حج:پروژه ویرایش و تقسیم مداخل</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C_%D8%AD%D8%AC:%D9%BE%D8%B1%D9%88%DA%98%D9%87_%D9%88%DB%8C%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D8%B4_%D9%88_%D8%AA%D9%82%D8%B3%DB%8C%D9%85_%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%AE%D9%84&amp;diff=55937"/>
		<updated>2023-12-14T07:07:10Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Khaled: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;پروژه ویرایش و تقسیم مداخل&#039;&#039;&#039; پروژه‌ای است که مداخل نیازمند به ویرایش را ویرایش، و مداخل بلند که قابلیت دارند را به چند مدخل تقسیم می‌کند.&lt;br /&gt;
==مداخل جدید==&lt;br /&gt;
*[[ارتماس]]: فقیهان شیعه درباره ممنوعیت غسل ارتماسی و فرو بردن تمام سر در آب در زمان احرام بحث کرده‌اند. در مداخل [[پوشاندن سر]] و [[پوشانیدن سر (فتاوای مراجع)]] به آن اشاره شده است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== مداخل بلند نیازمند به تلخیص یا تقسیم==&lt;br /&gt;
مداخل بلندی که لازم است ویرایش و کوتاه‌تر شوند:&lt;br /&gt;
* [[ادنی‌الحل]]&lt;br /&gt;
* [[بوی خوش]]&lt;br /&gt;
* [[پوشاندن صورت]]&lt;br /&gt;
* [[تحلل]]&lt;br /&gt;
* [[تلبیه]]{{شد}}&lt;br /&gt;
* [[بدعت]]&lt;br /&gt;
* [[غزوه احزاب]]&lt;br /&gt;
* [[امرای مکه]]&lt;br /&gt;
* [[امهات المومنین]]&lt;br /&gt;
* [[بنی‌عباس]]&lt;br /&gt;
* [[حجة الوداع]] نیازمند کوتاه شدن است. مقالاتی شاید بتوان از آن استخراج کرد&lt;br /&gt;
* [[اوقات نمازهای نافله]]، که می‌تواند از تقسم [[اوقات نماز]] به دست بیاید.&lt;br /&gt;
* [[بنی‌نضیر]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== نیازمند به ویکی‌سازی و ویرایش ==&lt;br /&gt;
* همه مقالات محرمات احرام باید شناسه مفصلی داشته باشند (البته متناسب با شناسه بودن) که تا جای ممکن جزییات را هم داشته باشد. شناسه‌ها باید به شدت ساده شوند. چون متن مقالات معمولا سنگین و تخصصی است. دست کم شناسه‌ها ساده باشد و عمومی. &lt;br /&gt;
* [[تحصیب]]&lt;br /&gt;
* [[ادنی الحل]]&lt;br /&gt;
* [[ام هانی]]&lt;br /&gt;
* [[بیت العتیق]]&lt;br /&gt;
* [[پلکان کعبه]]&lt;br /&gt;
* [[قبر حضرت علی اکبر(ع)]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== نیازمند به تکمیل ==&lt;br /&gt;
* مقاله [[حج]] نیاز به گسترش دارد. از جمله حج در قرآن که بخش مستقل کوتاهی باید به آن اختصاص داده شود. می‌توان بخش‌های دیگری مثل تاریخ حج، حج در هنر، مسائل اجتماعی و سیاسی و غیره را نیز اضافه کرد. با رعایت اختصار و ارجاع به مقاله اصلی.&lt;br /&gt;
* غازان خان&lt;br /&gt;
* [[عراق]] نیاز به تکمیل دارد&lt;br /&gt;
* [[کعبه]]: جعبه اطلاعات کامل نیست.&lt;br /&gt;
* [[فهرست آثار مرتبط با اربعین]]، بخش پانویس و منبع ندارد&lt;br /&gt;
* [[مسعی]] فقط از یک منبع و بدون ارجاع نگاشته شده نیاز به  تکمیل و ویرایش و اضافه شدن منابع جدید دارد&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==افزایش و تکمیل مقالات بر اساس مقالات پژوهشی==&lt;br /&gt;
* مقاله‌ [[بیت‌الاحزان]] باید بر اساس مقاله آقای خامه یار بازنویسی شود. یا حداقل نظریه آقای خامه‌یار به مقاله بیت‌الاحزان اضافه شود. [https://journal.hzrc.ac.ir/article_252111_7331ab89c217a52ebce76ff0d1dc11aa.pdf این مقاله در اینجا است.]&lt;br /&gt;
* [https://journal.hzrc.ac.ir/article_242775_405afa238b4ec20b78a24048cfa48187.pdf مقاله پژوهشی نو درباره تربت حسینی] خوانده شود و مدخل [[تربت]] بر اساس آن مقاله بازنگری شود. اگر حرف جدیدی دارد در مدخل تربت اضافه شود. &lt;br /&gt;
* نتایج [https://journal.hzrc.ac.ir/article_253879_02f3a23b1a965cd788c96a6267a258dd.pdf مقاله بررسی فقهی نقش مسجدالحرام در احرام حج تمتع] را میتوان به مقاله [[مسجدالحرام]] اضافه کرد. یا به مقالات مرتبط دیگر مثل مقاله [[احرام]]&lt;br /&gt;
* نتایج مقاله [https://journal.hzrc.ac.ir/article_253874_0820e0674ede2be80af73f894692096a.pdf مانعیت دین از وجوب حج]  را می‌توان در مقاله استطاعت یا مقالات مرتبط دیگر اضافه کرد و به مقاله ارجاع داد. حتی شاید بر اساس این مقاله بتوان در مقاله استطاعت تیتری با عنوان بدهی یا دین اضافه کرد. یا حتی مقاله مستقل ساخت&lt;br /&gt;
* صفحه زیارتنامه امام رضا را شاید بتوان بر اساس این مقاله ساخت : [https://journal.hzrc.ac.ir/article_253876_29a586ab53eb416f3ef179ce27f2bc74.pdf واکاوی جایگاه و اعتبار زیاتنامه امام رضا]&lt;br /&gt;
* شاید بتوان تیتری با عنوان صوفیه و بقیع در مقاله بقیع ایجاد کرد. بر اساس این مقاله:‌ [https://journal.hzrc.ac.ir/article_253555_34f1a28246888ae03a22b74ea725f91c.pdf اهتمام صوفیه به زیارت بقیع]&lt;br /&gt;
* از مقاله [http://miqat.hajj.ir/article_147285_4bcf970a547b351cb68661310d6084ef.pdf موالات در طواف] شاید بتوان در مقاله طواف استفاده کرد.&lt;br /&gt;
* از [http://miqat.hajj.ir/article_147294_bb825ab69bb3990d864d01da05853ad9.pdf این مقاله] در مقاله [[زمزم]] میشه استفاده کرد. خود مقاله زمزم نیاز به کوتاه کردن دارد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== مقاله‌های با برچسب ویرایش ==&lt;br /&gt;
* [[شعب ابی‌طالب]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== ناوبری‌ها ==&lt;br /&gt;
===ناوبری برای مکه===&lt;br /&gt;
مدخل [[مکه]] ناوبری ندارد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== ناوبری احرام ===&lt;br /&gt;
* [[الگو:احکام احرام عمودی]] {{شد}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== ناوبری میقات‌ها ===&lt;br /&gt;
* [[الگو:میقات‌های حج عمودی]]{{شد}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== ناوبری طواف ===&lt;br /&gt;
* [[الگو:طواف عمودی]]{{شد}}&lt;br /&gt;
=== ناوبری کعبه ===&lt;br /&gt;
* [[الگو:کعبه عمودی]]{{شد}}&lt;br /&gt;
* در مدخل باب الکعبه، ناوبری کعبه اضافه شد. این مدخل ناوبری «بناهای کعبه» داشت که موضوعش همان موارد ناوبری کعبه است. و به نوعی تکراری است.&lt;br /&gt;
* ناوبری کعبه می‌تونه سه بخش بشه:&lt;br /&gt;
**بیرون کعبه: پرده و..&lt;br /&gt;
**درون کعبه: ستون و..&lt;br /&gt;
**مرتبط با کعبه یا سایر موارد: حجر و..&lt;br /&gt;
* ارکان کعبه چرا در ناوبری کعبه آمده؟ چون رکن‌ها در ناوبری هست، نیازی به ارکان نیست.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== ناوبری مستحبات حج ===&lt;br /&gt;
* [[اشتراط تحلل]]&lt;br /&gt;
* [[تقبیل]]&lt;br /&gt;
*‌ [[تهلیل]]&lt;br /&gt;
*‌ [[تکبیر]]&lt;br /&gt;
*‌ [[تحصیب]]&lt;br /&gt;
* [[غسل]]&lt;br /&gt;
* [[صلوات]]&lt;br /&gt;
* [[وداع با کعبه]]&lt;br /&gt;
* [[طواف وداع]]&lt;br /&gt;
* [[طواف مستحب]]&lt;br /&gt;
* [[سوغات]]&lt;br /&gt;
* [[صدقه]]&lt;br /&gt;
* [[ولیمه]]&lt;br /&gt;
* [[حج پیاده]]&lt;br /&gt;
* [[اضطباع]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== ناوبری مکروهات حج ===&lt;br /&gt;
* [[احتباء]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== روزهای مشهور ذی‌الحجه ===&lt;br /&gt;
* [[ترویه]]&lt;br /&gt;
* [[ایام تشریق]] ۱۱ تا ۱۳ ذی‌الحجه&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== ناوبری قربانی ===&lt;br /&gt;
* [[ایام نحر]]&lt;br /&gt;
* [[ذبح]]&lt;br /&gt;
*‌ [[قربانی خارج از منا]]&lt;br /&gt;
* [[اشعار و تقلید]]&lt;br /&gt;
* [[تجلیل هدی]]&lt;br /&gt;
* [[بدنه]]&lt;br /&gt;
