https://wikihaj.com/api.php?action=feedcontributions&feedformat=atom&user=M.kohsariویکی حج - مشارکتهای کاربر [fa]2026-08-09T21:00:12Zمشارکتهای کاربرMediaWiki 1.43.0https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A8%D9%86%DB%8C_%D8%AE%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D9%87&diff=55936مسجد بنی خداره2023-12-13T15:59:07Z<p>M.kohsari: /* موقعیت جغرافیایی و تاریخ بنا */</p>
<hr />
<div>{{در دست ویرایش|ماه=[[آذر]]|روز=[[۱۱]]|سال=[[۱۴۰۲]]|کاربر=Kamran }}<br />
<br />
[[رده:مقالههای در حال ویرایش]]<br />
{{جعبه اطلاعات بنا<br />
| عنوان = مسجد بنیخُداره <br />
| تصویر = <br />
| اندازه تصویر = <br />
| پیوند تصویر = <br />
| توضیح تصویر = <br />
| نامهای دیگر = <br />
| مکان = <br />
| کاربری = مسجد<br />
| بزرگداشت نزد = <br />
| وابسته به دین/مذهب = <br />
| باورها = <br />
| آیینها = <br />
| احکام = <br />
| زیارت کنندگان = <br />
| بازدیدکنندگان = <br />
| زمان پایهگذاری = صدر اسلام<br />
| بنیانگذار = <br />
| رویدادها = نمازخواندن پیامبر، پیامبر سر خود را تراشیدند<br />
| بازسازیها = <br />
| بازسازی کنندگان = <br />
| بخشهای از میان رفته = <br />
| ویژگیهای تاریخی = <br />
| متولیان = منازل بنیخُداره برادران بنی خدرة بن حارث خزرجی<br />
| مساحت = <br />
| طول = <br />
| عرض = <br />
| ارتفاع = <br />
| وضعیت بنا = ناموجود<br />
| گنجایش = <br />
| امکانات = <br />
| بخشهای بنا = <br />
| معمار = <br />
| سبک = <br />
| ویژگیها = <br />
| گنبدها = <br />
| منارهها = <br />
| درها = <br />
| رواقها = <br />
| صحنها = <br />
| ایوانها = <br />
| گرداننده = <br />
| نهاد وابسته = <br />
| نهاد نگهدارنده = <br />
| مدیر = <br />
| روحانی = <br />
| نهادهای زیر مجموعه = <br />
| ثبت در = <br />
| شماره ثبت = <br />
| تاریخ ثبت = <br />
| وبگاه = <br />
| عرض جغرافیایی = <br />
| طول جغرافیایی = <br />
}}<br />
<br />
<br />
'''مسجد بنیخُداره''' یکی از مساجد [[مدینه]] بوده که پیامبر(ص) در آن نماز خوانده و سر خود را در آن محل تراشیده است. گفته شده بنیخداره برادران بنی خدره بن حارث خزرجی هستند و منازلشان در شمال بازار مدینه نزدیک ثَنیَّةُ الوداع قرار داشته است. گفته شده که امروزه دیگر اثری از این مسجد وجود ندارد. برخی نوشتهاند که تا پیش از ساخت زیرگذر مَنَاخَة، مسجدی با بنای سفیدکاری شده در تپهای در [[ثنیه الوداع|ثنیة الوداع]] در ابتدای خیابان سلطانه قرار داشت شاید همان مسجد بنیخداره بوده است.<br />
<br />
==داستان مسجد==<br />
مسجد بنیخداره یکی از مساجد مدینه بوده که پیامبر(ص) در آن نماز خوانده<ref>تاريخ المدينة المنورة، ج1، ص64.</ref> و سر خود را در آن محل تراشیده است.<ref>تاريخ المدينة المنورة، ج1، ص60؛ معالم المدینه المنوره، جزء۴، مجلد۲، ص 146.</ref> <br />
<br />
بنابر روایتی پیامبر خدا(ص) دست خود را بر روی سنگی که در کنار دیوار سعد بن عباده بود قرار داد و سپس در مسجد بنیخداره نماز خواند.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=پرونده%3Aمساجد_صلی_فیها_رسول_الله.pdf&page=387 مساجد صلی فیها رسول الله، ص ۳۸۷]</ref> <br />
<br />
==موقعیت جغرافیایی و تاریخ بنا==<br />
امروزه مسجد بنیخداره از بین رفته است<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=پرونده%3Aمساجد_صلی_فیها_رسول_الله.pdf&page=387 مساجد صلی فیها رسول الله، ص ۳۸۷]</ref> و مکان دقیق آن مشخص نیست. این مسجد در قرن نهم هجری در زمان سمهودی(م.911ق.)، نیز از بین رفته بود.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D9%88%D9%81%D8%A7%D8%A1_%D8%A7%D9%84%D9%88%D9%81%D8%A7%D8%A1_%D8%B3%D9%85%D9%87%D9%88%D8%AF%DB%8C_%D8%AC%DB%B3.pdf&page=223 وفاء الوفاء، ج3، ص 223]</ref> بنیخداره به برادران بنیخدرة بن حارث خزرجی بودند که منازلشان در شمال بازار مدینه نزدیک [[ثنیة الوداع|ثنیه الوداع]]، در محلی به نام جرار سعدقرار داشت.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D9%88%D9%81%D8%A7%D8%A1_%D8%A7%D9%84%D9%88%D9%81%D8%A7%D8%A1_%D8%B3%D9%85%D9%87%D9%88%D8%AF%DB%8C_%D8%AC%DB%B3.pdf&page=224 وفاء الوفاء، ج3، 224]</ref> {{یادداشت|خانهای که معروف به جرار سعد(سعد بن عباده) بود و در آنجا مجموعهای از کوزهها پُر از آب میشد تا مردم از آن آب بنوشند و در آن زمان جرار سعد به عنوان مسیری نزدیک بازار شهر بوده است.}}<ref>التعریف، ص216.</ref><br />
<br />
برخی گزارش کردهاند که تا پیش از ساخت زیرگذر مَنَاخَة، مسجدی با بنای سفیدکاری شده در تپهای در [[ثنیه الوداع]] در ابتدای خیابان سلطانة قرار داشت که شاید همان مسجد بنیخداره بوده است؛<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=پرونده%3Aمساجد_صلی_فیها_رسول_الله.pdf&page=387 مساجد صلی فیها رسول الله، ص ۳۸۷]</ref> <br />
<br />
ابراهیم عیاشی معتقد است [[مسجد ثنیة الوداع|مسجد ثنیه الوداع]] همان مسجد بنیخداره است و قرار گرفتن موقعیت مسجد ثنیة الوداع در داخل منازل بنیخداره را مؤید کلام خود آورده است.<ref>معالم المدینه المنوره، جزء۴، مجلد۲، ص150.</ref> امروزه کوه ثنیه الوداع و آن مسجد هم در توسعه خیابانها از میان رفته است.<ref>معالم المدینه المنوره، جزء۴، مجلد۲، ص ۱۵۱</ref><br />
<br />
عبدالعزیز کعکی، پژوهشگر تاریخ مدینه، موقعیت جغرافیایی که ممکن است برای مسجد بنیخداره تصور نمود بدین شرح آورده است: از طرف شمال به خیابان عبدالغنی بن عبدالواحد مقدسی و از جنوب به خیابان ملک فیصل معروف به دائری اول و از شرق به خیابان سعید بن مسیب و از غرب به خیابان ابی بکر (که قبلا معروف به سلطانة) منتهی میشود.<ref>معالم المدینه المنوره، جزء۴، مجلد۲، ص ۱۵۱.</ref><br />
<br />
<br />
<br />
همچنین برخی مسجد بنیخداره را جزء آثاری دانستهاند که تا قبل از سال 1999 میلادی اثری از آنها باقی نمانده است.<ref>مدینه شناسی، ص27.</ref> <br />
<br />
در مقاله «ساختار شهری مدینه» به نقل از عجیمی گفته شده مسجدی که در سمت شامی بازار مدینه، نزدیک سقیفه بنیساعده است و سقیفه که امروز معروف است در یک مثلثی در باغی است که در سر خیابان السحیمی از سمت غرب قرار دارد، مسجد بنیخُدره است، اما نگارنده مقاله نظر درست را در این میداند که مقصود از مسجد، مسجد بنیخداره است نه بنیخدره، زیرا وصفی که عجیمی آورده با مطلبی که درباره محله آنها گفته شد با مسجد بنیخداره تطبیق میکند نه با مسجد بنیخدره.<ref>ساختار شهری مدینه،ص119.</ref><br />
<br />
<br />
برخی نوشتهاند که قبر نفس زکیه همان موقعیت مکانی منازل بنیخداره است،<ref>معالم المدینه المنوره، جزء۴، مجلد۲، ص150.</ref> همچنین [[سمهودی|سَمهُودی]] معتقد است مسجدی که در کنار قبر نفس زکیه وجود دارد مسجد بنیخداره نیست بلکه مسجدی است که قاضی حرمین محیالدین الحنبلی بنا نموده است.<ref>وفاء الوفاء، ج3، ص60.</ref><br />
<br />
==گالری==<br />
<gallery mode="packed" heights="150"><br />
پرونده:ثنیة الوداع.PNG|تصویر مسجد ثنیة الوداع که برخی مورخان بر این باورند که مسجد ثنیة الوداع در موضع مسجد بنیخداره بنا شده است.<br />
پرونده:تصویر هوایی از موقعیت منازل بنی خداره.PNG|تصویر هوایی از خیابانهای که گفته شده موقعیت منازل بنیخداره را نشان میدهد.<br />
پرونده:زیرگذر مناخه.PNG|زیرگذر مَناخه از جهت شمال شهر مدینه که گفته شده بخشی از زیر گذر فعلی موقعیت منازل بنیخداره بوده است.<br />
</gallery><br />
<br />
==پانویس==<br />
{{پانویس}}<br />
<br />
==منابع==<br />
{{منابع}}<br />
*'''التعریف بما أَنست الهجرة من معالم دار الهجرة'''، جمال الدین محمد بن احمد المطری، به کوشش سیلمان الرحیلی، ریاض، دارة الملک عبدالعزیز، 1426ق.<br />
*'''تاريخ المدينة المنورة'''، اِبْنشَبّه،(م.262ه.)، به کوشش محمد شلتوت، [بیجا]،دار الفكر، [بیتا].<br />
*'''ساختار شهری مدینه و محلات قبائل در دوره نبوی'''، عبدالعزیز عبدالله بن ادریس و رسول جعفریان، مجله میقات، دوره 4، شماره 16، تیر 1375ش.<br />
*'''مدینه شناسی'''، محمدباقر نجفی، تهران، مشعر، 1386ش.<br />
*'''مساجد صلی فیها رسول الله فی الحرمین الشریفین و الجزیرة العربیة'''، سید ضیاء الدین بن محمد بن مقبول عطار، جده، کنوز المعرفة، 1434ق.<br />
*'''معالم المدینة المنوره بین العمارة و التاریخ'''، عبدالعزیز عبدالرحمن ابراهیم کعکی، بیروت، المؤسسه التاریخ العربی،1432ق.<br />
*'''وفاء الوفاء بأخبار دار المصطفى'''،نورالدين أبوالحسن السمهودی، بيروت، دار الكتب العلمية، 1419ق.<br />
[[رده: مسجدهای مدینه]]</div>M.kohsarihttps://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%AB%D9%86%DB%8C%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%88%D8%AF%D8%A7%D8%B9&diff=55935مسجد ثنیة الوداع2023-12-13T15:34:23Z<p>M.kohsari: /* وجه تسمیه */</p>
<hr />
<div>{{جعبه اطلاعات بنای مذهبی<br />
| عنوان =مسجد ثنیة الوداع<br />
| تصویر =مسجد ثنیة الوداع.jpg<br />
| اندازه تصویر =350px<br />
| بنيانگذار =<br />
| تأسیس =<br />
| کاربری =مسجد<br />
| مکان =[[عربستان]] * [[مدینه]] * مدخل ورودی شهر از سمت [[شام]] و در میان جاده احد<br />
| نامهای دیگر =<br />
| وقایع مرتبط =استقبال مردم مدینه از [[پیامبر اسلام(ص)]] * تجهیز سپاه اسلام توسط پیامبر در [[جنگ تبوک]]<br />
| ظرفیت =<br />
| وضعیت =فعال<br />
| مساحت =<br />
| امکانات =<br />
| شماره ثبت =<br />
| معمار =<br />
| سبک =<br />
| بازسازی =<br />
| وبگاه = <br />
}}<br />
'''مسجد ثَنِیَّةُالوداع'''، در مدخل ورودی [[شهر مدینه]] از سمت شام و در میان جاده احد و طریق ابوبکر قرار دارد. این مسجد، بر تپهاى بنا شده كه از سمت جنوب مشرف به شهر مدينه و از سمت شمال مشرف بر دشت قناة است.<br />
<br />
ثنية الوداع در حقیقت گردنه و تنگهای جهت بدرقه یا استقبال مسافران از مدینه به مکه یا شام بوده و رسول خدا(ص) در همین منطقه، سپاه خود را برای حرکت به سوی تبوک تجهیز نمودند و مورد استقبال جوانان شهر مدینه قرار گرفتند. <br />
==موقعیت جغرافیایی==<br />
[[پرونده:عکس قدیمی مسجد ثنیة الوداع.jpg|بندانگشتی|عکس قدیمی مسجد ثنیة الوداع]]<br />
ثنیّةالوداع به مدخل و تنگه ورودی شهر گفته میشود؛ جایی که مسافران بدرقه و استقبال میشوند. برخی به نقل از ابی داود [[مدینه]] دارای دو ثنیّه یا تنگه ورودی به شهر بوده است، یکی به سمت [[مکه|مکّه]] و دیگری به سوی [[شام]].<ref>عمدة القاری شرح صحيح البخاری، ج15، ص14.</ref><br />
<br />
آنچه اکنون باقی مانده و جای آن مشخص است، مدخل شام است که در میان جاده احد و طریق ابوبکر قرار دارد. در این مسیر، در قسمت غرب آن، کوههای [[کوه سلع|سَلْع]] و [[کوه ذباب|ذُباب]] و در سمت راست آن مسجد ثنیةالوداع قرار دارد. <br />
<br />
این مسجد، بر تپهاى بنا شده كه از سمت جنوب مشرف به [[شهر مدينه]] و از سمت شمال مشرف بر دشت قناة است. هنگام عبور از مدينه به سوى دشت شمالى كه به [[كوه احد]] منتهى مىشود، و كوه سلع و ذباب در غرب آن قرار گرفته، مسجد ثنيةالوداع را در سمت راست مسير خود مىبينيم كه با طى پلكانى تا قسمت فوقانى تپه، به مسجد مىرسيم.<br />
<br />
==وجه تسمیه==<br />
حموی گفته است که در وجه تسمیه این محل اختلاف نظر وجود دارد؛ از جمله:<ref>معجم البلدان، ج2، ص86.</ref> <br />
*برخی این مکان را محل وداع مسافرین از مدینه به مکه دانستهاند.<br />
*برخی دیگر محل وداع پیامبر با جانشینان خود هنگام خروج از مدینه برشمردهاند.<br />
*عدهای وداع را نام مکانی در مدینه دانستهاند.<br />
* برخی گفته اند وجه صحیح نام گذاری این است که این مکان نام قدیم در دوران جاهلیت به جهت استقبال و بدرقه مسافران بوده است.<ref>إمتاع الأسماع، ج۷، ص۲۰۳.</ref><br />
* سمهودی گفته است که این ثنیه مشهور به ثنیة الرکاب بوده اما از زمانی که در این مکان پیامبر(ص) نهی از ازدواج موقت نمودهاند، به ثنیة الوداع تغییر نام یافته است.<ref>وفاء الوفاء بأخبار دار المصطفى، ج۴، ص۴۳.</ref> <br />
*برخی از مورّخان همچون بیهقی مورخ قرن اهل سنت قرن چهارم و پنجم هجری قمری آوردهاند که این مکان به دلیل شعرى كه در استقبال پیامبر(ص) سروده شده، به این نام مشهور شده است. در مراسم استقبال از سپاه اسلام در بازگشت از [[جنگ تبوک|تبوک]] زنان و کودکان شهر این شعر را میخواندند:<br />
<br />
"طَلَعَ الْبَدْرُ عَلَیْنا *** مِنْ ثَنِیّاتِ الْوِداع"<br />
<br />
"وَجَبَ الشُّکْرُ عَلَینا *** ما دَعی للهِِ داع"<ref>دلائل النبوة، ج5، ص266؛ البداية والنهاية، ج7، ص191.</ref><br />
<br />
"اَیُّهَا الْمَبْعُوثُ فِینا *** جِئْتَ بِالاَْمْرِ اْلمُطاع"<br />
<br />
"جِئْتَ شَرَّفْتَ الْمَدِینَة *** مَرْحَباً یا خَیْرَ داع"<br />
<br />
«ماهِ تمام، از سر کوهک ثنیة الوداع بر ما طلوع کرد.» <br />
<br />
«تا آنگاه که دعوتگری به خدا میخواند، شکر بر ما واجب شده است.» <br />
<br />
«ای کسی که در میان ما برانگیخته شدی، با فرمان مطاع آمدهای.» <br />
<br />
«آمدی و مدینه را قرین شرف نمودی، خوش آمدی، ای بهترین دعوت کننده.» <br />
<br />
ابن قیم گفته است برخی این قضیه را مربوط به زمان ورود پیامبر از مکه به مدینه دانستهاند و نه هنگام بازگشت پیامبر(ص) از جنگ تبوک، رد می کند و معتقد است که ثنیّههای وداع در جهت شام مدینه هستند و کسی که از مکه به مدینه میآید نه این گردنهها را میبیند و نه از آنها عبور میکند.<ref>زاد المعاد، ج۳، ص۴۲۸.</ref><br />
==گزارشات تاریخی==<br />
از آنجا که ثنیّة الوداع محل استقبال و بدرقه بوده، اخبار چندی از آن در منابع تاریخی مانده است<ref>معجم البلدان، ج2، ص86.</ref>؛ از جمله آنکه [[رسول خدا(ص)]] در کنار همین کوه، سپاه خود را برای حرکت به سوی تبوک تجهیز کرد.<ref>صحيح بخاری، ج6، ص8؛ الطبقات الکبری، ج2، ص98.</ref><br />
<br />
یکی از یادگارهای نزدیک آن، مقبره [[نفس زکیه]] محمد بن عبدالله است که در سال 145 در مدینه بر ضدّ عباسیان قیام کرد و کشته شد. در حال حاضر، آثار قبر وی از میان رفته است. محل ثنیّة الوداع را میان کوه ذباب و مدفن نفس زکیه دانستهاند.<ref>تاریخ المعالم المدینة المنوره، احمد الخیّاری، ص٢١٧.</ref><br />
<br />
==وضعیت فعلی کوه ثنیه==<br />
استاد کعکی نوشته است که کوه ثنیّة الوداع، در سال 1406 ق به طور کامل از میان رفت و محل آن زاویه شارع عثمان طریق عیون قبلی و شارع ابوبکر (شارع سلطانه) است. جنوب آن مشرف بر شارع مناخه و در شمال، بناهای مسکونی است.<ref>معالم المدینة المنوره، ج١، ص٢٨4.</ref><br />
==پانویس==<br />
{{پانویس}}<br />
==منابع ==<br />
{{منابع}}<br />
<br />
{{برگرفتگی<br />
|پیش از لینک = کتاب<br />
|منبع = آثار اسلامی مکه و مدينه، رسول جعفریان.<br />
|پس از لینک = بخش «مسجد ثنیة الوداع»، ج1، ص364،<br />
| لینک = http://lib.hajj.ir/View/fa/Book/BookView/Image/1077<br />
}}<br />
*'''المجموعة المصورة لاشهر المعالم المدینة المنورة'''، عبدالعزیز الکعکی، مدینه، ١٩٩٩ م. <br />
*'''إمتاع الأسماع'''، احمد بن على المقریزی، محقق محمد عبد الحميد النميسی، بيروت، دار الكتب العلمية، 1420ق.<br />
*'''تاریخ المعالم المدینة المنورة قدیما و حدیثا'''، الخیاری، تصحیح محمد امین کردی، مدینه، دارالعلم، 1410.<br />
*'''زاد المعاد في هدي خير العباد'''،ابن قيم الجوزية، بيروت، مؤسسة الرسالة، 1415ق. <br />
*'''عمدة القاري شرح صحيح البخاري'''، بدر الدين العينى، بيروت، دار إحياء التراث العربي، [بیتا]. <br />
*'''معجم البلدان'''، ياقوت بن عبدالله حموى، بيروت، دار إحياء التراث العربى،[بیتا]. <br />
* '''الطبقات الکبری'''، ابن سعد، تحقيق، محمد عبد القادر عطا، بيروت، دار الكتب العلمية، 1410ق.<br />
*'''صحيح البخاری'''، محمد بن إسماعيل بخاری، تحقیق، محمد زهير بن ناصر الناصر، بیروت، دار طوق النجاة، 1422ق.<br />
*'''دلائل النبوة'''، أبوبكر البيهقی، محقق، عبد المعطی قلعجی، لبنان، دار الكتب العلمية، دار الريان للتراث، 1408ق. <br />
*'''البداية والنهاية'''، ابن کثیر، تحقيق، عبد الله بن عبد المحسن التركی، قاهره: دار هجر للطباعة والنشر والتوزيع والإعلان، 1418ق. <br />
*'''وفاء الوفاء بأخبار دار المصطفى'''، نورالدين على بن احمد سمهودى، بيروت، دار الكتب العلمية، 1419ق. <br />
{{پایان}}<br />
{{مساجد}}<br />
<br />
[[رده:مکانهای تاریخی مدینه]]<br />
[[رده:مکانهای منتسب به پیامبر اسلام(ص)]]<br />
[[رده:مکانهای مذهبی مدینه]]<br />
[[رده:مسجدهای مدینه]]</div>M.kohsarihttps://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%AB%D9%86%DB%8C%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%88%D8%AF%D8%A7%D8%B9&diff=55934مسجد ثنیة الوداع2023-12-13T15:30:39Z<p>M.kohsari: /* وجه تسمیه */</p>
<hr />
<div>{{جعبه اطلاعات بنای مذهبی<br />
| عنوان =مسجد ثنیة الوداع<br />
| تصویر =مسجد ثنیة الوداع.jpg<br />
| اندازه تصویر =350px<br />
| بنيانگذار =<br />
| تأسیس =<br />
| کاربری =مسجد<br />
| مکان =[[عربستان]] * [[مدینه]] * مدخل ورودی شهر از سمت [[شام]] و در میان جاده احد<br />
| نامهای دیگر =<br />
| وقایع مرتبط =استقبال مردم مدینه از [[پیامبر اسلام(ص)]] * تجهیز سپاه اسلام توسط پیامبر در [[جنگ تبوک]]<br />
| ظرفیت =<br />
| وضعیت =فعال<br />
| مساحت =<br />
| امکانات =<br />
| شماره ثبت =<br />
| معمار =<br />
| سبک =<br />
| بازسازی =<br />
| وبگاه = <br />
}}<br />
'''مسجد ثَنِیَّةُالوداع'''، در مدخل ورودی [[شهر مدینه]] از سمت شام و در میان جاده احد و طریق ابوبکر قرار دارد. این مسجد، بر تپهاى بنا شده كه از سمت جنوب مشرف به شهر مدينه و از سمت شمال مشرف بر دشت قناة است.<br />
<br />
ثنية الوداع در حقیقت گردنه و تنگهای جهت بدرقه یا استقبال مسافران از مدینه به مکه یا شام بوده و رسول خدا(ص) در همین منطقه، سپاه خود را برای حرکت به سوی تبوک تجهیز نمودند و مورد استقبال جوانان شهر مدینه قرار گرفتند. <br />
==موقعیت جغرافیایی==<br />
[[پرونده:عکس قدیمی مسجد ثنیة الوداع.jpg|بندانگشتی|عکس قدیمی مسجد ثنیة الوداع]]<br />
ثنیّةالوداع به مدخل و تنگه ورودی شهر گفته میشود؛ جایی که مسافران بدرقه و استقبال میشوند. برخی به نقل از ابی داود [[مدینه]] دارای دو ثنیّه یا تنگه ورودی به شهر بوده است، یکی به سمت [[مکه|مکّه]] و دیگری به سوی [[شام]].<ref>عمدة القاری شرح صحيح البخاری، ج15، ص14.</ref><br />
<br />
آنچه اکنون باقی مانده و جای آن مشخص است، مدخل شام است که در میان جاده احد و طریق ابوبکر قرار دارد. در این مسیر، در قسمت غرب آن، کوههای [[کوه سلع|سَلْع]] و [[کوه ذباب|ذُباب]] و در سمت راست آن مسجد ثنیةالوداع قرار دارد. <br />
<br />
این مسجد، بر تپهاى بنا شده كه از سمت جنوب مشرف به [[شهر مدينه]] و از سمت شمال مشرف بر دشت قناة است. هنگام عبور از مدينه به سوى دشت شمالى كه به [[كوه احد]] منتهى مىشود، و كوه سلع و ذباب در غرب آن قرار گرفته، مسجد ثنيةالوداع را در سمت راست مسير خود مىبينيم كه با طى پلكانى تا قسمت فوقانى تپه، به مسجد مىرسيم.<br />
<br />
==وجه تسمیه==<br />
حموی گفته است که در وجه تسمیه این محل اختلاف نظر وجود دارد؛ از جمله:<ref>معجم البلدان، ج2، ص86.</ref> <br />
*برخی این مکان را محل وداع مسافرین از مدینه به مکه دانستهاند.<br />
*برخی دیگر محل وداع پیامبر با جانشینان خود هنگام خروج از مدینه برشمردهاند.<br />
*عدهای وداع را نام مکانی در مدینه دانستهاند.<br />
* برخی گفته اند وجه صحیح نام گذاری این است که این مکان نام قدیم در دوران جاهلیت به جهت استقبال و بدرقه مسافران بوده است.<ref>إمتاع الأسماع، ج۷، ص۲۰۳.</ref><br />
* سمهودی گفته است که این ثنیه مشهور به ثنیة الرکاب بوده اما از زمانی که در این مکان پیامبر(ص) نهی از ازدواج موقت نمودهاند، به ثنیة الوداع تغییر نام یافته است.<ref>وفاء الوفاء بأخبار دار المصطفى، ج۴، ص۴۳.</ref> <br />
*برخی از مورّخان همچون بیهقی مورخ قرن اهل سنت قرن چهارم و پنجم هجری قمری آوردهاند که این مکان به دلیل شعرى كه در استقبال پیامبر(ص) سروده شده، به این نام مشهور شده است. در مراسم استقبال از سپاه اسلام در بازگشت از [[جنگ تبوک|تبوک]] زنان و کودکان شهر این شعر را میخواندند:<br />
<br />
"طَلَعَ الْبَدْرُ عَلَیْنا *** مِنْ ثَنِیّاتِ الْوِداع"<br />
<br />
"وَجَبَ الشُّکْرُ عَلَینا *** ما دَعی للهِِ داع"<ref>دلائل النبوة، ج5، ص266؛ البداية والنهاية، ج7، ص191.</ref><br />
<br />
"اَیُّهَا الْمَبْعُوثُ فِینا *** جِئْتَ بِالاَْمْرِ اْلمُطاع"<br />
<br />
"جِئْتَ شَرَّفْتَ الْمَدِینَة *** مَرْحَباً یا خَیْرَ داع"<br />
<br />
«ماهِ تمام، از سر کوهک ثنیة الوداع بر ما طلوع کرد.» <br />
<br />
«تا آنگاه که دعوتگری به خدا میخواند، شکر بر ما واجب شده است.» <br />
<br />
«ای کسی که در میان ما برانگیخته شدی، با فرمان مطاع آمدهای.» <br />
<br />
«آمدی و مدینه را قرین شرف نمودی، خوش آمدی، ای بهترین دعوت کننده.» <br />
<br />
ابن قیم به کسانی که گفتهاند این قضیه مربوط به زمان ورود پیامبر از مکه به مدینه است نه هنگام بازگشت پیامبر(ص) از جنگ تبوک، مردود دانسته و معتقد است که ثنیّههای وداع در جهت شام مدینه هستند و کسی که از مکه به مدینه میآید نه این گردنهها را میبیند و نه از آنها عبور میکند<ref>زاد المعاد، ج۳، ص۴۲۸.</ref><br />
==گزارشات تاریخی==<br />
از آنجا که ثنیّة الوداع محل استقبال و بدرقه بوده، اخبار چندی از آن در منابع تاریخی مانده است<ref>معجم البلدان، ج2، ص86.</ref>؛ از جمله آنکه [[رسول خدا(ص)]] در کنار همین کوه، سپاه خود را برای حرکت به سوی تبوک تجهیز کرد.<ref>صحيح بخاری، ج6، ص8؛ الطبقات الکبری، ج2، ص98.</ref><br />
<br />
یکی از یادگارهای نزدیک آن، مقبره [[نفس زکیه]] محمد بن عبدالله است که در سال 145 در مدینه بر ضدّ عباسیان قیام کرد و کشته شد. در حال حاضر، آثار قبر وی از میان رفته است. محل ثنیّة الوداع را میان کوه ذباب و مدفن نفس زکیه دانستهاند.<ref>تاریخ المعالم المدینة المنوره، احمد الخیّاری، ص٢١٧.</ref><br />
<br />
==وضعیت فعلی کوه ثنیه==<br />
استاد کعکی نوشته است که کوه ثنیّة الوداع، در سال 1406 ق به طور کامل از میان رفت و محل آن زاویه شارع عثمان طریق عیون قبلی و شارع ابوبکر (شارع سلطانه) است. جنوب آن مشرف بر شارع مناخه و در شمال، بناهای مسکونی است.<ref>معالم المدینة المنوره، ج١، ص٢٨4.</ref><br />
==پانویس==<br />
{{پانویس}}<br />
==منابع ==<br />
{{منابع}}<br />
<br />
{{برگرفتگی<br />
|پیش از لینک = کتاب<br />
|منبع = آثار اسلامی مکه و مدينه، رسول جعفریان.<br />
|پس از لینک = بخش «مسجد ثنیة الوداع»، ج1، ص364،<br />
| لینک = http://lib.hajj.ir/View/fa/Book/BookView/Image/1077<br />
}}<br />
*'''المجموعة المصورة لاشهر المعالم المدینة المنورة'''، عبدالعزیز الکعکی، مدینه، ١٩٩٩ م. <br />
*'''إمتاع الأسماع'''، احمد بن على المقریزی، محقق محمد عبد الحميد النميسی، بيروت، دار الكتب العلمية، 1420ق.<br />
*'''تاریخ المعالم المدینة المنورة قدیما و حدیثا'''، الخیاری، تصحیح محمد امین کردی، مدینه، دارالعلم، 1410.<br />
*'''زاد المعاد في هدي خير العباد'''،ابن قيم الجوزية، بيروت، مؤسسة الرسالة، 1415ق. <br />
*'''عمدة القاري شرح صحيح البخاري'''، بدر الدين العينى، بيروت، دار إحياء التراث العربي، [بیتا]. <br />
*'''معجم البلدان'''، ياقوت بن عبدالله حموى، بيروت، دار إحياء التراث العربى،[بیتا]. <br />
* '''الطبقات الکبری'''، ابن سعد، تحقيق، محمد عبد القادر عطا، بيروت، دار الكتب العلمية، 1410ق.<br />
*'''صحيح البخاری'''، محمد بن إسماعيل بخاری، تحقیق، محمد زهير بن ناصر الناصر، بیروت، دار طوق النجاة، 1422ق.<br />
*'''دلائل النبوة'''، أبوبكر البيهقی، محقق، عبد المعطی قلعجی، لبنان، دار الكتب العلمية، دار الريان للتراث، 1408ق. <br />
*'''البداية والنهاية'''، ابن کثیر، تحقيق، عبد الله بن عبد المحسن التركی، قاهره: دار هجر للطباعة والنشر والتوزيع والإعلان، 1418ق. <br />
*'''وفاء الوفاء بأخبار دار المصطفى'''، نورالدين على بن احمد سمهودى، بيروت، دار الكتب العلمية، 1419ق. <br />
{{پایان}}<br />
{{مساجد}}<br />
<br />
[[رده:مکانهای تاریخی مدینه]]<br />
[[رده:مکانهای منتسب به پیامبر اسلام(ص)]]<br />
[[رده:مکانهای مذهبی مدینه]]<br />
[[رده:مسجدهای مدینه]]</div>M.kohsarihttps://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%AB%D9%86%DB%8C%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%88%D8%AF%D8%A7%D8%B9&diff=55933مسجد ثنیة الوداع2023-12-13T15:20:59Z<p>M.kohsari: /* وجه تسمیه */</p>
<hr />
<div>{{جعبه اطلاعات بنای مذهبی<br />
| عنوان =مسجد ثنیة الوداع<br />
| تصویر =مسجد ثنیة الوداع.jpg<br />
| اندازه تصویر =350px<br />
| بنيانگذار =<br />
| تأسیس =<br />
| کاربری =مسجد<br />
| مکان =[[عربستان]] * [[مدینه]] * مدخل ورودی شهر از سمت [[شام]] و در میان جاده احد<br />
| نامهای دیگر =<br />
| وقایع مرتبط =استقبال مردم مدینه از [[پیامبر اسلام(ص)]] * تجهیز سپاه اسلام توسط پیامبر در [[جنگ تبوک]]<br />
| ظرفیت =<br />
| وضعیت =فعال<br />
| مساحت =<br />
| امکانات =<br />
| شماره ثبت =<br />
| معمار =<br />
| سبک =<br />
| بازسازی =<br />
| وبگاه = <br />
}}<br />
'''مسجد ثَنِیَّةُالوداع'''، در مدخل ورودی [[شهر مدینه]] از سمت شام و در میان جاده احد و طریق ابوبکر قرار دارد. این مسجد، بر تپهاى بنا شده كه از سمت جنوب مشرف به شهر مدينه و از سمت شمال مشرف بر دشت قناة است.<br />
<br />
ثنية الوداع در حقیقت گردنه و تنگهای جهت بدرقه یا استقبال مسافران از مدینه به مکه یا شام بوده و رسول خدا(ص) در همین منطقه، سپاه خود را برای حرکت به سوی تبوک تجهیز نمودند و مورد استقبال جوانان شهر مدینه قرار گرفتند. <br />
==موقعیت جغرافیایی==<br />
[[پرونده:عکس قدیمی مسجد ثنیة الوداع.jpg|بندانگشتی|عکس قدیمی مسجد ثنیة الوداع]]<br />
ثنیّةالوداع به مدخل و تنگه ورودی شهر گفته میشود؛ جایی که مسافران بدرقه و استقبال میشوند. برخی به نقل از ابی داود [[مدینه]] دارای دو ثنیّه یا تنگه ورودی به شهر بوده است، یکی به سمت [[مکه|مکّه]] و دیگری به سوی [[شام]].<ref>عمدة القاری شرح صحيح البخاری، ج15، ص14.</ref><br />
<br />
آنچه اکنون باقی مانده و جای آن مشخص است، مدخل شام است که در میان جاده احد و طریق ابوبکر قرار دارد. در این مسیر، در قسمت غرب آن، کوههای [[کوه سلع|سَلْع]] و [[کوه ذباب|ذُباب]] و در سمت راست آن مسجد ثنیةالوداع قرار دارد. <br />
<br />
این مسجد، بر تپهاى بنا شده كه از سمت جنوب مشرف به [[شهر مدينه]] و از سمت شمال مشرف بر دشت قناة است. هنگام عبور از مدينه به سوى دشت شمالى كه به [[كوه احد]] منتهى مىشود، و كوه سلع و ذباب در غرب آن قرار گرفته، مسجد ثنيةالوداع را در سمت راست مسير خود مىبينيم كه با طى پلكانى تا قسمت فوقانى تپه، به مسجد مىرسيم.<br />
<br />
==وجه تسمیه==<br />
حموی گفته است که در وجه تسمیه این محل اختلاف نظر وجود دارد؛ از جمله:<ref>معجم البلدان، ج2، ص86.</ref> <br />
*برخی این مکان را محل وداع مسافرین از مدینه به مکه دانستهاند.<br />
*برخی دیگر محل وداع پیامبر با جانشینان خود هنگام خروج از مدینه برشمردهاند.<br />
*عدهای وداع را نام مکانی در مدینه دانستهاند.<br />
* برخی گفته اند وجه صحیح نام گذاری این است که این مکان نام قدیم در دوران جاهلیت به جهت استقبال و بدرقه مسافران بوده است.<ref>إمتاع الأسماع، ج۷، ص۲۰۳.</ref><br />
* سمهودی گفته است که این ثنیه مشهور به ثنیة الرکاب بوده اما از زمانی که در این مکان پیامبر(ص) نهی از ازدواج موقت نمودهاند، به ثنیة الوداع تغییر نام یافته است.<ref>وفاء الوفاء بأخبار دار المصطفى، ج۴، ص۴۳.</ref> <br />
*برخی از مورّخان همچون بیهقی مورخ قرن اهل سنت قرن چهارم و پنجم هجری قمری آوردهاند که این مکان به دلیل شعرى كه در استقبال پیامبر(ص) سروده شده، به این نام مشهور شده است. در مراسم استقبال از سپاه اسلام در بازگشت از [[جنگ تبوک|تبوک]] زنان و کودکان شهر این شعر را میخواندند:<br />
<br />
"طَلَعَ الْبَدْرُ عَلَیْنا *** مِنْ ثَنِیّاتِ الْوِداع"<br />
<br />
"وَجَبَ الشُّکْرُ عَلَینا *** ما دَعی للهِِ داع"<ref>دلائل النبوة، ج5، ص266؛ البداية والنهاية، ج7، ص191.</ref><br />
<br />
"اَیُّهَا الْمَبْعُوثُ فِینا *** جِئْتَ بِالاَْمْرِ اْلمُطاع"<br />
<br />
"جِئْتَ شَرَّفْتَ الْمَدِینَة *** مَرْحَباً یا خَیْرَ داع"<br />
<br />
«ماهِ تمام، از سر کوهک ثنیة الوداع بر ما طلوع کرد.» <br />
<br />
«تا آنگاه که دعوتگری به خدا میخواند، شکر بر ما واجب شده است.» <br />
<br />
«ای کسی که در میان ما برانگیخته شدی، با فرمان مطاع آمدهای.» <br />
<br />
«آمدی و مدینه را قرین شرف نمودی، خوش آمدی، ای بهترین دعوت کننده.» <br />
<br />
ابن قیم به کسانی که گفتهاند این قضیه به هنگام بازگشت پیامبر(ص) از جنگ تبوک نیست بلکه به زمان ورود پیامبر از مکه به مدینه مربوط می شود، را خطای آشکار دانسته؛ زیرا وی معتقد است که ثنیّههای وداع در جهت شام مدینه هستند و کسی که از مکه به مدینه میآید نه این گردنهها را میبیند و نه از آنها عبور میکند<ref>زاد المعاد، ج۳، ص۴۲۸.</ref><br />
==گزارشات تاریخی==<br />
از آنجا که ثنیّة الوداع محل استقبال و بدرقه بوده، اخبار چندی از آن در منابع تاریخی مانده است<ref>معجم البلدان، ج2، ص86.</ref>؛ از جمله آنکه [[رسول خدا(ص)]] در کنار همین کوه، سپاه خود را برای حرکت به سوی تبوک تجهیز کرد.<ref>صحيح بخاری، ج6، ص8؛ الطبقات الکبری، ج2، ص98.</ref><br />
<br />
یکی از یادگارهای نزدیک آن، مقبره [[نفس زکیه]] محمد بن عبدالله است که در سال 145 در مدینه بر ضدّ عباسیان قیام کرد و کشته شد. در حال حاضر، آثار قبر وی از میان رفته است. محل ثنیّة الوداع را میان کوه ذباب و مدفن نفس زکیه دانستهاند.<ref>تاریخ المعالم المدینة المنوره، احمد الخیّاری، ص٢١٧.</ref><br />
<br />
==وضعیت فعلی کوه ثنیه==<br />
استاد کعکی نوشته است که کوه ثنیّة الوداع، در سال 1406 ق به طور کامل از میان رفت و محل آن زاویه شارع عثمان طریق عیون قبلی و شارع ابوبکر (شارع سلطانه) است. جنوب آن مشرف بر شارع مناخه و در شمال، بناهای مسکونی است.<ref>معالم المدینة المنوره، ج١، ص٢٨4.</ref><br />
==پانویس==<br />
{{پانویس}}<br />
==منابع ==<br />
{{منابع}}<br />
<br />
{{برگرفتگی<br />
|پیش از لینک = کتاب<br />
|منبع = آثار اسلامی مکه و مدينه، رسول جعفریان.<br />
|پس از لینک = بخش «مسجد ثنیة الوداع»، ج1، ص364،<br />
| لینک = http://lib.hajj.ir/View/fa/Book/BookView/Image/1077<br />
}}<br />
*'''المجموعة المصورة لاشهر المعالم المدینة المنورة'''، عبدالعزیز الکعکی، مدینه، ١٩٩٩ م. <br />
*'''إمتاع الأسماع'''، احمد بن على المقریزی، محقق محمد عبد الحميد النميسی، بيروت، دار الكتب العلمية، 1420ق.<br />
*'''تاریخ المعالم المدینة المنورة قدیما و حدیثا'''، الخیاری، تصحیح محمد امین کردی، مدینه، دارالعلم، 1410.<br />
*'''زاد المعاد في هدي خير العباد'''،ابن قيم الجوزية، بيروت، مؤسسة الرسالة، 1415ق. <br />
*'''عمدة القاري شرح صحيح البخاري'''، بدر الدين العينى، بيروت، دار إحياء التراث العربي، [بیتا]. <br />
*'''معجم البلدان'''، ياقوت بن عبدالله حموى، بيروت، دار إحياء التراث العربى،[بیتا]. <br />
* '''الطبقات الکبری'''، ابن سعد، تحقيق، محمد عبد القادر عطا، بيروت، دار الكتب العلمية، 1410ق.<br />
*'''صحيح البخاری'''، محمد بن إسماعيل بخاری، تحقیق، محمد زهير بن ناصر الناصر، بیروت، دار طوق النجاة، 1422ق.<br />
*'''دلائل النبوة'''، أبوبكر البيهقی، محقق، عبد المعطی قلعجی، لبنان، دار الكتب العلمية، دار الريان للتراث، 1408ق. <br />
*'''البداية والنهاية'''، ابن کثیر، تحقيق، عبد الله بن عبد المحسن التركی، قاهره: دار هجر للطباعة والنشر والتوزيع والإعلان، 1418ق. <br />
*'''وفاء الوفاء بأخبار دار المصطفى'''، نورالدين على بن احمد سمهودى، بيروت، دار الكتب العلمية، 1419ق. <br />
{{پایان}}<br />
{{مساجد}}<br />
<br />
[[رده:مکانهای تاریخی مدینه]]<br />
[[رده:مکانهای منتسب به پیامبر اسلام(ص)]]<br />
[[رده:مکانهای مذهبی مدینه]]<br />
[[رده:مسجدهای مدینه]]</div>M.kohsarihttps://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%AB%D9%86%DB%8C%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%88%D8%AF%D8%A7%D8%B9&diff=55932مسجد ثنیة الوداع2023-12-13T15:12:48Z<p>M.kohsari: /* منابع */</p>
<hr />
<div>{{جعبه اطلاعات بنای مذهبی<br />
| عنوان =مسجد ثنیة الوداع<br />
| تصویر =مسجد ثنیة الوداع.jpg<br />
| اندازه تصویر =350px<br />
| بنيانگذار =<br />
| تأسیس =<br />
| کاربری =مسجد<br />
| مکان =[[عربستان]] * [[مدینه]] * مدخل ورودی شهر از سمت [[شام]] و در میان جاده احد<br />
| نامهای دیگر =<br />
| وقایع مرتبط =استقبال مردم مدینه از [[پیامبر اسلام(ص)]] * تجهیز سپاه اسلام توسط پیامبر در [[جنگ تبوک]]<br />
| ظرفیت =<br />
| وضعیت =فعال<br />
| مساحت =<br />
| امکانات =<br />
| شماره ثبت =<br />
| معمار =<br />
| سبک =<br />
| بازسازی =<br />
| وبگاه = <br />
}}<br />
'''مسجد ثَنِیَّةُالوداع'''، در مدخل ورودی [[شهر مدینه]] از سمت شام و در میان جاده احد و طریق ابوبکر قرار دارد. این مسجد، بر تپهاى بنا شده كه از سمت جنوب مشرف به شهر مدينه و از سمت شمال مشرف بر دشت قناة است.<br />
<br />
ثنية الوداع در حقیقت گردنه و تنگهای جهت بدرقه یا استقبال مسافران از مدینه به مکه یا شام بوده و رسول خدا(ص) در همین منطقه، سپاه خود را برای حرکت به سوی تبوک تجهیز نمودند و مورد استقبال جوانان شهر مدینه قرار گرفتند. <br />
==موقعیت جغرافیایی==<br />
[[پرونده:عکس قدیمی مسجد ثنیة الوداع.jpg|بندانگشتی|عکس قدیمی مسجد ثنیة الوداع]]<br />
ثنیّةالوداع به مدخل و تنگه ورودی شهر گفته میشود؛ جایی که مسافران بدرقه و استقبال میشوند. برخی به نقل از ابی داود [[مدینه]] دارای دو ثنیّه یا تنگه ورودی به شهر بوده است، یکی به سمت [[مکه|مکّه]] و دیگری به سوی [[شام]].<ref>عمدة القاری شرح صحيح البخاری، ج15، ص14.</ref><br />
<br />
آنچه اکنون باقی مانده و جای آن مشخص است، مدخل شام است که در میان جاده احد و طریق ابوبکر قرار دارد. در این مسیر، در قسمت غرب آن، کوههای [[کوه سلع|سَلْع]] و [[کوه ذباب|ذُباب]] و در سمت راست آن مسجد ثنیةالوداع قرار دارد. <br />
<br />
این مسجد، بر تپهاى بنا شده كه از سمت جنوب مشرف به [[شهر مدينه]] و از سمت شمال مشرف بر دشت قناة است. هنگام عبور از مدينه به سوى دشت شمالى كه به [[كوه احد]] منتهى مىشود، و كوه سلع و ذباب در غرب آن قرار گرفته، مسجد ثنيةالوداع را در سمت راست مسير خود مىبينيم كه با طى پلكانى تا قسمت فوقانى تپه، به مسجد مىرسيم.<br />
<br />
==وجه تسمیه==<br />
حموی گفته است که در وجه تسمیه این محل اختلاف نظر وجود دارد؛ از جمله:<ref>معجم البلدان، ج2، ص86.</ref> <br />
*برخی این مکان را محل وداع مسافرین از مدینه به مکه دانستهاند.<br />
*برخی دیگر محل وداع پیامبر با جانشینان خود هنگام خروج از مدینه برشمردهاند.<br />
*عدهای وداع را نام مکانی در مدینه دانستهاند.<br />
* برخی گفته اند وجه صحیح نام گذاری این است که این مکان نام قدیم در دوران جاهلیت به جهت استقبال و بدرقه مسافران بوده است.<ref>إمتاع الأسماع، ج۷، ص۲۰۳.</ref><br />
* سمهودی گفته است که این ثنیه مشهور به ثنیة الرکاب بوده اما از زمانی که در این مکان پیامبر(ص) نهی از ازدواج موقت نمودهاند، به ثنیة الوداع تغییر نام یافته است.<ref>وفاء الوفاء بأخبار دار المصطفى، ج۴، ص۴۳.</ref> <br />
*برخی از مورّخان همچون بیهقی مورخ قرن اهل سنت قرن چهارم و پنجم هجری قمری آوردهاند که این مکان به دلیل شعرى كه در استقبال پیامبر(ص) سروده شده، به این نام مشهور شده است. در مراسم استقبال از سپاه اسلام در بازگشت از [[جنگ تبوک|تبوک]] زنان و کودکان شهر این شعر را میخواندند:<br />
<br />
"طَلَعَ الْبَدْرُ عَلَیْنا *** مِنْ ثَنِیّاتِ الْوِداع"<br />
<br />
"وَجَبَ الشُّکْرُ عَلَینا *** ما دَعی للهِِ داع"<ref>دلائل النبوة، ج5، ص266؛ البداية والنهاية، ج7، ص191.</ref><br />
<br />
"اَیُّهَا الْمَبْعُوثُ فِینا *** جِئْتَ بِالاَْمْرِ اْلمُطاع"<br />
<br />
"جِئْتَ شَرَّفْتَ الْمَدِینَة *** مَرْحَباً یا خَیْرَ داع"<br />
<br />
«ماهِ تمام، از سر کوهک ثنیة الوداع بر ما طلوع کرد.» <br />
<br />
«تا آنگاه که دعوتگری به خدا میخواند، شکر بر ما واجب شده است.» <br />
<br />
«ای کسی که در میان ما برانگیخته شدی، با فرمان مطاع آمدهای.» <br />
<br />
«آمدی و مدینه را قرین شرف نمودی، خوش آمدی، ای بهترین دعوت کننده.» <br />
<br />
ابن قیم به کسانی که گفتهاند این قضیه به هنگام بازگشت پیامبر(ص) از جنگ تبوک نیست بلکه به زمان ورود پیامبر از مکه به مدینه مربوط می شود، را خطای آشکار دانسته؛ زیرا وی معتقد است که ثنیّههای وداع در جهت شام مدینه هستند و کسی که از مکه به مدینه میآید نه این گردنهها را میبیند و نه از آنها عبور میکند<ref>زاد المعاد، ج۳، ص۴۲۸.</ref> <br />
<br />
در روایتی دیگر آمده است که این شعر در ابتدای ورود رسول خدا(ص) به محله بنیالنجّار، در آغاز هجرت، سروده شد.<br />
<br />
==گزارشات تاریخی==<br />
از آنجا که ثنیّة الوداع محل استقبال و بدرقه بوده، اخبار چندی از آن در منابع تاریخی مانده است<ref>معجم البلدان، ج2، ص86.</ref>؛ از جمله آنکه [[رسول خدا(ص)]] در کنار همین کوه، سپاه خود را برای حرکت به سوی تبوک تجهیز کرد.<ref>صحيح بخاری، ج6، ص8؛ الطبقات الکبری، ج2، ص98.</ref><br />
<br />
یکی از یادگارهای نزدیک آن، مقبره [[نفس زکیه]] محمد بن عبدالله است که در سال 145 در مدینه بر ضدّ عباسیان قیام کرد و کشته شد. در حال حاضر، آثار قبر وی از میان رفته است. محل ثنیّة الوداع را میان کوه ذباب و مدفن نفس زکیه دانستهاند.<ref>تاریخ المعالم المدینة المنوره، احمد الخیّاری، ص٢١٧.</ref><br />
<br />
==وضعیت فعلی کوه ثنیه==<br />
استاد کعکی نوشته است که کوه ثنیّة الوداع، در سال 1406 ق به طور کامل از میان رفت و محل آن زاویه شارع عثمان طریق عیون قبلی و شارع ابوبکر (شارع سلطانه) است. جنوب آن مشرف بر شارع مناخه و در شمال، بناهای مسکونی است.<ref>معالم المدینة المنوره، ج١، ص٢٨4.</ref><br />
==پانویس==<br />
{{پانویس}}<br />
==منابع ==<br />
{{منابع}}<br />
<br />
{{برگرفتگی<br />
|پیش از لینک = کتاب<br />
|منبع = آثار اسلامی مکه و مدينه، رسول جعفریان.<br />
|پس از لینک = بخش «مسجد ثنیة الوداع»، ج1، ص364،<br />
| لینک = http://lib.hajj.ir/View/fa/Book/BookView/Image/1077<br />
}}<br />
*'''المجموعة المصورة لاشهر المعالم المدینة المنورة'''، عبدالعزیز الکعکی، مدینه، ١٩٩٩ م. <br />
*'''إمتاع الأسماع'''، احمد بن على المقریزی، محقق محمد عبد الحميد النميسی، بيروت، دار الكتب العلمية، 1420ق.<br />
*'''تاریخ المعالم المدینة المنورة قدیما و حدیثا'''، الخیاری، تصحیح محمد امین کردی، مدینه، دارالعلم، 1410.<br />
*'''زاد المعاد في هدي خير العباد'''،ابن قيم الجوزية، بيروت، مؤسسة الرسالة، 1415ق. <br />
*'''عمدة القاري شرح صحيح البخاري'''، بدر الدين العينى، بيروت، دار إحياء التراث العربي، [بیتا]. <br />
*'''معجم البلدان'''، ياقوت بن عبدالله حموى، بيروت، دار إحياء التراث العربى،[بیتا]. <br />
* '''الطبقات الکبری'''، ابن سعد، تحقيق، محمد عبد القادر عطا، بيروت، دار الكتب العلمية، 1410ق.<br />
*'''صحيح البخاری'''، محمد بن إسماعيل بخاری، تحقیق، محمد زهير بن ناصر الناصر، بیروت، دار طوق النجاة، 1422ق.<br />
*'''دلائل النبوة'''، أبوبكر البيهقی، محقق، عبد المعطی قلعجی، لبنان، دار الكتب العلمية، دار الريان للتراث، 1408ق. <br />
*'''البداية والنهاية'''، ابن کثیر، تحقيق، عبد الله بن عبد المحسن التركی، قاهره: دار هجر للطباعة والنشر والتوزيع والإعلان، 1418ق. <br />
*'''وفاء الوفاء بأخبار دار المصطفى'''، نورالدين على بن احمد سمهودى، بيروت، دار الكتب العلمية، 1419ق. <br />
{{پایان}}<br />
{{مساجد}}<br />
<br />
[[رده:مکانهای تاریخی مدینه]]<br />
[[رده:مکانهای منتسب به پیامبر اسلام(ص)]]<br />
[[رده:مکانهای مذهبی مدینه]]<br />
[[رده:مسجدهای مدینه]]</div>M.kohsarihttps://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%AB%D9%86%DB%8C%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%88%D8%AF%D8%A7%D8%B9&diff=55931مسجد ثنیة الوداع2023-12-13T15:10:13Z<p>M.kohsari: /* وجه تسمیه */</p>
<hr />
<div>{{جعبه اطلاعات بنای مذهبی<br />
| عنوان =مسجد ثنیة الوداع<br />
| تصویر =مسجد ثنیة الوداع.jpg<br />
| اندازه تصویر =350px<br />
| بنيانگذار =<br />
| تأسیس =<br />
| کاربری =مسجد<br />
| مکان =[[عربستان]] * [[مدینه]] * مدخل ورودی شهر از سمت [[شام]] و در میان جاده احد<br />
| نامهای دیگر =<br />
| وقایع مرتبط =استقبال مردم مدینه از [[پیامبر اسلام(ص)]] * تجهیز سپاه اسلام توسط پیامبر در [[جنگ تبوک]]<br />
| ظرفیت =<br />
| وضعیت =فعال<br />
| مساحت =<br />
| امکانات =<br />
| شماره ثبت =<br />
| معمار =<br />
| سبک =<br />
| بازسازی =<br />
| وبگاه = <br />
}}<br />
'''مسجد ثَنِیَّةُالوداع'''، در مدخل ورودی [[شهر مدینه]] از سمت شام و در میان جاده احد و طریق ابوبکر قرار دارد. این مسجد، بر تپهاى بنا شده كه از سمت جنوب مشرف به شهر مدينه و از سمت شمال مشرف بر دشت قناة است.<br />
<br />
ثنية الوداع در حقیقت گردنه و تنگهای جهت بدرقه یا استقبال مسافران از مدینه به مکه یا شام بوده و رسول خدا(ص) در همین منطقه، سپاه خود را برای حرکت به سوی تبوک تجهیز نمودند و مورد استقبال جوانان شهر مدینه قرار گرفتند. <br />
==موقعیت جغرافیایی==<br />
[[پرونده:عکس قدیمی مسجد ثنیة الوداع.jpg|بندانگشتی|عکس قدیمی مسجد ثنیة الوداع]]<br />
ثنیّةالوداع به مدخل و تنگه ورودی شهر گفته میشود؛ جایی که مسافران بدرقه و استقبال میشوند. برخی به نقل از ابی داود [[مدینه]] دارای دو ثنیّه یا تنگه ورودی به شهر بوده است، یکی به سمت [[مکه|مکّه]] و دیگری به سوی [[شام]].<ref>عمدة القاری شرح صحيح البخاری، ج15، ص14.</ref><br />
<br />
آنچه اکنون باقی مانده و جای آن مشخص است، مدخل شام است که در میان جاده احد و طریق ابوبکر قرار دارد. در این مسیر، در قسمت غرب آن، کوههای [[کوه سلع|سَلْع]] و [[کوه ذباب|ذُباب]] و در سمت راست آن مسجد ثنیةالوداع قرار دارد. <br />
<br />
این مسجد، بر تپهاى بنا شده كه از سمت جنوب مشرف به [[شهر مدينه]] و از سمت شمال مشرف بر دشت قناة است. هنگام عبور از مدينه به سوى دشت شمالى كه به [[كوه احد]] منتهى مىشود، و كوه سلع و ذباب در غرب آن قرار گرفته، مسجد ثنيةالوداع را در سمت راست مسير خود مىبينيم كه با طى پلكانى تا قسمت فوقانى تپه، به مسجد مىرسيم.<br />
<br />
==وجه تسمیه==<br />
حموی گفته است که در وجه تسمیه این محل اختلاف نظر وجود دارد؛ از جمله:<ref>معجم البلدان، ج2، ص86.</ref> <br />
*برخی این مکان را محل وداع مسافرین از مدینه به مکه دانستهاند.<br />
*برخی دیگر محل وداع پیامبر با جانشینان خود هنگام خروج از مدینه برشمردهاند.<br />
*عدهای وداع را نام مکانی در مدینه دانستهاند.<br />
* برخی گفته اند وجه صحیح نام گذاری این است که این مکان نام قدیم در دوران جاهلیت به جهت استقبال و بدرقه مسافران بوده است.<ref>إمتاع الأسماع، ج۷، ص۲۰۳.</ref><br />
* سمهودی گفته است که این ثنیه مشهور به ثنیة الرکاب بوده اما از زمانی که در این مکان پیامبر(ص) نهی از ازدواج موقت نمودهاند، به ثنیة الوداع تغییر نام یافته است.<ref>وفاء الوفاء بأخبار دار المصطفى، ج۴، ص۴۳.</ref> <br />
