https://wikihaj.com/api.php?action=feedcontributions&feedformat=atom&user=Sajjaddویکی حج - مشارکتهای کاربر [fa]2026-08-10T02:49:38Zمشارکتهای کاربرMediaWiki 1.43.0https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D8%B2%D8%A7%D8%B1_%D8%AF%D8%AE%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D8%B1%D8%B3%D9%88%D9%84_%D8%AE%D8%AF%D8%A7&diff=24736مزار دختران رسول خدا2019-09-26T06:45:11Z<p>Sajjadd: تغییرمسیر به حرم دختران رسول خدا(ص)</p>
<hr />
<div>#تغییر_مسیر [[حرم دختران رسول خدا(ص)]]</div>Sajjaddhttps://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D8%B2%D8%A7%D8%B1_%D8%AF%D8%AE%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D8%B1%D8%B3%D9%88%D9%84_%D8%AE%D8%AF%D8%A7(%D8%B5)&diff=24735مزار دختران رسول خدا(ص)2019-09-26T06:44:56Z<p>Sajjadd: تغییرمسیر به حرم دختران رسول خدا(ص)</p>
<hr />
<div>#تغییر_مسیر [[حرم دختران رسول خدا(ص)]]</div>Sajjaddhttps://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D8%B2%D8%A7%D8%B1_%D8%AF%D8%AE%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D8%B1%D8%B3%D9%88%D9%84_%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87&diff=24734مزار دختران رسول الله2019-09-26T06:44:36Z<p>Sajjadd: تغییرمسیر به حرم دختران رسول الله(ص)</p>
<hr />
<div>#تغییر_مسیر [[حرم دختران رسول الله(ص)]]</div>Sajjaddhttps://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D8%B2%D8%A7%D8%B1_%D9%87%D9%85%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D8%B1%D8%B3%D9%88%D9%84_%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87&diff=24733مزار همسران رسول الله2019-09-26T06:43:50Z<p>Sajjadd: تغییرمسیر به حرم همسران رسول خدا(ص)</p>
<hr />
<div>#تغییر_مسیر [[حرم همسران رسول خدا(ص)]]</div>Sajjaddhttps://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D8%B2%D8%A7%D8%B1_%D9%87%D9%85%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D8%B1%D8%B3%D9%88%D9%84_%D8%AE%D8%AF%D8%A7&diff=24732مزار همسران رسول خدا2019-09-26T06:43:34Z<p>Sajjadd: تغییرمسیر به حرم همسران رسول خدا(ص)</p>
<hr />
<div>#تغییر_مسیر [[حرم همسران رسول خدا(ص)]]</div>Sajjaddhttps://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D8%B2%D8%A7%D8%B1_%D9%87%D9%85%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D8%B1%D8%B3%D9%88%D9%84_%D8%AE%D8%AF%D8%A7(%D8%B5)&diff=24731مزار همسران رسول خدا(ص)2019-09-26T06:43:16Z<p>Sajjadd: تغییرمسیر به حرم همسران رسول خدا(ص)</p>
<hr />
<div>#تغییر_مسیر [[حرم همسران رسول خدا(ص)]]</div>Sajjaddhttps://wikihaj.com/index.php?title=%D9%86%D8%A8%D8%B1%D8%AF_%D8%A8%D9%86%DB%8C_%D9%86%D8%B6%DB%8C%D8%B1&diff=24288نبرد بنی نضیر2019-09-20T14:55:21Z<p>Sajjadd: تغییرمسیر به جنگ بنینضیر</p>
<hr />
<div>#تغییر_مسیر [[جنگ بنینضیر]]</div>Sajjaddhttps://wikihaj.com/index.php?title=%D9%86%D8%A8%D8%B1%D8%AF_%D8%A8%D9%86%DB%8C_%D9%82%D8%B1%DB%8C%D8%B8%D9%87&diff=24287نبرد بنی قریظه2019-09-20T14:54:42Z<p>Sajjadd: تغییرمسیر به جنگ بنیقریظه</p>
<hr />
<div>#تغییر_مسیر [[جنگ بنیقریظه]]</div>Sajjaddhttps://wikihaj.com/index.php?title=%D9%86%D8%A8%D8%B1%D8%AF_%D8%A8%D9%86%DB%8C%E2%80%8C%D9%82%D8%B1%DB%8C%D8%B8%D9%87&diff=24286نبرد بنیقریظه2019-09-20T14:54:28Z<p>Sajjadd: تغییرمسیر به جنگ بنیقریظه</p>
<hr />
<div>#تغییر_مسیر [[جنگ بنیقریظه]]</div>Sajjaddhttps://wikihaj.com/index.php?title=%D9%86%D8%A8%D8%B1%D8%AF_%D8%A8%D9%86%DB%8C%E2%80%8C%D9%86%D8%B6%DB%8C%D8%B1&diff=24285نبرد بنینضیر2019-09-20T14:54:01Z<p>Sajjadd: تغییرمسیر به غزوه بنینضیر</p>
<hr />
<div>#تغییر_مسیر [[غزوه بنینضیر]]</div>Sajjaddhttps://wikihaj.com/index.php?title=%D9%86%D8%A8%D8%B1%D8%AF_%D8%A8%D9%86%DB%8C_%D9%82%DB%8C%D9%86%D9%82%D8%A7%D8%B9&diff=24284نبرد بنی قینقاع2019-09-20T14:53:40Z<p>Sajjadd: تغییرمسیر به جنگ بنیقینقاع</p>
<hr />
<div>#تغییر_مسیر [[جنگ بنیقینقاع]]</div>Sajjaddhttps://wikihaj.com/index.php?title=%D9%86%D8%A8%D8%B1%D8%AF_%D8%A8%D9%86%DB%8C%E2%80%8C%D9%82%DB%8C%D9%86%D9%82%D8%A7%D8%B9&diff=24283نبرد بنیقینقاع2019-09-20T14:53:17Z<p>Sajjadd: تغییرمسیر به جنگ بنیقینقاع</p>
<hr />
<div>#تغییر_مسیر [[جنگ بنیقینقاع]]</div>Sajjaddhttps://wikihaj.com/index.php?title=%D8%BA%D8%B2%D9%88%D9%87_%D8%A8%D9%86%DB%8C_%D9%82%DB%8C%D9%86%D9%82%D8%A7%D8%B9&diff=24282غزوه بنی قینقاع2019-09-20T14:53:05Z<p>Sajjadd: تغییرمسیر به جنگ بنیقینقاع</p>
<hr />
<div>#تغییر_مسیر [[جنگ بنیقینقاع]]</div>Sajjaddhttps://wikihaj.com/index.php?title=%D8%BA%D8%B2%D9%88%D9%87_%D8%A8%D9%86%DB%8C%E2%80%8C%D9%82%DB%8C%D9%86%D9%82%D8%A7%D8%B9&diff=24281غزوه بنیقینقاع2019-09-20T14:52:47Z<p>Sajjadd: تغییرمسیر به جنگ بنیقینقاع</p>
<hr />
<div>#تغییر_مسیر [[جنگ بنیقینقاع]]</div>Sajjaddhttps://wikihaj.com/index.php?title=%D8%AC%D9%86%DA%AF_%D8%A8%D9%86%DB%8C_%D9%82%DB%8C%D9%86%D9%82%D8%A7%D8%B9&diff=24280جنگ بنی قینقاع2019-09-20T14:52:35Z<p>Sajjadd: تغییرمسیر به جنگ بنیقینقاع</p>
<hr />
<div>#تغییر_مسیر [[جنگ بنیقینقاع]]</div>Sajjaddhttps://wikihaj.com/index.php?title=%D8%AC%D9%86%DA%AF_%D8%A8%D9%86%DB%8C%E2%80%8C%D9%82%DB%8C%D9%86%D9%82%D8%A7%D8%B9&diff=24279جنگ بنیقینقاع2019-09-20T14:52:23Z<p>Sajjadd: صفحهای تازه حاوی «'''غزوه بنیقینقاع''' نام نبردی است که بین قبیله بنیقینقاع از یهودیان سا...» ایجاد کرد</p>
<hr />
<div>'''غزوه بنیقینقاع''' نام نبردی است که بین [[قبیله بنیقینقاع]] از [[یهودیان]] ساکن [[مدینه]] در سال دوم هجری و مسلمانان در گرفت.<br />
بنیقینقاع از شجاعترین یهودیان ساکن در مدینه بودند. با ورود [[پیامبر(ص)]] به مدینه حضرت با ایشان پیمان صلح بستند، اما در سال دوم هجری پیمان شکسته و اعلام جنگ کردند. بنیقینقاع پس از 15 روز محاصره و بدون درگیری و هیچ شرطی تسلیم شدند، و با وساطت [[عبدالله بن ابی]] همپیمان ایشان بعد از مذاکره با پیامبر(ص) به [[شام]] تبعید شدند.<br />
<br />
==زمینه شکلگیری جنگ==<br />
بنیقینقاع پس از [[نبرد بدر]] (2ق.) موقعیت پیامبر را که در برابر مخالفانش محکمتر شده بود، برنمیتابیدند. این سبب شد که آنها رفتارهایی از خود نشان دهند که حاکی از پیمانشکنی بود.<ref>المغازی، ج1، ص176.</ref> بهنظر میرسد بنیقینقاع با تکیه بر پشتوانه تاریخی خود در روابطشان با [[قبیله خزرج]]، موقعیت پیامبر را ضعیفتر از موقعیت خویش ارزیابی میکردند.<br />
<br />
احتمال پیمانشکنی بنیقینقاع، پیامبر را بر آن داشت تا آنها را در بازارشان گردآورد و با یادآوری علم آنها به [[نبوت]] خود<ref>المغازی، ج1، ص176؛ انساب الاشراف، ج1، ص371.</ref> از آنان بخواهد که به پیمان خویش وفادار مانند و از سرنوشت [[مشرکان قریش]] در [[جنگ بدر]] عبرت گیرند. در برابر، آنها در خطاب به رسول خدا، خود را غیر قابل مقایسه با [[مکیان]] دانستند و خویشتن را جنگجویانی خواندند که توانشان تنها با نبرد شناخته خواهد شد.<ref>الطبقات، ج2، ص28-29؛ الثقات، ج1، ص209؛ تاریخ الاسلام، ج2، ص146.</ref><br />
<br />
آماری که از جنگجویان بنیقینقاع گزارش شده، از توان چشمگیر آنان حکایت دارد. برخی منابع جنگجویان آنها را 700 تن دانستهاند که 400 تن از آنها زرهپوش بودند.<ref>المغازی، ج1، ص177.</ref>در گزارشی، بنیقینقاع از شجاعترین یهودیان بهشمار میآمدند.<ref>المغازی، ج1، ص177-178؛ عیون الاثر، ج1، ص344؛ الصحیح من سیرة النبی، ج6، ص58.</ref><br />
<br />
<br />
برخی منابع از سخنان پیامبر با بنیقینقاع پس از پیمانشکنی آنها اشاره دارند؛ اما از حادثهای که به پیمانشکنی یهود بنیقینقاع انجامید، گزارشی ندادهاند.<ref>المغازی، ج1، ص176؛ انساب الاشراف، ج1، ص371-372.</ref><br />
<br />
بر پایه گزارشی، آنها خون مسلمانی را در بازار بنیقینقاع ریختند که به دفاع از زن مسلمانی برخاسته بود که مورد آزار و تمسخر [[یهود]] قرار داشت.<ref>السیرة النبویه، ج2، ص561؛ تاریخ الاسلام، ج2، ص146.</ref> پس از آن، بنیقینقاع برخلاف مفاد عهدنامه که آنها را ملزم به پذیرش داوری پیامبر کرده بود،<ref>السیرة النبویه، ج2، ص349-350؛ عیون الاثر، ج1، ص228.</ref> در قلعههای خود سنگر گرفتند.<ref>المغازی، ج1، ص177؛ انساب الاشراف، ج1، ص372.</ref><br />
==شروع و نتیجه نبرد==<br />
به گزارشی، پس از نزول آیه 58 [[سوره انفال]] پیامبر برای نبرد با ایشان، قلعههای آنها را در نیمه [[شوال]] سال دوم ق. اندکی پس از پیروزی بدر، در محاصره گرفت.<ref>المغازی، ج1، ص177-180؛ تاریخ طبری، ج2، ص479-480.</ref><br />
<br />
بنیقینقاع پس از 15 روز محاصره و بدون هیچ شرطی تسلیم شدند. در مدت محاصره، هیچ برخورد نظامی از سوی بنیقینقاع صورت نگرفت. بهنظر میرسد که آنان بسیار زود از حمایت همپیمان خود، [[عبدالله بن ابی|عبدالله بن ابیّ خزرجی]]، ناامید شدند. پیامبر یکی از [[انصار]] را مامور بستن دستان مردان بنیقینقاع کرد. عبدالله بن ابیّ که به رغم وعده خود نتوانسته بود از آنان حمایت کند، خواست تا کوتاهی خود را با حفظ مال و جانشان جبران کند. از اینرو، شتابان خود را به پیامبر رسانید و مجدّانه از وی خواست از آنها درگذرد. پیامبر که آثار خشم در چهرهاش نمایان بود، برخلاف میل خود از کشتن آنها چشم پوشید و به آنها سه روز مهلت داد تا [[مدینه]] را ترک کنند و [[عبادة بن صامت]] را مامور تبعید آنها از مدینه کرد. البته بنا شد که اموال خود را تحویل دهند.<ref>المغازی، ج1، ص177-180؛ امتاع الاسماع، ج9، ص293.</ref><br />
<br />
عبدالله بن ابیّ که احساس کرد میتواند با درخواست خود حکم تبعید آنها را نیز لغو کند، به سوی خانه پیامبر رفت؛ اما با مخالفت [[عویم بن ساعده خزرجی|عُویم بن ساعده خزرجی]] روبهرو شد. اصرار ابن ابیّ به درگیری و زخمی شدنش انجامید. آنگاه بنیقینقاع با درک موقعیت، در ترک مدینه مصمم شدند.<ref>المغازی، ج1، ص176-180؛ الطبقات، ج2، ص29؛ تاریخ طبری، ج2، ص479-480.</ref><br />
<br />
برخی روایتهای تفسیری از نزول آیات 51-52 [[سوره مائده]] در شان عبدالله بن ابیّ و نقش وی در نبرد بنیقینقاع حکایت دارند.<ref>السیرة النبویه، ج2، ص563.</ref><br />
==غنائم==<br />
درباره غنیمتهای بنیقینقاع جزئیات فراوان گزارش نشده است. برخی گزارشها حکایت دارند که پیامبر از داراییهای منقولشان تنها تجهیزات رزمی را به غنیمت گرفت و پس از کنار نهادن خمس غنایم، آنها را میان مسلمانان بخش کرد و چند شمشیر، زره، نیزه و کمان برای خود برداشت.<ref>الطبقات، ج1، ص486-489؛ ترکة النبی، ص102؛ تاریخ طبری، ج2، ص481.</ref><br />
==مکان تبعید==<br />
<br />
بنیقینقاع پس از تبعید در مسیر حرکت به شمال، نخست به [[وادی القری]] در شمال [[مدینه]] در مسیر [[شام]] و سپس به سوی شام رفتند و آنجا در منطقه اَذرِعات مستقر شدند.<ref>المغازی، ج1، ص180؛ تاریخ الاسلام، ج2، ص148، 355.</ref><br />
==پیوند به بیرون==<br />
<br />
[http://lib.eshia.ir/23019/1/1984 بنی قینقاع، دانشنامه جهان اسلام، بنياد دائرة المعارف اسلامی.]<br />
<br />
[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/2439/نگرشی-کوتاه-بر-غزوه-بنی-قریظه میر شریفی، سیدعلی، نگرشی کوتاه بر غزوه بنی قریظه، مجله نور علم، مرداد 1364 - شماره 11 (7 صفحه - از 130 تا 136.).]<br />
==پانویس==<br />
{{پانویس}}<br />
<br />
==منابع==<br />
<br />
{{منابع}}<br />
<br />
{{دانشنامه<br />
<br />
| آدرس = http://phz.hajj.ir/422/7788<br />
<br />
| عنوان = بني قينقاع<br />
<br />
| نویسنده = مهران اسماعیلی<br />
<br />
}}<br />
*'''امتاع الاسماع''': المقریزی (درگذشت 845ق.)، به کوشش محمد عبدالحمید، بیروت، دار الکتب العلمیه، 1420ق.<br />
*'''انساب الاشراف''': البلاذری (درگذشت 279ق.)، به کوشش زکار و زرکلی، بیروت، دار الفکر، 1417ق.<br />
*'''تاریخ الاسلام و وفیات المشاهیر''': الذهبی (درگذشت 748ق.)، به کوشش عمر عبدالسلام، بیروت، دار الکتاب العربی، 1410ق.<br />
*'''تاریخ طبری (تاریخ الامم و الملوک)''': الطبری (درگذشت 310ق.)، به کوشش محمد ابوالفضل، بیروت، دار احیاء التراث العربی.<br />
*'''ترکة النبی(ص)''': حماد بن اسحق البغدادی (درگذشت 267ق.)، به کوشش اکرم ضیاء، 1404ق.<br />
*'''الثقات''': ابن حبان (درگذشت 354ق.)، الکتب الثقافیه، 1393ق.<br />
*'''السیرة النبویه''': ابن هشام (درگذشت 213/218ق.)، به کوشش محمد محیی الدین، مصر، مکتبة محمد علی صبیح و اولاده، 1383ق.<br />
*'''الصحیح من سیرة النبی(ص)''': جعفر مرتضی العاملی، بیروت، دار السیره، 1414ق.<br />
*'''عیون الاثر''': ابن سید الناس (درگذشت 734ق.)، بیروت، دار القلم، 1414ق.<br />
*'''المغازی''': الواقدی (درگذشت 207ق.)، به کوشش مارسدن جونس، بیروت، اعلمی، 1409ق.<br />
{{پایان}}<br />
{{غزوات پیامبر}}<br />
<br />
[[رده:غزوات پیامبر(ص)]]</div>Sajjaddhttps://wikihaj.com/index.php?title=%D8%A7%D9%84%DA%AF%D9%88:%D8%BA%D8%B2%D9%88%D8%A7%D8%AA_%D9%BE%DB%8C%D8%A7%D9%85%D8%A8%D8%B1&diff=24278الگو:غزوات پیامبر2019-09-20T14:50:07Z<p>Sajjadd: </p>
<hr />
<div>{{ناوبری جنگ<br />
|name = غزوات پیامبر<br />
|title =غزوات پیامبر<br />
|state = autocollapse<br />
<br />
|image = <br />
|group1 =2 هجری<br />
|list1=[[غزوه ابواء]] • [[غزوه بدر]] • [[جنگ بنیقینقاع|غزوه بنیقینقاع]] • [[غزوه قرقرة الکدر]] • [[غزوه سویق]] • [[غزوه بواط]]<br />
|group2 = 3 هجری<br />
|list2= [[غزوه غطفان]] • [[غزوه احد]] • [[غزوه بحران]] • [[غزوه حمراء الاسد]]<br />
|group3 =4 هجری<br />
|list3= [[جنگ بنینضیر|غزوه بنینضیر]] • [[غزوه ذات الرقاع]] • [[غزوه بدر الوعد]]<br />
|group4 =5 هجری<br />
|list4= [[غزوه خندق]] • [[جنگ بنیقریظه|غزوه بنیقریظه]] • [[غزوه دومة الجندل]]<br />
|group5 =6 هجری<br />
|list5= [[غزوه حدیبیه]] • [[غزوه بنی لیحان]] • [[غزوه ذی قرد]] • [[غزوه بنیمصطلق]]<br />
|group6 =7 هجری<br />
|list6= [[غزوه خیبر]] • [[غزوه عمرة القضا]] <br />
|group7 =8 هجری<br />
|list7= [[غزوه حنین]] • [[غزوه طائف]] • [[فتح مکه]]<br />
|group8 =9 هجری<br />
|list8= [[غزوه تبوک]]<br />
}}<br />
<noinclude><br />
[[رده:غزوات پیامبر]]<br />
[[رده:الگوهای افقی]]<br />
</noinclude></div>Sajjaddhttps://wikihaj.com/index.php?title=%D8%BA%D8%B2%D9%88%D9%87_%D8%A8%D9%86%DB%8C_%D9%82%D8%B1%DB%8C%D8%B8%D9%87&diff=24266غزوه بنی قریظه2019-09-20T14:05:16Z<p>Sajjadd: تغییرمسیر به جنگ بنیقریظه</p>
<hr />
<div>#تغییر_مسیر [[جنگ بنیقریظه]]</div>Sajjaddhttps://wikihaj.com/index.php?title=%D8%AC%D9%86%DA%AF_%D8%A8%D9%86%DB%8C_%D9%82%D8%B1%DB%8C%D8%B8%D9%87&diff=24265جنگ بنی قریظه2019-09-20T14:04:55Z<p>Sajjadd: تغییرمسیر به جنگ بنیقریظه</p>
<hr />
<div>#تغییر_مسیر [[جنگ بنیقریظه]]</div>Sajjaddhttps://wikihaj.com/index.php?title=%D8%BA%D8%B2%D9%88%D9%87_%D8%A8%D9%86%DB%8C%E2%80%8C%D9%82%D8%B1%DB%8C%D8%B8%D9%87&diff=24264غزوه بنیقریظه2019-09-20T14:04:42Z<p>Sajjadd: تغییرمسیر به جنگ بنیقریظه</p>
<hr />
<div>#تغییر_مسیر [[جنگ بنیقریظه]]</div>Sajjaddhttps://wikihaj.com/index.php?title=%D8%AC%D9%86%DA%AF_%D8%A8%D9%86%DB%8C%E2%80%8C%D9%82%D8%B1%DB%8C%D8%B8%D9%87&diff=24263جنگ بنیقریظه2019-09-20T14:04:25Z<p>Sajjadd: صفحهای تازه حاوی «'''جنگ بنیقریظه''' بین بنیقریظه از قبایل ثروتمند و توانگر یهودی ساکن در...» ایجاد کرد</p>
<hr />
<div>'''جنگ بنیقریظه''' بین [[بنیقریظه]] از قبایل ثروتمند و توانگر [[یهودی]] ساکن در [[مدینه]] و مسلمانان در سال پنجم هجری درگرفت.<br />
در سال پنجم هجری که [[جنگ احزاب]] اتفاق افتاد، [[بنیقریظه]] پیماننامهای را که با پیامبر بسته بودند را پاره کرده و از دشمنان حمایت کردند، بعد از پایان جنگ و فرار دشمنان، بنیقریظه تنها ماند. بهدلیل خیانتی که بر مسلمانان کردند و خطری که از جانب آنها مسلمانان را تهدید میکرد، پیامبر بلافاصله بعد از پایان جنگ احزاب، دستور غزوه بنیقریظه را داده و آنان را محاصره کردند.<br />
<br />
<br />
بعد از محاصره بنیقریظه، آنها پیشنهاد صلح دادند و بعد از مذاکره با پیامبر در نهایت، حضرت پیشنهاد صلح را قبول کرده و داوری بین خودشان را به [[سعد بن معاذ]] سپردند.<br />
در رابطه با فرجام و سرانجام بنیقریظه تحلیلهای مختلفی شده است، عدهای قتل و مجازات آنان را گزارش کردهاند و عدهای دیگر با ذکر شواهد و قراینی درباره شمار کشته شدگان و نحوه برخورد با بنیقریظه اظهار تردید کردهاند.<br />
<br />
==معرفی بنیقریظه==<br />
<br />
بنیقریظه در دوران [[پیامبر(ص)]] از [[یهودیان]] ساکن [[یثرب]] بودند که بر پایه سخن مشهور، نسبشان از طریق [[خزرج بن صریح|خزرج بن صَریح]] به [[هارون بن عمران(ع)]] میرسد.<ref>السیرة النبویه، ابن هشام، ج1، ص12؛ البدء و التاریخ، ج4، ص129؛ الانساب، ج4، ص475.</ref><br />
<br />
==زمینه شکلگیری جنگ==<br />
در سال پنجم ق. پس از توطئه [[بنینضیر]] و [[قریش]] برای متحد کردن قبایل در برابر پیامبر(ص)، [[حیی بن اخطب]]، رئیس بنینضیر، برای شوراندن [[بنیقریظه]] از درون [[مدینه]] بر ضد مسلمانان نزد آنها رفت.<ref>المغازی، ج2، ص454؛ تاریخ طبری، ج2، ص225.</ref> وی نخست با [[غزال بن سموال|غزال بن سَمْوال]]، از بزرگان بنیقریظه<ref>المغازی، ج2، ص455.</ref> و پس از او با [[کعب بن اسد]]، رئیس بنیقریظه، برای پیمانشکنی با پیامبر گفتوگو کرد که نتیجهای نداشت.<ref>المغازی، ج2، ص458؛ دلائل النبوه، ج3، ص428.</ref><br />
<br />
اما با اصرار حیی و دادن تضمین وی به بنیقریظه و پیشنهاد دادن به آنها برای گرفتن گروگان از قریش و [[غطفان|غَطفان]]، از قبایل شرکت کننده در [[جنگ احزاب|احزاب]]، موجب شد تا کعب که گویا تا پیش از این از تبعات پیمانشکنی آگاه بود، عهدنامه خود با رسول خدا(ص) را نقض کند.<ref>المغازی، ج2، ص457؛ تاریخ یعقوبی، ج2، ص51-52؛ دلائل النبوه، ج3، ص401.</ref><br />
<br />
پیامبر(ص) پس از دریافت گزارش نقض عهد آنان، [[سعد بن معاذ اوسی|سعد بن معاذ اوسی]]، از همپیمانان پیشین بنیقریظه، را همراه کسانی نزد کعب فرستاد تا آنها را به پایبندی به عهدشان وادارد؛ اما نمایندگان رسول خدا با دشنام یهود به پیامبر و خود او روبهرو شدند.<ref>السیرة النبویه، ابن هشام، ج3، ص706؛ دلائل النبوه، ج3، ص403.</ref> از اینرو، خیانت بنیقریظه بر او آشکار شد.<br />
<br />
بنیقریظه پس از پیمانشکنی، برای تقویت سپاه احزاب، محمولهای شامل 20 بار شتر آذوقه برای [[مشرکان]] فرستادند که در مسیر، برخی از [[انصار]] آن را مصادره کردند و نزد پیامبر(ص) آوردند.<ref>السیرة الحلبیه، ج2، ص647.</ref> برخی مفسران<ref>غرر التبیان، ص228.</ref> آیه 117 [[سوره آلعمران]]: {{قلم رنگ|سبز|﴿مَثَلُ ما یُنْفِقُونَ فی هذِهِ الْحَیاةِ الدُّنْیا کَمَثَلِ ریحٍ فیها صِرٌّ اَصابَتْ حَرْثَ قَوْمٍ...﴾}} را بر بنیقریظه و دیگر قبایل شرکت کننده در سپاه احزاب تطبیق کردهاند؛<br />
===شبیخون بر مسلمانان===<br />
از دیگر کارهای بنیقریظه، شبیخون زدن آنان<ref>المغازی، ج2، ص462.</ref> به برخی از سرزمینهای مسلماننشین مدینه در نزدیکی سکونتگاههای یهود بود که افزون بر ایجاد خلل در رفت و آمد مسلمانان، هراس زنان و کودکان را در پی داشت.<ref>المغازی، ج2، ص451، 474.</ref><br />
<br />