* [[قربانگاه معیصم]]&lt;br /&gt;
==برای ترجمه عربی==&lt;br /&gt;
* [[حج انبیا]]{{شد}}&lt;br /&gt;
* [[مولد فاطمه]]{{شد}}&lt;br /&gt;
* [[مسجد بنی عبدالاشهل]]{{شد}}&lt;br /&gt;
* [[حجره شریفه]]{{شد}}&lt;br /&gt;
* [[ضریح رسول الله]]{{شد}}&lt;br /&gt;
* [[مسجد شجره (مدینه)|مسجد شجره]]{{شد}}&lt;br /&gt;
* [[روضةالنبی|روضه‌النبی]]{{شد}}&lt;br /&gt;
* [[ستون قرعه]]{{شد}}&lt;br /&gt;
* [[ستون مربعة القبر]]&lt;br /&gt;
* [[ستون تهجد]]&lt;br /&gt;
* [[ستون مخلقه]]&lt;br /&gt;
* [[ستون وفود]]&lt;br /&gt;
* [[ستون حرس]]&lt;br /&gt;
* [[مزدلفه]]&lt;br /&gt;
* [[اهداف و آثار حج]]&lt;br /&gt;
* [[مسجد بنی‌انیف|مسجد بنی انیف]]&lt;br /&gt;
* [[ستون توبه]]&lt;br /&gt;
* [[ستون سریر]]&lt;br /&gt;
* [[حجره رسول‌الله|حجره رسول الله]]&lt;br /&gt;
* [[آدم]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ترجمه به انگلیسی==&lt;br /&gt;
* [[حج انبیا]] {{شد}}&lt;br /&gt;
* [[خانه حضرت خدیجه]]{{شد}}&lt;br /&gt;
* [[مولد فاطمه]]{{شد}}&lt;br /&gt;
* [[قبه الوحی]]{{شد}}&lt;br /&gt;
* [[مولد النبی]]{{شد}}&lt;br /&gt;
* [[محراب سلیمانی]]{{شد}}&lt;br /&gt;
* [[محراب پیامبر]]{{شد}}&lt;br /&gt;
* [[خانه فاطمه زهراء|خانه فاطمه]]{{شد}}&lt;br /&gt;
* [[حجر اسماعیل]]{{شد}}&lt;br /&gt;
* [[مسجد ثنایا]]{{شد}}&lt;br /&gt;
* [[مسجد سجده]]{{شد}}&lt;br /&gt;
* [[مسجد سقیا]]{{شد}}&lt;br /&gt;
* [[اعمال حج تمتع]]{{شد}}&lt;br /&gt;
* [[ستون قرعه]]&lt;br /&gt;
* [[ستون مربعة القبر]]&lt;br /&gt;
* [[ستون تهجد]]&lt;br /&gt;
* [[ستون مخلقه]]&lt;br /&gt;
* [[ستون وفود]]&lt;br /&gt;
* [[ستون حرس]]&lt;br /&gt;
* [[مزدلفه]]&lt;br /&gt;
* [[اهداف و آثار حج]]&lt;br /&gt;
* [[مسجد بنی‌انیف|مسجد بنی انیف]]&lt;br /&gt;
* [[ستون توبه]]&lt;br /&gt;
* [[ستون سریر]]&lt;br /&gt;
* [[حجره رسول‌الله|حجره رسول الله]]&lt;br /&gt;
* [[آیه حج]]&lt;br /&gt;
* [[آدم]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Khaled</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikihaj.com/index.php?title=%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%B3%D8%A7%D8%B2%DB%8C_%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%DB%8C_(%D8%B9%D8%AB%D9%85%D8%A7%D9%86_%D8%A8%D9%86_%D8%B9%D9%81%D8%A7%D9%86)&amp;diff=53959</id>
		<title>بازسازی مسجد النبی (عثمان بن عفان)</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikihaj.com/index.php?title=%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%B3%D8%A7%D8%B2%DB%8C_%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%DB%8C_(%D8%B9%D8%AB%D9%85%D8%A7%D9%86_%D8%A8%D9%86_%D8%B9%D9%81%D8%A7%D9%86)&amp;diff=53959"/>
		<updated>2023-06-18T14:03:56Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Khaled: /* منابع */&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;بازسازی مسجدالنبی در خلافت عثمان بن عفان&#039;&#039;&#039; شش سال پس از شروع [[خلافت]] او آغاز شد. در این بازسازی [[مسجد النبی|مسجدالنبی]] از سه جهت شمال، جنوب و غرب توسعه پیدا کرد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
بنابر روایاتی دلیل بازسازی [[مسجد]] در زمان عثمان را شکایت مردم از کوچک‌ بودن فضا و خرابی [[ستون‌های مسجدالنبی|ستون‌های مسجد]] دانسته‌اند؛ روایاتی دیگر حاکی از آنند که مردم موافق [[بازسازی مسجدالنبی|توسعه مسجد]] نبودند و عثمان با نقل سخنی از [[پیامبر(ص)]] درباره ثواب ساخت مسجد، مردم را راضی به گسترش مسجدالنبی کرد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در این بازسازی معماری مسجدالنبی تغییراتی پیدا کرد. کاربرد سنگ به جای خشت در مصالح از جمله این تغییرات بود. ستون‌ها نیز به جای چوب با سنگ ساخته شدند. سقف‌ها با چوب ساج ساخته و دیوارها نیز با گچ، سفید شد. برای حفاظت از خلیفه در هنگام نماز، مقصوره‌ای (دیواره‌) در اطراف محل [[محراب]] از خشت ساخته شد که [[عثمان]] در هنگام نماز در آنجا می‌ایستاد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==تاریخ شروع بازسازی==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[عثمان بن عفان]] از سال 24 تا 35 قمری خلیفه بود.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=پرونده%3Aالمدينه_المنوره_تطورها_العمراني.pdf&amp;amp;page=64 المدینه المنوره، ص 64]؛ [https://wikihaj.com/index.php?title=پرونده%3Aالمدينه_المنوره_تطورها_العمراني.pdf&amp;amp;page=65 المدینه المنوره، ص 65]&amp;lt;/ref&amp;gt; گزارش‌ها درباره تاریخ شروع بازسازی مسجدالنبی گوناگون است. منابع گوناگون سال‌های 24، 27، 29 و 30 را ذکر کرده‌اند.&amp;lt;ref&amp;gt;نک: [https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%D9%88%D9%8A_%D8%B9%D8%A8%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%8A%D8%AE.pdf&amp;amp;page=95 المسجدالنبوی عبر التاریخ، ص 95]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
== دلایل بازسازی و توسعه ==&lt;br /&gt;
برخی انگیزه عثمان برای بازسازی [[مسجد]] را شکایت مردم از کوچک‌ بودن فضای مسجد و خرابی [[ستون‌های مسجدالنبی]] دانسته‌اند.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=پرونده%3Aعمارة_و_توسعة_المسجد_النبوی_الشریف_عبر_التاریخ.pdf&amp;amp;page=92 عمارة و توسعة المسجد النبوی الشریف عبر التاریخ، ص ۹۲]&amp;lt;/ref&amp;gt; بر اساس این روایات عثمان در هنگام [[بازسازی مسجدالنبی|توسعه مسجد]] با مردم مشورت کرد و همگی به تخریب و توسعه مسجد رأی دادند.&amp;lt;ref&amp;gt;الدرة الثمینة فی اخبار المدینة، ص 308&amp;lt;/ref&amp;gt; اما بنابر روایاتی دیگر مردم مخالف توسعه مسجد بودند و می‌خواستند به همان شکل سابق باقی بماند{{یادداشت|فکره الناس ذلک و احبوا ان یَدَعَه علی هیئة (وفاء الوفاء، ج۲، ص۲۴۹.)}} و عثمان برای راضی کردن این گروه روایتی از [[حضرت محمد(ص)|پیامبر(ص)]] در ثواب بنا کردن مسجد نقل کرد.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=پرونده%3Aوفاء_الوفاء_سمهودی_ج۲.pdf&amp;amp;page=249 وفاء الوفاء، ج۲، ص ۲۴۹]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
==گسترش مسجد==&lt;br /&gt;
بر اساس بررسی برخی پژوهشگران، مسجد در این بازسازی حدود 23% گسترش یافت.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=پرونده%3Aالمدينه_المنوره_تطورها_العمراني.pdf&amp;amp;page=65 المدینه المنوره، ص 65]&amp;lt;/ref&amp;gt; در این بازسازی مسجدالنبی از سه جهت [[قبله]] (جنوب)، شمالی و غربی توسعه پیدا کرد. اما به دلیل قرار داشتن خانه [[امهات المؤمنین|همسران پیامبر(ص)]] در دیوار شرقی، تاریخ‌نگاران اتفاق نظر&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%D9%88%D9%8A_%D8%B9%D8%A8%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%8A%D8%AE.pdf&amp;amp;page=95 المسجدالنبوی عبر التاریخ، ص۹۳.]&amp;lt;/ref&amp;gt; دارند که خلیفه سوم، مسجد را از جهت شرقی گسترش نداد.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=پرونده%3Aالمدينه_المنوره_تطورها_العمراني.pdf&amp;amp;page=65 المدینه المنوره، ص65]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== خانه‌های اطراف مسجد در طرح توسعه ===&lt;br /&gt;