*برخی از مورّخان همچون بیهقی مورخ قرن اهل سنت قرن چهارم و پنجم هجری قمری آوردهاند که این مکان به دلیل شعرى كه در استقبال پیامبر(ص) سروده شده، به این نام مشهور شده است. در مراسم استقبال از سپاه اسلام در بازگشت از [[جنگ تبوک|تبوک]] زنان و کودکان شهر این شعر را میخواندند:<br />
<br />
"طَلَعَ الْبَدْرُ عَلَیْنا *** مِنْ ثَنِیّاتِ الْوِداع"<br />
<br />
"وَجَبَ الشُّکْرُ عَلَینا *** ما دَعی للهِِ داع"<ref>دلائل النبوة، ج5، ص266؛ البداية والنهاية، ج7، ص191.</ref><br />
<br />
"اَیُّهَا الْمَبْعُوثُ فِینا *** جِئْتَ بِالاَْمْرِ اْلمُطاع"<br />
<br />
"جِئْتَ شَرَّفْتَ الْمَدِینَة *** مَرْحَباً یا خَیْرَ داع"<br />
<br />
«ماهِ تمام، از سر کوهک ثنیة الوداع بر ما طلوع کرد.» <br />
<br />
«تا آنگاه که دعوتگری به خدا میخواند، شکر بر ما واجب شده است.» <br />
<br />
«ای کسی که در میان ما برانگیخته شدی، با فرمان مطاع آمدهای.» <br />
<br />
«آمدی و مدینه را قرین شرف نمودی، خوش آمدی، ای بهترین دعوت کننده.» <br />
<br />
ابن قیم به کسانی که گفتهاند این قضیه به هنگام بازگشت پیامبر(ص) از جنگ تبوک نیست بلکه به زمان ورود پیامبر از مکه به مدینه مربوط می شود، را خطای آشکار دانسته؛ زیرا وی معتقد است که ثنیّههای وداع در جهت شام مدینه هستند و کسی که از مکه به مدینه میآید نه این گردنهها را میبیند و نه از آنها عبور میکند<ref>زاد المعاد، ج۳، ص۴۲۸.</ref> <br />
<br />
در روایتی دیگر آمده است که این شعر در ابتدای ورود رسول خدا(ص) به محله بنیالنجّار، در آغاز هجرت، سروده شد.<br />
<br />
==گزارشات تاریخی==<br />
از آنجا که ثنیّة الوداع محل استقبال و بدرقه بوده، اخبار چندی از آن در منابع تاریخی مانده است<ref>معجم البلدان، ج2، ص86.</ref>؛ از جمله آنکه [[رسول خدا(ص)]] در کنار همین کوه، سپاه خود را برای حرکت به سوی تبوک تجهیز کرد.<ref>صحيح بخاری، ج6، ص8؛ الطبقات الکبری، ج2، ص98.</ref><br />
<br />
یکی از یادگارهای نزدیک آن، مقبره [[نفس زکیه]] محمد بن عبدالله است که در سال 145 در مدینه بر ضدّ عباسیان قیام کرد و کشته شد. در حال حاضر، آثار قبر وی از میان رفته است. محل ثنیّة الوداع را میان کوه ذباب و مدفن نفس زکیه دانستهاند.<ref>تاریخ المعالم المدینة المنوره، احمد الخیّاری، ص٢١٧.</ref><br />
<br />
==وضعیت فعلی کوه ثنیه==<br />
استاد کعکی نوشته است که کوه ثنیّة الوداع، در سال 1406 ق به طور کامل از میان رفت و محل آن زاویه شارع عثمان طریق عیون قبلی و شارع ابوبکر (شارع سلطانه) است. جنوب آن مشرف بر شارع مناخه و در شمال، بناهای مسکونی است.<ref>معالم المدینة المنوره، ج١، ص٢٨4.</ref><br />
==پانویس==<br />
{{پانویس}}<br />
==منابع ==<br />
{{منابع}}<br />
<br />
{{برگرفتگی<br />
|پیش از لینک = کتاب<br />
|منبع = آثار اسلامی مکه و مدينه، رسول جعفریان.<br />
|پس از لینک = بخش «مسجد ثنیة الوداع»، ج1، ص364،<br />
| لینک = http://lib.hajj.ir/View/fa/Book/BookView/Image/1077<br />
}}<br />
*'''المجموعة المصورة لاشهر المعالم المدینة المنورة'''، عبدالعزیز الکعکی، مدینه، ١٩٩٩ م. <br />
*'''إمتاع الأسماع'''، احمد بن على المقریزی، محقق محمد عبد الحميد النميسی، بيروت، دار الكتب العلمية، 1420ق.<br />
*'''تاریخ المعالم المدینة المنورة قدیما و حدیثا'''، الخیاری، تصحیح محمد امین کردی، مدینه، دارالعلم، 1410.<br />
*'''عمدة القاري شرح صحيح البخاري'''، بدر الدين العينى، بيروت، دار إحياء التراث العربي، [بیتا]. <br />
*'''معجم البلدان'''، ياقوت بن عبدالله حموى، بيروت، دار إحياء التراث العربى،[بیتا]. <br />
* '''الطبقات الکبری'''، ابن سعد، تحقيق، محمد عبد القادر عطا، بيروت، دار الكتب العلمية، 1410ق.<br />
*'''صحيح البخاری'''، محمد بن إسماعيل بخاری، تحقیق، محمد زهير بن ناصر الناصر، بیروت، دار طوق النجاة، 1422ق.<br />
*'''دلائل النبوة'''، أبوبكر البيهقی، محقق، عبد المعطی قلعجی، لبنان، دار الكتب العلمية، دار الريان للتراث، 1408ق. <br />
*'''البداية والنهاية'''، ابن کثیر، تحقيق، عبد الله بن عبد المحسن التركی، قاهره: دار هجر للطباعة والنشر والتوزيع والإعلان، 1418ق. <br />
*'''وفاء الوفاء بأخبار دار المصطفى'''، نورالدين على بن احمد سمهودى، بيروت، دار الكتب العلمية، 1419ق. <br />
{{پایان}}<br />
{{مساجد}}<br />
<br />
[[رده:مکانهای تاریخی مدینه]]<br />
[[رده:مکانهای منتسب به پیامبر اسلام(ص)]]<br />
[[رده:مکانهای مذهبی مدینه]]<br />
[[رده:مسجدهای مدینه]]</div>M.kohsarihttps://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%AB%D9%86%DB%8C%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%88%D8%AF%D8%A7%D8%B9&diff=55926مسجد ثنیة الوداع2023-12-12T19:45:58Z<p>M.kohsari: /* وجه تسمیه */</p>
<hr />
<div>{{جعبه اطلاعات بنای مذهبی<br />
| عنوان =مسجد ثنیة الوداع<br />
| تصویر =مسجد ثنیة الوداع.jpg<br />
| اندازه تصویر =350px<br />
| بنيانگذار =<br />
| تأسیس =<br />
| کاربری =مسجد<br />
| مکان =[[عربستان]] * [[مدینه]] * مدخل ورودی شهر از سمت [[شام]] و در میان جاده احد<br />
| نامهای دیگر =<br />
| وقایع مرتبط =استقبال مردم مدینه از [[پیامبر اسلام(ص)]] * تجهیز سپاه اسلام توسط پیامبر در [[جنگ تبوک]]<br />
| ظرفیت =<br />
| وضعیت =فعال<br />
| مساحت =<br />
| امکانات =<br />
| شماره ثبت =<br />
| معمار =<br />
| سبک =<br />
| بازسازی =<br />
| وبگاه = <br />
}}<br />
'''مسجد ثَنِیَّةُالوداع'''، در مدخل ورودی [[شهر مدینه]] از سمت شام و در میان جاده احد و طریق ابوبکر قرار دارد. این مسجد، بر تپهاى بنا شده كه از سمت جنوب مشرف به شهر مدينه و از سمت شمال مشرف بر دشت قناة است.<br />
<br />
ثنية الوداع در حقیقت گردنه و تنگهای جهت بدرقه یا استقبال مسافران از مدینه به مکه یا شام بوده و رسول خدا(ص) در همین منطقه، سپاه خود را برای حرکت به سوی تبوک تجهیز نمودند و مورد استقبال جوانان شهر مدینه قرار گرفتند. <br />
==موقعیت جغرافیایی==<br />
[[پرونده:عکس قدیمی مسجد ثنیة الوداع.jpg|بندانگشتی|عکس قدیمی مسجد ثنیة الوداع]]<br />
ثنیّةالوداع به مدخل و تنگه ورودی شهر گفته میشود؛ جایی که مسافران بدرقه و استقبال میشوند. برخی به نقل از ابی داود [[مدینه]] دارای دو ثنیّه یا تنگه ورودی به شهر بوده است، یکی به سمت [[مکه|مکّه]] و دیگری به سوی [[شام]].<ref>عمدة القاری شرح صحيح البخاری، ج15، ص14.</ref><br />
<br />
آنچه اکنون باقی مانده و جای آن مشخص است، مدخل شام است که در میان جاده احد و طریق ابوبکر قرار دارد. در این مسیر، در قسمت غرب آن، کوههای [[کوه سلع|سَلْع]] و [[کوه ذباب|ذُباب]] و در سمت راست آن مسجد ثنیةالوداع قرار دارد. <br />
<br />
این مسجد، بر تپهاى بنا شده كه از سمت جنوب مشرف به [[شهر مدينه]] و از سمت شمال مشرف بر دشت قناة است. هنگام عبور از مدينه به سوى دشت شمالى كه به [[كوه احد]] منتهى مىشود، و كوه سلع و ذباب در غرب آن قرار گرفته، مسجد ثنيةالوداع را در سمت راست مسير خود مىبينيم كه با طى پلكانى تا قسمت فوقانى تپه، به مسجد مىرسيم.<br />
<br />
==وجه تسمیه==<br />
حموی گفته است که در وجه تسمیه این محل اختلاف نظر وجود دارد؛ از جمله:<ref>معجم البلدان، ج2، ص86.</ref> <br />
*برخی این مکان را محل وداع مسافرین از مدینه به مکه دانستهاند.<br />
*برخی دیگر محل وداع پیامبر با جانشینان خود هنگام خروج از مدینه برشمردهاند.<br />
*عدهای وداع را نام مکانی در مدینه دانستهاند.<br />
* برخی گفته اند وجه صحیح نام گذاری این است که این مکان نام قدیم در دوران جاهلیت به جهت استقبال و بدرقه مسافران بوده است.<ref>إمتاع الأسماع، ج۷، ص۲۰۳.</ref><br />
* سمهودی گفته است که این ثنیه مشهور به ثنیة الرکاب بوده اما از زمانی که در این مکان پیامبر(ص) نهی از ازدواج موقت نمودهاند، به ثنیة الوداع تغییر نام یافته است.<ref>وفاء الوفاء بأخبار دار المصطفى، ج۴، ص۴۳.</ref> <br />
*برخی از مورّخان همچون بیهقی مورخ قرن اهل سنت قرن چهارم و پنجم هجری قمری آوردهاند که این مکان به دلیل شعرى كه در استقبال پیامبر(ص) سروده شده، به این نام مشهور شده است. در مراسم استقبال از سپاه اسلام در بازگشت از [[جنگ تبوک|تبوک]] زنان و کودکان شهر این شعر را میخواندند:<br />
<br />
"طَلَعَ الْبَدْرُ عَلَیْنا *** مِنْ ثَنِیّاتِ الْوِداع"<br />
<br />
"وَجَبَ الشُّکْرُ عَلَینا *** ما دَعی للهِِ داع"<ref>دلائل النبوة، ج5، ص266؛ البداية والنهاية، ج7، ص191.</ref><br />
<br />
"اَیُّهَا الْمَبْعُوثُ فِینا *** جِئْتَ بِالاَْمْرِ اْلمُطاع"<br />
<br />
"جِئْتَ شَرَّفْتَ الْمَدِینَة *** مَرْحَباً یا خَیْرَ داع"<br />
<br />
«ماهِ تمام، از سر کوهک ثنیة الوداع بر ما طلوع کرد.» <br />
<br />
«تا آنگاه که دعوتگری به خدا میخواند، شکر بر ما واجب شده است.» <br />
<br />
«ای کسی که در میان ما برانگیخته شدی، با فرمان مطاع آمدهای.» <br />
<br />
«آمدی و مدینه را قرین شرف نمودی، خوش آمدی، ای بهترین دعوت کننده.» <br />
<br />
همچنین وی معتقد است که این شعر در زمان آمدن پیامبر(ص) از مکه به مدینه خوانده شد و نه وقتی که از جنگ تبوک از ثنیة الوداع به مدینه بوده باشد.<ref>دلائل النبوة، ج5، ص266.</ref> <br />
<br />
در روایتی دیگر آمده است که این شعر در ابتدای ورود رسول خدا(ص) به محله بنیالنجّار، در آغاز هجرت، سروده شد.<br />
<br />
==گزارشات تاریخی==<br />
از آنجا که ثنیّة الوداع محل استقبال و بدرقه بوده، اخبار چندی از آن در منابع تاریخی مانده است<ref>معجم البلدان، ج2، ص86.</ref>؛ از جمله آنکه [[رسول خدا(ص)]] در کنار همین کوه، سپاه خود را برای حرکت به سوی تبوک تجهیز کرد.<ref>صحيح بخاری، ج6، ص8؛ الطبقات الکبری، ج2، ص98.</ref><br />
<br />
یکی از یادگارهای نزدیک آن، مقبره [[نفس زکیه]] محمد بن عبدالله است که در سال 145 در مدینه بر ضدّ عباسیان قیام کرد و کشته شد. در حال حاضر، آثار قبر وی از میان رفته است. محل ثنیّة الوداع را میان کوه ذباب و مدفن نفس زکیه دانستهاند.<ref>تاریخ المعالم المدینة المنوره، احمد الخیّاری، ص٢١٧.</ref><br />
<br />
==وضعیت فعلی کوه ثنیه==<br />
استاد کعکی نوشته است که کوه ثنیّة الوداع، در سال 1406 ق به طور کامل از میان رفت و محل آن زاویه شارع عثمان طریق عیون قبلی و شارع ابوبکر (شارع سلطانه) است. جنوب آن مشرف بر شارع مناخه و در شمال، بناهای مسکونی است.<ref>معالم المدینة المنوره، ج١، ص٢٨4.</ref><br />
==پانویس==<br />
{{پانویس}}<br />
==منابع ==<br />
{{منابع}}<br />
<br />
{{برگرفتگی<br />
|پیش از لینک = کتاب<br />
|منبع = آثار اسلامی مکه و مدينه، رسول جعفریان.<br />
|پس از لینک = بخش «مسجد ثنیة الوداع»، ج1، ص364،<br />
| لینک = http://lib.hajj.ir/View/fa/Book/BookView/Image/1077<br />
}}<br />
*'''المجموعة المصورة لاشهر المعالم المدینة المنورة'''، عبدالعزیز الکعکی، مدینه، ١٩٩٩ م. <br />
*'''إمتاع الأسماع'''، احمد بن على المقریزی، محقق محمد عبد الحميد النميسی، بيروت، دار الكتب العلمية، 1420ق.<br />
*'''تاریخ المعالم المدینة المنورة قدیما و حدیثا'''، الخیاری، تصحیح محمد امین کردی، مدینه، دارالعلم، 1410.<br />
*'''عمدة القاري شرح صحيح البخاري'''، بدر الدين العينى، بيروت، دار إحياء التراث العربي، [بیتا]. <br />
*'''معجم البلدان'''، ياقوت بن عبدالله حموى، بيروت، دار إحياء التراث العربى،[بیتا]. <br />
* '''الطبقات الکبری'''، ابن سعد، تحقيق، محمد عبد القادر عطا، بيروت، دار الكتب العلمية، 1410ق.<br />
*'''صحيح البخاری'''، محمد بن إسماعيل بخاری، تحقیق، محمد زهير بن ناصر الناصر، بیروت، دار طوق النجاة، 1422ق.<br />
*'''دلائل النبوة'''، أبوبكر البيهقی، محقق، عبد المعطی قلعجی، لبنان، دار الكتب العلمية، دار الريان للتراث، 1408ق. <br />
*'''البداية والنهاية'''، ابن کثیر، تحقيق، عبد الله بن عبد المحسن التركی، قاهره: دار هجر للطباعة والنشر والتوزيع والإعلان، 1418ق. <br />
*'''وفاء الوفاء بأخبار دار المصطفى'''، نورالدين على بن احمد سمهودى، بيروت، دار الكتب العلمية، 1419ق. <br />
{{پایان}}<br />
{{مساجد}}<br />
<br />
[[رده:مکانهای تاریخی مدینه]]<br />
[[رده:مکانهای منتسب به پیامبر اسلام(ص)]]<br />
[[رده:مکانهای مذهبی مدینه]]<br />
[[رده:مسجدهای مدینه]]</div>M.kohsarihttps://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%AB%D9%86%DB%8C%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%88%D8%AF%D8%A7%D8%B9&diff=55925مسجد ثنیة الوداع2023-12-12T19:44:01Z<p>M.kohsari: /* وجه تسمیه */</p>
<hr />
<div>{{جعبه اطلاعات بنای مذهبی<br />
| عنوان =مسجد ثنیة الوداع<br />
| تصویر =مسجد ثنیة الوداع.jpg<br />
| اندازه تصویر =350px<br />
| بنيانگذار =<br />
| تأسیس =<br />
| کاربری =مسجد<br />
| مکان =[[عربستان]] * [[مدینه]] * مدخل ورودی شهر از سمت [[شام]] و در میان جاده احد<br />
| نامهای دیگر =<br />
| وقایع مرتبط =استقبال مردم مدینه از [[پیامبر اسلام(ص)]] * تجهیز سپاه اسلام توسط پیامبر در [[جنگ تبوک]]<br />
| ظرفیت =<br />
| وضعیت =فعال<br />
| مساحت =<br />
| امکانات =<br />
| شماره ثبت =<br />
| معمار =<br />
| سبک =<br />
| بازسازی =<br />
| وبگاه = <br />
}}<br />
'''مسجد ثَنِیَّةُالوداع'''، در مدخل ورودی [[شهر مدینه]] از سمت شام و در میان جاده احد و طریق ابوبکر قرار دارد. این مسجد، بر تپهاى بنا شده كه از سمت جنوب مشرف به شهر مدينه و از سمت شمال مشرف بر دشت قناة است.<br />
<br />
ثنية الوداع در حقیقت گردنه و تنگهای جهت بدرقه یا استقبال مسافران از مدینه به مکه یا شام بوده و رسول خدا(ص) در همین منطقه، سپاه خود را برای حرکت به سوی تبوک تجهیز نمودند و مورد استقبال جوانان شهر مدینه قرار گرفتند. <br />
==موقعیت جغرافیایی==<br />
[[پرونده:عکس قدیمی مسجد ثنیة الوداع.jpg|بندانگشتی|عکس قدیمی مسجد ثنیة الوداع]]<br />
ثنیّةالوداع به مدخل و تنگه ورودی شهر گفته میشود؛ جایی که مسافران بدرقه و استقبال میشوند. برخی به نقل از ابی داود [[مدینه]] دارای دو ثنیّه یا تنگه ورودی به شهر بوده است، یکی به سمت [[مکه|مکّه]] و دیگری به سوی [[شام]].<ref>عمدة القاری شرح صحيح البخاری، ج15، ص14.</ref><br />
<br />
آنچه اکنون باقی مانده و جای آن مشخص است، مدخل شام است که در میان جاده احد و طریق ابوبکر قرار دارد. در این مسیر، در قسمت غرب آن، کوههای [[کوه سلع|سَلْع]] و [[کوه ذباب|ذُباب]] و در سمت راست آن مسجد ثنیةالوداع قرار دارد. <br />
<br />
این مسجد، بر تپهاى بنا شده كه از سمت جنوب مشرف به [[شهر مدينه]] و از سمت شمال مشرف بر دشت قناة است. هنگام عبور از مدينه به سوى دشت شمالى كه به [[كوه احد]] منتهى مىشود، و كوه سلع و ذباب در غرب آن قرار گرفته، مسجد ثنيةالوداع را در سمت راست مسير خود مىبينيم كه با طى پلكانى تا قسمت فوقانى تپه، به مسجد مىرسيم.<br />
<br />
==وجه تسمیه==<br />
حموی گفته است که در وجه تسمیه این محل اختلاف نظر وجود دارد؛ از جمله:<ref>معجم البلدان، ج2، ص86.</ref> <br />
*برخی این مکان را محل وداع مسافرین از مدینه به مکه دانستهاند.<br />
*برخی دیگر محل وداع پیامبر با جانشینان خود هنگام خروج از مدینه برشمردهاند.<br />
*عدهای وداع را نام مکانی در مدینه دانستهاند.<br />
* برخی گفته اند وجه صحیح نام گذاری این است که این مکان نام قدیم در دوران جاهلیت به جهت استقبال و بدرقه مسافران بوده است.<ref>إمتاع الأسماع، ج۷، ص۲۰۳.</ref><br />
* سمهودی گفته است که این ثنیه مشهور به ثنیة الرکاب بوده اما از زمانی که در این مکان پیامبر(ص) نهی از ازدواج موقت نمودهاند، به ثنیة الوداع تغییر نام یافته است.<ref>وفاء الوفاء بأخبار دار المصطفى، ج۴، ص۴۳.</ref> <br />
*برخی از مورّخان همچون بیهقی مورخ قرن اهل سنت قرن چهارم و پنجم هجری قمری آوردهاند که این مکان به دلیل شعرى كه در استقبال پیامبر(ص) سروده شده، به این نام مشهور شده و زنان و کودکان شهر در مراسم استقبال از سپاه اسلام در بازگشت از [[جنگ تبوک|تبوک]] این شعر را میخواندند:<br />
<br />
"طَلَعَ الْبَدْرُ عَلَیْنا *** مِنْ ثَنِیّاتِ الْوِداع"<br />
<br />
"وَجَبَ الشُّکْرُ عَلَینا *** ما دَعی للهِِ داع"<ref>دلائل النبوة، ج5، ص266؛ البداية والنهاية، ج7، ص191.</ref><br />
<br />
"اَیُّهَا الْمَبْعُوثُ فِینا *** جِئْتَ بِالاَْمْرِ اْلمُطاع"<br />
<br />
"جِئْتَ شَرَّفْتَ الْمَدِینَة *** مَرْحَباً یا خَیْرَ داع"<br />
<br />
«ماهِ تمام، از سر کوهک ثنیة الوداع بر ما طلوع کرد.» <br />
<br />
«تا آنگاه که دعوتگری به خدا میخواند، شکر بر ما واجب شده است.» <br />
<br />
«ای کسی که در میان ما برانگیخته شدی، با فرمان مطاع آمدهای.» <br />
<br />
«آمدی و مدینه را قرین شرف نمودی، خوش آمدی، ای بهترین دعوت کننده.» <br />
<br />
همچنین وی معتقد است که این شعر در زمان آمدن پیامبر(ص) از مکه به مدینه خوانده شد و نه وقتی که از جنگ تبوک از ثنیة الوداع به مدینه بوده باشد.<ref>دلائل النبوة، ج5، ص266.</ref> <br />
<br />
در روایتی دیگر آمده است که این شعر در ابتدای ورود رسول خدا(ص) به محله بنیالنجّار، در آغاز هجرت، سروده شد.<br />
<br />
==گزارشات تاریخی==<br />
از آنجا که ثنیّة الوداع محل استقبال و بدرقه بوده، اخبار چندی از آن در منابع تاریخی مانده است<ref>معجم البلدان، ج2، ص86.</ref>؛ از جمله آنکه [[رسول خدا(ص)]] در کنار همین کوه، سپاه خود را برای حرکت به سوی تبوک تجهیز کرد.<ref>صحيح بخاری، ج6، ص8؛ الطبقات الکبری، ج2، ص98.</ref><br />
<br />
یکی از یادگارهای نزدیک آن، مقبره [[نفس زکیه]] محمد بن عبدالله است که در سال 145 در مدینه بر ضدّ عباسیان قیام کرد و کشته شد. در حال حاضر، آثار قبر وی از میان رفته است. محل ثنیّة الوداع را میان کوه ذباب و مدفن نفس زکیه دانستهاند.<ref>تاریخ المعالم المدینة المنوره، احمد الخیّاری، ص٢١٧.</ref><br />
<br />
==وضعیت فعلی کوه ثنیه==<br />
استاد کعکی نوشته است که کوه ثنیّة الوداع، در سال 1406 ق به طور کامل از میان رفت و محل آن زاویه شارع عثمان طریق عیون قبلی و شارع ابوبکر (شارع سلطانه) است. جنوب آن مشرف بر شارع مناخه و در شمال، بناهای مسکونی است.<ref>معالم المدینة المنوره، ج١، ص٢٨4.</ref><br />
==پانویس==<br />
{{پانویس}}<br />
==منابع ==<br />
{{منابع}}<br />
<br />
{{برگرفتگی<br />
|پیش از لینک = کتاب<br />
|منبع = آثار اسلامی مکه و مدينه، رسول جعفریان.<br />
|پس از لینک = بخش «مسجد ثنیة الوداع»، ج1، ص364،<br />
| لینک = http://lib.hajj.ir/View/fa/Book/BookView/Image/1077<br />
}}<br />
*'''المجموعة المصورة لاشهر المعالم المدینة المنورة'''، عبدالعزیز الکعکی، مدینه، ١٩٩٩ م. <br />
*'''إمتاع الأسماع'''، احمد بن على المقریزی، محقق محمد عبد الحميد النميسی، بيروت، دار الكتب العلمية، 1420ق.<br />
*'''تاریخ المعالم المدینة المنورة قدیما و حدیثا'''، الخیاری، تصحیح محمد امین کردی، مدینه، دارالعلم، 1410.<br />
*'''عمدة القاري شرح صحيح البخاري'''، بدر الدين العينى، بيروت، دار إحياء التراث العربي، [بیتا]. <br />
*'''معجم البلدان'''، ياقوت بن عبدالله حموى، بيروت، دار إحياء التراث العربى،[بیتا]. <br />
* '''الطبقات الکبری'''، ابن سعد، تحقيق، محمد عبد القادر عطا، بيروت، دار الكتب العلمية، 1410ق.<br />
*'''صحيح البخاری'''، محمد بن إسماعيل بخاری، تحقیق، محمد زهير بن ناصر الناصر، بیروت، دار طوق النجاة، 1422ق.<br />
*'''دلائل النبوة'''، أبوبكر البيهقی، محقق، عبد المعطی قلعجی، لبنان، دار الكتب العلمية، دار الريان للتراث، 1408ق. <br />
*'''البداية والنهاية'''، ابن کثیر، تحقيق، عبد الله بن عبد المحسن التركی، قاهره: دار هجر للطباعة والنشر والتوزيع والإعلان، 1418ق. <br />
*'''وفاء الوفاء بأخبار دار المصطفى'''، نورالدين على بن احمد سمهودى، بيروت، دار الكتب العلمية، 1419ق. <br />
{{پایان}}<br />
{{مساجد}}<br />
<br />
[[رده:مکانهای تاریخی مدینه]]<br />
[[رده:مکانهای منتسب به پیامبر اسلام(ص)]]<br />
[[رده:مکانهای مذهبی مدینه]]<br />
[[رده:مسجدهای مدینه]]</div>M.kohsarihttps://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%AB%D9%86%DB%8C%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%88%D8%AF%D8%A7%D8%B9&diff=55924مسجد ثنیة الوداع2023-12-12T19:41:09Z<p>M.kohsari: /* منابع */</p>
<hr />
<div>{{جعبه اطلاعات بنای مذهبی<br />
| عنوان =مسجد ثنیة الوداع<br />
| تصویر =مسجد ثنیة الوداع.jpg<br />
| اندازه تصویر =350px<br />
| بنيانگذار =<br />
| تأسیس =<br />
| کاربری =مسجد<br />
| مکان =[[عربستان]] * [[مدینه]] * مدخل ورودی شهر از سمت [[شام]] و در میان جاده احد<br />
| نامهای دیگر =<br />
| وقایع مرتبط =استقبال مردم مدینه از [[پیامبر اسلام(ص)]] * تجهیز سپاه اسلام توسط پیامبر در [[جنگ تبوک]]<br />
| ظرفیت =<br />
| وضعیت =فعال<br />
| مساحت =<br />
| امکانات =<br />
| شماره ثبت =<br />
| معمار =<br />
| سبک =<br />
| بازسازی =<br />
| وبگاه = <br />
}}<br />
'''مسجد ثَنِیَّةُالوداع'''، در مدخل ورودی [[شهر مدینه]] از سمت شام و در میان جاده احد و طریق ابوبکر قرار دارد. این مسجد، بر تپهاى بنا شده كه از سمت جنوب مشرف به شهر مدينه و از سمت شمال مشرف بر دشت قناة است.<br />
<br />
ثنية الوداع در حقیقت گردنه و تنگهای جهت بدرقه یا استقبال مسافران از مدینه به مکه یا شام بوده و رسول خدا(ص) در همین منطقه، سپاه خود را برای حرکت به سوی تبوک تجهیز نمودند و مورد استقبال جوانان شهر مدینه قرار گرفتند. <br />
==موقعیت جغرافیایی==<br />
[[پرونده:عکس قدیمی مسجد ثنیة الوداع.jpg|بندانگشتی|عکس قدیمی مسجد ثنیة الوداع]]<br />
ثنیّةالوداع به مدخل و تنگه ورودی شهر گفته میشود؛ جایی که مسافران بدرقه و استقبال میشوند. برخی به نقل از ابی داود [[مدینه]] دارای دو ثنیّه یا تنگه ورودی به شهر بوده است، یکی به سمت [[مکه|مکّه]] و دیگری به سوی [[شام]].<ref>عمدة القاری شرح صحيح البخاری، ج15، ص14.</ref><br />
<br />
آنچه اکنون باقی مانده و جای آن مشخص است، مدخل شام است که در میان جاده احد و طریق ابوبکر قرار دارد. در این مسیر، در قسمت غرب آن، کوههای [[کوه سلع|سَلْع]] و [[کوه ذباب|ذُباب]] و در سمت راست آن مسجد ثنیةالوداع قرار دارد. <br />
<br />
این مسجد، بر تپهاى بنا شده كه از سمت جنوب مشرف به [[شهر مدينه]] و از سمت شمال مشرف بر دشت قناة است. هنگام عبور از مدينه به سوى دشت شمالى كه به [[كوه احد]] منتهى مىشود، و كوه سلع و ذباب در غرب آن قرار گرفته، مسجد ثنيةالوداع را در سمت راست مسير خود مىبينيم كه با طى پلكانى تا قسمت فوقانى تپه، به مسجد مىرسيم.<br />
<br />
==وجه تسمیه==<br />
حموی گفته است که در وجه تسمیه این محل اختلاف وجود دارد؛ از جمله:<ref>معجم البلدان، ج2، ص86.</ref> <br />
*برخی این مکان را محل وداع مسافرین از مدینه به مکه دانستهاند.<br />
*برخی دیگر محل وداع پیامبر با جانشینان خود هنگام خروج از مدینه برشمردهاند.<br />
*عده ای وداع را نام مکانی در مدینه دانستهاند.<br />
* برخی گفته اند صحیح این است که این مکان نام قدیم در دوران جاهلیت به جهت استقبال و بدرقه مسافران بوده است.<ref>إمتاع الأسماع، ج۷، ص۲۰۳.</ref><br />
* سمهودی گفته است که این ثنیه مشهور به ثنیة الرکاب بوده اما از زمانی که در این مکان پیامبر(ص) نهی از ازدواج موقت نمودهاند، به ثنیة الوداع تغییر نام یافته است.<ref>وفاء الوفاء بأخبار دار المصطفى، ج۴، ص۴۳.</ref> <br />
*برخی از مورّخان همچون بیهقی مورخ قرن اهل سنت قرن چهارم و پنجم هجری قمری آوردهاند که این مکان به دلیل شعرى كه در استقبال پیامبر(ص) سروده شده، به این نام مشهور شده و زنان و کودکان شهر در مراسم استقبال از سپاه اسلام در بازگشت از [[جنگ تبوک|تبوک]] این شعر را میخواندند:<br />
<br />
"طَلَعَ الْبَدْرُ عَلَیْنا *** مِنْ ثَنِیّاتِ الْوِداع"<br />
<br />
"وَجَبَ الشُّکْرُ عَلَینا *** ما دَعی للهِِ داع"<ref>دلائل النبوة، ج5، ص266؛ البداية والنهاية، ج7، ص191.</ref><br />
<br />
"اَیُّهَا الْمَبْعُوثُ فِینا *** جِئْتَ بِالاَْمْرِ اْلمُطاع"<br />
<br />
"جِئْتَ شَرَّفْتَ الْمَدِینَة *** مَرْحَباً یا خَیْرَ داع"<br />
<br />
«ماهِ تمام، از سر کوهک ثنیة الوداع بر ما طلوع کرد.» <br />
<br />
«تا آنگاه که دعوتگری به خدا میخواند، شکر بر ما واجب شده است.» <br />
<br />
«ای کسی که در میان ما برانگیخته شدی، با فرمان مطاع آمدهای.» <br />
<br />
«آمدی و مدینه را قرین شرف نمودی، خوش آمدی، ای بهترین دعوت کننده.» <br />
<br />
همچنین وی معتقد است که این شعر در زمان آمدن پیامبر(ص) از مکه به مدینه خوانده شد و نه وقتی که از جنگ تبوک از ثنیة الوداع به مدینه بوده باشد.<ref>دلائل النبوة، ج5، ص266.</ref> <br />
<br />
در روایتی دیگر آمده است که این شعر در ابتدای ورود رسول خدا(ص) به محله بنیالنجّار، در آغاز هجرت، سروده شد.<br />
<br />
==گزارشات تاریخی==<br />
از آنجا که ثنیّة الوداع محل استقبال و بدرقه بوده، اخبار چندی از آن در منابع تاریخی مانده است<ref>معجم البلدان، ج2، ص86.</ref>؛ از جمله آنکه [[رسول خدا(ص)]] در کنار همین کوه، سپاه خود را برای حرکت به سوی تبوک تجهیز کرد.<ref>صحيح بخاری، ج6، ص8؛ الطبقات الکبری، ج2، ص98.</ref><br />
<br />
یکی از یادگارهای نزدیک آن، مقبره [[نفس زکیه]] محمد بن عبدالله است که در سال 145 در مدینه بر ضدّ عباسیان قیام کرد و کشته شد. در حال حاضر، آثار قبر وی از میان رفته است. محل ثنیّة الوداع را میان کوه ذباب و مدفن نفس زکیه دانستهاند.<ref>تاریخ المعالم المدینة المنوره، احمد الخیّاری، ص٢١٧.</ref><br />
<br />
==وضعیت فعلی کوه ثنیه==<br />
استاد کعکی نوشته است که کوه ثنیّة الوداع، در سال 1406 ق به طور کامل از میان رفت و محل آن زاویه شارع عثمان طریق عیون قبلی و شارع ابوبکر (شارع سلطانه) است. جنوب آن مشرف بر شارع مناخه و در شمال، بناهای مسکونی است.<ref>معالم المدینة المنوره، ج١، ص٢٨4.</ref><br />
==پانویس==<br />
{{پانویس}}<br />
==منابع ==<br />
{{منابع}}<br />
<br />
{{برگرفتگی<br />
|پیش از لینک = کتاب<br />
|منبع = آثار اسلامی مکه و مدينه، رسول جعفریان.<br />
|پس از لینک = بخش «مسجد ثنیة الوداع»، ج1، ص364،<br />
| لینک = http://lib.hajj.ir/View/fa/Book/BookView/Image/1077<br />
}}<br />
*'''المجموعة المصورة لاشهر المعالم المدینة المنورة'''، عبدالعزیز الکعکی، مدینه، ١٩٩٩ م. <br />
*'''إمتاع الأسماع'''، احمد بن على المقریزی، محقق محمد عبد الحميد النميسی، بيروت، دار الكتب العلمية، 1420ق.<br />
*'''تاریخ المعالم المدینة المنورة قدیما و حدیثا'''، الخیاری، تصحیح محمد امین کردی، مدینه، دارالعلم، 1410.<br />
*'''عمدة القاري شرح صحيح البخاري'''، بدر الدين العينى، بيروت، دار إحياء التراث العربي، [بیتا]. <br />
*'''معجم البلدان'''، ياقوت بن عبدالله حموى، بيروت، دار إحياء التراث العربى،[بیتا]. <br />
* '''الطبقات الکبری'''، ابن سعد، تحقيق، محمد عبد القادر عطا، بيروت، دار الكتب العلمية، 1410ق.<br />
*'''صحيح البخاری'''، محمد بن إسماعيل بخاری، تحقیق، محمد زهير بن ناصر الناصر، بیروت، دار طوق النجاة، 1422ق.<br />
*'''دلائل النبوة'''، أبوبكر البيهقی، محقق، عبد المعطی قلعجی، لبنان، دار الكتب العلمية، دار الريان للتراث، 1408ق. <br />
*'''البداية والنهاية'''، ابن کثیر، تحقيق، عبد الله بن عبد المحسن التركی، قاهره: دار هجر للطباعة والنشر والتوزيع والإعلان، 1418ق. <br />
*'''وفاء الوفاء بأخبار دار المصطفى'''، نورالدين على بن احمد سمهودى، بيروت، دار الكتب العلمية، 1419ق. <br />
{{پایان}}<br />
{{مساجد}}<br />
<br />
[[رده:مکانهای تاریخی مدینه]]<br />
[[رده:مکانهای منتسب به پیامبر اسلام(ص)]]<br />
[[رده:مکانهای مذهبی مدینه]]<br />
[[رده:مسجدهای مدینه]]</div>M.kohsarihttps://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%AB%D9%86%DB%8C%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%88%D8%AF%D8%A7%D8%B9&diff=55923مسجد ثنیة الوداع2023-12-12T19:38:36Z<p>M.kohsari: /* وجه تسمیه */</p>
<hr />
<div>{{جعبه اطلاعات بنای مذهبی<br />
| عنوان =مسجد ثنیة الوداع<br />
| تصویر =مسجد ثنیة الوداع.jpg<br />
| اندازه تصویر =350px<br />
| بنيانگذار =<br />
| تأسیس =<br />
| کاربری =مسجد<br />
| مکان =[[عربستان]] * [[مدینه]] * مدخل ورودی شهر از سمت [[شام]] و در میان جاده احد<br />
| نامهای دیگر =<br />
| وقایع مرتبط =استقبال مردم مدینه از [[پیامبر اسلام(ص)]] * تجهیز سپاه اسلام توسط پیامبر در [[جنگ تبوک]]<br />
| ظرفیت =<br />
| وضعیت =فعال<br />
| مساحت =<br />
| امکانات =<br />
| شماره ثبت =<br />
| معمار =<br />
| سبک =<br />
| بازسازی =<br />
| وبگاه = <br />
}}<br />
'''مسجد ثَنِیَّةُالوداع'''، در مدخل ورودی [[شهر مدینه]] از سمت شام و در میان جاده احد و طریق ابوبکر قرار دارد. این مسجد، بر تپهاى بنا شده كه از سمت جنوب مشرف به شهر مدينه و از سمت شمال مشرف بر دشت قناة است.<br />
<br />
ثنية الوداع در حقیقت گردنه و تنگهای جهت بدرقه یا استقبال مسافران از مدینه به مکه یا شام بوده و رسول خدا(ص) در همین منطقه، سپاه خود را برای حرکت به سوی تبوک تجهیز نمودند و مورد استقبال جوانان شهر مدینه قرار گرفتند. <br />
==موقعیت جغرافیایی==<br />
[[پرونده:عکس قدیمی مسجد ثنیة الوداع.jpg|بندانگشتی|عکس قدیمی مسجد ثنیة الوداع]]<br />
ثنیّةالوداع به مدخل و تنگه ورودی شهر گفته میشود؛ جایی که مسافران بدرقه و استقبال میشوند. برخی به نقل از ابی داود [[مدینه]] دارای دو ثنیّه یا تنگه ورودی به شهر بوده است، یکی به سمت [[مکه|مکّه]] و دیگری به سوی [[شام]].<ref>عمدة القاری شرح صحيح البخاری، ج15، ص14.</ref><br />
<br />
آنچه اکنون باقی مانده و جای آن مشخص است، مدخل شام است که در میان جاده احد و طریق ابوبکر قرار دارد. در این مسیر، در قسمت غرب آن، کوههای [[کوه سلع|سَلْع]] و [[کوه ذباب|ذُباب]] و در سمت راست آن مسجد ثنیةالوداع قرار دارد. <br />
<br />
این مسجد، بر تپهاى بنا شده كه از سمت جنوب مشرف به [[شهر مدينه]] و از سمت شمال مشرف بر دشت قناة است. هنگام عبور از مدينه به سوى دشت شمالى كه به [[كوه احد]] منتهى مىشود، و كوه سلع و ذباب در غرب آن قرار گرفته، مسجد ثنيةالوداع را در سمت راست مسير خود مىبينيم كه با طى پلكانى تا قسمت فوقانى تپه، به مسجد مىرسيم.<br />
<br />
==وجه تسمیه==<br />
حموی گفته است که در وجه تسمیه این محل اختلاف وجود دارد؛ از جمله:<ref>معجم البلدان، ج2، ص86.</ref> <br />
*برخی این مکان را محل وداع مسافرین از مدینه به مکه دانستهاند.<br />
*برخی دیگر محل وداع پیامبر با جانشینان خود هنگام خروج از مدینه برشمردهاند.<br />
*عده ای وداع را نام مکانی در مدینه دانستهاند.<br />
* برخی گفته اند صحیح این است که این مکان نام قدیم در دوران جاهلیت به جهت استقبال و بدرقه مسافران بوده است.<ref>إمتاع الأسماع، ج۷، ص۲۰۳.</ref><br />
* سمهودی گفته است که این ثنیه مشهور به ثنیة الرکاب بوده اما از زمانی که در این مکان پیامبر(ص) نهی از ازدواج موقت نمودهاند، به ثنیة الوداع تغییر نام یافته است.<ref>وفاء الوفاء بأخبار دار المصطفى، ج۴، ص۴۳.</ref> <br />
*برخی از مورّخان همچون بیهقی مورخ قرن اهل سنت قرن چهارم و پنجم هجری قمری آوردهاند که این مکان به دلیل شعرى كه در استقبال پیامبر(ص) سروده شده، به این نام مشهور شده و زنان و کودکان شهر در مراسم استقبال از سپاه اسلام در بازگشت از [[جنگ تبوک|تبوک]] این شعر را میخواندند:<br />
<br />
"طَلَعَ الْبَدْرُ عَلَیْنا *** مِنْ ثَنِیّاتِ الْوِداع"<br />
<br />
"وَجَبَ الشُّکْرُ عَلَینا *** ما دَعی للهِِ داع"<ref>دلائل النبوة، ج5، ص266؛ البداية والنهاية، ج7، ص191.</ref><br />
<br />
"اَیُّهَا الْمَبْعُوثُ فِینا *** جِئْتَ بِالاَْمْرِ اْلمُطاع"<br />
<br />
"جِئْتَ شَرَّفْتَ الْمَدِینَة *** مَرْحَباً یا خَیْرَ داع"<br />
<br />
«ماهِ تمام، از سر کوهک ثنیة الوداع بر ما طلوع کرد.» <br />
<br />
«تا آنگاه که دعوتگری به خدا میخواند، شکر بر ما واجب شده است.» <br />
<br />
«ای کسی که در میان ما برانگیخته شدی، با فرمان مطاع آمدهای.» <br />
<br />
«آمدی و مدینه را قرین شرف نمودی، خوش آمدی، ای بهترین دعوت کننده.» <br />
<br />
همچنین وی معتقد است که این شعر در زمان آمدن پیامبر(ص) از مکه به مدینه خوانده شد و نه وقتی که از جنگ تبوک از ثنیة الوداع به مدینه بوده باشد.<ref>دلائل النبوة، ج5، ص266.</ref> <br />
<br />
در روایتی دیگر آمده است که این شعر در ابتدای ورود رسول خدا(ص) به محله بنیالنجّار، در آغاز هجرت، سروده شد.<br />
<br />
==گزارشات تاریخی==<br />
از آنجا که ثنیّة الوداع محل استقبال و بدرقه بوده، اخبار چندی از آن در منابع تاریخی مانده است<ref>معجم البلدان، ج2، ص86.</ref>؛ از جمله آنکه [[رسول خدا(ص)]] در کنار همین کوه، سپاه خود را برای حرکت به سوی تبوک تجهیز کرد.<ref>صحيح بخاری، ج6، ص8؛ الطبقات الکبری، ج2، ص98.</ref><br />
<br />
یکی از یادگارهای نزدیک آن، مقبره [[نفس زکیه]] محمد بن عبدالله است که در سال 145 در مدینه بر ضدّ عباسیان قیام کرد و کشته شد. در حال حاضر، آثار قبر وی از میان رفته است. محل ثنیّة الوداع را میان کوه ذباب و مدفن نفس زکیه دانستهاند.<ref>تاریخ المعالم المدینة المنوره، احمد الخیّاری، ص٢١٧.</ref><br />
<br />
==وضعیت فعلی کوه ثنیه==<br />
استاد کعکی نوشته است که کوه ثنیّة الوداع، در سال 1406 ق به طور کامل از میان رفت و محل آن زاویه شارع عثمان طریق عیون قبلی و شارع ابوبکر (شارع سلطانه) است. جنوب آن مشرف بر شارع مناخه و در شمال، بناهای مسکونی است.<ref>معالم المدینة المنوره، ج١، ص٢٨4.</ref><br />
==پانویس==<br />
{{پانویس}}<br />
==منابع ==<br />
{{منابع}}<br />
<br />
{{برگرفتگی<br />
|پیش از لینک = کتاب<br />
|منبع = آثار اسلامی مکه و مدينه، رسول جعفریان.<br />
|پس از لینک = بخش «مسجد ثنیة الوداع»، ج1، ص364،<br />
| لینک = http://lib.hajj.ir/View/fa/Book/BookView/Image/1077<br />
}}<br />
*'''المجموعة المصورة لاشهر المعالم المدینة المنورة'''، عبدالعزیز الکعکی، مدینه، ١٩٩٩ م. <br />
*'''إمتاع الأسماع'''، احمد بن على المقریزی، محقق محمد عبد الحميد النميسی، بيروت، دار الكتب العلمية، 1420ق.<br />
*'''تاریخ المعالم المدینة المنورة قدیما و حدیثا'''، الخیاری، تصحیح محمد امین کردی، مدینه، دارالعلم، 1410.<br />
*'''عمدة القاري شرح صحيح البخاري'''، بدر الدين العينى، بيروت، دار إحياء التراث العربي، [بیتا]. <br />
*'''معجم البلدان'''، ياقوت بن عبدالله حموى، بيروت، دار إحياء التراث العربى،[بیتا]. <br />
* '''الطبقات الکبری'''، ابن سعد، تحقيق، محمد عبد القادر عطا، بيروت، دار الكتب العلمية، 1410ق.<br />
*'''صحيح البخاری'''، محمد بن إسماعيل بخاری، تحقیق، محمد زهير بن ناصر الناصر، بیروت، دار طوق النجاة، 1422ق.<br />
*'''دلائل النبوة'''، أبوبكر البيهقی، محقق، عبد المعطی قلعجی، لبنان، دار الكتب العلمية، دار الريان للتراث، 1408ق. <br />
*'''البداية والنهاية'''، ابن کثیر، تحقيق، عبد الله بن عبد المحسن التركی، قاهره: دار هجر للطباعة والنشر والتوزيع والإعلان، 1418ق. <br />
{{پایان}}<br />
{{مساجد}}<br />
<br />
[[رده:مکانهای تاریخی مدینه]]<br />
[[رده:مکانهای منتسب به پیامبر اسلام(ص)]]<br />
[[رده:مکانهای مذهبی مدینه]]<br />
[[رده:مسجدهای مدینه]]</div>M.kohsarihttps://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%AB%D9%86%DB%8C%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%88%D8%AF%D8%A7%D8%B9&diff=55922مسجد ثنیة الوداع2023-12-12T19:34:51Z<p>M.kohsari: /* وجه تسمیه */</p>
<hr />
<div>{{جعبه اطلاعات بنای مذهبی<br />
| عنوان =مسجد ثنیة الوداع<br />
| تصویر =مسجد ثنیة الوداع.jpg<br />
| اندازه تصویر =350px<br />
| بنيانگذار =<br />
| تأسیس =<br />
| کاربری =مسجد<br />
| مکان =[[عربستان]] * [[مدینه]] * مدخل ورودی شهر از سمت [[شام]] و در میان جاده احد<br />
| نامهای دیگر =<br />
| وقایع مرتبط =استقبال مردم مدینه از [[پیامبر اسلام(ص)]] * تجهیز سپاه اسلام توسط پیامبر در [[جنگ تبوک]]<br />
| ظرفیت =<br />
| وضعیت =فعال<br />
| مساحت =<br />
| امکانات =<br />
| شماره ثبت =<br />
| معمار =<br />
| سبک =<br />
| بازسازی =<br />
| وبگاه = <br />
}}<br />
'''مسجد ثَنِیَّةُالوداع'''، در مدخل ورودی [[شهر مدینه]] از سمت شام و در میان جاده احد و طریق ابوبکر قرار دارد. این مسجد، بر تپهاى بنا شده كه از سمت جنوب مشرف به شهر مدينه و از سمت شمال مشرف بر دشت قناة است.<br />
<br />
ثنية الوداع در حقیقت گردنه و تنگهای جهت بدرقه یا استقبال مسافران از مدینه به مکه یا شام بوده و رسول خدا(ص) در همین منطقه، سپاه خود را برای حرکت به سوی تبوک تجهیز نمودند و مورد استقبال جوانان شهر مدینه قرار گرفتند. <br />
==موقعیت جغرافیایی==<br />
[[پرونده:عکس قدیمی مسجد ثنیة الوداع.jpg|بندانگشتی|عکس قدیمی مسجد ثنیة الوداع]]<br />
ثنیّةالوداع به مدخل و تنگه ورودی شهر گفته میشود؛ جایی که مسافران بدرقه و استقبال میشوند. برخی به نقل از ابی داود [[مدینه]] دارای دو ثنیّه یا تنگه ورودی به شهر بوده است، یکی به سمت [[مکه|مکّه]] و دیگری به سوی [[شام]].<ref>عمدة القاری شرح صحيح البخاری، ج15، ص14.</ref><br />
<br />
آنچه اکنون باقی مانده و جای آن مشخص است، مدخل شام است که در میان جاده احد و طریق ابوبکر قرار دارد. در این مسیر، در قسمت غرب آن، کوههای [[کوه سلع|سَلْع]] و [[کوه ذباب|ذُباب]] و در سمت راست آن مسجد ثنیةالوداع قرار دارد. <br />
<br />
این مسجد، بر تپهاى بنا شده كه از سمت جنوب مشرف به [[شهر مدينه]] و از سمت شمال مشرف بر دشت قناة است. هنگام عبور از مدينه به سوى دشت شمالى كه به [[كوه احد]] منتهى مىشود، و كوه سلع و ذباب در غرب آن قرار گرفته، مسجد ثنيةالوداع را در سمت راست مسير خود مىبينيم كه با طى پلكانى تا قسمت فوقانى تپه، به مسجد مىرسيم.<br />
<br />
==وجه تسمیه==<br />
حموی گفته است که در وجه تسمیه این محل اختلاف وجود دارد؛ از جمله:<ref>معجم البلدان، ج2، ص86.</ref> <br />
*برخی این مکان را محل وداع مسافرین از مدینه به مکه دانستهاند.<br />
*برخی دیگر محل وداع پیامبر با جانشینان خود هنگام خروج از مدینه برشمردهاند.<br />
*عده ای وداع را نام مکانی در مدینه دانستهاند.<br />
* برخی گفته اند صحیح این است که این مکان نام قدیم در دوران جاهلیت به جهت استقبال و بدرقه مسافران بوده است.<ref>إمتاع الأسماع، ج۷، ص۲۰۳.</ref><br />
* سمهودی گفته است که این ثنیه مشهور به ثنیة الرکاب بوده اما از زمانی که در این مکان پیامبر(ص) نهی از ازدواج موقت نمودهاند، به ثنیة الوداع تغییر نام یافته است. <br />
*برخی از مورّخان همچون بیهقی مورخ قرن اهل سنت قرن چهارم و پنجم هجری قمری آوردهاند که این مکان به دلیل شعرى كه در استقبال پیامبر(ص) سروده شده، به این نام مشهور شده و زنان و کودکان شهر در مراسم استقبال از سپاه اسلام در بازگشت از [[جنگ تبوک|تبوک]] این شعر را میخواندند:<br />
<br />
"طَلَعَ الْبَدْرُ عَلَیْنا *** مِنْ ثَنِیّاتِ الْوِداع"<br />
<br />
"وَجَبَ الشُّکْرُ عَلَینا *** ما دَعی للهِِ داع"<ref>دلائل النبوة، ج5، ص266؛ البداية والنهاية، ج7، ص191.</ref><br />
<br />
"اَیُّهَا الْمَبْعُوثُ فِینا *** جِئْتَ بِالاَْمْرِ اْلمُطاع"<br />
<br />
"جِئْتَ شَرَّفْتَ الْمَدِینَة *** مَرْحَباً یا خَیْرَ داع"<br />
<br />
«ماهِ تمام، از سر کوهک ثنیة الوداع بر ما طلوع کرد.» <br />
<br />
«تا آنگاه که دعوتگری به خدا میخواند، شکر بر ما واجب شده است.» <br />
<br />
«ای کسی که در میان ما برانگیخته شدی، با فرمان مطاع آمدهای.» <br />
<br />
«آمدی و مدینه را قرین شرف نمودی، خوش آمدی، ای بهترین دعوت کننده.» <br />
<br />
همچنین وی معتقد است که این شعر در زمان آمدن پیامبر(ص) از مکه به مدینه خوانده شد و نه وقتی که از جنگ تبوک از ثنیة الوداع به مدینه بوده باشد.<ref>دلائل النبوة، ج5، ص266.</ref> <br />
<br />
در روایتی دیگر آمده است که این شعر در ابتدای ورود رسول خدا(ص) به محله بنیالنجّار، در آغاز هجرت، سروده شد.<br />
<br />
==گزارشات تاریخی==<br />
از آنجا که ثنیّة الوداع محل استقبال و بدرقه بوده، اخبار چندی از آن در منابع تاریخی مانده است<ref>معجم البلدان، ج2، ص86.</ref>؛ از جمله آنکه [[رسول خدا(ص)]] در کنار همین کوه، سپاه خود را برای حرکت به سوی تبوک تجهیز کرد.<ref>صحيح بخاری، ج6، ص8؛ الطبقات الکبری، ج2، ص98.</ref><br />
<br />
یکی از یادگارهای نزدیک آن، مقبره [[نفس زکیه]] محمد بن عبدالله است که در سال 145 در مدینه بر ضدّ عباسیان قیام کرد و کشته شد. در حال حاضر، آثار قبر وی از میان رفته است. محل ثنیّة الوداع را میان کوه ذباب و مدفن نفس زکیه دانستهاند.<ref>تاریخ المعالم المدینة المنوره، احمد الخیّاری، ص٢١٧.</ref><br />
<br />
==وضعیت فعلی کوه ثنیه==<br />
استاد کعکی نوشته است که کوه ثنیّة الوداع، در سال 1406 ق به طور کامل از میان رفت و محل آن زاویه شارع عثمان طریق عیون قبلی و شارع ابوبکر (شارع سلطانه) است. جنوب آن مشرف بر شارع مناخه و در شمال، بناهای مسکونی است.<ref>معالم المدینة المنوره، ج١، ص٢٨4.</ref><br />
==پانویس==<br />
{{پانویس}}<br />
==منابع ==<br />
{{منابع}}<br />
<br />
{{برگرفتگی<br />
|پیش از لینک = کتاب<br />
|منبع = آثار اسلامی مکه و مدينه، رسول جعفریان.<br />
|پس از لینک = بخش «مسجد ثنیة الوداع»، ج1، ص364،<br />
| لینک = http://lib.hajj.ir/View/fa/Book/BookView/Image/1077<br />
}}<br />
*'''المجموعة المصورة لاشهر المعالم المدینة المنورة'''، عبدالعزیز الکعکی، مدینه، ١٩٩٩ م. <br />
*'''إمتاع الأسماع'''، احمد بن على المقریزی، محقق محمد عبد الحميد النميسی، بيروت، دار الكتب العلمية، 1420ق.<br />
*'''تاریخ المعالم المدینة المنورة قدیما و حدیثا'''، الخیاری، تصحیح محمد امین کردی، مدینه، دارالعلم، 1410.<br />
*'''عمدة القاري شرح صحيح البخاري'''، بدر الدين العينى، بيروت، دار إحياء التراث العربي، [بیتا]. <br />
*'''معجم البلدان'''، ياقوت بن عبدالله حموى، بيروت، دار إحياء التراث العربى،[بیتا]. <br />
* '''الطبقات الکبری'''، ابن سعد، تحقيق، محمد عبد القادر عطا، بيروت، دار الكتب العلمية، 1410ق.<br />
*'''صحيح البخاری'''، محمد بن إسماعيل بخاری، تحقیق، محمد زهير بن ناصر الناصر، بیروت، دار طوق النجاة، 1422ق.<br />
*'''دلائل النبوة'''، أبوبكر البيهقی، محقق، عبد المعطی قلعجی، لبنان، دار الكتب العلمية، دار الريان للتراث، 1408ق. <br />
*'''البداية والنهاية'''، ابن کثیر، تحقيق، عبد الله بن عبد المحسن التركی، قاهره: دار هجر للطباعة والنشر والتوزيع والإعلان، 1418ق. <br />
{{پایان}}<br />
{{مساجد}}<br />
<br />
[[رده:مکانهای تاریخی مدینه]]<br />
[[رده:مکانهای منتسب به پیامبر اسلام(ص)]]<br />
[[رده:مکانهای مذهبی مدینه]]<br />
[[رده:مسجدهای مدینه]]</div>M.kohsarihttps://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%AB%D9%86%DB%8C%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%88%D8%AF%D8%A7%D8%B9&diff=55921مسجد ثنیة الوداع2023-12-12T19:07:15Z<p>M.kohsari: /* وجه تسمیه */</p>
<hr />
<div>{{جعبه اطلاعات بنای مذهبی<br />
| عنوان =مسجد ثنیة الوداع<br />
| تصویر =مسجد ثنیة الوداع.jpg<br />
| اندازه تصویر =350px<br />
| بنيانگذار =<br />
| تأسیس =<br />
| کاربری =مسجد<br />
| مکان =[[عربستان]] * [[مدینه]] * مدخل ورودی شهر از سمت [[شام]] و در میان جاده احد<br />
| نامهای دیگر =<br />
| وقایع مرتبط =استقبال مردم مدینه از [[پیامبر اسلام(ص)]] * تجهیز سپاه اسلام توسط پیامبر در [[جنگ تبوک]]<br />
| ظرفیت =<br />
| وضعیت =فعال<br />
| مساحت =<br />
| امکانات =<br />