تهاجم به [[کوشک رفاعه]] که به قتل یکی از یهود به دست [[صفیه بنت عبدالمطلب|صفیه]] دختر [[عبدالمطلب]] انجامید، از آن جمله است.<ref>المغازی، ج2، ص462-463.</ref> چنین کارهایی موجب شد تا پیامبر برای خنثیسازی هجوم آنها، دو گروه 200 نفری و 300 نفری را به فرماندهی [[سلمة بن اسلم]] و [[زید بن حارثه]]، برای پاسداری از شهر مامور کند.<ref>الطبقات، ج2، ص51؛ المغازی، ج2، ص460.</ref><br />
<br />
این تدبیر موجب تضعیف سپاه مدافع خندق شد.<ref>الطبقات، ج2، ص51-52؛ المغازی، ج2، ص459-461.</ref> برپایه گزارشی، بنیقریظه برای تهاجم شبانه به مدینه، از مشرکان تقاضای 200 جنگجو کرده بودند که مشرکان آن را نپذیرفتند.<ref>الطبقات، ج2، ص53.</ref><br />
<br />
==فرمان جنگ با بنیقریظه==<br />
پس از پایان [[نبرد خندق]]، پیامبر به فرمان الهی و در پاسخ به خیانت و پیمانشکنی بنیقریظه در نبرد احزاب که در حساسترین وضعیت صورت گرفت، مامور سرکوب آنها شد.<ref>السیرة النبویه، ابن هشام، ج3، ص715-717؛ الطبقات، ج2، ص57؛ انساب الاشراف، ج1، ص433.</ref> او به مسلمانان دستور داد تا بدون نهادن سلاح بر زمین، [[نماز عصر]] را کنار دژهای بنیقریظه برپا کنند.<ref>تاریخ یعقوبی، ج2، ص52؛ تاریخ طبری، ج2، ص246.</ref><br />
==زمان غزوه==<br />
منابع درباره زمان این غزوه، به رغم اتفاق نظر درباره وقوع آن پس از غزوه خندق، اختلاف دارند. برخی نبرد خندق را به سال چهارم ق.<ref>المحبر، ص10؛ اعلام الوری، ج1، ص190؛ البدایة و النهایه، ج4، ص94.</ref> و بعضی به سال پنجم ق. دانستهاند.<ref>السیرة النبویه، ابن هشام، ج3، ص699؛ الطبقات، ج2، ص50.</ref> سخن دوم میان تاریخنگاران و سیرهنویسان از شهرت بیشتر برخوردار است.<br />
==مقدمات جنگ==<br />
در غزوه بنیقریظه، شمار سپاه مسلمانان 3000 تن<ref>المغازی، ج2، ص522؛ الطبقات، ج2، ص57.</ref> و پرچمدارشان [[امام علی(ع)]] بود.<ref>السیرة النبویه، ابن هشام، ج3، ص716؛ الطبقات، ج2، ص57.</ref> پیامبر از آن پس که [[ابن ام مکتوم]] را جانشین خود در مدینه قرار داد،<ref>المغازی، ج2، ص496؛ السیرة النبویه، ابن هشام، ج3، ص716؛ الطبقات، ج2، ص57.</ref> با شتاب حرکت کرد و نماز عصر را کنار دژهای بنیقریظه برپا کرد.<ref>تاریخ یعقوبی، ج2، ص52؛ تاریخ طبری، ج2، ص246.</ref><br />
<br />
مکان نماز پیامبر در مدت محاصره یهود، به [[مسجد بنیقریظه]] مشهور است که در شرق [[مسجد فضیخ]]، نزدیک [[حره|حرّه]] شرقی قرار دارد.<ref>التحفة اللطیفه، ج1، ص231؛ المعالم الاثیره، ص253.</ref><br />
==محاصره بنیقریظه==<br />
بنیقریظه با رسیدن علی(ع) برابر دژهای آنان، به دشنام دادن به مسلمانان و پیامبر و [[همسران پیامبر|همسران]] او پرداختند.<ref>مجمع البیان، ج1، ص286.</ref> اما پیامبر پس از دعوت بنیقریظه به [[اسلام]]<ref>المصنف، ج5، ص216.</ref> و پاسخ منفی آنها، اقدام به محاصره آنان کرد که مدت آن 14، 15 یا 25 روز<ref>المغازی، ج2، ص496؛ السیرة النبویه، ابن هشام، ج3، ص717؛ الطبقات، ج2، ص76؛ المحبر، ص113.</ref> گزارش شده است.<br />
<br />
در مدت این محاصره، چند تن از مسلمانان به [[شهادت]] رسیدند یا درگذشتند. [[خلاد بن سوید]] با پرتاب سنگی از سوی بنیقریظه به شهادت رسید.<ref>المغازی، ج2، ص517؛ تاریخ طبری، ج2، ص253.</ref> [[ابوسنان بن محصن اسدی]] نیز در ایام محاصره بنیقریظه درگذشت و در [[قبرستان بنیقریظه|گورستان بنیقریظه]] به خاک سپرده شد.<ref>السیرة النبویه، ابن هشام، ج3، ص733.</ref><br />
<br />
بنیقریظه پس از تداوم محاصره و احساس ضعف در برابر مسلمانان، به [[نباش بن قیس]]<ref>المغازی، ج2، ص501.</ref> یا [[غزال بن شمویل]]/شمول<ref>تفسیر قمی، ج2، ص190.</ref> ماموریت دادند تا از پیامبر(ص) بخواهد که آنها همانند یهود بنینضیر اجازه داشته باشند با برداشتن اموال منقولشان از مدینه کوچ کنند؛ اما چون با مخالفت رسول خدا روبهرو شدند، پیشنهاد ترک اموال و نجات جان خود و خانوادههایشان را دادند.<br />
<br />
پیامبر که تجربه خیانت دیگر بار بنینضیر را داشت، جز به تسلیم بدون قید و شرط آنها راضی نبود.<ref>المغازی، ج2، ص501.</ref><br />
==رایزنی با پیامبر==<br />
کعب بن اسد، رئیس بنیقریظه، با یقین یافتن به بدتر شدن اوضاع و برای رهایی از وضعیت موجود،<ref>المغازی، ج2، ص501.</ref> به قریظیها پیشنهادهایی سهگانه ارائه کرد: تصدیق پیامبر(ص) و پذیرش اسلام، کشتن زنان و کودکان خود و سپس نبرد با مسلمانان و یا حمله به آنها در شبشنبه و غافلگیر کردن مسلمانان. اما این پیشنهادها پذیرفته نشد.<ref>السیرة النبویه، ابن هشام، ج3، ص717؛ تاریخ طبری، ج2، ص446-447؛ جامع البیان، ج21، ص182-183.</ref><br />
<br />
پس از آن، یهود از پیامبر تقاضا کردند تا همپیمان اوسی خودشان، [[ابولبابه|ابولُبابه]]، را برای رایزنی درباره تسلیم شدنشان نزد آنها بفرستد. این تصمیم حاکی از امیدواری آنها برای مذاکره و حل بنبست به دست همپیمانان اوسی آنها بود.<br />
<br />
با موافقت رسول خدا، ابولبابه نزد آنها رفت و با سفارش به او برای تسلیم شدن، در پرتو عواطف و احساسات کودکان و زنان بنیقریظه، با اشاره به گردن و حلق خود، به آنها فهماند که در صورت تسلیم شدن، به حکم پیامبر(ص) کشته خواهند شد. از دیدگاه برخی مفسران، اقدام ابولبابه خیانت به پیامبر تلقی شد و نزول آیه 27 [[سوره انفال]] به این امر ارتباط دارد.<ref>تفسیر قرطبی، ج7، ص394؛ الدر المنثور، ج3، ص178.</ref><br />
<br />
==تسلیم شدن بنیقریظه==<br />
برپایه گزارشی، پیش از تسلیم شدن بنیقریظه، برخی از یهود [[بنیهدل|بنیهَدل]] همانند [[اسد بن عبید]]، [[اسید بن سعیه]]، و [[ثعلبة بن سعیه]] که از بستگان بنیقریظه بودند، مسلمان شدند و نجات یافتند. برخی آیه 113 سوره آلعمران را با این رویداد مرتبط دانستهاند.<ref>جامع البیان، ج4، ص71؛ ج21، ص183؛ السیرة النبویه، ابن کثیر، ج3، ص232؛ تاریخ طبری، ج2، ص248.</ref><br />
<br />
[[عمرو بن سعد قرظی]] نیز در واپسین شب محاصره، با پناهنده شدن به [[مسجدالنبی]] [[اسلام]] آورد.<ref>اسد الغابه، ج4، ص107.</ref> سرانجام بنیقریظه به ناچار و بدون قید و شرط تسلیم شدند. برخی از سیرهنویسان علت تسلیم شدن آنها را افزون بر وحشتی که خداوند در دل آنان افکنده بود، برخورد قاطعانه امام علی(ع) دانستهاند که با نزدیک شدن به آنان، اعلان کرد که یا دژهای آنها را فتح خواهد کرد و یا خود شهید خواهد شد.<ref>السیرة النبویه، ابن هشام، ج3، ص721؛ الارشاد، ج1، ص113.</ref><br />
<br />
پس از تسلیم شدن بنیقریظه، [[قبیله اوس]] از پیامبر خواستند که آنها را بهسبب همپیمان بودن با ایشان ببخشد. برخی آوردهاند که خود بنیقریظه اوسیها را برای داوری میان آنها فراخواندند. سپس [[سعد بن معاذ|سعد بن معاذ اوسی]] به پیشنهاد پیامبر(ص) <ref>المغازی، ج2، ص510؛ السیرة النبویه، ابن هشام، ج3، ص720.</ref> یا به درخواست بنیقریظه، بهعنوان داور معرفی شد.<ref>مجمع البیان، ج8، ص149.</ref><br />
<br />
در این هنگام، سعد مصمم بود بدون توجه به سرزنش احتمالی، هر حکمی را که بنیقریظه بدان سزاوار است، اعلام کند.<ref>جامع البیان، ج21، ص184.</ref> از اینرو، وی با تعهد گرفتن از بنیقریظه و مسلمانان درباره تن دادن به حکم او، اعلام کرد که مردان بنیقریظه کشته و زنان و کودکانشان اسیر شوند و اموالشان تقسیم گردد.<ref>المغازی، ج2، ص512؛ السیرة النبویه، ابن هشام، ج3، ص721؛ جامع البیان، ج21، ص184.</ref><br />
<br />
پیامبر حکم سعد را تایید کرد و درباره آن فرمود: سعد آنچه را خدا از فراز آسمانها حکم داده بود، اعلام کرد.<ref>تفسیر قمی، ج2، ص191.</ref> سعد که در نبرد خندق زخمی شده بود، پس از این حکمیت بر اثر همان زخم به شهادت رسید.<ref>تاریخ المدینه، ج1، ص125.</ref><br />
==فرجام بنیقریظه==<br />
برپایه گزارش برخی از سیرهنویسان که مایه نقد و تردید محققان گشته، مردان آنها بر پایه حکم [[تورات]] که سزای پیمانشکنی را قتل میدانست، کشته شدند.<ref>المغازی، ج2، ص512-513؛ السیرة النبویه، ابن هشام، ج3، ص721.</ref> شمار مقتولان 400،<ref>السیرة النبویه، ابن هشام، ج2، ص570.</ref>450 ،<ref>مجمع البیان، ج8، ص553.</ref> 600 یا 700<ref>المغازی، ج2، ص518.</ref> تن گزارش شده است.<br />
<br />
[[طبرسی]] و برخی دیگر بیشترین شمار را 800 تا 900 تن گفتهاند.<ref>السیرة النبویه، ابن هشام، ج3، ص721؛ تاریخ طبری، ج2، ص250.</ref> از زنان آنها نیز تنها نباته/بنانه کشته شد؛ زیرا وی به تحریک همسرش با پرتاب سنگی موجب شهادت خلاد بن سوید شده بود.<ref>المغازی، ج2، ص517؛ تاریخ طبری، ج2، ص254.</ref> برخی مدت مجازات او را سه روز دانستهاند.<ref>تفسیر قمی، ج2، ص192.</ref><br />
===عدم قتل و مجازات===<br />
درباره فرجام بنیقریظه تحلیلهای گوناگون ارائه شده است. به رغم استحقاق کشته شدن آنها از اینرو که در وضعیتی ناگوار به مسلمانان خیانت کرده و به یاری احزاب پرداخته بودند، شماری از پژوهشگران با ذکر شواهد و قراینی درباره شمار کشته شدگان و نحوه برخورد با بنیقریظه اظهار تردید کردهاند.<br />
<br />
بعضی شمار مقتولان را آنهم با این شمار و در یک یا سه روز به دست [[امام علی(ع)]] یا همراهی [[زبیر]]<ref>المغازی، ج2، ص513؛ تاریخ طبری، ج2، ص593.</ref> بعید دانسته و اخبار این کشتار را ساخته و پرداخته [[قبیله خزرج]] دانستهاند که میخواستند وانمود کنند که حرمت طایفه [[اوس]] نزد پیامبر، کمتر از خزرجیها بوده است؛ زیرا پیامبر برخلاف پذیرفتن شفاعت آنها درباره [[بنینضیر]]، شفاعت اوس درباره بنیقریظه را نپذیرفت.<ref>تاریخ تحلیلی اسلام، ص199-200.</ref><br />
<br />
برخی کشتار آنها را خلاف سیره پیامبر دانسته و به پشتوانه آمار و ارقام متفاوت این غزوه و مقایسه آن با تلفات دیگر نبردهای پیامبر، به نقد گزارشهای سیرهنویسان پرداختهاند.<ref>تاریخ تحلیلی اسلام، ص199-201؛ تاریخ صدر اسلام، ص178-179.</ref><br />
<br />
به باور ولید عرفات، کشتار بنیقریظه از اینرو پذیرفتنی نیست که اولاً [[قرآن]] به این شمار مقتول اشارهای نکرده است.<br />
ثانیاً مقصّر بودن رؤسای آنان، موجب نمیشد که همگی قتل عام شوند. از اینرو، مطابق قاعده قرآنی {{قلم رنگ|سبز|﴿لا تَزِرُ وازِرَةٌ وِزْرَ اُخْری﴾}} کشتن آنان خلاف [[اسلام]] بوده است.<br />
ثالثاً کشته شدن چند صد تن در بازار مدینه بدون اشاره صریح منابع به موضع قتل آنها و نیز برجای نماندن اثر چنین اقدامی، بر این تردید میافزاید.<br />
رابعاً اگر چنین کشتاری رخ داده بود، مبنای فقهی فقیهان قرار میگرفت.<br />
<br />
خامساً از میان بنیقریظه تنها نام چند از بزرگانشان ثبت شده و از نام دیگران گزارشی نیست.<ref>بحوث المؤتمر الدولی للتاریخ، ص787-793.</ref><br />
<br />
به باور برخی، داستان قتل عام بنیقریظه را [[ابن اسحاق]] از یهود گرفته و سیرهنویسان و تاریخنگاران بعد از او برگرفتهاند. افزون بر آن، راویان این رخداد نیز چون [[محمد بن کعب]] و [[عطیه]]، از یهودیان قرظی مسلمان شده هستند و بعید نیست که جانبدارانه سخن گفته باشند.<ref>المغازی، ج2، ص517؛ نک: پیامبر و یهود حجاز، ص164-197.</ref><br />
===قتل و مجازات===<br />
در برابر این نظریه، محققان دیگر کشتن یهود بنیقریظه را سازگار با عقل و منطق دانسته و سزای آنها را که در حساسترین وضعیت پیمانشکنی کردند، جز کشتار نشمردهاند<ref>تاریخ پیامبر اسلام، ج3، ص354-355.</ref>؛ زیرا موجودیت سیاسی [[اسلام]] در گرو معاهداتی بود که با قبایل پیرامون داشت و پیمانشکنی مکرر و چشمپوشی رسول خدا از پیمانشکنان، زمینه را برای نقض عهدهای دیگر مهیا میکرد.<ref>تاریخ سیاسی اسلام، ص527.</ref><br />
<br />
افزون بر آن، میتوان بهدلیلهایی دیگر اشاره کرد؛ همچون: تعهد آنها به پیامبر درباره ریخته شدن خونشان در صورت پیمانشکنی،<ref>تاریخ پیامبر اسلام، ج3، ص354.</ref> پذیرش داوری سعد بن معاذ از سوی خود بنیقریظه،<ref>مجمع البیان، ج8، ص149؛ اعلام الوری، ج1، ص196.</ref> و جاری ساختن حکم «سابّ النبی» بر آنها.<ref>احکام القرآن، ج3، ص111؛ تفسیر قرطبی، ج2، ص49؛ ج8، ص82-83.</ref> آیات 26-27 [[سوره احزاب]] نیز بیانگر تایید اعدام مردان بنیقریظه است: {{قلم رنگ|سبز|﴿... فَریقاً تَقْتُلُونَ وَ تَاْسِرُونَ فَریقاً﴾}}.<ref>تفسیر قمی، ج2، ص189؛ جامع البیان، ج21، ص180؛ مجمع البیان، ج8، ص147.</ref><br />
==غنایم==<br />
پیامبر در پی فراغت از غزوه بنیقریظه، خمس غنیمتها و اسیران را جدا ساخت و باقیمانده را میان جنگجویان مسلمان بخش کرد. برای سواره نظام سه سهم (دو سهم برای اسب و یک سهم برای صاحبش) و برای پیاده نظام یک سهم در نظر گرفت.<ref>السیرة النبویه، ابن هشام، ج3، ص724؛ تاریخ یعقوبی، ج2، ص53.</ref><br />
<br />
[[واقدی]]<ref>المغازی، ج2، ص521.</ref> شمار سواره نظام را 36 و [[یعقوبی]] 38<ref>تاریخ یعقوبی، ج2، ص53.</ref> تن دانستهاند. به موجب گزارشی، سلاحهایی که در این غزوه به غنیمت گرفته شد، شامل 1500 شمشیر، 300 زره و 1000 نیزه بوده است.<ref>المغازی، ج2، ص510؛ الطبقات، ج2، ص57.</ref><br />
<br />
تعداد اسیران به اختلاف 170،<ref>مجمع البیان، ج8، ص150؛ غرر التبیان، ص420.</ref> 171، 700 و 750<ref>المغازی، ج2، ص518.</ref> تن گزارش شده است. این آمار حاکی از کمی جنگجویان بنیقریظه است.<br />
<br />
بر پایه سخنی، پیامبر از میان اسیران، شش دختر را به مساکین [[بنیهاشم]] تملیک و خود نیز [[ریحانه بنت شمعون|ریحانه]] دختر [[شمعون بن زید]]<ref>اسد الغابه، ج6، ص120.</ref> یا دختر [[عمرو بن خناقه]]<ref>البدایة و النهایه، ج5، ص305؛ تاریخ طبری، ج11، ص596؛ نهایة الارب، ج17، ص195.</ref> را به تملک خود درآورد<ref>المحبر، ص93-94؛ السیرة النبویه، ابن کثیر، ج4، ص604؛ سبل الهدی، ج11، ص219.</ref> که تا رحلت پیامب(ص) در ملک او قرار داشت.<ref>الطبقات، ج8، ص103؛ تاریخ یعقوبی، ج2، ص52-53.</ref><br />
<br />
گزارشها درباره دیگر اسیران متفاوت است. سخنی حاکی از فروش آنها در [[نجد]]<ref>المحبر، ص93؛ تاریخ طبری، ج2، ص253.</ref> برای فراهم کردن اسب و سلاح برای مسلمانان<ref>السیرة النبویه، ابن هشام، ج3، ص725؛ تاریخ یعقوبی، ج2، ص53.</ref> و به گزارش برخی، حکایتگر تقسیم آنها میان جنگجویان حاضر در غزوه بنیقریظه است.<ref>فتوح البلدان، ص30.</ref><br />
<br />
مفسران مقصود از (ارض) در آیه {{قلم رنگ|سبز|﴿وَ اَوْرَثَکُمْ اَرْضَهُمْ وَ دِیارَهُمْ وَ اَمْوالَهُمْ وَ اَرْضاً لَمْ تَطَؤُها﴾}} (سوره احزاب، آیه 27) را سرزمین و املاک یهود بنیقریظه، شامل [[عقار|عِقار]] و [[نفیل]]، [[برقه]]، [[مثیب|مُثیب]] و [[اعواف]] و متعلق به خنافه از بنیقریظه دانستهاند.<ref>تاریخ المدینه، ج1، ص175، 212.</ref><br />
<br />
بر پایه گزارشی، پیامبر [[اعواف]]، برقه، مُثیب، [[دلال]]، [[حسنی]]، [[صافیه]]، و [[مشربه ام ابراهیم|مَشربه ام ابراهیم]] را به سال هفتم ق. وقف کرد.<ref>تاریخ المدینه، ص175.</ref> مقصود از اموال در آیه یاد شده نیز اثاث، چارپایان، سلاح و درهم و دینار بنیقریظه است.<ref>فتح القدیر، ج4، ص274.</ref><br />
==پیامدهای غزوه==<br />
غزوه بنیقریظه که در اواخر [[ذیقعده]] سال پنجم ق. آغاز شده بود،<ref>المغازی، ج2، ص496؛ انساب الاشراف، ج1، ص433؛ المحبر، ص113.</ref> در روز پنجشنبه هفت روز گذشته از [[ذیحجه]] پایان یافت.<ref>الطبقات، ج2، ص58؛ فتوح البلدان، ص30.</ref> از پیامدهای آن میتوان به پاک شدن جبهه داخلی از یهود پیمانشکن، تقویت نیروی مالی مسلمانان با غنیمتهای قابل توجّه این غزوه، فروریختن پایگاه مشرکان عرب در [[مدینه]]، هموار شدن راه پیروزی آینده، و استوار ساختن موقعیت حکومت اسلامی اشاره کرد.<ref>نمونه، ج17، ص275.</ref><br />
==پانویس==<br />
<br />
{{پانویس}}<br />
<br />
==منابع ==<br />
<br />
{{منابع}}<br />
<br />
{{دانشنامه<br />
<br />
| آدرس =http://phz.hajj.ir/422/7790<br />
<br />
| عنوان = بنی قریظه<br />
<br />
| نویسنده = سیدمحمود سامانی<br />
<br />
}}<br />
*'''احکام القرآن''': الجصاص (درگذشت 370ق.)، به کوشش عبدالسلام، بیروت، دارالکتب العلمیه، 1415ق.<br />
*'''الارشاد''': المفید (درگذشت 413ق.)، بیروت، دارالمفید، 1414ق.<br />
*'''اسد الغابه''': ابن اثیر (درگذشت 630ق.)، بیروت، دارالکتاب العربی.<br />
*'''اعلام الوری''': الطبرسی (درگذشت 548ق.)، قم، آل البیت:، 1417ق.<br />
*'''انساب الاشراف''': البلاذری (درگذشت 279ق.)، به کوشش زکار و زرکلی، بیروت، دارالفکر، 1417ق.<br />
*'''بحوث المؤتمر الدولی للتاریخ (مجموعه مقالات)''': ولید عرفات.<br />
*'''البدایة و النهایه''': ابن کثیر (درگذشت 774ق.)، بیروت، مکتبة المعارف.<br />
*'''پیامبر(ص) و یهود حجاز''': مصطفی صادقی، به کوشش پژوهشکده تاریخ و سیره، قم، بوستان کتاب، 1382ش.<br />
*'''تاریخ پیامبر اسلام''': عباس صفایی حائری، قم، مسجد مقدس جمکران، 1381ش.<br />
*'''تاریخ تحلیلی اسلام''': محمود طباطبایی اردکانی، تهران، اساطیر، 1377ش.<br />
*'''تاریخ سیاسی اسلام''': رسول جعفریان، تهران، سازمان چاپ و انتشارات، 1373ش.<br />
*'''تاریخ صدر اسلام''': اصغر منتظر القائم، دانشگاه اصفهان، 1377ش.<br />
*'''تاریخ طبری (تاریخ الامم و الملوک)''': الطبری (درگذشت 310ق.)، به کوشش گروهی از علما، بیروت، اعلمی، 1403ق.<br />
*'''التحفة اللطیفه''': شمس الدین السخاوی (درگذشت 902ق.)، بیروت، دارالکتب العلمیه، 1414ق.<br />
*'''تفسیر قرطبی (الجامع لاحکام القرآن)''': القرطبی (درگذشت 671ق.)، بیروت، داراحیاء التراث العربی، 1405ق.<br />
*'''جامع البیان''': الطبری (درگذشت 310ق.)، به کوشش صدقی جمیل، بیروت، دارالفکر، 1415ق.<br />
*'''الدر المنثور''': السیوطی (درگذشت 911ق.)، بیروت، دارالمعرفه، 1365ق.<br />
*'''دلائل النبوه''': اسماعیل الاصفهانی (درگذشت 535ق.)، به کوشش مساعد بن سلیمان، دارالعاصمه.<br />
*'''سبل الهدی''': محمد بن یوسف الصالحی (درگذشت 942ق.)، به کوشش عادل احمد و علی محمد، بیروت، دارالکتب العلمیه، 1414ق.<br />
*'''السیرة الحلبیه''': الحلبی (درگذشت 1044ق.)، بیروت، دارالمعرفه، 1400ق.<br />
*'''السیرة النبویه''': ابن کثیر (درگذشت 774ق.)، به کوشش مصطفی عبدالواحد، بیروت، دارالمعرفه، 1396ق.<br />
*'''السیرة النبویه''': ابن هشام (درگذشت 213/218ق.)، به کوشش محمد محیی الدین، مصر، مکتبة محمد علی صبیح، 1383ق.<br />
*'''غرر التبیان''': بدر الدین الحموی (درگذشت 733ق.)، به کوشش عبدالجواد، دمشق، دارقتیبه، 1410ق.<br />
*'''فتح القدیر''': الشوکانی (درگذشت 1250ق.)، بیروت، دارالمعرفه.<br />
*'''فتوح البلدان''': البلاذری (درگذشت 279ق.)، بیروت، دارالهلال، 1988م.<br />
*'''کشف الاسرار''': میبدی (درگذشت 520ق.)، به کوشش حکمت، تهران، امیر کبیر، 1361ش.<br />
*'''مجمع البیان''': الطبرسی (درگذشت 548ق.)، بیروت، دارالمعرفه، 1406ق.<br />
*'''المعالم الاثیره''': محمد محمد حسن شراب، بیروت، دارالقلم، 1411ق.<br />
*'''المغازی''': الواقدی (درگذشت 207ق.)، به کوشش مارسدن جونس، بیروت، اعلمی، 1409ق.<br />
*'''نمونه''': مکارم شیرازی و دیگران، تهران، دارالکتب الاسلامیه، 1375ش.<br />
*'''نهایة الارب''': احمد النویری (درگذشت 733ق.)، قاهره، دارالکتب و الوثائق، 1423ق.<br />
*'''النهایه''': مبارک ابن اثیر (درگذشت 606ق.)، به کوشش الزاوی و الطناحی، قم، اسماعیلیان، 1367ش.<br />
{{پایان}}<br />
{{غزوات پیامبر}}<br />
<br />
[[رده:غزوات پیامبر(ص)]]</div>Sajjaddhttps://wikihaj.com/index.php?title=%D8%A7%D9%84%DA%AF%D9%88:%D8%BA%D8%B2%D9%88%D8%A7%D8%AA_%D9%BE%DB%8C%D8%A7%D9%85%D8%A8%D8%B1&diff=24262الگو:غزوات پیامبر2019-09-20T14:02:31Z<p>Sajjadd: </p>
<hr />
<div>{{ناوبری جنگ<br />
|name = غزوات پیامبر<br />
|title =غزوات پیامبر<br />
|state = autocollapse<br />
<br />
|image = <br />
|group1 =2 هجری<br />
|list1=[[غزوه ابواء]] • [[غزوه بدر]] • [[غزوه بنیقینقاع]] • [[غزوه قرقرة الکدر]] • [[غزوه سویق]] • [[غزوه بواط]]<br />
|group2 = 3 هجری<br />
|list2= [[غزوه غطفان]] • [[غزوه احد]] • [[غزوه بحران]] • [[غزوه حمراء الاسد]]<br />