گسترش [[مسجد النبی]]، نیازمند اضافه‌شدن خانه‌های اطراف مسجد بود؛ لذا [[عثمان بن عفان|عثمان]] خانه [[حَفْصة بن عُمر بن خطاب|حَفْصه]] دختر [[عمر بن خطاب]] در سمت جنوب، قسمتی از خانه [[مروان بن حکم]] (که صاحب بخشی از خانه [[عباس بن عبدالمطلب]] بود) و جزئی از خانه [[جعفر بن ابی طالب|جعفر بن ابی‌طالب]] را خرید و به طرح [[بازسازی مسجدالنبی|توسعه مسجد]] افزود.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%D9%88%D9%8A_%D8%B9%D8%A8%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%8A%D8%AE.pdf&amp;amp;page=104 المسجدالنبوی عبر التاریخ، ص۱۰۴-۱۰۵.]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== ویژگی‌های توسعه دوره عثمان==&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;مساحت:&#039;&#039;&#039; طول مسجد در حدود 160 ذراع (79/68متر) بیشتر شد. 9 ذراع در جهت قبله (یک رواق) و 9 ذراع در جهت شمالی به مسجد افزوده شد. عرض مسجد 118 ذراع (58/76 متر) یعنی در حدود 9 ذراع (یک رواق) به جهت غربی مسجد افزوده شد.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=پرونده%3Aالمدينه_المنوره_تطورها_العمراني.pdf&amp;amp;page=65 المدینه المنوره، ص 65]&amp;lt;/ref&amp;gt; بدین ترتیب از آن پس مسجد 5 رواق موازی در دیوار جنوبی داشت.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=پرونده%3Aالمدينه_المنوره_تطورها_العمراني.pdf&amp;amp;page=65 المدینه المنوره، ص 65]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[پرونده:مسجدالنبی بازسازی خلافت عثمان.png|وسط|بی‌قاب|450px|جایگزین]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;مصالح:&#039;&#039;&#039; در این دوره از سنگ به جای خشت استفاده شد. مسجد با سنگ‌های تراشیده و گچ ساخته شد.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=پرونده%3Aعمارة_و_توسعة_المسجد_النبوی_الشریف_عبر_التاریخ.pdf&amp;amp;page=94 عمارة و توسعة المسجد النبوی الشریف عبر التاریخ، ص94]&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=پرونده%3Aالمدينه_المنوره_تطورها_العمراني.pdf&amp;amp;page=65 المدینه المنوره، ص 65]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;ستون‌ها:&#039;&#039;&#039; ستون‌ها به‌جای چوب با سنگ تراشیده‌ شده ساخته شدند و برای اینکه قطعه سنگ‌ها به درستی به هم بچسبند از قطعات آهن و سرب گداخته استفاده شد.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=پرونده%3Aعمارة_و_توسعة_المسجد_النبوی_الشریف_عبر_التاریخ.pdf&amp;amp;page=94 عمارة و توسعة المسجد النبوی الشریف عبر التاریخ، ص 94]&amp;lt;/ref&amp;gt; &amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=پرونده%3Aالمدينه_المنوره_تطورها_العمراني.pdf&amp;amp;page=65 المدینه المنوره، ص 65]&amp;lt;/ref&amp;gt;این شیوه در معماری بیزانس و نیز در [[مسجد الاقصی]] دیده شده است.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=پرونده%3Aالمدينه_المنوره_تطورها_العمراني.pdf&amp;amp;page=65 المدینه المنوره، ص65]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;سقف:&#039;&#039;&#039; سقف از چوب ساج ساخته شد که سوار بر پل‌های چوبی متکی بر ستون‌ها بود.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=پرونده%3Aالمدينه_المنوره_تطورها_العمراني.pdf&amp;amp;page=65 مدینه منوره، ص 65]&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;دیوارها:&#039;&#039;&#039; دیوار‌ها را با گچ، سفید کردند. در دیوار شرقی و غربی نیز دو طاق ایجاد گردید. در دیوار شرقی و غربی پنجره‌ای نصب شد و گفته شده این پنجره ها در قسمت بالای دیوار بوده است.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=پرونده%3Aالمدينه_المنوره_تطورها_العمراني.pdf&amp;amp;page=65 المدینه المنوره، ص65]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;درها:&#039;&#039;&#039; درهای مسجد در دوره عثمان تغییری نکردند و همان شش در زمان [[بازسازی مسجدالنبی (عمر بن خطاب)|عمر]]، در معماری این دوره نیز باقی‌ ماند.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=پرونده%3Aالمدينه_المنوره_تطورها_العمراني.pdf&amp;amp;page=65 المدینه المنوره، ص 65]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;محراب:&#039;&#039;&#039; در اطراف محل [[محراب]]، مقصوره‌ای{{یادداشت|مقصوره، دیواره یا مکانی بسته مثل غرفه است که دور محراب مسجد که امام در آن نماز می‌خواند، بنا شد.(المسجدالنبوی عبر التاریخ، محمد سید الوکیل، دار المجتمع للنشر و التوزیع، جده، چاپ اول، ۱۴۰۹ق، ص۱۰۵.)}} از خشت ساختند و پنجره‌هایی در آن قرار دادند که مردم در هنگام نماز از آنجا [[امام جماعت]] را ببینند.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=پرونده%3Aالمدينه_المنوره_تطورها_العمراني.pdf&amp;amp;page=65 المدینه المنوره، ص 65]&amp;lt;/ref&amp;gt; این کار پس از قتل [[عمر بن خطاب|عُمر]] و به منظور حفاظت از [[عثمان بن عفان|عثمان]] صورت گرفت.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=پرونده%3Aالمدينه_المنوره_تطورها_العمراني.pdf&amp;amp;page=66 المدینه المنوره، ص 66]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== جستارهای وابسته ==&lt;br /&gt;
* [[بازسازی مسجدالنبی (عمر بن خطاب)]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==پانویس==&lt;br /&gt;
{{پانویس}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==منابع==&lt;br /&gt;
{{منابع}}&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;الدرة الثمینة فی اخبار المدینة&#039;&#039;&#039;، محمد بن النجار، تحقیق صلاح الدین بن عباس شکر، مدینه، مرکز بحثو و دراسات المدینه المنوره، ۱۴۲۶ق.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;عمارة و توسعة المسجد النبوی الشریف عبر التاریخ&#039;&#039;&#039;، ناجی محمد حسن عبدالقادر الانصاری، نادی المدینه المنوره الادبی، ۱۹۹۶م.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;المدينه المنوره تطورها العمراني و تراثها فی المعماری&#039;&#039;&#039;،‌صالح لمعی مصطفی، دارالنهضه العربیه، بیروت، 1981م.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;المسجدالنبوی عبر التاریخ&#039;&#039;&#039;، محمد سید الوکیل، دار المجتمع للنشر و التوزیع، جده، چاپ اول، ۱۴۰۹ق.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;وفاء الوفاء باخبار دار المصطفی&#039;&#039;&#039;، علی بن عبدالله السمهودی، تحقیق قاسم السامرائی، موسسه الفرقان للتراث الاسلامی، 2001م.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{پایان}}&lt;br /&gt;
* [[رده:بازسازی مسجدالنبی]]&lt;br /&gt;
[[رده:مقاله‌های تکمیل‌شده]]&lt;br /&gt;
[[ar:توسعة المسجد النبوي(عثمان بن عفان)]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Khaled</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikihaj.com/index.php?title=%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%B3%D8%A7%D8%B2%DB%8C_%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%DB%8C_(%D8%B9%D9%85%D8%B1_%D8%A8%D9%86_%D8%AE%D8%B7%D8%A7%D8%A8)&amp;diff=52707</id>
		<title>بازسازی مسجدالنبی (عمر بن خطاب)</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikihaj.com/index.php?title=%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%B3%D8%A7%D8%B2%DB%8C_%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%DB%8C_(%D8%B9%D9%85%D8%B1_%D8%A8%D9%86_%D8%AE%D8%B7%D8%A7%D8%A8)&amp;diff=52707"/>