| شماره ثبت =<br />
| معمار =<br />
| سبک =<br />
| بازسازی =<br />
| وبگاه = <br />
}}<br />
'''مسجد ثَنِیَّةُالوداع'''، در مدخل ورودی [[شهر مدینه]] از سمت شام و در میان جاده احد و طریق ابوبکر قرار دارد. این مسجد، بر تپهاى بنا شده كه از سمت جنوب مشرف به شهر مدينه و از سمت شمال مشرف بر دشت قناة است.<br />
<br />
ثنية الوداع در حقیقت گردنه و تنگهای جهت بدرقه یا استقبال مسافران از مدینه به مکه یا شام بوده و رسول خدا(ص) در همین منطقه، سپاه خود را برای حرکت به سوی تبوک تجهیز نمودند و مورد استقبال جوانان شهر مدینه قرار گرفتند. <br />
==موقعیت جغرافیایی==<br />
[[پرونده:عکس قدیمی مسجد ثنیة الوداع.jpg|بندانگشتی|عکس قدیمی مسجد ثنیة الوداع]]<br />
ثنیّةالوداع به مدخل و تنگه ورودی شهر گفته میشود؛ جایی که مسافران بدرقه و استقبال میشوند. برخی به نقل از ابی داود [[مدینه]] دارای دو ثنیّه یا تنگه ورودی به شهر بوده است، یکی به سمت [[مکه|مکّه]] و دیگری به سوی [[شام]].<ref>عمدة القاری شرح صحيح البخاری، ج15، ص14.</ref><br />
<br />
آنچه اکنون باقی مانده و جای آن مشخص است، مدخل شام است که در میان جاده احد و طریق ابوبکر قرار دارد. در این مسیر، در قسمت غرب آن، کوههای [[کوه سلع|سَلْع]] و [[کوه ذباب|ذُباب]] و در سمت راست آن مسجد ثنیةالوداع قرار دارد. <br />
<br />
این مسجد، بر تپهاى بنا شده كه از سمت جنوب مشرف به [[شهر مدينه]] و از سمت شمال مشرف بر دشت قناة است. هنگام عبور از مدينه به سوى دشت شمالى كه به [[كوه احد]] منتهى مىشود، و كوه سلع و ذباب در غرب آن قرار گرفته، مسجد ثنيةالوداع را در سمت راست مسير خود مىبينيم كه با طى پلكانى تا قسمت فوقانى تپه، به مسجد مىرسيم.<br />
<br />
==وجه تسمیه==<br />
حموی گفته است که در وجه تسمیه این محل اختلاف وجود دارد؛ از جمله:<ref>معجم البلدان، ج2، ص86.</ref> <br />
*برخی این مکان را محل وداع مسافرین از مدینه به مکه دانستهاند.<br />
*برخی دیگر محل وداع پیامبر با جانشینان خود هنگام خروج از مدینه برشمردهاند.<br />
*عده ای وداع را نام مکانی در مدینه دانستهاند.<br />
* برخی گفته اند صحیح این است که این مکان نام قدیم در دوران جاهلیت به جهت استقبال و بدرقه مسافران بوده است.<ref>إمتاع الأسماع، ج۷، ص۲۰۳.</ref><br />
<br />
برخی از مورّخان همچون بیهقی مورخ قرن اهل سنت قرن چهارم و پنجم هجری قمری آوردهاند که این مکان به دلیل شعرى كه در استقبال پیامبر(ص) سروده شده، به این نام مشهور شده و زنان و کودکان شهر در مراسم استقبال از سپاه اسلام در بازگشت از [[جنگ تبوک|تبوک]] این شعر را میخواندند:<br />
<br />
"طَلَعَ الْبَدْرُ عَلَیْنا *** مِنْ ثَنِیّاتِ الْوِداع"<br />
<br />
"وَجَبَ الشُّکْرُ عَلَینا *** ما دَعی للهِِ داع"<ref>دلائل النبوة، ج5، ص266؛ البداية والنهاية، ج7، ص191.</ref><br />
<br />
"اَیُّهَا الْمَبْعُوثُ فِینا *** جِئْتَ بِالاَْمْرِ اْلمُطاع"<br />
<br />
"جِئْتَ شَرَّفْتَ الْمَدِینَة *** مَرْحَباً یا خَیْرَ داع"<br />
<br />
«ماهِ تمام، از سر کوهک ثنیة الوداع بر ما طلوع کرد.» <br />
<br />
«تا آنگاه که دعوتگری به خدا میخواند، شکر بر ما واجب شده است.» <br />
<br />
«ای کسی که در میان ما برانگیخته شدی، با فرمان مطاع آمدهای.» <br />
<br />
«آمدی و مدینه را قرین شرف نمودی، خوش آمدی، ای بهترین دعوت کننده.» <br />
<br />
همچنین وی معتقد است که این شعر در زمان آمدن پیامبر(ص) از مکه به مدینه خوانده شد و نه وقتی که از جنگ تبوک از ثنیة الوداع به مدینه بوده باشد.<ref>دلائل النبوة، ج5، ص266.</ref> <br />
<br />
در روایتی دیگر آمده است که این شعر در ابتدای ورود رسول خدا(ص) به محله بنیالنجّار، در آغاز هجرت، سروده شد.<br />
<br />
==گزارشات تاریخی==<br />
از آنجا که ثنیّة الوداع محل استقبال و بدرقه بوده، اخبار چندی از آن در منابع تاریخی مانده است<ref>معجم البلدان، ج2، ص86.</ref>؛ از جمله آنکه [[رسول خدا(ص)]] در کنار همین کوه، سپاه خود را برای حرکت به سوی تبوک تجهیز کرد.<ref>صحيح بخاری، ج6، ص8؛ الطبقات الکبری، ج2، ص98.</ref><br />
<br />
یکی از یادگارهای نزدیک آن، مقبره [[نفس زکیه]] محمد بن عبدالله است که در سال 145 در مدینه بر ضدّ عباسیان قیام کرد و کشته شد. در حال حاضر، آثار قبر وی از میان رفته است. محل ثنیّة الوداع را میان کوه ذباب و مدفن نفس زکیه دانستهاند.<ref>تاریخ المعالم المدینة المنوره، احمد الخیّاری، ص٢١٧.</ref><br />
<br />
==وضعیت فعلی کوه ثنیه==<br />
استاد کعکی نوشته است که کوه ثنیّة الوداع، در سال 1406 ق به طور کامل از میان رفت و محل آن زاویه شارع عثمان طریق عیون قبلی و شارع ابوبکر (شارع سلطانه) است. جنوب آن مشرف بر شارع مناخه و در شمال، بناهای مسکونی است.<ref>معالم المدینة المنوره، ج١، ص٢٨4.</ref><br />
==پانویس==<br />
{{پانویس}}<br />
==منابع ==<br />
{{منابع}}<br />
<br />
{{برگرفتگی<br />
|پیش از لینک = کتاب<br />
|منبع = آثار اسلامی مکه و مدينه، رسول جعفریان.<br />
|پس از لینک = بخش «مسجد ثنیة الوداع»، ج1، ص364،<br />
| لینک = http://lib.hajj.ir/View/fa/Book/BookView/Image/1077<br />
}}<br />
*'''المجموعة المصورة لاشهر المعالم المدینة المنورة'''، عبدالعزیز الکعکی، مدینه، ١٩٩٩ م. <br />
*'''إمتاع الأسماع'''، احمد بن على المقریزی، محقق محمد عبد الحميد النميسی، بيروت، دار الكتب العلمية، 1420ق.<br />
*'''تاریخ المعالم المدینة المنورة قدیما و حدیثا'''، الخیاری، تصحیح محمد امین کردی، مدینه، دارالعلم، 1410.<br />
*'''عمدة القاري شرح صحيح البخاري'''، بدر الدين العينى، بيروت، دار إحياء التراث العربي، [بیتا]. <br />
*'''معجم البلدان'''، ياقوت بن عبدالله حموى، بيروت، دار إحياء التراث العربى،[بیتا]. <br />
* '''الطبقات الکبری'''، ابن سعد، تحقيق، محمد عبد القادر عطا، بيروت، دار الكتب العلمية، 1410ق.<br />
*'''صحيح البخاری'''، محمد بن إسماعيل بخاری، تحقیق، محمد زهير بن ناصر الناصر، بیروت، دار طوق النجاة، 1422ق.<br />
*'''دلائل النبوة'''، أبوبكر البيهقی، محقق، عبد المعطی قلعجی، لبنان، دار الكتب العلمية، دار الريان للتراث، 1408ق. <br />
*'''البداية والنهاية'''، ابن کثیر، تحقيق، عبد الله بن عبد المحسن التركی، قاهره: دار هجر للطباعة والنشر والتوزيع والإعلان، 1418ق. <br />
{{پایان}}<br />
{{مساجد}}<br />
<br />
[[رده:مکانهای تاریخی مدینه]]<br />
[[رده:مکانهای منتسب به پیامبر اسلام(ص)]]<br />
[[رده:مکانهای مذهبی مدینه]]<br />
[[رده:مسجدهای مدینه]]</div>M.kohsarihttps://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%AB%D9%86%DB%8C%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%88%D8%AF%D8%A7%D8%B9&diff=55920مسجد ثنیة الوداع2023-12-12T18:46:03Z<p>M.kohsari: /* منابع */</p>
<hr />
<div>{{جعبه اطلاعات بنای مذهبی<br />
| عنوان =مسجد ثنیة الوداع<br />
| تصویر =مسجد ثنیة الوداع.jpg<br />
| اندازه تصویر =350px<br />
| بنيانگذار =<br />
| تأسیس =<br />
| کاربری =مسجد<br />
| مکان =[[عربستان]] * [[مدینه]] * مدخل ورودی شهر از سمت [[شام]] و در میان جاده احد<br />
| نامهای دیگر =<br />
| وقایع مرتبط =استقبال مردم مدینه از [[پیامبر اسلام(ص)]] * تجهیز سپاه اسلام توسط پیامبر در [[جنگ تبوک]]<br />
| ظرفیت =<br />
| وضعیت =فعال<br />
| مساحت =<br />
| امکانات =<br />
| شماره ثبت =<br />
| معمار =<br />
| سبک =<br />
| بازسازی =<br />
| وبگاه = <br />
}}<br />
'''مسجد ثَنِیَّةُالوداع'''، در مدخل ورودی [[شهر مدینه]] از سمت شام و در میان جاده احد و طریق ابوبکر قرار دارد. این مسجد، بر تپهاى بنا شده كه از سمت جنوب مشرف به شهر مدينه و از سمت شمال مشرف بر دشت قناة است.<br />
<br />
ثنية الوداع در حقیقت گردنه و تنگهای جهت بدرقه یا استقبال مسافران از مدینه به مکه یا شام بوده و رسول خدا(ص) در همین منطقه، سپاه خود را برای حرکت به سوی تبوک تجهیز نمودند و مورد استقبال جوانان شهر مدینه قرار گرفتند. <br />
==موقعیت جغرافیایی==<br />
[[پرونده:عکس قدیمی مسجد ثنیة الوداع.jpg|بندانگشتی|عکس قدیمی مسجد ثنیة الوداع]]<br />
ثنیّةالوداع به مدخل و تنگه ورودی شهر گفته میشود؛ جایی که مسافران بدرقه و استقبال میشوند. برخی به نقل از ابی داود [[مدینه]] دارای دو ثنیّه یا تنگه ورودی به شهر بوده است، یکی به سمت [[مکه|مکّه]] و دیگری به سوی [[شام]].<ref>عمدة القاری شرح صحيح البخاری، ج15، ص14.</ref><br />
<br />
آنچه اکنون باقی مانده و جای آن مشخص است، مدخل شام است که در میان جاده احد و طریق ابوبکر قرار دارد. در این مسیر، در قسمت غرب آن، کوههای [[کوه سلع|سَلْع]] و [[کوه ذباب|ذُباب]] و در سمت راست آن مسجد ثنیةالوداع قرار دارد. <br />
<br />
این مسجد، بر تپهاى بنا شده كه از سمت جنوب مشرف به [[شهر مدينه]] و از سمت شمال مشرف بر دشت قناة است. هنگام عبور از مدينه به سوى دشت شمالى كه به [[كوه احد]] منتهى مىشود، و كوه سلع و ذباب در غرب آن قرار گرفته، مسجد ثنيةالوداع را در سمت راست مسير خود مىبينيم كه با طى پلكانى تا قسمت فوقانى تپه، به مسجد مىرسيم.<br />
<br />
==وجه تسمیه==<br />
حموی گفته است که در وجه تسمیه این محل اختلاف وجود دارد؛ از جمله برخی:<ref>معجم البلدان، ج2، ص86.</ref> <br />
*این مکان را محل وداع مسافرین از مدینه به مکه دانستهاند. <br />
*محل وداع پیامبر با جانشینان خود هنگام خروج از مدینه برشمردهاند. <br />
*وداع اسم مکانی در مدینه است.<br />
* برخی گفته اند صحیح این است که این مکان اسم قدیم برای دوران جاهلیت به جهت استقبال و بدرقه مسافران بوده است.<ref>إمتاع الأسماع، ج۷، ص۲۰۳.</ref><br />
* در برخی ظاهرا این مکان به دلیل شعرى كه در استقبال پیامبر(ص) سروده شده، به این نام مشهور شده است.<br />
<br />
برخی از مورّخان همچون بیهقی مورخ قرن اهل سنت قرن چهارم و پنجم هجری قمری آوردهاند که زنان و کودکان شهر در مراسم استقبال از سپاه اسلام در بازگشت از [[جنگ تبوک|تبوک]] این شعر را میخواندند:<br />
<br />
"طَلَعَ الْبَدْرُ عَلَیْنا *** مِنْ ثَنِیّاتِ الْوِداع"<br />
<br />
"وَجَبَ الشُّکْرُ عَلَینا *** ما دَعی للهِِ داع"<ref>دلائل النبوة، ج5، ص266؛ البداية والنهاية، ج7، ص191.</ref><br />
<br />
"اَیُّهَا الْمَبْعُوثُ فِینا *** جِئْتَ بِالاَْمْرِ اْلمُطاع"<br />
<br />
"جِئْتَ شَرَّفْتَ الْمَدِینَة *** مَرْحَباً یا خَیْرَ داع"<br />
<br />
«ماهِ تمام، از سر کوهک ثنیة الوداع بر ما طلوع کرد.» <br />
<br />
«تا آنگاه که دعوتگری به خدا میخواند، شکر بر ما واجب شده است.» <br />
<br />
«ای کسی که در میان ما برانگیخته شدی، با فرمان مطاع آمدهای.» <br />
<br />
«آمدی و مدینه را قرین شرف نمودی، خوش آمدی، ای بهترین دعوت کننده.» <br />
<br />
همچنین وی معتقد است که این شعر در زمان آمدن پیامبر(ص) از مکه به مدینه خوانده شد و نه وقتی که از جنگ تبوک از ثنیة الوداع به مدینه بوده باشد.<ref>دلائل النبوة، ج5، ص266.</ref> <br />
<br />
در روایتی دیگر آمده است که این شعر در ابتدای ورود رسول خدا(ص) به محله بنیالنجّار، در آغاز هجرت، سروده شد.<br />
<br />
==گزارشات تاریخی==<br />
از آنجا که ثنیّة الوداع محل استقبال و بدرقه بوده، اخبار چندی از آن در منابع تاریخی مانده است<ref>معجم البلدان، ج2، ص86.</ref>؛ از جمله آنکه [[رسول خدا(ص)]] در کنار همین کوه، سپاه خود را برای حرکت به سوی تبوک تجهیز کرد.<ref>صحيح بخاری، ج6، ص8؛ الطبقات الکبری، ج2، ص98.</ref><br />
<br />
یکی از یادگارهای نزدیک آن، مقبره [[نفس زکیه]] محمد بن عبدالله است که در سال 145 در مدینه بر ضدّ عباسیان قیام کرد و کشته شد. در حال حاضر، آثار قبر وی از میان رفته است. محل ثنیّة الوداع را میان کوه ذباب و مدفن نفس زکیه دانستهاند.<ref>تاریخ المعالم المدینة المنوره، احمد الخیّاری، ص٢١٧.</ref><br />
<br />
==وضعیت فعلی کوه ثنیه==<br />
استاد کعکی نوشته است که کوه ثنیّة الوداع، در سال 1406 ق به طور کامل از میان رفت و محل آن زاویه شارع عثمان طریق عیون قبلی و شارع ابوبکر (شارع سلطانه) است. جنوب آن مشرف بر شارع مناخه و در شمال، بناهای مسکونی است.<ref>معالم المدینة المنوره، ج١، ص٢٨4.</ref><br />
==پانویس==<br />
{{پانویس}}<br />
==منابع ==<br />
{{منابع}}<br />
<br />
{{برگرفتگی<br />
|پیش از لینک = کتاب<br />
|منبع = آثار اسلامی مکه و مدينه، رسول جعفریان.<br />
|پس از لینک = بخش «مسجد ثنیة الوداع»، ج1، ص364،<br />
| لینک = http://lib.hajj.ir/View/fa/Book/BookView/Image/1077<br />
}}<br />
*'''المجموعة المصورة لاشهر المعالم المدینة المنورة'''، عبدالعزیز الکعکی، مدینه، ١٩٩٩ م. <br />
*'''إمتاع الأسماع'''، احمد بن على المقریزی، محقق محمد عبد الحميد النميسی، بيروت، دار الكتب العلمية، 1420ق.<br />
*'''تاریخ المعالم المدینة المنورة قدیما و حدیثا'''، الخیاری، تصحیح محمد امین کردی، مدینه، دارالعلم، 1410.<br />
*'''عمدة القاري شرح صحيح البخاري'''، بدر الدين العينى، بيروت، دار إحياء التراث العربي، [بیتا]. <br />
*'''معجم البلدان'''، ياقوت بن عبدالله حموى، بيروت، دار إحياء التراث العربى،[بیتا]. <br />
* '''الطبقات الکبری'''، ابن سعد، تحقيق، محمد عبد القادر عطا، بيروت، دار الكتب العلمية، 1410ق.<br />
*'''صحيح البخاری'''، محمد بن إسماعيل بخاری، تحقیق، محمد زهير بن ناصر الناصر، بیروت، دار طوق النجاة، 1422ق.<br />
*'''دلائل النبوة'''، أبوبكر البيهقی، محقق، عبد المعطی قلعجی، لبنان، دار الكتب العلمية، دار الريان للتراث، 1408ق. <br />
*'''البداية والنهاية'''، ابن کثیر، تحقيق، عبد الله بن عبد المحسن التركی، قاهره: دار هجر للطباعة والنشر والتوزيع والإعلان، 1418ق. <br />
{{پایان}}<br />
{{مساجد}}<br />
<br />
[[رده:مکانهای تاریخی مدینه]]<br />
[[رده:مکانهای منتسب به پیامبر اسلام(ص)]]<br />
[[رده:مکانهای مذهبی مدینه]]<br />
[[رده:مسجدهای مدینه]]</div>M.kohsarihttps://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%AB%D9%86%DB%8C%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%88%D8%AF%D8%A7%D8%B9&diff=55919مسجد ثنیة الوداع2023-12-12T18:44:22Z<p>M.kohsari: /* وجه تسمیه */</p>
<hr />
<div>{{جعبه اطلاعات بنای مذهبی<br />
| عنوان =مسجد ثنیة الوداع<br />
| تصویر =مسجد ثنیة الوداع.jpg<br />
| اندازه تصویر =350px<br />
| بنيانگذار =<br />
| تأسیس =<br />
| کاربری =مسجد<br />
| مکان =[[عربستان]] * [[مدینه]] * مدخل ورودی شهر از سمت [[شام]] و در میان جاده احد<br />
| نامهای دیگر =<br />
| وقایع مرتبط =استقبال مردم مدینه از [[پیامبر اسلام(ص)]] * تجهیز سپاه اسلام توسط پیامبر در [[جنگ تبوک]]<br />
| ظرفیت =<br />
| وضعیت =فعال<br />
| مساحت =<br />
| امکانات =<br />
| شماره ثبت =<br />
| معمار =<br />
| سبک =<br />
| بازسازی =<br />
| وبگاه = <br />
}}<br />
'''مسجد ثَنِیَّةُالوداع'''، در مدخل ورودی [[شهر مدینه]] از سمت شام و در میان جاده احد و طریق ابوبکر قرار دارد. این مسجد، بر تپهاى بنا شده كه از سمت جنوب مشرف به شهر مدينه و از سمت شمال مشرف بر دشت قناة است.<br />
<br />
ثنية الوداع در حقیقت گردنه و تنگهای جهت بدرقه یا استقبال مسافران از مدینه به مکه یا شام بوده و رسول خدا(ص) در همین منطقه، سپاه خود را برای حرکت به سوی تبوک تجهیز نمودند و مورد استقبال جوانان شهر مدینه قرار گرفتند. <br />
==موقعیت جغرافیایی==<br />
[[پرونده:عکس قدیمی مسجد ثنیة الوداع.jpg|بندانگشتی|عکس قدیمی مسجد ثنیة الوداع]]<br />
ثنیّةالوداع به مدخل و تنگه ورودی شهر گفته میشود؛ جایی که مسافران بدرقه و استقبال میشوند. برخی به نقل از ابی داود [[مدینه]] دارای دو ثنیّه یا تنگه ورودی به شهر بوده است، یکی به سمت [[مکه|مکّه]] و دیگری به سوی [[شام]].<ref>عمدة القاری شرح صحيح البخاری، ج15، ص14.</ref><br />
<br />
آنچه اکنون باقی مانده و جای آن مشخص است، مدخل شام است که در میان جاده احد و طریق ابوبکر قرار دارد. در این مسیر، در قسمت غرب آن، کوههای [[کوه سلع|سَلْع]] و [[کوه ذباب|ذُباب]] و در سمت راست آن مسجد ثنیةالوداع قرار دارد. <br />
<br />
این مسجد، بر تپهاى بنا شده كه از سمت جنوب مشرف به [[شهر مدينه]] و از سمت شمال مشرف بر دشت قناة است. هنگام عبور از مدينه به سوى دشت شمالى كه به [[كوه احد]] منتهى مىشود، و كوه سلع و ذباب در غرب آن قرار گرفته، مسجد ثنيةالوداع را در سمت راست مسير خود مىبينيم كه با طى پلكانى تا قسمت فوقانى تپه، به مسجد مىرسيم.<br />
<br />
==وجه تسمیه==<br />
حموی گفته است که در وجه تسمیه این محل اختلاف وجود دارد؛ از جمله برخی:<ref>معجم البلدان، ج2، ص86.</ref> <br />
*این مکان را محل وداع مسافرین از مدینه به مکه دانستهاند. <br />
*محل وداع پیامبر با جانشینان خود هنگام خروج از مدینه برشمردهاند. <br />
*وداع اسم مکانی در مدینه است.<br />
* برخی گفته اند صحیح این است که این مکان اسم قدیم برای دوران جاهلیت به جهت استقبال و بدرقه مسافران بوده است.<ref>إمتاع الأسماع، ج۷، ص۲۰۳.</ref><br />
* در برخی ظاهرا این مکان به دلیل شعرى كه در استقبال پیامبر(ص) سروده شده، به این نام مشهور شده است.<br />
<br />
برخی از مورّخان همچون بیهقی مورخ قرن اهل سنت قرن چهارم و پنجم هجری قمری آوردهاند که زنان و کودکان شهر در مراسم استقبال از سپاه اسلام در بازگشت از [[جنگ تبوک|تبوک]] این شعر را میخواندند:<br />
<br />
"طَلَعَ الْبَدْرُ عَلَیْنا *** مِنْ ثَنِیّاتِ الْوِداع"<br />
<br />
"وَجَبَ الشُّکْرُ عَلَینا *** ما دَعی للهِِ داع"<ref>دلائل النبوة، ج5، ص266؛ البداية والنهاية، ج7، ص191.</ref><br />
<br />
"اَیُّهَا الْمَبْعُوثُ فِینا *** جِئْتَ بِالاَْمْرِ اْلمُطاع"<br />
<br />
"جِئْتَ شَرَّفْتَ الْمَدِینَة *** مَرْحَباً یا خَیْرَ داع"<br />
<br />
«ماهِ تمام، از سر کوهک ثنیة الوداع بر ما طلوع کرد.» <br />
<br />
«تا آنگاه که دعوتگری به خدا میخواند، شکر بر ما واجب شده است.» <br />
<br />
«ای کسی که در میان ما برانگیخته شدی، با فرمان مطاع آمدهای.» <br />
<br />
«آمدی و مدینه را قرین شرف نمودی، خوش آمدی، ای بهترین دعوت کننده.» <br />
<br />
همچنین وی معتقد است که این شعر در زمان آمدن پیامبر(ص) از مکه به مدینه خوانده شد و نه وقتی که از جنگ تبوک از ثنیة الوداع به مدینه بوده باشد.<ref>دلائل النبوة، ج5، ص266.</ref> <br />
<br />
در روایتی دیگر آمده است که این شعر در ابتدای ورود رسول خدا(ص) به محله بنیالنجّار، در آغاز هجرت، سروده شد.<br />
<br />
==گزارشات تاریخی==<br />
از آنجا که ثنیّة الوداع محل استقبال و بدرقه بوده، اخبار چندی از آن در منابع تاریخی مانده است<ref>معجم البلدان، ج2، ص86.</ref>؛ از جمله آنکه [[رسول خدا(ص)]] در کنار همین کوه، سپاه خود را برای حرکت به سوی تبوک تجهیز کرد.<ref>صحيح بخاری، ج6، ص8؛ الطبقات الکبری، ج2، ص98.</ref><br />
<br />
یکی از یادگارهای نزدیک آن، مقبره [[نفس زکیه]] محمد بن عبدالله است که در سال 145 در مدینه بر ضدّ عباسیان قیام کرد و کشته شد. در حال حاضر، آثار قبر وی از میان رفته است. محل ثنیّة الوداع را میان کوه ذباب و مدفن نفس زکیه دانستهاند.<ref>تاریخ المعالم المدینة المنوره، احمد الخیّاری، ص٢١٧.</ref><br />
<br />
==وضعیت فعلی کوه ثنیه==<br />
استاد کعکی نوشته است که کوه ثنیّة الوداع، در سال 1406 ق به طور کامل از میان رفت و محل آن زاویه شارع عثمان طریق عیون قبلی و شارع ابوبکر (شارع سلطانه) است. جنوب آن مشرف بر شارع مناخه و در شمال، بناهای مسکونی است.<ref>معالم المدینة المنوره، ج١، ص٢٨4.</ref><br />
==پانویس==<br />
{{پانویس}}<br />
==منابع ==<br />
{{منابع}}<br />
<br />
{{برگرفتگی<br />
|پیش از لینک = کتاب<br />
|منبع = آثار اسلامی مکه و مدينه، رسول جعفریان.<br />
|پس از لینک = بخش «مسجد ثنیة الوداع»، ج1، ص364،<br />
| لینک = http://lib.hajj.ir/View/fa/Book/BookView/Image/1077<br />
}}<br />
*'''المجموعة المصورة لاشهر المعالم المدینة المنورة'''، عبدالعزیز الکعکی، مدینه، ١٩٩٩ م. <br />
*'''إمتاع الأسماع'''، احمد بن على المقریزی، محقق محمد عبد الحميد النميسی، بيروت، دار الكتب العلمية، 1420ق.<br />
*'''تاریخ المعالم المدینة المنورة قدیما و حدیثا'''، الخیاری، تصحیح محمد امین کردی، مدینه، دارالعلم، 1410.<br />
*'''عمدة القاري شرح صحيح البخاري'''، بدر الدين العينى، بيروت، دار إحياء التراث العربي، [بیتا]. <br />
*'''معجم البلدان'''، ياقوت بن عبدالله حموى، بيروت، دار إحياء التراث العربى،[بیتا]. <br />
* '''الطبقات الکبری'''، ابن سعد، تحقيق، محمد عبد القادر عطا، بيروت، دار الكتب العلمية، 1410ق.<br />
*'''صحيح البخاری'''، محمد بن إسماعيل بخاری، تحقیق، محمد زهير بن ناصر الناصر، بیروت، دار طوق النجاة، 1422ق.<br />
*'''دلائل النبوة'''، أبو بكر البيهقی، محقق، عبد المعطی قلعجی، لبنان، دار الكتب العلمية، دار الريان للتراث، 1408ق. <br />
*'''البداية والنهاية'''، ابن کثیر، تحقيق، عبد الله بن عبد المحسن التركی، قاهره: دار هجر للطباعة والنشر والتوزيع والإعلان، 1418ق. <br />
{{پایان}}<br />
{{مساجد}}<br />
<br />
[[رده:مکانهای تاریخی مدینه]]<br />
[[رده:مکانهای منتسب به پیامبر اسلام(ص)]]<br />
[[رده:مکانهای مذهبی مدینه]]<br />
[[رده:مسجدهای مدینه]]</div>M.kohsarihttps://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%AB%D9%86%DB%8C%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%88%D8%AF%D8%A7%D8%B9&diff=55918مسجد ثنیة الوداع2023-12-12T18:15:27Z<p>M.kohsari: /* وجه تسمیه */</p>
<hr />
<div>{{جعبه اطلاعات بنای مذهبی<br />
| عنوان =مسجد ثنیة الوداع<br />
| تصویر =مسجد ثنیة الوداع.jpg<br />
| اندازه تصویر =350px<br />
| بنيانگذار =<br />
| تأسیس =<br />
| کاربری =مسجد<br />
| مکان =[[عربستان]] * [[مدینه]] * مدخل ورودی شهر از سمت [[شام]] و در میان جاده احد<br />
| نامهای دیگر =<br />
| وقایع مرتبط =استقبال مردم مدینه از [[پیامبر اسلام(ص)]] * تجهیز سپاه اسلام توسط پیامبر در [[جنگ تبوک]]<br />
| ظرفیت =<br />
| وضعیت =فعال<br />
| مساحت =<br />
| امکانات =<br />
| شماره ثبت =<br />
| معمار =<br />
| سبک =<br />
| بازسازی =<br />
| وبگاه = <br />
}}<br />
'''مسجد ثَنِیَّةُالوداع'''، در مدخل ورودی [[شهر مدینه]] از سمت شام و در میان جاده احد و طریق ابوبکر قرار دارد. این مسجد، بر تپهاى بنا شده كه از سمت جنوب مشرف به شهر مدينه و از سمت شمال مشرف بر دشت قناة است.<br />
<br />
ثنية الوداع در حقیقت گردنه و تنگهای جهت بدرقه یا استقبال مسافران از مدینه به مکه یا شام بوده و رسول خدا(ص) در همین منطقه، سپاه خود را برای حرکت به سوی تبوک تجهیز نمودند و مورد استقبال جوانان شهر مدینه قرار گرفتند. <br />
==موقعیت جغرافیایی==<br />
[[پرونده:عکس قدیمی مسجد ثنیة الوداع.jpg|بندانگشتی|عکس قدیمی مسجد ثنیة الوداع]]<br />
ثنیّةالوداع به مدخل و تنگه ورودی شهر گفته میشود؛ جایی که مسافران بدرقه و استقبال میشوند. برخی به نقل از ابی داود [[مدینه]] دارای دو ثنیّه یا تنگه ورودی به شهر بوده است، یکی به سمت [[مکه|مکّه]] و دیگری به سوی [[شام]].<ref>عمدة القاری شرح صحيح البخاری، ج15، ص14.</ref><br />
<br />
آنچه اکنون باقی مانده و جای آن مشخص است، مدخل شام است که در میان جاده احد و طریق ابوبکر قرار دارد. در این مسیر، در قسمت غرب آن، کوههای [[کوه سلع|سَلْع]] و [[کوه ذباب|ذُباب]] و در سمت راست آن مسجد ثنیةالوداع قرار دارد. <br />
<br />
این مسجد، بر تپهاى بنا شده كه از سمت جنوب مشرف به [[شهر مدينه]] و از سمت شمال مشرف بر دشت قناة است. هنگام عبور از مدينه به سوى دشت شمالى كه به [[كوه احد]] منتهى مىشود، و كوه سلع و ذباب در غرب آن قرار گرفته، مسجد ثنيةالوداع را در سمت راست مسير خود مىبينيم كه با طى پلكانى تا قسمت فوقانى تپه، به مسجد مىرسيم.<br />
<br />
==وجه تسمیه==<br />
حموی گفته است که در وجه تسمیه این محل اختلاف وجود دارد؛ از جمله؛<ref>معجم البلدان، ج2، ص86.</ref> <br />
*برخی این مکان را محل وداع مسافرین از مدینه به مکه دانسته اند<ref>إمتاع الأسماع، ج۷، ص۲۰۳.</ref> <br />
*برخی محل وداع پیامبر با جانشینان خود هنگام خروج از مدینه برشمرده اند <br />
*وداع اسم مکانی در مدینه است<br />
* برخی گفته اند صحیح این است که این مکان اسم قدیم برای دوران جاهلیت به جهت استقبال و بدرقه مسافران بوده است.<br />
* در برخی ظاهرا این مکان به دلیل شعرى كه در استقبال پیامبر(ص) سروده شده، به این نام مشهور شده است.<br />
<br />
برخی از مورّخان همچون بیهقی مورخ قرن اهل سنت قرن چهارم و پنجم هجری قمری آوردهاند که زنان و کودکان شهر در مراسم استقبال از سپاه اسلام در بازگشت از [[جنگ تبوک|تبوک]] این شعر را میخواندند:<br />
<br />
"طَلَعَ الْبَدْرُ عَلَیْنا *** مِنْ ثَنِیّاتِ الْوِداع"<br />
<br />
"وَجَبَ الشُّکْرُ عَلَینا *** ما دَعی للهِِ داع"<ref>دلائل النبوة، ج5، ص266؛ البداية والنهاية، ج7، ص191.</ref><br />
<br />
"اَیُّهَا الْمَبْعُوثُ فِینا *** جِئْتَ بِالاَْمْرِ اْلمُطاع"<br />
<br />
"جِئْتَ شَرَّفْتَ الْمَدِینَة *** مَرْحَباً یا خَیْرَ داع"<br />
<br />
«ماهِ تمام، از سر کوهک ثنیة الوداع بر ما طلوع کرد.» <br />
<br />
«تا آنگاه که دعوتگری به خدا میخواند، شکر بر ما واجب شده است.» <br />
<br />
«ای کسی که در میان ما برانگیخته شدی، با فرمان مطاع آمدهای.» <br />
<br />
«آمدی و مدینه را قرین شرف نمودی، خوش آمدی، ای بهترین دعوت کننده.» <br />
<br />
همچنین وی معتقد است که این شعر در زمان آمدن پیامبر(ص) از مکه به مدینه خوانده شد و نه وقتی که از جنگ تبوک از ثنیة الوداع به مدینه بوده باشد.<ref>دلائل النبوة، ج5، ص266.</ref> <br />
<br />
در روایتی دیگر آمده است که این شعر در ابتدای ورود رسول خدا(ص) به محله بنیالنجّار، در آغاز هجرت، سروده شد.<br />
<br />
==گزارشات تاریخی==<br />
از آنجا که ثنیّة الوداع محل استقبال و بدرقه بوده، اخبار چندی از آن در منابع تاریخی مانده است<ref>معجم البلدان، ج2، ص86.</ref>؛ از جمله آنکه [[رسول خدا(ص)]] در کنار همین کوه، سپاه خود را برای حرکت به سوی تبوک تجهیز کرد.<ref>صحيح بخاری، ج6، ص8؛ الطبقات الکبری، ج2، ص98.</ref><br />
<br />
یکی از یادگارهای نزدیک آن، مقبره [[نفس زکیه]] محمد بن عبدالله است که در سال 145 در مدینه بر ضدّ عباسیان قیام کرد و کشته شد. در حال حاضر، آثار قبر وی از میان رفته است. محل ثنیّة الوداع را میان کوه ذباب و مدفن نفس زکیه دانستهاند.<ref>تاریخ المعالم المدینة المنوره، احمد الخیّاری، ص٢١٧.</ref><br />
<br />
==وضعیت فعلی کوه ثنیه==<br />
استاد کعکی نوشته است که کوه ثنیّة الوداع، در سال 1406 ق به طور کامل از میان رفت و محل آن زاویه شارع عثمان طریق عیون قبلی و شارع ابوبکر (شارع سلطانه) است. جنوب آن مشرف بر شارع مناخه و در شمال، بناهای مسکونی است.<ref>معالم المدینة المنوره، ج١، ص٢٨4.</ref><br />
==پانویس==<br />
{{پانویس}}<br />
==منابع ==<br />
{{منابع}}<br />
<br />
{{برگرفتگی<br />
|پیش از لینک = کتاب<br />
|منبع = آثار اسلامی مکه و مدينه، رسول جعفریان.<br />
|پس از لینک = بخش «مسجد ثنیة الوداع»، ج1، ص364،<br />
| لینک = http://lib.hajj.ir/View/fa/Book/BookView/Image/1077<br />
}}<br />
*'''المجموعة المصورة لاشهر المعالم المدینة المنورة'''، عبدالعزیز الکعکی، مدینه، ١٩٩٩ م. <br />
*'''إمتاع الأسماع'''، احمد بن على المقریزی، محقق محمد عبد الحميد النميسی، بيروت، دار الكتب العلمية، 1420ق.<br />
*'''تاریخ المعالم المدینة المنورة قدیما و حدیثا'''، الخیاری، تصحیح محمد امین کردی، مدینه، دارالعلم، 1410.<br />
*'''عمدة القاري شرح صحيح البخاري'''، بدر الدين العينى، بيروت، دار إحياء التراث العربي، [بیتا]. <br />
*'''معجم البلدان'''، ياقوت بن عبدالله حموى، بيروت، دار إحياء التراث العربى،[بیتا]. <br />
* '''الطبقات الکبری'''، ابن سعد، تحقيق، محمد عبد القادر عطا، بيروت، دار الكتب العلمية، 1410ق.<br />
*'''صحيح البخاری'''، محمد بن إسماعيل بخاری، تحقیق، محمد زهير بن ناصر الناصر، بیروت، دار طوق النجاة، 1422ق.<br />
*'''دلائل النبوة'''، أبو بكر البيهقی، محقق، عبد المعطی قلعجی، لبنان، دار الكتب العلمية، دار الريان للتراث، 1408ق. <br />
*'''البداية والنهاية'''، ابن کثیر، تحقيق، عبد الله بن عبد المحسن التركی، قاهره: دار هجر للطباعة والنشر والتوزيع والإعلان، 1418ق. <br />
{{پایان}}<br />
{{مساجد}}<br />
<br />
[[رده:مکانهای تاریخی مدینه]]<br />
[[رده:مکانهای منتسب به پیامبر اسلام(ص)]]<br />
[[رده:مکانهای مذهبی مدینه]]<br />
[[رده:مسجدهای مدینه]]</div>M.kohsarihttps://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%AB%D9%86%DB%8C%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%88%D8%AF%D8%A7%D8%B9&diff=55917مسجد ثنیة الوداع2023-12-12T18:13:27Z<p>M.kohsari: /* وجه تسمیه */</p>
<hr />
<div>{{جعبه اطلاعات بنای مذهبی<br />
| عنوان =مسجد ثنیة الوداع<br />
| تصویر =مسجد ثنیة الوداع.jpg<br />
| اندازه تصویر =350px<br />
| بنيانگذار =<br />
| تأسیس =<br />
| کاربری =مسجد<br />
| مکان =[[عربستان]] * [[مدینه]] * مدخل ورودی شهر از سمت [[شام]] و در میان جاده احد<br />
| نامهای دیگر =<br />
| وقایع مرتبط =استقبال مردم مدینه از [[پیامبر اسلام(ص)]] * تجهیز سپاه اسلام توسط پیامبر در [[جنگ تبوک]]<br />
| ظرفیت =<br />
| وضعیت =فعال<br />
| مساحت =<br />
| امکانات =<br />
| شماره ثبت =<br />
| معمار =<br />
| سبک =<br />
| بازسازی =<br />
| وبگاه = <br />
}}<br />
'''مسجد ثَنِیَّةُالوداع'''، در مدخل ورودی [[شهر مدینه]] از سمت شام و در میان جاده احد و طریق ابوبکر قرار دارد. این مسجد، بر تپهاى بنا شده كه از سمت جنوب مشرف به شهر مدينه و از سمت شمال مشرف بر دشت قناة است.<br />
<br />
ثنية الوداع در حقیقت گردنه و تنگهای جهت بدرقه یا استقبال مسافران از مدینه به مکه یا شام بوده و رسول خدا(ص) در همین منطقه، سپاه خود را برای حرکت به سوی تبوک تجهیز نمودند و مورد استقبال جوانان شهر مدینه قرار گرفتند. <br />
==موقعیت جغرافیایی==<br />
[[پرونده:عکس قدیمی مسجد ثنیة الوداع.jpg|بندانگشتی|عکس قدیمی مسجد ثنیة الوداع]]<br />
ثنیّةالوداع به مدخل و تنگه ورودی شهر گفته میشود؛ جایی که مسافران بدرقه و استقبال میشوند. برخی به نقل از ابی داود [[مدینه]] دارای دو ثنیّه یا تنگه ورودی به شهر بوده است، یکی به سمت [[مکه|مکّه]] و دیگری به سوی [[شام]].<ref>عمدة القاری شرح صحيح البخاری، ج15، ص14.</ref><br />
<br />
آنچه اکنون باقی مانده و جای آن مشخص است، مدخل شام است که در میان جاده احد و طریق ابوبکر قرار دارد. در این مسیر، در قسمت غرب آن، کوههای [[کوه سلع|سَلْع]] و [[کوه ذباب|ذُباب]] و در سمت راست آن مسجد ثنیةالوداع قرار دارد. <br />
<br />
این مسجد، بر تپهاى بنا شده كه از سمت جنوب مشرف به [[شهر مدينه]] و از سمت شمال مشرف بر دشت قناة است. هنگام عبور از مدينه به سوى دشت شمالى كه به [[كوه احد]] منتهى مىشود، و كوه سلع و ذباب در غرب آن قرار گرفته، مسجد ثنيةالوداع را در سمت راست مسير خود مىبينيم كه با طى پلكانى تا قسمت فوقانى تپه، به مسجد مىرسيم.<br />
<br />
==وجه تسمیه==<br />
حموی گفته است که در وجه تسمیه این محل اختلاف وجود دارد؛ از جمله؛<ref>معجم البلدان، ج2، ص86.</ref> <br />
*برخی این مکان را محل وداع مسافرین از مدینه به مکه دانسته اند<ref>إمتاع الأسماع، ج۷، ص۲۰۳.</ref> <br />
*برخی محل وداع پیامبر با جانشینان خود هنگام خروج از مدینه برشمرده اند <br />
*وداع اسم مکانی در مدینه است<br />
* برخی گفته اند صحیح این است که این مکان اسم قدیم برای دوران جاهلیت است برای <br />
* در برخی ظاهرا این مکان به دلیل شعرى كه در استقبال پیامبر(ص) سروده شده، به این نام مشهور شده است.<br />
<br />
برخی از مورّخان همچون بیهقی مورخ قرن اهل سنت قرن چهارم و پنجم هجری قمری آوردهاند که زنان و کودکان شهر در مراسم استقبال از سپاه اسلام در بازگشت از [[جنگ تبوک|تبوک]] این شعر را میخواندند:<br />
<br />
"طَلَعَ الْبَدْرُ عَلَیْنا *** مِنْ ثَنِیّاتِ الْوِداع"<br />
<br />
"وَجَبَ الشُّکْرُ عَلَینا *** ما دَعی للهِِ داع"<ref>دلائل النبوة، ج5، ص266؛ البداية والنهاية، ج7، ص191.</ref><br />
<br />
"اَیُّهَا الْمَبْعُوثُ فِینا *** جِئْتَ بِالاَْمْرِ اْلمُطاع"<br />
<br />
"جِئْتَ شَرَّفْتَ الْمَدِینَة *** مَرْحَباً یا خَیْرَ داع"<br />
<br />
«ماهِ تمام، از سر کوهک ثنیة الوداع بر ما طلوع کرد.» <br />
<br />
«تا آنگاه که دعوتگری به خدا میخواند، شکر بر ما واجب شده است.» <br />
<br />
«ای کسی که در میان ما برانگیخته شدی، با فرمان مطاع آمدهای.» <br />
<br />
«آمدی و مدینه را قرین شرف نمودی، خوش آمدی، ای بهترین دعوت کننده.» <br />
<br />
همچنین وی معتقد است که این شعر در زمان آمدن پیامبر(ص) از مکه به مدینه خوانده شد و نه وقتی که از جنگ تبوک از ثنیة الوداع به مدینه بوده باشد.<ref>دلائل النبوة، ج5، ص266.</ref> <br />
<br />
در روایتی دیگر آمده است که این شعر در ابتدای ورود رسول خدا(ص) به محله بنیالنجّار، در آغاز هجرت، سروده شد.<br />
<br />
==گزارشات تاریخی==<br />
از آنجا که ثنیّة الوداع محل استقبال و بدرقه بوده، اخبار چندی از آن در منابع تاریخی مانده است<ref>معجم البلدان، ج2، ص86.</ref>؛ از جمله آنکه [[رسول خدا(ص)]] در کنار همین کوه، سپاه خود را برای حرکت به سوی تبوک تجهیز کرد.<ref>صحيح بخاری، ج6، ص8؛ الطبقات الکبری، ج2، ص98.</ref><br />
<br />
یکی از یادگارهای نزدیک آن، مقبره [[نفس زکیه]] محمد بن عبدالله است که در سال 145 در مدینه بر ضدّ عباسیان قیام کرد و کشته شد. در حال حاضر، آثار قبر وی از میان رفته است. محل ثنیّة الوداع را میان کوه ذباب و مدفن نفس زکیه دانستهاند.<ref>تاریخ المعالم المدینة المنوره، احمد الخیّاری، ص٢١٧.</ref><br />
<br />
==وضعیت فعلی کوه ثنیه==<br />
استاد کعکی نوشته است که کوه ثنیّة الوداع، در سال 1406 ق به طور کامل از میان رفت و محل آن زاویه شارع عثمان طریق عیون قبلی و شارع ابوبکر (شارع سلطانه) است. جنوب آن مشرف بر شارع مناخه و در شمال، بناهای مسکونی است.<ref>معالم المدینة المنوره، ج١، ص٢٨4.</ref><br />
==پانویس==<br />
{{پانویس}}<br />
==منابع ==<br />
{{منابع}}<br />
<br />
{{برگرفتگی<br />
|پیش از لینک = کتاب<br />
|منبع = آثار اسلامی مکه و مدينه، رسول جعفریان.<br />
|پس از لینک = بخش «مسجد ثنیة الوداع»، ج1، ص364،<br />
| لینک = http://lib.hajj.ir/View/fa/Book/BookView/Image/1077<br />
}}<br />
*'''المجموعة المصورة لاشهر المعالم المدینة المنورة'''، عبدالعزیز الکعکی، مدینه، ١٩٩٩ م. <br />
*'''إمتاع الأسماع'''، احمد بن على المقریزی، محقق محمد عبد الحميد النميسی، بيروت، دار الكتب العلمية، 1420ق.<br />
*'''تاریخ المعالم المدینة المنورة قدیما و حدیثا'''، الخیاری، تصحیح محمد امین کردی، مدینه، دارالعلم، 1410.<br />
*'''عمدة القاري شرح صحيح البخاري'''، بدر الدين العينى، بيروت، دار إحياء التراث العربي، [بیتا]. <br />
*'''معجم البلدان'''، ياقوت بن عبدالله حموى، بيروت، دار إحياء التراث العربى،[بیتا]. <br />
* '''الطبقات الکبری'''، ابن سعد، تحقيق، محمد عبد القادر عطا، بيروت، دار الكتب العلمية، 1410ق.<br />
*'''صحيح البخاری'''، محمد بن إسماعيل بخاری، تحقیق، محمد زهير بن ناصر الناصر، بیروت، دار طوق النجاة، 1422ق.<br />
*'''دلائل النبوة'''، أبو بكر البيهقی، محقق، عبد المعطی قلعجی، لبنان، دار الكتب العلمية، دار الريان للتراث، 1408ق. <br />
*'''البداية والنهاية'''، ابن کثیر، تحقيق، عبد الله بن عبد المحسن التركی، قاهره: دار هجر للطباعة والنشر والتوزيع والإعلان، 1418ق. <br />
{{پایان}}<br />
{{مساجد}}<br />
<br />
[[رده:مکانهای تاریخی مدینه]]<br />
[[رده:مکانهای منتسب به پیامبر اسلام(ص)]]<br />
[[رده:مکانهای مذهبی مدینه]]<br />
[[رده:مسجدهای مدینه]]</div>M.kohsarihttps://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%AB%D9%86%DB%8C%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%88%D8%AF%D8%A7%D8%B9&diff=55916مسجد ثنیة الوداع2023-12-12T18:10:22Z<p>M.kohsari: /* وجه تسمیه */</p>
<hr />
<div>{{جعبه اطلاعات بنای مذهبی<br />
| عنوان =مسجد ثنیة الوداع<br />
| تصویر =مسجد ثنیة الوداع.jpg<br />
| اندازه تصویر =350px<br />
| بنيانگذار =<br />
| تأسیس =<br />
| کاربری =مسجد<br />
| مکان =[[عربستان]] * [[مدینه]] * مدخل ورودی شهر از سمت [[شام]] و در میان جاده احد<br />
| نامهای دیگر =<br />
| وقایع مرتبط =استقبال مردم مدینه از [[پیامبر اسلام(ص)]] * تجهیز سپاه اسلام توسط پیامبر در [[جنگ تبوک]]<br />
| ظرفیت =<br />
| وضعیت =فعال<br />
| مساحت =<br />
| امکانات =<br />
| شماره ثبت =<br />
| معمار =<br />
| سبک =<br />
| بازسازی =<br />
| وبگاه = <br />
}}<br />
'''مسجد ثَنِیَّةُالوداع'''، در مدخل ورودی [[شهر مدینه]] از سمت شام و در میان جاده احد و طریق ابوبکر قرار دارد. این مسجد، بر تپهاى بنا شده كه از سمت جنوب مشرف به شهر مدينه و از سمت شمال مشرف بر دشت قناة است.<br />
<br />
ثنية الوداع در حقیقت گردنه و تنگهای جهت بدرقه یا استقبال مسافران از مدینه به مکه یا شام بوده و رسول خدا(ص) در همین منطقه، سپاه خود را برای حرکت به سوی تبوک تجهیز نمودند و مورد استقبال جوانان شهر مدینه قرار گرفتند. <br />
==موقعیت جغرافیایی==<br />
[[پرونده:عکس قدیمی مسجد ثنیة الوداع.jpg|بندانگشتی|عکس قدیمی مسجد ثنیة الوداع]]<br />
ثنیّةالوداع به مدخل و تنگه ورودی شهر گفته میشود؛ جایی که مسافران بدرقه و استقبال میشوند. برخی به نقل از ابی داود [[مدینه]] دارای دو ثنیّه یا تنگه ورودی به شهر بوده است، یکی به سمت [[مکه|مکّه]] و دیگری به سوی [[شام]].<ref>عمدة القاری شرح صحيح البخاری، ج15، ص14.</ref><br />
<br />
آنچه اکنون باقی مانده و جای آن مشخص است، مدخل شام است که در میان جاده احد و طریق ابوبکر قرار دارد. در این مسیر، در قسمت غرب آن، کوههای [[کوه سلع|سَلْع]] و [[کوه ذباب|ذُباب]] و در سمت راست آن مسجد ثنیةالوداع قرار دارد. <br />
<br />
این مسجد، بر تپهاى بنا شده كه از سمت جنوب مشرف به [[شهر مدينه]] و از سمت شمال مشرف بر دشت قناة است. هنگام عبور از مدينه به سوى دشت شمالى كه به [[كوه احد]] منتهى مىشود، و كوه سلع و ذباب در غرب آن قرار گرفته، مسجد ثنيةالوداع را در سمت راست مسير خود مىبينيم كه با طى پلكانى تا قسمت فوقانى تپه، به مسجد مىرسيم.<br />
<br />
==وجه تسمیه==<br />
حموی گفته است که در وجه تسمیه این محل اختلاف وجود دارد؛<ref>معجم البلدان، ج2، ص86.</ref> از جمله: <br />
*برخی این مکان را محل وداع مسافرین از مدینه به مکه دانسته اند<ref>إمتاع الأسماع، ج۷، ص۲۰۳.</ref> <br />
*برخی محل وداع پیامبر با جانشینان خود هنگام خروج از مدینه برشمرده اند <br />
* در برخی ظاهرا این مکان به دلیل شعرى كه در استقبال پیامبر(ص) سروده شده، به این نام مشهور شده است.<br />
<br />
برخی از مورّخان همچون بیهقی مورخ قرن اهل سنت قرن چهارم و پنجم هجری قمری آوردهاند که زنان و کودکان شهر در مراسم استقبال از سپاه اسلام در بازگشت از [[جنگ تبوک|تبوک]] این شعر را میخواندند:<br />
<br />
"طَلَعَ الْبَدْرُ عَلَیْنا *** مِنْ ثَنِیّاتِ الْوِداع"<br />
<br />
"وَجَبَ الشُّکْرُ عَلَینا *** ما دَعی للهِِ داع"<ref>دلائل النبوة، ج5، ص266؛ البداية والنهاية، ج7، ص191.</ref><br />
<br />
"اَیُّهَا الْمَبْعُوثُ فِینا *** جِئْتَ بِالاَْمْرِ اْلمُطاع"<br />
<br />
"جِئْتَ شَرَّفْتَ الْمَدِینَة *** مَرْحَباً یا خَیْرَ داع"<br />
<br />
«ماهِ تمام، از سر کوهک ثنیة الوداع بر ما طلوع کرد.» <br />
<br />
«تا آنگاه که دعوتگری به خدا میخواند، شکر بر ما واجب شده است.» <br />
<br />
«ای کسی که در میان ما برانگیخته شدی، با فرمان مطاع آمدهای.» <br />
<br />
«آمدی و مدینه را قرین شرف نمودی، خوش آمدی، ای بهترین دعوت کننده.» <br />
<br />
همچنین وی معتقد است که این شعر در زمان آمدن پیامبر(ص) از مکه به مدینه خوانده شد و نه وقتی که از جنگ تبوک از ثنیة الوداع به مدینه بوده باشد.<ref>دلائل النبوة، ج5، ص266.</ref> <br />
<br />
در روایتی دیگر آمده است که این شعر در ابتدای ورود رسول خدا(ص) به محله بنیالنجّار، در آغاز هجرت، سروده شد.<br />
<br />
==گزارشات تاریخی==<br />
از آنجا که ثنیّة الوداع محل استقبال و بدرقه بوده، اخبار چندی از آن در منابع تاریخی مانده است<ref>معجم البلدان، ج2، ص86.</ref>؛ از جمله آنکه [[رسول خدا(ص)]] در کنار همین کوه، سپاه خود را برای حرکت به سوی تبوک تجهیز کرد.<ref>صحيح بخاری، ج6، ص8؛ الطبقات الکبری، ج2، ص98.</ref><br />
<br />
یکی از یادگارهای نزدیک آن، مقبره [[نفس زکیه]] محمد بن عبدالله است که در سال 145 در مدینه بر ضدّ عباسیان قیام کرد و کشته شد. در حال حاضر، آثار قبر وی از میان رفته است. محل ثنیّة الوداع را میان کوه ذباب و مدفن نفس زکیه دانستهاند.<ref>تاریخ المعالم المدینة المنوره، احمد الخیّاری، ص٢١٧.</ref><br />
<br />
==وضعیت فعلی کوه ثنیه==<br />
استاد کعکی نوشته است که کوه ثنیّة الوداع، در سال 1406 ق به طور کامل از میان رفت و محل آن زاویه شارع عثمان طریق عیون قبلی و شارع ابوبکر (شارع سلطانه) است. جنوب آن مشرف بر شارع مناخه و در شمال، بناهای مسکونی است.<ref>معالم المدینة المنوره، ج١، ص٢٨4.</ref><br />
==پانویس==<br />
{{پانویس}}<br />
==منابع ==<br />
{{منابع}}<br />
<br />
{{برگرفتگی<br />
|پیش از لینک = کتاب<br />
|منبع = آثار اسلامی مکه و مدينه، رسول جعفریان.<br />
|پس از لینک = بخش «مسجد ثنیة الوداع»، ج1، ص364،<br />
| لینک = http://lib.hajj.ir/View/fa/Book/BookView/Image/1077<br />
}}<br />
*'''المجموعة المصورة لاشهر المعالم المدینة المنورة'''، عبدالعزیز الکعکی، مدینه، ١٩٩٩ م. <br />
*'''إمتاع الأسماع'''، احمد بن على المقریزی، محقق محمد عبد الحميد النميسی، بيروت، دار الكتب العلمية، 1420ق.<br />
*'''تاریخ المعالم المدینة المنورة قدیما و حدیثا'''، الخیاری، تصحیح محمد امین کردی، مدینه، دارالعلم، 1410.<br />
*'''عمدة القاري شرح صحيح البخاري'''، بدر الدين العينى، بيروت، دار إحياء التراث العربي، [بیتا]. <br />
*'''معجم البلدان'''، ياقوت بن عبدالله حموى، بيروت، دار إحياء التراث العربى،[بیتا]. <br />
* '''الطبقات الکبری'''، ابن سعد، تحقيق، محمد عبد القادر عطا، بيروت، دار الكتب العلمية، 1410ق.<br />
*'''صحيح البخاری'''، محمد بن إسماعيل بخاری، تحقیق، محمد زهير بن ناصر الناصر، بیروت، دار طوق النجاة، 1422ق.<br />
*'''دلائل النبوة'''، أبو بكر البيهقی، محقق، عبد المعطی قلعجی، لبنان، دار الكتب العلمية، دار الريان للتراث، 1408ق. <br />
*'''البداية والنهاية'''، ابن کثیر، تحقيق، عبد الله بن عبد المحسن التركی، قاهره: دار هجر للطباعة والنشر والتوزيع والإعلان، 1418ق. <br />
{{پایان}}<br />
{{مساجد}}<br />
<br />
[[رده:مکانهای تاریخی مدینه]]<br />
[[رده:مکانهای منتسب به پیامبر اسلام(ص)]]<br />
[[رده:مکانهای مذهبی مدینه]]<br />
[[رده:مسجدهای مدینه]]</div>M.kohsarihttps://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%AB%D9%86%DB%8C%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%88%D8%AF%D8%A7%D8%B9&diff=55915مسجد ثنیة الوداع2023-12-12T18:08:14Z<p>M.kohsari: /* وجه تسمیه */</p>
<hr />
<div>{{جعبه اطلاعات بنای مذهبی<br />
| عنوان =مسجد ثنیة الوداع<br />
| تصویر =مسجد ثنیة الوداع.jpg<br />
| اندازه تصویر =350px<br />
| بنيانگذار =<br />
| تأسیس =<br />
| کاربری =مسجد<br />
| مکان =[[عربستان]] * [[مدینه]] * مدخل ورودی شهر از سمت [[شام]] و در میان جاده احد<br />