|group3 =4 هجری<br />
|list3= [[جنگ بنینضیر|غزوه بنینضیر]] • [[غزوه ذات الرقاع]] • [[غزوه بدر الوعد]]<br />
|group4 =5 هجری<br />
|list4= [[غزوه خندق]] • [[جنگ بنیقریظه|غزوه بنیقریظه]] • [[غزوه دومة الجندل]]<br />
|group5 =6 هجری<br />
|list5= [[غزوه حدیبیه]] • [[غزوه بنی لیحان]] • [[غزوه ذی قرد]] • [[غزوه بنیمصطلق]]<br />
|group6 =7 هجری<br />
|list6= [[غزوه خیبر]] • [[غزوه عمرة القضا]] <br />
|group7 =8 هجری<br />
|list7= [[غزوه حنین]] • [[غزوه طائف]] • [[فتح مکه]]<br />
|group8 =9 هجری<br />
|list8= [[غزوه تبوک]]<br />
}}<br />
<noinclude><br />
[[رده:غزوات پیامبر]]<br />
[[رده:الگوهای افقی]]<br />
</noinclude></div>Sajjaddhttps://wikihaj.com/index.php?title=%D8%BA%D8%B2%D9%88%D9%87_%D8%A8%D9%86%DB%8C_%D9%86%D8%B6%DB%8C%D8%B1&diff=24257غزوه بنی نضیر2019-09-20T13:33:36Z<p>Sajjadd: تغییرمسیر به جنگ بنینضیر</p>
<hr />
<div>#تغییر_مسیر [[جنگ بنینضیر]]</div>Sajjaddhttps://wikihaj.com/index.php?title=%D8%BA%D8%B2%D9%88%D9%87_%D8%A8%D9%86%DB%8C%E2%80%8C%D9%86%D8%B6%DB%8C%D8%B1&diff=24256غزوه بنینضیر2019-09-20T13:33:20Z<p>Sajjadd: تغییرمسیر به جنگ بنینضیر</p>
<hr />
<div>#تغییر_مسیر [[جنگ بنینضیر]]</div>Sajjaddhttps://wikihaj.com/index.php?title=%D8%AC%D9%86%DA%AF_%D8%A8%D9%86%DB%8C_%D9%86%D8%B6%DB%8C%D8%B1&diff=24255جنگ بنی نضیر2019-09-20T13:33:00Z<p>Sajjadd: تغییرمسیر به جنگ بنینضیر</p>
<hr />
<div>#تغییر_مسیر [[جنگ بنینضیر]]</div>Sajjaddhttps://wikihaj.com/index.php?title=%D8%AC%D9%86%DA%AF_%D8%A8%D9%86%DB%8C%E2%80%8C%D9%86%D8%B6%DB%8C%D8%B1&diff=24254جنگ بنینضیر2019-09-20T13:32:38Z<p>Sajjadd: صفحهای تازه حاوی «پرونده:قلعههای بنی نضیر.png|بندانگشتی|آثار باقی مانده از قلعههای بنینضی...» ایجاد کرد</p>
<hr />
<div>[[پرونده:قلعههای بنی نضیر.png|بندانگشتی|آثار باقی مانده از قلعههای بنینضیر در مدینه]]<br />
<br />
'''جنگ بنینضیر''' بین یهودیان بنیقریضه از قبایل ثروتمند و توانگر یهودی ساکن در [[مدینه]] و مسلمانان در سال 4 هجری درگرفت. با ورود [[پیامبر(ص)]] به مدینه ایشان با قبایل یهودی مخصوصا بنینضیر پیمان بستند. اما آنان به پیمان خود پایبند نبودند و بارها سعی در قتل پیامبر داشتند اما ایشان از طریق [[وحی]] پی به حیله آنان برده بود. این پیمانشکنیها و توطئهها مقدمات غزوه بنینضیر را فراهم کرد.<br />
<br />
پیامبر(ص) با گماردن [[ابن ام مکتوم]] بر مدینه به سوی بنینضیر حرکت کردند و فرماندهی جنگ را به [[امام علی(ع)]] سپردند. بعد از 15 تا 20 روز محاصره بنینضیر تسلیم پیامبر شده و مجبور به مهاجرت شدند.<br />
<br />
از آنجا که جنگی در نگرفته بود اموال برجای مانده در حکم غنیمت نبود و تصرّف در آن به اختیار پیامبر بود. از اینرو رسول خدا(ص) با توافق [[انصار]] آن را میان [[مهاجران]] تقسیم کرد تا وظیفه حمایت از مهاجران توسط انصار پایان پذیرد.<br />
<br />
==معرفی بنینضیر==<br />
<br />
بنینضیر از قبایل اثرگذار یهودی [[مدینه]] در دوران [[پیامبر(ص)]] و پیش از آن بودند. روابط گسترده این قبیله با دیگر قبایل، توان بالای نظامی و اقتصادی و نیز دامنه نفوذ فرهنگی آنها موجب چنین جایگاهی شده بود. روابط ستیزآمیز و احتجاجهای دینی میان مسلمانان و یهود و تاثیر غیر مستقیم آنها در جنگهایی چون [[جنگ سویق|سویق]]، [[جنگ احزاب|احزاب]]، [[جنگ بنیقریظه|بنیقریظه]] و [[جنگ خیبر|خیبر]] برخاسته از همین موقعیت بود. از برجستهترین سران این قبیله میتوان به [[سلام بن مشکم]] و [[حیی بن اخطب]] اشاره کرد.<br />
<br />
==زمینه شکلگیری جنگ==<br />
[[نبرد بدر]] برای مخالفان پیامبر در مدینه بهویژه یهودیان، هشداری جدی بود. پس از شکست سنگین مکیان در بدر، برخی بزرگان بنینضیر که نفوذی گسترده بر یهودیان قبایل دیگر داشتند، همراه گروهی از احبار یهود پنهانی به [[مکه]] رفتند و در همنوایی با [[قریش]] بر کشتههای بدر گریستند<ref>سبل السلام، ج4، ص63؛تاریخ الخمیس، ج1، ص460.</ref> و قریش را بر ضد [[پیامبر]] تحریک کردند.<ref>تاریخ المدینه، ج2، ص454؛الطبقات، ج2، ص32؛تاریخ طبری، ج2، ص178.</ref><br />
<br />
در ماههای پایانی سال دوم ق. [[ابوسفیان]] که در نبرد بدر شرکت نکرده بود، با سپاهی اندک نزدیک مدینه آمد. برخی سران بنینضیر با آگاهی از تصمیم وی برای حمله به مسلمانان، به یاری او شتافتند و شبانه او را جای دادند و آگاهیهای مورد نیاز را در اختیارش نهادند.<ref>الاغانی، ج6، ص373-375؛تاریخ طبری، ج2، ص175؛بحارالانوار، ج20، ص2.</ref> برخی خاورشناسان برای ردّ معاونت بنینضیر با قریش، جانبدارنه در روایت مذکور تردید کرده و آن را یک مهمانی ساده دانستهاند.<ref>Muhammad at Medina، P20.</ref><br />
علت اصلی درگیری مسلمانان با بنینضیر، به پیمانشکنی و یاری آنها به ابوسفیان و تصمیمشان برای کشتن پیامبر بازمیگردد. تفاوت بیشتر منابع درباره علت و هنگام نبرد، به سبب تفاوت گزارش ابناسحق و زهری است؛ هر چند هر دو از [[عروة بن زبیر]] روایت کردهاند.<ref>نک: تاریخ الاسلام، ج2، ص148، 151.</ref><br />
===گزارش زهری===<br />
به روایت [[زهری]]، مدتی پس از غزوه سویق، در پی نامه تهدیدآمیز قریش، بنینضیر تصمیم گرفتند با ترفندی پیامبر را به قتل برسانند و از این رو، از او خواستند تا در منطقهای میان [[یثرب]] و مساکن بنینضیر، همراه با 30 تن از اصحاب خود برای گفتوگو به دیدار 30 تن از [[احبار]] بیاید تا اگر آنها او را تایید کردند و به وی ایمان آوردند، همگی به او ایمان بیاورند.<br />
<br />
اما پس از حضور پیامبر دریافتند که با وجود یارانش نمیتوانند او را بکشند و از او خواستند با سه تن از یاران خود به گفتوگوی سه تن از احباری بیاید که پنهانی خنجری با خود حمل میکردند.<ref>تفسیر ثعلبی، ج9، ص268؛سبل الهدی، ج4، ص317.</ref> با افشای تصمیم بنینضیر از جانب یکی از زنان آنان، پیامبر به مدینه بازگشت و فردای آن روز در حالیکه تنها شش ماه از نبرد بدر گذشته بود، به سوی بنینضیر رفت و آنها را به وفادار ماندن به پیمان خود فراخواند؛ اما چون نپذیرفتند، به محاصره آنها پرداخت و غزوه بنینضیر شکل گرفت.<br />
<br />
محدثان<ref>سنن ابی داود، ج2، ص33-34؛المصنف، صنعانی، ج5، ص358-359.</ref> و مفسران<ref>اسباب النزول، ص279؛تفسیر ابن کثیر، ج4، ص354؛الدر المنثور، ج6، ص189.</ref> این روایت را به طرق گوناگون از زهری گزارش کردهاند. منابع دیگر هم بخشهایی از روایت زهری را مطرح کردهاند.<ref>المستدرک، ج2، ص483؛فتح الباری، ج7، ص253-255؛عون المعبود، ج8، ص167.</ref> همه منابعی که بهگونهای روایت زهری را گزارش نمودهاند، زمان غزوه بنینضیر را شش ماه پس از نبرد بدر دانستهاند.<br />
===گزارش ابن اسحاق===<br />
در برابر روایت زهری، گزارش ابن اسحاق قرار میگیرد که بر اساس آن، پس از رویداد [[بئر معونه]] به سال چهارم ق. یکی از یاران پیامبر دو تن از قبیله [[بنیعامر بن صعصعه]] را کشت و چون پیامبر(ص) پیشتر به آنها امان داده بود، ملزم شد که دیه آنها را بپردازد.<br />
<br />
اما از آنجا که از پرداخت آن در این هنگام ناتوان بود، تصمیم گرفت از بنینضیر، همپیمان بنیعامر، یاری بگیرد. از این رو، در روز شنبه که مورد احترام یهودیان است، همراه حدود ده تن از اصحاب نزد آنها رفت.<ref>الدر المنثور، ج2، ص266؛السیرة الحلبیه، ج2، ص559-560.</ref> گویا شمار اندک همراهان پیامبر، بنینضیر را برای طراحی توطئه قتل پیامبر وسوسه کرد.<ref>الدر المنثور، ج6، ص190؛السیرة الحلبیه، ج2، ص560.</ref> آنها از پیامبر(ص) خواستند که قدری درنگ کند تا این مبلغ را برای او گردآوری کنند و پنهانی تصمیم گرفتند با رها کردن سنگی از روی قلعه بدون آن که خود مسؤولیت قتل را بپذیرند، او را از میان ببرند.<ref>السیرة النبویه، ابن هشام، ج3، ص682؛الطبقات، ج2، ص57؛تاریخ طبری، ج2، ص223-224.</ref> اما پیامبر(ص) که این نقشه را دریافت، بهگونهای آنجا را ترک کرد که همگان تصور نمودند پیامبر(ص) در همان حوالی است و به زودی نزد یارانش بازمیگردد. اما پیامبر به سرعت به مدینه بازگشته بود تا بدانها فرصت ترور ندهد.<ref>المغازی، ج1، ص365؛الطبقات، ج2، ص57؛دلائل النبوه، ج3، ص183؛تاریخ الاسلام، ج2، ص150.</ref><br />
===گزارش ولفنسون===<br />
در مطالعات جدید، ادلّهای دیگر برای غزوه بنینضیر مطرح شده است. ولفنسون که پیمان بنینضیر با پیامبر را بر پایه پیماننامه عمومی پذیرفته، علت حمله به بنینضیر را همراهی نکردنشان با پیامبر در [[نبرد احد]] دانسته است. بر اساس معاهده، بنینضیر میبایست در نبرد احد از مدینه دفاع میکردند. او درباره علت حمله نکردن پیامبر به [[بنیقریظه]]، بر این باور است که گویا پیمان آنها متفاوت بوده و چنین تعهدی در برابر پیامبر نداشتهاند.<ref>تاریخ الیهود، ص177.</ref><br />
<br />
شاید همراهی مُخَیْریق یهودی با پیامبر در غزوه احد که تنها بر پایه روایت [[واقدی]] از بنینضیر است، پشتوانه سخنان ولفنسون باشد. مخیریق که خود در غزوه احد شرکت کرد، از یهودیان خواست به یاری پیامبر بیایند؛ اما آنها عذر آوردند که آن روز شنبه است.<ref>السیرة النبویه، ابن هشام، ج2، ص362؛السیرة النبویه، ابن کثیر، ج2، ص344.</ref> از دیدگاه ولفنسون، آنها با اینکار خود پیمان خویش با پیامبر را شکستند.<br />
===گزارش بروکلمان===<br />
بروکلمان غزوه بنینضیر را برآمده از بهانهجویی پیامبر برای جبران ضربه سنگین رویداد بئر معونه دانسته است که در آن 70 یا 40 تن از مسلمانان به شهادت رسیدند.<ref>تاریخ الشعوب الاسلامیه، ص52.</ref> این تحلیل و نادیده گرفتن رفتار یهود، جانبدارانه است. البته پیروزی بر بنینضیر میتوانست تا حدی فشار برآمده از رویداد بئر معونه را بر مسلمانان جبران کند؛ اما بر پایه آیات [[قرآن]] ([[سوره حشر]]، آیه 2) این پیروزی قابل پیشبینی نبود. پس از بروز دشمنی بنینضیر، پیامبر از طریق پیکی از اوسیان به آنها اعلام کرد که اگر تا 10 روز دیگر محل سکونت خود را ترک نکنند، خونشان هدر خواهد بود. با این اقدام، آنها دریافتند که برخلاف پیمان دوره جاهلی، [[اوس]] کنار بنینضیر نخواهد ایستاد.<ref>تاریخ طبری، ج2، ص224؛عیون الاثر، ج2، ص72؛فتح الباری، ج7، ص255-256.</ref> از این رو، به گردآوری دارایی خود پرداختند و برای حرکت از قبایل عرب شتر کرایه کردند.<ref>الطبقات، ج2، ص57.</ref><br />
<br />
<br />
[[عبدالله بن ابی خزرجی]] با آگاهی از تصمیم پیامبر در پیامی ضمن وعده یاری [[خزرج]] و بنیقریظه و [[غطفان|غَطفان]] به بنینضیر از آنها خواست ایستادگی کنند.<ref>السیرة النبویه، ابن هشام، ج3، ص683؛الطبقات، ج2، ص57؛تاریخ طبری، ج2، ص224-225.</ref> در آیه 11 سوره حشر این وعدهها دروغ دانسته شده است.<br />
<br />
[[سلام بن مشکم]] با یادآوری خیانت عبدالله بن ابیّ و عدم حمایت وی از [[بنیقینقاع|بنیقَینقاع]] به سال دوم ق. و مبارزات بنینضیر بر ضد خزرج در روزگار جاهلی، از حُیَی خواست حال که مالک نخلستانها و داراییهای خود هستند، به عبدالله بن ابیّ اعتماد نکند.<ref>المغازی، ج1، ص368؛تاریخ طبری، ج2، ص224-225؛السیرة الحلبیه، ج2، ص561.</ref> اما حُیَی با توجه به برتری نظامی و دفاعی خود، با پذیرش پیشنهاد عبدالله بن ابیّ، آماده رویارویی با پیامبر شد و به ترمیم دژهای بنینضیر پرداخت<ref>تفسیر قمی، ج2، ص359؛نور الثقلین، ج5، ص272.</ref> و تدارکات لازم را همراه با چارپایان درون آنها جای داد<ref>المغازی، ج1، ص368.</ref> و پیامبر را از مخالفت خود آگاه ساخت.<ref>الطبقات، ج2، ص57؛بحار الانوار، ج20، ص165.</ref><br />
<br />
آیه دوم سوره حشر گزارش میدهد: {{قلم رنگ|سبز|﴿وَ ظَنُّوا اَنَّهُمْ مانِعَتُهُمْ حُصُونُهُمْ﴾}}؛ «گمان داشتند که دژهایشان در برابر خدا مانع آنها خواهد بود». (سوره حشر، آیه2) گفتههای سلاّم حکایت دارد که [[پیامبر(ص)]] در این مرحله در صدد تصرف دارایی آنها نبوده است. این سخن شاهدی بر بطلان نظر ولفنسون است که هدف اصلی از نبرد با یهود را دستیابی به ثروت آنها دانسته است.<ref>تاریخ الیهود، ص135.</ref><br />
==جزئیات نبرد بنینضیر==<br />
در روایت زهری جزئیات نبرد نیامده است. بر پایه روایت ابن اسحاق، پیامبر(ص) پس از آن که از ترور نافرجام آنها جان سالم به در برد، به مدینه بازگشت. در دوازدهم [[ربیع الاول]] سال چهارم ق.<ref>المحبر، ص113.</ref> با گماردن [[ابن ام مکتوم]] بر مدینه<ref>السیرة النبویه، ابن هشام، ج3، ص683.</ref> به سوی قلعههای آنها به راه افتاد. او [[علی(ع)]] را بهعنوان فرمانده تعیین کرد<ref>المغازی، ج1، ص371؛السیرة الحلبیه، ج2، ص562.</ref> و پرچم خود را به دستش داد.<ref>تاریخ طبری، ج2، ص226؛الطبقات، ج2، ص58؛الکامل، ج2، ص174.</ref><br />
<br />
[[مسلمانان]] به دستور پیامبر(ص) به سوی بنینضیر حرکت کردند<ref>تفسیر قمی، ج2، ص359؛السیرة الحلبیه، ج2، ص562؛بحار الانوار، ج20، ص169.</ref> و هنگام عصر به زمینهای بنینضیر رسیدند.<ref>تاریخ الخمیس، ج1، ص461.</ref> بنینضیر با مشاهده پیامبر از فراز دژهای خود، به پرتاب تیر و سنگ پرداختند.<ref>الطبقات، ج2، ص58.</ref> مسلمانان پس از برپا کردن نماز عصر، در آنجا مستقر شدند.<br />
<br />
خیمه پیامبر را نخست در زمینهای تیره [[بنیخطمه]] از [[اوس]] و همپیمانان بنینضیر که همچنان ایمان نیاورده بودند، <ref>المناقب، ج1، ص169-170؛بحار الانوار، ج20، ص172.</ref> برپا کردند که بعدها به [[مسجد صغیر]] شهرت یافت؛ اما چون از جانب تیراندازان بنینضیر هدف تیر قرار گرفت، خیمه را بهمنطقهای میان زمینهای بنینضیر و بنیقریظه که بعدها [[مسجد فضیخ]] نام گرفت، منتقل کردند.<ref>تاریخ المدینه، ج1، ص69؛بحار الانوار، ج20، ص172.</ref><br />
<br />
پیامبر با تنی چند از اصحاب خود به مدینه بازگشت و شب را آنجا گذراند و روز بعد به جمع سپاه [[اسلام]] بازگشت.<ref>المغازی، ج1، ص371.</ref> به نظر میرسد منطقه جنگی از امنیت کافی برخوردار نبوده و بیم ترور پیامبر میرفته است. همچنین حضور پیامبر(ص) در مدینه میتوانست زمینه توطئه عبدالله بن ابیّ در پیوستن او به بنینضیر را خنثا کند.<br />
<br />
مدت محاصره بنینضیر شش شب<ref>البدایة و النهایه، ج4، ص86؛تاریخ ابن خلدون، ج2، ص28.</ref> یا 15 روز<ref>تاریخ طبری، ج2، ص225؛فتوح البلدان، ج1، ص18؛التنبیه و الاشراف، ص213.</ref> و یا بیش از 20 شب<ref>المحبر، ص113؛بحار الانوار، ج20، ص166؛السیرة الحلبیه، ج2، ص562.</ref> ادامه یافت. در طول این مدت، [[سعد بن عباده]] از بزرگان خزرج، با ارسال خرما، خوراک سپاه اسلام را تامین میکرد.<ref>السیرة الحلبیه، ج2، ص563.</ref> بنینضیر که منتظر رسیدن نیروهای کمکی بودند، بهانداختن سنگ و تیراندازی از روی دژها بسنده کردند.<ref>الطبقات، ج2، ص44-45؛المغازی، ج1، ص370-371.</ref><br />
<br />
<br />
تنها اقدام نظامی بنینضیر در این مدت آن بود که به عَزوَک، سردسته شجاع تیراندازان، ماموریت دادند تا با تنی چند پیامبر را ترور کنند. در آن شب، علی بن ابیطالب(ع) همراه با چند تن از [[انصار]]، ماموران بنینضیر از جمله عزوک را کشتند و سرهایشان را در چاههای منطقه انداختند. این امر ناتوانی بنینضیر را آشکارتر ساخت.<ref>المغازی، ج1، ص372؛السیرة الحلبیه، ج2، ص562؛سبل الهدی، ج4، ص322.</ref><br />
<br />
<br />
عبدالله بن ابیّ هم از انجام وعدههای خود ناتوان ماند، هر چند کوشید بنیقریظه را با خود همراه سازد. اما [[کعب بن اسد]]، رئیس بنیقریظه، به هیچیک از اعضای قبیله خود اجازه نداد به یاری بنینضیر بشتابد.<ref>المغازی، ج1، ص368؛تاریخ طبری، ج2، ص225.</ref> مسلمانان برای قطع ارتباط قلعههای بنینضیر، به محاصره دژهای آنها پرداختند.<ref>الطبقات، ج3، ص567؛الخصائص الکبری، ج2، ص399.</ref> خداوند در آیه 14 سوره حشر به این امر اشاره کرده است.<br />
===دستور قطع درختان===<br />
با طولانی شدن محاصره، پیامبر(ص) که از دلبستگی آنها به درختانشان آگاه بود، فرمان داد آنها را قطع کنند. بنینضیر گفتند: چگونه کسی که دیگران را از فساد پرهیز میدهد، درختان را قطع میکند؟ این سخن برخی از مؤمنان را مردد ساخت. بر پایه [[وحی]]، اینکار خواست [[خداوند]] دانسته شد.<ref>تفسیر قمی، ج2، ص359؛اسباب النزول، ص279.</ref><br />
دستور قطع درختان تاثیری بسزا بر بنینضیر نهاد، بهویژه که زنانشان شیون کردند و بر سر و صورت خود زدند.<ref>سبل الهدی، ج4، ص323؛السیرة الحلبیه، ج2، ص564.</ref> از اینرو، کوشیدند تا نخلستانهایشان آسیب نبیند؛ شاید با سازش یا نبردی دیگر، بتوانند دیگر بار آنها را بازیابند. بدینسان، به مقاومت خود پایان دادند. حُیَی تصمیم گرفت بر پایه پیشنهاد پیشین با پیامبر که دارایی آنها را هنوز محترم شمرده بود، سازش کند؛ اما پیامبر نپذیرفت و از آنها خواست همه تجهیزات نظامی، مزارع و باغهای خود را وانهند و تنها دارایی منقول خود را ببرند.<ref>السیرة النبویه، ابن هشام، ج3، ص683؛تاریخ طبری، ج2، ص225؛فتوح البلدان، ج1، ص18.</ref> اما وی چند روز درنگ کرد.<ref>سبل الهدی، ج4، ص323.</ref><br />
===کوچ اجباری===<br />
در این فاصله، دو تن از بنینضیر به نام [[یامین بن عمیر]] و [[ابوسعد بن وهب]] برای حفظ جان و مال خود، مسلمان شدند.<ref>تاریخ طبری، ج2، ص226؛سبل الهدی، ج4، ص323؛السیرة النبویه، ابن هشام، ج3، ص684.</ref> سران بنینضیر از بیم این که مبادا وضعیت سختتر شود، به شرایط پیامبر تن دردادند و اثاث خود را بر پشت شتران بار زدند و خانههای خویش را ویران کردند تا قابل سکونت نباشد و در و چارچوبههای خانه را نیز با خود بردند. برخی مسلمانان نیز به نشانه دلبستگی نداشتن به خانههایشان، در ویرانی آنها همراهی کردند.<ref>تفسیر بغوی، ج4، ص315؛السیرة الحلبیه، ج2، ص565؛تاریخ الخمیس، ج1، ص462.</ref><br />
<br />
<br />
بنینضیر هنگام بیرون آمدن از یثرب کوشیدند قدرت و شوکت خود را با نمایش مال و منال خود نشان دهند.<ref>السیرة النبویه، ابن هشام، ج3، ص684؛تاریخ طبری، ج2، ص226.</ref> برخی شاعران با اثرپذیری از فراق بنینضیر شعر سرودند.<ref>الاغانی، ج14، ص462-463.</ref> [[منافقان]] نیز نتوانستند ماتم و اندوه خود را پنهان کنند؛ زیرا بنینضیر کوشیدند همچنان استواری خود را به مردم مدینه بنمایانند. 600 شتر در یک صف، اثاث و افراد بنینضیر را از محلههای مدینه گذراندند.<ref>الطبقات، ج2، ص58؛بحار الانوار، ج20، ص165.</ref><br />
<br />
زنان زیبای بنینضیر که در آغاز این قافله بودند، بهترین لباسهای رنگارنگ خود را پوشیده و زیور آلات خود را به نمایش نهاده بودند. دسته نوازندگان و خوانندگان پس از آنها قرار داشتند و مردم مدینه هم در دو طرف قافله نظارهگر آنها بودند. گنجینه بنینضیر در معرض دید همگان قرار گرفت. آنان اعلام کردند: این را برای زیر و زبر کردن زمین اندوختهایم (کنایهای تهدیدآمیز از تغییر وضعیت موجود) و گرچه درختان خرمای خود را در مدینه از دست دادیم، در [[خیبر]] نخلهای بهتر و بیشتری داریم.<ref>المغازی، ج1، ص375-376؛الاغانی، ج3، ص39؛السیرة الحلبیه، ج2، ص566.</ref><br />
<br />
محمد بن مسلم اوسی هدایت آنها را به بیرون از مدینه برعهده گرفت.<ref>المغازی، ج1، ص374؛الطبقات، ج2، ص58؛سبل الهدی، ج4، ص324.</ref> بیشتر تیرههای بنینضیر پس از اخراج، در [[حیره]] [[عراق]]، [[اریحا|اریحای]] [[فلسطین]] و اَذْرَعات شام پراکنده شدند و تنها آل ابیالحُقَیق و آل حُیَی بن اَخْطَب در خیبر سکونت گزیدند.<ref>تاریخ طبری، ج2، ص226؛مجمع البیان، ج9، ص386-387؛سبل السلام، ج4، ص63.</ref><br />
<br />
در این هنگام، گروهی از انصار نزد پیامبر آمدند و از او خواستند تا مانع همراهی فرزندانشان با بنینضیر شود؛ زیرا در [[دوران جاهلیت]] برخی زنان اوس برای زنده ماندن فرزندان خود نذر میکردند آنها را یهودی کنند و فرزندان خود را به بنینضیر میسپردند. بر پایه روایات، در پاسخ آنها آیه 256 [[سوره بقره]] نازل شد و از مسلمانان خواست که چون حق از باطل روشن شده، دیگران را بر پذیرش دین وادار نکنند.<ref>سنن ابی داود، ج1، ص606؛اسباب النزول، ص52؛لباب النقول، ص48.</ref><br />