		<updated>2023-04-18T17:35:56Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Khaled: /* ویژگی‌های این بازسازی */&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;بازسازی مسجد النبی در زمان عمر بن خطاب&#039;&#039;&#039;، نخستین عملیات توسعه [[مسجد النبی|مسجدالنبی]] بعد از وفات [[پیامبر اسلام(ص)]] بود. در این توسعه، مساحت مسجد حدود هفتاد درصد نسبت به بنای قبلی افزایش یافت. برای این کار تعدادی از خانه‌های اطراف [[مسجد النبی|مسجدالنبی]] به مساحت مسجد اضافه شد. مسجد در جهات غرب، شمال و جنوب گسترش یافت. در این بازسازی [[صفه]] تخریب شد و حیاط مسجد سنگفرش شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== تصمیم گسترش مسجد ==&lt;br /&gt;
[[عمر بن خطاب]]، دومین خلیفه بعد از [[حضرت محمد(ص)]]، در سال ۱۷ هجرت یعنی 4 سال پس از آغاز خلافتش مسجد را بازسازی و مساحت آن را گسترش داد.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%D9%88%D9%8A_%D8%B9%D8%A8%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%8A%D8%AE.pdf&amp;amp;page=65 المسجد النبوی عبر التاریخ، ص ۶۵-۶۶]&amp;lt;/ref&amp;gt; او تصمیم خود برای توسعه مسجد را مستند به سخنی از پیامبر کرد که در آن گسترش مسجد را لازم دانسته بود (ینبغی ان یُزاد المسجد).&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D9%88%D9%81%D8%A7%D8%A1_%D8%A7%D9%84%D9%88%D9%81%D8%A7%D8%A1_%D8%B3%D9%85%D9%87%D9%88%D8%AF%DB%8C_%D8%AC%DB%B2.pdf&amp;amp;page=225 وفاء الوفاء، ج۲، ص ۲۲۵]&amp;lt;/ref&amp;gt; همچنین علت این تصمیم عمر را افزایش جمعیت مدینه دانسته‌اند.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D9%88%D9%81%D8%A7%D8%A1_%D8%A7%D9%84%D9%88%D9%81%D8%A7%D8%A1_%D8%B3%D9%85%D9%87%D9%88%D8%AF%DB%8C_%D8%AC%DB%B2.pdf&amp;amp;page=226 وفاءالوفاء، ج۲، ص ۲۲۶]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
===جهت قبله===&lt;br /&gt;
پس از عمر و عثمان هیچ کس از خلفا و سلاطین و ملوک تا به امروز مسجدالنبی را از جانب قبله توسعه نداده است.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A9_%D9%88_%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%D9%88%DB%8C_%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D9%81_%D8%B9%D8%A8%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE.pdf&amp;amp;page=89 عمارة و توسعة المسجد النبوی الشریف عبر التاریخ، ص۸۹.]&amp;lt;/ref&amp;gt; هنگامی که عمر خواست مکان قبله را در دیواری که در توسعه مسجد کشیده بود، معین کند، از صحابه رسول خد(ص) خواست تا در وضع قبله، حاضر و ناظر باشند.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A9_%D9%88_%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%D9%88%DB%8C_%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D9%81_%D8%B9%D8%A8%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE.pdf&amp;amp;page=89 عمارة و توسعة المجسد النبوی الشریف عبر التاریخ، ص۸۹-۹۰.]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== افزودن خانه‌های اطراف مسجد ==&lt;br /&gt;
در این بازسازی برای گسترش مساحت مسجدالنبی، خانه‌های اطراف مسجد تخریب شدند. گفته شده که در این بازسازی [[خانه ابوبکر]] و [[عبدالله بن جعفر]] و خانه [[اسامه بن زید|اسامه]] و [[زید بن حارثه]] و [[خانه عباس]] به مسجد اضافه شد.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A9_%D9%88_%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%D9%88%DB%8C_%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D9%81_%D8%B9%D8%A8%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE.pdf&amp;amp;page=87 عمارة و توسعة المجسد النبوی الشریف عبر التاریخ، ص 87]&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
بیشتر مورخان بر‌آنند که عمر خانه‌های [[امهات المؤمنین|همسران پیامبر]] را به مسجد اضافه نکرد و مسجد را تنها از جهات غرب و شمال و جنوب گسترش داد.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%D9%88%D9%8A_%D8%B9%D8%A8%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%8A%D8%AE.pdf&amp;amp;page=67 المسجد النبوی عبر التاریخ، ص ۶۷]&amp;lt;/ref&amp;gt; این در حالی است که خانه برخی از همسران پیامبر در شمال و جنوب مسجدالنبی بود. سمهودی با توجه به این موضوع، این حدس را مطرح می‌کند که شاید عمر مسجد را توسعه داده ولی خانه‌های همسران پیامبر در شمال مسجد را تخریب نکرده و خانه‌ها داخل مسجد قرار گرفته بدون اینکه تخریب شود.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D9%88%D9%81%D8%A7%D8%A1_%D8%A7%D9%84%D9%88%D9%81%D8%A7%D8%A1_%D8%B3%D9%85%D9%87%D9%88%D8%AF%DB%8C_%D8%AC%DB%B2.pdf&amp;amp;page=239 وفاء الوفاء، ج۲، ص ۲۳۹]&amp;lt;/ref&amp;gt; برخی پژوهشگران چنین حدسی را پذیرفتنی ندانسته و در عوض این احتمال را مطرح کرده‌اند که جز در جهت شرقی، خانه‌های همسران رسول‌الله به مسجد نچسبیده بود؛ به عبارت دیگر فاصله یا خیابانی بین مسجد و خانه‌ها در شمال و جنوب مسجد وجود داشت که این فاصله در توسعه عمر به مسجد ملحق شد.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%D9%88%D9%8A_%D8%B9%D8%A8%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%8A%D8%AE.pdf&amp;amp;page=71 المسجد النبوی عبر التاریخ، ص ۷۱]&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== اختلاف با عباس ===&lt;br /&gt;
عباس بن عبدالمطلب در آغاز به درخواست عمر برای بخشیدن یا فروختن خانه‌اش موافقت نکرد. او [[ابی بن کعب]] را بین خود و عمر حکم کرد و ابی هم عمر را از اجبار کردن عباس به فروش یا بخشیدن خانه منع کرد. هنگامی که عمر از این کار منصرف شد، عباس خانه‌اش را برای گسترش مسجد صدقه داد.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=پرونده%3Aوفاء_الوفاء_سمهودی_ج۲.pdf&amp;amp;page=227 وفاءالوفاء،ج۲، ص ۲۲۷-۲۲۸]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ویژگی‌های این بازسازی==&lt;br /&gt;
[[پرونده:پلان مسجدالنبی دوران عمر.jpg|وسط|بی‌قاب|450px|جایگزین=مراحل توسعه مسجد قبل از تغییر قبله]]&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;مساحت:&#039;&#039;&#039; در این توسعه عرض مسجد از شرق به غرب بیش از 1۲۰ ذراع (در حدود ۶۰ متر) و طول آن به 140 ذراع (69/70 متر) رسید و مسجد تا حدود 71% نسبت به ساختمان قبلی گسترش یافت.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A9_%D9%88_%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%D9%88%DB%8C_%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D9%81_%D8%B9%D8%A8%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE.pdf&amp;amp;page=85 عمارة و توسعة المسجد النبوی الشریف عبر التاریخ، ص۸۵.]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;مصالح:&#039;&#039;&#039; در معماری جدید از تنه نخل برای ستون‌ها، خشت برای دیوارها و گل برای بام و رواق‌های چهارگانه استفاده شد.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AF%D9%8A%D9%86%D9%87_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%87_%D8%AA%D8%B7%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%8A.pdf&amp;amp;page=63 المدینه المنوره، ص 63]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;تخریب صفه:&#039;&#039;&#039; [[صفه|صُفّه]]، در شمال مسجد واقع بود و در اثر توسعه مسجد ویران شد.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AF%D9%8A%D9%86%D9%87_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%87_%D8%AA%D8%B7%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%8A.pdf&amp;amp;page=63 المدینه المنوره، ص 63]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;ارتفاع سقف:&#039;&#039;&#039; در این بازسازی سقف مسجد به 11ذراع (5/48متر) و ارتفاع سقف (دیوار و پوشش) به 2ذارع (در حدود 1 متر) رسید.