| نامهای دیگر =<br />
| وقایع مرتبط =استقبال مردم مدینه از [[پیامبر اسلام(ص)]] * تجهیز سپاه اسلام توسط پیامبر در [[جنگ تبوک]]<br />
| ظرفیت =<br />
| وضعیت =فعال<br />
| مساحت =<br />
| امکانات =<br />
| شماره ثبت =<br />
| معمار =<br />
| سبک =<br />
| بازسازی =<br />
| وبگاه = <br />
}}<br />
'''مسجد ثَنِیَّةُالوداع'''، در مدخل ورودی [[شهر مدینه]] از سمت شام و در میان جاده احد و طریق ابوبکر قرار دارد. این مسجد، بر تپهاى بنا شده كه از سمت جنوب مشرف به شهر مدينه و از سمت شمال مشرف بر دشت قناة است.<br />
<br />
ثنية الوداع در حقیقت گردنه و تنگهای جهت بدرقه یا استقبال مسافران از مدینه به مکه یا شام بوده و رسول خدا(ص) در همین منطقه، سپاه خود را برای حرکت به سوی تبوک تجهیز نمودند و مورد استقبال جوانان شهر مدینه قرار گرفتند. <br />
==موقعیت جغرافیایی==<br />
[[پرونده:عکس قدیمی مسجد ثنیة الوداع.jpg|بندانگشتی|عکس قدیمی مسجد ثنیة الوداع]]<br />
ثنیّةالوداع به مدخل و تنگه ورودی شهر گفته میشود؛ جایی که مسافران بدرقه و استقبال میشوند. برخی به نقل از ابی داود [[مدینه]] دارای دو ثنیّه یا تنگه ورودی به شهر بوده است، یکی به سمت [[مکه|مکّه]] و دیگری به سوی [[شام]].<ref>عمدة القاری شرح صحيح البخاری، ج15، ص14.</ref><br />
<br />
آنچه اکنون باقی مانده و جای آن مشخص است، مدخل شام است که در میان جاده احد و طریق ابوبکر قرار دارد. در این مسیر، در قسمت غرب آن، کوههای [[کوه سلع|سَلْع]] و [[کوه ذباب|ذُباب]] و در سمت راست آن مسجد ثنیةالوداع قرار دارد. <br />
<br />
این مسجد، بر تپهاى بنا شده كه از سمت جنوب مشرف به [[شهر مدينه]] و از سمت شمال مشرف بر دشت قناة است. هنگام عبور از مدينه به سوى دشت شمالى كه به [[كوه احد]] منتهى مىشود، و كوه سلع و ذباب در غرب آن قرار گرفته، مسجد ثنيةالوداع را در سمت راست مسير خود مىبينيم كه با طى پلكانى تا قسمت فوقانى تپه، به مسجد مىرسيم.<br />
<br />
==وجه تسمیه==<br />
حموی گفته است که در وجه تسمیه این محل اختلاف وجود دارد؛<ref>معجم البلدان، ج2، ص86.</ref> از جمله: <br />
{{ستون|۲}}<br />
# سادهگویی و بیتکلفی<br />
# ولایتپذیری و [[توسل]] به [[معصومان(ع)]]<br />
# [[اخلاص]]<br />
# [[شبزندهداری]]<br />
# محبت داشتن به خداوند<br />
# غنیمت شمردن فرصت جوانی<br />
# [[مراقبه|مراقبت]] و مداومت در [[تهذیب نفس]]<br />
# پرهیز از دنیاطلبی<br />
# پرهیز از حب نفس<br />
# اجتناب از تضییع [[حقالناس|حقوق دیگران]]<ref>اسماعیلزاده، عرشیِ خاکنشین، ۱۳۸۵ش، ص۳۷ ـ۱۴۰.</ref><br />
{{پایان}}<br />
<br />
برخی این مکان را محل وداع مسافرین از مدینه به مکه دانسته اند<ref>إمتاع الأسماع، ج۷، ص۲۰۳.</ref> برخی محل وداع پیامبر با جانشینان خود هنگام خروج از مدینه برشمرده اند در برخی ظاهرا این مکان به دلیل شعرى كه در استقبال پیامبر(ص) سروده شده، به این نام مشهور شده است.<br />
<br />
برخی از مورّخان همچون بیهقی مورخ قرن اهل سنت قرن چهارم و پنجم هجری قمری آوردهاند که زنان و کودکان شهر در مراسم استقبال از سپاه اسلام در بازگشت از [[جنگ تبوک|تبوک]] این شعر را میخواندند:<br />
<br />
"طَلَعَ الْبَدْرُ عَلَیْنا *** مِنْ ثَنِیّاتِ الْوِداع"<br />
<br />
"وَجَبَ الشُّکْرُ عَلَینا *** ما دَعی للهِِ داع"<ref>دلائل النبوة، ج5، ص266؛ البداية والنهاية، ج7، ص191.</ref><br />
<br />
"اَیُّهَا الْمَبْعُوثُ فِینا *** جِئْتَ بِالاَْمْرِ اْلمُطاع"<br />
<br />
"جِئْتَ شَرَّفْتَ الْمَدِینَة *** مَرْحَباً یا خَیْرَ داع"<br />
<br />
«ماهِ تمام، از سر کوهک ثنیة الوداع بر ما طلوع کرد.» <br />
<br />
«تا آنگاه که دعوتگری به خدا میخواند، شکر بر ما واجب شده است.» <br />
<br />
«ای کسی که در میان ما برانگیخته شدی، با فرمان مطاع آمدهای.» <br />
<br />
«آمدی و مدینه را قرین شرف نمودی، خوش آمدی، ای بهترین دعوت کننده.» <br />
<br />
همچنین وی معتقد است که این شعر در زمان آمدن پیامبر(ص) از مکه به مدینه خوانده شد و نه وقتی که از جنگ تبوک از ثنیة الوداع به مدینه بوده باشد.<ref>دلائل النبوة، ج5، ص266.</ref> <br />
<br />
در روایتی دیگر آمده است که این شعر در ابتدای ورود رسول خدا(ص) به محله بنیالنجّار، در آغاز هجرت، سروده شد.<br />
<br />
==گزارشات تاریخی==<br />
از آنجا که ثنیّة الوداع محل استقبال و بدرقه بوده، اخبار چندی از آن در منابع تاریخی مانده است<ref>معجم البلدان، ج2، ص86.</ref>؛ از جمله آنکه [[رسول خدا(ص)]] در کنار همین کوه، سپاه خود را برای حرکت به سوی تبوک تجهیز کرد.<ref>صحيح بخاری، ج6، ص8؛ الطبقات الکبری، ج2، ص98.</ref><br />
<br />
یکی از یادگارهای نزدیک آن، مقبره [[نفس زکیه]] محمد بن عبدالله است که در سال 145 در مدینه بر ضدّ عباسیان قیام کرد و کشته شد. در حال حاضر، آثار قبر وی از میان رفته است. محل ثنیّة الوداع را میان کوه ذباب و مدفن نفس زکیه دانستهاند.<ref>تاریخ المعالم المدینة المنوره، احمد الخیّاری، ص٢١٧.</ref><br />
<br />
==وضعیت فعلی کوه ثنیه==<br />
استاد کعکی نوشته است که کوه ثنیّة الوداع، در سال 1406 ق به طور کامل از میان رفت و محل آن زاویه شارع عثمان طریق عیون قبلی و شارع ابوبکر (شارع سلطانه) است. جنوب آن مشرف بر شارع مناخه و در شمال، بناهای مسکونی است.<ref>معالم المدینة المنوره، ج١، ص٢٨4.</ref><br />
==پانویس==<br />
{{پانویس}}<br />
==منابع ==<br />
{{منابع}}<br />
<br />
{{برگرفتگی<br />
|پیش از لینک = کتاب<br />
|منبع = آثار اسلامی مکه و مدينه، رسول جعفریان.<br />
|پس از لینک = بخش «مسجد ثنیة الوداع»، ج1، ص364،<br />
| لینک = http://lib.hajj.ir/View/fa/Book/BookView/Image/1077<br />
}}<br />
*'''المجموعة المصورة لاشهر المعالم المدینة المنورة'''، عبدالعزیز الکعکی، مدینه، ١٩٩٩ م. <br />
*'''إمتاع الأسماع'''، احمد بن على المقریزی، محقق محمد عبد الحميد النميسی، بيروت، دار الكتب العلمية، 1420ق.<br />
*'''تاریخ المعالم المدینة المنورة قدیما و حدیثا'''، الخیاری، تصحیح محمد امین کردی، مدینه، دارالعلم، 1410.<br />
*'''عمدة القاري شرح صحيح البخاري'''، بدر الدين العينى، بيروت، دار إحياء التراث العربي، [بیتا]. <br />
*'''معجم البلدان'''، ياقوت بن عبدالله حموى، بيروت، دار إحياء التراث العربى،[بیتا]. <br />
* '''الطبقات الکبری'''، ابن سعد، تحقيق، محمد عبد القادر عطا، بيروت، دار الكتب العلمية، 1410ق.<br />
*'''صحيح البخاری'''، محمد بن إسماعيل بخاری، تحقیق، محمد زهير بن ناصر الناصر، بیروت، دار طوق النجاة، 1422ق.<br />
*'''دلائل النبوة'''، أبو بكر البيهقی، محقق، عبد المعطی قلعجی، لبنان، دار الكتب العلمية، دار الريان للتراث، 1408ق. <br />
*'''البداية والنهاية'''، ابن کثیر، تحقيق، عبد الله بن عبد المحسن التركی، قاهره: دار هجر للطباعة والنشر والتوزيع والإعلان، 1418ق. <br />
{{پایان}}<br />
{{مساجد}}<br />
<br />
[[رده:مکانهای تاریخی مدینه]]<br />
[[رده:مکانهای منتسب به پیامبر اسلام(ص)]]<br />
[[رده:مکانهای مذهبی مدینه]]<br />
[[رده:مسجدهای مدینه]]</div>M.kohsarihttps://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%AB%D9%86%DB%8C%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%88%D8%AF%D8%A7%D8%B9&diff=55914مسجد ثنیة الوداع2023-12-12T18:07:46Z<p>M.kohsari: /* وجه تسمیه */</p>
<hr />
<div>{{جعبه اطلاعات بنای مذهبی<br />
| عنوان =مسجد ثنیة الوداع<br />
| تصویر =مسجد ثنیة الوداع.jpg<br />
| اندازه تصویر =350px<br />
| بنيانگذار =<br />
| تأسیس =<br />
| کاربری =مسجد<br />
| مکان =[[عربستان]] * [[مدینه]] * مدخل ورودی شهر از سمت [[شام]] و در میان جاده احد<br />
| نامهای دیگر =<br />
| وقایع مرتبط =استقبال مردم مدینه از [[پیامبر اسلام(ص)]] * تجهیز سپاه اسلام توسط پیامبر در [[جنگ تبوک]]<br />
| ظرفیت =<br />
| وضعیت =فعال<br />
| مساحت =<br />
| امکانات =<br />
| شماره ثبت =<br />
| معمار =<br />
| سبک =<br />
| بازسازی =<br />
| وبگاه = <br />
}}<br />
'''مسجد ثَنِیَّةُالوداع'''، در مدخل ورودی [[شهر مدینه]] از سمت شام و در میان جاده احد و طریق ابوبکر قرار دارد. این مسجد، بر تپهاى بنا شده كه از سمت جنوب مشرف به شهر مدينه و از سمت شمال مشرف بر دشت قناة است.<br />
<br />
ثنية الوداع در حقیقت گردنه و تنگهای جهت بدرقه یا استقبال مسافران از مدینه به مکه یا شام بوده و رسول خدا(ص) در همین منطقه، سپاه خود را برای حرکت به سوی تبوک تجهیز نمودند و مورد استقبال جوانان شهر مدینه قرار گرفتند. <br />
==موقعیت جغرافیایی==<br />
[[پرونده:عکس قدیمی مسجد ثنیة الوداع.jpg|بندانگشتی|عکس قدیمی مسجد ثنیة الوداع]]<br />
ثنیّةالوداع به مدخل و تنگه ورودی شهر گفته میشود؛ جایی که مسافران بدرقه و استقبال میشوند. برخی به نقل از ابی داود [[مدینه]] دارای دو ثنیّه یا تنگه ورودی به شهر بوده است، یکی به سمت [[مکه|مکّه]] و دیگری به سوی [[شام]].<ref>عمدة القاری شرح صحيح البخاری، ج15، ص14.</ref><br />
<br />
آنچه اکنون باقی مانده و جای آن مشخص است، مدخل شام است که در میان جاده احد و طریق ابوبکر قرار دارد. در این مسیر، در قسمت غرب آن، کوههای [[کوه سلع|سَلْع]] و [[کوه ذباب|ذُباب]] و در سمت راست آن مسجد ثنیةالوداع قرار دارد. <br />
<br />
این مسجد، بر تپهاى بنا شده كه از سمت جنوب مشرف به [[شهر مدينه]] و از سمت شمال مشرف بر دشت قناة است. هنگام عبور از مدينه به سوى دشت شمالى كه به [[كوه احد]] منتهى مىشود، و كوه سلع و ذباب در غرب آن قرار گرفته، مسجد ثنيةالوداع را در سمت راست مسير خود مىبينيم كه با طى پلكانى تا قسمت فوقانى تپه، به مسجد مىرسيم.<br />
<br />
==وجه تسمیه==<br />
حموی گفته است که در وجه تسمیه این محل اختلاف وجود دارد؛<ref>معجم البلدان، ج2، ص86.</ref> از جمله: برخی این مکان را محل وداع مسافرین از مدینه به مکه دانسته اند<ref>إمتاع الأسماع، ج۷، ص۲۰۳.</ref> برخی محل وداع پیامبر با جانشینان خود هنگام خروج از مدینه برشمرده اند در برخی ظاهرا این مکان به دلیل شعرى كه در استقبال پیامبر(ص) سروده شده، به این نام مشهور شده است.<br />
<br />
برخی از مورّخان همچون بیهقی مورخ قرن اهل سنت قرن چهارم و پنجم هجری قمری آوردهاند که زنان و کودکان شهر در مراسم استقبال از سپاه اسلام در بازگشت از [[جنگ تبوک|تبوک]] این شعر را میخواندند:<br />
<br />
"طَلَعَ الْبَدْرُ عَلَیْنا *** مِنْ ثَنِیّاتِ الْوِداع"<br />
<br />
"وَجَبَ الشُّکْرُ عَلَینا *** ما دَعی للهِِ داع"<ref>دلائل النبوة، ج5، ص266؛ البداية والنهاية، ج7، ص191.</ref><br />
<br />
"اَیُّهَا الْمَبْعُوثُ فِینا *** جِئْتَ بِالاَْمْرِ اْلمُطاع"<br />
<br />
"جِئْتَ شَرَّفْتَ الْمَدِینَة *** مَرْحَباً یا خَیْرَ داع"<br />
<br />
«ماهِ تمام، از سر کوهک ثنیة الوداع بر ما طلوع کرد.» <br />
<br />
«تا آنگاه که دعوتگری به خدا میخواند، شکر بر ما واجب شده است.» <br />
<br />
«ای کسی که در میان ما برانگیخته شدی، با فرمان مطاع آمدهای.» <br />
<br />
«آمدی و مدینه را قرین شرف نمودی، خوش آمدی، ای بهترین دعوت کننده.» <br />
<br />
همچنین وی معتقد است که این شعر در زمان آمدن پیامبر(ص) از مکه به مدینه خوانده شد و نه وقتی که از جنگ تبوک از ثنیة الوداع به مدینه بوده باشد.<ref>دلائل النبوة، ج5، ص266.</ref> <br />
<br />
در روایتی دیگر آمده است که این شعر در ابتدای ورود رسول خدا(ص) به محله بنیالنجّار، در آغاز هجرت، سروده شد.<br />
<br />
==گزارشات تاریخی==<br />
از آنجا که ثنیّة الوداع محل استقبال و بدرقه بوده، اخبار چندی از آن در منابع تاریخی مانده است<ref>معجم البلدان، ج2، ص86.</ref>؛ از جمله آنکه [[رسول خدا(ص)]] در کنار همین کوه، سپاه خود را برای حرکت به سوی تبوک تجهیز کرد.<ref>صحيح بخاری، ج6، ص8؛ الطبقات الکبری، ج2، ص98.</ref><br />
<br />
یکی از یادگارهای نزدیک آن، مقبره [[نفس زکیه]] محمد بن عبدالله است که در سال 145 در مدینه بر ضدّ عباسیان قیام کرد و کشته شد. در حال حاضر، آثار قبر وی از میان رفته است. محل ثنیّة الوداع را میان کوه ذباب و مدفن نفس زکیه دانستهاند.<ref>تاریخ المعالم المدینة المنوره، احمد الخیّاری، ص٢١٧.</ref><br />
<br />
==وضعیت فعلی کوه ثنیه==<br />
استاد کعکی نوشته است که کوه ثنیّة الوداع، در سال 1406 ق به طور کامل از میان رفت و محل آن زاویه شارع عثمان طریق عیون قبلی و شارع ابوبکر (شارع سلطانه) است. جنوب آن مشرف بر شارع مناخه و در شمال، بناهای مسکونی است.<ref>معالم المدینة المنوره، ج١، ص٢٨4.</ref><br />
==پانویس==<br />
{{پانویس}}<br />
==منابع ==<br />
{{منابع}}<br />
<br />
{{برگرفتگی<br />
|پیش از لینک = کتاب<br />
|منبع = آثار اسلامی مکه و مدينه، رسول جعفریان.<br />
|پس از لینک = بخش «مسجد ثنیة الوداع»، ج1، ص364،<br />
| لینک = http://lib.hajj.ir/View/fa/Book/BookView/Image/1077<br />
}}<br />
*'''المجموعة المصورة لاشهر المعالم المدینة المنورة'''، عبدالعزیز الکعکی، مدینه، ١٩٩٩ م. <br />
*'''إمتاع الأسماع'''، احمد بن على المقریزی، محقق محمد عبد الحميد النميسی، بيروت، دار الكتب العلمية، 1420ق.<br />
*'''تاریخ المعالم المدینة المنورة قدیما و حدیثا'''، الخیاری، تصحیح محمد امین کردی، مدینه، دارالعلم، 1410.<br />
*'''عمدة القاري شرح صحيح البخاري'''، بدر الدين العينى، بيروت، دار إحياء التراث العربي، [بیتا]. <br />
*'''معجم البلدان'''، ياقوت بن عبدالله حموى، بيروت، دار إحياء التراث العربى،[بیتا]. <br />
* '''الطبقات الکبری'''، ابن سعد، تحقيق، محمد عبد القادر عطا، بيروت، دار الكتب العلمية، 1410ق.<br />
*'''صحيح البخاری'''، محمد بن إسماعيل بخاری، تحقیق، محمد زهير بن ناصر الناصر، بیروت، دار طوق النجاة، 1422ق.<br />
*'''دلائل النبوة'''، أبو بكر البيهقی، محقق، عبد المعطی قلعجی، لبنان، دار الكتب العلمية، دار الريان للتراث، 1408ق. <br />
*'''البداية والنهاية'''، ابن کثیر، تحقيق، عبد الله بن عبد المحسن التركی، قاهره: دار هجر للطباعة والنشر والتوزيع والإعلان، 1418ق. <br />
{{پایان}}<br />
{{مساجد}}<br />
<br />
[[رده:مکانهای تاریخی مدینه]]<br />
[[رده:مکانهای منتسب به پیامبر اسلام(ص)]]<br />
[[رده:مکانهای مذهبی مدینه]]<br />
[[رده:مسجدهای مدینه]]</div>M.kohsarihttps://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%AB%D9%86%DB%8C%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%88%D8%AF%D8%A7%D8%B9&diff=55913مسجد ثنیة الوداع2023-12-12T17:56:43Z<p>M.kohsari: /* منابع */</p>
<hr />
<div>{{جعبه اطلاعات بنای مذهبی<br />
| عنوان =مسجد ثنیة الوداع<br />
| تصویر =مسجد ثنیة الوداع.jpg<br />
| اندازه تصویر =350px<br />
| بنيانگذار =<br />
| تأسیس =<br />
| کاربری =مسجد<br />
| مکان =[[عربستان]] * [[مدینه]] * مدخل ورودی شهر از سمت [[شام]] و در میان جاده احد<br />
| نامهای دیگر =<br />
| وقایع مرتبط =استقبال مردم مدینه از [[پیامبر اسلام(ص)]] * تجهیز سپاه اسلام توسط پیامبر در [[جنگ تبوک]]<br />
| ظرفیت =<br />
| وضعیت =فعال<br />
| مساحت =<br />
| امکانات =<br />
| شماره ثبت =<br />
| معمار =<br />
| سبک =<br />
| بازسازی =<br />
| وبگاه = <br />
}}<br />
'''مسجد ثَنِیَّةُالوداع'''، در مدخل ورودی [[شهر مدینه]] از سمت شام و در میان جاده احد و طریق ابوبکر قرار دارد. این مسجد، بر تپهاى بنا شده كه از سمت جنوب مشرف به شهر مدينه و از سمت شمال مشرف بر دشت قناة است.<br />
<br />
ثنية الوداع در حقیقت گردنه و تنگهای جهت بدرقه یا استقبال مسافران از مدینه به مکه یا شام بوده و رسول خدا(ص) در همین منطقه، سپاه خود را برای حرکت به سوی تبوک تجهیز نمودند و مورد استقبال جوانان شهر مدینه قرار گرفتند. <br />
==موقعیت جغرافیایی==<br />
[[پرونده:عکس قدیمی مسجد ثنیة الوداع.jpg|بندانگشتی|عکس قدیمی مسجد ثنیة الوداع]]<br />
ثنیّةالوداع به مدخل و تنگه ورودی شهر گفته میشود؛ جایی که مسافران بدرقه و استقبال میشوند. برخی به نقل از ابی داود [[مدینه]] دارای دو ثنیّه یا تنگه ورودی به شهر بوده است، یکی به سمت [[مکه|مکّه]] و دیگری به سوی [[شام]].<ref>عمدة القاری شرح صحيح البخاری، ج15، ص14.</ref><br />
<br />
آنچه اکنون باقی مانده و جای آن مشخص است، مدخل شام است که در میان جاده احد و طریق ابوبکر قرار دارد. در این مسیر، در قسمت غرب آن، کوههای [[کوه سلع|سَلْع]] و [[کوه ذباب|ذُباب]] و در سمت راست آن مسجد ثنیةالوداع قرار دارد. <br />
<br />
این مسجد، بر تپهاى بنا شده كه از سمت جنوب مشرف به [[شهر مدينه]] و از سمت شمال مشرف بر دشت قناة است. هنگام عبور از مدينه به سوى دشت شمالى كه به [[كوه احد]] منتهى مىشود، و كوه سلع و ذباب در غرب آن قرار گرفته، مسجد ثنيةالوداع را در سمت راست مسير خود مىبينيم كه با طى پلكانى تا قسمت فوقانى تپه، به مسجد مىرسيم.<br />
<br />
==وجه تسمیه==<br />
حموی گفته است که در وجه تسمیه این محل اختلاف وجود دارد؛<ref>معجم البلدان، ج2، ص86.</ref> برخی گفته اند این مکان وداع مسافرین از مدینه به مکه بوده<ref>إمتاع الأسماع، ج۷، ص۲۰۳.</ref> ظاهرا این مکان به دلیل شعرى كه در استقبال پیامبر(ص) سروده شده، به این نام مشهور شده است.<br />
<br />
برخی از مورّخان همچون بیهقی مورخ قرن اهل سنت قرن چهارم و پنجم هجری قمری آوردهاند که زنان و کودکان شهر در مراسم استقبال از سپاه اسلام در بازگشت از [[جنگ تبوک|تبوک]] این شعر را میخواندند:<br />
<br />
"طَلَعَ الْبَدْرُ عَلَیْنا *** مِنْ ثَنِیّاتِ الْوِداع"<br />
<br />
"وَجَبَ الشُّکْرُ عَلَینا *** ما دَعی للهِِ داع"<ref>دلائل النبوة، ج5، ص266؛ البداية والنهاية، ج7، ص191.</ref><br />
<br />
"اَیُّهَا الْمَبْعُوثُ فِینا *** جِئْتَ بِالاَْمْرِ اْلمُطاع"<br />
<br />
"جِئْتَ شَرَّفْتَ الْمَدِینَة *** مَرْحَباً یا خَیْرَ داع"<br />
<br />
«ماهِ تمام، از سر کوهک ثنیة الوداع بر ما طلوع کرد.» <br />
<br />
«تا آنگاه که دعوتگری به خدا میخواند، شکر بر ما واجب شده است.» <br />
<br />
«ای کسی که در میان ما برانگیخته شدی، با فرمان مطاع آمدهای.» <br />
<br />
«آمدی و مدینه را قرین شرف نمودی، خوش آمدی، ای بهترین دعوت کننده.» <br />
<br />
همچنین وی معتقد است که این شعر در زمان آمدن پیامبر(ص) از مکه به مدینه خوانده شد و نه وقتی که از جنگ تبوک از ثنیة الوداع به مدینه بوده باشد.<ref>دلائل النبوة، ج5، ص266.</ref> <br />
<br />
در روایتی دیگر آمده است که این شعر در ابتدای ورود رسول خدا(ص) به محله بنیالنجّار، در آغاز هجرت، سروده شد.<br />
<br />
==گزارشات تاریخی==<br />
از آنجا که ثنیّة الوداع محل استقبال و بدرقه بوده، اخبار چندی از آن در منابع تاریخی مانده است<ref>معجم البلدان، ج2، ص86.</ref>؛ از جمله آنکه [[رسول خدا(ص)]] در کنار همین کوه، سپاه خود را برای حرکت به سوی تبوک تجهیز کرد.<ref>صحيح بخاری، ج6، ص8؛ الطبقات الکبری، ج2، ص98.</ref><br />
<br />
یکی از یادگارهای نزدیک آن، مقبره [[نفس زکیه]] محمد بن عبدالله است که در سال 145 در مدینه بر ضدّ عباسیان قیام کرد و کشته شد. در حال حاضر، آثار قبر وی از میان رفته است. محل ثنیّة الوداع را میان کوه ذباب و مدفن نفس زکیه دانستهاند.<ref>تاریخ المعالم المدینة المنوره، احمد الخیّاری، ص٢١٧.</ref><br />
<br />
==وضعیت فعلی کوه ثنیه==<br />
استاد کعکی نوشته است که کوه ثنیّة الوداع، در سال 1406 ق به طور کامل از میان رفت و محل آن زاویه شارع عثمان طریق عیون قبلی و شارع ابوبکر (شارع سلطانه) است. جنوب آن مشرف بر شارع مناخه و در شمال، بناهای مسکونی است.<ref>معالم المدینة المنوره، ج١، ص٢٨4.</ref><br />
==پانویس==<br />
{{پانویس}}<br />
==منابع ==<br />
{{منابع}}<br />
<br />
{{برگرفتگی<br />
|پیش از لینک = کتاب<br />
|منبع = آثار اسلامی مکه و مدينه، رسول جعفریان.<br />
|پس از لینک = بخش «مسجد ثنیة الوداع»، ج1، ص364،<br />
| لینک = http://lib.hajj.ir/View/fa/Book/BookView/Image/1077<br />
}}<br />
*'''المجموعة المصورة لاشهر المعالم المدینة المنورة'''، عبدالعزیز الکعکی، مدینه، ١٩٩٩ م. <br />
*'''إمتاع الأسماع'''، احمد بن على المقریزی، محقق محمد عبد الحميد النميسی، بيروت، دار الكتب العلمية، 1420ق.<br />
*'''تاریخ المعالم المدینة المنورة قدیما و حدیثا'''، الخیاری، تصحیح محمد امین کردی، مدینه، دارالعلم، 1410.<br />
*'''عمدة القاري شرح صحيح البخاري'''، بدر الدين العينى، بيروت، دار إحياء التراث العربي، [بیتا]. <br />
*'''معجم البلدان'''، ياقوت بن عبدالله حموى، بيروت، دار إحياء التراث العربى،[بیتا]. <br />
* '''الطبقات الکبری'''، ابن سعد، تحقيق، محمد عبد القادر عطا، بيروت، دار الكتب العلمية، 1410ق.<br />
*'''صحيح البخاری'''، محمد بن إسماعيل بخاری، تحقیق، محمد زهير بن ناصر الناصر، بیروت، دار طوق النجاة، 1422ق.<br />
*'''دلائل النبوة'''، أبو بكر البيهقی، محقق، عبد المعطی قلعجی، لبنان، دار الكتب العلمية، دار الريان للتراث، 1408ق. <br />
*'''البداية والنهاية'''، ابن کثیر، تحقيق، عبد الله بن عبد المحسن التركی، قاهره: دار هجر للطباعة والنشر والتوزيع والإعلان، 1418ق. <br />
{{پایان}}<br />
{{مساجد}}<br />
<br />
[[رده:مکانهای تاریخی مدینه]]<br />
[[رده:مکانهای منتسب به پیامبر اسلام(ص)]]<br />
[[رده:مکانهای مذهبی مدینه]]<br />
[[رده:مسجدهای مدینه]]</div>M.kohsarihttps://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%AB%D9%86%DB%8C%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%88%D8%AF%D8%A7%D8%B9&diff=55912مسجد ثنیة الوداع2023-12-12T17:53:37Z<p>M.kohsari: /* وجه تسمیه */</p>
<hr />
<div>{{جعبه اطلاعات بنای مذهبی<br />
| عنوان =مسجد ثنیة الوداع<br />
| تصویر =مسجد ثنیة الوداع.jpg<br />
| اندازه تصویر =350px<br />
| بنيانگذار =<br />
| تأسیس =<br />
| کاربری =مسجد<br />
| مکان =[[عربستان]] * [[مدینه]] * مدخل ورودی شهر از سمت [[شام]] و در میان جاده احد<br />
| نامهای دیگر =<br />
| وقایع مرتبط =استقبال مردم مدینه از [[پیامبر اسلام(ص)]] * تجهیز سپاه اسلام توسط پیامبر در [[جنگ تبوک]]<br />
| ظرفیت =<br />
| وضعیت =فعال<br />
| مساحت =<br />
| امکانات =<br />
| شماره ثبت =<br />
| معمار =<br />
| سبک =<br />
| بازسازی =<br />
| وبگاه = <br />
}}<br />
'''مسجد ثَنِیَّةُالوداع'''، در مدخل ورودی [[شهر مدینه]] از سمت شام و در میان جاده احد و طریق ابوبکر قرار دارد. این مسجد، بر تپهاى بنا شده كه از سمت جنوب مشرف به شهر مدينه و از سمت شمال مشرف بر دشت قناة است.<br />
<br />
ثنية الوداع در حقیقت گردنه و تنگهای جهت بدرقه یا استقبال مسافران از مدینه به مکه یا شام بوده و رسول خدا(ص) در همین منطقه، سپاه خود را برای حرکت به سوی تبوک تجهیز نمودند و مورد استقبال جوانان شهر مدینه قرار گرفتند. <br />
==موقعیت جغرافیایی==<br />
[[پرونده:عکس قدیمی مسجد ثنیة الوداع.jpg|بندانگشتی|عکس قدیمی مسجد ثنیة الوداع]]<br />
ثنیّةالوداع به مدخل و تنگه ورودی شهر گفته میشود؛ جایی که مسافران بدرقه و استقبال میشوند. برخی به نقل از ابی داود [[مدینه]] دارای دو ثنیّه یا تنگه ورودی به شهر بوده است، یکی به سمت [[مکه|مکّه]] و دیگری به سوی [[شام]].<ref>عمدة القاری شرح صحيح البخاری، ج15، ص14.</ref><br />
<br />
آنچه اکنون باقی مانده و جای آن مشخص است، مدخل شام است که در میان جاده احد و طریق ابوبکر قرار دارد. در این مسیر، در قسمت غرب آن، کوههای [[کوه سلع|سَلْع]] و [[کوه ذباب|ذُباب]] و در سمت راست آن مسجد ثنیةالوداع قرار دارد. <br />
<br />
این مسجد، بر تپهاى بنا شده كه از سمت جنوب مشرف به [[شهر مدينه]] و از سمت شمال مشرف بر دشت قناة است. هنگام عبور از مدينه به سوى دشت شمالى كه به [[كوه احد]] منتهى مىشود، و كوه سلع و ذباب در غرب آن قرار گرفته، مسجد ثنيةالوداع را در سمت راست مسير خود مىبينيم كه با طى پلكانى تا قسمت فوقانى تپه، به مسجد مىرسيم.<br />
<br />
==وجه تسمیه==<br />
حموی گفته است که در وجه تسمیه این محل اختلاف وجود دارد؛<ref>معجم البلدان، ج2، ص86.</ref> برخی گفته اند این مکان وداع مسافرین از مدینه به مکه بوده<ref>إمتاع الأسماع، ج۷، ص۲۰۳.</ref> ظاهرا این مکان به دلیل شعرى كه در استقبال پیامبر(ص) سروده شده، به این نام مشهور شده است.<br />
<br />
برخی از مورّخان همچون بیهقی مورخ قرن اهل سنت قرن چهارم و پنجم هجری قمری آوردهاند که زنان و کودکان شهر در مراسم استقبال از سپاه اسلام در بازگشت از [[جنگ تبوک|تبوک]] این شعر را میخواندند:<br />
<br />
"طَلَعَ الْبَدْرُ عَلَیْنا *** مِنْ ثَنِیّاتِ الْوِداع"<br />
<br />
"وَجَبَ الشُّکْرُ عَلَینا *** ما دَعی للهِِ داع"<ref>دلائل النبوة، ج5، ص266؛ البداية والنهاية، ج7، ص191.</ref><br />
<br />
"اَیُّهَا الْمَبْعُوثُ فِینا *** جِئْتَ بِالاَْمْرِ اْلمُطاع"<br />
<br />
"جِئْتَ شَرَّفْتَ الْمَدِینَة *** مَرْحَباً یا خَیْرَ داع"<br />
<br />
«ماهِ تمام، از سر کوهک ثنیة الوداع بر ما طلوع کرد.» <br />
<br />
«تا آنگاه که دعوتگری به خدا میخواند، شکر بر ما واجب شده است.» <br />
<br />
«ای کسی که در میان ما برانگیخته شدی، با فرمان مطاع آمدهای.» <br />
<br />
«آمدی و مدینه را قرین شرف نمودی، خوش آمدی، ای بهترین دعوت کننده.» <br />
<br />
همچنین وی معتقد است که این شعر در زمان آمدن پیامبر(ص) از مکه به مدینه خوانده شد و نه وقتی که از جنگ تبوک از ثنیة الوداع به مدینه بوده باشد.<ref>دلائل النبوة، ج5، ص266.</ref> <br />
<br />
در روایتی دیگر آمده است که این شعر در ابتدای ورود رسول خدا(ص) به محله بنیالنجّار، در آغاز هجرت، سروده شد.<br />
<br />
==گزارشات تاریخی==<br />
از آنجا که ثنیّة الوداع محل استقبال و بدرقه بوده، اخبار چندی از آن در منابع تاریخی مانده است<ref>معجم البلدان، ج2، ص86.</ref>؛ از جمله آنکه [[رسول خدا(ص)]] در کنار همین کوه، سپاه خود را برای حرکت به سوی تبوک تجهیز کرد.<ref>صحيح بخاری، ج6، ص8؛ الطبقات الکبری، ج2، ص98.</ref><br />
<br />
یکی از یادگارهای نزدیک آن، مقبره [[نفس زکیه]] محمد بن عبدالله است که در سال 145 در مدینه بر ضدّ عباسیان قیام کرد و کشته شد. در حال حاضر، آثار قبر وی از میان رفته است. محل ثنیّة الوداع را میان کوه ذباب و مدفن نفس زکیه دانستهاند.<ref>تاریخ المعالم المدینة المنوره، احمد الخیّاری، ص٢١٧.</ref><br />
<br />
==وضعیت فعلی کوه ثنیه==<br />
استاد کعکی نوشته است که کوه ثنیّة الوداع، در سال 1406 ق به طور کامل از میان رفت و محل آن زاویه شارع عثمان طریق عیون قبلی و شارع ابوبکر (شارع سلطانه) است. جنوب آن مشرف بر شارع مناخه و در شمال، بناهای مسکونی است.<ref>معالم المدینة المنوره، ج١، ص٢٨4.</ref><br />
==پانویس==<br />
{{پانویس}}<br />
==منابع ==<br />
{{منابع}}<br />
<br />
{{برگرفتگی<br />
|پیش از لینک = کتاب<br />
|منبع = آثار اسلامی مکه و مدينه، رسول جعفریان.<br />
|پس از لینک = بخش «مسجد ثنیة الوداع»، ج1، ص364،<br />
| لینک = http://lib.hajj.ir/View/fa/Book/BookView/Image/1077<br />
}}<br />
*'''المجموعة المصورة لاشهر المعالم المدینة المنورة'''، عبدالعزیز الکعکی، مدینه، ١٩٩٩ م. <br />
*'''تاریخ المعالم المدینة المنورة قدیما و حدیثا'''، الخیاری، تصحیح محمد امین کردی، مدینه، دارالعلم، 1410.<br />
*'''عمدة القاري شرح صحيح البخاري'''، بدر الدين العينى، بيروت، دار إحياء التراث العربي، [بیتا]. <br />
*'''معجم البلدان'''، ياقوت بن عبدالله حموى، بيروت، دار إحياء التراث العربى،[بیتا]. <br />
* '''الطبقات الکبری'''، ابن سعد، تحقيق، محمد عبد القادر عطا، بيروت، دار الكتب العلمية، 1410ق.<br />
*'''صحيح البخاری'''، محمد بن إسماعيل بخاری، تحقیق، محمد زهير بن ناصر الناصر، بیروت، دار طوق النجاة، 1422ق.<br />
*'''دلائل النبوة'''، أبو بكر البيهقی، محقق، عبد المعطی قلعجی، لبنان، دار الكتب العلمية، دار الريان للتراث، 1408ق. <br />
*'''البداية والنهاية'''، ابن کثیر، تحقيق، عبد الله بن عبد المحسن التركی، قاهره: دار هجر للطباعة والنشر والتوزيع والإعلان، 1418ق. <br />
{{پایان}}<br />
{{مساجد}}<br />
<br />
[[رده:مکانهای تاریخی مدینه]]<br />
[[رده:مکانهای منتسب به پیامبر اسلام(ص)]]<br />
[[رده:مکانهای مذهبی مدینه]]<br />
[[رده:مسجدهای مدینه]]</div>M.kohsarihttps://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%AB%D9%86%DB%8C%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%88%D8%AF%D8%A7%D8%B9&diff=55911مسجد ثنیة الوداع2023-12-12T17:19:32Z<p>M.kohsari: /* گزارشات تاریخی */</p>
<hr />
<div>{{جعبه اطلاعات بنای مذهبی<br />
| عنوان =مسجد ثنیة الوداع<br />
| تصویر =مسجد ثنیة الوداع.jpg<br />
| اندازه تصویر =350px<br />
| بنيانگذار =<br />
| تأسیس =<br />
| کاربری =مسجد<br />
| مکان =[[عربستان]] * [[مدینه]] * مدخل ورودی شهر از سمت [[شام]] و در میان جاده احد<br />
| نامهای دیگر =<br />
| وقایع مرتبط =استقبال مردم مدینه از [[پیامبر اسلام(ص)]] * تجهیز سپاه اسلام توسط پیامبر در [[جنگ تبوک]]<br />
| ظرفیت =<br />
| وضعیت =فعال<br />
| مساحت =<br />
| امکانات =<br />
| شماره ثبت =<br />
| معمار =<br />
| سبک =<br />
| بازسازی =<br />
| وبگاه = <br />
}}<br />
'''مسجد ثَنِیَّةُالوداع'''، در مدخل ورودی [[شهر مدینه]] از سمت شام و در میان جاده احد و طریق ابوبکر قرار دارد. این مسجد، بر تپهاى بنا شده كه از سمت جنوب مشرف به شهر مدينه و از سمت شمال مشرف بر دشت قناة است.<br />
<br />
ثنية الوداع در حقیقت گردنه و تنگهای جهت بدرقه یا استقبال مسافران از مدینه به مکه یا شام بوده و رسول خدا(ص) در همین منطقه، سپاه خود را برای حرکت به سوی تبوک تجهیز نمودند و مورد استقبال جوانان شهر مدینه قرار گرفتند. <br />
==موقعیت جغرافیایی==<br />
[[پرونده:عکس قدیمی مسجد ثنیة الوداع.jpg|بندانگشتی|عکس قدیمی مسجد ثنیة الوداع]]<br />
ثنیّةالوداع به مدخل و تنگه ورودی شهر گفته میشود؛ جایی که مسافران بدرقه و استقبال میشوند. برخی به نقل از ابی داود [[مدینه]] دارای دو ثنیّه یا تنگه ورودی به شهر بوده است، یکی به سمت [[مکه|مکّه]] و دیگری به سوی [[شام]].<ref>عمدة القاری شرح صحيح البخاری، ج15، ص14.</ref><br />
<br />
آنچه اکنون باقی مانده و جای آن مشخص است، مدخل شام است که در میان جاده احد و طریق ابوبکر قرار دارد. در این مسیر، در قسمت غرب آن، کوههای [[کوه سلع|سَلْع]] و [[کوه ذباب|ذُباب]] و در سمت راست آن مسجد ثنیةالوداع قرار دارد. <br />
<br />
این مسجد، بر تپهاى بنا شده كه از سمت جنوب مشرف به [[شهر مدينه]] و از سمت شمال مشرف بر دشت قناة است. هنگام عبور از مدينه به سوى دشت شمالى كه به [[كوه احد]] منتهى مىشود، و كوه سلع و ذباب در غرب آن قرار گرفته، مسجد ثنيةالوداع را در سمت راست مسير خود مىبينيم كه با طى پلكانى تا قسمت فوقانى تپه، به مسجد مىرسيم.<br />
<br />
==وجه تسمیه==<br />
حموی گفته است که در وجه تسمیه این محل اختلاف وجود دارد؛<ref>معجم البلدان، ج2، ص86.</ref> ظاهرا این مکان به دلیل شعرى كه در استقبال پیامبر(ص) سروده شده، به این نام مشهور شده است.<br />
<br />
برخی از مورّخان همچون بیهقی مورخ قرن اهل سنت قرن چهارم و پنجم هجری قمری آوردهاند که زنان و کودکان شهر در مراسم استقبال از سپاه اسلام در بازگشت از [[جنگ تبوک|تبوک]] این شعر را میخواندند:<br />
<br />
"طَلَعَ الْبَدْرُ عَلَیْنا *** مِنْ ثَنِیّاتِ الْوِداع"<br />
<br />
"وَجَبَ الشُّکْرُ عَلَینا *** ما دَعی للهِِ داع"<ref>دلائل النبوة، ج5، ص266؛ البداية والنهاية، ج7، ص191.</ref><br />
<br />
"اَیُّهَا الْمَبْعُوثُ فِینا *** جِئْتَ بِالاَْمْرِ اْلمُطاع"<br />
<br />
"جِئْتَ شَرَّفْتَ الْمَدِینَة *** مَرْحَباً یا خَیْرَ داع"<br />
<br />
«ماهِ تمام، از سر کوهک ثنیة الوداع بر ما طلوع کرد.» <br />
<br />
«تا آنگاه که دعوتگری به خدا میخواند، شکر بر ما واجب شده است.» <br />
<br />
«ای کسی که در میان ما برانگیخته شدی، با فرمان مطاع آمدهای.» <br />
<br />
«آمدی و مدینه را قرین شرف نمودی، خوش آمدی، ای بهترین دعوت کننده.» <br />
<br />
همچنین وی معتقد است که این شعر در زمان آمدن پیامبر(ص) از مکه به مدینه خوانده شد و نه وقتی که از جنگ تبوک از ثنیة الوداع به مدینه بوده باشد.<ref>دلائل النبوة، ج5، ص266.</ref> <br />
<br />
در روایتی دیگر آمده است که این شعر در ابتدای ورود رسول خدا(ص) به محله بنیالنجّار، در آغاز هجرت، سروده شد.<br />
<br />
==گزارشات تاریخی==<br />
از آنجا که ثنیّة الوداع محل استقبال و بدرقه بوده، اخبار چندی از آن در منابع تاریخی مانده است<ref>معجم البلدان، ج2، ص86.</ref>؛ از جمله آنکه [[رسول خدا(ص)]] در کنار همین کوه، سپاه خود را برای حرکت به سوی تبوک تجهیز کرد.<ref>صحيح بخاری، ج6، ص8؛ الطبقات الکبری، ج2، ص98.</ref><br />
<br />
یکی از یادگارهای نزدیک آن، مقبره [[نفس زکیه]] محمد بن عبدالله است که در سال 145 در مدینه بر ضدّ عباسیان قیام کرد و کشته شد. در حال حاضر، آثار قبر وی از میان رفته است. محل ثنیّة الوداع را میان کوه ذباب و مدفن نفس زکیه دانستهاند.<ref>تاریخ المعالم المدینة المنوره، احمد الخیّاری، ص٢١٧.</ref><br />
<br />
==وضعیت فعلی کوه ثنیه==<br />
استاد کعکی نوشته است که کوه ثنیّة الوداع، در سال 1406 ق به طور کامل از میان رفت و محل آن زاویه شارع عثمان طریق عیون قبلی و شارع ابوبکر (شارع سلطانه) است. جنوب آن مشرف بر شارع مناخه و در شمال، بناهای مسکونی است.<ref>معالم المدینة المنوره، ج١، ص٢٨4.</ref><br />
==پانویس==<br />
{{پانویس}}<br />
==منابع ==<br />
{{منابع}}<br />
<br />
{{برگرفتگی<br />
|پیش از لینک = کتاب<br />
|منبع = آثار اسلامی مکه و مدينه، رسول جعفریان.<br />
|پس از لینک = بخش «مسجد ثنیة الوداع»، ج1، ص364،<br />
| لینک = http://lib.hajj.ir/View/fa/Book/BookView/Image/1077<br />
}}<br />
*'''المجموعة المصورة لاشهر المعالم المدینة المنورة'''، عبدالعزیز الکعکی، مدینه، ١٩٩٩ م. <br />
*'''تاریخ المعالم المدینة المنورة قدیما و حدیثا'''، الخیاری، تصحیح محمد امین کردی، مدینه، دارالعلم، 1410.<br />
*'''عمدة القاري شرح صحيح البخاري'''، بدر الدين العينى، بيروت، دار إحياء التراث العربي، [بیتا]. <br />
*'''معجم البلدان'''، ياقوت بن عبدالله حموى، بيروت، دار إحياء التراث العربى،[بیتا]. <br />
* '''الطبقات الکبری'''، ابن سعد، تحقيق، محمد عبد القادر عطا، بيروت، دار الكتب العلمية، 1410ق.<br />
*'''صحيح البخاری'''، محمد بن إسماعيل بخاری، تحقیق، محمد زهير بن ناصر الناصر، بیروت، دار طوق النجاة، 1422ق.<br />
*'''دلائل النبوة'''، أبو بكر البيهقی، محقق، عبد المعطی قلعجی، لبنان، دار الكتب العلمية، دار الريان للتراث، 1408ق. <br />
*'''البداية والنهاية'''، ابن کثیر، تحقيق، عبد الله بن عبد المحسن التركی، قاهره: دار هجر للطباعة والنشر والتوزيع والإعلان، 1418ق. <br />
{{پایان}}<br />
{{مساجد}}<br />
<br />
[[رده:مکانهای تاریخی مدینه]]<br />
[[رده:مکانهای منتسب به پیامبر اسلام(ص)]]<br />
[[رده:مکانهای مذهبی مدینه]]<br />
[[رده:مسجدهای مدینه]]</div>M.kohsarihttps://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%AB%D9%86%DB%8C%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%88%D8%AF%D8%A7%D8%B9&diff=55853مسجد ثنیة الوداع2023-12-07T12:58:36Z<p>M.kohsari: /* وجه تسمیه */</p>
<hr />
<div>{{جعبه اطلاعات بنای مذهبی<br />
| عنوان =مسجد ثنیة الوداع<br />
| تصویر =مسجد ثنیة الوداع.jpg<br />
| اندازه تصویر =350px<br />
| بنيانگذار =<br />
| تأسیس =<br />
| کاربری =مسجد<br />
| مکان =[[عربستان]] * [[مدینه]] * مدخل ورودی شهر از سمت [[شام]] و در میان جاده احد<br />
| نامهای دیگر =<br />
| وقایع مرتبط =استقبال مردم مدینه از [[پیامبر اسلام(ص)]] * تجهیز سپاه اسلام توسط پیامبر در [[جنگ تبوک]]<br />
| ظرفیت =<br />
| وضعیت =فعال<br />
| مساحت =<br />
| امکانات =<br />
| شماره ثبت =<br />
| معمار =<br />
| سبک =<br />
| بازسازی =<br />
| وبگاه = <br />
}}<br />
'''مسجد ثَنِیَّةُالوداع'''، در مدخل ورودی [[شهر مدینه]] از سمت شام و در میان جاده احد و طریق ابوبکر قرار دارد. این مسجد، بر تپهاى بنا شده كه از سمت جنوب مشرف به شهر مدينه و از سمت شمال مشرف بر دشت قناة است.<br />
<br />
ثنية الوداع در حقیقت گردنه و تنگهای جهت بدرقه یا استقبال مسافران از مدینه به مکه یا شام بوده و رسول خدا(ص) در همین منطقه، سپاه خود را برای حرکت به سوی تبوک تجهیز نمودند و مورد استقبال جوانان شهر مدینه قرار گرفتند. <br />
==موقعیت جغرافیایی==<br />
[[پرونده:عکس قدیمی مسجد ثنیة الوداع.jpg|بندانگشتی|عکس قدیمی مسجد ثنیة الوداع]]<br />
ثنیّةالوداع به مدخل و تنگه ورودی شهر گفته میشود؛ جایی که مسافران بدرقه و استقبال میشوند. برخی به نقل از ابی داود [[مدینه]] دارای دو ثنیّه یا تنگه ورودی به شهر بوده است، یکی به سمت [[مکه|مکّه]] و دیگری به سوی [[شام]].<ref>عمدة القاری شرح صحيح البخاری، ج15، ص14.</ref><br />
<br />
آنچه اکنون باقی مانده و جای آن مشخص است، مدخل شام است که در میان جاده احد و طریق ابوبکر قرار دارد. در این مسیر، در قسمت غرب آن، کوههای [[کوه سلع|سَلْع]] و [[کوه ذباب|ذُباب]] و در سمت راست آن مسجد ثنیةالوداع قرار دارد. <br />
<br />
این مسجد، بر تپهاى بنا شده كه از سمت جنوب مشرف به [[شهر مدينه]] و از سمت شمال مشرف بر دشت قناة است. هنگام عبور از مدينه به سوى دشت شمالى كه به [[كوه احد]] منتهى مىشود، و كوه سلع و ذباب در غرب آن قرار گرفته، مسجد ثنيةالوداع را در سمت راست مسير خود مىبينيم كه با طى پلكانى تا قسمت فوقانى تپه، به مسجد مىرسيم.<br />
<br />
==وجه تسمیه==<br />
حموی گفته است که در وجه تسمیه این محل اختلاف وجود دارد؛<ref>معجم البلدان، ج2، ص86.</ref> ظاهرا این مکان به دلیل شعرى كه در استقبال پیامبر(ص) سروده شده، به این نام مشهور شده است.<br />
<br />
برخی از مورّخان همچون بیهقی مورخ قرن اهل سنت قرن چهارم و پنجم هجری قمری آوردهاند که زنان و کودکان شهر در مراسم استقبال از سپاه اسلام در بازگشت از [[جنگ تبوک|تبوک]] این شعر را میخواندند:<br />
<br />
"طَلَعَ الْبَدْرُ عَلَیْنا *** مِنْ ثَنِیّاتِ الْوِداع"<br />
<br />
"وَجَبَ الشُّکْرُ عَلَینا *** ما دَعی للهِِ داع"<ref>دلائل النبوة، ج5، ص266؛ البداية والنهاية، ج7، ص191.</ref><br />
<br />
"اَیُّهَا الْمَبْعُوثُ فِینا *** جِئْتَ بِالاَْمْرِ اْلمُطاع"<br />
<br />
"جِئْتَ شَرَّفْتَ الْمَدِینَة *** مَرْحَباً یا خَیْرَ داع"<br />
<br />
«ماهِ تمام، از سر کوهک ثنیة الوداع بر ما طلوع کرد.» <br />
<br />
«تا آنگاه که دعوتگری به خدا میخواند، شکر بر ما واجب شده است.» <br />
<br />
«ای کسی که در میان ما برانگیخته شدی، با فرمان مطاع آمدهای.» <br />
<br />
«آمدی و مدینه را قرین شرف نمودی، خوش آمدی، ای بهترین دعوت کننده.» <br />
<br />
همچنین وی معتقد است که این شعر در زمان آمدن پیامبر(ص) از مکه به مدینه خوانده شد و نه وقتی که از جنگ تبوک از ثنیة الوداع به مدینه بوده باشد.<ref>دلائل النبوة، ج5، ص266.</ref> <br />
<br />
در روایتی دیگر آمده است که این شعر در ابتدای ورود رسول خدا(ص) به محله بنیالنجّار، در آغاز هجرت، سروده شد.<br />
<br />
==گزارشات تاریخی==<br />
از آنجا که ثنیّة الوداع محل استقبال و بدرقه بوده، اخبار چندی از آن در منابع تاریخی مانده است؛ از جمله آنکه [[رسول خدا(ص)]] در کنار همین کوه، سپاه خود را برای حرکت به سوی تبوک تجهیز کرد.<ref>صحيح بخاری، ج6، ص8؛ الطبقات الکبری، ج2، ص98.</ref><br />
<br />
یکی از یادگارهای نزدیک آن، مقبره [[نفس زکیه]] محمد بن عبدالله است که در سال 145 در مدینه بر ضدّ عباسیان قیام کرد و کشته شد. در حال حاضر، آثار قبر وی از میان رفته است. محل ثنیّة الوداع را میان کوه ذباب و مدفن نفس زکیه دانستهاند.<ref>تاریخ المعالم المدینة المنوره، احمد الخیّاری، ص٢١٧.</ref><br />
<br />
==وضعیت فعلی کوه ثنیه==<br />
استاد کعکی نوشته است که کوه ثنیّة الوداع، در سال 1406 ق به طور کامل از میان رفت و محل آن زاویه شارع عثمان طریق عیون قبلی و شارع ابوبکر (شارع سلطانه) است. جنوب آن مشرف بر شارع مناخه و در شمال، بناهای مسکونی است.<ref>معالم المدینة المنوره، ج١، ص٢٨4.</ref><br />
==پانویس==<br />
{{پانویس}}<br />
==منابع ==<br />
{{منابع}}<br />
<br />
{{برگرفتگی<br />
|پیش از لینک = کتاب<br />
|منبع = آثار اسلامی مکه و مدينه، رسول جعفریان.<br />
|پس از لینک = بخش «مسجد ثنیة الوداع»، ج1، ص364،<br />
| لینک = http://lib.hajj.ir/View/fa/Book/BookView/Image/1077<br />
}}<br />
*'''المجموعة المصورة لاشهر المعالم المدینة المنورة'''، عبدالعزیز الکعکی، مدینه، ١٩٩٩ م. <br />
*'''تاریخ المعالم المدینة المنورة قدیما و حدیثا'''، الخیاری، تصحیح محمد امین کردی، مدینه، دارالعلم، 1410.<br />
*'''عمدة القاري شرح صحيح البخاري'''، بدر الدين العينى، بيروت، دار إحياء التراث العربي، [بیتا]. <br />
*'''معجم البلدان'''، ياقوت بن عبدالله حموى، بيروت، دار إحياء التراث العربى،[بیتا]. <br />
* '''الطبقات الکبری'''، ابن سعد، تحقيق، محمد عبد القادر عطا، بيروت، دار الكتب العلمية، 1410ق.<br />
*'''صحيح البخاری'''، محمد بن إسماعيل بخاری، تحقیق، محمد زهير بن ناصر الناصر، بیروت، دار طوق النجاة، 1422ق.<br />
*'''دلائل النبوة'''، أبو بكر البيهقی، محقق، عبد المعطی قلعجی، لبنان، دار الكتب العلمية، دار الريان للتراث، 1408ق. <br />
*'''البداية والنهاية'''، ابن کثیر، تحقيق، عبد الله بن عبد المحسن التركی، قاهره: دار هجر للطباعة والنشر والتوزيع والإعلان، 1418ق. <br />
{{پایان}}<br />
{{مساجد}}<br />
<br />
[[رده:مکانهای تاریخی مدینه]]<br />
[[رده:مکانهای منتسب به پیامبر اسلام(ص)]]<br />
[[رده:مکانهای مذهبی مدینه]]<br />
[[رده:مسجدهای مدینه]]</div>M.kohsarihttps://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%AB%D9%86%DB%8C%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%88%D8%AF%D8%A7%D8%B9&diff=55852مسجد ثنیة الوداع2023-12-07T12:56:28Z<p>M.kohsari: /* منابع */</p>
<hr />
<div>{{جعبه اطلاعات بنای مذهبی<br />
| عنوان =مسجد ثنیة الوداع<br />
| تصویر =مسجد ثنیة الوداع.jpg<br />
| اندازه تصویر =350px<br />
| بنيانگذار =<br />
| تأسیس =<br />
| کاربری =مسجد<br />
| مکان =[[عربستان]] * [[مدینه]] * مدخل ورودی شهر از سمت [[شام]] و در میان جاده احد<br />
| نامهای دیگر =<br />
| وقایع مرتبط =استقبال مردم مدینه از [[پیامبر اسلام(ص)]] * تجهیز سپاه اسلام توسط پیامبر در [[جنگ تبوک]]<br />
| ظرفیت =<br />
| وضعیت =فعال<br />
| مساحت =<br />
| امکانات =<br />
| شماره ثبت =<br />
| معمار =<br />
| سبک =<br />
| بازسازی =<br />
| وبگاه = <br />
}}<br />
'''مسجد ثَنِیَّةُالوداع'''، در مدخل ورودی [[شهر مدینه]] از سمت شام و در میان جاده احد و طریق ابوبکر قرار دارد. این مسجد، بر تپهاى بنا شده كه از سمت جنوب مشرف به شهر مدينه و از سمت شمال مشرف بر دشت قناة است.<br />
<br />
ثنية الوداع در حقیقت گردنه و تنگهای جهت بدرقه یا استقبال مسافران از مدینه به مکه یا شام بوده و رسول خدا(ص) در همین منطقه، سپاه خود را برای حرکت به سوی تبوک تجهیز نمودند و مورد استقبال جوانان شهر مدینه قرار گرفتند. <br />
==موقعیت جغرافیایی==<br />
[[پرونده:عکس قدیمی مسجد ثنیة الوداع.jpg|بندانگشتی|عکس قدیمی مسجد ثنیة الوداع]]<br />
ثنیّةالوداع به مدخل و تنگه ورودی شهر گفته میشود؛ جایی که مسافران بدرقه و استقبال میشوند. برخی به نقل از ابی داود [[مدینه]] دارای دو ثنیّه یا تنگه ورودی به شهر بوده است، یکی به سمت [[مکه|مکّه]] و دیگری به سوی [[شام]].<ref>عمدة القاری شرح صحيح البخاری، ج15، ص14.</ref><br />
<br />