===غنائم===<br />
340 شمشیر، <ref>السیرة الحلبیه، ج2، ص567.</ref> 50 زره و 50 نیزه غنیمتهایی بود که پیامبر بهدست آورد.<ref>عیون الاثر، ج2، ص73؛بحار الانوار، ج20، ص166.</ref> از میان آنها، رسول خدا(ص) شمشیر معروف ابیالحُقَیق را به [[سعد بن معاذ|سعد بن مُعاذ]] از بزرگان اوس بخشید.<ref>السیرة الحلبیه، ج2، ص569.</ref><br />
<br />
پیامبر درباره باغها، زمینها و منابع ابیبنینضیر دو پیشنهاد کرد تا [[انصار]] یکی را برگزینند. نخست آنکه پیامبر اموال بنینضیر را میان مهاجران و انصار نیازمند پخش کند و دوم آن که بخشی از آن زمینها را تنها میان [[مهاجران]] توزیع کند و در برابر، انصار اموالی را که در یثرب از آغاز هجرت در اختیار مهاجران قرار داده بودند، بازستانند. سعد بن معاذ و [[سعد بن عباده]] ضمن مشورت با یکدیگر از پیامبر خواستند تا افزون بر این که آن زمینها را میان مهاجران تقسیم کند، مهاجران همچنان در اموال انصار شریک بمانند.<br />
<br />
انصار به حمایت از بزرگانشان ندای رضایت و تسلیم سردادند و پیامبر برای انصار دعا کرد.<ref>تاریخ المدینه، ج2، ص489.</ref> پیامبر برخی از زمینها را میان حدود 100 تن مهاجر و تنی چند از فقرای انصار که برخی از آنها در کشتن تیراندازان بنینضیر نقش داشتند، توزیع کرد.<br />
<br />
بیشتر زمینهای بنینضیر در اختیار پیامبر ماند و پیامبر غلام خود [[ابو رافع]] را بر آن گمارد<ref>المغازی، ج1، ص378.</ref> و خود در آن کشاورزی میکرد و مواد غذایی سالانه خانواده خود و [[بنیعبدالمطلب]] را تامین میکرد.<ref>تاریخ المدینه، ج2، ص490؛فتوح البلدان، ج1، ص20؛البدایة و النهایه، ج4، ص87.</ref> آنگاه افزوده درآمد این زمینها صرف هزینههای نظامی میشد یا در بیت المال گرد میآمد.<ref>صحیح البخاری، ج4، ص43؛سنن ابی داود، ج2، ص22.</ref><br />
<br />
بر پایه روایت واقدی، هفت باغی که مُخَیْریق یهودی پیش از شهادتش در احد به پیامبر بخشیده بود، به نام [[المیثب|المِیْثَب]]، [[الصافیه|الصّافیه]]، [[الدلال|الدَلال]]، [[الحسنی|الحُسْنی]]، [[برقه|بَرْقَُه]]، [[الاعواف]]، و [[مشربه ام ابراهیم]] نیز بخشی از زمینهای بنینضیر بود.<ref>المغازی، ج1، ص378؛البدایة و النهایه، ج4، ص41.</ref><br />
<br />
چند سال بعد که [[ماریه]] حسادت و آزار دیگر زنان پیامبر را دید، پیامبر او را در یکی از همین باغها جای داد<ref>تاریخ المدینه، ج1، ص173؛الاستیعاب، ج1، ص54؛وفاء الوفاء، ج3، ص35-36.</ref> که به مَشْرَبه اُمّ ابراهیم معروف شد. همچنین پیامبر هنگامی که به سال ششم ق. تصمیم گرفت از برخی زنان خود جدا شود، آنها را یک ماه در این باغ سکونت داد و خود از آنها کناره گرفت.<ref>الحدائق، ج23، ص99.</ref> بنابه روایتی از [[امام صادق(ع)]]، پیامبر(ص) در همین باغ و در روزی که به «یوم مشربة ام ابراهیم» شهرت یافت، کنار اصحاب خود از امامت و وصایت [[علی بن ابیطالب(ع)]] سخن گفت.<ref>بصائر الدرجات، ص73؛الامالی، ص173؛بشارة المصطفی، ص45.</ref><br />
==بنینضیر پس از اخراج==<br />
سران بنینضیر در پی تبعید از [[مدینه]] و سکونت در خیبر به [[مکه]] رفتند و برای رویارویی با پیامبر از سران [[قریش]] یاری خواستند و به آنها وعده حمایت مالی دادند.<ref>جامع البیان، ج5، ص186.</ref> آنها قبایلی بزرگ چون [[غطفان]] و [[قیس بن عیلان|قَیس بن عیلان]] را با خود همراه ساختند و زمینه [[نبرد احزاب]] را فراهم آوردند.<ref>السیرة النبویه، ابن هشام، ج3، ص700؛تاریخ طبری، ج2، ص233؛الارشاد، ج1، ص95.</ref><br />
<br />
بخشی از بنینضیر، خود، در سپاه حضور داشتند<ref>جامع البیان، ج21، ص156؛البدایة و النهایه، ج4، ص108؛بحار الانوار، ج20، ص250.</ref> و وعده یاری یهودیان بنیقریظه ساکن در مدینه را نیز به سپاه احزاب داده بودند.<ref>السیرة الحلبیه، ج2، ص637.</ref> حُیَی، رهبر بنینضیر، پنهانی نزد بنیقریظه شتافت و آنها را در نبرد احزاب همراه خود ساخت<ref>تاریخ طبری، ج2، ص571-572.</ref> و بدینسان، بر مسلمانان فشار بسیار وارد آورد. اما چون نبرد به پایان رسید و پیامبر بنیقریظه را محاصره کرد، در میان بنیقریظه و به حکم سعد بن معاذ کشته شد.<ref>السیرة النبویه، ج2، ص235؛الکامل، ج2، ص186.</ref><br />
==پانویس==<br />
{{پانویس}}<br />
==منابع ==<br />
{{منابع}}<br />
{{دانشنامه<br />
| آدرس = http://phz.hajj.ir/422/7722<br />
| عنوان = بنینضیر<br />
| نویسنده = مهران اسماعیلی<br />
}}<br />
*'''الارشاد''':المفيد (م.413ق.)، بيروت، دار المفيد، 1414ق.<br />
*'''اسباب النزول''':الواحدي (م.468ق.)، قاهره، الحلبي و شركاه، 1388ق.<br />
*'''بحار الانوار''':المجلسي (م.1110ق.)، بيروت، دار احياء التراث العربي، 1403ق.<br />
*'''بصائر الدرجات''':الصفار (م.290ق.)، به كوشش كوچهباغي، تهران، اعلمي، 1404ق.<br />
*'''الدر المنثور''':السيوطي (م.911ق.)، بيروت، دار المعرفه، 1365ق.<br />
*'''دلائل النبوه''':البيهقي (م.458ق.)، به كوشش عبدالمعطي، بيروت، دار الكتب العلميه، 1405ق.<br />
*'''سبل السلام''':الكحلاني (م.1182ق.)، مصر، مصطفي البابي، 1379ق.<br />
*'''عون المعبود''':العظيمآبادي (م.1329ق.)، بيروت، دار الكتب العلميه، 1415ق.<br />
*'''فتوح البلدان''':البلاذري (م.279ق.)، به كوشش صلاح الدين، قاهره، النهضة المصريه، 1956م.<br />
*'''لباب النقول''':السيوطي (م.911ق.)، بيروت، دار احياء العلوم.<br />
*'''وفاء الوفاء''':السمهودي (م.911ق.)، به كوشش محمد عبدالحميد، بيروت، دار الكتب العلميه، 2006م.<br />
*Muhammad at Medina<br />
{{پایان}}<br />
{{غزوات پیامبر}}<br />
<br />
[[رده:غزوات پیامبر(ص)]]</div>Sajjaddhttps://wikihaj.com/index.php?title=%D8%A7%D9%84%DA%AF%D9%88:%D8%BA%D8%B2%D9%88%D8%A7%D8%AA_%D9%BE%DB%8C%D8%A7%D9%85%D8%A8%D8%B1&diff=24252الگو:غزوات پیامبر2019-09-20T13:24:05Z<p>Sajjadd: </p>
<hr />
<div>{{ناوبری جنگ<br />
|name = غزوات پیامبر<br />
|title =غزوات پیامبر<br />
|state = autocollapse<br />
<br />
|image = <br />
|group1 =2 هجری<br />
|list1=[[غزوه ابواء]] • [[غزوه بدر]] • [[غزوه بنیقینقاع]] • [[غزوه قرقرة الکدر]] • [[غزوه سویق]] • [[غزوه بواط]]<br />
|group2 = 3 هجری<br />
|list2= [[غزوه غطفان]] • [[غزوه احد]] • [[غزوه بحران]] • [[غزوه حمراء الاسد]]<br />
|group3 =4 هجری<br />
|list3= [[جنگ بنینضیر|غزوه بنینضیر]] • [[غزوه ذات الرقاع]] • [[غزوه بدر الوعد]]<br />
|group4 =5 هجری<br />
|list4= [[غزوه خندق]] • [[غزوه بنیقریظه]] • [[غزوه دومة الجندل]]<br />
|group5 =6 هجری<br />
|list5= [[غزوه حدیبیه]] • [[غزوه بنی لیحان]] • [[غزوه ذی قرد]] • [[غزوه بنیمصطلق]]<br />
|group6 =7 هجری<br />
|list6= [[غزوه خیبر]] • [[غزوه عمرة القضا]] <br />
|group7 =8 هجری<br />
|list7= [[غزوه حنین]] • [[غزوه طائف]] • [[فتح مکه]]<br />
|group8 =9 هجری<br />
|list8= [[غزوه تبوک]]<br />
}}<br />
<noinclude><br />
[[رده:غزوات پیامبر]]<br />
[[رده:الگوهای افقی]]<br />
</noinclude></div>Sajjaddhttps://wikihaj.com/index.php?title=%D8%A8%D9%86%DB%8C%E2%80%8C%D9%82%DB%8C%D9%86%D9%82%D8%A7%D8%B9&diff=24244بنیقینقاع2019-09-20T12:20:13Z<p>Sajjadd: </p>
<hr />
<div>{{جعبه اطلاعات قبایل<br />
| نام = بنیقینقاع<br />
| تصویر = <br />
| اندازه تصویر = <br />
| نام کامل = <br />
| نسب = عیسو (ادوم) برادر [[یعقوب(ع)]]<br />
| محل حکومت = <br />
| مدت حکومت = <br />
| مکان قبیله = [[مدینه]]<br />
| سرسلسله = <br />
| اشخاص مهم = [[عبدالله بن سلام]]، [[مخیریق]]<br />
| جمعیت = <br />
| جنگها = [[نبرد بعاث]]، [[غزوه بنیقینقاع]]<br />
| شاخهای از = [[یهود]]<br />
| زیرشاخهها = <br />
| مهمترین اقدامات = جنگ با [[پیامبر(ص)]] در [[غزوه بنیقینقاع]]<br />
| مناصب مهم = <br />
| مذهب = یهود<br />
}}<br />
<br />
'''بنیقَیْنُقاع''' نام قبیلهای از [[یهودیان]] ساکن [[مدینه]] است.<br />
<br />
بنیقینقاع از شجاعترین یهودیان ساکن در مدینه بوده، و بنابر گزارشیهای تاریخی از نسل عیسو (ادوم) برادر [[یعقوب(ع)]] پیامبر بودند.<br />
<br />
با ورود [[پیامبر(ص)]] به مدینه حضرت با ایشان پیمان صلح بستند، اما در سال دوم هجری پیمان شکسته و اعلام جنگ کردند. بنیقینقاع پس از 15 روز محاصره و بدون درگیری و هیچ شرطی تسلیم شدند، و با وساطت [[عبدالله بن ابی]] همپیمان ایشان بعد از مذاکره با پیامبر(ص) به شام تبعید شدند.<br />
<br />
==نسبشناسی==<br />
<br />
درباره اصل و نسب بنیقینقاع آگاهی فراوان در دست نیست. برخی آنها را از قبایل غیر عرب و از نسل عیسو (ادوم) برادر [[یعقوب(ع)]]<ref>د. جودائیکا، ذیل Qaynuqa.</ref>و برخی دیگر از [[بنیاسرائیل]] دانستهاند.<ref>نک: الاغانی، ج3، ص82.</ref>از زیرمجموعههای بنیقینقاع آگاهی چندان یافت نشده است. در برخی گزارشها از [[بنیعمرو]] به عنوان یکی از شاخههای ایشان یاد شده است.<ref>الطبقات، ج8، ص123.</ref><br />
<br />
==محل سکونت==<br />
<br />
به گزارشی، بنیقینقاع پیش از مهاجرت قبایل [[اوس]] و [[خزرج]] در [[یثرب]] مستقر بودند. از اینرو، با ورود این دو قبیله به شهر با آنها ستیزهایی داشتند.<ref>تاریخ یعقوبی، ج1، ص203؛ الاغانی، ج3، ص82.</ref><br />
<br />
درباره سکونتگاههای بنیقینقاع گزارشهای روشن در دست نیست. برخی گزارشها از استقرار آنها در یثرب نزدیک [[جسر بطحان|جَسر بُطحان]] در [[اطمی|اُطمی]] به نام [[مریح|مُریح]] حکایت دارند.<ref>معجم البلدان، ج5، ص117.</ref>همپیمانی بنیقینقاع با خزرج<ref>المغازی، ج1، ص179؛ ج2، ص510؛ دلائل النبوه، ج3، ص174؛ الدرر، ص180.</ref>مؤید نزدیکی سکونتگاه آنها به خزرج است.<br />
<br />
==همپیمانان==<br />
<br />
از همپیمانی برخی اعضای بنیقینقاع با تیرههای خزرجی منشعب از [[عوف بن خزرج]] یاد شده است<ref>تاریخ طبری، ج2، ص586؛ تاریخ دمشق، ج29، ص97-136؛ ج26، ص192.</ref>؛ اما زمان آغاز همپیمانی آنها مشخص نیست.<br />
<br />
بر پایه گزارشی، [[عبدالمطلب]] جد [[پیامبر(ص)]] که از مادری خزرجی به نام سلمی زاده شده بود، در دوران کودکی خود در قلعههای خزرج و بنیقینقاع، همبازی دیگر کودکان بود.<ref>تاریخ طبری، ج2، ص247؛ البدء و التاریخ، ج4، ص112.</ref>این گزارش، در صورت درستی، حاکی از روابط کهن و ریشهدار بنیقینقاع و خزرج است.<br />
<br />
این طایفه از یهود در [[نبرد بعاث|نبرد بُعاث]] کهاندکی پیش از حضور پیامبر در یثرب میان اوس و خزرج روی داد، کنار خزرج بودند.<ref>الاغانی، ج3، ص9؛ الکامل، ج1، ص671.</ref><br />
<br />
==صنعت و حرفه==<br />
<br />
صنعت ریختهگری را شغل عمده بنیقینقاع دانستهاند.<ref>المغازی، ج1، ص179.</ref>در منابع از بازار بنیقینقاع بهعنوان یکی از عمدهترین بازارهای یثرب یاد شده که افزون بر داد و ستد، از مراکز گرد آمدن یثربیان بهشمار میآمده است.<ref>تاریخ المدینه، ج1، ص289؛ الاغانی، ج22، ص357.</ref><br />
<br />
==جایگاه دینی و دانشوران==<br />
<br />
بنیقینقاع از جایگاه دینی برجسته میان یهودیان یثرب برخوردار بودند. [[رفاعة بن زید]]، فِنحاص، سُوید بن حارث، مالک بن ضیف، رافع بن حریمله، رفاعة بن قیس، [[رافع بن ابیرافع]]، شاس بن قیس، نعمان بن ابیاوفی، و بحری بن عمرو را از جمله دانشوران آنها شمردهاند. برخی فنحاص را رهبر بنیقینقاع دانستهاند.<ref>جامع البیان، ج4، ص129؛ مجمع البیان، ج2، ص465؛ السیرة النبویه، ج2، ص359-360، 369-370.</ref><br />
<br />
از روابط بنیقینقاع با دیگر یهودیان ساکن در یثرب آگاهی چندان در منابع گزارش نشده است. آوردهاند که مناسبات بنیقینقاع با [[بنیقریظه]] ستیزآمیز بوده است.<ref>تفسیر قرطبی، ج2، ص20.</ref><br />
<br />
==مناسبات با پیامبر(ص)==<br />
<br />
پیامبر(ص) پس از هجرت، پیمان نامهای میان قبایل گوناگون یثرب منعقد کرد که در آن، از یهودیان یثرب نیز سخن بهمیان آمده؛ اما به یهودیان بنیقینقاع اشاره نشده است.<ref>السیرة النبویه، ج2، ص348؛ السنن الکبری، ج8، ص106.</ref> همه مغازینگاران از پیمانشکنی آنها بهعنوان عامل رویارویی پیامبر با آنان سخن گفتهاند<ref>المغازی، ج1، ص176-177؛ الدرر، ص141؛ الاکتفاء، ج2، ص49-50.</ref>؛ اما گزارشی مستقل از این پیمان و مفاد آن در دست نیست.<ref>جامع البیان، ج4، ص135؛ التبیان، ج3، ص73-74؛ مجمع البیان، ج2، ص466.</ref><br />
<br />
بنیقینقاع به لحاظ موقعیت مسکونی و همچنین همپیمانان خزرجیشان، در قیاس با دیگر یهودیان یثرب، ارتباط بیشتری با مسلمانان داشتند؛ بهویژه که پیامبر میان قبایل خزرجی مستقر شده و در آنجا مسجدی بنا کرده بود.<ref>اعلام الوری، ج1، ص155.</ref><br />
<br />
با [[تغییر قبله]] (2ق.) از [[بیت المقدس]] به سوی [[کعبه]]، روابط پیامبر و یهود به سردی گرایید. هنگام کمک مالی خواستن برخی مسلمانان از آنان، یهودیان از خدای مسلمانان بهعنوان خدای فقیر یادکردند<ref>التبیان، ج3، ص73؛ تفسیر بیضاوی، ج2، ص51.</ref> ([[سوره آلعمران]]، آیه 181). <br />
<br />
نیز از فرصتهای گوناگون برای تردید افکندن در باورهای مسلمانان بهره بردند. تردید در نزول [[وحی]] بر پیامبر ([[سوره انعام]]، آیه 91)، درخواست برخی معجزههای خاص (سوره آلعمران، آیه 184؛ [[سوره بقره]]، آیه 108، 118)، و به سخره گرفتن پیامبر و مسلمانان (سوره بقره، 104؛ [[سوره مائده]]، آیه 57) از آن جمله هستند.<br />
<br />
==غزوه بنیقینقاع==<br />
<br />
بنیقینقاع پس از [[نبرد بدر]] (2ق.) موقعیت پیامبر را که در برابر مخالفانش محکمتر شده بود، برنمیتابیدند. این سبب شد که آنها رفتارهایی از خود نشان دهند که حاکی از پیمانشکنی بود.<ref>المغازی، ج1، ص176.</ref> بهنظر میرسد بنیقینقاع با تکیه بر پشتوانه تاریخی خود در روابطشان با [[قبیله خزرج]]، موقعیت پیامبر را ضعیفتر از موقعیت خویش ارزیابی میکردند.<br />
<br />
===احتمال پیمانشکنی===<br />
<br />
احتمال پیمانشکنی بنیقینقاع، پیامبر را بر آن داشت تا آنها را در بازارشان گرد آورد و با یادآوری علم آنها به [[نبوت]] خود<ref>المغازی، ج1، ص176؛ انساب الاشراف، ج1، ص371.</ref>از آنان بخواهد که به پیمان خویش وفادار مانند و از سرنوشت [[مشرکان قریش]] در بدر عبرت گیرند. در برابر، آنها در خطاب به رسول خدا، خود را غیر قابل مقایسه با [[مکیان]] دانستند و خویشتن را جنگجویانی خواندند که توانشان تنها با نبرد شناخته خواهد شد.<ref>الطبقات، ج2، ص28-29؛ الثقات، ج1، ص209؛ تاریخ الاسلام، ج2، ص146.</ref><br />
<br />
===توان نظامی===<br />
آماری که از جنگجویان بنیقینقاع گزارش شده، از توان چشمگیر آنان حکایت دارد. برخی منابع جنگجویان آنها را 700 تن دانستهاند که 400 تن از آنها زرهپوش بودند.<ref>المغازی، ج1، ص177.</ref>در گزارشی، بنیقینقاع از شجاعترین یهودیان بهشمار میآمدند.<ref>المغازی، ج1، ص177-178؛ عیون الاثر، ج1، ص344؛ الصحیح من سیرة النبی، ج6، ص58.</ref><br />
<br />
===علت وقوع===<br />
<br />
برخی منابع از سخنان پیامبر با بنیقینقاع پس از پیمانشکنی آنها اشاره دارند؛ اما از حادثهای که به پیمانشکنی یهود بنیقینقاع انجامید، گزارشی ندادهاند.<ref>المغازی، ج1، ص176؛ انساب الاشراف، ج1، ص371-372.</ref><br />
<br />
بر پایه گزارشی، آنها خون مسلمانی را در بازار بنیقینقاع ریختند که به دفاع از زن مسلمانی برخاسته بود که مورد آزار و تمسخر یهود قرار داشت.<ref>السیرة النبویه، ج2، ص561؛ تاریخ الاسلام، ج2، ص146.</ref>پس از آن، بنیقینقاع برخلاف مفاد عهدنامه که آنها را ملزم به پذیرش داوری پیامبر کرده بود،<ref>السیرة النبویه، ج2، ص349-350؛ عیون الاثر، ج1، ص228.</ref> در قلعههای خود سنگر گرفتند.<ref>المغازی، ج1، ص177؛ انساب الاشراف، ج1، ص372.</ref><br />
<br />
===شروع و نتیجه نبرد===<br />
<br />
به گزارشی، پس از نزول آیه 58 [[سوره انفال]] پیامبر برای نبرد با ایشان، قلعههای آنها را در نیمه [[شوال]] سال دوم ق. اندکی پس از پیروزی بدر، در محاصره گرفت.<ref>المغازی، ج1، ص177-180؛ تاریخ طبری، ج2، ص479-480.</ref><br />
<br />
بنیقینقاع پس از 15 روز محاصره و بدون هیچ شرطی تسلیم شدند. در مدت محاصره، هیچ برخورد نظامی از سوی بنیقینقاع صورت نگرفت. بهنظر میرسد که آنان بسیار زود از حمایت همپیمان خود، [[عبدالله بن ابی|عبدالله بن ابیّ خزرجی]]، ناامید شدند. پیامبر یکی از [[انصار]] را مامور بستن دستان مردان بنیقینقاع کرد. عبدالله بن ابیّ که به رغم وعده خود نتوانسته بود از آنان حمایت کند، خواست تا کوتاهی خود را با حفظ مال و جانشان جبران کند. از اینرو، شتابان خود را به پیامبر رسانید و مجدّانه از وی خواست از آنها درگذرد. پیامبر که آثار خشم در چهرهاش نمایان بود، برخلاف میل خود از کشتن آنها چشم پوشید و به آنها سه روز مهلت داد تا [[مدینه]] را ترک کنند و [[عبادة بن صامت]] را مامور تبعید آنها از مدینه کرد. البته بنا شد که اموال خود را تحویل دهند.<ref>المغازی، ج1، ص177-180؛ امتاع الاسماع، ج9، ص293.</ref><br />
<br />
عبدالله بن ابیّ که احساس کرد میتواند با درخواست خود حکم تبعید آنها را نیز لغو کند، به سوی خانه پیامبر رفت؛ اما با مخالفت [[عویم بن ساعده خزرجی|عُویم بن ساعده خزرجی]] روبهرو شد. اصرار ابن ابیّ به درگیری و زخمی شدنش انجامید. آنگاه بنیقینقاع با درک موقعیت، در ترک مدینه مصمم شدند.<ref>المغازی، ج1، ص176-180؛ الطبقات، ج2، ص29؛ تاریخ طبری، ج2، ص479-480.</ref><br />
<br />
برخی روایتهای تفسیری از نزول آیات 51-52 سوره مائده در شان عبدالله بن ابیّ و نقش وی در نبرد بنیقینقاع حکایت دارند.<ref>السیرة النبویه، ج2، ص563.</ref><br />
<br />
===غنیمتها===<br />
<br />
درباره غنیمتهای بنیقینقاع جزئیات فراوان گزارش نشده است. برخی گزارشها حکایت دارند که پیامبر از داراییهای منقولشان تنها تجهیزات رزمی را به غنیمت گرفت و پس از کنار نهادن خمس غنایم، آنها را میان مسلمانان بخش کرد و چند شمشیر، زره، نیزه و کمان برای خود برداشت.<ref>الطبقات، ج1، ص486-489؛ ترکة النبی، ص102؛ تاریخ طبری، ج2، ص481.</ref><br />
<br />
===مکان تبعید===<br />
<br />
بنیقینقاع پس از تبعید در مسیر حرکت به شمال، نخست به [[وادی القری]] در شمال مدینه در مسیر [[شام]] و سپس به سوی شام رفتند و آنجا در منطقه اَذرِعات مستقر شدند.<ref>المغازی، ج1، ص180؛ تاریخ الاسلام، ج2، ص148، 355.</ref><br />
<br />
==مسلمانان بنیقینقاع==<br />
<br />
شماری از بنیقینقاع که [[اسلام]] را پذیرفته بودند، در [[مدینه]] ماندند و در رویدادهای سالهای بعد، مسلمانان را همراهی کردند. [[مخیریق|مُخیریق]] در [[غزوه احد]] شرکت داشت.<ref>الطبقات، ج1، ص502؛ انساب الاشراف، ج1، ص396-397؛ معجم البلدان، ج5، ص241.</ref> [[عبدالله بن سلام]] را نیز از بنیقینقاع دانستهاند که مسلمان شد.<ref>الطبقات، ج2، ص48؛ الاستیعاب، ج3، ص921-922؛ الثقات، ج3، ص227.</ref><br />
<br />
==منافقان بنیقینقاع==<br />
<br />
برخی از افراد این قبیله، منافق خوانده شدهاند. زید بن لصیب، نعمان بن اوفی، رافع بن حُریمله، رُفاعة بن زید، سلسلة بن بَرهام، و کِنانة بن صوریا از جمله این افرادند.<ref>السیرة النبویه، ج2، ص369-370؛ المحبر، ص470.</ref><br />
<br />
==پیوند به بیرون==<br />
<br />
[http://lib.eshia.ir/23019/1/1984 بنی قینقاع، دانشنامه جهان اسلام، بنياد دائرة المعارف اسلامی.]<br />
<br />
[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1300804/آیات-مرتبط-با-رخدادها-سرانجام-یهود-بنی-قینقاع نوری زنجانی، محمداسماعیل، آیات مرتبط با رخدادها؛ سرانجام یهود بنی قینقاع، مجله مبلغان، مرداد و شهریور 1393 - شماره 180 (9 صفحه - از 17 تا 25.).]<br />
<br />
[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/2439/نگرشی-کوتاه-بر-غزوه-بنی-قریظه میر شریفی، سیدعلی، نگرشی کوتاه بر غزوه بنی قریظه، مجله نور علم، مرداد 1364 - شماره 11 (7 صفحه - از 130 تا 136.).]<br />
<br />