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AF%D9%8A%D9%86%D9%87_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%87_%D8%AA%D8%B7%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%8A.pdf&amp;amp;page=63 المدینه المنوره، ص 63]&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;ستون‌های تازه:&#039;&#039;&#039; سقف مسجد بالاتر برده شد و به تناسب آن ستون‌های جدیدی که از تنه درخت خرما بود، جایگزین ستون‌های قدیمی شد.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=پرونده:عمارة_المسجد_النبوی_منذ_إنشائه_حتی_نهایة_العصر_المملوکی.pdf&amp;amp;page=81 عمارة المسجد النبوی، ص ۸۶]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;ارتفاع دیوارها:&#039;&#039;&#039; دیوار اطراف بام مسجد به ارتفاع سه ذراع که پی آن از سنگ بود ساخته شد.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AF%D9%8A%D9%86%D9%87_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%87_%D8%AA%D8%B7%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%8A.pdf&amp;amp;page=63 المدینه المنوره، ص 63]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;سنگفرش:&#039;&#039;&#039; زمین مسجد با سنگریزه‌هایی که از [[وادی عقیق]] آورده بودند، پوشانده شد.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=پرونده:عمارة_المسجد_النبوی_منذ_إنشائه_حتی_نهایة_العصر_المملوکی.pdf&amp;amp;page=84 عمارة المسجد النبوی، ص ۸۹]&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A9_%D9%88_%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%D9%88%DB%8C_%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D9%81_%D8%B9%D8%A8%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE.pdf&amp;amp;page=90 عمارة و توسعة المجسد النبوی الشریف عبر التاریخ، ص ۹۰-۹۱]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;روشنایی:&#039;&#039;&#039; برای روشنایی مسجد تغییرایی صورت گرفت&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AF%D9%8A%D9%86%D9%87_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%87_%D8%AA%D8%B7%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%8A.pdf&amp;amp;page=63 المدینه المنوره، ص 63]&amp;lt;/ref&amp;gt;و در ایام اجتماع مردم، مسجد را خوشبو می‌کردند.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AF%D9%8A%D9%86%D9%87_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%87_%D8%AA%D8%B7%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%8A.pdf&amp;amp;page=63 المدینه المنوره، ص 63]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;زینت نکردن مسجد:&#039;&#039;&#039; عمر در بنای مسجد زینتی به کار نبرد و از به کار بردن رنگ‌های قرمز و زرد جلوگیری کرد.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AF%D9%8A%D9%86%D9%87_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%87_%D8%AA%D8%B7%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%8A.pdf&amp;amp;page=64 المدینه المنوره، ص 64]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ساخت درهای جدید==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در این بازسازی سه درِ دیگر به مسجد گشوده شد و مسجد جمعا دارای 6 در شد.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=پرونده%3Aوفاء_الوفاء_سمهودی_ج۲.pdf&amp;amp;page=240 وفاء الوفاء، ج۲، ص ۲۴۰]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
درهای جدید در دیوار شمالی، دیوار شرقی (باب النساء) و دیوار غربی (باب مروان و بعدا باب السلام) ساخته شدند.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AF%D9%8A%D9%86%D9%87_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%87_%D8%AA%D8%B7%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%8A.pdf&amp;amp;page=64 المدینه المنوره، 64]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== بطیحاء ==&lt;br /&gt;
گفته شده که در هنگام توسعه مسجد، در جانب شمال شرق مسجد جایی مانند یک تالار بزرگ ساخته و «بُطَیحاء» نامیده شد. کف آن را با ریگ‌های منطقه «عرصة الحمراء» پوشاندند. عمر دستور داد که هر کس می‌خواهد در امور دنیا صحبت کند به آنجا برود تا در مسجد هیاهو نشود.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=پرونده%3Aوفاء_الوفاء_سمهودی_ج۲.pdf&amp;amp;page=244 وفاءالوفاء، ج۲، ص 244]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A9_%D9%88_%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%D9%88%DB%8C_%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D9%81_%D8%B9%D8%A8%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE.pdf&amp;amp;page=91 عمارة و توسعة المجسد النبوی الشریف عبر التاریخ، ص ۹۱]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== جستارهای وابسته ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* [[مسجد النبی|مسجدالنبی]]&lt;br /&gt;
* [[بازسازی مسجدالنبی]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==پانویس==&lt;br /&gt;
{{پانویس}}&lt;br /&gt;
==منابع==&lt;br /&gt;
{{منابع}}&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;عمارة و توسعة المسجد النبوی الشریف عبر التاریخ&#039;&#039;&#039;، ناجی محمد حسن عبدالقادر الانصاری، نادی المدینه المنوره الادبی، ۱۹۹۶م.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;المدينه المنوره تطورها العمراني و تراثها فی المعماری&#039;&#039;&#039;،‌صالح لمعی مصطفی، دارالنهضه العربیه، بیروت، 1981م.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*&#039;&#039;&#039;المسجد النبوی عبر التاریخ&#039;&#039;&#039;، محمد السید الوکیل، دار المجتمع للنشر و التوزیع، ۱۹۷۷م.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;وفاء الوفاء باخبار دار المصطفی&#039;&#039;&#039;، علی بن عبدالله السمهودی، تحقیق قاسم السامرائی، موسسه الفرقان للتراث الاسلامی، 2001م.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{پایان}}&lt;br /&gt;
[[رده:بازسازی مسجدالنبی]]&lt;br /&gt;
[[رده:مقاله‌های تکمیل‌شده]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Khaled</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D8%AD%D8%B1%D8%A7%D8%A8_%D9%BE%DB%8C%D8%A7%D9%85%D8%A8%D8%B1&amp;diff=52342</id>
		<title>محراب پیامبر</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D8%AD%D8%B1%D8%A7%D8%A8_%D9%BE%DB%8C%D8%A7%D9%85%D8%A8%D8%B1&amp;diff=52342"/>
		<updated>2023-04-02T22:31:10Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Khaled: /* منابع */&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{جعبه اطلاعات بنا&lt;br /&gt;
 | عنوان = محراب پیامبر&lt;br /&gt;
 | تصویر = محراب پیامبر.jpg&lt;br /&gt;
 | اندازه تصویر = &lt;br /&gt;
 | پیوند تصویر = &lt;br /&gt;
 | توضیح تصویر = &lt;br /&gt;
 | نام‌های دیگر = محراب نبی، محراب رسول‌الله&lt;br /&gt;
 | مکان = [[مسجدالنبی]]&lt;br /&gt;
 | کاربری = &lt;br /&gt;
 | بزرگداشت نزد = &lt;br /&gt;
 | وابسته به دین/مذهب = &lt;br /&gt;
 | باورها = &lt;br /&gt;
 | آیین‌ها = &lt;br /&gt;