آنچه اکنون باقی مانده و جای آن مشخص است، مدخل شام است که در میان جاده احد و طریق ابوبکر قرار دارد. در این مسیر، در قسمت غرب آن، کوههای [[کوه سلع|سَلْع]] و [[کوه ذباب|ذُباب]] و در سمت راست آن مسجد ثنیةالوداع قرار دارد. <br />
<br />
این مسجد، بر تپهاى بنا شده كه از سمت جنوب مشرف به [[شهر مدينه]] و از سمت شمال مشرف بر دشت قناة است. هنگام عبور از مدينه به سوى دشت شمالى كه به [[كوه احد]] منتهى مىشود، و كوه سلع و ذباب در غرب آن قرار گرفته، مسجد ثنيةالوداع را در سمت راست مسير خود مىبينيم كه با طى پلكانى تا قسمت فوقانى تپه، به مسجد مىرسيم.<br />
<br />
==وجه تسمیه==<br />
حموی گفته است که در وجه تسمیه این محل اختلاف وجود دارد؛<ref>معجم البلدان، ج2، ص86.</ref> ظاهرا این مکان به دلیل شعرى كه در استقبال پیامبر(ص) سروده شده، به این نام مشهور شده است.<br />
<br />
برخی از مورّخان همچون بیهقی مورخ قرن اهل سنت قرن چهارم و پنجم هجری قمری آوردهاند که زنان و کودکان شهر در مراسم استقبال از سپاه اسلام در بازگشت از [[جنگ تبوک|تبوک]] این شعر را میخواندند:<br />
<br />
"طَلَعَ الْبَدْرُ عَلَیْنا *** مِنْ ثَنِیّاتِ الْوِداع"<br />
<br />
"وَجَبَ الشُّکْرُ عَلَینا *** ما دَعی للهِِ داع"<ref>دلائل النبوة، ج5، ص266؛ البداية والنهاية، ج7، ص191.</ref><br />
<br />
"اَیُّهَا الْمَبْعُوثُ فِینا *** جِئْتَ بِالاَْمْرِ اْلمُطاع"<br />
<br />
"جِئْتَ شَرَّفْتَ الْمَدِینَة *** مَرْحَباً یا خَیْرَ داع"<br />
<br />
«ماهِ تمام، از سر کوهک ثنیة الوداع بر ما طلوع کرد.» <br />
<br />
«تا آنگاه که دعوتگری به خدا میخواند، شکر بر ما واجب شده است.» <br />
<br />
«ای کسی که در میان ما برانگیخته شدی، با فرمان مطاع آمدهای.» <br />
<br />
«آمدی و مدینه را قرین شرف نمودی، خوش آمدی، ای بهترین دعوت کننده.» <br />
<br />
همچنین وی معتقد است که این شعر در زمان آمدن پیامبر(ص) از مکه به مدینه هست نه وقتی که از جنگ تبوک از ثنیة الوداع به مدینه آمده باشد.<ref>دلائل النبوة، ج5، ص266.</ref> <br />
<br />
در روایتی دیگر آمده است که این شعر در ابتدای ورود رسول خدا(ص) به محله بنیالنجّار، در آغاز هجرت، سروده شد.<br />
<br />
==گزارشات تاریخی==<br />
از آنجا که ثنیّة الوداع محل استقبال و بدرقه بوده، اخبار چندی از آن در منابع تاریخی مانده است؛ از جمله آنکه [[رسول خدا(ص)]] در کنار همین کوه، سپاه خود را برای حرکت به سوی تبوک تجهیز کرد.<ref>صحيح بخاری، ج6، ص8؛ الطبقات الکبری، ج2، ص98.</ref><br />
<br />
یکی از یادگارهای نزدیک آن، مقبره [[نفس زکیه]] محمد بن عبدالله است که در سال 145 در مدینه بر ضدّ عباسیان قیام کرد و کشته شد. در حال حاضر، آثار قبر وی از میان رفته است. محل ثنیّة الوداع را میان کوه ذباب و مدفن نفس زکیه دانستهاند.<ref>تاریخ المعالم المدینة المنوره، احمد الخیّاری، ص٢١٧.</ref><br />
<br />
==وضعیت فعلی کوه ثنیه==<br />
استاد کعکی نوشته است که کوه ثنیّة الوداع، در سال 1406 ق به طور کامل از میان رفت و محل آن زاویه شارع عثمان طریق عیون قبلی و شارع ابوبکر (شارع سلطانه) است. جنوب آن مشرف بر شارع مناخه و در شمال، بناهای مسکونی است.<ref>معالم المدینة المنوره، ج١، ص٢٨4.</ref><br />
==پانویس==<br />
{{پانویس}}<br />
==منابع ==<br />
{{منابع}}<br />
<br />
{{برگرفتگی<br />
|پیش از لینک = کتاب<br />
|منبع = آثار اسلامی مکه و مدينه، رسول جعفریان.<br />
|پس از لینک = بخش «مسجد ثنیة الوداع»، ج1، ص364،<br />
| لینک = http://lib.hajj.ir/View/fa/Book/BookView/Image/1077<br />
}}<br />
*'''المجموعة المصورة لاشهر المعالم المدینة المنورة'''، عبدالعزیز الکعکی، مدینه، ١٩٩٩ م. <br />
*'''تاریخ المعالم المدینة المنورة قدیما و حدیثا'''، الخیاری، تصحیح محمد امین کردی، مدینه، دارالعلم، 1410.<br />
*'''عمدة القاري شرح صحيح البخاري'''، بدر الدين العينى، بيروت، دار إحياء التراث العربي، [بیتا]. <br />
*'''معجم البلدان'''، ياقوت بن عبدالله حموى، بيروت، دار إحياء التراث العربى،[بیتا]. <br />
* '''الطبقات الکبری'''، ابن سعد، تحقيق، محمد عبد القادر عطا، بيروت، دار الكتب العلمية، 1410ق.<br />
*'''صحيح البخاری'''، محمد بن إسماعيل بخاری، تحقیق، محمد زهير بن ناصر الناصر، بیروت، دار طوق النجاة، 1422ق.<br />
*'''دلائل النبوة'''، أبو بكر البيهقی، محقق، عبد المعطی قلعجی، لبنان، دار الكتب العلمية، دار الريان للتراث، 1408ق. <br />
*'''البداية والنهاية'''، ابن کثیر، تحقيق، عبد الله بن عبد المحسن التركی، قاهره: دار هجر للطباعة والنشر والتوزيع والإعلان، 1418ق. <br />
{{پایان}}<br />
{{مساجد}}<br />
<br />
[[رده:مکانهای تاریخی مدینه]]<br />
[[رده:مکانهای منتسب به پیامبر اسلام(ص)]]<br />
[[رده:مکانهای مذهبی مدینه]]<br />
[[رده:مسجدهای مدینه]]</div>M.kohsarihttps://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%AB%D9%86%DB%8C%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%88%D8%AF%D8%A7%D8%B9&diff=55851مسجد ثنیة الوداع2023-12-07T12:54:11Z<p>M.kohsari: /* وجه تسمیه */</p>
<hr />
<div>{{جعبه اطلاعات بنای مذهبی<br />
| عنوان =مسجد ثنیة الوداع<br />
| تصویر =مسجد ثنیة الوداع.jpg<br />
| اندازه تصویر =350px<br />
| بنيانگذار =<br />
| تأسیس =<br />
| کاربری =مسجد<br />
| مکان =[[عربستان]] * [[مدینه]] * مدخل ورودی شهر از سمت [[شام]] و در میان جاده احد<br />
| نامهای دیگر =<br />
| وقایع مرتبط =استقبال مردم مدینه از [[پیامبر اسلام(ص)]] * تجهیز سپاه اسلام توسط پیامبر در [[جنگ تبوک]]<br />
| ظرفیت =<br />
| وضعیت =فعال<br />
| مساحت =<br />
| امکانات =<br />
| شماره ثبت =<br />
| معمار =<br />
| سبک =<br />
| بازسازی =<br />
| وبگاه = <br />
}}<br />
'''مسجد ثَنِیَّةُالوداع'''، در مدخل ورودی [[شهر مدینه]] از سمت شام و در میان جاده احد و طریق ابوبکر قرار دارد. این مسجد، بر تپهاى بنا شده كه از سمت جنوب مشرف به شهر مدينه و از سمت شمال مشرف بر دشت قناة است.<br />
<br />
ثنية الوداع در حقیقت گردنه و تنگهای جهت بدرقه یا استقبال مسافران از مدینه به مکه یا شام بوده و رسول خدا(ص) در همین منطقه، سپاه خود را برای حرکت به سوی تبوک تجهیز نمودند و مورد استقبال جوانان شهر مدینه قرار گرفتند. <br />
==موقعیت جغرافیایی==<br />
[[پرونده:عکس قدیمی مسجد ثنیة الوداع.jpg|بندانگشتی|عکس قدیمی مسجد ثنیة الوداع]]<br />
ثنیّةالوداع به مدخل و تنگه ورودی شهر گفته میشود؛ جایی که مسافران بدرقه و استقبال میشوند. برخی به نقل از ابی داود [[مدینه]] دارای دو ثنیّه یا تنگه ورودی به شهر بوده است، یکی به سمت [[مکه|مکّه]] و دیگری به سوی [[شام]].<ref>عمدة القاری شرح صحيح البخاری، ج15، ص14.</ref><br />
<br />
آنچه اکنون باقی مانده و جای آن مشخص است، مدخل شام است که در میان جاده احد و طریق ابوبکر قرار دارد. در این مسیر، در قسمت غرب آن، کوههای [[کوه سلع|سَلْع]] و [[کوه ذباب|ذُباب]] و در سمت راست آن مسجد ثنیةالوداع قرار دارد. <br />
<br />
این مسجد، بر تپهاى بنا شده كه از سمت جنوب مشرف به [[شهر مدينه]] و از سمت شمال مشرف بر دشت قناة است. هنگام عبور از مدينه به سوى دشت شمالى كه به [[كوه احد]] منتهى مىشود، و كوه سلع و ذباب در غرب آن قرار گرفته، مسجد ثنيةالوداع را در سمت راست مسير خود مىبينيم كه با طى پلكانى تا قسمت فوقانى تپه، به مسجد مىرسيم.<br />
<br />
==وجه تسمیه==<br />
حموی گفته است که در وجه تسمیه این محل اختلاف وجود دارد؛<ref>معجم البلدان، ج2، ص86.</ref> ظاهرا این مکان به دلیل شعرى كه در استقبال پیامبر(ص) سروده شده، به این نام مشهور شده است.<br />
<br />
برخی از مورّخان همچون بیهقی مورخ قرن اهل سنت قرن چهارم و پنجم هجری قمری آوردهاند که زنان و کودکان شهر در مراسم استقبال از سپاه اسلام در بازگشت از [[جنگ تبوک|تبوک]] این شعر را میخواندند:<br />
<br />
"طَلَعَ الْبَدْرُ عَلَیْنا *** مِنْ ثَنِیّاتِ الْوِداع"<br />
<br />
"وَجَبَ الشُّکْرُ عَلَینا *** ما دَعی للهِِ داع"<ref>دلائل النبوة، ج5، ص266؛ البداية والنهاية، ج7، ص191.</ref><br />
<br />
"اَیُّهَا الْمَبْعُوثُ فِینا *** جِئْتَ بِالاَْمْرِ اْلمُطاع"<br />
<br />
"جِئْتَ شَرَّفْتَ الْمَدِینَة *** مَرْحَباً یا خَیْرَ داع"<br />
<br />
«ماهِ تمام، از سر کوهک ثنیة الوداع بر ما طلوع کرد.» <br />
<br />
«تا آنگاه که دعوتگری به خدا میخواند، شکر بر ما واجب شده است.» <br />
<br />
«ای کسی که در میان ما برانگیخته شدی، با فرمان مطاع آمدهای.» <br />
<br />
«آمدی و مدینه را قرین شرف نمودی، خوش آمدی، ای بهترین دعوت کننده.» <br />
<br />
همچنین وی معتقد است که این شعر در زمان آمدن پیامبر(ص) از مکه به مدینه هست نه وقتی که از جنگ تبوک از ثنیة الوداع به مدینه آمده باشد.<ref>دلائل النبوة، ج5، ص266.</ref> <br />
<br />
در روایتی دیگر آمده است که این شعر در ابتدای ورود رسول خدا(ص) به محله بنیالنجّار، در آغاز هجرت، سروده شد.<br />
<br />
==گزارشات تاریخی==<br />
از آنجا که ثنیّة الوداع محل استقبال و بدرقه بوده، اخبار چندی از آن در منابع تاریخی مانده است؛ از جمله آنکه [[رسول خدا(ص)]] در کنار همین کوه، سپاه خود را برای حرکت به سوی تبوک تجهیز کرد.<ref>صحيح بخاری، ج6، ص8؛ الطبقات الکبری، ج2، ص98.</ref><br />
<br />
یکی از یادگارهای نزدیک آن، مقبره [[نفس زکیه]] محمد بن عبدالله است که در سال 145 در مدینه بر ضدّ عباسیان قیام کرد و کشته شد. در حال حاضر، آثار قبر وی از میان رفته است. محل ثنیّة الوداع را میان کوه ذباب و مدفن نفس زکیه دانستهاند.<ref>تاریخ المعالم المدینة المنوره، احمد الخیّاری، ص٢١٧.</ref><br />
<br />
==وضعیت فعلی کوه ثنیه==<br />
استاد کعکی نوشته است که کوه ثنیّة الوداع، در سال 1406 ق به طور کامل از میان رفت و محل آن زاویه شارع عثمان طریق عیون قبلی و شارع ابوبکر (شارع سلطانه) است. جنوب آن مشرف بر شارع مناخه و در شمال، بناهای مسکونی است.<ref>معالم المدینة المنوره، ج١، ص٢٨4.</ref><br />
==پانویس==<br />
{{پانویس}}<br />
==منابع ==<br />
{{منابع}}<br />
<br />
{{برگرفتگی<br />
|پیش از لینک = کتاب<br />
|منبع = آثار اسلامی مکه و مدينه، رسول جعفریان.<br />
|پس از لینک = بخش «مسجد ثنیة الوداع»، ج1، ص364،<br />
| لینک = http://lib.hajj.ir/View/fa/Book/BookView/Image/1077<br />
}}<br />
*'''المجموعة المصورة لاشهر المعالم المدینة المنورة'''، عبدالعزیز الکعکی، مدینه، ١٩٩٩ م. <br />
*'''تاریخ المعالم المدینة المنورة قدیما و حدیثا'''، الخیاری، تصحیح محمد امین کردی، مدینه، دارالعلم، 1410.<br />
*'''عمدة القاري شرح صحيح البخاري'''، بدر الدين العينى، بيروت، دار إحياء التراث العربي، [بیتا]. <br />
*'''معجم البلدان'''، ياقوت بن عبدالله حموى، بيروت، دار إحياء التراث العربى،[بیتا]. <br />
* '''الطبقات الکبری'''، ابن سعد، تحقيق، محمد عبد القادر عطا، بيروت، دار الكتب العلمية، 1410ق.<br />
*'''صحيح البخاری'''، محمد بن إسماعيل بخاری، تحقیق، محمد زهير بن ناصر الناصر، بیروت، دار طوق النجاة، 1422ق.<br />
*'''دلائل النبوة'''، أبو بكر البيهقی، محقق، عبد المعطی قلعجی، لبنان، دار الكتب العلمية، دار الريان للتراث، 1408ق. <br />
{{پایان}}<br />
{{مساجد}}<br />
<br />
[[رده:مکانهای تاریخی مدینه]]<br />
[[رده:مکانهای منتسب به پیامبر اسلام(ص)]]<br />
[[رده:مکانهای مذهبی مدینه]]<br />
[[رده:مسجدهای مدینه]]</div>M.kohsarihttps://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%AB%D9%86%DB%8C%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%88%D8%AF%D8%A7%D8%B9&diff=55850مسجد ثنیة الوداع2023-12-07T12:51:32Z<p>M.kohsari: /* منابع */</p>
<hr />
<div>{{جعبه اطلاعات بنای مذهبی<br />
| عنوان =مسجد ثنیة الوداع<br />
| تصویر =مسجد ثنیة الوداع.jpg<br />
| اندازه تصویر =350px<br />
| بنيانگذار =<br />
| تأسیس =<br />
| کاربری =مسجد<br />
| مکان =[[عربستان]] * [[مدینه]] * مدخل ورودی شهر از سمت [[شام]] و در میان جاده احد<br />
| نامهای دیگر =<br />
| وقایع مرتبط =استقبال مردم مدینه از [[پیامبر اسلام(ص)]] * تجهیز سپاه اسلام توسط پیامبر در [[جنگ تبوک]]<br />
| ظرفیت =<br />
| وضعیت =فعال<br />
| مساحت =<br />
| امکانات =<br />
| شماره ثبت =<br />
| معمار =<br />
| سبک =<br />
| بازسازی =<br />
| وبگاه = <br />
}}<br />
'''مسجد ثَنِیَّةُالوداع'''، در مدخل ورودی [[شهر مدینه]] از سمت شام و در میان جاده احد و طریق ابوبکر قرار دارد. این مسجد، بر تپهاى بنا شده كه از سمت جنوب مشرف به شهر مدينه و از سمت شمال مشرف بر دشت قناة است.<br />
<br />
ثنية الوداع در حقیقت گردنه و تنگهای جهت بدرقه یا استقبال مسافران از مدینه به مکه یا شام بوده و رسول خدا(ص) در همین منطقه، سپاه خود را برای حرکت به سوی تبوک تجهیز نمودند و مورد استقبال جوانان شهر مدینه قرار گرفتند. <br />
==موقعیت جغرافیایی==<br />
[[پرونده:عکس قدیمی مسجد ثنیة الوداع.jpg|بندانگشتی|عکس قدیمی مسجد ثنیة الوداع]]<br />
ثنیّةالوداع به مدخل و تنگه ورودی شهر گفته میشود؛ جایی که مسافران بدرقه و استقبال میشوند. برخی به نقل از ابی داود [[مدینه]] دارای دو ثنیّه یا تنگه ورودی به شهر بوده است، یکی به سمت [[مکه|مکّه]] و دیگری به سوی [[شام]].<ref>عمدة القاری شرح صحيح البخاری، ج15، ص14.</ref><br />
<br />
آنچه اکنون باقی مانده و جای آن مشخص است، مدخل شام است که در میان جاده احد و طریق ابوبکر قرار دارد. در این مسیر، در قسمت غرب آن، کوههای [[کوه سلع|سَلْع]] و [[کوه ذباب|ذُباب]] و در سمت راست آن مسجد ثنیةالوداع قرار دارد. <br />
<br />
این مسجد، بر تپهاى بنا شده كه از سمت جنوب مشرف به [[شهر مدينه]] و از سمت شمال مشرف بر دشت قناة است. هنگام عبور از مدينه به سوى دشت شمالى كه به [[كوه احد]] منتهى مىشود، و كوه سلع و ذباب در غرب آن قرار گرفته، مسجد ثنيةالوداع را در سمت راست مسير خود مىبينيم كه با طى پلكانى تا قسمت فوقانى تپه، به مسجد مىرسيم.<br />
<br />
==وجه تسمیه==<br />
حموی گفته است که در وجه تسمیه این محل اختلاف وجود دارد؛<ref>معجم البلدان، ج2، ص86.</ref> ظاهرا این مکان به دلیل شعرى كه در استقبال پیامبر(ص) سروده شده، به این نام مشهور شده است.<br />
<br />
برخی از مورّخان همچون بیهقی مورخ قرن اهل سنت قرن چهارم و پنجم هجری قمری آوردهاند که زنان و کودکان شهر در مراسم استقبال از سپاه اسلام در بازگشت از [[جنگ تبوک|تبوک]] این شعر را میخواندند:<br />
<br />
"طَلَعَ الْبَدْرُ عَلَیْنا *** مِنْ ثَنِیّاتِ الْوِداع"<br />
<br />
"وَجَبَ الشُّکْرُ عَلَینا *** ما دَعی للهِِ داع"<ref>دلائل النبوة، ج5، ص266.</ref><br />
<br />
"اَیُّهَا الْمَبْعُوثُ فِینا *** جِئْتَ بِالاَْمْرِ اْلمُطاع"<br />
<br />
"جِئْتَ شَرَّفْتَ الْمَدِینَة *** مَرْحَباً یا خَیْرَ داع"<br />
<br />
«ماهِ تمام، از سر کوهک ثنیة الوداع بر ما طلوع کرد.» <br />
<br />
«تا آنگاه که دعوتگری به خدا میخواند، شکر بر ما واجب شده است.» <br />
<br />
«ای کسی که در میان ما برانگیخته شدی، با فرمان مطاع آمدهای.» <br />
<br />
«آمدی و مدینه را قرین شرف نمودی، خوش آمدی، ای بهترین دعوت کننده.» <br />
<br />
همچنین وی معتقد است که این شعر در زمان آمدن پیامبر(ص) از مکه به مدینه هست نه وقتی که از جنگ تبوک از ثنیة الوداع به مدینه آمده باشد.<ref>دلائل النبوة، ج5، ص266.</ref> <br />
<br />
در روایتی دیگر آمده است که این شعر در ابتدای ورود رسول خدا(ص) به محله بنیالنجّار، در آغاز هجرت، سروده شد.<br />
<br />
==گزارشات تاریخی==<br />
از آنجا که ثنیّة الوداع محل استقبال و بدرقه بوده، اخبار چندی از آن در منابع تاریخی مانده است؛ از جمله آنکه [[رسول خدا(ص)]] در کنار همین کوه، سپاه خود را برای حرکت به سوی تبوک تجهیز کرد.<ref>صحيح بخاری، ج6، ص8؛ الطبقات الکبری، ج2، ص98.</ref><br />
<br />
یکی از یادگارهای نزدیک آن، مقبره [[نفس زکیه]] محمد بن عبدالله است که در سال 145 در مدینه بر ضدّ عباسیان قیام کرد و کشته شد. در حال حاضر، آثار قبر وی از میان رفته است. محل ثنیّة الوداع را میان کوه ذباب و مدفن نفس زکیه دانستهاند.<ref>تاریخ المعالم المدینة المنوره، احمد الخیّاری، ص٢١٧.</ref><br />
<br />
==وضعیت فعلی کوه ثنیه==<br />
استاد کعکی نوشته است که کوه ثنیّة الوداع، در سال 1406 ق به طور کامل از میان رفت و محل آن زاویه شارع عثمان طریق عیون قبلی و شارع ابوبکر (شارع سلطانه) است. جنوب آن مشرف بر شارع مناخه و در شمال، بناهای مسکونی است.<ref>معالم المدینة المنوره، ج١، ص٢٨4.</ref><br />
==پانویس==<br />
{{پانویس}}<br />
==منابع ==<br />
{{منابع}}<br />
<br />
{{برگرفتگی<br />
|پیش از لینک = کتاب<br />
|منبع = آثار اسلامی مکه و مدينه، رسول جعفریان.<br />
|پس از لینک = بخش «مسجد ثنیة الوداع»، ج1، ص364،<br />
| لینک = http://lib.hajj.ir/View/fa/Book/BookView/Image/1077<br />
}}<br />
*'''المجموعة المصورة لاشهر المعالم المدینة المنورة'''، عبدالعزیز الکعکی، مدینه، ١٩٩٩ م. <br />
*'''تاریخ المعالم المدینة المنورة قدیما و حدیثا'''، الخیاری، تصحیح محمد امین کردی، مدینه، دارالعلم، 1410.<br />
*'''عمدة القاري شرح صحيح البخاري'''، بدر الدين العينى، بيروت، دار إحياء التراث العربي، [بیتا]. <br />
*'''معجم البلدان'''، ياقوت بن عبدالله حموى، بيروت، دار إحياء التراث العربى،[بیتا]. <br />
* '''الطبقات الکبری'''، ابن سعد، تحقيق، محمد عبد القادر عطا، بيروت، دار الكتب العلمية، 1410ق.<br />
*'''صحيح البخاری'''، محمد بن إسماعيل بخاری، تحقیق، محمد زهير بن ناصر الناصر، بیروت، دار طوق النجاة، 1422ق.<br />
*'''دلائل النبوة'''، أبو بكر البيهقی، محقق، عبد المعطی قلعجی، لبنان، دار الكتب العلمية، دار الريان للتراث، 1408ق. <br />
{{پایان}}<br />
{{مساجد}}<br />
<br />
[[رده:مکانهای تاریخی مدینه]]<br />
[[رده:مکانهای منتسب به پیامبر اسلام(ص)]]<br />
[[رده:مکانهای مذهبی مدینه]]<br />
[[رده:مسجدهای مدینه]]</div>M.kohsarihttps://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%AB%D9%86%DB%8C%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%88%D8%AF%D8%A7%D8%B9&diff=55849مسجد ثنیة الوداع2023-12-07T12:51:04Z<p>M.kohsari: /* وجه تسمیه */</p>
<hr />
<div>{{جعبه اطلاعات بنای مذهبی<br />
| عنوان =مسجد ثنیة الوداع<br />
| تصویر =مسجد ثنیة الوداع.jpg<br />
| اندازه تصویر =350px<br />
| بنيانگذار =<br />
| تأسیس =<br />
| کاربری =مسجد<br />
| مکان =[[عربستان]] * [[مدینه]] * مدخل ورودی شهر از سمت [[شام]] و در میان جاده احد<br />
| نامهای دیگر =<br />
| وقایع مرتبط =استقبال مردم مدینه از [[پیامبر اسلام(ص)]] * تجهیز سپاه اسلام توسط پیامبر در [[جنگ تبوک]]<br />
| ظرفیت =<br />
| وضعیت =فعال<br />
| مساحت =<br />
| امکانات =<br />
| شماره ثبت =<br />
| معمار =<br />
| سبک =<br />
| بازسازی =<br />
| وبگاه = <br />
}}<br />
'''مسجد ثَنِیَّةُالوداع'''، در مدخل ورودی [[شهر مدینه]] از سمت شام و در میان جاده احد و طریق ابوبکر قرار دارد. این مسجد، بر تپهاى بنا شده كه از سمت جنوب مشرف به شهر مدينه و از سمت شمال مشرف بر دشت قناة است.<br />
<br />
ثنية الوداع در حقیقت گردنه و تنگهای جهت بدرقه یا استقبال مسافران از مدینه به مکه یا شام بوده و رسول خدا(ص) در همین منطقه، سپاه خود را برای حرکت به سوی تبوک تجهیز نمودند و مورد استقبال جوانان شهر مدینه قرار گرفتند. <br />
==موقعیت جغرافیایی==<br />
[[پرونده:عکس قدیمی مسجد ثنیة الوداع.jpg|بندانگشتی|عکس قدیمی مسجد ثنیة الوداع]]<br />
ثنیّةالوداع به مدخل و تنگه ورودی شهر گفته میشود؛ جایی که مسافران بدرقه و استقبال میشوند. برخی به نقل از ابی داود [[مدینه]] دارای دو ثنیّه یا تنگه ورودی به شهر بوده است، یکی به سمت [[مکه|مکّه]] و دیگری به سوی [[شام]].<ref>عمدة القاری شرح صحيح البخاری، ج15، ص14.</ref><br />
<br />
آنچه اکنون باقی مانده و جای آن مشخص است، مدخل شام است که در میان جاده احد و طریق ابوبکر قرار دارد. در این مسیر، در قسمت غرب آن، کوههای [[کوه سلع|سَلْع]] و [[کوه ذباب|ذُباب]] و در سمت راست آن مسجد ثنیةالوداع قرار دارد. <br />
<br />
این مسجد، بر تپهاى بنا شده كه از سمت جنوب مشرف به [[شهر مدينه]] و از سمت شمال مشرف بر دشت قناة است. هنگام عبور از مدينه به سوى دشت شمالى كه به [[كوه احد]] منتهى مىشود، و كوه سلع و ذباب در غرب آن قرار گرفته، مسجد ثنيةالوداع را در سمت راست مسير خود مىبينيم كه با طى پلكانى تا قسمت فوقانى تپه، به مسجد مىرسيم.<br />
<br />
==وجه تسمیه==<br />
حموی گفته است که در وجه تسمیه این محل اختلاف وجود دارد؛<ref>معجم البلدان، ج2، ص86.</ref> ظاهرا این مکان به دلیل شعرى كه در استقبال پیامبر(ص) سروده شده، به این نام مشهور شده است.<br />
<br />
برخی از مورّخان همچون بیهقی مورخ قرن اهل سنت قرن چهارم و پنجم هجری قمری آوردهاند که زنان و کودکان شهر در مراسم استقبال از سپاه اسلام در بازگشت از [[جنگ تبوک|تبوک]] این شعر را میخواندند:<br />
<br />
"طَلَعَ الْبَدْرُ عَلَیْنا *** مِنْ ثَنِیّاتِ الْوِداع"<br />
<br />
"وَجَبَ الشُّکْرُ عَلَینا *** ما دَعی للهِِ داع"<ref>دلائل النبوة، ج5، ص266.</ref><br />
<br />
"اَیُّهَا الْمَبْعُوثُ فِینا *** جِئْتَ بِالاَْمْرِ اْلمُطاع"<br />
<br />
"جِئْتَ شَرَّفْتَ الْمَدِینَة *** مَرْحَباً یا خَیْرَ داع"<br />
<br />
«ماهِ تمام، از سر کوهک ثنیة الوداع بر ما طلوع کرد.» <br />
<br />
«تا آنگاه که دعوتگری به خدا میخواند، شکر بر ما واجب شده است.» <br />
<br />
«ای کسی که در میان ما برانگیخته شدی، با فرمان مطاع آمدهای.» <br />
<br />
«آمدی و مدینه را قرین شرف نمودی، خوش آمدی، ای بهترین دعوت کننده.» <br />
<br />
همچنین وی معتقد است که این شعر در زمان آمدن پیامبر(ص) از مکه به مدینه هست نه وقتی که از جنگ تبوک از ثنیة الوداع به مدینه آمده باشد.<ref>دلائل النبوة، ج5، ص266.</ref> <br />
<br />
در روایتی دیگر آمده است که این شعر در ابتدای ورود رسول خدا(ص) به محله بنیالنجّار، در آغاز هجرت، سروده شد.<br />
<br />
==گزارشات تاریخی==<br />
از آنجا که ثنیّة الوداع محل استقبال و بدرقه بوده، اخبار چندی از آن در منابع تاریخی مانده است؛ از جمله آنکه [[رسول خدا(ص)]] در کنار همین کوه، سپاه خود را برای حرکت به سوی تبوک تجهیز کرد.<ref>صحيح بخاری، ج6، ص8؛ الطبقات الکبری، ج2، ص98.</ref><br />
<br />
یکی از یادگارهای نزدیک آن، مقبره [[نفس زکیه]] محمد بن عبدالله است که در سال 145 در مدینه بر ضدّ عباسیان قیام کرد و کشته شد. در حال حاضر، آثار قبر وی از میان رفته است. محل ثنیّة الوداع را میان کوه ذباب و مدفن نفس زکیه دانستهاند.<ref>تاریخ المعالم المدینة المنوره، احمد الخیّاری، ص٢١٧.</ref><br />
<br />
==وضعیت فعلی کوه ثنیه==<br />
استاد کعکی نوشته است که کوه ثنیّة الوداع، در سال 1406 ق به طور کامل از میان رفت و محل آن زاویه شارع عثمان طریق عیون قبلی و شارع ابوبکر (شارع سلطانه) است. جنوب آن مشرف بر شارع مناخه و در شمال، بناهای مسکونی است.<ref>معالم المدینة المنوره، ج١، ص٢٨4.</ref><br />
==پانویس==<br />
{{پانویس}}<br />
==منابع ==<br />
{{منابع}}<br />
<br />
{{برگرفتگی<br />
|پیش از لینک = کتاب<br />
|منبع = آثار اسلامی مکه و مدينه، رسول جعفریان.<br />
|پس از لینک = بخش «مسجد ثنیة الوداع»، ج1، ص364،<br />
| لینک = http://lib.hajj.ir/View/fa/Book/BookView/Image/1077<br />
}}<br />
*'''المجموعة المصورة لاشهر المعالم المدینة المنورة'''، عبدالعزیز الکعکی، مدینه، ١٩٩٩ م. <br />
*'''تاریخ المعالم المدینة المنورة قدیما و حدیثا'''، الخیاری، تصحیح محمد امین کردی، مدینه، دارالعلم، 1410.<br />
*'''عمدة القاري شرح صحيح البخاري'''، بدر الدين العينى، بيروت، دار إحياء التراث العربي، [بیتا]. <br />
*'''معجم البلدان'''، ياقوت بن عبدالله حموى، بيروت، دار إحياء التراث العربى،[بیتا]. <br />
* '''الطبقات الکبری'''، ابن سعد، تحقيق، محمد عبد القادر عطا، بيروت، دار الكتب العلمية، 1410ق.<br />
*'''صحيح البخاری'''، محمد بن إسماعيل بخاری، تحقیق، محمد زهير بن ناصر الناصر، بیروت، دار طوق النجاة، 1422ق.<br />
'''دلائل النبوة'''، أبو بكر البيهقی، محقق، عبد المعطی قلعجی، لبنان، دار الكتب العلمية، دار الريان للتراث، 1408ق. <br />
{{پایان}}<br />
{{مساجد}}<br />
<br />
[[رده:مکانهای تاریخی مدینه]]<br />
[[رده:مکانهای منتسب به پیامبر اسلام(ص)]]<br />
[[رده:مکانهای مذهبی مدینه]]<br />
[[رده:مسجدهای مدینه]]</div>M.kohsarihttps://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%AB%D9%86%DB%8C%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%88%D8%AF%D8%A7%D8%B9&diff=55848مسجد ثنیة الوداع2023-12-07T12:50:45Z<p>M.kohsari: /* وجه تسمیه */</p>
<hr />
<div>{{جعبه اطلاعات بنای مذهبی<br />
| عنوان =مسجد ثنیة الوداع<br />
| تصویر =مسجد ثنیة الوداع.jpg<br />
| اندازه تصویر =350px<br />
| بنيانگذار =<br />
| تأسیس =<br />
| کاربری =مسجد<br />
| مکان =[[عربستان]] * [[مدینه]] * مدخل ورودی شهر از سمت [[شام]] و در میان جاده احد<br />
| نامهای دیگر =<br />
| وقایع مرتبط =استقبال مردم مدینه از [[پیامبر اسلام(ص)]] * تجهیز سپاه اسلام توسط پیامبر در [[جنگ تبوک]]<br />
| ظرفیت =<br />
| وضعیت =فعال<br />
| مساحت =<br />
| امکانات =<br />
| شماره ثبت =<br />
| معمار =<br />
| سبک =<br />
| بازسازی =<br />
| وبگاه = <br />
}}<br />
'''مسجد ثَنِیَّةُالوداع'''، در مدخل ورودی [[شهر مدینه]] از سمت شام و در میان جاده احد و طریق ابوبکر قرار دارد. این مسجد، بر تپهاى بنا شده كه از سمت جنوب مشرف به شهر مدينه و از سمت شمال مشرف بر دشت قناة است.<br />
<br />
ثنية الوداع در حقیقت گردنه و تنگهای جهت بدرقه یا استقبال مسافران از مدینه به مکه یا شام بوده و رسول خدا(ص) در همین منطقه، سپاه خود را برای حرکت به سوی تبوک تجهیز نمودند و مورد استقبال جوانان شهر مدینه قرار گرفتند. <br />
==موقعیت جغرافیایی==<br />
[[پرونده:عکس قدیمی مسجد ثنیة الوداع.jpg|بندانگشتی|عکس قدیمی مسجد ثنیة الوداع]]<br />
ثنیّةالوداع به مدخل و تنگه ورودی شهر گفته میشود؛ جایی که مسافران بدرقه و استقبال میشوند. برخی به نقل از ابی داود [[مدینه]] دارای دو ثنیّه یا تنگه ورودی به شهر بوده است، یکی به سمت [[مکه|مکّه]] و دیگری به سوی [[شام]].<ref>عمدة القاری شرح صحيح البخاری، ج15، ص14.</ref><br />
<br />
آنچه اکنون باقی مانده و جای آن مشخص است، مدخل شام است که در میان جاده احد و طریق ابوبکر قرار دارد. در این مسیر، در قسمت غرب آن، کوههای [[کوه سلع|سَلْع]] و [[کوه ذباب|ذُباب]] و در سمت راست آن مسجد ثنیةالوداع قرار دارد. <br />
<br />
این مسجد، بر تپهاى بنا شده كه از سمت جنوب مشرف به [[شهر مدينه]] و از سمت شمال مشرف بر دشت قناة است. هنگام عبور از مدينه به سوى دشت شمالى كه به [[كوه احد]] منتهى مىشود، و كوه سلع و ذباب در غرب آن قرار گرفته، مسجد ثنيةالوداع را در سمت راست مسير خود مىبينيم كه با طى پلكانى تا قسمت فوقانى تپه، به مسجد مىرسيم.<br />
<br />
==وجه تسمیه==<br />
حموی گفته است که در وجه تسمیه این محل اختلاف وجود دارد؛<ref>معجم البلدان، ج2، ص86.</ref> ظاهرا این مکان به دلیل شعرى كه در استقبال پیامبر(ص) سروده شده، به این نام مشهور شده است.<br />
<br />
برخی از مورّخان همچون بیهقی مورخ قرن اهل سنت قرن چهارم و پنجم هجری قمری آوردهاند که زنان و کودکان شهر در مراسم استقبال از سپاه اسلام در بازگشت از [[جنگ تبوک|تبوک]] این شعر را میخواندند:<br />
<br />
"طَلَعَ الْبَدْرُ عَلَیْنا *** مِنْ ثَنِیّاتِ الْوِداع"<br />
<br />
"وَجَبَ الشُّکْرُ عَلَینا *** ما دَعی للهِِ داع"<ref>دلائل النبوة، ج5، ص266.</ref><br />
<br />
"اَیُّهَا الْمَبْعُوثُ فِینا *** جِئْتَ بِالاَْمْرِ اْلمُطاع"<br />
<br />
"جِئْتَ شَرَّفْتَ الْمَدِینَة *** مَرْحَباً یا خَیْرَ داع"<br />
<br />
«ماهِ تمام، از سر کوهک ثنیة الوداع بر ما طلوع کرد.» <br />
<br />
«تا آنگاه که دعوتگری به خدا میخواند، شکر بر ما واجب شده است.» <br />
<br />
«ای کسی که در میان ما برانگیخته شدی، با فرمان مطاع آمدهای.» <br />
<br />
«آمدی و مدینه را قرین شرف نمودی، خوش آمدی، ای بهترین دعوت کننده.» <br />
<br />
همچنین وی معتقد است که این شعر در زمان آمدن پیامبر(ص) از مکه به مدینه هست نه وقتی که از جنگ تبوک از ثنیة الوداع به مدینه آمده باشد. <br />
<br />
در روایتی دیگر آمده است که این شعر در ابتدای ورود رسول خدا(ص) به محله بنیالنجّار، در آغاز هجرت، سروده شد.<br />
<br />
==گزارشات تاریخی==<br />
از آنجا که ثنیّة الوداع محل استقبال و بدرقه بوده، اخبار چندی از آن در منابع تاریخی مانده است؛ از جمله آنکه [[رسول خدا(ص)]] در کنار همین کوه، سپاه خود را برای حرکت به سوی تبوک تجهیز کرد.<ref>صحيح بخاری، ج6، ص8؛ الطبقات الکبری، ج2، ص98.</ref><br />
<br />
یکی از یادگارهای نزدیک آن، مقبره [[نفس زکیه]] محمد بن عبدالله است که در سال 145 در مدینه بر ضدّ عباسیان قیام کرد و کشته شد. در حال حاضر، آثار قبر وی از میان رفته است. محل ثنیّة الوداع را میان کوه ذباب و مدفن نفس زکیه دانستهاند.<ref>تاریخ المعالم المدینة المنوره، احمد الخیّاری، ص٢١٧.</ref><br />
<br />
==وضعیت فعلی کوه ثنیه==<br />
استاد کعکی نوشته است که کوه ثنیّة الوداع، در سال 1406 ق به طور کامل از میان رفت و محل آن زاویه شارع عثمان طریق عیون قبلی و شارع ابوبکر (شارع سلطانه) است. جنوب آن مشرف بر شارع مناخه و در شمال، بناهای مسکونی است.<ref>معالم المدینة المنوره، ج١، ص٢٨4.</ref><br />
==پانویس==<br />
{{پانویس}}<br />
==منابع ==<br />
{{منابع}}<br />
<br />
{{برگرفتگی<br />
|پیش از لینک = کتاب<br />
|منبع = آثار اسلامی مکه و مدينه، رسول جعفریان.<br />
|پس از لینک = بخش «مسجد ثنیة الوداع»، ج1، ص364،<br />
| لینک = http://lib.hajj.ir/View/fa/Book/BookView/Image/1077<br />
}}<br />
*'''المجموعة المصورة لاشهر المعالم المدینة المنورة'''، عبدالعزیز الکعکی، مدینه، ١٩٩٩ م. <br />
*'''تاریخ المعالم المدینة المنورة قدیما و حدیثا'''، الخیاری، تصحیح محمد امین کردی، مدینه، دارالعلم، 1410.<br />
*'''عمدة القاري شرح صحيح البخاري'''، بدر الدين العينى، بيروت، دار إحياء التراث العربي، [بیتا]. <br />
*'''معجم البلدان'''، ياقوت بن عبدالله حموى، بيروت، دار إحياء التراث العربى،[بیتا]. <br />
* '''الطبقات الکبری'''، ابن سعد، تحقيق، محمد عبد القادر عطا، بيروت، دار الكتب العلمية، 1410ق.<br />
*'''صحيح البخاری'''، محمد بن إسماعيل بخاری، تحقیق، محمد زهير بن ناصر الناصر، بیروت، دار طوق النجاة، 1422ق.<br />
'''دلائل النبوة'''، أبو بكر البيهقی، محقق، عبد المعطی قلعجی، لبنان، دار الكتب العلمية، دار الريان للتراث، 1408ق. <br />
{{پایان}}<br />
{{مساجد}}<br />
<br />
[[رده:مکانهای تاریخی مدینه]]<br />
[[رده:مکانهای منتسب به پیامبر اسلام(ص)]]<br />
[[رده:مکانهای مذهبی مدینه]]<br />
[[رده:مسجدهای مدینه]]</div>M.kohsarihttps://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%AB%D9%86%DB%8C%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%88%D8%AF%D8%A7%D8%B9&diff=55847مسجد ثنیة الوداع2023-12-07T12:44:03Z<p>M.kohsari: /* منابع */</p>
<hr />
<div>{{جعبه اطلاعات بنای مذهبی<br />
| عنوان =مسجد ثنیة الوداع<br />
| تصویر =مسجد ثنیة الوداع.jpg<br />
| اندازه تصویر =350px<br />
| بنيانگذار =<br />
| تأسیس =<br />
| کاربری =مسجد<br />
| مکان =[[عربستان]] * [[مدینه]] * مدخل ورودی شهر از سمت [[شام]] و در میان جاده احد<br />
| نامهای دیگر =<br />
| وقایع مرتبط =استقبال مردم مدینه از [[پیامبر اسلام(ص)]] * تجهیز سپاه اسلام توسط پیامبر در [[جنگ تبوک]]<br />
| ظرفیت =<br />
| وضعیت =فعال<br />
| مساحت =<br />
| امکانات =<br />
| شماره ثبت =<br />
| معمار =<br />
| سبک =<br />
| بازسازی =<br />
| وبگاه = <br />
}}<br />
'''مسجد ثَنِیَّةُالوداع'''، در مدخل ورودی [[شهر مدینه]] از سمت شام و در میان جاده احد و طریق ابوبکر قرار دارد. این مسجد، بر تپهاى بنا شده كه از سمت جنوب مشرف به شهر مدينه و از سمت شمال مشرف بر دشت قناة است.<br />
<br />
ثنية الوداع در حقیقت گردنه و تنگهای جهت بدرقه یا استقبال مسافران از مدینه به مکه یا شام بوده و رسول خدا(ص) در همین منطقه، سپاه خود را برای حرکت به سوی تبوک تجهیز نمودند و مورد استقبال جوانان شهر مدینه قرار گرفتند. <br />
==موقعیت جغرافیایی==<br />
[[پرونده:عکس قدیمی مسجد ثنیة الوداع.jpg|بندانگشتی|عکس قدیمی مسجد ثنیة الوداع]]<br />
ثنیّةالوداع به مدخل و تنگه ورودی شهر گفته میشود؛ جایی که مسافران بدرقه و استقبال میشوند. برخی به نقل از ابی داود [[مدینه]] دارای دو ثنیّه یا تنگه ورودی به شهر بوده است، یکی به سمت [[مکه|مکّه]] و دیگری به سوی [[شام]].<ref>عمدة القاری شرح صحيح البخاری، ج15، ص14.</ref><br />
<br />
آنچه اکنون باقی مانده و جای آن مشخص است، مدخل شام است که در میان جاده احد و طریق ابوبکر قرار دارد. در این مسیر، در قسمت غرب آن، کوههای [[کوه سلع|سَلْع]] و [[کوه ذباب|ذُباب]] و در سمت راست آن مسجد ثنیةالوداع قرار دارد. <br />
<br />
این مسجد، بر تپهاى بنا شده كه از سمت جنوب مشرف به [[شهر مدينه]] و از سمت شمال مشرف بر دشت قناة است. هنگام عبور از مدينه به سوى دشت شمالى كه به [[كوه احد]] منتهى مىشود، و كوه سلع و ذباب در غرب آن قرار گرفته، مسجد ثنيةالوداع را در سمت راست مسير خود مىبينيم كه با طى پلكانى تا قسمت فوقانى تپه، به مسجد مىرسيم.<br />
<br />
==وجه تسمیه==<br />
حموی گفته است که در وجه تسمیه این محل اختلاف وجود دارد؛<ref>معجم البلدان، ج2، ص86.</ref> ظاهرا این مکان به دلیل شعرى كه در استقبال پیامبر(ص) سروده شده، به این نام مشهور شده است.<br />
<br />
برخی از مورّخان همچون بیهقی مورخ قرن اهل سنت قرن چهارم و پنجم هجری قمری آوردهاند که زنان و کودکان شهر در مراسم استقبال از سپاه اسلام در بازگشت از [[جنگ تبوک|تبوک]] این شعر را میخواندند:<br />
<br />
"طَلَعَ الْبَدْرُ عَلَیْنا *** مِنْ ثَنِیّاتِ الْوِداع"<br />
<br />
"وَجَبَ الشُّکْرُ عَلَینا *** ما دَعی للهِِ داع"<ref>دلائل النبوة، ج5، ص266.</ref><br />
<br />
"اَیُّهَا الْمَبْعُوثُ فِینا *** جِئْتَ بِالاَْمْرِ اْلمُطاع"<br />
<br />
"جِئْتَ شَرَّفْتَ الْمَدِینَة *** مَرْحَباً یا خَیْرَ داع"<br />
<br />
«ماهِ تمام، از سر کوهک ثنیة الوداع بر ما طلوع کرد.» <br />
<br />
«تا آنگاه که دعوتگری به خدا میخواند، شکر بر ما واجب شده است.» <br />
<br />
«ای کسی که در میان ما برانگیخته شدی، با فرمان مطاع آمدهای.» <br />
<br />
«آمدی و مدینه را قرین شرف نمودی، خوش آمدی، ای بهترین دعوت کننده.» <br />
<br />
در روایتی دیگر آمده است که این شعر در ابتدای ورود رسول خدا(ص) به محله بنیالنجّار، در آغاز هجرت، سروده شد.<br />
<br />
==گزارشات تاریخی==<br />
از آنجا که ثنیّة الوداع محل استقبال و بدرقه بوده، اخبار چندی از آن در منابع تاریخی مانده است؛ از جمله آنکه [[رسول خدا(ص)]] در کنار همین کوه، سپاه خود را برای حرکت به سوی تبوک تجهیز کرد.<ref>صحيح بخاری، ج6، ص8؛ الطبقات الکبری، ج2، ص98.</ref><br />
<br />
یکی از یادگارهای نزدیک آن، مقبره [[نفس زکیه]] محمد بن عبدالله است که در سال 145 در مدینه بر ضدّ عباسیان قیام کرد و کشته شد. در حال حاضر، آثار قبر وی از میان رفته است. محل ثنیّة الوداع را میان کوه ذباب و مدفن نفس زکیه دانستهاند.<ref>تاریخ المعالم المدینة المنوره، احمد الخیّاری، ص٢١٧.</ref><br />
<br />
==وضعیت فعلی کوه ثنیه==<br />
استاد کعکی نوشته است که کوه ثنیّة الوداع، در سال 1406 ق به طور کامل از میان رفت و محل آن زاویه شارع عثمان طریق عیون قبلی و شارع ابوبکر (شارع سلطانه) است. جنوب آن مشرف بر شارع مناخه و در شمال، بناهای مسکونی است.<ref>معالم المدینة المنوره، ج١، ص٢٨4.</ref><br />
==پانویس==<br />
{{پانویس}}<br />
==منابع ==<br />
{{منابع}}<br />
<br />
{{برگرفتگی<br />
|پیش از لینک = کتاب<br />
|منبع = آثار اسلامی مکه و مدينه، رسول جعفریان.<br />
|پس از لینک = بخش «مسجد ثنیة الوداع»، ج1، ص364،<br />
| لینک = http://lib.hajj.ir/View/fa/Book/BookView/Image/1077<br />
}}<br />
*'''المجموعة المصورة لاشهر المعالم المدینة المنورة'''، عبدالعزیز الکعکی، مدینه، ١٩٩٩ م. <br />
*'''تاریخ المعالم المدینة المنورة قدیما و حدیثا'''، الخیاری، تصحیح محمد امین کردی، مدینه، دارالعلم، 1410.<br />
*'''عمدة القاري شرح صحيح البخاري'''، بدر الدين العينى، بيروت، دار إحياء التراث العربي، [بیتا]. <br />
*'''معجم البلدان'''، ياقوت بن عبدالله حموى، بيروت، دار إحياء التراث العربى،[بیتا]. <br />
* '''الطبقات الکبری'''، ابن سعد، تحقيق، محمد عبد القادر عطا، بيروت، دار الكتب العلمية، 1410ق.<br />
*'''صحيح البخاری'''، محمد بن إسماعيل بخاری، تحقیق، محمد زهير بن ناصر الناصر، بیروت، دار طوق النجاة، 1422ق.<br />
'''دلائل النبوة'''، أبو بكر البيهقی، محقق، عبد المعطی قلعجی، لبنان، دار الكتب العلمية، دار الريان للتراث، 1408ق. <br />
{{پایان}}<br />
{{مساجد}}<br />
<br />
[[رده:مکانهای تاریخی مدینه]]<br />
[[رده:مکانهای منتسب به پیامبر اسلام(ص)]]<br />
[[رده:مکانهای مذهبی مدینه]]<br />
[[رده:مسجدهای مدینه]]</div>M.kohsarihttps://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%AB%D9%86%DB%8C%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%88%D8%AF%D8%A7%D8%B9&diff=55846مسجد ثنیة الوداع2023-12-07T12:37:37Z<p>M.kohsari: /* وجه تسمیه */</p>
<hr />
<div>{{جعبه اطلاعات بنای مذهبی<br />
| عنوان =مسجد ثنیة الوداع<br />
| تصویر =مسجد ثنیة الوداع.jpg<br />
| اندازه تصویر =350px<br />
| بنيانگذار =<br />
| تأسیس =<br />
| کاربری =مسجد<br />
| مکان =[[عربستان]] * [[مدینه]] * مدخل ورودی شهر از سمت [[شام]] و در میان جاده احد<br />
| نامهای دیگر =<br />
| وقایع مرتبط =استقبال مردم مدینه از [[پیامبر اسلام(ص)]] * تجهیز سپاه اسلام توسط پیامبر در [[جنگ تبوک]]<br />
| ظرفیت =<br />
| وضعیت =فعال<br />
| مساحت =<br />
| امکانات =<br />
| شماره ثبت =<br />
| معمار =<br />
| سبک =<br />
| بازسازی =<br />
| وبگاه = <br />
}}<br />
'''مسجد ثَنِیَّةُالوداع'''، در مدخل ورودی [[شهر مدینه]] از سمت شام و در میان جاده احد و طریق ابوبکر قرار دارد. این مسجد، بر تپهاى بنا شده كه از سمت جنوب مشرف به شهر مدينه و از سمت شمال مشرف بر دشت قناة است.<br />
<br />
ثنية الوداع در حقیقت گردنه و تنگهای جهت بدرقه یا استقبال مسافران از مدینه به مکه یا شام بوده و رسول خدا(ص) در همین منطقه، سپاه خود را برای حرکت به سوی تبوک تجهیز نمودند و مورد استقبال جوانان شهر مدینه قرار گرفتند. <br />
==موقعیت جغرافیایی==<br />
[[پرونده:عکس قدیمی مسجد ثنیة الوداع.jpg|بندانگشتی|عکس قدیمی مسجد ثنیة الوداع]]<br />
ثنیّةالوداع به مدخل و تنگه ورودی شهر گفته میشود؛ جایی که مسافران بدرقه و استقبال میشوند. برخی به نقل از ابی داود [[مدینه]] دارای دو ثنیّه یا تنگه ورودی به شهر بوده است، یکی به سمت [[مکه|مکّه]] و دیگری به سوی [[شام]].<ref>عمدة القاری شرح صحيح البخاری، ج15، ص14.</ref><br />
<br />
آنچه اکنون باقی مانده و جای آن مشخص است، مدخل شام است که در میان جاده احد و طریق ابوبکر قرار دارد. در این مسیر، در قسمت غرب آن، کوههای [[کوه سلع|سَلْع]] و [[کوه ذباب|ذُباب]] و در سمت راست آن مسجد ثنیةالوداع قرار دارد. <br />
<br />
این مسجد، بر تپهاى بنا شده كه از سمت جنوب مشرف به [[شهر مدينه]] و از سمت شمال مشرف بر دشت قناة است. هنگام عبور از مدينه به سوى دشت شمالى كه به [[كوه احد]] منتهى مىشود، و كوه سلع و ذباب در غرب آن قرار گرفته، مسجد ثنيةالوداع را در سمت راست مسير خود مىبينيم كه با طى پلكانى تا قسمت فوقانى تپه، به مسجد مىرسيم.<br />
<br />
==وجه تسمیه==<br />
حموی گفته است که در وجه تسمیه این محل اختلاف وجود دارد؛<ref>معجم البلدان، ج2، ص86.</ref> ظاهرا این مکان به دلیل شعرى كه در استقبال پیامبر(ص) سروده شده، به این نام مشهور شده است.<br />
<br />
برخی از مورّخان همچون بیهقی مورخ قرن اهل سنت قرن چهارم و پنجم هجری قمری آوردهاند که زنان و کودکان شهر در مراسم استقبال از سپاه اسلام در بازگشت از [[جنگ تبوک|تبوک]] این شعر را میخواندند:<br />
<br />
"طَلَعَ الْبَدْرُ عَلَیْنا *** مِنْ ثَنِیّاتِ الْوِداع"<br />
<br />
"وَجَبَ الشُّکْرُ عَلَینا *** ما دَعی للهِِ داع"<ref>دلائل النبوة، ج5، ص266.</ref><br />
<br />
"اَیُّهَا الْمَبْعُوثُ فِینا *** جِئْتَ بِالاَْمْرِ اْلمُطاع"<br />
<br />
"جِئْتَ شَرَّفْتَ الْمَدِینَة *** مَرْحَباً یا خَیْرَ داع"<br />
<br />
«ماهِ تمام، از سر کوهک ثنیة الوداع بر ما طلوع کرد.» <br />
<br />
«تا آنگاه که دعوتگری به خدا میخواند، شکر بر ما واجب شده است.» <br />
<br />
«ای کسی که در میان ما برانگیخته شدی، با فرمان مطاع آمدهای.» <br />
<br />
«آمدی و مدینه را قرین شرف نمودی، خوش آمدی، ای بهترین دعوت کننده.» <br />
<br />
در روایتی دیگر آمده است که این شعر در ابتدای ورود رسول خدا(ص) به محله بنیالنجّار، در آغاز هجرت، سروده شد.<br />
<br />
==گزارشات تاریخی==<br />
از آنجا که ثنیّة الوداع محل استقبال و بدرقه بوده، اخبار چندی از آن در منابع تاریخی مانده است؛ از جمله آنکه [[رسول خدا(ص)]] در کنار همین کوه، سپاه خود را برای حرکت به سوی تبوک تجهیز کرد.<ref>صحيح بخاری، ج6، ص8؛ الطبقات الکبری، ج2، ص98.</ref><br />
<br />
یکی از یادگارهای نزدیک آن، مقبره [[نفس زکیه]] محمد بن عبدالله است که در سال 145 در مدینه بر ضدّ عباسیان قیام کرد و کشته شد. در حال حاضر، آثار قبر وی از میان رفته است. محل ثنیّة الوداع را میان کوه ذباب و مدفن نفس زکیه دانستهاند.<ref>تاریخ المعالم المدینة المنوره، احمد الخیّاری، ص٢١٧.</ref><br />
<br />
==وضعیت فعلی کوه ثنیه==<br />
استاد کعکی نوشته است که کوه ثنیّة الوداع، در سال 1406 ق به طور کامل از میان رفت و محل آن زاویه شارع عثمان طریق عیون قبلی و شارع ابوبکر (شارع سلطانه) است. جنوب آن مشرف بر شارع مناخه و در شمال، بناهای مسکونی است.<ref>معالم المدینة المنوره، ج١، ص٢٨4.</ref><br />
==پانویس==<br />
{{پانویس}}<br />
==منابع ==<br />
{{منابع}}<br />
<br />
{{برگرفتگی<br />
|پیش از لینک = کتاب<br />
|منبع = آثار اسلامی مکه و مدينه، رسول جعفریان.<br />
|پس از لینک = بخش «مسجد ثنیة الوداع»، ج1، ص364،<br />
| لینک = http://lib.hajj.ir/View/fa/Book/BookView/Image/1077<br />
}}<br />
*'''المجموعة المصورة لاشهر المعالم المدینة المنورة'''، عبدالعزیز الکعکی، مدینه، ١٩٩٩ م. <br />
*'''تاریخ المعالم المدینة المنورة قدیما و حدیثا'''، الخیاری، تصحیح محمد امین کردی، مدینه، دارالعلم، 1410.<br />
*'''عمدة القاري شرح صحيح البخاري'''، بدر الدين العينى، بيروت، دار إحياء التراث العربي، [بیتا]. <br />
*'''معجم البلدان'''، ياقوت بن عبدالله حموى، بيروت، دار إحياء التراث العربى،[بیتا]. <br />
* '''الطبقات الکبری'''، ابن سعد، تحقيق، محمد عبد القادر عطا، بيروت، دار الكتب العلمية، 1410ق.<br />
*'''صحيح البخاری'''، محمد بن إسماعيل بخاری، تحقیق، محمد زهير بن ناصر الناصر، بیروت، دار طوق النجاة، 1422ق.<br />
{{پایان}}<br />
{{مساجد}}<br />
<br />
[[رده:مکانهای تاریخی مدینه]]<br />
[[رده:مکانهای منتسب به پیامبر اسلام(ص)]]<br />
[[رده:مکانهای مذهبی مدینه]]<br />