==پانویس==<br />
<br />
{{پانویس}}<br />
<br />
==منابع==<br />
<br />
{{منابع}}<br />
<br />
{{دانشنامه<br />
<br />
| آدرس = http://phz.hajj.ir/422/7788<br />
<br />
| عنوان = بني قينقاع<br />
<br />
| نویسنده = مهران اسماعیلی<br />
<br />
}}<br />
<br />
*'''الاستیعاب''': ابن عبدالبر (درگذشت 463ق.)، به کوشش البجاوی، بیروت، دار الجیل، 1412ق.<br />
<br />
*'''اعلام الوری''': الطبرسی (درگذشت 548ق.)، قم، آل البیت:، 1417ق.<br />
<br />
*'''الاغانی''': ابوالفرج الاصفهانی (درگذشت 356ق.)، بیروت، دار احیاء التراث العربی، 1415ق.<br />
<br />
*'''الاکتفاء بما تضمنه من مغازی رسول الله(ص)''': سلیمان بن موسی الحمیری (درگذشت 634ق.)، به کوشش محمد عزالدین، بیروت، عالم الکتب، 1417ق.<br />
<br />
*'''امتاع الاسماع''': المقریزی (درگذشت 845ق.)، به کوشش محمد عبدالحمید، بیروت، دار الکتب العلمیه، 1420ق.<br />
<br />
*'''انساب الاشراف''': البلاذری (درگذشت 279ق.)، به کوشش زکار و زرکلی، بیروت، دار الفکر، 1417ق.<br />
<br />
*'''البدء و التاریخ''': المطهر المقدسی (درگذشت 355ق.)، بیروت، دار صادر، 1903م.<br />
<br />
*'''تاریخ الاسلام و وفیات المشاهیر''': الذهبی (درگذشت 748ق.)، به کوشش عمر عبدالسلام، بیروت، دار الکتاب العربی، 1410ق.<br />
<br />
*'''تاریخ طبری (تاریخ الامم و الملوک)''': الطبری (درگذشت 310ق.)، به کوشش محمد ابوالفضل، بیروت، دار احیاء التراث العربی.<br />
<br />
*'''تاریخ مدینة دمشق''': ابن عساکر (درگذشت 571ق.)، به کوشش علی شیری، بیروت، دار الفکر، 1415ق.<br />
<br />
*'''تاریخ المدینة المنوره''': ابن شبّه (درگذشت 262ق.)، به کوشش شلتوت، قم، دار الفکر، 1410ق.<br />
<br />
*'''تاریخ الیعقوبی''': احمد بن یعقوب (درگذشت 292ق.)، بیروت، دار صادر، 1415ق.<br />
<br />
*'''التبیان''': الطوسی (درگذشت 460ق.)، به کوشش العاملی، بیروت، دار احیاء التراث العربی.<br />
<br />
*'''ترکة النبی(ص)''': حماد بن اسحق البغدادی (درگذشت 267ق.)، به کوشش اکرم ضیاء، 1404ق.<br />
<br />
*'''تفسیر بیضاوی (انوار التنزیل)''': البیضاوی (درگذشت 685ق.)، به کوشش مرعشلی، بیروت، دار احیاء التراث العربی، 1418ق.<br />
<br />
*'''تفسیر قرطبی (الجامع لاحکام القرآن)''': القرطبی (درگذشت 671ق.)، بیروت، دار احیاء التراث العربی، 1405ق.<br />
<br />
*'''الثقات''': ابن حبان (درگذشت 354ق.)، الکتب الثقافیه، 1393ق.<br />
<br />
*'''جامع البیان''': الطبری (درگذشت 310ق.)، بیروت، دار المعرفه، 1412ق.<br />
<br />
*'''الدرر فی اختصار المغازی و السیر''': ابن عبدالبر (درگذشت 463ق.) .<br />
<br />
*'''دلائل النبوه''': البیهقی (درگذشت 458ق.)، به کوشش عبدالمعطی، بیروت، دار الکتب العلمیه، 1405ق.<br />
<br />
*'''السنن الکبری''': البیهقی (درگذشت 458ق.)، بیروت، دار الفکر.<br />
<br />
*'''السیرة النبویه''': ابن هشام (درگذشت 213/218ق.)، به کوشش محمد محیی الدین، مصر، مکتبة محمد علی صبیح و اولاده، 1383ق.<br />
<br />
*'''الصحیح من سیرة النبی(ص)''': جعفر مرتضی العاملی، بیروت، دار السیره، 1414ق.<br />
<br />
*'''الطبقات الکبری''': ابن سعد (درگذشت 230ق.)، بیروت، دار صادر.<br />
<br />
*'''عیون الاثر''': ابن سید الناس (درگذشت 734ق.)، بیروت، دار القلم، 1414ق.<br />
<br />
*'''الکامل فی التاریخ''': ابن اثیر (درگذشت 630ق.)، بیروت، دار صادر، 1385ق.<br />
<br />
*'''مجمع البیان''': الطبرسی (درگذشت 548ق.)، به کوشش گروهی از علما، بیروت، اعلمی، 1415ق.<br />
<br />
*'''المحبّر''': ابن حبیب (درگذشت 245ق.)، به کوشش ایلزه لیختن شتیتر، بیروت، دار الآفاق الجدیده.<br />
<br />
*'''معجم البلدان''': یاقوت الحموی (درگذشت 626ق.)، بیروت، دار صادر، 1995م.<br />
<br />
*'''المغازی''': الواقدی (درگذشت 207ق.)، به کوشش مارسدن جونس، بیروت، اعلمی، 1409ق.<br />
<br />
{{پایان}}<br />
<br />
{{قبایل عربستان}}<br />
<br />
[[رده:قبایل مدینه]]<br />
[[رده:قبایل عربستان]]<br />
[[رده:قبایل یهودی]]</div>Sajjaddhttps://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%B3%D9%87_%D8%B9%D9%84%D9%85%DB%8C%D9%87_%D8%B5%D8%AF%D8%B1_%D8%A7%D8%B9%D8%B8%D9%85&diff=24239مدرسه علمیه صدر اعظم2019-09-20T10:51:42Z<p>Sajjadd: تغییرمسیر به مدرسه صدر اعظم (نجف)</p>
<hr />
<div>#تغییر_مسیر [[مدرسه صدر اعظم (نجف)]]</div>Sajjaddhttps://wikihaj.com/index.php?title=%D8%AD%D9%88%D8%B2%D9%87_%D8%B9%D9%84%D9%85%DB%8C%D9%87_%D8%B5%D8%AF%D8%B1_%D8%A7%D8%B9%D8%B8%D9%85&diff=24238حوزه علمیه صدر اعظم2019-09-20T10:51:17Z<p>Sajjadd: تغییرمسیر به مدرسه صدر اعظم (نجف)</p>
<hr />
<div>#تغییر_مسیر [[مدرسه صدر اعظم (نجف)]]</div>Sajjaddhttps://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%B3%D9%87_%D8%B5%D8%AF%D8%B1_%D8%A7%D8%B9%D8%B8%D9%85_%D9%86%D8%AC%D9%81&diff=24237مدرسه صدر اعظم نجف2019-09-20T10:50:54Z<p>Sajjadd: تغییرمسیر به مدرسه صدر اعظم (نجف)</p>
<hr />
<div>#تغییر_مسیر [[مدرسه صدر اعظم (نجف)]]</div>Sajjaddhttps://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%B3%D9%87_%D8%B5%D8%AF%D8%B1_%D8%A7%D8%B9%D8%B8%D9%85_%D8%AF%D8%B1_%D9%86%D8%AC%D9%81&diff=24236مدرسه صدر اعظم در نجف2019-09-20T10:50:41Z<p>Sajjadd: تغییرمسیر به مدرسه صدر اعظم (نجف)</p>
<hr />
<div>#تغییر_مسیر [[مدرسه صدر اعظم (نجف)]]</div>Sajjaddhttps://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%B3%D9%87_%D8%B5%D8%AF%D8%B1_%D8%A7%D8%B9%D8%B8%D9%85&diff=24235مدرسه صدر اعظم2019-09-20T10:50:05Z<p>Sajjadd: تغییرمسیر به مدرسه صدر اعظم (نجف)</p>
<hr />
<div>#تغییر_مسیر [[مدرسه صدر اعظم (نجف)]]</div>Sajjaddhttps://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%B3%D9%87_%D8%B5%D8%AF%D8%B1_%D8%A7%D8%B9%D8%B8%D9%85_(%D9%86%D8%AC%D9%81)&diff=24234مدرسه صدر اعظم (نجف)2019-09-20T10:49:50Z<p>Sajjadd: صفحهای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات بنای تاریخی | عنوان = مدرسه صدر اعظم | تصویر = | اندازه...» ایجاد کرد</p>
<hr />
<div>{{جعبه اطلاعات بنای تاریخی<br />
| عنوان = مدرسه صدر اعظم<br />
| تصویر = <br />
| اندازه تصویر = <br />
| پیوند تصویر = <br />
| توضیح تصویر = <br />
| بنيانگذار = [[محمدحسینخان اصفهانی]]<br />
| تأسیس = 1226 ه.ق<br />
| کاربری = مدرسه علمیه<br />
| مکان = [[عراق]] _ [[نجف]]<br />
| نامهای دیگر = <br />
| وقایع مرتبط = محل سکونت و تدریس بسیاری از علمای بزرگ<br />
| ظرفیت = <br />
| مساحت = حدود نهصد متر مربع<br />
| وضعیت = <br />
| امکانات = دارای حجرههای متعدد و کتابخانه و ...<br />
| شماره ثبت = <br />
| معمار = <br />
| سبک = <br />
| بازسازی = توسط حاج شیخ نصرالله خلخالی، شیخ احمد انصاری قمی و [[آیتالله سیدمحمد صدر]]<br />
| وبگاه = <br />
}}<br />
<br />
'''مدرسه صدر اعظم''' یکی از مدارس مهم، بزرگ و قدیمی حوزه علمیه [[نجف اشرف]] است که در ضلع شرقی [[حرم امیرالمؤمنین(ع)]] انتهای بازار بزرگ نجف کنار باب السیف قرار دارد.<br />
<br />
بانی و مؤسس این مدرسه، شخص نیکوکاری به نام [[محمدحسینخان اصفهانی]] است، که در سال 1226 ه.ق مدرسه صدر نجف را با سی حجره و نهصد متر مربع زمین که بعدها در تعمیرات به مساحت و حجرات آن افزوده شد تاسیس کرد و موقوفاتی در اصفهان و نجف براى اداره و تأمين مخارج آن قرار داد.<br />
<br />
مدرسه صدر طی سالهای طولانی در حوزه علمیه نجف محوریت داشت و محل سکونت و تدریس بسیاری از بزرگان، مراجع و علمای اعلام از جمله [[آیتالله سیدابوالحسن اصفهانی]] بوده است.<br />
<br />
==مکان مدرسه==<br />
<br />
مدرسه صدر اعظم یکی از مدارس مهم، بزرگ و قدیمی حوزه علمیه [[نجف اشرف]] بهشمار میآید.<ref>ماضی النجف و حاضرها، ج1، ص128؛ موسوعة النجف الاشرف، ج6، ص389.</ref> این مدرسه در ضلع شرقی [[حرم امیرالمؤمنین(ع)]] انتهای بازار بزرگ نجف (سوق الکبیر) کنار باب السیف قرار دارد. درب اصلی مدرسه بههمین بازار گشوده میشود. درب دیگری هم دارد که از پشت به خیابان امام زینالعابدین(ع) باز میشود. در ابتدای تاسیس دارای سی حجره و نهصد متر مربع زمین بود که بعدها در تعمیرات به مساحت و حجرات آن افزوده شد. <ref>المفصل فی التاریخ النجف الاشرف، ج16، ص24.</ref><br />
==بانی و مؤسس==<br />
بانی و مؤسس این مدرسه، شخص نیکوکاری به نام [[محمدحسینخان اصفهانی]] است. او در سال 1174 قمری بهدنیا آمد. بعدها به حکومت اصفهان دست یافت و پس از پشت سر گذاشتن مقامات حکومتی، در سال 1234 قمری، در زمان [[فتحعلیشاه قاجار]] به صدارت رسید و لقب «صدر اعظم» گرفت. لقب دیگر او «نظام الدوله» بود. <ref>تاریخچه اوقاف اصفهان، ص402 و 389.</ref> او در این مدت خدمات بسیاری انجام داد. املاک وسیعی را در مناطق اصفهان و [[عراق]] [[وقف]] کرد و سه مدرسه نیز در پاقلعه و فتح آباد اصفهان ساخت.<ref>همان، ص404.</ref> متن کامل برخی از وقفنامههای او در آخر کتاب «تاریخچه اوقاف اصفهان» ثبت شده است.<br />
<br />
محمدحسینخان در سال 1226 مدرسه صدر نجف را تاسیس کرد و همزمان با آن، دیوار و حصاری نیز در اطراف شهر نجف بنا کرد که هزینه این دیوار و مدرسه، مبلغ 95 هزار تومان شد.<ref>المفصل، فی التاریخ النجف الاشرف، ج16، ص23.</ref> بهعلاوه، موقوفاتی برای آن قرار داد تا از درآمد آن چند شب در هفته و چند روز در ماه، طلاب ساکن را اطعام کنند.<ref>همان.</ref><br />
<br />
مؤسس مدرسه صدر در سال 1239قمری در اثر بیماری یرقان چشم از جهان فروبست. جنازهاش به نجف اشرف منتقل و در زیرزمین مدرسه که قبلاً توسط خود وی تعیین شده بود، به خاک سپرده شد. <ref>تاریخچه اوقاف اصفهان، ص403؛ ماضی النجف و حاضرها، ج1، ص128.</ref> بعدها، فرزندان و سایر اعضای خاندان او در همین محل دفن شدند. <ref>ماضی النجف، همان.</ref><br />
<br />
علاوه بر موقوفاتی که مؤسس در شهر اصفهان و نجف به مدرسه صدر اختصاص داده بود، موقوفات دیگری نیز در شهر نجف داشت؛ از جمله یک کاروانسرای بزرگ معروف به «سیف بلال» از طرف فرزند مؤسس بهنام «امین الدولهخان» وقف مدرسه شد تا از درآمد آن، شبهای جمعه اطعام داده شود و آب سقاخانه در جنب مدرسه نیز تامین شود. <ref>المفصل، همان، ص23.</ref><br />
==خاطرهای از مدیریت مدرسه==<br />
حجتالاسلاموالمسلمین سیدمحمدرضا حسینی جلالی پژوهشگر و استاد حوزة علمیه قم که از سال 1384 تا 1400 قمری در این مدرسه سکونت داشته، میگوید:<br />
<br />
ایامی که ما در این مدرسه ساکن بودیم، مرحوم حجتالاسلاموالمسلمین سیدسعید حسینی تولیت و مدیریت آن را برعهده داشت. او عالم بسیار شریف و باابهتی بود و برای طلاب و فضلا دلسوز و در عینحال قاطع بود. مدیریت قوی داشت. رفتوآمد و حرکات و سکنات ساکنین و مهمانان را کنترل میکرد. نظم خاصی به مدرسه داده بود. هر روز وقت معینی به مدرسه میآمد در حجره خود که کنار درب ورودی مدرسه قرار داشت، مینشست و همه را میپایید.<br />
<br />
آقا سیدسعید هر سال به اصفهان میرفت؛ موقوفات مدرسه را جمعآوری کرده و میآورد و برای مدرسه و رفاه حال طلاب و فضلا هزینه مینمود. هر سال 2 ماه ([[محرم]] و [[صفر]]) مراسم عزاداری در مدرسه برگزار میکرد و اطعام میداد. <ref>مصاحبه در منزل حجتالاسلاموالمسلمین سی محمدرضا جلالی حسینی، یکشنبه 18/10/1391.</ref><br />
<br />
مدرسه صدر نجف به دلیل امکانات و مدیریت خوبی که داشت، محل سکونت و درس و بحث و رفت و آمد بسیاری از علما بود. در هر حجره مدرسه دو نفر، یکی مجرد و دیگری متاهل ساکن میشدند. در طول روز، هر دو در کنار هم بودند و طلاب مجرد از علم، اخلاق و تجربیات فضلای متاهل بهره میگرفتند. شبها متاهلین به منزل خود میرفتند و طلاب مجرد از خلوت حجره استفاده کرده و به تحقیق و مطالعه و تهذیب نفس میپرداختند.<ref>همان.</ref><br />
==علمای ساکن در مدرسه==<br />
مدرسه صدر طی سالهای طولانی در حوزه علمیه نجف محوریت داشت و محل سکونت و تدریس بسیاری از بزرگان، مراجع و علمای اعلام بوده است.<br />
<br />
[[آیتالله سید ابوالحسن اصفهانی]] از جمله مراجع بزرگی است که در سال 1308 قمری در سن بیست و چهار سالگی، وقتی از اصفهان به نجف اشرف هجرت کرد، چند سالی در مدرسه صدر سکونت اختیار کرد و در درس اساتید نجف حاضر شد.<ref>دائرة المعارف بزرگ اسلامی، ج9، ص212.</ref><br />
<br />
آیتالله شهید [[سیدحسن مدرس]] پس از اتمام تحصیلات در حوزه اصفهان، در سال 1311 عازم نجف اشرف شد و در همین مدرسه صدر ساکن گردید و با عارف نامدار [[شیخ حسینعلی اصفهانی]] هم حجره بود. <ref>گلشن ابرار، ج2، ص563.</ref><br />
<br />
آیتالله شیخ مجتبی لنکرانی از علمای مورد احترام نجف که از شاگردان بارز حضرات آیات سیدابوالحسن اصفهانی، [[آقاضیاء عراقی]] و شیخ محمدحسین اصفهانی بهشمار میآید، در این مدرسه سکونت و تدریس داشت و شاگردان بسیاری تربیت کرد. او هر روز بهمدرسه صدر میآمد. عبایش را کنار حوض بر زمین میانداخت و روی آن مینشست. بلافاصله طلبهها اطرافش را میگرفتند و سؤال و اشکال درسی میپرسیدند. ایشان نیز با روی گشاده جواب میداد. بحث علمی تا ساعتها ادامه پیدا میکرد. ایشان گاهی طنز و مزاحی هم مطرح مینمود و بدینوسیله از طلاب و فضلا رفع خستگی میکرد.<ref>ستارگان حرم، ج10، ص16و20.</ref><br />
<br />
او در سال 1348 شمسی در اثر فشار رژیم بعثی عراق به [[ایران]] آمد و در اصفهان ساکن شد. مدرسه صدر، چون منسوب به اصفهانیهاست و بیشتر ساکنان آن از طلاب و فضلای اصفهانی بودند، بههمین سبب ارتباط مرحوم آقای لنکرانی با آنان بسیار صمیمی و قوی بود. وقتی وارد ایران شد، علمای اصفهان از وی دعوت کردند و ایشان نیز پذیرفت و تا سال 1365 که درگذشت، در این شهر سکونت داشت. پیکر آن مرحوم را به قم منتقل کردند و در حجره 25 صحن بزرگ حرم مدفون شد.<br />
<br />
همچنین آیتالله حاج شیخ حسن صافی اصفهانی از علمای برجسته اصفهان نیز در همین مدرسه ساکن بود و از سمت درب بازار بزرگ، سمت چپ، حجره دوم، بالای مقبره مؤسس مدرسه، سکونت داشت. <ref>سایت آیتالله صافی اصفهانی.</ref><br />
<br />
از شخصیتهای بزرگ دیگر، آیتالله سیدحسن مرتضوی که اکنون در حوزه مشهد تدریس خارج دارد، در مدرسه صدر حجره داشت و استاد سیدمحمدرضا جلالی حسینی با ایشان هم حجره بود. همچنین مرحوم آیتالله شیخ احمد دشتی نجفی، شیخ محمدرضا اصفهانی جرقویهای، استاد محمد رجائی و شیخ محمد دهاقانی از جمله ساکنین در این مدرسه بودند. <ref>مصاحبه با استاد حسینی جلالی.</ref><br />
==توصیف مدرسه==<br />
شخصی که در سال 1390ش از مدرسه دیدن کرده است آنجا را اینطور توصیف میکند: مساحت حجرهها تقریباً 2 در 3 متر مربع بود و یک مَدرَس بزرگ به مساحت 250متر مربع داشت. از درب ورودی سمت شارع زینالعابدین، مدرسه دارای حیاطی نسبتاً کوچک و بعد حیاطی وسیعی بود که در قسمت کوچک آن دیگ گذاشته و غذا میپختند. مدرسه حدود پنجاه حجره داشت و طلاب ساکن در آن نیز به همین تعداد بودند. آقای شیخ محمد کعبی یکی از روحانیون از طرف [[آیتالله سیستانی]] مدیریت مدرسه را برعهده داشت.<br />
وارد زیرزمین مدرسه شدیم. این زیرزمین در سه طبقه ساخته شده بود و 26 پله آن را با دلهره پایین رفتیم. تَرَکخوردگی دیوارها نشان میداد که امکان تخریب وجود دارد و هر لحظه ممکن است دیوارها خراب شود و بر سر افراد فرو ریزد. در طبقه دوم زیرزمین کتابخانهای بود که غبار چندساله بر روی کتابها مشاهده میشد. معلوم بود چندسالی است دست کسی به آنها نخورده است.<br />
<br />
<br />
نسخههای خطی و سنگی هم در میان آنها بود که بیشترشان از طرف طلاب و علما برای این مدرسه و کتابخانه [[وقف]] شده بود. طبقه سوم زیرزمین که در زبان محلی به آن «سِن» میگویند، پر از آب شده بود و نتوانستیم از آن دیدن کنیم. این قسمت در تابستانها بسیار خنک بوده و مورد استفاده طلاب میباشد.<br />
از زیرزمین بیرون آمدیم. در طبقه همکف، از کتابخانه اصلی مدرسه بازدید کردیم. این کتابخانه در ضلع شمالی مدرسه قرار داشت و زمانی یکی از کتابخانههای مهم در حوزه علمیه نجف بهشمار میآمد. نسخههای خطی فراوانی در آن بود. یکی از آنها نسخه خطی «شرح [[قصیده تائیه]]» از [[دعبل خزائی]] متعلق به سال 1285 قمری بود. ظاهراً اینجا محل موقتی کتابخانه مدرسه بود و محل اصلی کتابخانه در قسمت جنوبی بالای مقبره مؤسس قرار داشته است. اگر از سمت بازار وارد مدرسه صدر شوی، زیرزمین سمت چپ حجره اولی، مقبره بانی و مؤسس مدرسه واقع شده است. لوحی سنگی بر دیوار آن قرار داشت که با خط زیبای نستعلیق نکاتی پیرامون موقوفات مدرسه نوشته شده بود که کامل خوانده نمیشد. میگفتند نوشتههای روی سنگ در زمان رژیم بعثی صدام تخریب شده است.<br />
<br />
<br />
مسئولین اوقاف (وقف شیعه) تصمیم به تخریب و تجدید بنای مدرسه داشتند، اما به دلیل اعتراض میراث فرهنگی فعلاً این کار متوقف شده است. هنگام خروج از مدرسه، تابلویی را در بالای درب ورودی دیدیم که نشان میداد چند سال پیش، این مدرسه در عصر مرجعیت آیتالله شهید [[سیدمحمد صدر]] ترمیم شده است.<br />
==سیر تعمیرات در مدرسه==<br />
مدرسه صدر یکبار به همت مرحوم حجتالاسلاموالمسلمین حاج شیخ نصرالله خلخالی تعمیر اساسی شده بود. علاوه با همت ایشان، زمینی در ضلع شمال شرقی خریداری و به آن اضافه گردید و در این قسمت، وضوخانه و سرویس بهداشتی ساخته شد.<ref>المفصل، همان، ص24.</ref><br />
<br />
در مرحله دوم شهید حجتالاسلاموالمسلمین حاج شیخ احمد انصاری قمی به تعمیر آن اقدام نمود.<ref>مجله میراث جاویدان، سال دوم، ش اول، ص78.</ref> تعمیرات و اقدامات آیتالله سیدمحمد صدر بعد از این دو مرحله بود. در سال 1357 شمسی که در ایران، انقلاب اسلامی به پیروزی رسید، تظاهراتی در نجف به پشتیبانی از این حرکت به راه افتاد. بههمین دلیل ماموران رژیم بعثی به سرکوب مردم پرداختند. در این هنگام که طلاب و جمعی از مردم به مدرسه صدر پناه برده بودند، مورد هجوم بعثیها قرار گرفتند. آنها وارد مدرسه شدند و به ضرب و شتم مردم و طلاب پرداختند و به برخی از قسمتهای ساختمانی آسیب جدی وارد کردند و سنگ قبر و لوح بانی مدرسه را نیز تخریب کردند.<ref>مجله میراث جاویدان، سال دوم، ش اول، ص78.</ref><br />
<br />
در سال 1410 مصادف با 1368 شمسی در زمان اوج حاکمیت رژیم بعثی عراق، شهرداری نجف به بهانه توسعه بازار بزرگ نجف، قسمتی از مدرسه، حجرات و مقبرههای خاندان صدر را تخریب و ضمیمه مغازههای اوقافی بازار کرد. این حرکت مورد اعتراض مرحوم [[آیتالله سیدابوالقاسم خویی]] قرار گرفت، اما هیچ توجهی به آن نشد.<ref>همان.</ref><br />
<br />
در طول سالها در مدرسه صدر، در ایام ولادت، مراسم جشن و سرور و در ایام شهادت، بهخصوص [[محرم]] و [[صفر]]، مراسم عزاداری باشکوه و جلال ویژه برگزار میشد. طلاب و فضلای ساکن به مناسبت این ایام بیانیه میدادند و مقاله مینوشتند و پخش میکردند. از جمله آنها بیانیههایی به مناسبت رحلت پیامبر(ص) در 28 صفر 1379 و میلاد آن حضرت در 17 [[ربیع الاول]] و شهادت صدیقه کبری(س) در 13 [[جمادی الاول]] همان سال بود. همچنین در سال 1390 هنگام رحلت آیتالله حکیم، طلاب مدرسه هیئت عزاداری باشکوهی به راهانداختند که کمنظیر بود.<ref>المفصل، همان، ص24.</ref><br />
==پانویس==<br />
<br />
{{پانویس}}<br />
<br />
==منابع ==<br />
<br />
{{منابع}}<br />
<br />
{{برگرفتگی<br />
<br />
|پیش از لینک = کتاب<br />
<br />
|منبع = فصلنامه فرهنگ زیارت، جمعی از نویسندگان.<br />
<br />
|پس از لینک = بخش «مدرسه صدر اعظم نجف»، شماره 13، ص136-139،<br />
<br />
| لینک = http://lib.hajj.ir/View/fa/Book/BookView/Image/1135<br />
<br />
}}<br />
*'''ماضی النجف و حاضرها'''، جعفر آل محبوبه، دارالاضواء، بیروت، الطبعة الثانیة، ۱۴۰۶ق، ۱۹۸۶م.<br />
*'''موسوعة النجف الاشرف'''، جعفر دجیلی، دارالاضواء، بیروت، الطبعة الاولی، ۱۴۱۳ق، ۱۹۹۳م.<br />