 | احکام = &lt;br /&gt;
 | زیارت کنندگان = &lt;br /&gt;
 | بازدیدکنندگان = &lt;br /&gt;
 | زمان پایه‌گذاری = &lt;br /&gt;
 | بنیانگذار = بیبرس مملوکی&lt;br /&gt;
 | رویدادها = &lt;br /&gt;
 | بازسازی‌ها = &lt;br /&gt;
 | بازسازی کنندگان = قایتبای&lt;br /&gt;
 | بخش‌های از میان رفته = &lt;br /&gt;
 | ویژگی‌های تاریخی = &lt;br /&gt;
 | متولیان = &lt;br /&gt;
 | مساحت = &lt;br /&gt;
 | طول = &lt;br /&gt;
 | عرض = &lt;br /&gt;
 | ارتفاع = &lt;br /&gt;
 | وضعیت بنا = &lt;br /&gt;
 | گنجایش = &lt;br /&gt;
 | امکانات = &lt;br /&gt;
 | بخش‌های بنا = &lt;br /&gt;
 | معمار = &lt;br /&gt;
 | سبک = &lt;br /&gt;
 | ویژگی‌ها = &lt;br /&gt;
 | گنبدها = &lt;br /&gt;
 | مناره‌ها = &lt;br /&gt;
 | درها = &lt;br /&gt;
 | رواق‌ها = &lt;br /&gt;
 | صحن‌ها = &lt;br /&gt;
 | ایوان‌ها = &lt;br /&gt;
 | گرداننده = &lt;br /&gt;
 | نهاد وابسته = &lt;br /&gt;
 | نهاد نگهدارنده = &lt;br /&gt;
 | مدیر = &lt;br /&gt;
 | روحانی = &lt;br /&gt;
 | نهادهای زیر مجموعه = &lt;br /&gt;
 | ثبت در = &lt;br /&gt;
 | شماره ثبت = &lt;br /&gt;
 | تاریخ ثبت = &lt;br /&gt;
 | وبگاه = &lt;br /&gt;
 | عرض جغرافیایی = &lt;br /&gt;
 | طول جغرافیایی = &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;محراب پیامبر&#039;&#039;&#039; مکان نماز خواندن [[پیامبر(ص)]]، که در [[مسجد النبی|مسجدالنبی]] میان [[منبر پیامبر]] و [[قبر پیامبر|قبر وی]] قرار دارد. در دوره پیامبر چیزی به شکل [[محراب]] وجود نداشت، تا اینکه در [[بازسازی مسجدالنبی (ولیدبن عبدالملک)|توسعه مسجدالنبی در دوره ولید بن عبدالملک]]، در جایگاه نماز او محرابی ساخته شد. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[بیبرس بندقداری|بَیبَرْس]]، حاکم مملوکی قرن هفتم قمری، محرابی مُجَوَّف (کنده شده در دیوار) در محل نماز پیامبر ساخت.  قایتبای، پادشاه مصری قرن نهم قمری نیز با [[بازسازی مسجدالنبی (قایتبای)|تجدید بنای مسجد]]، محراب مجوف را از نو ساخت که تا پس از دوره [[آل سعود|سعودی]] نیز برجامانده است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== تاریخچه ==&lt;br /&gt;
در دوره پیامبر(ص) در محلی از [[مسجدالنبی]] که وی در آن نماز می‌خواند، [[محراب]] به صورت گود و داخل دیوار وجود نداشت&amp;lt;ref&amp;gt;مدینه منوره، ص 80&amp;lt;/ref&amp;gt; و محل نماز پیامبر علامتی نداشت جز اینکه کنار [[ستون مخلقه]] بود.&amp;lt;ref&amp;gt;التعریف بتاریخ و معالم المسجد النبوی الشریف، ص 162&amp;lt;/ref&amp;gt; نخستین بار در [[بازسازی مسجدالنبی (ولیدبن عبدالملک)|توسعه مسجدالنبی در دوره ولید بن عبدالملک]] (حکومت ۸۶-۹۶ق)، در جایگاه نماز پیامبر محرابی ساخته شد.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot;&amp;gt;آثار اسلامی مکه و مدینه، ۱۳۸۲ش، ص۲۲۲.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
===در دوره ممالیک===&lt;br /&gt;
با اینکه منابع تاریخی درباره بازسازی محراب در دوره [[بیبرس بندقداری|بَیبَرْس بُنْدُقْداری]] (حکومت 658-676ق)، چهارمین سلطان [[ممالیک]]، گزارشی ندارند، برخی پژوهشگران با بررسی شواهد تاریخی معتقد‌ند که نخستین محراب به شکل مجوف (کنده شده در دیوار) در بازسازی‌های دوران بیبرس در محل نماز خواندن پیامبر(ص) ساخته شد؛ چرا که گزارش‌های منابع پیش از این تاریخ به وجود محراب مجوف در محل مصلای پیامبر اشاره‌ای نکرده‌اند. &amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%D9%88%D9%89_%D9%85%D9%86%D8%B0_%D8%A5%D9%86%D8%B4%D8%A7%D8%A6%D9%87_%D8%AD%D8%AA%D9%89_%D9%86%D9%87%D8%A7%D9%8A%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B5%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%85%D9%84%D9%88%D9%83%D9%89.pdf&amp;amp;page=211 عماره المسجد النبوی، ص 227]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در [[بازسازی مسجدالنبی (قایتبای)|بازسازی مسجدالنبی در دوره قایتبای]]، سلطان مصر، در سال 888ق پس از آتش‌سوزی در مسجدالنبی، محراب در جایگاه نماز پیامبر از نو ساخته شد&amp;lt;ref&amp;gt;مدینه منوره، ص 108&amp;lt;/ref&amp;gt; و در همین دوره، با سنگ مرمر تزیین یافت و آیاتی از [[قرآن]] بر آن نقش بست.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%D9%88%D9%89_%D9%85%D9%86%D8%B0_%D8%A5%D9%86%D8%B4%D8%A7%D8%A6%D9%87_%D8%AD%D8%AA%D9%89_%D عماره المسجد النبوی، ص 342]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===در دوره عثمانی===&lt;br /&gt;
در [[بازسازی مسجدالنبی (عبدالمجید اول)|بازسازی مسجدالنبی در دوره سلطان عبدالمجید اول]]، محراب پیامبر، که از زمان قایتبای برجامانده بود، طلاکاری شد. همچنین در این زمان، عبدالله زهدی، خطاط ترک، آیات قرآن، نصوص و قصایدی را بر محراب نقش کرد.&amp;lt;ref&amp;gt;مدینه منوره، ص 118&amp;lt;/ref&amp;gt; در دوره [[آل سعود|سعودی]]، همان محراب دوره قایتبای برجاماند.&amp;lt;ref&amp;gt;تعمیر و توسعه مسجد شریف نبوی در طول تاریخ، ص 182و 183&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== مکان ==&lt;br /&gt;
{{اصلی|مسجد النبی}}محراب پیامبر در محلی از مسجد النبی ساخته شده که رسول خدا(ص) در آنجا نماز می‌خواند.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot; /&amp;gt; این محراب کنار [[ستون مخلقه|ستون مُخَلَّقه]]&amp;lt;ref name=&amp;quot;:1&amp;quot;&amp;gt;المسجد النبوی عبر التاریخ، ص ۱۶۳&amp;lt;/ref&amp;gt; و در فاصله میان منبر پیامبر(ص) و قبر او ([[روضةالنبی|روضه شریفه]]) قرار دارد.&amp;lt;ref&amp;gt;المسجد النبوی عبر التاریخ، ص۱۶۳&amp;lt;/ref&amp;gt; به گفته رسول جعفریان، تاریخ‌پژوه، در این که محل نماز پیامبر، محراب فعلی است تردیدی وجود ندارد.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
محراب به‌گونه‌ای قرار داده شده که سجده‌کننده بر آن، پیشانی‌اش را بر محل نشستن پیامبر، نه محل سجده او می‌گذارد.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:1&amp;quot; /&amp;gt; محل سجده پیامبر زیر بنای محراب قرار گرفته است.&amp;lt;ref&amp;gt;التعریف بتاریخ و معالم المسجد النبوی الشریف، ص 164&lt;br /&gt;
&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==جستارهای وابسته==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* [[مسجدالنبی]]&lt;br /&gt;
* [[محراب‌های مسجدالنبی]]&lt;br /&gt;
* [[بازسازی مسجدالنبی (بیبرس)]]&lt;br /&gt;
* [[بازسازی مسجدالنبی (قایتبای)]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== نگارخانه ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;gallery mode=&amp;quot;packed&amp;quot; heights=&amp;quot;150px&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
پرونده:محراب النبی.jpg|محراب پیامبر متصل به [[ستون مخلقه|ستون مُخَلَّقه]] است.&lt;br /&gt;
پرونده:نقشه مسجد النبی، محراب پیامبر.jpg|موقعیت منبر پیامبر در نقشه [[مسجد النبی|مسجدالنبی]].&lt;br /&gt;
پرونده:محراب پیامبر۲.jpg|تزیینات محراب پیامبر با سنگ مرمر و طلاکاری و نقش آیاتی از قرآن بر آن.&lt;br /&gt;
&amp;lt;/gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==پانویس==&lt;br /&gt;
{{پانویس}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==منابع==&lt;br /&gt;