[[رده:مسجدهای مدینه]]</div>M.kohsarihttps://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%AB%D9%86%DB%8C%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%88%D8%AF%D8%A7%D8%B9&diff=55845مسجد ثنیة الوداع2023-12-07T12:35:31Z<p>M.kohsari: /* وجه تسمیه */</p>
<hr />
<div>{{جعبه اطلاعات بنای مذهبی<br />
| عنوان =مسجد ثنیة الوداع<br />
| تصویر =مسجد ثنیة الوداع.jpg<br />
| اندازه تصویر =350px<br />
| بنيانگذار =<br />
| تأسیس =<br />
| کاربری =مسجد<br />
| مکان =[[عربستان]] * [[مدینه]] * مدخل ورودی شهر از سمت [[شام]] و در میان جاده احد<br />
| نامهای دیگر =<br />
| وقایع مرتبط =استقبال مردم مدینه از [[پیامبر اسلام(ص)]] * تجهیز سپاه اسلام توسط پیامبر در [[جنگ تبوک]]<br />
| ظرفیت =<br />
| وضعیت =فعال<br />
| مساحت =<br />
| امکانات =<br />
| شماره ثبت =<br />
| معمار =<br />
| سبک =<br />
| بازسازی =<br />
| وبگاه = <br />
}}<br />
'''مسجد ثَنِیَّةُالوداع'''، در مدخل ورودی [[شهر مدینه]] از سمت شام و در میان جاده احد و طریق ابوبکر قرار دارد. این مسجد، بر تپهاى بنا شده كه از سمت جنوب مشرف به شهر مدينه و از سمت شمال مشرف بر دشت قناة است.<br />
<br />
ثنية الوداع در حقیقت گردنه و تنگهای جهت بدرقه یا استقبال مسافران از مدینه به مکه یا شام بوده و رسول خدا(ص) در همین منطقه، سپاه خود را برای حرکت به سوی تبوک تجهیز نمودند و مورد استقبال جوانان شهر مدینه قرار گرفتند. <br />
==موقعیت جغرافیایی==<br />
[[پرونده:عکس قدیمی مسجد ثنیة الوداع.jpg|بندانگشتی|عکس قدیمی مسجد ثنیة الوداع]]<br />
ثنیّةالوداع به مدخل و تنگه ورودی شهر گفته میشود؛ جایی که مسافران بدرقه و استقبال میشوند. برخی به نقل از ابی داود [[مدینه]] دارای دو ثنیّه یا تنگه ورودی به شهر بوده است، یکی به سمت [[مکه|مکّه]] و دیگری به سوی [[شام]].<ref>عمدة القاری شرح صحيح البخاری، ج15، ص14.</ref><br />
<br />
آنچه اکنون باقی مانده و جای آن مشخص است، مدخل شام است که در میان جاده احد و طریق ابوبکر قرار دارد. در این مسیر، در قسمت غرب آن، کوههای [[کوه سلع|سَلْع]] و [[کوه ذباب|ذُباب]] و در سمت راست آن مسجد ثنیةالوداع قرار دارد. <br />
<br />
این مسجد، بر تپهاى بنا شده كه از سمت جنوب مشرف به [[شهر مدينه]] و از سمت شمال مشرف بر دشت قناة است. هنگام عبور از مدينه به سوى دشت شمالى كه به [[كوه احد]] منتهى مىشود، و كوه سلع و ذباب در غرب آن قرار گرفته، مسجد ثنيةالوداع را در سمت راست مسير خود مىبينيم كه با طى پلكانى تا قسمت فوقانى تپه، به مسجد مىرسيم.<br />
<br />
==وجه تسمیه==<br />
حموی گفته است که در وجه تسمیه این محل اختلاف وجود دارد؛<ref>معجم البلدان، ج2، ص86.</ref> ظاهرا این مکان به دلیل شعرى كه در استقبال پیامبر(ص) سروده شده، به این نام مشهور شده است.<br />
<br />
برخی از مورّخان همچون بیهقی مورخ قرن اهل سنت قرن چهارم و پنجم هجری قمری آورده است که زنان و کودکان شهر در مراسم استقبال از سپاه اسلام در بازگشت از [[جنگ تبوک|تبوک]] این شعر را میخواندند:<br />
<br />
"طَلَعَ الْبَدْرُ عَلَیْنا *** مِنْ ثَنِیّاتِ الْوِداع"<br />
<br />
"وَجَبَ الشُّکْرُ عَلَینا *** ما دَعی للهِِ داع"<ref>دلائل النبوة، ج5، ص266.</ref><br />
<br />
"اَیُّهَا الْمَبْعُوثُ فِینا *** جِئْتَ بِالاَْمْرِ اْلمُطاع"<br />
<br />
"جِئْتَ شَرَّفْتَ الْمَدِینَة *** مَرْحَباً یا خَیْرَ داع"<br />
<br />
«ماهِ تمام، از سر کوهک ثنیة الوداع بر ما طلوع کرد.» <br />
<br />
«تا آنگاه که دعوتگری به خدا میخواند، شکر بر ما واجب شده است.» <br />
<br />
«ای کسی که در میان ما برانگیخته شدی، با فرمان مطاع آمدهای.» <br />
<br />
«آمدی و مدینه را قرین شرف نمودی، خوش آمدی، ای بهترین دعوت کننده.» <br />
<br />
در روایتی دیگر آمده است که این شعر در ابتدای ورود رسول خدا(ص) به محله بنیالنجّار، در آغاز هجرت، سروده شد.<br />
<br />
==گزارشات تاریخی==<br />
از آنجا که ثنیّة الوداع محل استقبال و بدرقه بوده، اخبار چندی از آن در منابع تاریخی مانده است؛ از جمله آنکه [[رسول خدا(ص)]] در کنار همین کوه، سپاه خود را برای حرکت به سوی تبوک تجهیز کرد.<ref>صحيح بخاری، ج6، ص8؛ الطبقات الکبری، ج2، ص98.</ref><br />
<br />
یکی از یادگارهای نزدیک آن، مقبره [[نفس زکیه]] محمد بن عبدالله است که در سال 145 در مدینه بر ضدّ عباسیان قیام کرد و کشته شد. در حال حاضر، آثار قبر وی از میان رفته است. محل ثنیّة الوداع را میان کوه ذباب و مدفن نفس زکیه دانستهاند.<ref>تاریخ المعالم المدینة المنوره، احمد الخیّاری، ص٢١٧.</ref><br />
<br />
==وضعیت فعلی کوه ثنیه==<br />
استاد کعکی نوشته است که کوه ثنیّة الوداع، در سال 1406 ق به طور کامل از میان رفت و محل آن زاویه شارع عثمان طریق عیون قبلی و شارع ابوبکر (شارع سلطانه) است. جنوب آن مشرف بر شارع مناخه و در شمال، بناهای مسکونی است.<ref>معالم المدینة المنوره، ج١، ص٢٨4.</ref><br />
==پانویس==<br />
{{پانویس}}<br />
==منابع ==<br />
{{منابع}}<br />
<br />
{{برگرفتگی<br />
|پیش از لینک = کتاب<br />
|منبع = آثار اسلامی مکه و مدينه، رسول جعفریان.<br />
|پس از لینک = بخش «مسجد ثنیة الوداع»، ج1، ص364،<br />
| لینک = http://lib.hajj.ir/View/fa/Book/BookView/Image/1077<br />
}}<br />
*'''المجموعة المصورة لاشهر المعالم المدینة المنورة'''، عبدالعزیز الکعکی، مدینه، ١٩٩٩ م. <br />
*'''تاریخ المعالم المدینة المنورة قدیما و حدیثا'''، الخیاری، تصحیح محمد امین کردی، مدینه، دارالعلم، 1410.<br />
*'''عمدة القاري شرح صحيح البخاري'''، بدر الدين العينى، بيروت، دار إحياء التراث العربي، [بیتا]. <br />
*'''معجم البلدان'''، ياقوت بن عبدالله حموى، بيروت، دار إحياء التراث العربى،[بیتا]. <br />
* '''الطبقات الکبری'''، ابن سعد، تحقيق، محمد عبد القادر عطا، بيروت، دار الكتب العلمية، 1410ق.<br />
*'''صحيح البخاری'''، محمد بن إسماعيل بخاری، تحقیق، محمد زهير بن ناصر الناصر، بیروت، دار طوق النجاة، 1422ق.<br />
{{پایان}}<br />
{{مساجد}}<br />
<br />
[[رده:مکانهای تاریخی مدینه]]<br />
[[رده:مکانهای منتسب به پیامبر اسلام(ص)]]<br />
[[رده:مکانهای مذهبی مدینه]]<br />
[[رده:مسجدهای مدینه]]</div>M.kohsarihttps://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%AB%D9%86%DB%8C%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%88%D8%AF%D8%A7%D8%B9&diff=55844مسجد ثنیة الوداع2023-12-07T12:34:55Z<p>M.kohsari: /* وجه تسمیه */</p>
<hr />
<div>{{جعبه اطلاعات بنای مذهبی<br />
| عنوان =مسجد ثنیة الوداع<br />
| تصویر =مسجد ثنیة الوداع.jpg<br />
| اندازه تصویر =350px<br />
| بنيانگذار =<br />
| تأسیس =<br />
| کاربری =مسجد<br />
| مکان =[[عربستان]] * [[مدینه]] * مدخل ورودی شهر از سمت [[شام]] و در میان جاده احد<br />
| نامهای دیگر =<br />
| وقایع مرتبط =استقبال مردم مدینه از [[پیامبر اسلام(ص)]] * تجهیز سپاه اسلام توسط پیامبر در [[جنگ تبوک]]<br />
| ظرفیت =<br />
| وضعیت =فعال<br />
| مساحت =<br />
| امکانات =<br />
| شماره ثبت =<br />
| معمار =<br />
| سبک =<br />
| بازسازی =<br />
| وبگاه = <br />
}}<br />
'''مسجد ثَنِیَّةُالوداع'''، در مدخل ورودی [[شهر مدینه]] از سمت شام و در میان جاده احد و طریق ابوبکر قرار دارد. این مسجد، بر تپهاى بنا شده كه از سمت جنوب مشرف به شهر مدينه و از سمت شمال مشرف بر دشت قناة است.<br />
<br />
ثنية الوداع در حقیقت گردنه و تنگهای جهت بدرقه یا استقبال مسافران از مدینه به مکه یا شام بوده و رسول خدا(ص) در همین منطقه، سپاه خود را برای حرکت به سوی تبوک تجهیز نمودند و مورد استقبال جوانان شهر مدینه قرار گرفتند. <br />
==موقعیت جغرافیایی==<br />
[[پرونده:عکس قدیمی مسجد ثنیة الوداع.jpg|بندانگشتی|عکس قدیمی مسجد ثنیة الوداع]]<br />
ثنیّةالوداع به مدخل و تنگه ورودی شهر گفته میشود؛ جایی که مسافران بدرقه و استقبال میشوند. برخی به نقل از ابی داود [[مدینه]] دارای دو ثنیّه یا تنگه ورودی به شهر بوده است، یکی به سمت [[مکه|مکّه]] و دیگری به سوی [[شام]].<ref>عمدة القاری شرح صحيح البخاری، ج15، ص14.</ref><br />
<br />
آنچه اکنون باقی مانده و جای آن مشخص است، مدخل شام است که در میان جاده احد و طریق ابوبکر قرار دارد. در این مسیر، در قسمت غرب آن، کوههای [[کوه سلع|سَلْع]] و [[کوه ذباب|ذُباب]] و در سمت راست آن مسجد ثنیةالوداع قرار دارد. <br />
<br />
این مسجد، بر تپهاى بنا شده كه از سمت جنوب مشرف به [[شهر مدينه]] و از سمت شمال مشرف بر دشت قناة است. هنگام عبور از مدينه به سوى دشت شمالى كه به [[كوه احد]] منتهى مىشود، و كوه سلع و ذباب در غرب آن قرار گرفته، مسجد ثنيةالوداع را در سمت راست مسير خود مىبينيم كه با طى پلكانى تا قسمت فوقانى تپه، به مسجد مىرسيم.<br />
<br />
==وجه تسمیه==<br />
حموی گفته است که در وجه تسمیه این محل اختلاف وجود دارد؛<ref>معجم البلدان، ج2، ص86.</ref> ظاهرا این مکان به دلیل شعرى كه در استقبال پیامبر(ص) سروده شده، به این نام مشهور شده است.<br />
<br />
برخی از مورّخان همچون بیهقی مورخ قرن اهل سنت قرن چهارم و پنجم هجری قمری آورده است که زنان و کودکان شهر در مراسم استقبال از سپاه اسلام در بازگشت از [[جنگ تبوک|تبوک]] این شعر را میخواندند:<br />
<br />
"طَلَعَ الْبَدْرُ عَلَیْنا *** مِنْ ثَنِیّاتِ الْوِداع"<br />
<br />
"وَجَبَ الشُّکْرُ عَلَینا *** ما دَعی للهِِ داع"<ref>دلائل النبوة، ج5، ص266.</ref><br />
<br />
"اَیُّهَا الْمَبْعُوثُ فِینا *** جِئْتَ بِالاَْمْرِ اْلمُطاع"<br />
<br />
"جِئْتَ شَرَّفْتَ الْمَدِینَة *** مَرْحَباً یا خَیْرَ داع"<br />
<br />
«ماهِ تمام، از سر کوهک ثنیة الوداع بر ما طلوع کرد.» <br />
<br />
«تا آنگاه که دعوتگری به خدا میخواند، شکر بر ما واجب شده است.» <br />
<br />
«ای کسی که در میان ما برانگیخته شدی، با فرمان مطاع آمدهای.» <br />
<br />
«آمدی و مدینه را قرین شرف نمودی، خوش آمدی، ای بهترین دعوت کننده.» <br />
<br />
در روایتی دیگر آمده است که این شعر در ابتدای ورود رسول خدا(ص) به محله بنیالنجّار، در آغاز هجرت، سروده شد.<br />
<br />
==گزارشات تاریخی==<br />
از آنجا که ثنیّة الوداع محل استقبال و بدرقه بوده، اخبار چندی از آن در منابع تاریخی مانده است؛ از جمله آنکه [[رسول خدا(ص)]] در کنار همین کوه، سپاه خود را برای حرکت به سوی تبوک تجهیز کرد.<ref>صحيح بخاری، ج6، ص8؛ الطبقات الکبری، ج2، ص98.</ref><br />
<br />
یکی از یادگارهای نزدیک آن، مقبره [[نفس زکیه]] محمد بن عبدالله است که در سال 145 در مدینه بر ضدّ عباسیان قیام کرد و کشته شد. در حال حاضر، آثار قبر وی از میان رفته است. محل ثنیّة الوداع را میان کوه ذباب و مدفن نفس زکیه دانستهاند.<ref>تاریخ المعالم المدینة المنوره، احمد الخیّاری، ص٢١٧.</ref><br />
<br />
==وضعیت فعلی کوه ثنیه==<br />
استاد کعکی نوشته است که کوه ثنیّة الوداع، در سال 1406 ق به طور کامل از میان رفت و محل آن زاویه شارع عثمان طریق عیون قبلی و شارع ابوبکر (شارع سلطانه) است. جنوب آن مشرف بر شارع مناخه و در شمال، بناهای مسکونی است.<ref>معالم المدینة المنوره، ج١، ص٢٨4.</ref><br />
==پانویس==<br />
{{پانویس}}<br />
==منابع ==<br />
{{منابع}}<br />
<br />
{{برگرفتگی<br />
|پیش از لینک = کتاب<br />
|منبع = آثار اسلامی مکه و مدينه، رسول جعفریان.<br />
|پس از لینک = بخش «مسجد ثنیة الوداع»، ج1، ص364،<br />
| لینک = http://lib.hajj.ir/View/fa/Book/BookView/Image/1077<br />
}}<br />
*'''المجموعة المصورة لاشهر المعالم المدینة المنورة'''، عبدالعزیز الکعکی، مدینه، ١٩٩٩ م. <br />
*'''تاریخ المعالم المدینة المنورة قدیما و حدیثا'''، الخیاری، تصحیح محمد امین کردی، مدینه، دارالعلم، 1410.<br />
*'''عمدة القاري شرح صحيح البخاري'''، بدر الدين العينى، بيروت، دار إحياء التراث العربي، [بیتا]. <br />
*'''معجم البلدان'''، ياقوت بن عبدالله حموى، بيروت، دار إحياء التراث العربى،[بیتا]. <br />
* '''الطبقات الکبری'''، ابن سعد، تحقيق، محمد عبد القادر عطا، بيروت، دار الكتب العلمية، 1410ق.<br />
*'''صحيح البخاری'''، محمد بن إسماعيل بخاری، تحقیق، محمد زهير بن ناصر الناصر، بیروت، دار طوق النجاة، 1422ق.<br />
{{پایان}}<br />
{{مساجد}}<br />
<br />
[[رده:مکانهای تاریخی مدینه]]<br />
[[رده:مکانهای منتسب به پیامبر اسلام(ص)]]<br />
[[رده:مکانهای مذهبی مدینه]]<br />
[[رده:مسجدهای مدینه]]</div>M.kohsarihttps://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%AB%D9%86%DB%8C%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%88%D8%AF%D8%A7%D8%B9&diff=55843مسجد ثنیة الوداع2023-12-07T11:53:31Z<p>M.kohsari: /* منابع */</p>
<hr />
<div>{{جعبه اطلاعات بنای مذهبی<br />
| عنوان =مسجد ثنیة الوداع<br />
| تصویر =مسجد ثنیة الوداع.jpg<br />
| اندازه تصویر =350px<br />
| بنيانگذار =<br />
| تأسیس =<br />
| کاربری =مسجد<br />
| مکان =[[عربستان]] * [[مدینه]] * مدخل ورودی شهر از سمت [[شام]] و در میان جاده احد<br />
| نامهای دیگر =<br />
| وقایع مرتبط =استقبال مردم مدینه از [[پیامبر اسلام(ص)]] * تجهیز سپاه اسلام توسط پیامبر در [[جنگ تبوک]]<br />
| ظرفیت =<br />
| وضعیت =فعال<br />
| مساحت =<br />
| امکانات =<br />
| شماره ثبت =<br />
| معمار =<br />
| سبک =<br />
| بازسازی =<br />
| وبگاه = <br />
}}<br />
'''مسجد ثَنِیَّةُالوداع'''، در مدخل ورودی [[شهر مدینه]] از سمت شام و در میان جاده احد و طریق ابوبکر قرار دارد. این مسجد، بر تپهاى بنا شده كه از سمت جنوب مشرف به شهر مدينه و از سمت شمال مشرف بر دشت قناة است.<br />
<br />
ثنية الوداع در حقیقت گردنه و تنگهای جهت بدرقه یا استقبال مسافران از مدینه به مکه یا شام بوده و رسول خدا(ص) در همین منطقه، سپاه خود را برای حرکت به سوی تبوک تجهیز نمودند و مورد استقبال جوانان شهر مدینه قرار گرفتند. <br />
==موقعیت جغرافیایی==<br />
[[پرونده:عکس قدیمی مسجد ثنیة الوداع.jpg|بندانگشتی|عکس قدیمی مسجد ثنیة الوداع]]<br />
ثنیّةالوداع به مدخل و تنگه ورودی شهر گفته میشود؛ جایی که مسافران بدرقه و استقبال میشوند. برخی به نقل از ابی داود [[مدینه]] دارای دو ثنیّه یا تنگه ورودی به شهر بوده است، یکی به سمت [[مکه|مکّه]] و دیگری به سوی [[شام]].<ref>عمدة القاری شرح صحيح البخاری، ج15، ص14.</ref><br />
<br />
آنچه اکنون باقی مانده و جای آن مشخص است، مدخل شام است که در میان جاده احد و طریق ابوبکر قرار دارد. در این مسیر، در قسمت غرب آن، کوههای [[کوه سلع|سَلْع]] و [[کوه ذباب|ذُباب]] و در سمت راست آن مسجد ثنیةالوداع قرار دارد. <br />
<br />
این مسجد، بر تپهاى بنا شده كه از سمت جنوب مشرف به [[شهر مدينه]] و از سمت شمال مشرف بر دشت قناة است. هنگام عبور از مدينه به سوى دشت شمالى كه به [[كوه احد]] منتهى مىشود، و كوه سلع و ذباب در غرب آن قرار گرفته، مسجد ثنيةالوداع را در سمت راست مسير خود مىبينيم كه با طى پلكانى تا قسمت فوقانى تپه، به مسجد مىرسيم.<br />
<br />
==وجه تسمیه==<br />
حموی گفته است که در وجه تسمیه این محل اختلاف وجود دارد؛<ref>معجم البلدان، ج2، ص86.</ref> ظاهرا این مکان به دلیل شعرى كه در استقبال پیامبر(ص) سروده شده، به این نام مشهور شده است.<br />
<br />
بنا به نوشته برخی از مورّخان، جوانان شهر در مراسم استقبال از سپاه اسلام در بازگشت از [[جنگ تبوک|تبوک]] این شعر را میخواندند:<br />
<br />
<br />
"طَلَعَ الْبَدْرُ عَلَیْنا *** مِنْ ثَنِیّاتِ الْوِداع"<br />
<br />
"وَجَبَ الشُّکْرُ عَلَینا *** ما دَعی للهِِ داع"<br />
<br />
"اَیُّهَا الْمَبْعُوثُ فِینا *** جِئْتَ بِالاَْمْرِ اْلمُطاع"<br />
<br />
"جِئْتَ شَرَّفْتَ الْمَدِینَة *** مَرْحَباً یا خَیْرَ داع"<br />
<br />
«ماهِ تمام، از سر کوهک ثنیة الوداع بر ما طلوع کرد.» <br />
<br />
«تا آنگاه که دعوتگری به خدا میخواند، شکر بر ما واجب شده است.» <br />
<br />
«ای کسی که در میان ما برانگیخته شدی، با فرمان مطاع آمدهای.» <br />
<br />
«آمدی و مدینه را قرین شرف نمودی، خوش آمدی، ای بهترین دعوت کننده.» <br />
<br />
در روایتی دیگر آمده است که این شعر در ابتدای ورود رسول خدا(ص) به محله بنیالنجّار، در آغاز هجرت، سروده شد.<br />
<br />
==گزارشات تاریخی==<br />
از آنجا که ثنیّة الوداع محل استقبال و بدرقه بوده، اخبار چندی از آن در منابع تاریخی مانده است؛ از جمله آنکه [[رسول خدا(ص)]] در کنار همین کوه، سپاه خود را برای حرکت به سوی تبوک تجهیز کرد.<ref>صحيح بخاری، ج6، ص8؛ الطبقات الکبری، ج2، ص98.</ref><br />
<br />
یکی از یادگارهای نزدیک آن، مقبره [[نفس زکیه]] محمد بن عبدالله است که در سال 145 در مدینه بر ضدّ عباسیان قیام کرد و کشته شد. در حال حاضر، آثار قبر وی از میان رفته است. محل ثنیّة الوداع را میان کوه ذباب و مدفن نفس زکیه دانستهاند.<ref>تاریخ المعالم المدینة المنوره، احمد الخیّاری، ص٢١٧.</ref><br />
<br />
==وضعیت فعلی کوه ثنیه==<br />
استاد کعکی نوشته است که کوه ثنیّة الوداع، در سال 1406 ق به طور کامل از میان رفت و محل آن زاویه شارع عثمان طریق عیون قبلی و شارع ابوبکر (شارع سلطانه) است. جنوب آن مشرف بر شارع مناخه و در شمال، بناهای مسکونی است.<ref>معالم المدینة المنوره، ج١، ص٢٨4.</ref><br />
==پانویس==<br />
{{پانویس}}<br />
==منابع ==<br />
{{منابع}}<br />
<br />
{{برگرفتگی<br />
|پیش از لینک = کتاب<br />
|منبع = آثار اسلامی مکه و مدينه، رسول جعفریان.<br />
|پس از لینک = بخش «مسجد ثنیة الوداع»، ج1، ص364،<br />
| لینک = http://lib.hajj.ir/View/fa/Book/BookView/Image/1077<br />
}}<br />
*'''المجموعة المصورة لاشهر المعالم المدینة المنورة'''، عبدالعزیز الکعکی، مدینه، ١٩٩٩ م. <br />
*'''تاریخ المعالم المدینة المنورة قدیما و حدیثا'''، الخیاری، تصحیح محمد امین کردی، مدینه، دارالعلم، 1410.<br />
*'''عمدة القاري شرح صحيح البخاري'''، بدر الدين العينى، بيروت، دار إحياء التراث العربي، [بیتا]. <br />
*'''معجم البلدان'''، ياقوت بن عبدالله حموى، بيروت، دار إحياء التراث العربى،[بیتا]. <br />
* '''الطبقات الکبری'''، ابن سعد، تحقيق، محمد عبد القادر عطا، بيروت، دار الكتب العلمية، 1410ق.<br />
*'''صحيح البخاری'''، محمد بن إسماعيل بخاری، تحقیق، محمد زهير بن ناصر الناصر، بیروت، دار طوق النجاة، 1422ق.<br />
{{پایان}}<br />
{{مساجد}}<br />
<br />
[[رده:مکانهای تاریخی مدینه]]<br />
[[رده:مکانهای منتسب به پیامبر اسلام(ص)]]<br />
[[رده:مکانهای مذهبی مدینه]]<br />
[[رده:مسجدهای مدینه]]</div>M.kohsarihttps://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%AB%D9%86%DB%8C%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%88%D8%AF%D8%A7%D8%B9&diff=55842مسجد ثنیة الوداع2023-12-07T11:50:39Z<p>M.kohsari: /* گزارشات تاریخی */</p>
<hr />
<div>{{جعبه اطلاعات بنای مذهبی<br />
| عنوان =مسجد ثنیة الوداع<br />
| تصویر =مسجد ثنیة الوداع.jpg<br />
| اندازه تصویر =350px<br />
| بنيانگذار =<br />
| تأسیس =<br />
| کاربری =مسجد<br />
| مکان =[[عربستان]] * [[مدینه]] * مدخل ورودی شهر از سمت [[شام]] و در میان جاده احد<br />
| نامهای دیگر =<br />
| وقایع مرتبط =استقبال مردم مدینه از [[پیامبر اسلام(ص)]] * تجهیز سپاه اسلام توسط پیامبر در [[جنگ تبوک]]<br />
| ظرفیت =<br />
| وضعیت =فعال<br />
| مساحت =<br />
| امکانات =<br />
| شماره ثبت =<br />
| معمار =<br />
| سبک =<br />
| بازسازی =<br />
| وبگاه = <br />
}}<br />
'''مسجد ثَنِیَّةُالوداع'''، در مدخل ورودی [[شهر مدینه]] از سمت شام و در میان جاده احد و طریق ابوبکر قرار دارد. این مسجد، بر تپهاى بنا شده كه از سمت جنوب مشرف به شهر مدينه و از سمت شمال مشرف بر دشت قناة است.<br />
<br />
ثنية الوداع در حقیقت گردنه و تنگهای جهت بدرقه یا استقبال مسافران از مدینه به مکه یا شام بوده و رسول خدا(ص) در همین منطقه، سپاه خود را برای حرکت به سوی تبوک تجهیز نمودند و مورد استقبال جوانان شهر مدینه قرار گرفتند. <br />
==موقعیت جغرافیایی==<br />
[[پرونده:عکس قدیمی مسجد ثنیة الوداع.jpg|بندانگشتی|عکس قدیمی مسجد ثنیة الوداع]]<br />
ثنیّةالوداع به مدخل و تنگه ورودی شهر گفته میشود؛ جایی که مسافران بدرقه و استقبال میشوند. برخی به نقل از ابی داود [[مدینه]] دارای دو ثنیّه یا تنگه ورودی به شهر بوده است، یکی به سمت [[مکه|مکّه]] و دیگری به سوی [[شام]].<ref>عمدة القاری شرح صحيح البخاری، ج15، ص14.</ref><br />
<br />
آنچه اکنون باقی مانده و جای آن مشخص است، مدخل شام است که در میان جاده احد و طریق ابوبکر قرار دارد. در این مسیر، در قسمت غرب آن، کوههای [[کوه سلع|سَلْع]] و [[کوه ذباب|ذُباب]] و در سمت راست آن مسجد ثنیةالوداع قرار دارد. <br />
<br />
این مسجد، بر تپهاى بنا شده كه از سمت جنوب مشرف به [[شهر مدينه]] و از سمت شمال مشرف بر دشت قناة است. هنگام عبور از مدينه به سوى دشت شمالى كه به [[كوه احد]] منتهى مىشود، و كوه سلع و ذباب در غرب آن قرار گرفته، مسجد ثنيةالوداع را در سمت راست مسير خود مىبينيم كه با طى پلكانى تا قسمت فوقانى تپه، به مسجد مىرسيم.<br />
<br />
==وجه تسمیه==<br />
حموی گفته است که در وجه تسمیه این محل اختلاف وجود دارد؛<ref>معجم البلدان، ج2، ص86.</ref> ظاهرا این مکان به دلیل شعرى كه در استقبال پیامبر(ص) سروده شده، به این نام مشهور شده است.<br />
<br />
بنا به نوشته برخی از مورّخان، جوانان شهر در مراسم استقبال از سپاه اسلام در بازگشت از [[جنگ تبوک|تبوک]] این شعر را میخواندند:<br />
<br />
<br />
"طَلَعَ الْبَدْرُ عَلَیْنا *** مِنْ ثَنِیّاتِ الْوِداع"<br />
<br />
"وَجَبَ الشُّکْرُ عَلَینا *** ما دَعی للهِِ داع"<br />
<br />
"اَیُّهَا الْمَبْعُوثُ فِینا *** جِئْتَ بِالاَْمْرِ اْلمُطاع"<br />
<br />
"جِئْتَ شَرَّفْتَ الْمَدِینَة *** مَرْحَباً یا خَیْرَ داع"<br />
<br />
«ماهِ تمام، از سر کوهک ثنیة الوداع بر ما طلوع کرد.» <br />
<br />
«تا آنگاه که دعوتگری به خدا میخواند، شکر بر ما واجب شده است.» <br />
<br />
«ای کسی که در میان ما برانگیخته شدی، با فرمان مطاع آمدهای.» <br />
<br />
«آمدی و مدینه را قرین شرف نمودی، خوش آمدی، ای بهترین دعوت کننده.» <br />
<br />
در روایتی دیگر آمده است که این شعر در ابتدای ورود رسول خدا(ص) به محله بنیالنجّار، در آغاز هجرت، سروده شد.<br />
<br />
==گزارشات تاریخی==<br />
از آنجا که ثنیّة الوداع محل استقبال و بدرقه بوده، اخبار چندی از آن در منابع تاریخی مانده است؛ از جمله آنکه [[رسول خدا(ص)]] در کنار همین کوه، سپاه خود را برای حرکت به سوی تبوک تجهیز کرد.<ref>صحيح بخاری، ج6، ص8؛ الطبقات الکبری، ج2، ص98.</ref><br />
<br />
یکی از یادگارهای نزدیک آن، مقبره [[نفس زکیه]] محمد بن عبدالله است که در سال 145 در مدینه بر ضدّ عباسیان قیام کرد و کشته شد. در حال حاضر، آثار قبر وی از میان رفته است. محل ثنیّة الوداع را میان کوه ذباب و مدفن نفس زکیه دانستهاند.<ref>تاریخ المعالم المدینة المنوره، احمد الخیّاری، ص٢١٧.</ref><br />
<br />
==وضعیت فعلی کوه ثنیه==<br />
استاد کعکی نوشته است که کوه ثنیّة الوداع، در سال 1406 ق به طور کامل از میان رفت و محل آن زاویه شارع عثمان طریق عیون قبلی و شارع ابوبکر (شارع سلطانه) است. جنوب آن مشرف بر شارع مناخه و در شمال، بناهای مسکونی است.<ref>معالم المدینة المنوره، ج١، ص٢٨4.</ref><br />
==پانویس==<br />
{{پانویس}}<br />
==منابع ==<br />
{{منابع}}<br />
<br />
{{برگرفتگی<br />
|پیش از لینک = کتاب<br />
|منبع = آثار اسلامی مکه و مدينه، رسول جعفریان.<br />
|پس از لینک = بخش «مسجد ثنیة الوداع»، ج1، ص364،<br />
| لینک = http://lib.hajj.ir/View/fa/Book/BookView/Image/1077<br />
}}<br />
*'''المجموعة المصورة لاشهر المعالم المدینة المنورة'''، عبدالعزیز الکعکی، مدینه، ١٩٩٩ م. <br />
*'''تاریخ المعالم المدینة المنورة قدیما و حدیثا'''، الخیاری، تصحیح محمد امین کردی، مدینه، دارالعلم، 1410.<br />
*'''عمدة القاري شرح صحيح البخاري'''، بدر الدين العينى، بيروت، دار إحياء التراث العربي، [بیتا]. <br />
*'''معجم البلدان'''، ياقوت بن عبدالله حموى، بيروت، دار إحياء التراث العربى،[بیتا]. <br />
* '''الطبقات الکبری'''، ابن سعد، تحقيق، محمد عبد القادر عطا، بيروت، دار الكتب العلمية، 1410ق. <br />
{{پایان}}<br />
{{مساجد}}<br />
<br />
[[رده:مکانهای تاریخی مدینه]]<br />
[[رده:مکانهای منتسب به پیامبر اسلام(ص)]]<br />
[[رده:مکانهای مذهبی مدینه]]<br />
[[رده:مسجدهای مدینه]]</div>M.kohsarihttps://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%AB%D9%86%DB%8C%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%88%D8%AF%D8%A7%D8%B9&diff=55841مسجد ثنیة الوداع2023-12-07T11:40:48Z<p>M.kohsari: /* منابع */</p>
<hr />
<div>{{جعبه اطلاعات بنای مذهبی<br />
| عنوان =مسجد ثنیة الوداع<br />
| تصویر =مسجد ثنیة الوداع.jpg<br />
| اندازه تصویر =350px<br />
| بنيانگذار =<br />
| تأسیس =<br />
| کاربری =مسجد<br />
| مکان =[[عربستان]] * [[مدینه]] * مدخل ورودی شهر از سمت [[شام]] و در میان جاده احد<br />
| نامهای دیگر =<br />
| وقایع مرتبط =استقبال مردم مدینه از [[پیامبر اسلام(ص)]] * تجهیز سپاه اسلام توسط پیامبر در [[جنگ تبوک]]<br />
| ظرفیت =<br />
| وضعیت =فعال<br />
| مساحت =<br />
| امکانات =<br />
| شماره ثبت =<br />
| معمار =<br />
| سبک =<br />
| بازسازی =<br />
| وبگاه = <br />
}}<br />
'''مسجد ثَنِیَّةُالوداع'''، در مدخل ورودی [[شهر مدینه]] از سمت شام و در میان جاده احد و طریق ابوبکر قرار دارد. این مسجد، بر تپهاى بنا شده كه از سمت جنوب مشرف به شهر مدينه و از سمت شمال مشرف بر دشت قناة است.<br />
<br />
ثنية الوداع در حقیقت گردنه و تنگهای جهت بدرقه یا استقبال مسافران از مدینه به مکه یا شام بوده و رسول خدا(ص) در همین منطقه، سپاه خود را برای حرکت به سوی تبوک تجهیز نمودند و مورد استقبال جوانان شهر مدینه قرار گرفتند. <br />
==موقعیت جغرافیایی==<br />
[[پرونده:عکس قدیمی مسجد ثنیة الوداع.jpg|بندانگشتی|عکس قدیمی مسجد ثنیة الوداع]]<br />
ثنیّةالوداع به مدخل و تنگه ورودی شهر گفته میشود؛ جایی که مسافران بدرقه و استقبال میشوند. برخی به نقل از ابی داود [[مدینه]] دارای دو ثنیّه یا تنگه ورودی به شهر بوده است، یکی به سمت [[مکه|مکّه]] و دیگری به سوی [[شام]].<ref>عمدة القاری شرح صحيح البخاری، ج15، ص14.</ref><br />
<br />
آنچه اکنون باقی مانده و جای آن مشخص است، مدخل شام است که در میان جاده احد و طریق ابوبکر قرار دارد. در این مسیر، در قسمت غرب آن، کوههای [[کوه سلع|سَلْع]] و [[کوه ذباب|ذُباب]] و در سمت راست آن مسجد ثنیةالوداع قرار دارد. <br />
<br />
این مسجد، بر تپهاى بنا شده كه از سمت جنوب مشرف به [[شهر مدينه]] و از سمت شمال مشرف بر دشت قناة است. هنگام عبور از مدينه به سوى دشت شمالى كه به [[كوه احد]] منتهى مىشود، و كوه سلع و ذباب در غرب آن قرار گرفته، مسجد ثنيةالوداع را در سمت راست مسير خود مىبينيم كه با طى پلكانى تا قسمت فوقانى تپه، به مسجد مىرسيم.<br />
<br />
==وجه تسمیه==<br />
حموی گفته است که در وجه تسمیه این محل اختلاف وجود دارد؛<ref>معجم البلدان، ج2، ص86.</ref> ظاهرا این مکان به دلیل شعرى كه در استقبال پیامبر(ص) سروده شده، به این نام مشهور شده است.<br />
<br />
بنا به نوشته برخی از مورّخان، جوانان شهر در مراسم استقبال از سپاه اسلام در بازگشت از [[جنگ تبوک|تبوک]] این شعر را میخواندند:<br />
<br />
<br />
"طَلَعَ الْبَدْرُ عَلَیْنا *** مِنْ ثَنِیّاتِ الْوِداع"<br />
<br />
"وَجَبَ الشُّکْرُ عَلَینا *** ما دَعی للهِِ داع"<br />
<br />
"اَیُّهَا الْمَبْعُوثُ فِینا *** جِئْتَ بِالاَْمْرِ اْلمُطاع"<br />
<br />
"جِئْتَ شَرَّفْتَ الْمَدِینَة *** مَرْحَباً یا خَیْرَ داع"<br />
<br />
«ماهِ تمام، از سر کوهک ثنیة الوداع بر ما طلوع کرد.» <br />
<br />
«تا آنگاه که دعوتگری به خدا میخواند، شکر بر ما واجب شده است.» <br />
<br />
«ای کسی که در میان ما برانگیخته شدی، با فرمان مطاع آمدهای.» <br />
<br />
«آمدی و مدینه را قرین شرف نمودی، خوش آمدی، ای بهترین دعوت کننده.» <br />
<br />
در روایتی دیگر آمده است که این شعر در ابتدای ورود رسول خدا(ص) به محله بنیالنجّار، در آغاز هجرت، سروده شد.<br />
<br />
==گزارشات تاریخی==<br />
از آنجا که ثنیّة الوداع محل استقبال و بدرقه بوده، اخبار چندی از آن در منابع تاریخی مانده است؛ از جمله آنکه [[رسول خدا(ص)]] در کنار همین کوه، سپاه خود را برای حرکت به سوی تبوک تجهیز کرد.<ref>الطبقات الکبری، ج2، ص98.</ref><br />
<br />
یکی از یادگارهای نزدیک آن، مقبره [[نفس زکیه]] محمد بن عبدالله است که در سال 145 در مدینه بر ضدّ عباسیان قیام کرد و کشته شد. در حال حاضر، آثار قبر وی از میان رفته است. محل ثنیّة الوداع را میان کوه ذباب و مدفن نفس زکیه دانستهاند.<ref>تاریخ المعالم المدینة المنوره، احمد الخیّاری، ص٢١٧.</ref><br />
<br />
==وضعیت فعلی کوه ثنیه==<br />
استاد کعکی نوشته است که کوه ثنیّة الوداع، در سال 1406 ق به طور کامل از میان رفت و محل آن زاویه شارع عثمان طریق عیون قبلی و شارع ابوبکر (شارع سلطانه) است. جنوب آن مشرف بر شارع مناخه و در شمال، بناهای مسکونی است.<ref>معالم المدینة المنوره، ج١، ص٢٨4.</ref><br />
==پانویس==<br />
{{پانویس}}<br />
==منابع ==<br />
{{منابع}}<br />
<br />
{{برگرفتگی<br />
|پیش از لینک = کتاب<br />
|منبع = آثار اسلامی مکه و مدينه، رسول جعفریان.<br />
|پس از لینک = بخش «مسجد ثنیة الوداع»، ج1، ص364،<br />
| لینک = http://lib.hajj.ir/View/fa/Book/BookView/Image/1077<br />
}}<br />
*'''المجموعة المصورة لاشهر المعالم المدینة المنورة'''، عبدالعزیز الکعکی، مدینه، ١٩٩٩ م. <br />
*'''تاریخ المعالم المدینة المنورة قدیما و حدیثا'''، الخیاری، تصحیح محمد امین کردی، مدینه، دارالعلم، 1410.<br />
*'''عمدة القاري شرح صحيح البخاري'''، بدر الدين العينى، بيروت، دار إحياء التراث العربي، [بیتا]. <br />
*'''معجم البلدان'''، ياقوت بن عبدالله حموى، بيروت، دار إحياء التراث العربى،[بیتا]. <br />
* '''الطبقات الکبری'''، ابن سعد، تحقيق، محمد عبد القادر عطا، بيروت، دار الكتب العلمية، 1410ق. <br />
{{پایان}}<br />
{{مساجد}}<br />
<br />
[[رده:مکانهای تاریخی مدینه]]<br />
[[رده:مکانهای منتسب به پیامبر اسلام(ص)]]<br />
[[رده:مکانهای مذهبی مدینه]]<br />
[[رده:مسجدهای مدینه]]</div>M.kohsarihttps://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%AB%D9%86%DB%8C%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%88%D8%AF%D8%A7%D8%B9&diff=55840مسجد ثنیة الوداع2023-12-07T11:38:18Z<p>M.kohsari: /* گزارشات تاریخی */</p>
<hr />
<div>{{جعبه اطلاعات بنای مذهبی<br />
| عنوان =مسجد ثنیة الوداع<br />
| تصویر =مسجد ثنیة الوداع.jpg<br />
| اندازه تصویر =350px<br />
| بنيانگذار =<br />
| تأسیس =<br />
| کاربری =مسجد<br />
| مکان =[[عربستان]] * [[مدینه]] * مدخل ورودی شهر از سمت [[شام]] و در میان جاده احد<br />
| نامهای دیگر =<br />
| وقایع مرتبط =استقبال مردم مدینه از [[پیامبر اسلام(ص)]] * تجهیز سپاه اسلام توسط پیامبر در [[جنگ تبوک]]<br />
| ظرفیت =<br />
| وضعیت =فعال<br />
| مساحت =<br />
| امکانات =<br />
| شماره ثبت =<br />
| معمار =<br />
| سبک =<br />
| بازسازی =<br />
| وبگاه = <br />
}}<br />
'''مسجد ثَنِیَّةُالوداع'''، در مدخل ورودی [[شهر مدینه]] از سمت شام و در میان جاده احد و طریق ابوبکر قرار دارد. این مسجد، بر تپهاى بنا شده كه از سمت جنوب مشرف به شهر مدينه و از سمت شمال مشرف بر دشت قناة است.<br />
<br />
ثنية الوداع در حقیقت گردنه و تنگهای جهت بدرقه یا استقبال مسافران از مدینه به مکه یا شام بوده و رسول خدا(ص) در همین منطقه، سپاه خود را برای حرکت به سوی تبوک تجهیز نمودند و مورد استقبال جوانان شهر مدینه قرار گرفتند. <br />
==موقعیت جغرافیایی==<br />
[[پرونده:عکس قدیمی مسجد ثنیة الوداع.jpg|بندانگشتی|عکس قدیمی مسجد ثنیة الوداع]]<br />
ثنیّةالوداع به مدخل و تنگه ورودی شهر گفته میشود؛ جایی که مسافران بدرقه و استقبال میشوند. برخی به نقل از ابی داود [[مدینه]] دارای دو ثنیّه یا تنگه ورودی به شهر بوده است، یکی به سمت [[مکه|مکّه]] و دیگری به سوی [[شام]].<ref>عمدة القاری شرح صحيح البخاری، ج15، ص14.</ref><br />
<br />
آنچه اکنون باقی مانده و جای آن مشخص است، مدخل شام است که در میان جاده احد و طریق ابوبکر قرار دارد. در این مسیر، در قسمت غرب آن، کوههای [[کوه سلع|سَلْع]] و [[کوه ذباب|ذُباب]] و در سمت راست آن مسجد ثنیةالوداع قرار دارد. <br />
<br />
این مسجد، بر تپهاى بنا شده كه از سمت جنوب مشرف به [[شهر مدينه]] و از سمت شمال مشرف بر دشت قناة است. هنگام عبور از مدينه به سوى دشت شمالى كه به [[كوه احد]] منتهى مىشود، و كوه سلع و ذباب در غرب آن قرار گرفته، مسجد ثنيةالوداع را در سمت راست مسير خود مىبينيم كه با طى پلكانى تا قسمت فوقانى تپه، به مسجد مىرسيم.<br />
<br />
==وجه تسمیه==<br />
حموی گفته است که در وجه تسمیه این محل اختلاف وجود دارد؛<ref>معجم البلدان، ج2، ص86.</ref> ظاهرا این مکان به دلیل شعرى كه در استقبال پیامبر(ص) سروده شده، به این نام مشهور شده است.<br />
<br />
بنا به نوشته برخی از مورّخان، جوانان شهر در مراسم استقبال از سپاه اسلام در بازگشت از [[جنگ تبوک|تبوک]] این شعر را میخواندند:<br />
<br />
<br />
"طَلَعَ الْبَدْرُ عَلَیْنا *** مِنْ ثَنِیّاتِ الْوِداع"<br />
<br />
"وَجَبَ الشُّکْرُ عَلَینا *** ما دَعی للهِِ داع"<br />
<br />
"اَیُّهَا الْمَبْعُوثُ فِینا *** جِئْتَ بِالاَْمْرِ اْلمُطاع"<br />
<br />
"جِئْتَ شَرَّفْتَ الْمَدِینَة *** مَرْحَباً یا خَیْرَ داع"<br />
<br />
«ماهِ تمام، از سر کوهک ثنیة الوداع بر ما طلوع کرد.» <br />
<br />
«تا آنگاه که دعوتگری به خدا میخواند، شکر بر ما واجب شده است.» <br />
<br />
«ای کسی که در میان ما برانگیخته شدی، با فرمان مطاع آمدهای.» <br />
<br />
«آمدی و مدینه را قرین شرف نمودی، خوش آمدی، ای بهترین دعوت کننده.» <br />
<br />
در روایتی دیگر آمده است که این شعر در ابتدای ورود رسول خدا(ص) به محله بنیالنجّار، در آغاز هجرت، سروده شد.<br />
<br />
==گزارشات تاریخی==<br />
از آنجا که ثنیّة الوداع محل استقبال و بدرقه بوده، اخبار چندی از آن در منابع تاریخی مانده است؛ از جمله آنکه [[رسول خدا(ص)]] در کنار همین کوه، سپاه خود را برای حرکت به سوی تبوک تجهیز کرد.<ref>الطبقات الکبری، ج2، ص98.</ref><br />
<br />
یکی از یادگارهای نزدیک آن، مقبره [[نفس زکیه]] محمد بن عبدالله است که در سال 145 در مدینه بر ضدّ عباسیان قیام کرد و کشته شد. در حال حاضر، آثار قبر وی از میان رفته است. محل ثنیّة الوداع را میان کوه ذباب و مدفن نفس زکیه دانستهاند.<ref>تاریخ المعالم المدینة المنوره، احمد الخیّاری، ص٢١٧.</ref><br />
<br />
==وضعیت فعلی کوه ثنیه==<br />
استاد کعکی نوشته است که کوه ثنیّة الوداع، در سال 1406 ق به طور کامل از میان رفت و محل آن زاویه شارع عثمان طریق عیون قبلی و شارع ابوبکر (شارع سلطانه) است. جنوب آن مشرف بر شارع مناخه و در شمال، بناهای مسکونی است.<ref>معالم المدینة المنوره، ج١، ص٢٨4.</ref><br />
==پانویس==<br />
{{پانویس}}<br />
==منابع ==<br />
{{منابع}}<br />
<br />
{{برگرفتگی<br />
|پیش از لینک = کتاب<br />
|منبع = آثار اسلامی مکه و مدينه، رسول جعفریان.<br />
|پس از لینک = بخش «مسجد ثنیة الوداع»، ج1، ص364،<br />
| لینک = http://lib.hajj.ir/View/fa/Book/BookView/Image/1077<br />
}}<br />
*'''المجموعة المصورة لاشهر المعالم المدینة المنورة'''، عبدالعزیز الکعکی، مدینه، ١٩٩٩ م. <br />
*'''تاریخ المعالم المدینة المنورة قدیما و حدیثا'''، الخیاری، تصحیح محمد امین کردی، مدینه، دارالعلم، 1410.<br />
*'''عمدة القاري شرح صحيح البخاري'''، بدر الدين العينى، بيروت، دار إحياء التراث العربي، [بیتا]. <br />
*'''معجم البلدان'''، ياقوت بن عبدالله حموى، بيروت، دار إحياء التراث العربى،[بیتا]. <br />
{{پایان}}<br />
{{مساجد}}<br />
<br />
[[رده:مکانهای تاریخی مدینه]]<br />
[[رده:مکانهای منتسب به پیامبر اسلام(ص)]]<br />
[[رده:مکانهای مذهبی مدینه]]<br />
[[رده:مسجدهای مدینه]]</div>M.kohsarihttps://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%AB%D9%86%DB%8C%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%88%D8%AF%D8%A7%D8%B9&diff=55837مسجد ثنیة الوداع2023-12-05T19:25:06Z<p>M.kohsari: /* وجه تسمیه */</p>
<hr />
<div>{{جعبه اطلاعات بنای مذهبی<br />
| عنوان =مسجد ثنیة الوداع<br />
| تصویر =مسجد ثنیة الوداع.jpg<br />
| اندازه تصویر =350px<br />
| بنيانگذار =<br />
| تأسیس =<br />
| کاربری =مسجد<br />
| مکان =[[عربستان]] * [[مدینه]] * مدخل ورودی شهر از سمت [[شام]] و در میان جاده احد<br />
| نامهای دیگر =<br />
| وقایع مرتبط =استقبال مردم مدینه از [[پیامبر اسلام(ص)]] * تجهیز سپاه اسلام توسط پیامبر در [[جنگ تبوک]]<br />
| ظرفیت =<br />
| وضعیت =فعال<br />
| مساحت =<br />
| امکانات =<br />
| شماره ثبت =<br />
| معمار =<br />
| سبک =<br />
| بازسازی =<br />
| وبگاه = <br />
}}<br />
'''مسجد ثَنِیَّةُالوداع'''، در مدخل ورودی [[شهر مدینه]] از سمت شام و در میان جاده احد و طریق ابوبکر قرار دارد. این مسجد، بر تپهاى بنا شده كه از سمت جنوب مشرف به شهر مدينه و از سمت شمال مشرف بر دشت قناة است.<br />
<br />
ثنية الوداع در حقیقت گردنه و تنگهای جهت بدرقه یا استقبال مسافران از مدینه به مکه یا شام بوده و رسول خدا(ص) در همین منطقه، سپاه خود را برای حرکت به سوی تبوک تجهیز نمودند و مورد استقبال جوانان شهر مدینه قرار گرفتند. <br />
==موقعیت جغرافیایی==<br />
[[پرونده:عکس قدیمی مسجد ثنیة الوداع.jpg|بندانگشتی|عکس قدیمی مسجد ثنیة الوداع]]<br />
ثنیّةالوداع به مدخل و تنگه ورودی شهر گفته میشود؛ جایی که مسافران بدرقه و استقبال میشوند. برخی به نقل از ابی داود [[مدینه]] دارای دو ثنیّه یا تنگه ورودی به شهر بوده است، یکی به سمت [[مکه|مکّه]] و دیگری به سوی [[شام]].<ref>عمدة القاری شرح صحيح البخاری، ج15، ص14.</ref><br />
<br />
آنچه اکنون باقی مانده و جای آن مشخص است، مدخل شام است که در میان جاده احد و طریق ابوبکر قرار دارد. در این مسیر، در قسمت غرب آن، کوههای [[کوه سلع|سَلْع]] و [[کوه ذباب|ذُباب]] و در سمت راست آن مسجد ثنیةالوداع قرار دارد. <br />
<br />
این مسجد، بر تپهاى بنا شده كه از سمت جنوب مشرف به [[شهر مدينه]] و از سمت شمال مشرف بر دشت قناة است. هنگام عبور از مدينه به سوى دشت شمالى كه به [[كوه احد]] منتهى مىشود، و كوه سلع و ذباب در غرب آن قرار گرفته، مسجد ثنيةالوداع را در سمت راست مسير خود مىبينيم كه با طى پلكانى تا قسمت فوقانى تپه، به مسجد مىرسيم.<br />
<br />
==وجه تسمیه==<br />
حموی گفته است که در وجه تسمیه این محل اختلاف وجود دارد؛<ref>معجم البلدان، ج2، ص86.</ref> ظاهرا این مکان به دلیل شعرى كه در استقبال پیامبر(ص) سروده شده، به این نام مشهور شده است.<br />
<br />
بنا به نوشته برخی از مورّخان، جوانان شهر در مراسم استقبال از سپاه اسلام در بازگشت از [[جنگ تبوک|تبوک]] این شعر را میخواندند:<br />
<br />
<br />
"طَلَعَ الْبَدْرُ عَلَیْنا *** مِنْ ثَنِیّاتِ الْوِداع"<br />
<br />
"وَجَبَ الشُّکْرُ عَلَینا *** ما دَعی للهِِ داع"<br />
<br />
"اَیُّهَا الْمَبْعُوثُ فِینا *** جِئْتَ بِالاَْمْرِ اْلمُطاع"<br />
<br />
"جِئْتَ شَرَّفْتَ الْمَدِینَة *** مَرْحَباً یا خَیْرَ داع"<br />
<br />
«ماهِ تمام، از سر کوهک ثنیة الوداع بر ما طلوع کرد.» <br />
<br />
«تا آنگاه که دعوتگری به خدا میخواند، شکر بر ما واجب شده است.» <br />
<br />
«ای کسی که در میان ما برانگیخته شدی، با فرمان مطاع آمدهای.» <br />
<br />
«آمدی و مدینه را قرین شرف نمودی، خوش آمدی، ای بهترین دعوت کننده.» <br />
<br />
در روایتی دیگر آمده است که این شعر در ابتدای ورود رسول خدا(ص) به محله بنیالنجّار، در آغاز هجرت، سروده شد.<br />
<br />
==گزارشات تاریخی==<br />
از آنجا که ثنیّة الوداع محل استقبال و بدرقه بوده، اخبار چندی از آن در منابع تاریخی مانده است؛ از جمله آنکه [[رسول خدا(ص)]] در کنار همین کوه، سپاه خود را برای حرکت به سوی تبوک تجهیز کرد.<br />
<br />
یکی از یادگارهای نزدیک آن، مقبره [[نفس زکیه]] محمد بن عبدالله است که در سال 145 در مدینه بر ضدّ عباسیان قیام کرد و کشته شد. در حال حاضر، آثار قبر وی از میان رفته است. محل ثنیّة الوداع را میان کوه ذباب و مدفن نفس زکیه دانستهاند.<ref>تاریخ المعالم المدینة المنوره، احمد الخیّاری، ص٢١٧.</ref><br />
==وضعیت فعلی کوه ثنیه==<br />
استاد کعکی نوشته است که کوه ثنیّة الوداع، در سال 1406 ق به طور کامل از میان رفت و محل آن زاویه شارع عثمان طریق عیون قبلی و شارع ابوبکر (شارع سلطانه) است. جنوب آن مشرف بر شارع مناخه و در شمال، بناهای مسکونی است.<ref>معالم المدینة المنوره، ج١، ص٢٨4.</ref><br />
==پانویس==<br />
{{پانویس}}<br />
==منابع ==<br />
{{منابع}}<br />
<br />
{{برگرفتگی<br />
|پیش از لینک = کتاب<br />
|منبع = آثار اسلامی مکه و مدينه، رسول جعفریان.<br />
|پس از لینک = بخش «مسجد ثنیة الوداع»، ج1، ص364،<br />
| لینک = http://lib.hajj.ir/View/fa/Book/BookView/Image/1077<br />
}}<br />
*'''المجموعة المصورة لاشهر المعالم المدینة المنورة'''، عبدالعزیز الکعکی، مدینه، ١٩٩٩ م. <br />
*'''تاریخ المعالم المدینة المنورة قدیما و حدیثا'''، الخیاری، تصحیح محمد امین کردی، مدینه، دارالعلم، 1410.<br />
*'''عمدة القاري شرح صحيح البخاري'''، بدر الدين العينى، بيروت، دار إحياء التراث العربي، [بیتا]. <br />
*'''معجم البلدان'''، ياقوت بن عبدالله حموى، بيروت، دار إحياء التراث العربى،[بیتا]. <br />
{{پایان}}<br />
{{مساجد}}<br />
<br />
[[رده:مکانهای تاریخی مدینه]]<br />
[[رده:مکانهای منتسب به پیامبر اسلام(ص)]]<br />
[[رده:مکانهای مذهبی مدینه]]<br />
[[رده:مسجدهای مدینه]]</div>M.kohsarihttps://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%AB%D9%86%DB%8C%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%88%D8%AF%D8%A7%D8%B9&diff=55836مسجد ثنیة الوداع2023-12-05T19:20:57Z<p>M.kohsari: /* منابع */</p>
<hr />
<div>{{جعبه اطلاعات بنای مذهبی<br />
| عنوان =مسجد ثنیة الوداع<br />
| تصویر =مسجد ثنیة الوداع.jpg<br />
| اندازه تصویر =350px<br />
| بنيانگذار =<br />
| تأسیس =<br />
| کاربری =مسجد<br />
| مکان =[[عربستان]] * [[مدینه]] * مدخل ورودی شهر از سمت [[شام]] و در میان جاده احد<br />
| نامهای دیگر =<br />
| وقایع مرتبط =استقبال مردم مدینه از [[پیامبر اسلام(ص)]] * تجهیز سپاه اسلام توسط پیامبر در [[جنگ تبوک]]<br />
| ظرفیت =<br />
| وضعیت =فعال<br />
| مساحت =<br />
| امکانات =<br />
| شماره ثبت =<br />
| معمار =<br />
| سبک =<br />
| بازسازی =<br />
| وبگاه = <br />
}}<br />
'''مسجد ثَنِیَّةُالوداع'''، در مدخل ورودی [[شهر مدینه]] از سمت شام و در میان جاده احد و طریق ابوبکر قرار دارد. این مسجد، بر تپهاى بنا شده كه از سمت جنوب مشرف به شهر مدينه و از سمت شمال مشرف بر دشت قناة است.<br />
<br />
ثنية الوداع در حقیقت گردنه و تنگهای جهت بدرقه یا استقبال مسافران از مدینه به مکه یا شام بوده و رسول خدا(ص) در همین منطقه، سپاه خود را برای حرکت به سوی تبوک تجهیز نمودند و مورد استقبال جوانان شهر مدینه قرار گرفتند. <br />
==موقعیت جغرافیایی==<br />
[[پرونده:عکس قدیمی مسجد ثنیة الوداع.jpg|بندانگشتی|عکس قدیمی مسجد ثنیة الوداع]]<br />