*'''المفصل فی تاریخ النجف الأشرف'''، حکیم، حسن عیسی، المکتبه الحیدریه، قم، ۱۳۸۵ش.<br />
*'''مجله میراث جاویدان'''، سازمان اوقاف و امور خیریه.<br />
*'''تاریخچه اوقاف اصفهان'''، عبدالحسین سپنتا.<br />
*'''ستارگان حرم'''، گروهی از نوسندگان.<br />
*'''گلشن ابرار'''، جمعی از پژوهشگران، چاپ اول، قم، نشر معروف.<br />
*'''دائرة المعارف بزرگ اسلامی'''، سیدکاظم موسوی بجنوردی،مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی.<br />
{{پایان}}<br />
{{نجف}}<br />
<br />
[[رده:مدارس علمیه نجف]]</div>Sajjaddhttps://wikihaj.com/index.php?title=%D8%A7%D9%84%DA%AF%D9%88:%D9%86%D8%AC%D9%81&diff=24220الگو:نجف2019-09-20T09:58:14Z<p>Sajjadd: </p>
<hr />
<div>{{ناوبری مکان<br />
|name =نجف<br />
|title =[[نجف]]<br />
<br />
|group1 = اماکن زیارتی<br />
|list1 =[[حرم امام علی (ع)]] • [[قبرستان وادیالسلام]] • [[مرقد مسلم بن عقیل]] • [[مرقد مختار ثقفی]] • [[مرقد هانی بن عروه]] • [[مرقد میثم تمار]] • [[مرقد کمیل بن زیاد نخعی]] • [[مزارات دختران امام حسن]] • [[مزار بنت الحسین]] • [[مرقد صافی صفا]] • [[امامزاده عمران بن علی]] • [[مقام امام زینالعابدین]] • [[مرقد امامزاده خدیجه]] • [[مزار اولاد الحسن]] • [[مقام امام حسن مجتبی(ع)]] • [[مرقد سیدابراهیم الغمر حسنی]] • [[مزار امامزاده محمد اصغر]]<br />
|group2 = مساجد<br />
|list2 =[[مسجد هندی]] • [[مسجد شیخ طوسی]] • [[مسجد شیخ انصاری]] • [[مسجد الخضراء]] • [[مسجد حنانه]] • [[مسجد الراس]] • [[مسجد کوفه]] • [[مسجد سهله]] • [[مسجد زید بن صوحان]] • [[مسجد صعصعة بن صوحان]] • [[مسجد الحمراء]]<br />
<br />
|group3 = مدارس علمیه<br />
|list3 =[[مدرسه علمیه آخوند]] • [[مدرسه علمیه آیتالله بروجردی (نجف)|مدرسه علمیه آیتالله بروجردی]] • [[مدرسه الغرویه]]• [[مدرسه صدر اعظم (نجف)|مدرسه صدر اعظم]]<br />
|group4 =مراکز علمی-فرهنگی<br />
|list4 =[[حوزه علمیه نجف]] • [[کتابخانه آیت الله حکیم]] • [[کتابخانه علامه امینی]] • [[کتابخانه حرم امام علی]]<br />
<br />
|group5 =سایر<br />
|list5 =[[جماعة العلماء فی النجف الاشرف]] • [[الاضواء الاسلامیه (ماهنامه)|الاضواء الاسلامیه]] • [[مشعلگردانی]] • [[صحن حضرت فاطمه(س)]] • [[تکیه بکتاشیه (نجف)|تکیه بکتاشیه]] • [[خانه امام علی (کوفه)|خانه امام علی]] • [[قبرستان وادی السلام]] [[مقام محمد حنفیه (نجف)|مقام محمد حنفیه]]<br />
}}<br />
<noinclude><br />
[[رده:نجف]]<br />
[[رده:الگوهای افقی]]<br />
[[رده:الگو:جغرافیا]]<br />
</noinclude></div>Sajjaddhttps://wikihaj.com/index.php?title=%D8%A7%D9%84%DA%AF%D9%88:%D9%86%D8%AC%D9%81&diff=24215الگو:نجف2019-09-20T09:54:00Z<p>Sajjadd: </p>
<hr />
<div>{{ناوبری مکان<br />
|name =نجف<br />
|title =[[نجف]]<br />
<br />
|group1 = اماکن زیارتی<br />
|list1 =[[حرم امام علی (ع)]] • [[قبرستان وادیالسلام]] • [[مرقد مسلم بن عقیل]] • [[مرقد مختار ثقفی]] • [[مرقد هانی بن عروه]] • [[مرقد میثم تمار]] • [[مرقد کمیل بن زیاد نخعی]] • [[مزارات دختران امام حسن]] • [[مزار بنت الحسین]] • [[مرقد صافی صفا]] • [[امامزاده عمران بن علی]] • [[مقام امام زینالعابدین]] • [[مرقد امامزاده خدیجه]] • [[مزار اولاد الحسن]] • [[مقام امام حسن مجتبی(ع)]] • [[مرقد سیدابراهیم الغمر حسنی]] • [[مزار امامزاده محمد اصغر]]<br />
|group2 = مساجد<br />
|list2 =[[مسجد هندی]] • [[مسجد شیخ طوسی]] • [[مسجد شیخ انصاری]] • [[مسجد الخضراء]] • [[مسجد حنانه]] • [[مسجد الراس]] • [[مسجد کوفه]] • [[مسجد سهله]] • [[مسجد زید بن صوحان]] • [[مسجد صعصعة بن صوحان]] • [[مسجد الحمراء]]<br />
<br />
|group3 = مدارس علمیه<br />
|list3 =[[مدرسه علمیه آخوند]] • [[مدرسه علمیه آیتالله بروجردی (نجف)|مدرسه علمیه آیتالله بروجردی]] • [[مدرسه الغرویه]]• [[مدرسه صدر اعظم]]<br />
|group4 =مراکز علمی-فرهنگی<br />
|list4 =[[حوزه علمیه نجف]] • [[کتابخانه آیت الله حکیم]] • [[کتابخانه علامه امینی]] • [[کتابخانه حرم امام علی]]<br />
<br />
|group5 =سایر<br />
|list5 =[[جماعة العلماء فی النجف الاشرف]] • [[الاضواء الاسلامیه (ماهنامه)|الاضواء الاسلامیه]] • [[مشعلگردانی]] • [[صحن حضرت فاطمه(س)]] • [[تکیه بکتاشیه (نجف)|تکیه بکتاشیه]] • [[خانه امام علی (کوفه)|خانه امام علی]] • [[قبرستان وادی السلام]] [[مقام محمد حنفیه (نجف)|مقام محمد حنفیه]]<br />
}}<br />
<noinclude><br />
[[رده:نجف]]<br />
[[رده:الگوهای افقی]]<br />
[[رده:الگو:جغرافیا]]<br />
</noinclude></div>Sajjaddhttps://wikihaj.com/index.php?title=%D8%AD%D8%B1%D9%85_%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%A4%D9%85%D9%86%DB%8C%D9%86(%D8%B9)&diff=24202حرم امیرالمؤمنین(ع)2019-09-20T08:08:57Z<p>Sajjadd: تغییرمسیر به آستان مقدس امام علی(ع)</p>
<hr />
<div>#تغییر_مسیر [[آستان مقدس امام علی(ع)]]</div>Sajjaddhttps://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%A8%D9%86_%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C_%DA%A9%D8%A7%D8%B8%D9%85(%D8%B9)&diff=23395محمد بن موسی کاظم(ع)2019-09-08T09:49:25Z<p>Sajjadd: removed Category:مزار فرزندان امام کاظم در ایران using HotCat</p>
<hr />
<div>{{ جعبه اطلاعات امامزاده<br />
| عرض = <br />
| نام = محمد بن موسی کاظم(ع)<br />
| تصویر = امامزاده میر محمد.jpg<br />
| اندازه تصویر = <br />
| عنوان تصویر = <br />
| نقش = <br />
| کنیه = <br />
| زادروز = <br />
| زادگاه = <br />
| درگذشت =<br />
| مدفن = [[ایران]] _ شیراز<br />
| محل زندگی = شیراز<br />
| القاب = سید میر محمد عابد<br />
| پدر = [[امام موسی کاظم(ع)]]<br />
| مادر = اُم احمد<br />
| همسران = <br />
| فرزندان = <br />
| طول عمر = <br />
| امامزاگان مشهور =<br />
}}<br />
'''محمد بن موسی کاظم(ع)''' ملقب به عابد معروف به سیدمیرمحمد عابد از فرزندان [[امام موسی کاظم(ع)]] است. براساس منابع تاریخی ایشان به همراه برادرش [[احمد بن موسی(ع)]] برای عزیمت به طوس، از [[مدینه]] وارد فارس شد که با جنگی نابرابر از سوی حاکم فارس روبهرو شد و به زندگی مخفی روی آورد. با توجه به گزارشات تاریخی، سیدمحمد عابد(ع) مخفیانه به کتابت قرآن مشغول شد و از این راه بندگان بسیاری را آزاد کرد.<br />
<br />
حضرت سیدمیر محمد بن موسی (علیهالسّلام) بهسبب کثرت عبادت به «میرمحمد عابد» مشهور شد.<br />
<br />
درباره چگونگی رحلت یا شهادت ایشان، اقوال متفاوتی وجود دارد. برخی منابع بر شهادت وی پس از جدال و کشمکش حاکم فارس با یاران احمد بن موسی(ع) تاکید دارند. برخی منابع دیگر از رحلت و درگذشت به مرگ طبیعی حکایت میکنند.<br />
==نسبشناسی==<br />
حضرت سیدمحمد بن موسی(ع) معروف به «سیدمیرمحمد عابد» از فرزندان [[امام موسی کاظم (علیهالسّلام)]] است. وی براساس منابع تاریخی و کتب انساب و رجال، با [[احمد بن موسی(ع)]] و حمزه از یک مادر هستند و مادر گرامی آنها «اُم احمد» است.<ref>رجال الکشی، ص٢٩4؛ جامع الانساب، ص٧٧؛ الارشاد، ج٢، ص4٣4.</ref><br />
==هجرت به ایران==<br />
سیدمیرمحمد عابد به همراه برادرش احمد بن موسی(ع)، برای عزیمت به طوس، از [[مدینه]] وارد فارس شد که با جنگی نابرابر از سوی حاکم فارس روبهرو شد. آنها پس از مقابله و کشمکشهایی، پس از شهادت عدهای از [[بنیهاشم]]، متفرق و در زوایایی مخفی شدند. سیدمیرمحمد عابد(ع) نیز مانند برادرش احمد بن موسی(ع) به زندگی مخفی روی آورد. منابع تاریخی، جزئیاتی از دوران زندگی مخفی و حتی چگونگی رحلت یا شهادت وی بیان نکردهاند.<br />
<br />
با توجه به محتوای برخی متون، حضرت سیدمحمد عابد(ع) مخفیانه به کتابت قرآن مشغول شد و از این راه بندگان بسیاری را آزاد کرد.<br />
<br />
==دیدگاه فرصت الدوله==<br />
<br />
[[فرصت الدوله]] در «[[آثار العجم]]» مینویسد:<br />
بقعه مطهره سید امیرمحمد، مضجع آن حضرت است. پدر بزرگوارش حضرت موسی بن جعفر(ع) است و با برادرش حضرت شاهچراغ از یک مادرند. آن حضرت از اهل فضل و تقوا، قائم اللیل و صائم النهار بود. در عهد خلفا به شیراز آمد و در آنجا منزوی شد. گویند از حق الکتابه کلام الله مجید، بسیاری از بندگان را آزاد فرمود. <ref>آثار العجم، ص44٨.</ref><br />
<br />
فرصت الدوله درباره اینکه آن حضرت را شهید کردهاند یا به مرگ طبیعی از دنیا رفته است، اقوال گوناگونی را که در منابع به آن برخورده، بیان میکند، ولی به جزئیات آن اشارهای نمیکند. <ref>همان، ص44٩.</ref><br />
==فضایل==<br />
[[شیخ مفید]] در «[[ارشاد]]» درباره فضایل سیدمحمد عابد مینویسد:<br />
وکان محمد بن موسی من اهل الفَضل و الصَلاح اخبرنی ابومحمّد الحسن بن محمد بن یحیی، قال، حَدَثنی جدّی، قال حَدَثتنیهاشمیة مولاة رقیه بنت موسی (علیهالسّلام) قالت: کان محمد بن موسی صاحب وضوء و صلوة و کان لیله کلّه یتوضاُ و یصلی، فَنَسمع سکب الماء والوضوء ثم یصلی لیلا، ثم یَهدا ساعة فیرقد و یقوم، فنسمع سکب الماء والوضوء ثم یصلی لیلا...، فلایزال لیله کذلک حتّی یصبح و ما رایته قطّ الّاذکرت قول الله تعالی (کٰانُوا قَلِیلاً مِنَ اللَّیْلِ مٰا یَهْجَعُونَ). <ref>الارشاد، ج٢، ص٣٠٣.</ref><br />
<br />
محمد بن موسی (علیهالسّلام) همیشه با وضو بود. شبها را به [[عبادت]] و [[نماز]] میگذراند و پس از فراغت از نماز، اندکی استراحت میکرد و آنگاه به پا میخواست و وضو میگرفت و مشغول عبادت و نماز میشد. وی اینکار را تا صبح تکرار میکرد. هاشمیه (کنیز دخت موسی بن جعفر(ع)) همچنین میگوید: هیچگاه محمد را ندیدم، مگر اینکه این آیه از قرآن را بهخاطر آوردم (کٰانُوا قَلِیلاً مِنَ اللَّیْلِ مٰا یَهْجَعُونَ)؛ «و از شب اندکی را خواب میکردند». ([[سوره ذاریات]]، آیه١٧)<br />
<br />
<br />
صاحب «[[اعلام الوری]]» در فضیلت و منقبت وی نوشته است: «او مردی پرهیزکار و صالح بود».<ref>اعلام الوری، ص١٨١.</ref> [[علامه مامقانی]] در «[[تنقیح المقال]]»، میرمحمد را از جمله راویان احادیث اهلبیت میداند.<ref>تنقیح المقال، ج٢، ص١٩٣.</ref><br />
==چگونگی رحلت یا شهادت==<br />
درباره چگونگی رحلت یا شهادت حضرت سیدمیرمحمد عابد، اقوال متفاوتی وجود دارد. برخی منابع بر شهادت وی پس از جدال و کشمکش حاکم فارس با یاران احمد بن موسی(ع) تاکید دارند.<br />
<br />
نویسنده کتاب «زندگانی سیاسی هشتمین امام» به نقل از برخی از منابع مینویسد:<br />
یکی دیگر از برادران [[امام رضا(ع)]] بهنام احمد بن موسی، چون از حیله [[مامون]] آگاه شد، همراه سه هزار تن (به روایتی دوازده هزار) از بغداد (مدینه) قیام کرد. کارگزار مامون در شیراز به نام [[قتلغ خان]]، به امر خلیفه با او به مقابله برخاست و پس از کشمکشهایی او و برادرش «محمد عابد» و یارانش را به شهادت رساند. <ref>قیام سادات علوی، ص١6٩؛ اعیان الشیعه، ج١١، ص٢٨6؛ بحارالانوار، ج٨، ص٣٠٨؛ زندگانی سیاسی هشتمین امام، ص٢١4.</ref><br />
<br />
با اینحال، برخی منابع از رحلت و درگذشت سیدمیرمحمد، به مرگ طبیعی حکایت میکنند؛ چنانکه صاحب شبهای پیشاور مینویسد: «جناب سیدامیرمحمد عابد که در گوشه انزوا بهعبادت اشتغال داشت، به اجل طبیعی از دنیا رفت».<ref>شبهای پیشاور، ص١٢٢.</ref><br />
<br />
==پانویس==<br />
<br />
{{پانویس}}<br />
<br />
==منابع ==<br />
<br />
{{منابع}}<br />
<br />
{{برگرفتگی<br />
<br />
|پیش از لینک = کتاب<br />
<br />
|منبع = ابراهیم مجاب مدفون در حائر حسینی،<br />
<br />
|پس از لینک = بخش «محمد عابد، پدر بزرگوار»، ص49-52،<br />
<br />
| لینک = http://lib.hajj.ir/View/fa/Book/BookView/Image/1459<br />
<br />
}}<br />
<br />
*'''رجال شيخ طوسى'''، محمدبن حسن طوسى، تحقيق: جواد قيومى اصفهانى، چاپ دوم، قم، مؤسسه نشر اسلامى وابسته به جامعه مدرسين، ١۴٢٠ه .ق.<br />
*'''جامع الانساب'''، محمدعلی روضاتی.<br />
*'''اعلام الوری'''، فضل بن حسن طبرسی (م ۵۴۸).<br />
*'''آثار العجم'''، فرصت الدوله شيرازى، به كوشش على دهباشى، تهران، فرهنگ سرا، ١٣۶٢ه .ش.<br />
*'''تنقيح المقال'''، عبدالله ما مقانى، چاپ نجف، ١٣۴١ه .ش.<br />
*'''ارشاد'''، شيخ مفيد، قم، ١۴١٣ه .ق.<br />
*'''زندگانی سیاسی هشتمین امام'''، جعفر مرتضی عاملی.<br />
*'''اعيان الشيعة'''، سيدحسن امين، بيروت ١۴٠۶ه .ق.<br />
*'''بحارالانوار'''، محمدباقر مجلسى، بيروت، مؤسسة الوفاء، ١۴٠٣ه .ق.<br />
*'''قيام سادات علوى براى خلافت'''، على اكبر تشيد، تهران، بىتا، بىجا.<br />
*'''شبهای پیشاور'''، سلطان الواعظین شیرازی.<br />
<br />
{{پایان}}<br />
<br />
{{امامزادگان ایران}}<br />
<br />
[[رده:مقالههای در دست ویرایش]]<br />
[[رده:امامزادگان استان شیراز]]</div>Sajjaddhttps://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D8%B2%D8%A7%D8%B1_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%A8%D9%86_%D8%A7%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%87%DB%8C%D9%85_%D9%85%D8%AC%D8%A7%D8%A8(%D8%B9)&diff=23394مزار محمد بن ابراهیم مجاب(ع)2019-09-08T09:47:19Z<p>Sajjadd: removed Category:امامزادگان استان کرمان using HotCat</p>
<hr />
<div>{{جعبه اطلاعات بنای مذهبی<br />
| عنوان =مزار محمد بن ابراهیم مجاب(ع)<br />
| تصویر =محمد بن ابراهیم مجاب.jpg<br />
| اندازه تصویر =<br />
| بنيانگذار =<br />
| تأسیس =اواسط دوره صفویّه<br />
| کاربری =آرامگاه<br />
| مکان =[[ایران]] _ کرمان<br />
| نامهای دیگر =<br />
| وقایع مرتبط =<br />
| ظرفیت =<br />
| وضعیت =<br />
| مساحت =حدود 5٠٠٠ متر مربع<br />
| امکانات =سه ایوان، گنبد، رواق، صحن و ضریح<br />
| شماره ثبت =<br />
| معمار =<br />
| سبک =اسلامی<br />
| بازسازی =<br />
| وبگاه =<br />
}}<br />
'''مزار محمد بن ابراهیم مجاب(ع)''' در یک فرسخی شهر کرمان قرار دارد و مورد احترام اهالی این شهر است. محمد بن ابراهیم مجاب(ع) ملقب به حایری فرزند [[ابراهیم مجاب(ع)]] و نوه [[امام موسی کاظم(ع)]] است. ایشان پس از درخواست اهالی کرمان از او، به این شهر مهاجرت و در همینجا وفات کرد.<br />
<br />
بنای مزار سیدمحمد بن ابراهیم متعلق به اواسط [[دوره صفویّه]] است و بهصورت مستطیل ساخته شده و سه ایوان، گنبد، رواق، صحن و ضریح دارد.<br />
<br />
==معرفی اجمالی==<br />
<br />
[[محمد بن ابراهیم مجاب(ع)]] ملقب به «حایری»<ref>عمدة الطالب، ص٢٠5؛ الفصول الفخریة، ص١٢٨؛ الاصیلی، ص١٨٢ و ١٨٣؛ تهذیب الانساب، ص١6٧.</ref> و مکنی به «ابوالحسن»<ref>تحفة الازهار، ج٣، ص٢٩6.</ref> و به «قشیر» یا «عشیر» معروف است. <ref>الشجرة المبارکة، ص١٠٣؛ الفخری، ص١6.</ref> او از آنرو به حائری ملقب شد که در حائر ([[کربلا]]) زاده شد<ref>موسوعة القاب السادة العلویین، ج١، ص١٨6.</ref> و سپس به همراه برادرانش از حائر به [[قصر ابن هبیره]]<ref>عمدة الطالب، ص٢45؛ المشجر الوافی، ج١، ص55٣.</ref> و از آنجا به ارجان (بهبهان)<ref>صحاح الاخبار، ص55؛ معالم انساب الطالبیین، ص١6١؛ انجاز العدات، ص١٢6 و ١٢٧.</ref> و سپس به سیرجان مهاجرت کرد<ref>الشجرة المبارکة، ص١٠٣.</ref> و در کرمان از دنیا رفت. <ref>مزارات کرمان، ج٢، ص١٨٨ و ١٨٩.</ref><br />
==مکان مزار==<br />
<br />
[[ملامحمدهاشم خراسانی]]، قبر او را در یک فرسخی شهر کرمان میداند که به جناب محمد بن موسی بن جعفر(ع) معروف است.<ref>منتخب التواریخ، ص٨٣٩.</ref> بیشک، منظور او از این محمد، همان محمد بن ابراهیم مجاب است که از نسب وی، دو واسطه را از قلمانداخته است.<br />
مرقد این امامزاده جلیل القدر در یکی از کوچههای خیابان ١٧ شهریور شهر کرمان قرار دارد و وی مورد احترام اهالی این شهر است.<br />
<br />
==بنای بقعه==<br />
بنای مزار که متعلق به اواسط [[دوره صفویّه]] است، بهصورت مستطیل و به ابعاد 25 * 22 متر ساخته شده و سه ایوان، گنبد، رواق، صحن و ضریح دارد.<br />
<br />
درِ اصلی بقعه از جانب ایوان شرقی باز میشود که خود شامل فضایی به طول 5 و عرض 4 و ارتفاع 6 متر است که گچبری و آئینه کاریهای زیبایی دارد. پس از عبور از ایوان، به اتاقی میرسیم که مرقد امامزاده در آن قرار دارد. این اتاق چهار صفه بلند به ارتفاع ٨ متر دارد که در تلاقی ساقه گنبد عرقچینی و دیوار بقعه، چهار پنجره برای نورگیری تعبیه شده است. قطر گنبد از داخل، 5 متر و ارتفاع ساقه آن 2 متر است. گنبد از خارج بهشکل شلجمی بلند و به ارتفاع بیش از ١٣ متر است که بسیار باشکوه و مجلل و عظیم و پر ابهت ساخته شده و دور تا دور ساقه آن، صلوات کبیره در کاشیهای قهوهای نقش بسته است. نمای تمام گنبد نیز با کاشیهای معرق فیروزهای تزیین شده و در نتیجه، نمای بسیار زیبایی به بقعه داده است.<br />
<br />
درست زیر گنبد و وسط اتاق، مرقد امامزاده قرار دارد که ضریحی چوبی به ابعاد ٢* ٣ متر به صورت گهوارهای روی آن نصب شده است. در شمال مرقد، دری است که به شبستان بزرگ حرم میرسد که دو اتاق و یک ایوان و یک سالن بزرگ دارد. قرینه همین فضا در جنوب بقعه قرار دارد با این تفاوت که سر در آن زیبا و باشکوه است و با کاشیهای لاجوردی منقش به گل و بوته و آیات قرآنی تزیین شده و شکوه خاصی دارد.<br />
<br />
زمین زیارتگاه که حدود 5٠٠٠ متر مربع است، جدولبندی شده و درختان سرو و کاج بلند و گلهای زیبا در آن کاشته شده که به فضای حرم طراوت بخشیده است. متاسفانه با وجود قدمت و شهرت مزار، به آن توجه و رسیدگی نمیشود.<ref>مزارات کرمان، ج١، ص٢٠٧- ٢٠٩؛ هزار مزار ایران، استان کرمان، ص١١٠- ١١4.</ref><br />
<br />
==پانویس==<br />
<br />
{{پانویس}}<br />
<br />
==منابع ==<br />
<br />
{{منابع}}<br />
<br />
{{برگرفتگی<br />
<br />
|پیش از لینک = کتاب<br />
<br />
|منبع = ابراهیم مجاب مدفون در حائر حسینی،<br />
<br />
|پس از لینک = بخش «محمد بن ابراهيم مجاب»، ص45-47،<br />
<br />
| لینک = http://lib.hajj.ir/View/fa/Book/BookView/Image/1459<br />
<br />
}}محمدمهدي فقيهبحرالعلوم فخرالدين صابري<br />
<br />
*'''المشجر الوافی'''، السید حسین ابوسعیدة الموسوی، بیروت، مؤسسة البلاغ، ٢٠١١م.<br />
*'''عمدة الطالب فى انساب آل ابىطالب'''، جمالالدين احمدبن على بن الحسين بن على بن مهنا (ابن عنبه اصغرى داوودى حسينى)، لجنة احياء تراث، بيروت، منشورات دارالكتب الحياة، بىتا.<br />
*'''معالم أنساب الطالبيين فى شرح سر الأنساب العلوية'''، ابونصر بخارى، تأليف عبدالجواد كليدار آل طعمه، تحقيق: سلمان سيدهادى آل طعمه، قم، كتابخانه آيتالله مرعشى، ١۴٢٢ه .ق.<br />
*'''الشجرة المباركة فى انساب الطالبيه'''، امام فخر رازى، چاپ دوم، قم، كتابخانه آيتالله مرعشى، ١۴١٩ه .ق.<br />
*'''تحفة الازهار و زلال الانهار'''، ضامن بن شدقم حسينى مدنى، تحقيق: كامل سلمان الجبورى، آيينه ميراث با همكارى كتابخانه تخصصى تاريخ اسلام و ايران، ١٣٧٨ه .ش.<br />
*'''موسوعة القاب السادة العلويين'''، بحرالعلوم.<br />
*'''مزارات کرمان'''، حسین کوهی.<br />
*'''منتخب التواريخ'''، حاج ملاهاشم خراسانى، انتشارات اسلاميه، ١٣٣٠ه .ش.<br />
*'''اللباب فی تهذیب الانساب'''، ابن اثیر علی بن محمد الجزری (درگذشت ۶۳۰ق)، بیروت، دار صادر، ۱۴۰۰ق.<br />
*'''الاصيلى فى انساب الطالبين'''، صفىالدين محمد بن تاجالدين على(ابن طقطقى)، قم، كتابخانه آيتالله مرعشى، ١۴١٨ه .ق.<br />
*'''الفصول الفخرية'''؛ جمالالدين احمد بن عنبه، به اهتمام ميرجلالالدين حسينى ارموى محدث، چاپ دانشگاه تهران، ارديبهشت ١٣۴٧ه .ش.<br />
*'''هزار مزار ایران'''، استان کرمان، محمدمهدی فقیه بحرالعلوم و فخرالدين صابري.<br />
{{پایان}}<br />
<br />
[[رده:مقالههای در دست ویرایش]]<br />
[[رده:مزار فرزندان امام کاظم در ایران]]<br />