{{منابع}}&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039; آثار اسلامی مکه و مدینه&#039;&#039;&#039;، جعفریان، رسول، تهران، نشر مشعر، ۱۳۸۲ش.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039; تاریخ و آثار اسلامی مکه مکرمه و مدینه&#039;&#039;&#039;، قائدان، اصغر، تهران، مشعر، ۱۳۸۶ش.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;التعریف بتاریخ و معالم المسجد النبوی الشریف&#039;&#039;&#039;، سید ضیاء‌بن محمد بن مقبول عطار، جده، کنوز المعرفة، 1432ق.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;تعمیر و توسعه مسجد شریف نبوی در طول تاریخ&#039;&#039;&#039;، ناجی محمدحسن القادر الانصاری، ترجمه عبدالمحمد آیتی، تهران، مشعر.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039; عماره المسجد النبوی منذ انشائه حتی نهایه العصر المملوکی&#039;&#039;&#039;، محمد هزاع الشهری، قاهره، مکتبة القاهره للکتاب، 2001م.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039; مدینه منوره، تحولات عمرانی و میراث معماری&#039;&#039;&#039;، صالح لمعی مصطفی، ترجمه صدیقه وسمقی، تهران، سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، 1372ش.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;المسجدالنبوی الشریف فی العصر العثمانی 923-1344ه&#039;&#039;&#039;، محمد هزاع الشهری، قاهره، دارالقاهره، 2003م.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039; المسجد النبوی عبر التاریخ&#039;&#039;&#039;، محمد السید الوکیل، دار المجتمع للنشر و التوزیع، ۱۹۸۸م.&lt;br /&gt;
{{پایان}}&lt;br /&gt;
[[رده:محراب‌های مسجدالنبی]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Khaled</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikihaj.com/index.php?title=%D8%B4%D9%83%D8%A7%D8%B1_%D8%AD%D9%8A%D9%88%D8%A7%D9%86_%D9%88%D8%AD%D8%B4%D9%89&amp;diff=51893</id>
		<title>شكار حيوان وحشى</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikihaj.com/index.php?title=%D8%B4%D9%83%D8%A7%D8%B1_%D8%AD%D9%8A%D9%88%D8%A7%D9%86_%D9%88%D8%AD%D8%B4%D9%89&amp;diff=51893"/>
		<updated>2023-03-10T00:06:30Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Khaled: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{مقاله فقهی&lt;br /&gt;
| صفحه = &lt;br /&gt;
| لینک = https://wikihaj.com/view/%D8%B4%DA%A9%D8%A7%D8%B1_(%D9%81%D8%AA%D8%A7%D9%88%D8%A7%DB%8C_%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%AC%D8%B9)&lt;br /&gt;
| متن = شکار (فتاوای مراجع)}}&lt;br /&gt;
{{جعبه اطلاعات اعمال&lt;br /&gt;
 | عنوان = شكار حيوان وحشى&lt;br /&gt;
 | تصویر = &lt;br /&gt;
 | توضیح تصویر = &lt;br /&gt;
 | فیلم = &lt;br /&gt;
 | توضیح فیلم = &lt;br /&gt;
 | دسته = [[محرمات احرام]]&lt;br /&gt;
 | مربوط به آیین = [[احرام]] در [[عمره]] و [[حج]]&lt;br /&gt;
 | مکان = [[حرم مکی]]&lt;br /&gt;
 | زمان = هنگام [[احرام]]&lt;br /&gt;
 | عمل قبلی = &lt;br /&gt;
 | عمل بعدی = &lt;br /&gt;
 | حکم = حرام است&lt;br /&gt;
 | کفاره = دارد&lt;br /&gt;
 | پیامد فقهی = &lt;br /&gt;
 | ثواب = &lt;br /&gt;
 | آداب وابسته = &lt;br /&gt;
 | فلسفه و اسرار = &lt;br /&gt;
 | منشاء و تاریخچه = &lt;br /&gt;
 | مکان‌های وابسته = &lt;br /&gt;
 | اشیای وابسته = &lt;br /&gt;
 | ذکرهای وابسته = &lt;br /&gt;
 | دعاهای وابسته = &lt;br /&gt;
 | مفاهیم فقهی وابسته = [[محرمات احرام]]&lt;br /&gt;
 | احکام فقهی وابسته = &lt;br /&gt;
 | صفحه فتواهای مراجع = [[شکار (فتاوای مراجع)]]&lt;br /&gt;
 | جستارهای وابسته = &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;شكار حيوان وحشى&#039;&#039;&#039; که در خشکی زندگی می‌کند، یکی از [[محرمات احرام]] است و فرقی نمی‌کند که شکار کردن در حرم باشد یا بیرون از حرم. اما کشتن حیوانی که قصد حمله به انسان را دارد و احتمال صدمه وجود دارد، جایز است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
شکار در حال احرام یا در حرم، سبب کفاره بر شکارکننده می‌شود؛ چه آن حیوان از پرندگان باشد و چه از غیر پرندگان.&lt;br /&gt;
==مفهوم‌شناسی==&lt;br /&gt;
صيد در لغت و سخن فقیهان به معناى شكار حيوان وحشى و نيز خود حيوان وحشى آمده است. شكار هم شامل گرفتن حیوان، به دام افكندن و یا كشتن آن است.&amp;lt;ref&amp;gt;لسان العرب، واژه «صيد»؛ فرهنگ بزرگ سخن، واژه «شكار».&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
مراد از حرمت صيد در حال احرام، صيد حیوان در خشکی است. بنابراين شكار حيوان دريايى ـ كه در دريا زندگی می‌کند ـ براى محرم جايز است.&amp;lt;ref&amp;gt;هاشمی شاهرودی، فرهنگ فقه فارسی، ج5، ص۱۱۷.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
از احكام صید در باب‌های فقهی مانند حج، تجارت و صيد و ذباحه سخن گفته‌‏اند.&amp;lt;ref&amp;gt;هاشمی شاهرودی، فرهنگ فقه فارسی، ج5، ص۱۱۷.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==حکم شکار در حال احرام==&lt;br /&gt;
از جمله محرمات احرام، شکار حیوان وحشی غیر دریایی است و فرقی نمی‌کند که شکار کردن در حرم باشد یا بیرون از حرم.&amp;lt;ref&amp;gt;جواهر الکلام، ج18، ص286.&amp;lt;/ref&amp;gt; اما کشتن حیوانی که قصد حمله به انسان را دارد و احتمال صدمه وجود دارد، جایز است.&amp;lt;ref&amp;gt;مستند الشیعه، ج۱۱، ص۳۴۶.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
===احکام===&lt;br /&gt;
برخی احکام درباره شکار در حال احرام عبارت است از:&lt;br /&gt;
*شکار کردن در حرم، حرام است؛ خواه شکارچی محرم باشد یا غیر محرم (مُحِل).&amp;lt;ref&amp;gt;جواهر الکلام، ج۲۰، ص۲۹۴.&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
*خوردن گوشت شکار بر محرم مطلقا حرام است.&amp;lt;ref&amp;gt;جواهر الکلام، ج۲۰، ص۳۱۴.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
*اگر شخص غیر محرم، حیوانی را در بیرون حرم شکار کرده و به درون آورده باشد، خوردن آن برای او جایز است اما برای محرم حرام است.&amp;lt;ref&amp;gt;جواهر الکلام، ج۲۰، ص۳۱۴.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
*در حرمت شکار تفاوتی میان انواع شکار کردن، همچون کشتن، به دام افکندن و گرفتن نیست؛ بلکه کمک کردن دیگری بر شکار با اشاره، گفتار و یا در اختیار گذاشتن سلاح نیز حرام است.&amp;lt;ref&amp;gt;مستند الشیعة، ج11، ص339.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
*اگر محرم در بیرون حرم حیوانی را شکار کند، بنابر قول مشهور، گوشت آن حتی بر مُحل نیز حرام خواهد بود.&amp;lt;ref&amp;gt;مستند الشیعه، ج۱۱، ص۳۴۱_۳۴۲؛ جواهر الکلام، ج۱۸، ص۲۸۸.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==کفاره صید حیوانات وحشی غیر دریایی==&lt;br /&gt;
شکار(کشتن) حیوانات وحشی غیر دریایی ـ که در خشکی زندگی می‌کنند ـ در حال احرام یا در حرم، سبب کفاره بر شکارکننده می‌شود؛ این حیوانات نیز یا از پرندگان هستند و یا از غیر پرندگان.&amp;lt;ref&amp;gt;هاشمی شاهرودی، فرهنگ فقه فارسی، ج5، ص۱۱۸.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
===پرندگان===&lt;br /&gt;
کفاره صید پرندگان در حال احرام یا در حرم عبارت است از:&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|+ &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
! پرنده !! کفاره صید&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| شترمرغ || یک شتر&amp;lt;ref&amp;gt;مستند الشیعه، ج۱۳، ص۱۵۹.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| گنجشک، چکاوک و صَعوه (پرنده‌ای کوچک شبیه گنجشک)|| یک مُد طعام&amp;lt;ref&amp;gt;جواهر الکلام، ج۲۰، ص۲۴۴-۲۴۵.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| مرغ سنگ خوار، کبک و دُرّاج(پرنده‌ای از خانواده کبک) || بره نر که از شیر گرفته شده است و می‌چَرَد.&amp;lt;ref&amp;gt;جواهر الکلام، ج۲۰، ص۲۴۲-۲۴۳.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| یک ملخ || یک دانه خرما یا به اندازه یک کف دست طعام&amp;lt;ref&amp;gt;جواهر الکلام، ج۲۰، ص۲۴۵.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