ثنیّةالوداع به مدخل و تنگه ورودی شهر گفته میشود؛ جایی که مسافران بدرقه و استقبال میشوند. برخی به نقل از ابی داود [[مدینه]] دارای دو ثنیّه یا تنگه ورودی به شهر بوده است، یکی به سمت [[مکه|مکّه]] و دیگری به سوی [[شام]].<ref>عمدة القاری شرح صحيح البخاری، ج15، ص14.</ref><br />
<br />
آنچه اکنون باقی مانده و جای آن مشخص است، مدخل شام است که در میان جاده احد و طریق ابوبکر قرار دارد. در این مسیر، در قسمت غرب آن، کوههای [[کوه سلع|سَلْع]] و [[کوه ذباب|ذُباب]] و در سمت راست آن مسجد ثنیةالوداع قرار دارد. <br />
<br />
این مسجد، بر تپهاى بنا شده كه از سمت جنوب مشرف به [[شهر مدينه]] و از سمت شمال مشرف بر دشت قناة است. هنگام عبور از مدينه به سوى دشت شمالى كه به [[كوه احد]] منتهى مىشود، و كوه سلع و ذباب در غرب آن قرار گرفته، مسجد ثنيةالوداع را در سمت راست مسير خود مىبينيم كه با طى پلكانى تا قسمت فوقانى تپه، به مسجد مىرسيم.<br />
<br />
==وجه تسمیه==<br />
در وجه تسمیه این محل اختلاف است؛<ref>معجم البلدان، ج2، ص86.</ref> ظاهرا این مکان به دلیل شعرى كه در استقبال پیامبر(ص) سروده شده، به این نام مشهور شده است.<br />
<br />
بنا به نوشته برخی از مورّخان، جوانان شهر در مراسم استقبال از سپاه اسلام در بازگشت از [[جنگ تبوک|تبوک]] این شعر را میخواندند:<br />
<br />
<br />
"طَلَعَ الْبَدْرُ عَلَیْنا *** مِنْ ثَنِیّاتِ الْوِداع"<br />
<br />
"وَجَبَ الشُّکْرُ عَلَینا *** ما دَعی للهِِ داع"<br />
<br />
"اَیُّهَا الْمَبْعُوثُ فِینا *** جِئْتَ بِالاَْمْرِ اْلمُطاع"<br />
<br />
"جِئْتَ شَرَّفْتَ الْمَدِینَة *** مَرْحَباً یا خَیْرَ داع"<br />
<br />
«ماهِ تمام، از سر کوهک ثنیة الوداع بر ما طلوع کرد.» <br />
<br />
«تا آنگاه که دعوتگری به خدا میخواند، شکر بر ما واجب شده است.» <br />
<br />
«ای کسی که در میان ما برانگیخته شدی، با فرمان مطاع آمدهای.» <br />
<br />
«آمدی و مدینه را قرین شرف نمودی، خوش آمدی، ای بهترین دعوت کننده.» <br />
<br />
در روایتی دیگر آمده است که این شعر در ابتدای ورود رسول خدا(ص) به محله بنیالنجّار، در آغاز هجرت، سروده شد.<br />
<br />
==گزارشات تاریخی==<br />
از آنجا که ثنیّة الوداع محل استقبال و بدرقه بوده، اخبار چندی از آن در منابع تاریخی مانده است؛ از جمله آنکه [[رسول خدا(ص)]] در کنار همین کوه، سپاه خود را برای حرکت به سوی تبوک تجهیز کرد.<br />
<br />
یکی از یادگارهای نزدیک آن، مقبره [[نفس زکیه]] محمد بن عبدالله است که در سال 145 در مدینه بر ضدّ عباسیان قیام کرد و کشته شد. در حال حاضر، آثار قبر وی از میان رفته است. محل ثنیّة الوداع را میان کوه ذباب و مدفن نفس زکیه دانستهاند.<ref>تاریخ المعالم المدینة المنوره، احمد الخیّاری، ص٢١٧.</ref><br />
==وضعیت فعلی کوه ثنیه==<br />
استاد کعکی نوشته است که کوه ثنیّة الوداع، در سال 1406 ق به طور کامل از میان رفت و محل آن زاویه شارع عثمان طریق عیون قبلی و شارع ابوبکر (شارع سلطانه) است. جنوب آن مشرف بر شارع مناخه و در شمال، بناهای مسکونی است.<ref>معالم المدینة المنوره، ج١، ص٢٨4.</ref><br />
==پانویس==<br />
{{پانویس}}<br />
==منابع ==<br />
{{منابع}}<br />
<br />
{{برگرفتگی<br />
|پیش از لینک = کتاب<br />
|منبع = آثار اسلامی مکه و مدينه، رسول جعفریان.<br />
|پس از لینک = بخش «مسجد ثنیة الوداع»، ج1، ص364،<br />
| لینک = http://lib.hajj.ir/View/fa/Book/BookView/Image/1077<br />
}}<br />
*'''المجموعة المصورة لاشهر المعالم المدینة المنورة'''، عبدالعزیز الکعکی، مدینه، ١٩٩٩ م. <br />
*'''تاریخ المعالم المدینة المنورة قدیما و حدیثا'''، الخیاری، تصحیح محمد امین کردی، مدینه، دارالعلم، 1410.<br />
*'''عمدة القاري شرح صحيح البخاري'''، بدر الدين العينى، بيروت، دار إحياء التراث العربي، [بیتا]. <br />
*'''معجم البلدان'''، ياقوت بن عبدالله حموى، بيروت، دار إحياء التراث العربى،[بیتا]. <br />
{{پایان}}<br />
{{مساجد}}<br />
<br />
[[رده:مکانهای تاریخی مدینه]]<br />
[[رده:مکانهای منتسب به پیامبر اسلام(ص)]]<br />
[[رده:مکانهای مذهبی مدینه]]<br />
[[رده:مسجدهای مدینه]]</div>M.kohsarihttps://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%AB%D9%86%DB%8C%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%88%D8%AF%D8%A7%D8%B9&diff=55835مسجد ثنیة الوداع2023-12-05T19:20:33Z<p>M.kohsari: /* منابع */</p>
<hr />
<div>{{جعبه اطلاعات بنای مذهبی<br />
| عنوان =مسجد ثنیة الوداع<br />
| تصویر =مسجد ثنیة الوداع.jpg<br />
| اندازه تصویر =350px<br />
| بنيانگذار =<br />
| تأسیس =<br />
| کاربری =مسجد<br />
| مکان =[[عربستان]] * [[مدینه]] * مدخل ورودی شهر از سمت [[شام]] و در میان جاده احد<br />
| نامهای دیگر =<br />
| وقایع مرتبط =استقبال مردم مدینه از [[پیامبر اسلام(ص)]] * تجهیز سپاه اسلام توسط پیامبر در [[جنگ تبوک]]<br />
| ظرفیت =<br />
| وضعیت =فعال<br />
| مساحت =<br />
| امکانات =<br />
| شماره ثبت =<br />
| معمار =<br />
| سبک =<br />
| بازسازی =<br />
| وبگاه = <br />
}}<br />
'''مسجد ثَنِیَّةُالوداع'''، در مدخل ورودی [[شهر مدینه]] از سمت شام و در میان جاده احد و طریق ابوبکر قرار دارد. این مسجد، بر تپهاى بنا شده كه از سمت جنوب مشرف به شهر مدينه و از سمت شمال مشرف بر دشت قناة است.<br />
<br />
ثنية الوداع در حقیقت گردنه و تنگهای جهت بدرقه یا استقبال مسافران از مدینه به مکه یا شام بوده و رسول خدا(ص) در همین منطقه، سپاه خود را برای حرکت به سوی تبوک تجهیز نمودند و مورد استقبال جوانان شهر مدینه قرار گرفتند. <br />
==موقعیت جغرافیایی==<br />
[[پرونده:عکس قدیمی مسجد ثنیة الوداع.jpg|بندانگشتی|عکس قدیمی مسجد ثنیة الوداع]]<br />
ثنیّةالوداع به مدخل و تنگه ورودی شهر گفته میشود؛ جایی که مسافران بدرقه و استقبال میشوند. برخی به نقل از ابی داود [[مدینه]] دارای دو ثنیّه یا تنگه ورودی به شهر بوده است، یکی به سمت [[مکه|مکّه]] و دیگری به سوی [[شام]].<ref>عمدة القاری شرح صحيح البخاری، ج15، ص14.</ref><br />
<br />
آنچه اکنون باقی مانده و جای آن مشخص است، مدخل شام است که در میان جاده احد و طریق ابوبکر قرار دارد. در این مسیر، در قسمت غرب آن، کوههای [[کوه سلع|سَلْع]] و [[کوه ذباب|ذُباب]] و در سمت راست آن مسجد ثنیةالوداع قرار دارد. <br />
<br />
این مسجد، بر تپهاى بنا شده كه از سمت جنوب مشرف به [[شهر مدينه]] و از سمت شمال مشرف بر دشت قناة است. هنگام عبور از مدينه به سوى دشت شمالى كه به [[كوه احد]] منتهى مىشود، و كوه سلع و ذباب در غرب آن قرار گرفته، مسجد ثنيةالوداع را در سمت راست مسير خود مىبينيم كه با طى پلكانى تا قسمت فوقانى تپه، به مسجد مىرسيم.<br />
<br />
==وجه تسمیه==<br />
در وجه تسمیه این محل اختلاف است؛<ref>معجم البلدان، ج2، ص86.</ref> ظاهرا این مکان به دلیل شعرى كه در استقبال پیامبر(ص) سروده شده، به این نام مشهور شده است.<br />
<br />
بنا به نوشته برخی از مورّخان، جوانان شهر در مراسم استقبال از سپاه اسلام در بازگشت از [[جنگ تبوک|تبوک]] این شعر را میخواندند:<br />
<br />
<br />
"طَلَعَ الْبَدْرُ عَلَیْنا *** مِنْ ثَنِیّاتِ الْوِداع"<br />
<br />
"وَجَبَ الشُّکْرُ عَلَینا *** ما دَعی للهِِ داع"<br />
<br />
"اَیُّهَا الْمَبْعُوثُ فِینا *** جِئْتَ بِالاَْمْرِ اْلمُطاع"<br />
<br />
"جِئْتَ شَرَّفْتَ الْمَدِینَة *** مَرْحَباً یا خَیْرَ داع"<br />
<br />
«ماهِ تمام، از سر کوهک ثنیة الوداع بر ما طلوع کرد.» <br />
<br />
«تا آنگاه که دعوتگری به خدا میخواند، شکر بر ما واجب شده است.» <br />
<br />
«ای کسی که در میان ما برانگیخته شدی، با فرمان مطاع آمدهای.» <br />
<br />
«آمدی و مدینه را قرین شرف نمودی، خوش آمدی، ای بهترین دعوت کننده.» <br />
<br />
در روایتی دیگر آمده است که این شعر در ابتدای ورود رسول خدا(ص) به محله بنیالنجّار، در آغاز هجرت، سروده شد.<br />
<br />
==گزارشات تاریخی==<br />
از آنجا که ثنیّة الوداع محل استقبال و بدرقه بوده، اخبار چندی از آن در منابع تاریخی مانده است؛ از جمله آنکه [[رسول خدا(ص)]] در کنار همین کوه، سپاه خود را برای حرکت به سوی تبوک تجهیز کرد.<br />
<br />
یکی از یادگارهای نزدیک آن، مقبره [[نفس زکیه]] محمد بن عبدالله است که در سال 145 در مدینه بر ضدّ عباسیان قیام کرد و کشته شد. در حال حاضر، آثار قبر وی از میان رفته است. محل ثنیّة الوداع را میان کوه ذباب و مدفن نفس زکیه دانستهاند.<ref>تاریخ المعالم المدینة المنوره، احمد الخیّاری، ص٢١٧.</ref><br />
==وضعیت فعلی کوه ثنیه==<br />
استاد کعکی نوشته است که کوه ثنیّة الوداع، در سال 1406 ق به طور کامل از میان رفت و محل آن زاویه شارع عثمان طریق عیون قبلی و شارع ابوبکر (شارع سلطانه) است. جنوب آن مشرف بر شارع مناخه و در شمال، بناهای مسکونی است.<ref>معالم المدینة المنوره، ج١، ص٢٨4.</ref><br />
==پانویس==<br />
{{پانویس}}<br />
==منابع ==<br />
{{منابع}}<br />
<br />
{{برگرفتگی<br />
|پیش از لینک = کتاب<br />
|منبع = آثار اسلامی مکه و مدينه، رسول جعفریان.<br />
|پس از لینک = بخش «مسجد ثنیة الوداع»، ج1، ص364،<br />
| لینک = http://lib.hajj.ir/View/fa/Book/BookView/Image/1077<br />
}}<br />
*'''المجموعة المصورة لاشهر المعالم المدینة المنورة'''، عبدالعزیز الکعکی، مدینه، ١٩٩٩ م. <br />
*'''تاریخ المعالم المدینة المنورة قدیما و حدیثا'''، الخیاری، تصحیح محمد امین کردی، مدینه، دارالعلم، 1410.<br />
*'''عمدة القاري شرح صحيح البخاري'''، بدر الدين العينى، بيروت، دار إحياء التراث العربي، [بیتا]. <br />
*معجم البلدان، ياقوت بن عبدالله حموى، بيروت، دار إحياء التراث العربى،[بیتا]. <br />
{{پایان}}<br />
{{مساجد}}<br />
<br />
[[رده:مکانهای تاریخی مدینه]]<br />
[[رده:مکانهای منتسب به پیامبر اسلام(ص)]]<br />
[[رده:مکانهای مذهبی مدینه]]<br />
[[رده:مسجدهای مدینه]]</div>M.kohsarihttps://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%AB%D9%86%DB%8C%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%88%D8%AF%D8%A7%D8%B9&diff=55834مسجد ثنیة الوداع2023-12-05T19:18:31Z<p>M.kohsari: /* وجه تسمیه */</p>
<hr />
<div>{{جعبه اطلاعات بنای مذهبی<br />
| عنوان =مسجد ثنیة الوداع<br />
| تصویر =مسجد ثنیة الوداع.jpg<br />
| اندازه تصویر =350px<br />
| بنيانگذار =<br />
| تأسیس =<br />
| کاربری =مسجد<br />
| مکان =[[عربستان]] * [[مدینه]] * مدخل ورودی شهر از سمت [[شام]] و در میان جاده احد<br />
| نامهای دیگر =<br />
| وقایع مرتبط =استقبال مردم مدینه از [[پیامبر اسلام(ص)]] * تجهیز سپاه اسلام توسط پیامبر در [[جنگ تبوک]]<br />
| ظرفیت =<br />
| وضعیت =فعال<br />
| مساحت =<br />
| امکانات =<br />
| شماره ثبت =<br />
| معمار =<br />
| سبک =<br />
| بازسازی =<br />
| وبگاه = <br />
}}<br />
'''مسجد ثَنِیَّةُالوداع'''، در مدخل ورودی [[شهر مدینه]] از سمت شام و در میان جاده احد و طریق ابوبکر قرار دارد. این مسجد، بر تپهاى بنا شده كه از سمت جنوب مشرف به شهر مدينه و از سمت شمال مشرف بر دشت قناة است.<br />
<br />
ثنية الوداع در حقیقت گردنه و تنگهای جهت بدرقه یا استقبال مسافران از مدینه به مکه یا شام بوده و رسول خدا(ص) در همین منطقه، سپاه خود را برای حرکت به سوی تبوک تجهیز نمودند و مورد استقبال جوانان شهر مدینه قرار گرفتند. <br />
==موقعیت جغرافیایی==<br />
[[پرونده:عکس قدیمی مسجد ثنیة الوداع.jpg|بندانگشتی|عکس قدیمی مسجد ثنیة الوداع]]<br />
ثنیّةالوداع به مدخل و تنگه ورودی شهر گفته میشود؛ جایی که مسافران بدرقه و استقبال میشوند. برخی به نقل از ابی داود [[مدینه]] دارای دو ثنیّه یا تنگه ورودی به شهر بوده است، یکی به سمت [[مکه|مکّه]] و دیگری به سوی [[شام]].<ref>عمدة القاری شرح صحيح البخاری، ج15، ص14.</ref><br />
<br />
آنچه اکنون باقی مانده و جای آن مشخص است، مدخل شام است که در میان جاده احد و طریق ابوبکر قرار دارد. در این مسیر، در قسمت غرب آن، کوههای [[کوه سلع|سَلْع]] و [[کوه ذباب|ذُباب]] و در سمت راست آن مسجد ثنیةالوداع قرار دارد. <br />
<br />
این مسجد، بر تپهاى بنا شده كه از سمت جنوب مشرف به [[شهر مدينه]] و از سمت شمال مشرف بر دشت قناة است. هنگام عبور از مدينه به سوى دشت شمالى كه به [[كوه احد]] منتهى مىشود، و كوه سلع و ذباب در غرب آن قرار گرفته، مسجد ثنيةالوداع را در سمت راست مسير خود مىبينيم كه با طى پلكانى تا قسمت فوقانى تپه، به مسجد مىرسيم.<br />
<br />
==وجه تسمیه==<br />
در وجه تسمیه این محل اختلاف است؛<ref>معجم البلدان، ج2، ص86.</ref> ظاهرا این مکان به دلیل شعرى كه در استقبال پیامبر(ص) سروده شده، به این نام مشهور شده است.<br />
<br />
بنا به نوشته برخی از مورّخان، جوانان شهر در مراسم استقبال از سپاه اسلام در بازگشت از [[جنگ تبوک|تبوک]] این شعر را میخواندند:<br />
<br />
<br />
"طَلَعَ الْبَدْرُ عَلَیْنا *** مِنْ ثَنِیّاتِ الْوِداع"<br />
<br />
"وَجَبَ الشُّکْرُ عَلَینا *** ما دَعی للهِِ داع"<br />
<br />
"اَیُّهَا الْمَبْعُوثُ فِینا *** جِئْتَ بِالاَْمْرِ اْلمُطاع"<br />
<br />
"جِئْتَ شَرَّفْتَ الْمَدِینَة *** مَرْحَباً یا خَیْرَ داع"<br />
<br />
«ماهِ تمام، از سر کوهک ثنیة الوداع بر ما طلوع کرد.» <br />
<br />
«تا آنگاه که دعوتگری به خدا میخواند، شکر بر ما واجب شده است.» <br />
<br />
«ای کسی که در میان ما برانگیخته شدی، با فرمان مطاع آمدهای.» <br />
<br />
«آمدی و مدینه را قرین شرف نمودی، خوش آمدی، ای بهترین دعوت کننده.» <br />
<br />
در روایتی دیگر آمده است که این شعر در ابتدای ورود رسول خدا(ص) به محله بنیالنجّار، در آغاز هجرت، سروده شد.<br />
<br />
==گزارشات تاریخی==<br />
از آنجا که ثنیّة الوداع محل استقبال و بدرقه بوده، اخبار چندی از آن در منابع تاریخی مانده است؛ از جمله آنکه [[رسول خدا(ص)]] در کنار همین کوه، سپاه خود را برای حرکت به سوی تبوک تجهیز کرد.<br />
<br />
یکی از یادگارهای نزدیک آن، مقبره [[نفس زکیه]] محمد بن عبدالله است که در سال 145 در مدینه بر ضدّ عباسیان قیام کرد و کشته شد. در حال حاضر، آثار قبر وی از میان رفته است. محل ثنیّة الوداع را میان کوه ذباب و مدفن نفس زکیه دانستهاند.<ref>تاریخ المعالم المدینة المنوره، احمد الخیّاری، ص٢١٧.</ref><br />
==وضعیت فعلی کوه ثنیه==<br />
استاد کعکی نوشته است که کوه ثنیّة الوداع، در سال 1406 ق به طور کامل از میان رفت و محل آن زاویه شارع عثمان طریق عیون قبلی و شارع ابوبکر (شارع سلطانه) است. جنوب آن مشرف بر شارع مناخه و در شمال، بناهای مسکونی است.<ref>معالم المدینة المنوره، ج١، ص٢٨4.</ref><br />
==پانویس==<br />
{{پانویس}}<br />
==منابع ==<br />
{{منابع}}<br />
<br />
{{برگرفتگی<br />
|پیش از لینک = کتاب<br />
|منبع = آثار اسلامی مکه و مدينه، رسول جعفریان.<br />
|پس از لینک = بخش «مسجد ثنیة الوداع»، ج1، ص364،<br />
| لینک = http://lib.hajj.ir/View/fa/Book/BookView/Image/1077<br />
}}<br />
*'''المجموعة المصورة لاشهر المعالم المدینة المنورة'''، عبدالعزیز الکعکی، مدینه، ١٩٩٩ م. <br />
*'''تاریخ المعالم المدینة المنورة قدیما و حدیثا'''، الخیاری، تصحیح محمد امین کردی، مدینه، دارالعلم، 1410.<br />
*'''عمدة القاري شرح صحيح البخاري'''، بدر الدين العينى، بيروت، دار إحياء التراث العربي، [بیتا]. <br />
{{پایان}}<br />
{{مساجد}}<br />
<br />
[[رده:مکانهای تاریخی مدینه]]<br />
[[رده:مکانهای منتسب به پیامبر اسلام(ص)]]<br />
[[رده:مکانهای مذهبی مدینه]]<br />
[[رده:مسجدهای مدینه]]</div>M.kohsarihttps://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%AB%D9%86%DB%8C%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%88%D8%AF%D8%A7%D8%B9&diff=55828مسجد ثنیة الوداع2023-12-04T18:58:50Z<p>M.kohsari: /* منابع */</p>
<hr />
<div>{{جعبه اطلاعات بنای مذهبی<br />
| عنوان =مسجد ثنیة الوداع<br />
| تصویر =مسجد ثنیة الوداع.jpg<br />
| اندازه تصویر =350px<br />
| بنيانگذار =<br />
| تأسیس =<br />
| کاربری =مسجد<br />
| مکان =[[عربستان]] * [[مدینه]] * مدخل ورودی شهر از سمت [[شام]] و در میان جاده احد<br />
| نامهای دیگر =<br />
| وقایع مرتبط =استقبال مردم مدینه از [[پیامبر اسلام(ص)]] * تجهیز سپاه اسلام توسط پیامبر در [[جنگ تبوک]]<br />
| ظرفیت =<br />
| وضعیت =فعال<br />
| مساحت =<br />
| امکانات =<br />
| شماره ثبت =<br />
| معمار =<br />
| سبک =<br />
| بازسازی =<br />
| وبگاه = <br />
}}<br />
'''مسجد ثَنِیَّةُالوداع'''، در مدخل ورودی [[شهر مدینه]] از سمت شام و در میان جاده احد و طریق ابوبکر قرار دارد. این مسجد، بر تپهاى بنا شده كه از سمت جنوب مشرف به شهر مدينه و از سمت شمال مشرف بر دشت قناة است.<br />
<br />
ثنية الوداع در حقیقت گردنه و تنگهای جهت بدرقه یا استقبال مسافران از مدینه به مکه یا شام بوده و رسول خدا(ص) در همین منطقه، سپاه خود را برای حرکت به سوی تبوک تجهیز نمودند و مورد استقبال جوانان شهر مدینه قرار گرفتند. <br />
==موقعیت جغرافیایی==<br />
[[پرونده:عکس قدیمی مسجد ثنیة الوداع.jpg|بندانگشتی|عکس قدیمی مسجد ثنیة الوداع]]<br />
ثنیّةالوداع به مدخل و تنگه ورودی شهر گفته میشود؛ جایی که مسافران بدرقه و استقبال میشوند. برخی به نقل از ابی داود [[مدینه]] دارای دو ثنیّه یا تنگه ورودی به شهر بوده است، یکی به سمت [[مکه|مکّه]] و دیگری به سوی [[شام]].<ref>عمدة القاری شرح صحيح البخاری، ج15، ص14.</ref><br />
<br />
آنچه اکنون باقی مانده و جای آن مشخص است، مدخل شام است که در میان جاده احد و طریق ابوبکر قرار دارد. در این مسیر، در قسمت غرب آن، کوههای [[کوه سلع|سَلْع]] و [[کوه ذباب|ذُباب]] و در سمت راست آن مسجد ثنیةالوداع قرار دارد. <br />
<br />
این مسجد، بر تپهاى بنا شده كه از سمت جنوب مشرف به [[شهر مدينه]] و از سمت شمال مشرف بر دشت قناة است. هنگام عبور از مدينه به سوى دشت شمالى كه به [[كوه احد]] منتهى مىشود، و كوه سلع و ذباب در غرب آن قرار گرفته، مسجد ثنيةالوداع را در سمت راست مسير خود مىبينيم كه با طى پلكانى تا قسمت فوقانى تپه، به مسجد مىرسيم.<br />
<br />
==وجه تسمیه==<br />
در وجه تسمیه این محل اختلاف است؛ ظاهرا این مکان به دلیل شعرى كه در استقبال پیامبر(ص) سروده شده، به این نام مشهور شده است.<br />
<br />
بنا به نوشته برخی از مورّخان، جوانان شهر در مراسم استقبال از سپاه اسلام در بازگشت از [[جنگ تبوک|تبوک]] این شعر را میخواندند:<br />
<br />
<br />
"طَلَعَ الْبَدْرُ عَلَیْنا *** مِنْ ثَنِیّاتِ الْوِداع"<br />
<br />
"وَجَبَ الشُّکْرُ عَلَینا *** ما دَعی للهِِ داع"<br />
<br />
"اَیُّهَا الْمَبْعُوثُ فِینا *** جِئْتَ بِالاَْمْرِ اْلمُطاع"<br />
<br />
"جِئْتَ شَرَّفْتَ الْمَدِینَة *** مَرْحَباً یا خَیْرَ داع"<br />
<br />
«ماهِ تمام، از سر کوهک ثنیة الوداع بر ما طلوع کرد.» <br />
<br />
«تا آنگاه که دعوتگری به خدا میخواند، شکر بر ما واجب شده است.» <br />
<br />
«ای کسی که در میان ما برانگیخته شدی، با فرمان مطاع آمدهای.» <br />
<br />
«آمدی و مدینه را قرین شرف نمودی، خوش آمدی، ای بهترین دعوت کننده.» <br />
<br />
در روایتی دیگر آمده است که این شعر در ابتدای ورود رسول خدا(ص) به محله بنیالنجّار، در آغاز هجرت، سروده شد.<br />
==گزارشات تاریخی==<br />
از آنجا که ثنیّة الوداع محل استقبال و بدرقه بوده، اخبار چندی از آن در منابع تاریخی مانده است؛ از جمله آنکه [[رسول خدا(ص)]] در کنار همین کوه، سپاه خود را برای حرکت به سوی تبوک تجهیز کرد.<br />
<br />
یکی از یادگارهای نزدیک آن، مقبره [[نفس زکیه]] محمد بن عبدالله است که در سال 145 در مدینه بر ضدّ عباسیان قیام کرد و کشته شد. در حال حاضر، آثار قبر وی از میان رفته است. محل ثنیّة الوداع را میان کوه ذباب و مدفن نفس زکیه دانستهاند.<ref>تاریخ المعالم المدینة المنوره، احمد الخیّاری، ص٢١٧.</ref><br />
==وضعیت فعلی کوه ثنیه==<br />
استاد کعکی نوشته است که کوه ثنیّة الوداع، در سال 1406 ق به طور کامل از میان رفت و محل آن زاویه شارع عثمان طریق عیون قبلی و شارع ابوبکر (شارع سلطانه) است. جنوب آن مشرف بر شارع مناخه و در شمال، بناهای مسکونی است.<ref>معالم المدینة المنوره، ج١، ص٢٨4.</ref><br />
==پانویس==<br />
{{پانویس}}<br />
==منابع ==<br />
{{منابع}}<br />
<br />
{{برگرفتگی<br />
|پیش از لینک = کتاب<br />
|منبع = آثار اسلامی مکه و مدينه، رسول جعفریان.<br />
|پس از لینک = بخش «مسجد ثنیة الوداع»، ج1، ص364،<br />
| لینک = http://lib.hajj.ir/View/fa/Book/BookView/Image/1077<br />
}}<br />
*'''المجموعة المصورة لاشهر المعالم المدینة المنورة'''، عبدالعزیز الکعکی، مدینه، ١٩٩٩ م. <br />
*'''تاریخ المعالم المدینة المنورة قدیما و حدیثا'''، الخیاری، تصحیح محمد امین کردی، مدینه، دارالعلم، 1410.<br />
*'''عمدة القاري شرح صحيح البخاري'''، بدر الدين العينى، بيروت، دار إحياء التراث العربي، [بیتا]. <br />
{{پایان}}<br />
{{مساجد}}<br />
<br />
[[رده:مکانهای تاریخی مدینه]]<br />
[[رده:مکانهای منتسب به پیامبر اسلام(ص)]]<br />
[[رده:مکانهای مذهبی مدینه]]<br />
[[رده:مسجدهای مدینه]]</div>M.kohsarihttps://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%AB%D9%86%DB%8C%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%88%D8%AF%D8%A7%D8%B9&diff=55827مسجد ثنیة الوداع2023-12-04T18:58:31Z<p>M.kohsari: /* منابع */</p>
<hr />
<div>{{جعبه اطلاعات بنای مذهبی<br />
| عنوان =مسجد ثنیة الوداع<br />
| تصویر =مسجد ثنیة الوداع.jpg<br />
| اندازه تصویر =350px<br />
| بنيانگذار =<br />
| تأسیس =<br />
| کاربری =مسجد<br />
| مکان =[[عربستان]] * [[مدینه]] * مدخل ورودی شهر از سمت [[شام]] و در میان جاده احد<br />
| نامهای دیگر =<br />
| وقایع مرتبط =استقبال مردم مدینه از [[پیامبر اسلام(ص)]] * تجهیز سپاه اسلام توسط پیامبر در [[جنگ تبوک]]<br />
| ظرفیت =<br />
| وضعیت =فعال<br />
| مساحت =<br />
| امکانات =<br />
| شماره ثبت =<br />
| معمار =<br />
| سبک =<br />
| بازسازی =<br />
| وبگاه = <br />
}}<br />
'''مسجد ثَنِیَّةُالوداع'''، در مدخل ورودی [[شهر مدینه]] از سمت شام و در میان جاده احد و طریق ابوبکر قرار دارد. این مسجد، بر تپهاى بنا شده كه از سمت جنوب مشرف به شهر مدينه و از سمت شمال مشرف بر دشت قناة است.<br />
<br />
ثنية الوداع در حقیقت گردنه و تنگهای جهت بدرقه یا استقبال مسافران از مدینه به مکه یا شام بوده و رسول خدا(ص) در همین منطقه، سپاه خود را برای حرکت به سوی تبوک تجهیز نمودند و مورد استقبال جوانان شهر مدینه قرار گرفتند. <br />
==موقعیت جغرافیایی==<br />
[[پرونده:عکس قدیمی مسجد ثنیة الوداع.jpg|بندانگشتی|عکس قدیمی مسجد ثنیة الوداع]]<br />
ثنیّةالوداع به مدخل و تنگه ورودی شهر گفته میشود؛ جایی که مسافران بدرقه و استقبال میشوند. برخی به نقل از ابی داود [[مدینه]] دارای دو ثنیّه یا تنگه ورودی به شهر بوده است، یکی به سمت [[مکه|مکّه]] و دیگری به سوی [[شام]].<ref>عمدة القاری شرح صحيح البخاری، ج15، ص14.</ref><br />
<br />
آنچه اکنون باقی مانده و جای آن مشخص است، مدخل شام است که در میان جاده احد و طریق ابوبکر قرار دارد. در این مسیر، در قسمت غرب آن، کوههای [[کوه سلع|سَلْع]] و [[کوه ذباب|ذُباب]] و در سمت راست آن مسجد ثنیةالوداع قرار دارد. <br />
<br />
این مسجد، بر تپهاى بنا شده كه از سمت جنوب مشرف به [[شهر مدينه]] و از سمت شمال مشرف بر دشت قناة است. هنگام عبور از مدينه به سوى دشت شمالى كه به [[كوه احد]] منتهى مىشود، و كوه سلع و ذباب در غرب آن قرار گرفته، مسجد ثنيةالوداع را در سمت راست مسير خود مىبينيم كه با طى پلكانى تا قسمت فوقانى تپه، به مسجد مىرسيم.<br />
<br />
==وجه تسمیه==<br />
در وجه تسمیه این محل اختلاف است؛ ظاهرا این مکان به دلیل شعرى كه در استقبال پیامبر(ص) سروده شده، به این نام مشهور شده است.<br />
<br />
بنا به نوشته برخی از مورّخان، جوانان شهر در مراسم استقبال از سپاه اسلام در بازگشت از [[جنگ تبوک|تبوک]] این شعر را میخواندند:<br />
<br />
<br />
"طَلَعَ الْبَدْرُ عَلَیْنا *** مِنْ ثَنِیّاتِ الْوِداع"<br />
<br />
"وَجَبَ الشُّکْرُ عَلَینا *** ما دَعی للهِِ داع"<br />
<br />
"اَیُّهَا الْمَبْعُوثُ فِینا *** جِئْتَ بِالاَْمْرِ اْلمُطاع"<br />
<br />
"جِئْتَ شَرَّفْتَ الْمَدِینَة *** مَرْحَباً یا خَیْرَ داع"<br />
<br />
«ماهِ تمام، از سر کوهک ثنیة الوداع بر ما طلوع کرد.» <br />
<br />
«تا آنگاه که دعوتگری به خدا میخواند، شکر بر ما واجب شده است.» <br />
<br />
«ای کسی که در میان ما برانگیخته شدی، با فرمان مطاع آمدهای.» <br />
<br />
«آمدی و مدینه را قرین شرف نمودی، خوش آمدی، ای بهترین دعوت کننده.» <br />
<br />
در روایتی دیگر آمده است که این شعر در ابتدای ورود رسول خدا(ص) به محله بنیالنجّار، در آغاز هجرت، سروده شد.<br />
==گزارشات تاریخی==<br />
از آنجا که ثنیّة الوداع محل استقبال و بدرقه بوده، اخبار چندی از آن در منابع تاریخی مانده است؛ از جمله آنکه [[رسول خدا(ص)]] در کنار همین کوه، سپاه خود را برای حرکت به سوی تبوک تجهیز کرد.<br />
<br />
یکی از یادگارهای نزدیک آن، مقبره [[نفس زکیه]] محمد بن عبدالله است که در سال 145 در مدینه بر ضدّ عباسیان قیام کرد و کشته شد. در حال حاضر، آثار قبر وی از میان رفته است. محل ثنیّة الوداع را میان کوه ذباب و مدفن نفس زکیه دانستهاند.<ref>تاریخ المعالم المدینة المنوره، احمد الخیّاری، ص٢١٧.</ref><br />
==وضعیت فعلی کوه ثنیه==<br />
استاد کعکی نوشته است که کوه ثنیّة الوداع، در سال 1406 ق به طور کامل از میان رفت و محل آن زاویه شارع عثمان طریق عیون قبلی و شارع ابوبکر (شارع سلطانه) است. جنوب آن مشرف بر شارع مناخه و در شمال، بناهای مسکونی است.<ref>معالم المدینة المنوره، ج١، ص٢٨4.</ref><br />
==پانویس==<br />
{{پانویس}}<br />
==منابع ==<br />
{{منابع}}<br />
<br />
{{برگرفتگی<br />
|پیش از لینک = کتاب<br />
|منبع = آثار اسلامی مکه و مدينه، رسول جعفریان.<br />
|پس از لینک = بخش «مسجد ثنیة الوداع»، ج1، ص364،<br />
| لینک = http://lib.hajj.ir/View/fa/Book/BookView/Image/1077<br />
}}<br />
*'''المجموعة المصورة لاشهر المعالم المدینة المنورة'''، عبدالعزیز الکعکی، مدینه، ١٩٩٩ م. <br />
*'''تاریخ المعالم المدینة المنورة قدیما و حدیثا'''، الخیاری، تصحیح محمد امین کردی، مدینه، دارالعلم، 1410.<br />
*عمدة القاري شرح صحيح البخاري، بدر الدين العينى، بيروت، دار إحياء التراث العربي، [بیتا]. <br />
{{پایان}}<br />
{{مساجد}}<br />
<br />
[[رده:مکانهای تاریخی مدینه]]<br />
[[رده:مکانهای منتسب به پیامبر اسلام(ص)]]<br />
[[رده:مکانهای مذهبی مدینه]]<br />
[[رده:مسجدهای مدینه]]</div>M.kohsarihttps://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%AB%D9%86%DB%8C%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%88%D8%AF%D8%A7%D8%B9&diff=55826مسجد ثنیة الوداع2023-12-04T18:56:53Z<p>M.kohsari: /* موقعیت جغرافیایی */</p>
<hr />
<div>{{جعبه اطلاعات بنای مذهبی<br />
| عنوان =مسجد ثنیة الوداع<br />
| تصویر =مسجد ثنیة الوداع.jpg<br />
| اندازه تصویر =350px<br />
| بنيانگذار =<br />
| تأسیس =<br />
| کاربری =مسجد<br />
| مکان =[[عربستان]] * [[مدینه]] * مدخل ورودی شهر از سمت [[شام]] و در میان جاده احد<br />
| نامهای دیگر =<br />
| وقایع مرتبط =استقبال مردم مدینه از [[پیامبر اسلام(ص)]] * تجهیز سپاه اسلام توسط پیامبر در [[جنگ تبوک]]<br />
| ظرفیت =<br />
| وضعیت =فعال<br />
| مساحت =<br />
| امکانات =<br />
| شماره ثبت =<br />
| معمار =<br />
| سبک =<br />
| بازسازی =<br />
| وبگاه = <br />
}}<br />
'''مسجد ثَنِیَّةُالوداع'''، در مدخل ورودی [[شهر مدینه]] از سمت شام و در میان جاده احد و طریق ابوبکر قرار دارد. این مسجد، بر تپهاى بنا شده كه از سمت جنوب مشرف به شهر مدينه و از سمت شمال مشرف بر دشت قناة است.<br />
<br />
ثنية الوداع در حقیقت گردنه و تنگهای جهت بدرقه یا استقبال مسافران از مدینه به مکه یا شام بوده و رسول خدا(ص) در همین منطقه، سپاه خود را برای حرکت به سوی تبوک تجهیز نمودند و مورد استقبال جوانان شهر مدینه قرار گرفتند. <br />
==موقعیت جغرافیایی==<br />
[[پرونده:عکس قدیمی مسجد ثنیة الوداع.jpg|بندانگشتی|عکس قدیمی مسجد ثنیة الوداع]]<br />
ثنیّةالوداع به مدخل و تنگه ورودی شهر گفته میشود؛ جایی که مسافران بدرقه و استقبال میشوند. برخی به نقل از ابی داود [[مدینه]] دارای دو ثنیّه یا تنگه ورودی به شهر بوده است، یکی به سمت [[مکه|مکّه]] و دیگری به سوی [[شام]].<ref>عمدة القاری شرح صحيح البخاری، ج15، ص14.</ref><br />
<br />
آنچه اکنون باقی مانده و جای آن مشخص است، مدخل شام است که در میان جاده احد و طریق ابوبکر قرار دارد. در این مسیر، در قسمت غرب آن، کوههای [[کوه سلع|سَلْع]] و [[کوه ذباب|ذُباب]] و در سمت راست آن مسجد ثنیةالوداع قرار دارد. <br />
<br />
این مسجد، بر تپهاى بنا شده كه از سمت جنوب مشرف به [[شهر مدينه]] و از سمت شمال مشرف بر دشت قناة است. هنگام عبور از مدينه به سوى دشت شمالى كه به [[كوه احد]] منتهى مىشود، و كوه سلع و ذباب در غرب آن قرار گرفته، مسجد ثنيةالوداع را در سمت راست مسير خود مىبينيم كه با طى پلكانى تا قسمت فوقانى تپه، به مسجد مىرسيم.<br />
<br />
==وجه تسمیه==<br />
در وجه تسمیه این محل اختلاف است؛ ظاهرا این مکان به دلیل شعرى كه در استقبال پیامبر(ص) سروده شده، به این نام مشهور شده است.<br />
<br />
بنا به نوشته برخی از مورّخان، جوانان شهر در مراسم استقبال از سپاه اسلام در بازگشت از [[جنگ تبوک|تبوک]] این شعر را میخواندند:<br />
<br />
<br />
"طَلَعَ الْبَدْرُ عَلَیْنا *** مِنْ ثَنِیّاتِ الْوِداع"<br />
<br />
"وَجَبَ الشُّکْرُ عَلَینا *** ما دَعی للهِِ داع"<br />
<br />
"اَیُّهَا الْمَبْعُوثُ فِینا *** جِئْتَ بِالاَْمْرِ اْلمُطاع"<br />
<br />
"جِئْتَ شَرَّفْتَ الْمَدِینَة *** مَرْحَباً یا خَیْرَ داع"<br />
<br />
«ماهِ تمام، از سر کوهک ثنیة الوداع بر ما طلوع کرد.» <br />
<br />
«تا آنگاه که دعوتگری به خدا میخواند، شکر بر ما واجب شده است.» <br />
<br />
«ای کسی که در میان ما برانگیخته شدی، با فرمان مطاع آمدهای.» <br />
<br />
«آمدی و مدینه را قرین شرف نمودی، خوش آمدی، ای بهترین دعوت کننده.» <br />
<br />
در روایتی دیگر آمده است که این شعر در ابتدای ورود رسول خدا(ص) به محله بنیالنجّار، در آغاز هجرت، سروده شد.<br />
==گزارشات تاریخی==<br />
از آنجا که ثنیّة الوداع محل استقبال و بدرقه بوده، اخبار چندی از آن در منابع تاریخی مانده است؛ از جمله آنکه [[رسول خدا(ص)]] در کنار همین کوه، سپاه خود را برای حرکت به سوی تبوک تجهیز کرد.<br />
<br />
یکی از یادگارهای نزدیک آن، مقبره [[نفس زکیه]] محمد بن عبدالله است که در سال 145 در مدینه بر ضدّ عباسیان قیام کرد و کشته شد. در حال حاضر، آثار قبر وی از میان رفته است. محل ثنیّة الوداع را میان کوه ذباب و مدفن نفس زکیه دانستهاند.<ref>تاریخ المعالم المدینة المنوره، احمد الخیّاری، ص٢١٧.</ref><br />
==وضعیت فعلی کوه ثنیه==<br />
استاد کعکی نوشته است که کوه ثنیّة الوداع، در سال 1406 ق به طور کامل از میان رفت و محل آن زاویه شارع عثمان طریق عیون قبلی و شارع ابوبکر (شارع سلطانه) است. جنوب آن مشرف بر شارع مناخه و در شمال، بناهای مسکونی است.<ref>معالم المدینة المنوره، ج١، ص٢٨4.</ref><br />
==پانویس==<br />
{{پانویس}}<br />
==منابع ==<br />
{{منابع}}<br />
<br />
{{برگرفتگی<br />
|پیش از لینک = کتاب<br />
|منبع = آثار اسلامی مکه و مدينه، رسول جعفریان.<br />
|پس از لینک = بخش «مسجد ثنیة الوداع»، ج1، ص364،<br />
| لینک = http://lib.hajj.ir/View/fa/Book/BookView/Image/1077<br />
}}<br />
*'''المجموعة المصورة لاشهر المعالم المدینة المنورة'''، عبدالعزیز الکعکی، مدینه، ١٩٩٩ م. <br />
*'''تاریخ المعالم المدینة المنورة قدیما و حدیثا'''، الخیاری، تصحیح محمد امین کردی، مدینه، دارالعلم، 1410.<br />
{{پایان}}<br />
{{مساجد}}<br />
<br />
[[رده:مکانهای تاریخی مدینه]]<br />
[[رده:مکانهای منتسب به پیامبر اسلام(ص)]]<br />
[[رده:مکانهای مذهبی مدینه]]<br />
[[رده:مسجدهای مدینه]]</div>M.kohsarihttps://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%AB%D9%86%DB%8C%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%88%D8%AF%D8%A7%D8%B9&diff=55825مسجد ثنیة الوداع2023-12-04T18:56:14Z<p>M.kohsari: /* موقعیت جغرافیایی */</p>
<hr />
<div>{{جعبه اطلاعات بنای مذهبی<br />
| عنوان =مسجد ثنیة الوداع<br />
| تصویر =مسجد ثنیة الوداع.jpg<br />
| اندازه تصویر =350px<br />
| بنيانگذار =<br />
| تأسیس =<br />
| کاربری =مسجد<br />
| مکان =[[عربستان]] * [[مدینه]] * مدخل ورودی شهر از سمت [[شام]] و در میان جاده احد<br />
| نامهای دیگر =<br />
| وقایع مرتبط =استقبال مردم مدینه از [[پیامبر اسلام(ص)]] * تجهیز سپاه اسلام توسط پیامبر در [[جنگ تبوک]]<br />
| ظرفیت =<br />
| وضعیت =فعال<br />
| مساحت =<br />
| امکانات =<br />
| شماره ثبت =<br />
| معمار =<br />
| سبک =<br />
| بازسازی =<br />
| وبگاه = <br />
}}<br />
'''مسجد ثَنِیَّةُالوداع'''، در مدخل ورودی [[شهر مدینه]] از سمت شام و در میان جاده احد و طریق ابوبکر قرار دارد. این مسجد، بر تپهاى بنا شده كه از سمت جنوب مشرف به شهر مدينه و از سمت شمال مشرف بر دشت قناة است.<br />
<br />
ثنية الوداع در حقیقت گردنه و تنگهای جهت بدرقه یا استقبال مسافران از مدینه به مکه یا شام بوده و رسول خدا(ص) در همین منطقه، سپاه خود را برای حرکت به سوی تبوک تجهیز نمودند و مورد استقبال جوانان شهر مدینه قرار گرفتند. <br />
==موقعیت جغرافیایی==<br />
[[پرونده:عکس قدیمی مسجد ثنیة الوداع.jpg|بندانگشتی|عکس قدیمی مسجد ثنیة الوداع]]<br />
ثنیّةالوداع به مدخل و تنگه ورودی شهر گفته میشود؛ جایی که مسافران بدرقه و استقبال میشوند. برخی به نقل از ابی داود [[مدینه]] دارای دو ثنیّه یا تنگه ورودی به شهر بوده است، یکی به سمت [[مکه|مکّه]] و دیگری به سوی [[شام]].<ref>عمدة القاری شرح صحيح البخاری، ج</ref><br />
<br />
آنچه اکنون باقی مانده و جای آن مشخص است، مدخل شام است که در میان جاده احد و طریق ابوبکر قرار دارد. در این مسیر، در قسمت غرب آن، کوههای [[کوه سلع|سَلْع]] و [[کوه ذباب|ذُباب]] و در سمت راست آن مسجد ثنیةالوداع قرار دارد. <br />
<br />
این مسجد، بر تپهاى بنا شده كه از سمت جنوب مشرف به [[شهر مدينه]] و از سمت شمال مشرف بر دشت قناة است. هنگام عبور از مدينه به سوى دشت شمالى كه به [[كوه احد]] منتهى مىشود، و كوه سلع و ذباب در غرب آن قرار گرفته، مسجد ثنيةالوداع را در سمت راست مسير خود مىبينيم كه با طى پلكانى تا قسمت فوقانى تپه، به مسجد مىرسيم.<br />
==وجه تسمیه==<br />
در وجه تسمیه این محل اختلاف است؛ ظاهرا این مکان به دلیل شعرى كه در استقبال پیامبر(ص) سروده شده، به این نام مشهور شده است.<br />
<br />
بنا به نوشته برخی از مورّخان، جوانان شهر در مراسم استقبال از سپاه اسلام در بازگشت از [[جنگ تبوک|تبوک]] این شعر را میخواندند:<br />
<br />
<br />
"طَلَعَ الْبَدْرُ عَلَیْنا *** مِنْ ثَنِیّاتِ الْوِداع"<br />
<br />
"وَجَبَ الشُّکْرُ عَلَینا *** ما دَعی للهِِ داع"<br />
<br />
"اَیُّهَا الْمَبْعُوثُ فِینا *** جِئْتَ بِالاَْمْرِ اْلمُطاع"<br />
<br />
"جِئْتَ شَرَّفْتَ الْمَدِینَة *** مَرْحَباً یا خَیْرَ داع"<br />
<br />
«ماهِ تمام، از سر کوهک ثنیة الوداع بر ما طلوع کرد.» <br />
<br />
«تا آنگاه که دعوتگری به خدا میخواند، شکر بر ما واجب شده است.» <br />
<br />
«ای کسی که در میان ما برانگیخته شدی، با فرمان مطاع آمدهای.» <br />
<br />
«آمدی و مدینه را قرین شرف نمودی، خوش آمدی، ای بهترین دعوت کننده.» <br />
<br />
در روایتی دیگر آمده است که این شعر در ابتدای ورود رسول خدا(ص) به محله بنیالنجّار، در آغاز هجرت، سروده شد.<br />
==گزارشات تاریخی==<br />
از آنجا که ثنیّة الوداع محل استقبال و بدرقه بوده، اخبار چندی از آن در منابع تاریخی مانده است؛ از جمله آنکه [[رسول خدا(ص)]] در کنار همین کوه، سپاه خود را برای حرکت به سوی تبوک تجهیز کرد.<br />
<br />
یکی از یادگارهای نزدیک آن، مقبره [[نفس زکیه]] محمد بن عبدالله است که در سال 145 در مدینه بر ضدّ عباسیان قیام کرد و کشته شد. در حال حاضر، آثار قبر وی از میان رفته است. محل ثنیّة الوداع را میان کوه ذباب و مدفن نفس زکیه دانستهاند.<ref>تاریخ المعالم المدینة المنوره، احمد الخیّاری، ص٢١٧.</ref><br />
==وضعیت فعلی کوه ثنیه==<br />
استاد کعکی نوشته است که کوه ثنیّة الوداع، در سال 1406 ق به طور کامل از میان رفت و محل آن زاویه شارع عثمان طریق عیون قبلی و شارع ابوبکر (شارع سلطانه) است. جنوب آن مشرف بر شارع مناخه و در شمال، بناهای مسکونی است.<ref>معالم المدینة المنوره، ج١، ص٢٨4.</ref><br />
==پانویس==<br />
{{پانویس}}<br />
==منابع ==<br />
{{منابع}}<br />
<br />
{{برگرفتگی<br />
|پیش از لینک = کتاب<br />
|منبع = آثار اسلامی مکه و مدينه، رسول جعفریان.<br />
|پس از لینک = بخش «مسجد ثنیة الوداع»، ج1، ص364،<br />
| لینک = http://lib.hajj.ir/View/fa/Book/BookView/Image/1077<br />
}}<br />
*'''المجموعة المصورة لاشهر المعالم المدینة المنورة'''، عبدالعزیز الکعکی، مدینه، ١٩٩٩ م. <br />
*'''تاریخ المعالم المدینة المنورة قدیما و حدیثا'''، الخیاری، تصحیح محمد امین کردی، مدینه، دارالعلم، 1410.<br />
{{پایان}}<br />
{{مساجد}}<br />
<br />
[[رده:مکانهای تاریخی مدینه]]<br />
[[رده:مکانهای منتسب به پیامبر اسلام(ص)]]<br />
[[رده:مکانهای مذهبی مدینه]]<br />
[[رده:مسجدهای مدینه]]</div>M.kohsarihttps://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A8%D9%86%DB%8C_%D8%AE%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D9%87&diff=55783مسجد بنی خداره2023-11-29T15:49:07Z<p>M.kohsari: /* جایگاه */</p>
<hr />
<div>{{جعبه اطلاعات بنا<br />
| عنوان = مسجد بنیخُداره <br />
| تصویر = <br />
| اندازه تصویر = <br />
| پیوند تصویر = <br />
| توضیح تصویر = <br />
| نامهای دیگر = <br />
| مکان = <br />
| کاربری = مسجد<br />
| بزرگداشت نزد = <br />
| وابسته به دین/مذهب = <br />
| باورها = <br />
| آیینها = <br />
| احکام = <br />
| زیارت کنندگان = <br />
| بازدیدکنندگان = <br />
| زمان پایهگذاری = صدر اسلام<br />
| بنیانگذار = <br />
| رویدادها = نمازخواندن پیامبر، پیامبر سر خود را تراشیدند<br />
| بازسازیها = <br />
| بازسازی کنندگان = <br />
| بخشهای از میان رفته = <br />
| ویژگیهای تاریخی = <br />
| متولیان = منازل بنیخُداره برادران بنی خدرة بن حارث خزرجی<br />
| مساحت = <br />
| طول = <br />
| عرض = <br />
| ارتفاع = <br />
| وضعیت بنا = ناموجود<br />
| گنجایش = <br />
| امکانات = <br />
| بخشهای بنا = <br />
| معمار = <br />
| سبک = <br />
| ویژگیها = <br />
| گنبدها = <br />
| منارهها = <br />
| درها = <br />
| رواقها = <br />
| صحنها = <br />
| ایوانها = <br />
| گرداننده = <br />
| نهاد وابسته = <br />
| نهاد نگهدارنده = <br />
| مدیر = <br />
| روحانی = <br />
| نهادهای زیر مجموعه = <br />
| ثبت در = <br />
| شماره ثبت = <br />
| تاریخ ثبت = <br />
| وبگاه = <br />
| عرض جغرافیایی = <br />
| طول جغرافیایی = <br />
}}<br />
'''مسجد بنیخُداره''' یکی از مساجد [[مدینه]] بوده که پیامبر(ص) در آن نماز خوانده و سر خود را در آن محل تراشیده است. گفته شده بنیخداره برادران بنی خدره بن حارث خزرجی هستند و منازلشان در شمال بازار مدینه نزدیک ثَنیَّةُ الوداع قرار داشته است. گفته شده که امروزه دیگر اثری از این مسجد وجود ندارد. برخی نوشتهاند که تا پیش از ساخت زیرگذر مَنَاخَة، مسجدی با بنای سفیدکاری شده در تپهای در [[ثنیه الوداع|ثنیة الوداع]] در ابتدای خیابان سلطانه قرار داشت شاید همان مسجد بنیخداره بوده است.<br />
<br />
==جایگاه==<br />
مسجد بنیخداره یکی از مساجد مدینه بوده که پیامبر(ص) در آن نماز خوانده و سر خود را در آن محل تراشیده است.<ref>تاريخ المدينة المنورة، ج1، ص60؛ معالم المدینه المنوره، جزء۴، مجلد۲، ص 146.</ref> [[ابن شبه|اِبن شَبّه]] مورخ قرن دوم هجری قمری گفته است که پیامبر خدا(ص) دست خود را بر روی سنگی که در کنار دیوار سعد بن عباده بود قرار داد و سپس در مسجد بنیخداره نماز خواند.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=پرونده%3Aمساجد_صلی_فیها_رسول_الله.pdf&page=387 مساجد صلی فیها رسول الله، ص ۳۸۷]</ref> همچنین وی روایتی از هشام بن عمرو آورده که مسجد بنیخداره را جزء مساجدی که پیامبر(ص) در آن نماز برشمرده است.<ref>تاريخ المدينة المنورة، ج1، ص64.</ref> گفته شده بنیخداره به برادران بنیخدرة بن حارث خزرجی گویند که منازلشان در شمال بازار مدینه نزدیک ثنیه الوداع قرار داشته است.<ref>معالم المدینه المنوره، جزء۴، مجلد۲، ص146.</ref> سَمهُودی این مسجد را جزء مساجدی برشمرده که دارای آثار و جایگاهی در شهر مدینه داشته است.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=پرونده%3Aمساجد_صلی_فیها_رسول_الله.pdf&page=387 مساجد صلی فیها رسول الله، ص ۳۸۷]</ref> امروزه مسجد بنیخداره از بین رفته است.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=پرونده%3Aمساجد_صلی_فیها_رسول_الله.pdf&page=387 مساجد صلی فیها رسول الله، ص ۳۸۷]</ref> همچنین برخی مسجد بنیخداره را جزء آثاری دانستهاند که تا قبل از سال 1999 میلادی اثری از آنها باقی نمانده است.<ref>مدینه شناسی، ص27.</ref> <br />
<br />
==موقعیت جغرافیایی==<br />
[[جمال الدین مطری|جمالالدین مطری]] در کتاب [[التعریف بما أنست الهجرة (کتاب)|التعریف]] یادآور میشود که منازل بنیخداره در جنوب محله بنیساعده در نزدیکی دژی است که در جرار سعد قرار دارند.{{یادداشت|خانهای که معروف به جرار سعد(سعد بن عباده) بود و در آنجا مجموعهای از کوزهها پُر از آب میشد تا مردم از آن آب بنوشند و در آن زمان جرار سعد به عنوان مسیری نزدیک بازار شهر بوده است و .}}<ref>التعریف، ص216.</ref> <br />
<br />
در مقاله «ساختار شهری مدینه» به نقل از عجیمی گفته شده مسجدی که در سمت شامی بازار مدینه، نزدیک سقیفه بنیساعده است و سقیفه که امروز معروف است در یک مثلثی در باغی است که در سر خیابان السحیمی از سمت غرب قرار دارد، مسجد بنیخُدره است، اما نگارنده مقاله نظر درست را در این میداند که مقصود از مسجد، مسجد بنیخداره است نه بنیخدره، زیرا وصفی که عجیمی آورده با مطلبی که درباره محله آنها گفته شد با مسجد بنیخداره تطبیق میکند نه با مسجد بنیخدره.<ref>ساختار شهری مدینه،ص119.</ref><br />
<br />
برخی گمان کردهاند که تا پیش از ساخت زیرگذر مَنَاخَة، مسجدی با بنای سفیدکاری شده در تپهای در [[ثنیه الوداع]] در ابتدای خیابان سلطانة قرار داشت که شاید همان مسجد بنیخداره بوده است؛<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=پرونده%3Aمساجد_صلی_فیها_رسول_الله.pdf&page=387 مساجد صلی فیها رسول الله، ص ۳۸۷]</ref> از جمله سید ابراهیم عیاشی معتقد است مسجد ثنیه الوداع همان مسجد بنیخداره است و قرار گرفتن موقعیت مسجد ثنیة الوداع در داخل منازل بنیخداره را مؤید کلام خود آورده است.<ref>معالم المدینه المنوره، جزء۴، مجلد۲، ص150.</ref> امروزه کوه ثنیه الوداع و آن مسجد هم در توسعه خیابانها از میان رفته است.<ref>معالم المدینه المنوره، جزء۴، مجلد۲، ص ۱۵۱</ref> <br />
<br />