[[رده:مزار فرزندان ابراهیم مجاب]]</div>Sajjaddhttps://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D8%B2%D8%A7%D8%B1_%D8%B9%D9%84%DB%8C_%D8%A8%D9%86_%D8%A7%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%87%DB%8C%D9%85_%D9%85%D8%AC%D8%A7%D8%A8(%D8%B9)&diff=23393مزار علی بن ابراهیم مجاب(ع)2019-09-08T09:46:58Z<p>Sajjadd: added Category:مزار فرزندان امام کاظم در ایران using HotCat</p>
<hr />
<div>{{جعبه اطلاعات بنای مذهبی<br />
<br />
| عنوان =مزار علی بن ابراهیم مجاب(ع)<br />
| تصویر =امامزاده علی بن ابراهیم مجاب.jpg<br />
| اندازه تصویر =<br />
| بنيانگذار =<br />
| تأسیس =[[دوران صفویه]]<br />
| کاربری =آرامگاه<br />
| مکان =ایران _ سیرجان<br />
| نامهای دیگر =<br />
| وقایع مرتبط =<br />
| ظرفیت =<br />
| وضعیت =<br />
| مساحت =<br />
| امکانات =دارای گنبد، ضریح مطلا، موقوفات، زائرسرا و ...<br />
| شماره ثبت =<br />
| معمار =حیدرقلی خان، موسی بن الیاس نامی و علی ابوتراب کرمانی<br />
| سبک =اسلامی<br />
| بازسازی =حاج سیدمحمد افضل، سیدقاسم افضل<br />
| وبگاه = <br />
}}<br />
<br />
'''مزار علی بن ابراهیم مجاب(ع)''' در ٩ کیلومتری جنوب شرق شهر سیرجان قرار دارد و از معتبرترین زیارتگاههای استان کرمان و جزو بیست مزار مشهور و صحیح النسب [[ایران]] است. بنابر نقل برخی از سفرنامهها، بنای اصلی امامزاده سیدعلی، در [[دوران صفوی]] بنا شده است و تا حدود 35 الی 40 سال پیش بهشکل قدیمی خود پابرجا بود و مردم سیرجان بقعه قبلی را خراب و ساختمان جدیدی بنا کردند.<br />
<br />
این بقعه موقوفات و رقبات زیادی دارد که سالیانه علاوه بر نذورات حدود ٢٠٠ میلیون تومان درآمد دارد. طرح جامع توسعه حرم چند سالی در حال اجراست و چندین رواق، گنبد مرتفع، ایوان باشکوه، گلدسته، سقاخانه، زائرسرا و دیگر امکانات رفاهی برای آن در نظر گرفته شده است.<br />
<br />
==مکان مزار==<br />
<br />
علی بن ابراهیم مجاب، مکنّی به ابوالحسن، سیدی جلیلالقدر و عظیمالشان بود. او به سیرجان مهاجرت کرد و در آنجا صاحب یک پسر به نام ابوجعفر محمد و یک دختر به نام امالحسین شد. سیدعلی فرزند بزرگوار امامزاده [[سیدابراهیم مجاب(ع)]] است. زیارتگاه باشکوه سیدعلی بن ابراهیم مجاب، در ٩ کیلومتری جنوب شرق شهر سیرجان، کنار قلعهسنگ قرار دارد و از معتبرترین زیارتگاههای شهر سیرجان و استان کرمان و جزو بیست مزار مشهور و صحیح النسب ایران است.<br />
<br />
این بقعه تا حدود 35 الی 40 سال پیش بهشکل قدیمی خود، یعنی یک گنبد کوتاه با کاشیکاری سبزرنگ پابرجا بود تا اینکه در سه دهه پیش، تخریب و بهجای آن ساختمانی بزرگتر با گنبدی شلجمی، ایوان و ضریح جدید، بنا شد.<br />
<br />
==ساخت و بازسازی بنا==<br />
<br />
تاریخ ساخت بنای اصلی امامزاده سیدعلی، بهدرستی آشکار نیست، ولی به گمان، در [[دوران صفوی]] بنا شده است. در برخی از سفرنامهها از وجود چنین مزاری در این دوران یاد شده است.<br />
<br />
دکتر باستانی پاریزی درباره امامزاده علی نوشته است:<br />
<br />
شهر سیرجان در قدیم، در اطراف همین قلعه (قلعهسنگ) بود. در آنجا امامزادهای قرار دارد به نام امامزاده علی که مورد احترام خاص مردم سیرجان، بهخصوص دهات و آبادیهای بلورد و ایلات بُچاقچی است. در سال 1255ه. ق، یعنی در زمان محمد شاه قاجار، حیدرقلی خان، موفق به تعمیر بنای این بقعه شده است و «موسی بن الیاس نامی»، از یاران «حیدر قلی خان» در تعمیر بنا شرکت داشته است. <ref>پیغمبر دزدان، ص٢٢١.</ref><br />
<br />
شاعری به نام «مطیعا» تاریخ بنای آرامگاه علی بن ابراهیم را در قطعهای بیان میکند که در همان بقعه بهصورت کتیبهای نوشته شده است:<br />
<br />
قبّهای کو جلوهگر اندر نظر پیداست این **** [[زمزم]] است این یا [[مروه]] یا [[بیت الحرام]]<br />
<br />
این اشعار که بر روی کتیبهای در حرم مقدس امامزاده نوشته شده بود، در حال حاضر دیده نمیشود، ولی دو بیت پنج و شش در نمای خارجی گنبد متبرکه امامزاده علی موجود است.<br />
<br />
<br />
بقعه امامزاده علی تا 35 سال پیش بهشکل قدیم، فقط با یک گنبد کوتاه با کاشیهای سبز رنگ، باقی و پابرجا بود. ولی طی سخنرانیهای حجة الاسلام فلسفی در سیرجان، با هدف تشویق مردم به تعمیر و بازسازی بقعه متبرکه، اهالی، بقعه قبلی را خراب و ساختمان جدیدی بنا کردند. سپس ضریحی که کار هنرمندان اصفهان است، روی قبر آن حضرت نصب شد که جلوه خاصی به بقعه داده است.<br />
<br />
==موقوفات بقعه==<br />
<br />
این بقعه موقوفات و رقبات زیادی دارد که از جمله آنها ساختمان دانشگاه آزاد اسلامی سیرجان، کارخانه یخسازی، ساختمان سه طبقهای دیگر و صد هکتار از اراضی قطبیه است که وارثان مرحوم قطبی آن را به آستان امامزاده علی بخشیدهاند. سالیانه حدود ٢٠٠ میلیون تومان درآمد خالص از فروش اقلام کشاورزی، جو، گندم و سیب درختی نیز به نذورات امامزاده علی افزون میشود.<ref>تاریخ سیرجان ص١5٨ و ١6١؛ فرهنگ جغرافیایی آبادیهای استان کرمان، شهرستان سیرجان، ص١٧٩.</ref><br />
<br />
==توصیف مرقد==<br />
<br />
اصل مرقد فعلی در اتاقی به ابعاد ٧* ٧ متر است که در وسط آن، ضریح بسیار زیبای مطلا قرار دارد که روی در آن نوشته است: «ضریح مطهر، بههمت و کوشش اهالی سیرجان و به سرپرستی حاج سیدمحمد افضل و به زرگری حسن پرورش و قلمزنی اکبر انصاری در سال 1349 شمسی در اصفهان ساخته و نصب شد. باشد که این خدمت ناچیز به ذریه زهرای اطهر، قبول حضرت ربوبیت واقع شده باشد». <br />
<br />
یک لنگه در بسیار زیبا و مطلا، در جنوب اتاق مرقد قرار و کتیبهای به این شرح دارد: «به هزینه امامزاده (از محل نذورات) و مساعی سیدقاسم افضل، نجاری اخوان خالق زادگان، زرگری اخوان پرورش، قلمزنی سیدعلی خسروانی و میناکاری جواد لباف، اشعار احمد طلایی، خط حبیبالله فضائلی در اصفهان به سال ١٣٩٨ هجری قمری نبوی ساخته شد». <br />
<br />
<br />
<br />
اشعار دور تا دور این در به این مضمون است:<br />
<br />
این آستان قدس که چون مهر انور است **** این آسمان ز مرقد پاکش عبیر زاست<br />
<br />
چهار زاویه، اتاق مرقد را با ایجاد چهار گوشواره، به دایره تبدیل کردهاند و در نتیجه، گنبد دوپوش بقعه را بر آن استوار ساختهاند. تمام دیوارهای مرقد، آیینهکاری، رسمیبندی و مقرنسکاری زیبایی دارد که بر شکوه و عظمت آستانه افزوده است.<br />
<br />
<br />
<br />
گنبد از داخل، عرقچینی و از خارج، شلجمی به قطر ٩ و ارتفاع ١٠ متر است که استاد علی ابوتراب کرمانی در سال 1356 ساخته و با کاشیهای معرق تزیین شده است.<br />
<br />
در صحن جنوبی بقعه که مساحت آن حدود چهار هکتار است، بیش از صد حجره در دو طبقه قرار دارد که بهعنوان زائرسرا از آن استفاده میکنند. به دلیل نیاز زوار و کوچکی این بارگاه، طرح جامع توسعه حرم چند سالی در حال اجراست که مانند حرم امامزاده جعفر یزد در حال ساخت است و چندین رواق، گنبد مرتفع، ایوان باشکوه، گلدسته، سقاخانه، زائرسرا و دیگر امکانات رفاهی برای آن در نظر گرفته شده است. <ref>امامزاده محمد و سید ابوالوفا کوهدشت، ص64 و 66.</ref><br />
<br />
==پانویس==<br />
<br />
{{پانویس}}<br />
<br />
==منابع ==<br />
<br />
{{منابع}}<br />
<br />
{{برگرفتگی<br />
<br />
|پیش از لینک = کتاب<br />
<br />
|منبع = ابراهیم مجاب مدفون در حائر حسینی، محمدمهدی فقیه بحرالعلوم.<br />
<br />
|پس از لینک = بخش «على بن ابراهيم مجاب»، ص34-40،<br />
<br />
| لینک = http://lib.hajj.ir/View/fa/Book/BookView/Image/1459<br />
<br />
}}<br />
<br />
*'''پیغمبر دزدان'''، محمد ابراهیم باستانی پاریزی.<br />
<br />
*'''تاریخ سیرجان'''، علیاکبر وثوقیرهبری، مرکز کرمانشناسی.<br />
<br />
*'''فرهنگ جغرافیایی آبادیهای استان کرمان'''، سازمانجغرافیایینیروهایمسلح.<br />
<br />
{{پایان}}<br />
<br />
[[رده:مقالههای در دست ویرایش]]<br />
[[رده:مزار فرزندان ابراهیم مجاب]]<br />
[[رده:مزار فرزندان امام کاظم در ایران]]</div>Sajjaddhttps://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D8%B2%D8%A7%D8%B1_%D8%B9%D9%84%DB%8C_%D8%A8%D9%86_%D8%A7%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%87%DB%8C%D9%85_%D9%85%D8%AC%D8%A7%D8%A8(%D8%B9)&diff=23392مزار علی بن ابراهیم مجاب(ع)2019-09-08T09:46:40Z<p>Sajjadd: removed Category:امامزادگان استان کرمان using HotCat</p>
<hr />
<div>{{جعبه اطلاعات بنای مذهبی<br />
<br />
| عنوان =مزار علی بن ابراهیم مجاب(ع)<br />
| تصویر =امامزاده علی بن ابراهیم مجاب.jpg<br />
| اندازه تصویر =<br />
| بنيانگذار =<br />
| تأسیس =[[دوران صفویه]]<br />
| کاربری =آرامگاه<br />
| مکان =ایران _ سیرجان<br />
| نامهای دیگر =<br />
| وقایع مرتبط =<br />
| ظرفیت =<br />
| وضعیت =<br />
| مساحت =<br />
| امکانات =دارای گنبد، ضریح مطلا، موقوفات، زائرسرا و ...<br />
| شماره ثبت =<br />
| معمار =حیدرقلی خان، موسی بن الیاس نامی و علی ابوتراب کرمانی<br />
| سبک =اسلامی<br />
| بازسازی =حاج سیدمحمد افضل، سیدقاسم افضل<br />
| وبگاه = <br />
}}<br />
<br />
'''مزار علی بن ابراهیم مجاب(ع)''' در ٩ کیلومتری جنوب شرق شهر سیرجان قرار دارد و از معتبرترین زیارتگاههای استان کرمان و جزو بیست مزار مشهور و صحیح النسب [[ایران]] است. بنابر نقل برخی از سفرنامهها، بنای اصلی امامزاده سیدعلی، در [[دوران صفوی]] بنا شده است و تا حدود 35 الی 40 سال پیش بهشکل قدیمی خود پابرجا بود و مردم سیرجان بقعه قبلی را خراب و ساختمان جدیدی بنا کردند.<br />
<br />
این بقعه موقوفات و رقبات زیادی دارد که سالیانه علاوه بر نذورات حدود ٢٠٠ میلیون تومان درآمد دارد. طرح جامع توسعه حرم چند سالی در حال اجراست و چندین رواق، گنبد مرتفع، ایوان باشکوه، گلدسته، سقاخانه، زائرسرا و دیگر امکانات رفاهی برای آن در نظر گرفته شده است.<br />
<br />
==مکان مزار==<br />
<br />
علی بن ابراهیم مجاب، مکنّی به ابوالحسن، سیدی جلیلالقدر و عظیمالشان بود. او به سیرجان مهاجرت کرد و در آنجا صاحب یک پسر به نام ابوجعفر محمد و یک دختر به نام امالحسین شد. سیدعلی فرزند بزرگوار امامزاده [[سیدابراهیم مجاب(ع)]] است. زیارتگاه باشکوه سیدعلی بن ابراهیم مجاب، در ٩ کیلومتری جنوب شرق شهر سیرجان، کنار قلعهسنگ قرار دارد و از معتبرترین زیارتگاههای شهر سیرجان و استان کرمان و جزو بیست مزار مشهور و صحیح النسب ایران است.<br />
<br />
این بقعه تا حدود 35 الی 40 سال پیش بهشکل قدیمی خود، یعنی یک گنبد کوتاه با کاشیکاری سبزرنگ پابرجا بود تا اینکه در سه دهه پیش، تخریب و بهجای آن ساختمانی بزرگتر با گنبدی شلجمی، ایوان و ضریح جدید، بنا شد.<br />
<br />
==ساخت و بازسازی بنا==<br />
<br />
تاریخ ساخت بنای اصلی امامزاده سیدعلی، بهدرستی آشکار نیست، ولی به گمان، در [[دوران صفوی]] بنا شده است. در برخی از سفرنامهها از وجود چنین مزاری در این دوران یاد شده است.<br />
<br />
دکتر باستانی پاریزی درباره امامزاده علی نوشته است:<br />
<br />
شهر سیرجان در قدیم، در اطراف همین قلعه (قلعهسنگ) بود. در آنجا امامزادهای قرار دارد به نام امامزاده علی که مورد احترام خاص مردم سیرجان، بهخصوص دهات و آبادیهای بلورد و ایلات بُچاقچی است. در سال 1255ه. ق، یعنی در زمان محمد شاه قاجار، حیدرقلی خان، موفق به تعمیر بنای این بقعه شده است و «موسی بن الیاس نامی»، از یاران «حیدر قلی خان» در تعمیر بنا شرکت داشته است. <ref>پیغمبر دزدان، ص٢٢١.</ref><br />
<br />
شاعری به نام «مطیعا» تاریخ بنای آرامگاه علی بن ابراهیم را در قطعهای بیان میکند که در همان بقعه بهصورت کتیبهای نوشته شده است:<br />
<br />
قبّهای کو جلوهگر اندر نظر پیداست این **** [[زمزم]] است این یا [[مروه]] یا [[بیت الحرام]]<br />
<br />
این اشعار که بر روی کتیبهای در حرم مقدس امامزاده نوشته شده بود، در حال حاضر دیده نمیشود، ولی دو بیت پنج و شش در نمای خارجی گنبد متبرکه امامزاده علی موجود است.<br />
<br />
<br />
بقعه امامزاده علی تا 35 سال پیش بهشکل قدیم، فقط با یک گنبد کوتاه با کاشیهای سبز رنگ، باقی و پابرجا بود. ولی طی سخنرانیهای حجة الاسلام فلسفی در سیرجان، با هدف تشویق مردم به تعمیر و بازسازی بقعه متبرکه، اهالی، بقعه قبلی را خراب و ساختمان جدیدی بنا کردند. سپس ضریحی که کار هنرمندان اصفهان است، روی قبر آن حضرت نصب شد که جلوه خاصی به بقعه داده است.<br />
<br />
==موقوفات بقعه==<br />
<br />
این بقعه موقوفات و رقبات زیادی دارد که از جمله آنها ساختمان دانشگاه آزاد اسلامی سیرجان، کارخانه یخسازی، ساختمان سه طبقهای دیگر و صد هکتار از اراضی قطبیه است که وارثان مرحوم قطبی آن را به آستان امامزاده علی بخشیدهاند. سالیانه حدود ٢٠٠ میلیون تومان درآمد خالص از فروش اقلام کشاورزی، جو، گندم و سیب درختی نیز به نذورات امامزاده علی افزون میشود.<ref>تاریخ سیرجان ص١5٨ و ١6١؛ فرهنگ جغرافیایی آبادیهای استان کرمان، شهرستان سیرجان، ص١٧٩.</ref><br />
<br />
==توصیف مرقد==<br />
<br />
اصل مرقد فعلی در اتاقی به ابعاد ٧* ٧ متر است که در وسط آن، ضریح بسیار زیبای مطلا قرار دارد که روی در آن نوشته است: «ضریح مطهر، بههمت و کوشش اهالی سیرجان و به سرپرستی حاج سیدمحمد افضل و به زرگری حسن پرورش و قلمزنی اکبر انصاری در سال 1349 شمسی در اصفهان ساخته و نصب شد. باشد که این خدمت ناچیز به ذریه زهرای اطهر، قبول حضرت ربوبیت واقع شده باشد». <br />
<br />
یک لنگه در بسیار زیبا و مطلا، در جنوب اتاق مرقد قرار و کتیبهای به این شرح دارد: «به هزینه امامزاده (از محل نذورات) و مساعی سیدقاسم افضل، نجاری اخوان خالق زادگان، زرگری اخوان پرورش، قلمزنی سیدعلی خسروانی و میناکاری جواد لباف، اشعار احمد طلایی، خط حبیبالله فضائلی در اصفهان به سال ١٣٩٨ هجری قمری نبوی ساخته شد». <br />
<br />
<br />
<br />
اشعار دور تا دور این در به این مضمون است:<br />
<br />
این آستان قدس که چون مهر انور است **** این آسمان ز مرقد پاکش عبیر زاست<br />
<br />
چهار زاویه، اتاق مرقد را با ایجاد چهار گوشواره، به دایره تبدیل کردهاند و در نتیجه، گنبد دوپوش بقعه را بر آن استوار ساختهاند. تمام دیوارهای مرقد، آیینهکاری، رسمیبندی و مقرنسکاری زیبایی دارد که بر شکوه و عظمت آستانه افزوده است.<br />
<br />
<br />
<br />
گنبد از داخل، عرقچینی و از خارج، شلجمی به قطر ٩ و ارتفاع ١٠ متر است که استاد علی ابوتراب کرمانی در سال 1356 ساخته و با کاشیهای معرق تزیین شده است.<br />
<br />
در صحن جنوبی بقعه که مساحت آن حدود چهار هکتار است، بیش از صد حجره در دو طبقه قرار دارد که بهعنوان زائرسرا از آن استفاده میکنند. به دلیل نیاز زوار و کوچکی این بارگاه، طرح جامع توسعه حرم چند سالی در حال اجراست که مانند حرم امامزاده جعفر یزد در حال ساخت است و چندین رواق، گنبد مرتفع، ایوان باشکوه، گلدسته، سقاخانه، زائرسرا و دیگر امکانات رفاهی برای آن در نظر گرفته شده است. <ref>امامزاده محمد و سید ابوالوفا کوهدشت، ص64 و 66.</ref><br />
<br />
==پانویس==<br />
<br />
{{پانویس}}<br />
<br />
==منابع ==<br />
<br />
{{منابع}}<br />
<br />
{{برگرفتگی<br />
<br />
|پیش از لینک = کتاب<br />
<br />
|منبع = ابراهیم مجاب مدفون در حائر حسینی، محمدمهدی فقیه بحرالعلوم.<br />
<br />
|پس از لینک = بخش «على بن ابراهيم مجاب»، ص34-40،<br />
<br />
| لینک = http://lib.hajj.ir/View/fa/Book/BookView/Image/1459<br />
<br />
}}<br />
<br />
*'''پیغمبر دزدان'''، محمد ابراهیم باستانی پاریزی.<br />
<br />
*'''تاریخ سیرجان'''، علیاکبر وثوقیرهبری، مرکز کرمانشناسی.<br />
<br />
*'''فرهنگ جغرافیایی آبادیهای استان کرمان'''، سازمانجغرافیایینیروهایمسلح.<br />
<br />
{{پایان}}<br />
<br />
[[رده:مقالههای در دست ویرایش]]<br />
[[رده:مزار فرزندان ابراهیم مجاب]]</div>Sajjaddhttps://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D8%B2%D8%A7%D8%B1_%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%A8%D9%86_%D8%A7%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%87%DB%8C%D9%85_%D9%85%D8%AC%D8%A7%D8%A8(%D8%B9)&diff=23391مزار احمد بن ابراهیم مجاب(ع)2019-09-08T09:46:17Z<p>Sajjadd: added Category:مزار فرزندان امام کاظم در ایران using HotCat</p>
<hr />
<div>{{جعبه اطلاعات بنای مذهبی<br />
| عنوان =مزار احمد بن ابراهیم مجاب(ع)<br />
| تصویر =امامزاده احمد سیرجان.jpg<br />
| اندازه تصویر =<br />
| بنيانگذار =<br />
| تأسیس =<br />
| کاربری =آرامگاه<br />
| مکان =[[ایران]] _ سیرجان<br />
| نامهای دیگر =<br />
| وقایع مرتبط =<br />
| ظرفیت =<br />
| وضعیت =<br />
| مساحت =دو هزار متر<br />
| امکانات =دارای ضریح، نمازخانه، زائرسرا، آشپزخانه و ...<br />
| شماره ثبت =<br />
| معمار =<br />
| سبک =<br />
| بازسازی =بنای تازهساز<br />
| وبگاه = <br />
}}<br />
<br />
'''مزار احمد بن ابراهیم مجاب(ع)''' در حومه شهر سیرجان قرار دارد. سیداحمد مردی خویشتندار، دینمدار، نیکوکار و محترم بود. ایشان از نوادگان [[امام موسی کاظم(ع)]] است.<br />
<br />
ساختمان بقعه [[احمد بن ابراهیم مجاب(ع)]]، بنایی تازهساز و کرسی بلند است که اصل مرقد در اتاقی به ابعاد ١٠* ١٠ متر قرار دارد. امامزاده صاحب ضریحی مطلا و بسیار زیبا به ابعاد 4* 3 است. نمازخانه، زائرسرا، آشپزخانه و دیگر امکانات نیز در این بقعه ساخته شده است. نزدیک در ورودی حرم، درخت سرو کهنسالی قرار دارد.<br />
<br />
==معرفی اجمالی==<br />
<br />
[[احمد بن ابراهیم مجاب(ع)]] یکی از چهار فرزند [[ابراهیم مجاب]] و از نوادگان [[امام موسی کاظم(ع)]] در حومه شهر سیرجان، قرار دارد که بین اهالی به کمالالدین مشهور است. بنابر نقل مورخان انگیزه مهاجرت احمد به سیرجان به همراه برادرش علی، تبلیغ دین و ارشاد مسلمانان بوده است. <ref>شبهای پیشاور، ص١٣٠.</ref><br />
<br />
او مردی خویشتندار، دینمدار، نیکوکار و محترم بود. فرزندان او در حائر و غیر از آن، به «بنیاحمد» مشهورند.<br />
==ساختمان بقعه==<br />
در حومه شهر سیرجان، مزار باشکوهی قرار دارد که به امامزاده احمد معروف، و به کمالالدین مشهور است. ساختمان بقعه، بنایی تازهساز و کرسی بلند است که اصل مرقد در اتاقی به ابعاد ١٠* ١٠ متر قرار دارد. چهار زاویه اتاق را در ارتفاع 5/5 متری با ایجاد چهار گوشواره، به دایره تبدیل کردهاند و در نتیجه گنبد شلجمی و بلند بقعه را که قطر آن ١٠ و ارتفاع آن 15 متر است، بر آن استوار ساختهاند.<br />
<br />
در زیارتگاه بهسمت غرب باز میشود که با چهار پلکان به حرم راه مییابد. در جانب شرق و شمال نیز دری به نمازخانه راه دارد که در سالیان اخیر به بقعه افزوده شده است. در وسط اتاق، مرقد امامزاده قرار دارد که ضریحی مطلا و بسیار زیبا به ابعاد 4* 3 متر از آن محافظت میکند. در درِ ورودی ضریح، کتیبهای قلمزنی شده و بر آن این متن نوشته شده است: «ضریح مطهّر حضرت امامزاده احمد بن ابراهیم بن محمد بن موسی بن جعفر(ع)، به همت هیئت امنا و نظارت اداره اوقاف شهرستان سیرجان در سال ١٣٨٣ ه. ش ساخته و نصب شده است. ساخت و قلمزنی سیدمحسن احمدی اصفهان».<br />
==امکانات بقعه==<br />
در شمال بقعه، زائرسرا و اتاق نگهبانان، سرویسهای بهداشتی و کشتارگاه و آشپزخانه و انبار ظروف، به مساحت هفتصد متر مربع، قرار دارد. در غرب بقعه نیز ایوان باشکوه و مجللی در سه طبقه در حال ساخت است که ارتفاع آن به بیش از ١٨ متر میرسد. در دو طرف این ایوان، دو گلدسته به ارتفاع 15 متر در حال ساخت است.<br />
<br />
در غرب بقعه، نزدیک در ورودی حرم، درخت سرو کهنسالی به قطر 6/5 و ارتفاع سی متر قرار دارد که به شماره 5١٧/٣، به ثبت درختهای کهن سازمان میراث فرهنگی رسیده است. در جنوب غربی بقعه که مدخل اصلی حرم است، دفتر نگهبانی آستانه قرار دارد. کاشیهای این سردر را بانویی خیراندیش اهدا کرده است. زمین زیارتگاه حدود دو هزار متر است که بخشهایی از آن بهتازگی به بقعه افزوده شده است. <ref>مزارات کرمان، ج٢ ص١٨٨ و ١٨٩؛ امامزاده محمد و سید ابوالوفا کوهدشت، ص46.</ref><br />