|-|-&lt;br /&gt;
| ملخ‌های زیاد || یک گوسفند (البته در صورتی که ناگزیر از کشتن ملخ باشد، کفّاره ندارد).&amp;lt;ref&amp;gt;جواهر الکلام، ج۲۰، ص۲۴۸.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
*بنابر نظر مشهور فقیهان شیعه، کفاره کشتن کبوتر در غیر حرم برای محرم یک گوسفند و برای مُحِل(غیر محرم) در حرم یک درهم است. چنانچه محرم در حرم کبوتری را بکشد کفاره آن یک گوسفند به اضافه یک درهم است.&amp;lt;ref&amp;gt;جواهر الکلام، ج۲۰، ص۲۲۸-۲۳۰ و ۲۳۴.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*اما در سایر پرندگان اختلاف است که آیا کفاره کشتن آنها یک گوسفند است یا بهای آنها.&amp;lt;ref&amp;gt;جواهر الکلام، ج۲۰، ص۲۴۸-۲۵۰؛ مدارک الاحکام، ج۸، ص۳۵۱؛ مستند الشیعه، ج۱۳، ص۱۶۴-۱۶۵.&amp;lt;/ref&amp;gt; هنچنین در کشتن زنبور نیز اختلاف است که آیا کفاره دارد یا نه.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===غیر پرندگان===&lt;br /&gt;
کفاره صید غیر پرندگان در حال احرام یا در حرم عبارت است از:&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|+ &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
! حیوان(غیر پرنده) !! کفاره صید&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| گاو وحشی و گورخر || یک گاو اهلی&amp;lt;ref&amp;gt;جواهر الکلام، ج۲۰، ص۲۰۵-۲۰۷.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| روباه، آهو و خرگوش || یک گوسفند&amp;lt;ref&amp;gt;مستند الشیعه، ج۱۳، ص۱۸۰.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| جوجه تیغی، سوسمار و موش صحرایی || یک بزغاله نر&amp;lt;ref&amp;gt;جواهر الکلام، ج۲۰، ص۲۴۳-۲۴۴.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
*اما کفّاره کشتن سایر حیواناتی که برای کشتن آنها کفّاره خاصی ذکر نشده، قیمت آن حیوان است.&amp;lt;ref&amp;gt;مستند الشیعه، ج۱۳، ص۱۸۵.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==پانوشت==&lt;br /&gt;
{{پانویس|۲}}&lt;br /&gt;
{{پایان}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==مقاله‌های مرتبط==&lt;br /&gt;
*[[راهنمای محرمات احرام: شکار حیوان وحشی]]&lt;br /&gt;
•[[شکار (فتاوای مراجع)]]&lt;br /&gt;
{{محرمات احرام}}&lt;br /&gt;
{{احکام احرام عمودی}}&lt;br /&gt;
[[رده:احکام احرام]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Khaled</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikihaj.com/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:Khaled&amp;diff=51282</id>
		<title>کاربر:Khaled</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikihaj.com/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:Khaled&amp;diff=51282"/>
		<updated>2023-01-04T17:50:49Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Khaled: صفحه‌ای تازه حاوی «== العلوية الشريفة بنت الحسن(ع)==  ضريح العلوية الشريفة بنت الحسن المعروفة بالسيدة الشريفة وطبيبة العلويين هو مزار في العراق وبالقرب من مدينة حلة وينسب إلى شريفة بنت الإمام الحسن (ع). لم يذكر في المصادر التاريخية لفتاة بهذا الاسم للإمام الحسن (ع...» ایجاد کرد&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;== العلوية الشريفة بنت الحسن(ع)==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ضريح العلوية الشريفة بنت الحسن المعروفة بالسيدة الشريفة وطبيبة العلويين هو مزار في العراق وبالقرب من مدينة حلة وينسب إلى شريفة بنت الإمام الحسن (ع). لم يذكر في المصادر التاريخية لفتاة بهذا الاسم للإمام الحسن (ع). لذلك، لا توجد معلومات دقيقة عن الشخص المدفون في هذا القبر، وقد قدم الباحثون عدة احتمالات.&lt;br /&gt;
من بين هذه الاحتمالات، ابنة حسن المثنی ، وهي من نسل الإمام الحسن (ع) وابنة أسيرة من سبايا كربلاء. وبناء على دراسة، فإن الشخص المدفون في هذة المقبرة هي شرف الأشراف ابنة سيد بن طاووس، عالم شيعي من القرن السابع ومن نسل حسن المثنی.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==المکان  والبناء==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
يقع ضريح شريفة بنت الحسن في العراق على بعد تسعة كيلومترات من مركز مدينة حلة بمنطقة التحمازية في ناحية أبو غرق.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ووصف العالم الشيعي محمد حرز الدين (1365 هـ) في كتاب مراقد المعارف بناء مزار السیدة الشريفة بأنه قديم.&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Khaled</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikihaj.com/index.php?title=%D8%A8%D8%AD%D8%AB_%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:Khaled&amp;diff=51283</id>
		<title>بحث کاربر:Khaled</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikihaj.com/index.php?title=%D8%A8%D8%AD%D8%AB_%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:Khaled&amp;diff=51283"/>
		<updated>2023-01-04T16:30:03Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Khaled: صفحه‌ای تازه حاوی «{{صفحه کاربری استاندارد}}» ایجاد کرد&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{صفحه کاربری استاندارد}}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Khaled</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikihaj.com/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87_%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1%DB%8C_%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF/%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87_%D8%AA%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%86%DB%B1&amp;diff=51284</id>
		<title>کاربر:صفحه کاربری استاندارد/صفحه تمرین۱</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikihaj.com/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87_%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1%DB%8C_%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF/%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87_%D8%AA%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%86%DB%B1&amp;diff=51284"/>
		<updated>2023-01-04T16:23:48Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Khaled: صفحه‌ای تازه حاوی «ضريح العلویة الشريفة بنت الحسن المعروفة بالسيدة الشريفة وطبيبة العلويين هو مزار في العراق وبالقرب من مدينة حلة وينسب إلى شريفة بنت الإمام الحسن (ع). لم يرد ذكر في المصادر التاريخية لفتاة بهذا الاسم للإمام الحسن (ع). لذلك، لا توجد معلومات دقيقة...» ایجاد کرد&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;ضريح العلویة الشريفة بنت الحسن المعروفة بالسيدة الشريفة وطبيبة العلويين هو مزار في العراق وبالقرب من مدينة حلة وينسب إلى شريفة بنت الإمام الحسن (ع). لم يرد ذكر في المصادر التاريخية لفتاة بهذا الاسم للإمام الحسن (ع). لذلك، لا توجد معلومات دقيقة عن الشخص المدفون في هذا القبر، وقد قدم الباحثون عدة احتمالات.&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Khaled</name></author>
	</entry>
</feed>