برخی نوشتهاند که قبر نفس زکیه همان موقعیت مکانی منازل بنیخداره است،<ref>معالم المدینه المنوره، جزء۴، مجلد۲، ص150.</ref> همچنین [[سمهودی|سَمهُودی]] معتقد است مسجدی که در کنار قبر نفس زکیه وجود دارد مسجد بنیخداره نیست بلکه مسجدی است که قاضی حرمین محیالدین الحنبلی بنا نموده است.<ref>وفاء الوفاء، ج3، ص60.</ref><br />
<br />
برخی مورخان موقعیت جغرافیایی که ممکن است برای مسجد بنیخداره تصور نمود بدین شرح آوردهاند که از طرف شمال به خیابان عبدالغنی بن عبدالواحد مقدسی و از جنوب به خیابان ملک فیصل معروف به دائری اول و از شرق به خیابان سعید بن مسیب و از غرب به خیابان ابی بکر (که قبلا معروف به سلطانة) منتهی میشود.<ref>معالم المدینه المنوره، جزء۴، مجلد۲، ص ۱۵۱.</ref><br />
<br />
==گالری==<br />
<gallery mode="packed" heights="150"><br />
پرونده:ثنیة الوداع.PNG|تصویر مسجد ثنیة الوداع که برخی مورخان بر این باورند که مسجد ثنیة الوداع در موضع مسجد بنیخداره بنا شده است.<br />
پرونده:تصویر هوایی از موقعیت منازل بنی خداره.PNG|تصویر هوایی از خیابانهای که گفته شده موقعیت منازل بنیخداره را نشان میدهد.<br />
پرونده:زیرگذر مناخه.PNG|زیرگذر مَناخه از جهت شمال شهر مدینه که گفته شده بخشی از زیر گذر فعلی موقعیت منازل بنیخداره بوده است.<br />
</gallery><br />
<br />
==پانویس==<br />
{{پانویس}}<br />
<br />
==منابع==<br />
{{منابع}}<br />
*'''التعریف بما أَنست الهجرة من معالم دار الهجرة'''، جمال الدین محمد بن احمد المطری، به کوشش سیلمان الرحیلی، ریاض، دارة الملک عبدالعزیز، 1426ق.<br />
*'''تاريخ المدينة المنورة'''، اِبْنشَبّه،(م.262ه.)، به کوشش محمد شلتوت، [بیجا]،دار الفكر، [بیتا].<br />
*'''ساختار شهری مدینه و محلات قبائل در دوره نبوی'''، عبدالعزیز عبدالله بن ادریس و رسول جعفریان، مجله میقات، دوره 4، شماره 16، تیر 1375ش.<br />
*'''مدینه شناسی'''، محمدباقر نجفی، تهران، مشعر، 1386ش.<br />
*'''مساجد صلی فیها رسول الله فی الحرمین الشریفین و الجزیرة العربیة'''، سید ضیاء الدین بن محمد بن مقبول عطار، جده، کنوز المعرفة، 1434ق.<br />
*'''معالم المدینة المنوره بین العمارة و التاریخ'''، عبدالعزیز عبدالرحمن ابراهیم کعکی، بیروت، المؤسسه التاریخ العربی،1432ق.<br />
*'''وفاء الوفاء بأخبار دار المصطفى'''،نورالدين أبوالحسن السمهودی، بيروت، دار الكتب العلمية، 1419ق.<br />
[[رده: مسجدهای مدینه]]</div>M.kohsarihttps://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A8%D9%86%DB%8C_%D8%AE%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D9%87&diff=55782مسجد بنی خداره2023-11-29T15:47:26Z<p>M.kohsari: </p>
<hr />
<div>{{جعبه اطلاعات بنا<br />
| عنوان = مسجد بنیخُداره <br />
| تصویر = <br />
| اندازه تصویر = <br />
| پیوند تصویر = <br />
| توضیح تصویر = <br />
| نامهای دیگر = <br />
| مکان = <br />
| کاربری = مسجد<br />
| بزرگداشت نزد = <br />
| وابسته به دین/مذهب = <br />
| باورها = <br />
| آیینها = <br />
| احکام = <br />
| زیارت کنندگان = <br />
| بازدیدکنندگان = <br />
| زمان پایهگذاری = صدر اسلام<br />
| بنیانگذار = <br />
| رویدادها = نمازخواندن پیامبر، پیامبر سر خود را تراشیدند<br />
| بازسازیها = <br />
| بازسازی کنندگان = <br />
| بخشهای از میان رفته = <br />
| ویژگیهای تاریخی = <br />
| متولیان = منازل بنیخُداره برادران بنی خدرة بن حارث خزرجی<br />
| مساحت = <br />
| طول = <br />
| عرض = <br />
| ارتفاع = <br />
| وضعیت بنا = ناموجود<br />
| گنجایش = <br />
| امکانات = <br />
| بخشهای بنا = <br />
| معمار = <br />
| سبک = <br />
| ویژگیها = <br />
| گنبدها = <br />
| منارهها = <br />
| درها = <br />
| رواقها = <br />
| صحنها = <br />
| ایوانها = <br />
| گرداننده = <br />
| نهاد وابسته = <br />
| نهاد نگهدارنده = <br />
| مدیر = <br />
| روحانی = <br />
| نهادهای زیر مجموعه = <br />
| ثبت در = <br />
| شماره ثبت = <br />
| تاریخ ثبت = <br />
| وبگاه = <br />
| عرض جغرافیایی = <br />
| طول جغرافیایی = <br />
}}<br />
'''مسجد بنیخُداره''' یکی از مساجد [[مدینه]] بوده که پیامبر(ص) در آن نماز خوانده و سر خود را در آن محل تراشیده است. گفته شده بنیخداره برادران بنی خدره بن حارث خزرجی هستند و منازلشان در شمال بازار مدینه نزدیک ثَنیَّةُ الوداع قرار داشته است. گفته شده که امروزه دیگر اثری از این مسجد وجود ندارد. برخی نوشتهاند که تا پیش از ساخت زیرگذر مَنَاخَة، مسجدی با بنای سفیدکاری شده در تپهای در [[ثنیه الوداع|ثنیة الوداع]] در ابتدای خیابان سلطانه قرار داشت شاید همان مسجد بنیخداره بوده است.<br />
<br />
==جایگاه==<br />
مسجد بنیخداره یکی از مساجد مدینه بوده که پیامبر(ص) در آن نماز خوانده و سر خود را در آن محل تراشیده است.<ref>تاريخ المدينة المنورة، ج1، ص60؛ معالم المدینه المنوره، جزء۴، مجلد۲، ص 146.</ref> [[ابن شبه|اِبن شَبّه]] مورخ قرن دوم هجری قمری گفته است که پیامبر خدا(ص) دست خود را بر روی سنگی که در کنار دیوار سعد بن عباده بود قرار داد و سپس در مسجد بنیخداره نماز خواند.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=پرونده%3Aمساجد_صلی_فیها_رسول_الله.pdf&page=387 مساجد صلی فیها رسول الله، ص ۳۸۷]</ref> همچنین وی روایتی از هشام بن عمرو نقل میکند که مسجد بنیخداره را جزء مساجدی آورده که پیامبر(ص) در آن نماز خوانده است.<ref>تاريخ المدينة المنورة، ج1، ص64.</ref> گفته شده بنیخداره به برادران بنیخدرة بن حارث خزرجی گویند که منازلشان در شمال بازار مدینه نزدیک ثنیه الوداع قرار داشته است.<ref>معالم المدینه المنوره، جزء۴، مجلد۲، ص146.</ref> سَمهُودی این مسجد را جزء مساجدی برشمرده که دارای آثار و جایگاهی در شهر مدینه داشته است.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=پرونده%3Aمساجد_صلی_فیها_رسول_الله.pdf&page=387 مساجد صلی فیها رسول الله، ص ۳۸۷]</ref> امروزه مسجد بنیخداره از بین رفته است.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=پرونده%3Aمساجد_صلی_فیها_رسول_الله.pdf&page=387 مساجد صلی فیها رسول الله، ص ۳۸۷]</ref> همچنین برخی مسجد بنیخداره را جزء آثاری دانستهاند که تا قبل از سال 1999 میلادی اثری از آنها باقی نمانده است.<ref>مدینه شناسی، ص27.</ref> <br />
<br />
==موقعیت جغرافیایی==<br />
[[جمال الدین مطری|جمالالدین مطری]] در کتاب [[التعریف بما أنست الهجرة (کتاب)|التعریف]] یادآور میشود که منازل بنیخداره در جنوب محله بنیساعده در نزدیکی دژی است که در جرار سعد قرار دارند.{{یادداشت|خانهای که معروف به جرار سعد(سعد بن عباده) بود و در آنجا مجموعهای از کوزهها پُر از آب میشد تا مردم از آن آب بنوشند و در آن زمان جرار سعد به عنوان مسیری نزدیک بازار شهر بوده است و .}}<ref>التعریف، ص216.</ref> <br />
<br />
در مقاله «ساختار شهری مدینه» به نقل از عجیمی گفته شده مسجدی که در سمت شامی بازار مدینه، نزدیک سقیفه بنیساعده است و سقیفه که امروز معروف است در یک مثلثی در باغی است که در سر خیابان السحیمی از سمت غرب قرار دارد، مسجد بنیخُدره است، اما نگارنده مقاله نظر درست را در این میداند که مقصود از مسجد، مسجد بنیخداره است نه بنیخدره، زیرا وصفی که عجیمی آورده با مطلبی که درباره محله آنها گفته شد با مسجد بنیخداره تطبیق میکند نه با مسجد بنیخدره.<ref>ساختار شهری مدینه،ص119.</ref><br />
<br />
برخی گمان کردهاند که تا پیش از ساخت زیرگذر مَنَاخَة، مسجدی با بنای سفیدکاری شده در تپهای در [[ثنیه الوداع]] در ابتدای خیابان سلطانة قرار داشت که شاید همان مسجد بنیخداره بوده است؛<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=پرونده%3Aمساجد_صلی_فیها_رسول_الله.pdf&page=387 مساجد صلی فیها رسول الله، ص ۳۸۷]</ref> از جمله سید ابراهیم عیاشی معتقد است مسجد ثنیه الوداع همان مسجد بنیخداره است و قرار گرفتن موقعیت مسجد ثنیة الوداع در داخل منازل بنیخداره را مؤید کلام خود آورده است.<ref>معالم المدینه المنوره، جزء۴، مجلد۲، ص150.</ref> امروزه کوه ثنیه الوداع و آن مسجد هم در توسعه خیابانها از میان رفته است.<ref>معالم المدینه المنوره، جزء۴، مجلد۲، ص ۱۵۱</ref> <br />
<br />
برخی نوشتهاند که قبر نفس زکیه همان موقعیت مکانی منازل بنیخداره است،<ref>معالم المدینه المنوره، جزء۴، مجلد۲، ص150.</ref> همچنین [[سمهودی|سَمهُودی]] معتقد است مسجدی که در کنار قبر نفس زکیه وجود دارد مسجد بنیخداره نیست بلکه مسجدی است که قاضی حرمین محیالدین الحنبلی بنا نموده است.<ref>وفاء الوفاء، ج3، ص60.</ref><br />
<br />
برخی مورخان موقعیت جغرافیایی که ممکن است برای مسجد بنیخداره تصور نمود بدین شرح آوردهاند که از طرف شمال به خیابان عبدالغنی بن عبدالواحد مقدسی و از جنوب به خیابان ملک فیصل معروف به دائری اول و از شرق به خیابان سعید بن مسیب و از غرب به خیابان ابی بکر (که قبلا معروف به سلطانة) منتهی میشود.<ref>معالم المدینه المنوره، جزء۴، مجلد۲، ص ۱۵۱.</ref><br />
<br />
==گالری==<br />
<gallery mode="packed" heights="150"><br />
پرونده:ثنیة الوداع.PNG|تصویر مسجد ثنیة الوداع که برخی مورخان بر این باورند که مسجد ثنیة الوداع در موضع مسجد بنیخداره بنا شده است.<br />
پرونده:تصویر هوایی از موقعیت منازل بنی خداره.PNG|تصویر هوایی از خیابانهای که گفته شده موقعیت منازل بنیخداره را نشان میدهد.<br />
پرونده:زیرگذر مناخه.PNG|زیرگذر مَناخه از جهت شمال شهر مدینه که گفته شده بخشی از زیر گذر فعلی موقعیت منازل بنیخداره بوده است.<br />
</gallery><br />
<br />
==پانویس==<br />
{{پانویس}}<br />
<br />
==منابع==<br />
{{منابع}}<br />
*'''التعریف بما أَنست الهجرة من معالم دار الهجرة'''، جمال الدین محمد بن احمد المطری، به کوشش سیلمان الرحیلی، ریاض، دارة الملک عبدالعزیز، 1426ق.<br />
*'''تاريخ المدينة المنورة'''، اِبْنشَبّه،(م.262ه.)، به کوشش محمد شلتوت، [بیجا]،دار الفكر، [بیتا].<br />
*'''ساختار شهری مدینه و محلات قبائل در دوره نبوی'''، عبدالعزیز عبدالله بن ادریس و رسول جعفریان، مجله میقات، دوره 4، شماره 16، تیر 1375ش.<br />
*'''مدینه شناسی'''، محمدباقر نجفی، تهران، مشعر، 1386ش.<br />
*'''مساجد صلی فیها رسول الله فی الحرمین الشریفین و الجزیرة العربیة'''، سید ضیاء الدین بن محمد بن مقبول عطار، جده، کنوز المعرفة، 1434ق.<br />
*'''معالم المدینة المنوره بین العمارة و التاریخ'''، عبدالعزیز عبدالرحمن ابراهیم کعکی، بیروت، المؤسسه التاریخ العربی،1432ق.<br />
*'''وفاء الوفاء بأخبار دار المصطفى'''،نورالدين أبوالحسن السمهودی، بيروت، دار الكتب العلمية، 1419ق.<br />
[[رده: مسجدهای مدینه]]</div>M.kohsarihttps://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A8%D9%86%DB%8C_%D8%AE%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D9%87&diff=55781مسجد بنی خداره2023-11-29T15:45:52Z<p>M.kohsari: </p>
<hr />
<div>{{جعبه اطلاعات بنا<br />
| عنوان = مسجد بنیخُداره <br />
| تصویر = <br />
| اندازه تصویر = <br />
| پیوند تصویر = <br />
| توضیح تصویر = <br />
| نامهای دیگر = <br />
| مکان = <br />
| کاربری = مسجد<br />
| بزرگداشت نزد = <br />
| وابسته به دین/مذهب = <br />
| باورها = <br />
| آیینها = <br />
| احکام = <br />
| زیارت کنندگان = <br />
| بازدیدکنندگان = <br />
| زمان پایهگذاری = صدر اسلام<br />
| بنیانگذار = <br />
| رویدادها = نمازخواندن پیامبر، پیامبر سر خود را تراشیدند<br />
| بازسازیها = <br />
| بازسازی کنندگان = <br />
| بخشهای از میان رفته = <br />
| ویژگیهای تاریخی = <br />
| متولیان = منازل بنیخُداره برادران بنی خدرة بن حارث خزرجی<br />
| مساحت = <br />
| طول = <br />
| عرض = <br />
| ارتفاع = <br />
| وضعیت بنا = ناموجود<br />
| گنجایش = <br />
| امکانات = <br />
| بخشهای بنا = <br />
| معمار = <br />
| سبک = <br />
| ویژگیها = <br />
| گنبدها = <br />
| منارهها = <br />
| درها = <br />
| رواقها = <br />
| صحنها = <br />
| ایوانها = <br />
| گرداننده = <br />
| نهاد وابسته = <br />
| نهاد نگهدارنده = <br />
| مدیر = <br />
| روحانی = <br />
| نهادهای زیر مجموعه = <br />
| ثبت در = <br />
| شماره ثبت = <br />
| تاریخ ثبت = <br />
| وبگاه = <br />
| عرض جغرافیایی = <br />
| طول جغرافیایی = <br />
}}<br />
'''مسجد بنیخُداره''' یکی از مساجد [[مدینه]] بوده که پیامبر(ص) در آن نماز خوانده و سر خود را در آن محل تراشیده است. گفته شده بنیخداره برادران بنی خدره بن حارث خزرجی هستند و منازلشان در شمال بازار مدینه نزدیک ثَنیَّةُ الوداع قرار داشته است. گفته شده که امروزه دیگر اثری از این مسجد وجود ندارد. برخی نوشتهاند که تا پیش از ساخت زیرگذر مَنَاخَة، مسجدی با بنای سفیدکاری شده در تپهای در [[ثنیه الوداع|ثنیة الوداع]] در ابتدای خیابان سلطانه قرار داشت شاید همان مسجد بنیخداره بوده است.<br />
<br />
==جایگاه==<br />
مسجد بنیخداره یکی از مساجد مدینه بوده که پیامبر(ص) در آن نماز خوانده و سر خود را در آن محل تراشیده است.<ref>تاريخ المدينة المنورة، ج1، ص60؛ معالم المدینه المنوره، جزء۴، مجلد۲، ص 146.</ref> [[ابن شبه|اِبن شَبّه]] مورخ قرن دوم هجری قمری گفته است که پیامبر خدا(ص) دست خود را بر روی سنگی که در کنار دیوار سعد بن عباده بود قرار داد و سپس در مسجد بنیخداره نماز خواند.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=پرونده%3Aمساجد_صلی_فیها_رسول_الله.pdf&page=387 مساجد صلی فیها رسول الله، ص ۳۸۷]</ref> همچنین وی روایتی از هشام بن عمرو نقل میکند که مسجد بنیخداره را جزء مساجدی آورده که پیامبر(ص) در آن نماز خوانده است.<ref>تاريخ المدينة المنورة، ج1، ص64.</ref> گفته شده بنیخداره به برادران بنیخدرة بن حارث خزرجی گویند که منازلشان در شمال بازار مدینه نزدیک ثَنیَّةُ الوداع قرار داشته است.<ref>معالم المدینه المنوره، جزء۴، مجلد۲، ص146.</ref> سَمهُودی این مسجد را جزء مساجدی برشمرده که دارای آثار و جایگاهی در شهر مدینه داشته است.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=پرونده%3Aمساجد_صلی_فیها_رسول_الله.pdf&page=387 مساجد صلی فیها رسول الله، ص ۳۸۷]</ref> امروزه مسجد بنیخداره از بین رفته است.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=پرونده%3Aمساجد_صلی_فیها_رسول_الله.pdf&page=387 مساجد صلی فیها رسول الله، ص ۳۸۷]</ref> همچنین برخی مسجد بنیخداره را جزء آثاری دانستهاند که تا قبل از سال 1999 میلادی اثری از آنها باقی نمانده است.<ref>مدینه شناسی، ص27.</ref> <br />
<br />
==موقعیت جغرافیایی==<br />
[[جمال الدین مطری|جمالالدین مطری]] در کتاب [[التعریف بما أنست الهجرة (کتاب)|التعریف]] یادآور میشود که منازل بنیخداره در جنوب محله بنیساعده در نزدیکی دژی است که در جرار سعد قرار دارند.{{یادداشت|خانهای که معروف به جرار سعد(سعد بن عباده) بود و در آنجا مجموعهای از کوزهها پُر از آب میشد تا مردم از آن آب بنوشند و در آن زمان جرار سعد به عنوان مسیری نزدیک بازار شهر بوده است و .}}<ref>التعریف، ص216.</ref> <br />
<br />
در مقاله «ساختار شهری مدینه» به نقل از عجیمی گفته شده مسجدی که در سمت شامی بازار مدینه، نزدیک سقیفه بنیساعده است و سقیفه که امروز معروف است در یک مثلثی در باغی است که در سر خیابان السحیمی از سمت غرب قرار دارد، مسجد بنیخُدره است، اما نگارنده مقاله نظر درست را در این میداند که مقصود از مسجد، مسجد بنیخداره است نه بنیخدره، زیرا وصفی که عجیمی آورده با مطلبی که درباره محله آنها گفته شد با مسجد بنیخداره تطبیق میکند نه با مسجد بنیخدره.<ref>ساختار شهری مدینه،ص119.</ref><br />
<br />
برخی گمان کردهاند که تا پیش از ساخت زیرگذر مَنَاخَة، مسجدی با بنای سفیدکاری شده در تپهای در [[ثنیه الوداع]] در ابتدای خیابان سلطانة قرار داشت که شاید همان مسجد بنیخداره بوده است؛<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=پرونده%3Aمساجد_صلی_فیها_رسول_الله.pdf&page=387 مساجد صلی فیها رسول الله، ص ۳۸۷]</ref> از جمله سید ابراهیم عیاشی معتقد است مسجد ثَنیَّةُ الوداع همان مسجد بنیخداره است و قرار گرفتن موقعیت مسجد ثنیة الوداع در داخل منازل بنیخداره را مؤید کلام خود آورده است.<ref>معالم المدینه المنوره، جزء۴، مجلد۲، ص150.</ref> امروزه کوه ثَنیَّةُ الوداع و آن مسجد هم در توسعه خیابانها از میان رفته است.<ref>معالم المدینه المنوره، جزء۴، مجلد۲، ص ۱۵۱</ref> <br />
<br />
برخی نوشتهاند که قبر نفس زکیه همان موقعیت مکانی منازل بنیخداره است،<ref>معالم المدینه المنوره، جزء۴، مجلد۲، ص150.</ref> همچنین [[سمهودی|سَمهُودی]] معتقد است مسجدی که در کنار قبر نفس زکیه وجود دارد مسجد بنیخداره نیست بلکه مسجدی است که قاضی حرمین محیالدین الحنبلی بنا نموده است.<ref>وفاء الوفاء، ج3، ص60.</ref><br />
<br />
برخی مورخان موقعیت جغرافیایی که ممکن است برای مسجد بنیخداره تصور نمود بدین شرح آوردهاند که از طرف شمال به خیابان عبدالغنی بن عبدالواحد مقدسی و از جنوب به خیابان ملک فیصل معروف به دائری اول و از شرق به خیابان سعید بن مسیب و از غرب به خیابان ابی بکر (که قبلا معروف به سلطانة) منتهی میشود.<ref>معالم المدینه المنوره، جزء۴، مجلد۲، ص ۱۵۱.</ref><br />
<br />
==گالری==<br />
<gallery mode="packed" heights="150"><br />
پرونده:ثنیة الوداع.PNG|تصویر مسجد ثنیة الوداع که برخی مورخان بر این باورند که مسجد ثنیة الوداع در موضع مسجد بنیخداره بنا شده است.<br />
پرونده:تصویر هوایی از موقعیت منازل بنی خداره.PNG|تصویر هوایی از خیابانهای که گفته شده موقعیت منازل بنیخداره را نشان میدهد.<br />
پرونده:زیرگذر مناخه.PNG|زیرگذر مَناخه از جهت شمال شهر مدینه که گفته شده بخشی از زیر گذر فعلی موقعیت منازل بنیخداره بوده است.<br />
</gallery><br />
<br />
==پانویس==<br />
{{پانویس}}<br />
<br />
==منابع==<br />
{{منابع}}<br />
*'''التعریف بما أَنست الهجرة من معالم دار الهجرة'''، جمال الدین محمد بن احمد المطری، به کوشش سیلمان الرحیلی، ریاض، دارة الملک عبدالعزیز، 1426ق.<br />
*'''تاريخ المدينة المنورة'''، اِبْنشَبّه،(م.262ه.)، به کوشش محمد شلتوت، [بیجا]،دار الفكر، [بیتا].<br />
*'''ساختار شهری مدینه و محلات قبائل در دوره نبوی'''، عبدالعزیز عبدالله بن ادریس و رسول جعفریان، مجله میقات، دوره 4، شماره 16، تیر 1375ش.<br />
*'''مدینه شناسی'''، محمدباقر نجفی، تهران، مشعر، 1386ش.<br />
*'''مساجد صلی فیها رسول الله فی الحرمین الشریفین و الجزیرة العربیة'''، سید ضیاء الدین بن محمد بن مقبول عطار، جده، کنوز المعرفة، 1434ق.<br />
*'''معالم المدینة المنوره بین العمارة و التاریخ'''، عبدالعزیز عبدالرحمن ابراهیم کعکی، بیروت، المؤسسه التاریخ العربی،1432ق.<br />
*'''وفاء الوفاء بأخبار دار المصطفى'''،نورالدين أبوالحسن السمهودی، بيروت، دار الكتب العلمية، 1419ق.<br />
[[رده: مسجدهای مدینه]]</div>M.kohsarihttps://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A8%D9%86%DB%8C_%D8%AE%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D9%87&diff=55778مسجد بنی خداره2023-11-29T10:41:20Z<p>M.kohsari: /* گالری */</p>
<hr />
<div>{{جعبه اطلاعات بنا<br />
| عنوان = مسجد بنیخُداره <br />
| تصویر = <br />
| اندازه تصویر = <br />
| پیوند تصویر = <br />
| توضیح تصویر = <br />
| نامهای دیگر = <br />
| مکان = <br />
| کاربری = مسجد<br />
| بزرگداشت نزد = <br />
| وابسته به دین/مذهب = <br />
| باورها = <br />
| آیینها = <br />
| احکام = <br />
| زیارت کنندگان = <br />
| بازدیدکنندگان = <br />
| زمان پایهگذاری = صدر اسلام<br />
| بنیانگذار = <br />
| رویدادها = نمازخواندن پیامبر، پیامبر سر خود را تراشیدند<br />
| بازسازیها = <br />
| بازسازی کنندگان = <br />
| بخشهای از میان رفته = <br />
| ویژگیهای تاریخی = <br />
| متولیان = منازل بنیخُداره برادران بنی خدرة بن حارث خزرجی<br />
| مساحت = <br />
| طول = <br />
| عرض = <br />
| ارتفاع = <br />
| وضعیت بنا = ناموجود<br />
| گنجایش = <br />
| امکانات = <br />
| بخشهای بنا = <br />
| معمار = <br />
| سبک = <br />
| ویژگیها = <br />
| گنبدها = <br />
| منارهها = <br />
| درها = <br />
| رواقها = <br />
| صحنها = <br />
| ایوانها = <br />
| گرداننده = <br />
| نهاد وابسته = <br />
| نهاد نگهدارنده = <br />
| مدیر = <br />
| روحانی = <br />
| نهادهای زیر مجموعه = <br />
| ثبت در = <br />
| شماره ثبت = <br />
| تاریخ ثبت = <br />
| وبگاه = <br />
| عرض جغرافیایی = <br />
| طول جغرافیایی = <br />
}}<br />
'''مسجد بنیخُداره''' یکی از مساجد [[مدینه]] بوده که پیامبر(ص) در آن نماز خوانده و سر خود را در آن محل تراشیده است. گفته شده بنیخُداره برادران بنی خدره بن حارث خزرجی هستند و منازلشان در شمال بازار مدینه نزدیک ثَنیَّةُ الوداع قرار داشته است. گفته شده که امروزه دیگر اثری از این مسجد وجود ندارد. برخی نوشتهاند که تا پیش از ساخت زیرگذر مَنَاخَة، مسجدی با بنای سفیدکاری شده در تپهای در [[ثنیه الوداع|ثنیة الوداع]] در ابتدای خیابان سلطانه قرار داشت شاید همان مسجد بنیخُداره بوده است.<br />
<br />
==جایگاه==<br />
مسجد بنیخُداره یکی از مساجد مدینه بوده که پیامبر(ص) در آن نماز خوانده و سر خود را در آن محل تراشیده است.<ref>تاريخ المدينة المنورة، ج1، ص60؛ معالم المدینه المنوره، جزء۴، مجلد۲، ص 146.</ref> [[ابن شبه|اِبن شَبّه]] مورخ قرن دوم هجری قمری گفته است که پیامبر خدا(ص) دست خود را بر روی سنگی که در کنار دیوار سعد بن عباده بود قرار داد و سپس در مسجد بنیخُداره نماز خواند.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=پرونده%3Aمساجد_صلی_فیها_رسول_الله.pdf&page=387 مساجد صلی فیها رسول الله، ص ۳۸۷]</ref> همچنین وی روایتی از هشام بن عمرو نقل میکند که مسجد بنیخُداره را جزء مساجدی آورده که پیامبر(ص) در آن نماز خوانده است.<ref>تاريخ المدينة المنورة، ج1، ص64.</ref> گفته شده بنیخُداره به برادران بنیخدرة بن حارث خزرجی گویند که منازلشان در شمال بازار مدینه نزدیک ثَنیَّةُ الوداع قرار داشته است.<ref>معالم المدینه المنوره، جزء۴، مجلد۲، ص146.</ref> سَمهُودی این مسجد را جزء مساجدی برشمرده که دارای آثار و جایگاهی در شهر مدینه داشته است.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=پرونده%3Aمساجد_صلی_فیها_رسول_الله.pdf&page=387 مساجد صلی فیها رسول الله، ص ۳۸۷]</ref> امروزه مسجد بنیخُداره از بین رفته است.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=پرونده%3Aمساجد_صلی_فیها_رسول_الله.pdf&page=387 مساجد صلی فیها رسول الله، ص ۳۸۷]</ref> همچنین برخی مسجد بنیخُداره را جزء آثاری دانستهاند که تا قبل از سال 1999 میلادی اثری از آنها باقی نمانده است.<ref>مدینه شناسی، ص27.</ref> <br />
<br />
==موقعیت جغرافیایی==<br />
[[جمال الدین مطری|جمالالدین مطری]] در کتاب [[التعریف بما أنست الهجرة (کتاب)|التعریف]] یادآور میشود که منازل بنیخُداره در جنوب محله بنیساعده در نزدیکی دژی است که در جرار سعد قرار دارند.{{یادداشت|خانهای که معروف به جرار سعد(سعد بن عباده) بود و در آنجا مجموعهای از کوزهها پُر از آب میشد تا مردم از آن آب بنوشند و در آن زمان جرار سعد به عنوان مسیری نزدیک بازار شهر بوده است و .}}<ref>التعریف، ص216.</ref> <br />
<br />
در مقاله «ساختار شهری مدینه» به نقل از عجیمی گفته شده مسجدی که در سمت شامی بازار مدینه، نزدیک سقیفه بنیساعده است و سقیفه که امروز معروف است در یک مثلثی در باغی است که در سر خیابان السحیمی از سمت غرب قرار دارد، مسجد بنیخُدره است، اما نگارنده مقاله نظر درست را در این میداند که مقصود از مسجد، مسجد بنیخُداره است نه بنیخدره، زیرا وصفی که عجیمی آورده با مطلبی که درباره محله آنها گفته شد با مسجد بنیخُداره تطبیق میکند نه با مسجد بنیخدره.<ref>ساختار شهری مدینه،ص119.</ref><br />
<br />
برخی گمان کردهاند که تا پیش از ساخت زیرگذر مَنَاخَة، مسجدی با بنای سفیدکاری شده در تپهای در [[ثنیه الوداع]] در ابتدای خیابان سلطانة قرار داشت که شاید همان مسجد بنیخُداره بوده است؛<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=پرونده%3Aمساجد_صلی_فیها_رسول_الله.pdf&page=387 مساجد صلی فیها رسول الله، ص ۳۸۷]</ref> از جمله سید ابراهیم عیاشی معتقد است مسجد ثَنیَّةُ الوداع همان مسجد بنیخُداره است و قرار گرفتن موقعیت مسجد ثنیة الوداع در داخل منازل بنیخُداره را مؤید کلام خود آورده است.<ref>معالم المدینه المنوره، جزء۴، مجلد۲، ص150.</ref> امروزه کوه ثَنیَّةُ الوداع و آن مسجد هم در توسعه خیابانها از میان رفته است.<ref>معالم المدینه المنوره، جزء۴، مجلد۲، ص ۱۵۱</ref> <br />
<br />
برخی نوشتهاند که قبر نفس زکیه همان موقعیت مکانی منازل بنیخُداره است،<ref>معالم المدینه المنوره، جزء۴، مجلد۲، ص150.</ref> همچنین [[سمهودی|سَمهُودی]] معتقد است مسجدی که در کنار قبر نفس زکیه وجود دارد مسجد بنیخُداره نیست بلکه مسجدی است که قاضی حرمین محیالدین الحنبلی بنا نموده است.<ref>وفاء الوفاء، ج3، ص60.</ref><br />
<br />
برخی مورخان موقعیت جغرافیایی که ممکن است برای مسجد بنیخُداره تصور نمود بدین شرح آوردهاند که از طرف شمال به خیابان عبدالغنی بن عبدالواحد مقدسی و از جنوب به خیابان ملک فیصل معروف به دائری اول و از شرق به خیابان سعید بن مسیب و از غرب به خیابان ابی بکر (که قبلا معروف به سلطانة) منتهی میشود.<ref>معالم المدینه المنوره، جزء۴، مجلد۲، ص ۱۵۱.</ref><br />
<br />
==گالری==<br />
<gallery mode="packed" heights="150"><br />
پرونده:ثنیة الوداع.PNG|تصویر مسجد ثنیة الوداع که برخی مورخان بر این باورند که مسجد ثنیة الوداع در موضع مسجد بنیخُداره بنا شده است.<br />
پرونده:تصویر هوایی از موقعیت منازل بنی خداره.PNG|تصویر هوایی از خیابانهای که گفته شده موقعیت منازل بنیخُداره را نشان میدهد.<br />
پرونده:زیرگذر مناخه.PNG|زیرگذر مَناخه از جهت شمال شهر مدینه که گفته شده بخشی از زیر گذر فعلی موقعیت منازل بنیخُداره بوده است.<br />
</gallery><br />
<br />
==پانویس==<br />
{{پانویس}}<br />
<br />
==منابع==<br />
{{منابع}}<br />
*'''التعریف بما أَنست الهجرة من معالم دار الهجرة'''، جمال الدین محمد بن احمد المطری، به کوشش سیلمان الرحیلی، ریاض، دارة الملک عبدالعزیز، 1426ق.<br />
*'''تاريخ المدينة المنورة'''، اِبْنشَبّه،(م.262ه.)، به کوشش محمد شلتوت، [بیجا]،دار الفكر، [بیتا].<br />
*'''ساختار شهری مدینه و محلات قبائل در دوره نبوی'''، عبدالعزیز عبدالله بن ادریس و رسول جعفریان، مجله میقات، دوره 4، شماره 16، تیر 1375ش.<br />
*'''مدینه شناسی'''، محمدباقر نجفی، تهران، مشعر، 1386ش.<br />
*'''مساجد صلی فیها رسول الله فی الحرمین الشریفین و الجزیرة العربیة'''، سید ضیاء الدین بن محمد بن مقبول عطار، جده، کنوز المعرفة، 1434ق.<br />
*'''معالم المدینة المنوره بین العمارة و التاریخ'''، عبدالعزیز عبدالرحمن ابراهیم کعکی، بیروت، المؤسسه التاریخ العربی،1432ق.<br />
*'''وفاء الوفاء بأخبار دار المصطفى'''،نورالدين أبوالحسن السمهودی، بيروت، دار الكتب العلمية، 1419ق.<br />
[[رده: مسجدهای مدینه]]</div>M.kohsarihttps://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A8%D9%86%DB%8C_%D8%AE%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D9%87&diff=55777مسجد بنی خداره2023-11-29T10:40:09Z<p>M.kohsari: /* گالری */</p>
<hr />
<div>{{جعبه اطلاعات بنا<br />
| عنوان = مسجد بنیخُداره <br />
| تصویر = <br />
| اندازه تصویر = <br />
| پیوند تصویر = <br />
| توضیح تصویر = <br />
| نامهای دیگر = <br />
| مکان = <br />
| کاربری = مسجد<br />
| بزرگداشت نزد = <br />
| وابسته به دین/مذهب = <br />
| باورها = <br />
| آیینها = <br />
| احکام = <br />
| زیارت کنندگان = <br />
| بازدیدکنندگان = <br />
| زمان پایهگذاری = صدر اسلام<br />
| بنیانگذار = <br />
| رویدادها = نمازخواندن پیامبر، پیامبر سر خود را تراشیدند<br />
| بازسازیها = <br />
| بازسازی کنندگان = <br />
| بخشهای از میان رفته = <br />
| ویژگیهای تاریخی = <br />
| متولیان = منازل بنیخُداره برادران بنی خدرة بن حارث خزرجی<br />
| مساحت = <br />
| طول = <br />
| عرض = <br />
| ارتفاع = <br />
| وضعیت بنا = ناموجود<br />
| گنجایش = <br />
| امکانات = <br />
| بخشهای بنا = <br />
| معمار = <br />
| سبک = <br />
| ویژگیها = <br />
| گنبدها = <br />
| منارهها = <br />
| درها = <br />
| رواقها = <br />
| صحنها = <br />
| ایوانها = <br />
| گرداننده = <br />
| نهاد وابسته = <br />
| نهاد نگهدارنده = <br />
| مدیر = <br />
| روحانی = <br />
| نهادهای زیر مجموعه = <br />
| ثبت در = <br />
| شماره ثبت = <br />
| تاریخ ثبت = <br />
| وبگاه = <br />
| عرض جغرافیایی = <br />
| طول جغرافیایی = <br />
}}<br />
'''مسجد بنیخُداره''' یکی از مساجد [[مدینه]] بوده که پیامبر(ص) در آن نماز خوانده و سر خود را در آن محل تراشیده است. گفته شده بنیخُداره برادران بنی خدره بن حارث خزرجی هستند و منازلشان در شمال بازار مدینه نزدیک ثَنیَّةُ الوداع قرار داشته است. گفته شده که امروزه دیگر اثری از این مسجد وجود ندارد. برخی نوشتهاند که تا پیش از ساخت زیرگذر مَنَاخَة، مسجدی با بنای سفیدکاری شده در تپهای در [[ثنیه الوداع|ثنیة الوداع]] در ابتدای خیابان سلطانه قرار داشت شاید همان مسجد بنیخُداره بوده است.<br />
<br />
==جایگاه==<br />
مسجد بنیخُداره یکی از مساجد مدینه بوده که پیامبر(ص) در آن نماز خوانده و سر خود را در آن محل تراشیده است.<ref>تاريخ المدينة المنورة، ج1، ص60؛ معالم المدینه المنوره، جزء۴، مجلد۲، ص 146.</ref> [[ابن شبه|اِبن شَبّه]] مورخ قرن دوم هجری قمری گفته است که پیامبر خدا(ص) دست خود را بر روی سنگی که در کنار دیوار سعد بن عباده بود قرار داد و سپس در مسجد بنیخُداره نماز خواند.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=پرونده%3Aمساجد_صلی_فیها_رسول_الله.pdf&page=387 مساجد صلی فیها رسول الله، ص ۳۸۷]</ref> همچنین وی روایتی از هشام بن عمرو نقل میکند که مسجد بنیخُداره را جزء مساجدی آورده که پیامبر(ص) در آن نماز خوانده است.<ref>تاريخ المدينة المنورة، ج1، ص64.</ref> گفته شده بنیخُداره به برادران بنیخدرة بن حارث خزرجی گویند که منازلشان در شمال بازار مدینه نزدیک ثَنیَّةُ الوداع قرار داشته است.<ref>معالم المدینه المنوره، جزء۴، مجلد۲، ص146.</ref> سَمهُودی این مسجد را جزء مساجدی برشمرده که دارای آثار و جایگاهی در شهر مدینه داشته است.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=پرونده%3Aمساجد_صلی_فیها_رسول_الله.pdf&page=387 مساجد صلی فیها رسول الله، ص ۳۸۷]</ref> امروزه مسجد بنیخُداره از بین رفته است.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=پرونده%3Aمساجد_صلی_فیها_رسول_الله.pdf&page=387 مساجد صلی فیها رسول الله، ص ۳۸۷]</ref> همچنین برخی مسجد بنیخُداره را جزء آثاری دانستهاند که تا قبل از سال 1999 میلادی اثری از آنها باقی نمانده است.<ref>مدینه شناسی، ص27.</ref> <br />
<br />
==موقعیت جغرافیایی==<br />
[[جمال الدین مطری|جمالالدین مطری]] در کتاب [[التعریف بما أنست الهجرة (کتاب)|التعریف]] یادآور میشود که منازل بنیخُداره در جنوب محله بنیساعده در نزدیکی دژی است که در جرار سعد قرار دارند.{{یادداشت|خانهای که معروف به جرار سعد(سعد بن عباده) بود و در آنجا مجموعهای از کوزهها پُر از آب میشد تا مردم از آن آب بنوشند و در آن زمان جرار سعد به عنوان مسیری نزدیک بازار شهر بوده است و .}}<ref>التعریف، ص216.</ref> <br />
<br />
در مقاله «ساختار شهری مدینه» به نقل از عجیمی گفته شده مسجدی که در سمت شامی بازار مدینه، نزدیک سقیفه بنیساعده است و سقیفه که امروز معروف است در یک مثلثی در باغی است که در سر خیابان السحیمی از سمت غرب قرار دارد، مسجد بنیخُدره است، اما نگارنده مقاله نظر درست را در این میداند که مقصود از مسجد، مسجد بنیخُداره است نه بنیخدره، زیرا وصفی که عجیمی آورده با مطلبی که درباره محله آنها گفته شد با مسجد بنیخُداره تطبیق میکند نه با مسجد بنیخدره.<ref>ساختار شهری مدینه،ص119.</ref><br />
<br />
برخی گمان کردهاند که تا پیش از ساخت زیرگذر مَنَاخَة، مسجدی با بنای سفیدکاری شده در تپهای در [[ثنیه الوداع]] در ابتدای خیابان سلطانة قرار داشت که شاید همان مسجد بنیخُداره بوده است؛<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=پرونده%3Aمساجد_صلی_فیها_رسول_الله.pdf&page=387 مساجد صلی فیها رسول الله، ص ۳۸۷]</ref> از جمله سید ابراهیم عیاشی معتقد است مسجد ثَنیَّةُ الوداع همان مسجد بنیخُداره است و قرار گرفتن موقعیت مسجد ثنیة الوداع در داخل منازل بنیخُداره را مؤید کلام خود آورده است.<ref>معالم المدینه المنوره، جزء۴، مجلد۲، ص150.</ref> امروزه کوه ثَنیَّةُ الوداع و آن مسجد هم در توسعه خیابانها از میان رفته است.<ref>معالم المدینه المنوره، جزء۴، مجلد۲، ص ۱۵۱</ref> <br />
<br />
برخی نوشتهاند که قبر نفس زکیه همان موقعیت مکانی منازل بنیخُداره است،<ref>معالم المدینه المنوره، جزء۴، مجلد۲، ص150.</ref> همچنین [[سمهودی|سَمهُودی]] معتقد است مسجدی که در کنار قبر نفس زکیه وجود دارد مسجد بنیخُداره نیست بلکه مسجدی است که قاضی حرمین محیالدین الحنبلی بنا نموده است.<ref>وفاء الوفاء، ج3، ص60.</ref><br />
<br />
برخی مورخان موقعیت جغرافیایی که ممکن است برای مسجد بنیخُداره تصور نمود بدین شرح آوردهاند که از طرف شمال به خیابان عبدالغنی بن عبدالواحد مقدسی و از جنوب به خیابان ملک فیصل معروف به دائری اول و از شرق به خیابان سعید بن مسیب و از غرب به خیابان ابی بکر (که قبلا معروف به سلطانة) منتهی میشود.<ref>معالم المدینه المنوره، جزء۴، مجلد۲، ص ۱۵۱.</ref><br />
<br />
==گالری==<br />
<gallery mode="packed" heights="150"><br />
پرونده:ثنیة الوداع.PNG|تصویر مسجد ثنیة الوداع که برخی مورخان بر این باورند که مسجد ثنیة الوداع در موضع مسجد بنی خداره بنا شده است.<br />
پرونده:تصویر هوایی از موقعیت منازل بنی خداره.PNG|تصویر هوایی از خیابانهای که گفته شده موقعیت منازل بنی خداره را نشان میدهد.<br />
پرونده:زیرگذر مناخه.PNG|زیرگذر مَناخه از جهت شمال شهر مدینه که گفته شده بخشی از زیر گذر فعلی موقعیت منازل بنی خداره بوده است.<br />
</gallery><br />
<br />
==پانویس==<br />
{{پانویس}}<br />
<br />
==منابع==<br />
{{منابع}}<br />
*'''التعریف بما أَنست الهجرة من معالم دار الهجرة'''، جمال الدین محمد بن احمد المطری، به کوشش سیلمان الرحیلی، ریاض، دارة الملک عبدالعزیز، 1426ق.<br />
*'''تاريخ المدينة المنورة'''، اِبْنشَبّه،(م.262ه.)، به کوشش محمد شلتوت، [بیجا]،دار الفكر، [بیتا].<br />
*'''ساختار شهری مدینه و محلات قبائل در دوره نبوی'''، عبدالعزیز عبدالله بن ادریس و رسول جعفریان، مجله میقات، دوره 4، شماره 16، تیر 1375ش.<br />
*'''مدینه شناسی'''، محمدباقر نجفی، تهران، مشعر، 1386ش.<br />
*'''مساجد صلی فیها رسول الله فی الحرمین الشریفین و الجزیرة العربیة'''، سید ضیاء الدین بن محمد بن مقبول عطار، جده، کنوز المعرفة، 1434ق.<br />
*'''معالم المدینة المنوره بین العمارة و التاریخ'''، عبدالعزیز عبدالرحمن ابراهیم کعکی، بیروت، المؤسسه التاریخ العربی،1432ق.<br />
*'''وفاء الوفاء بأخبار دار المصطفى'''،نورالدين أبوالحسن السمهودی، بيروت، دار الكتب العلمية، 1419ق.<br />
[[رده: مسجدهای مدینه]]</div>M.kohsarihttps://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A8%D9%86%DB%8C_%D8%AE%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D9%87&diff=55776مسجد بنی خداره2023-11-29T10:38:59Z<p>M.kohsari: /* موقعیت جغرافیایی */</p>
<hr />
<div>{{جعبه اطلاعات بنا<br />
| عنوان = مسجد بنیخُداره <br />
| تصویر = <br />
| اندازه تصویر = <br />
| پیوند تصویر = <br />
| توضیح تصویر = <br />
| نامهای دیگر = <br />
| مکان = <br />
| کاربری = مسجد<br />
| بزرگداشت نزد = <br />
| وابسته به دین/مذهب = <br />
| باورها = <br />
| آیینها = <br />
| احکام = <br />
| زیارت کنندگان = <br />
| بازدیدکنندگان = <br />
| زمان پایهگذاری = صدر اسلام<br />
| بنیانگذار = <br />
| رویدادها = نمازخواندن پیامبر، پیامبر سر خود را تراشیدند<br />
| بازسازیها = <br />
| بازسازی کنندگان = <br />
| بخشهای از میان رفته = <br />
| ویژگیهای تاریخی = <br />
| متولیان = منازل بنیخُداره برادران بنی خدرة بن حارث خزرجی<br />
| مساحت = <br />
| طول = <br />
| عرض = <br />
| ارتفاع = <br />
| وضعیت بنا = ناموجود<br />
| گنجایش = <br />
| امکانات = <br />
| بخشهای بنا = <br />
| معمار = <br />
| سبک = <br />
| ویژگیها = <br />
| گنبدها = <br />
| منارهها = <br />
| درها = <br />
| رواقها = <br />
| صحنها = <br />
| ایوانها = <br />
| گرداننده = <br />
| نهاد وابسته = <br />
| نهاد نگهدارنده = <br />
| مدیر = <br />
| روحانی = <br />
| نهادهای زیر مجموعه = <br />
| ثبت در = <br />
| شماره ثبت = <br />
| تاریخ ثبت = <br />
| وبگاه = <br />
| عرض جغرافیایی = <br />
| طول جغرافیایی = <br />
}}<br />
'''مسجد بنیخُداره''' یکی از مساجد [[مدینه]] بوده که پیامبر(ص) در آن نماز خوانده و سر خود را در آن محل تراشیده است. گفته شده بنیخُداره برادران بنی خدره بن حارث خزرجی هستند و منازلشان در شمال بازار مدینه نزدیک ثَنیَّةُ الوداع قرار داشته است. گفته شده که امروزه دیگر اثری از این مسجد وجود ندارد. برخی نوشتهاند که تا پیش از ساخت زیرگذر مَنَاخَة، مسجدی با بنای سفیدکاری شده در تپهای در [[ثنیه الوداع|ثنیة الوداع]] در ابتدای خیابان سلطانه قرار داشت شاید همان مسجد بنیخُداره بوده است.<br />
<br />
==جایگاه==<br />
مسجد بنیخُداره یکی از مساجد مدینه بوده که پیامبر(ص) در آن نماز خوانده و سر خود را در آن محل تراشیده است.<ref>تاريخ المدينة المنورة، ج1، ص60؛ معالم المدینه المنوره، جزء۴، مجلد۲، ص 146.</ref> [[ابن شبه|اِبن شَبّه]] مورخ قرن دوم هجری قمری گفته است که پیامبر خدا(ص) دست خود را بر روی سنگی که در کنار دیوار سعد بن عباده بود قرار داد و سپس در مسجد بنیخُداره نماز خواند.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=پرونده%3Aمساجد_صلی_فیها_رسول_الله.pdf&page=387 مساجد صلی فیها رسول الله، ص ۳۸۷]</ref> همچنین وی روایتی از هشام بن عمرو نقل میکند که مسجد بنیخُداره را جزء مساجدی آورده که پیامبر(ص) در آن نماز خوانده است.<ref>تاريخ المدينة المنورة، ج1، ص64.</ref> گفته شده بنیخُداره به برادران بنیخدرة بن حارث خزرجی گویند که منازلشان در شمال بازار مدینه نزدیک ثَنیَّةُ الوداع قرار داشته است.<ref>معالم المدینه المنوره، جزء۴، مجلد۲، ص146.</ref> سَمهُودی این مسجد را جزء مساجدی برشمرده که دارای آثار و جایگاهی در شهر مدینه داشته است.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=پرونده%3Aمساجد_صلی_فیها_رسول_الله.pdf&page=387 مساجد صلی فیها رسول الله، ص ۳۸۷]</ref> امروزه مسجد بنیخُداره از بین رفته است.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=پرونده%3Aمساجد_صلی_فیها_رسول_الله.pdf&page=387 مساجد صلی فیها رسول الله، ص ۳۸۷]</ref> همچنین برخی مسجد بنیخُداره را جزء آثاری دانستهاند که تا قبل از سال 1999 میلادی اثری از آنها باقی نمانده است.<ref>مدینه شناسی، ص27.</ref> <br />
<br />
==موقعیت جغرافیایی==<br />
[[جمال الدین مطری|جمالالدین مطری]] در کتاب [[التعریف بما أنست الهجرة (کتاب)|التعریف]] یادآور میشود که منازل بنیخُداره در جنوب محله بنیساعده در نزدیکی دژی است که در جرار سعد قرار دارند.{{یادداشت|خانهای که معروف به جرار سعد(سعد بن عباده) بود و در آنجا مجموعهای از کوزهها پُر از آب میشد تا مردم از آن آب بنوشند و در آن زمان جرار سعد به عنوان مسیری نزدیک بازار شهر بوده است و .}}<ref>التعریف، ص216.</ref> <br />
<br />
در مقاله «ساختار شهری مدینه» به نقل از عجیمی گفته شده مسجدی که در سمت شامی بازار مدینه، نزدیک سقیفه بنیساعده است و سقیفه که امروز معروف است در یک مثلثی در باغی است که در سر خیابان السحیمی از سمت غرب قرار دارد، مسجد بنیخُدره است، اما نگارنده مقاله نظر درست را در این میداند که مقصود از مسجد، مسجد بنیخُداره است نه بنیخدره، زیرا وصفی که عجیمی آورده با مطلبی که درباره محله آنها گفته شد با مسجد بنیخُداره تطبیق میکند نه با مسجد بنیخدره.<ref>ساختار شهری مدینه،ص119.</ref><br />
<br />
برخی گمان کردهاند که تا پیش از ساخت زیرگذر مَنَاخَة، مسجدی با بنای سفیدکاری شده در تپهای در [[ثنیه الوداع]] در ابتدای خیابان سلطانة قرار داشت که شاید همان مسجد بنیخُداره بوده است؛<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=پرونده%3Aمساجد_صلی_فیها_رسول_الله.pdf&page=387 مساجد صلی فیها رسول الله، ص ۳۸۷]</ref> از جمله سید ابراهیم عیاشی معتقد است مسجد ثَنیَّةُ الوداع همان مسجد بنیخُداره است و قرار گرفتن موقعیت مسجد ثنیة الوداع در داخل منازل بنیخُداره را مؤید کلام خود آورده است.<ref>معالم المدینه المنوره، جزء۴، مجلد۲، ص150.</ref> امروزه کوه ثَنیَّةُ الوداع و آن مسجد هم در توسعه خیابانها از میان رفته است.<ref>معالم المدینه المنوره، جزء۴، مجلد۲، ص ۱۵۱</ref> <br />
<br />
برخی نوشتهاند که قبر نفس زکیه همان موقعیت مکانی منازل بنیخُداره است،<ref>معالم المدینه المنوره، جزء۴، مجلد۲، ص150.</ref> همچنین [[سمهودی|سَمهُودی]] معتقد است مسجدی که در کنار قبر نفس زکیه وجود دارد مسجد بنیخُداره نیست بلکه مسجدی است که قاضی حرمین محیالدین الحنبلی بنا نموده است.<ref>وفاء الوفاء، ج3، ص60.</ref><br />
<br />
برخی مورخان موقعیت جغرافیایی که ممکن است برای مسجد بنیخُداره تصور نمود بدین شرح آوردهاند که از طرف شمال به خیابان عبدالغنی بن عبدالواحد مقدسی و از جنوب به خیابان ملک فیصل معروف به دائری اول و از شرق به خیابان سعید بن مسیب و از غرب به خیابان ابی بکر (که قبلا معروف به سلطانة) منتهی میشود.<ref>معالم المدینه المنوره، جزء۴، مجلد۲، ص ۱۵۱.</ref><br />
<br />
==گالری==<br />
<gallery mode="packed" heights="150"><br />
پرونده:ثنیة الوداع.PNG|تصویر مسجد ثنیة الوداع که برخی مورخان بر این باورند که مسجد ثنیة الوداع در موضع مسجد بنی خداره بنا شده است.<br />
پرونده:تصویر هوایی از موقعیت منازل بنی خداره.PNG|تصویر هوایی از خیابانهای که گفته شده موقعیت منازل بنی خداره را نشان میدهد.<br />
پرونده:زیرگذر مناخه.PNG|زیرگذر مناخه از جهت شمال شهر مدینه که گفته شده بخشی از زیر گذر فعلی موقعیت منازل بنی خداره بوده است.<br />
</gallery><br />
<br />
==پانویس==<br />
{{پانویس}}<br />
<br />
==منابع==<br />
{{منابع}}<br />
*'''التعریف بما أَنست الهجرة من معالم دار الهجرة'''، جمال الدین محمد بن احمد المطری، به کوشش سیلمان الرحیلی، ریاض، دارة الملک عبدالعزیز، 1426ق.<br />
*'''تاريخ المدينة المنورة'''، اِبْنشَبّه،(م.262ه.)، به کوشش محمد شلتوت، [بیجا]،دار الفكر، [بیتا].<br />
*'''ساختار شهری مدینه و محلات قبائل در دوره نبوی'''، عبدالعزیز عبدالله بن ادریس و رسول جعفریان، مجله میقات، دوره 4، شماره 16، تیر 1375ش.<br />
*'''مدینه شناسی'''، محمدباقر نجفی، تهران، مشعر، 1386ش.<br />
*'''مساجد صلی فیها رسول الله فی الحرمین الشریفین و الجزیرة العربیة'''، سید ضیاء الدین بن محمد بن مقبول عطار، جده، کنوز المعرفة، 1434ق.<br />
*'''معالم المدینة المنوره بین العمارة و التاریخ'''، عبدالعزیز عبدالرحمن ابراهیم کعکی، بیروت، المؤسسه التاریخ العربی،1432ق.<br />
*'''وفاء الوفاء بأخبار دار المصطفى'''،نورالدين أبوالحسن السمهودی، بيروت، دار الكتب العلمية، 1419ق.<br />
[[رده: مسجدهای مدینه]]</div>M.kohsari