==پانویس==<br />
<br />
{{پانویس}}<br />
<br />
==منابع ==<br />
<br />
{{منابع}}<br />
<br />
{{برگرفتگی<br />
<br />
|پیش از لینک = کتاب<br />
<br />
|منبع = ابراهیم مجاب مدفون در حائر حسینی، محمدمهدی فقیه بحرالعلوم.<br />
<br />
|پس از لینک = بخش «احمد بن ابراهيم مجاب»، ص31-32،<br />
<br />
| لینک = http://lib.hajj.ir/View/fa/Book/BookView/Image/1459<br />
<br />
}}<br />
<br />
*'''مزارات کرمان'''، حسین کوهی.<br />
*'''شبهای پیشاور'''، سلطان الواعظین شیرازی (درگذشت 1314-1391ه.ق).<br />
{{پایان}}<br />
<br />
[[رده:مقالههای در دست ویرایش]]<br />
[[رده:مزار فرزندان ابراهیم مجاب]]<br />
[[رده:مزار فرزندان امام کاظم در ایران]]</div>Sajjaddhttps://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D8%B2%D8%A7%D8%B1_%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%A8%D9%86_%D8%A7%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%87%DB%8C%D9%85_%D9%85%D8%AC%D8%A7%D8%A8(%D8%B9)&diff=23390مزار احمد بن ابراهیم مجاب(ع)2019-09-08T09:45:57Z<p>Sajjadd: removed Category:امامزادگان استان کرمان using HotCat</p>
<hr />
<div>{{جعبه اطلاعات بنای مذهبی<br />
| عنوان =مزار احمد بن ابراهیم مجاب(ع)<br />
| تصویر =امامزاده احمد سیرجان.jpg<br />
| اندازه تصویر =<br />
| بنيانگذار =<br />
| تأسیس =<br />
| کاربری =آرامگاه<br />
| مکان =[[ایران]] _ سیرجان<br />
| نامهای دیگر =<br />
| وقایع مرتبط =<br />
| ظرفیت =<br />
| وضعیت =<br />
| مساحت =دو هزار متر<br />
| امکانات =دارای ضریح، نمازخانه، زائرسرا، آشپزخانه و ...<br />
| شماره ثبت =<br />
| معمار =<br />
| سبک =<br />
| بازسازی =بنای تازهساز<br />
| وبگاه = <br />
}}<br />
<br />
'''مزار احمد بن ابراهیم مجاب(ع)''' در حومه شهر سیرجان قرار دارد. سیداحمد مردی خویشتندار، دینمدار، نیکوکار و محترم بود. ایشان از نوادگان [[امام موسی کاظم(ع)]] است.<br />
<br />
ساختمان بقعه [[احمد بن ابراهیم مجاب(ع)]]، بنایی تازهساز و کرسی بلند است که اصل مرقد در اتاقی به ابعاد ١٠* ١٠ متر قرار دارد. امامزاده صاحب ضریحی مطلا و بسیار زیبا به ابعاد 4* 3 است. نمازخانه، زائرسرا، آشپزخانه و دیگر امکانات نیز در این بقعه ساخته شده است. نزدیک در ورودی حرم، درخت سرو کهنسالی قرار دارد.<br />
<br />
==معرفی اجمالی==<br />
<br />
[[احمد بن ابراهیم مجاب(ع)]] یکی از چهار فرزند [[ابراهیم مجاب]] و از نوادگان [[امام موسی کاظم(ع)]] در حومه شهر سیرجان، قرار دارد که بین اهالی به کمالالدین مشهور است. بنابر نقل مورخان انگیزه مهاجرت احمد به سیرجان به همراه برادرش علی، تبلیغ دین و ارشاد مسلمانان بوده است. <ref>شبهای پیشاور، ص١٣٠.</ref><br />
<br />
او مردی خویشتندار، دینمدار، نیکوکار و محترم بود. فرزندان او در حائر و غیر از آن، به «بنیاحمد» مشهورند.<br />
==ساختمان بقعه==<br />
در حومه شهر سیرجان، مزار باشکوهی قرار دارد که به امامزاده احمد معروف، و به کمالالدین مشهور است. ساختمان بقعه، بنایی تازهساز و کرسی بلند است که اصل مرقد در اتاقی به ابعاد ١٠* ١٠ متر قرار دارد. چهار زاویه اتاق را در ارتفاع 5/5 متری با ایجاد چهار گوشواره، به دایره تبدیل کردهاند و در نتیجه گنبد شلجمی و بلند بقعه را که قطر آن ١٠ و ارتفاع آن 15 متر است، بر آن استوار ساختهاند.<br />
<br />
در زیارتگاه بهسمت غرب باز میشود که با چهار پلکان به حرم راه مییابد. در جانب شرق و شمال نیز دری به نمازخانه راه دارد که در سالیان اخیر به بقعه افزوده شده است. در وسط اتاق، مرقد امامزاده قرار دارد که ضریحی مطلا و بسیار زیبا به ابعاد 4* 3 متر از آن محافظت میکند. در درِ ورودی ضریح، کتیبهای قلمزنی شده و بر آن این متن نوشته شده است: «ضریح مطهّر حضرت امامزاده احمد بن ابراهیم بن محمد بن موسی بن جعفر(ع)، به همت هیئت امنا و نظارت اداره اوقاف شهرستان سیرجان در سال ١٣٨٣ ه. ش ساخته و نصب شده است. ساخت و قلمزنی سیدمحسن احمدی اصفهان».<br />
==امکانات بقعه==<br />
در شمال بقعه، زائرسرا و اتاق نگهبانان، سرویسهای بهداشتی و کشتارگاه و آشپزخانه و انبار ظروف، به مساحت هفتصد متر مربع، قرار دارد. در غرب بقعه نیز ایوان باشکوه و مجللی در سه طبقه در حال ساخت است که ارتفاع آن به بیش از ١٨ متر میرسد. در دو طرف این ایوان، دو گلدسته به ارتفاع 15 متر در حال ساخت است.<br />
<br />
در غرب بقعه، نزدیک در ورودی حرم، درخت سرو کهنسالی به قطر 6/5 و ارتفاع سی متر قرار دارد که به شماره 5١٧/٣، به ثبت درختهای کهن سازمان میراث فرهنگی رسیده است. در جنوب غربی بقعه که مدخل اصلی حرم است، دفتر نگهبانی آستانه قرار دارد. کاشیهای این سردر را بانویی خیراندیش اهدا کرده است. زمین زیارتگاه حدود دو هزار متر است که بخشهایی از آن بهتازگی به بقعه افزوده شده است. <ref>مزارات کرمان، ج٢ ص١٨٨ و ١٨٩؛ امامزاده محمد و سید ابوالوفا کوهدشت، ص46.</ref><br />
==پانویس==<br />
<br />
{{پانویس}}<br />
<br />
==منابع ==<br />
<br />
{{منابع}}<br />
<br />
{{برگرفتگی<br />
<br />
|پیش از لینک = کتاب<br />
<br />
|منبع = ابراهیم مجاب مدفون در حائر حسینی، محمدمهدی فقیه بحرالعلوم.<br />
<br />
|پس از لینک = بخش «احمد بن ابراهيم مجاب»، ص31-32،<br />
<br />
| لینک = http://lib.hajj.ir/View/fa/Book/BookView/Image/1459<br />
<br />
}}<br />
<br />
*'''مزارات کرمان'''، حسین کوهی.<br />
*'''شبهای پیشاور'''، سلطان الواعظین شیرازی (درگذشت 1314-1391ه.ق).<br />
{{پایان}}<br />
<br />
[[رده:مقالههای در دست ویرایش]]<br />
[[رده:مزار فرزندان ابراهیم مجاب]]</div>Sajjaddhttps://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D8%B2%D8%A7%D8%B1_%D8%B9%D9%84%DB%8C_%D8%A8%D9%86_%D8%A7%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%87%DB%8C%D9%85_%D9%85%D8%AC%D8%A7%D8%A8(%D8%B9)&diff=23389مزار علی بن ابراهیم مجاب(ع)2019-09-08T09:45:06Z<p>Sajjadd: removed Category:مزار فرزندان امام کاظم در ایران using HotCat</p>
<hr />
<div>{{جعبه اطلاعات بنای مذهبی<br />
<br />
| عنوان =مزار علی بن ابراهیم مجاب(ع)<br />
| تصویر =امامزاده علی بن ابراهیم مجاب.jpg<br />
| اندازه تصویر =<br />
| بنيانگذار =<br />
| تأسیس =[[دوران صفویه]]<br />
| کاربری =آرامگاه<br />
| مکان =ایران _ سیرجان<br />
| نامهای دیگر =<br />
| وقایع مرتبط =<br />
| ظرفیت =<br />
| وضعیت =<br />
| مساحت =<br />
| امکانات =دارای گنبد، ضریح مطلا، موقوفات، زائرسرا و ...<br />
| شماره ثبت =<br />
| معمار =حیدرقلی خان، موسی بن الیاس نامی و علی ابوتراب کرمانی<br />
| سبک =اسلامی<br />
| بازسازی =حاج سیدمحمد افضل، سیدقاسم افضل<br />
| وبگاه = <br />
}}<br />
<br />
'''مزار علی بن ابراهیم مجاب(ع)''' در ٩ کیلومتری جنوب شرق شهر سیرجان قرار دارد و از معتبرترین زیارتگاههای استان کرمان و جزو بیست مزار مشهور و صحیح النسب [[ایران]] است. بنابر نقل برخی از سفرنامهها، بنای اصلی امامزاده سیدعلی، در [[دوران صفوی]] بنا شده است و تا حدود 35 الی 40 سال پیش بهشکل قدیمی خود پابرجا بود و مردم سیرجان بقعه قبلی را خراب و ساختمان جدیدی بنا کردند.<br />
<br />
این بقعه موقوفات و رقبات زیادی دارد که سالیانه علاوه بر نذورات حدود ٢٠٠ میلیون تومان درآمد دارد. طرح جامع توسعه حرم چند سالی در حال اجراست و چندین رواق، گنبد مرتفع، ایوان باشکوه، گلدسته، سقاخانه، زائرسرا و دیگر امکانات رفاهی برای آن در نظر گرفته شده است.<br />
<br />
==مکان مزار==<br />
<br />
علی بن ابراهیم مجاب، مکنّی به ابوالحسن، سیدی جلیلالقدر و عظیمالشان بود. او به سیرجان مهاجرت کرد و در آنجا صاحب یک پسر به نام ابوجعفر محمد و یک دختر به نام امالحسین شد. سیدعلی فرزند بزرگوار امامزاده [[سیدابراهیم مجاب(ع)]] است. زیارتگاه باشکوه سیدعلی بن ابراهیم مجاب، در ٩ کیلومتری جنوب شرق شهر سیرجان، کنار قلعهسنگ قرار دارد و از معتبرترین زیارتگاههای شهر سیرجان و استان کرمان و جزو بیست مزار مشهور و صحیح النسب ایران است.<br />
<br />
این بقعه تا حدود 35 الی 40 سال پیش بهشکل قدیمی خود، یعنی یک گنبد کوتاه با کاشیکاری سبزرنگ پابرجا بود تا اینکه در سه دهه پیش، تخریب و بهجای آن ساختمانی بزرگتر با گنبدی شلجمی، ایوان و ضریح جدید، بنا شد.<br />
<br />
==ساخت و بازسازی بنا==<br />
<br />
تاریخ ساخت بنای اصلی امامزاده سیدعلی، بهدرستی آشکار نیست، ولی به گمان، در [[دوران صفوی]] بنا شده است. در برخی از سفرنامهها از وجود چنین مزاری در این دوران یاد شده است.<br />
<br />
دکتر باستانی پاریزی درباره امامزاده علی نوشته است:<br />
<br />
شهر سیرجان در قدیم، در اطراف همین قلعه (قلعهسنگ) بود. در آنجا امامزادهای قرار دارد به نام امامزاده علی که مورد احترام خاص مردم سیرجان، بهخصوص دهات و آبادیهای بلورد و ایلات بُچاقچی است. در سال 1255ه. ق، یعنی در زمان محمد شاه قاجار، حیدرقلی خان، موفق به تعمیر بنای این بقعه شده است و «موسی بن الیاس نامی»، از یاران «حیدر قلی خان» در تعمیر بنا شرکت داشته است. <ref>پیغمبر دزدان، ص٢٢١.</ref><br />
<br />
شاعری به نام «مطیعا» تاریخ بنای آرامگاه علی بن ابراهیم را در قطعهای بیان میکند که در همان بقعه بهصورت کتیبهای نوشته شده است:<br />
<br />
قبّهای کو جلوهگر اندر نظر پیداست این **** [[زمزم]] است این یا [[مروه]] یا [[بیت الحرام]]<br />
<br />
این اشعار که بر روی کتیبهای در حرم مقدس امامزاده نوشته شده بود، در حال حاضر دیده نمیشود، ولی دو بیت پنج و شش در نمای خارجی گنبد متبرکه امامزاده علی موجود است.<br />
<br />
<br />
بقعه امامزاده علی تا 35 سال پیش بهشکل قدیم، فقط با یک گنبد کوتاه با کاشیهای سبز رنگ، باقی و پابرجا بود. ولی طی سخنرانیهای حجة الاسلام فلسفی در سیرجان، با هدف تشویق مردم به تعمیر و بازسازی بقعه متبرکه، اهالی، بقعه قبلی را خراب و ساختمان جدیدی بنا کردند. سپس ضریحی که کار هنرمندان اصفهان است، روی قبر آن حضرت نصب شد که جلوه خاصی به بقعه داده است.<br />
<br />
==موقوفات بقعه==<br />
<br />
این بقعه موقوفات و رقبات زیادی دارد که از جمله آنها ساختمان دانشگاه آزاد اسلامی سیرجان، کارخانه یخسازی، ساختمان سه طبقهای دیگر و صد هکتار از اراضی قطبیه است که وارثان مرحوم قطبی آن را به آستان امامزاده علی بخشیدهاند. سالیانه حدود ٢٠٠ میلیون تومان درآمد خالص از فروش اقلام کشاورزی، جو، گندم و سیب درختی نیز به نذورات امامزاده علی افزون میشود.<ref>تاریخ سیرجان ص١5٨ و ١6١؛ فرهنگ جغرافیایی آبادیهای استان کرمان، شهرستان سیرجان، ص١٧٩.</ref><br />
<br />
==توصیف مرقد==<br />
<br />
اصل مرقد فعلی در اتاقی به ابعاد ٧* ٧ متر است که در وسط آن، ضریح بسیار زیبای مطلا قرار دارد که روی در آن نوشته است: «ضریح مطهر، بههمت و کوشش اهالی سیرجان و به سرپرستی حاج سیدمحمد افضل و به زرگری حسن پرورش و قلمزنی اکبر انصاری در سال 1349 شمسی در اصفهان ساخته و نصب شد. باشد که این خدمت ناچیز به ذریه زهرای اطهر، قبول حضرت ربوبیت واقع شده باشد». <br />
<br />
یک لنگه در بسیار زیبا و مطلا، در جنوب اتاق مرقد قرار و کتیبهای به این شرح دارد: «به هزینه امامزاده (از محل نذورات) و مساعی سیدقاسم افضل، نجاری اخوان خالق زادگان، زرگری اخوان پرورش، قلمزنی سیدعلی خسروانی و میناکاری جواد لباف، اشعار احمد طلایی، خط حبیبالله فضائلی در اصفهان به سال ١٣٩٨ هجری قمری نبوی ساخته شد». <br />
<br />
<br />
<br />
اشعار دور تا دور این در به این مضمون است:<br />
<br />
این آستان قدس که چون مهر انور است **** این آسمان ز مرقد پاکش عبیر زاست<br />
<br />
چهار زاویه، اتاق مرقد را با ایجاد چهار گوشواره، به دایره تبدیل کردهاند و در نتیجه، گنبد دوپوش بقعه را بر آن استوار ساختهاند. تمام دیوارهای مرقد، آیینهکاری، رسمیبندی و مقرنسکاری زیبایی دارد که بر شکوه و عظمت آستانه افزوده است.<br />
<br />
<br />
<br />
گنبد از داخل، عرقچینی و از خارج، شلجمی به قطر ٩ و ارتفاع ١٠ متر است که استاد علی ابوتراب کرمانی در سال 1356 ساخته و با کاشیهای معرق تزیین شده است.<br />
<br />
در صحن جنوبی بقعه که مساحت آن حدود چهار هکتار است، بیش از صد حجره در دو طبقه قرار دارد که بهعنوان زائرسرا از آن استفاده میکنند. به دلیل نیاز زوار و کوچکی این بارگاه، طرح جامع توسعه حرم چند سالی در حال اجراست که مانند حرم امامزاده جعفر یزد در حال ساخت است و چندین رواق، گنبد مرتفع، ایوان باشکوه، گلدسته، سقاخانه، زائرسرا و دیگر امکانات رفاهی برای آن در نظر گرفته شده است. <ref>امامزاده محمد و سید ابوالوفا کوهدشت، ص64 و 66.</ref><br />
<br />
==پانویس==<br />
<br />
{{پانویس}}<br />
<br />
==منابع ==<br />
<br />
{{منابع}}<br />
<br />
{{برگرفتگی<br />
<br />
|پیش از لینک = کتاب<br />
<br />
|منبع = ابراهیم مجاب مدفون در حائر حسینی، محمدمهدی فقیه بحرالعلوم.<br />
<br />
|پس از لینک = بخش «على بن ابراهيم مجاب»، ص34-40،<br />
<br />
| لینک = http://lib.hajj.ir/View/fa/Book/BookView/Image/1459<br />
<br />
}}<br />
<br />
*'''پیغمبر دزدان'''، محمد ابراهیم باستانی پاریزی.<br />
<br />
*'''تاریخ سیرجان'''، علیاکبر وثوقیرهبری، مرکز کرمانشناسی.<br />
<br />
*'''فرهنگ جغرافیایی آبادیهای استان کرمان'''، سازمانجغرافیایینیروهایمسلح.<br />
<br />
{{پایان}}<br />
<br />
[[رده:مقالههای در دست ویرایش]]<br />
[[رده:امامزادگان استان کرمان]]<br />
[[رده:مزار فرزندان ابراهیم مجاب]]</div>Sajjaddhttps://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D8%B2%D8%A7%D8%B1_%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%A8%D9%86_%D8%A7%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%87%DB%8C%D9%85_%D9%85%D8%AC%D8%A7%D8%A8(%D8%B9)&diff=23388مزار احمد بن ابراهیم مجاب(ع)2019-09-08T09:44:48Z<p>Sajjadd: removed Category:مزار فرزندان امام کاظم در ایران using HotCat</p>
<hr />
<div>{{جعبه اطلاعات بنای مذهبی<br />
| عنوان =مزار احمد بن ابراهیم مجاب(ع)<br />
| تصویر =امامزاده احمد سیرجان.jpg<br />
| اندازه تصویر =<br />
| بنيانگذار =<br />
| تأسیس =<br />
| کاربری =آرامگاه<br />
| مکان =[[ایران]] _ سیرجان<br />
| نامهای دیگر =<br />
| وقایع مرتبط =<br />
| ظرفیت =<br />
| وضعیت =<br />
| مساحت =دو هزار متر<br />
| امکانات =دارای ضریح، نمازخانه، زائرسرا، آشپزخانه و ...<br />
| شماره ثبت =<br />
| معمار =<br />
| سبک =<br />
| بازسازی =بنای تازهساز<br />
| وبگاه = <br />
}}<br />
<br />
'''مزار احمد بن ابراهیم مجاب(ع)''' در حومه شهر سیرجان قرار دارد. سیداحمد مردی خویشتندار، دینمدار، نیکوکار و محترم بود. ایشان از نوادگان [[امام موسی کاظم(ع)]] است.<br />
<br />
ساختمان بقعه [[احمد بن ابراهیم مجاب(ع)]]، بنایی تازهساز و کرسی بلند است که اصل مرقد در اتاقی به ابعاد ١٠* ١٠ متر قرار دارد. امامزاده صاحب ضریحی مطلا و بسیار زیبا به ابعاد 4* 3 است. نمازخانه، زائرسرا، آشپزخانه و دیگر امکانات نیز در این بقعه ساخته شده است. نزدیک در ورودی حرم، درخت سرو کهنسالی قرار دارد.<br />
<br />
==معرفی اجمالی==<br />
<br />
[[احمد بن ابراهیم مجاب(ع)]] یکی از چهار فرزند [[ابراهیم مجاب]] و از نوادگان [[امام موسی کاظم(ع)]] در حومه شهر سیرجان، قرار دارد که بین اهالی به کمالالدین مشهور است. بنابر نقل مورخان انگیزه مهاجرت احمد به سیرجان به همراه برادرش علی، تبلیغ دین و ارشاد مسلمانان بوده است. <ref>شبهای پیشاور، ص١٣٠.</ref><br />
<br />
او مردی خویشتندار، دینمدار، نیکوکار و محترم بود. فرزندان او در حائر و غیر از آن، به «بنیاحمد» مشهورند.<br />
==ساختمان بقعه==<br />
در حومه شهر سیرجان، مزار باشکوهی قرار دارد که به امامزاده احمد معروف، و به کمالالدین مشهور است. ساختمان بقعه، بنایی تازهساز و کرسی بلند است که اصل مرقد در اتاقی به ابعاد ١٠* ١٠ متر قرار دارد. چهار زاویه اتاق را در ارتفاع 5/5 متری با ایجاد چهار گوشواره، به دایره تبدیل کردهاند و در نتیجه گنبد شلجمی و بلند بقعه را که قطر آن ١٠ و ارتفاع آن 15 متر است، بر آن استوار ساختهاند.<br />
<br />
در زیارتگاه بهسمت غرب باز میشود که با چهار پلکان به حرم راه مییابد. در جانب شرق و شمال نیز دری به نمازخانه راه دارد که در سالیان اخیر به بقعه افزوده شده است. در وسط اتاق، مرقد امامزاده قرار دارد که ضریحی مطلا و بسیار زیبا به ابعاد 4* 3 متر از آن محافظت میکند. در درِ ورودی ضریح، کتیبهای قلمزنی شده و بر آن این متن نوشته شده است: «ضریح مطهّر حضرت امامزاده احمد بن ابراهیم بن محمد بن موسی بن جعفر(ع)، به همت هیئت امنا و نظارت اداره اوقاف شهرستان سیرجان در سال ١٣٨٣ ه. ش ساخته و نصب شده است. ساخت و قلمزنی سیدمحسن احمدی اصفهان».<br />
==امکانات بقعه==<br />
در شمال بقعه، زائرسرا و اتاق نگهبانان، سرویسهای بهداشتی و کشتارگاه و آشپزخانه و انبار ظروف، به مساحت هفتصد متر مربع، قرار دارد. در غرب بقعه نیز ایوان باشکوه و مجللی در سه طبقه در حال ساخت است که ارتفاع آن به بیش از ١٨ متر میرسد. در دو طرف این ایوان، دو گلدسته به ارتفاع 15 متر در حال ساخت است.<br />
<br />
در غرب بقعه، نزدیک در ورودی حرم، درخت سرو کهنسالی به قطر 6/5 و ارتفاع سی متر قرار دارد که به شماره 5١٧/٣، به ثبت درختهای کهن سازمان میراث فرهنگی رسیده است. در جنوب غربی بقعه که مدخل اصلی حرم است، دفتر نگهبانی آستانه قرار دارد. کاشیهای این سردر را بانویی خیراندیش اهدا کرده است. زمین زیارتگاه حدود دو هزار متر است که بخشهایی از آن بهتازگی به بقعه افزوده شده است. <ref>مزارات کرمان، ج٢ ص١٨٨ و ١٨٩؛ امامزاده محمد و سید ابوالوفا کوهدشت، ص46.</ref><br />
==پانویس==<br />
<br />
{{پانویس}}<br />
<br />
==منابع ==<br />
<br />
{{منابع}}<br />
<br />
{{برگرفتگی<br />
<br />
|پیش از لینک = کتاب<br />
<br />
|منبع = ابراهیم مجاب مدفون در حائر حسینی، محمدمهدی فقیه بحرالعلوم.<br />
<br />
|پس از لینک = بخش «احمد بن ابراهيم مجاب»، ص31-32،<br />
<br />
| لینک = http://lib.hajj.ir/View/fa/Book/BookView/Image/1459<br />
<br />
}}<br />
<br />
*'''مزارات کرمان'''، حسین کوهی.<br />
*'''شبهای پیشاور'''، سلطان الواعظین شیرازی (درگذشت 1314-1391ه.ق).<br />
{{پایان}}<br />
<br />
[[رده:مقالههای در دست ویرایش]]<br />
[[رده:امامزادگان استان کرمان]]<br />
[[رده:مزار فرزندان ابراهیم مجاب]]</div>Sajjaddhttps://wikihaj.com/index.php?title=%D9%81%D8%B6%D9%84_%D8%A8%D9%86_%D8%B3%D9%87%D9%84&diff=23387فضل بن سهل2019-09-08T09:43:26Z<p>Sajjadd: صفحهای تازه حاوی «{{جا:ویرایش }} {{جعبه اطلاعات اشخاص |عنوان = فضل بن سهل |تصویر = |توضیح تصویر = |نام...» ایجاد کرد</p>
<hr />
<div>{{در دست ویرایش|ماه=[[شهریور]]|روز=[[۱۷]]|سال=[[۱۳۹۸]]|کاربر=Sajjadd }}<br />
<br />
[[رده:مقالههای در دست ویرایش]]<br />
{{جعبه اطلاعات اشخاص<br />
|عنوان = فضل بن سهل<br />
|تصویر =<br />
|توضیح تصویر =<br />
|نام کامل = فضل بن سهل<br />
|کنیه =<br />
|لقب = ذوالریاستین<br />
|نسب = [[آل سهل]]<br />
|زادروز =۱۵۴ قمری<br />
|کشور تولد =ایران<br />
|شهر تولد =سرخس<br />
|محل زندگی = [[ایران]]<br />
|مهاجر/انصار =<br />
|نام همسر =<br />
|فرزندان =<br />
|خویشاوندان سرشناس = [[حسن بن فضل]]<br />
|دین = [[اسلام]]<br />
|مذهب =<br />
|شغل = وزیر خلافت عباسی<br />
|منصب = وزارت<br />
|تاریخ درگذشت =۲۰۲ قمری<br />
|شهر درگذشت =سرخس<br />
|کشور درگذشت =[[ایران]]<br />
|آرامگاه =<br />
<br />
|زمان اسلام آوردن =<br />
|نحوه اسلام آوردن =<br />
|حضور در جنگها =<br />
|هجرت به =<br />
|دلیل شهرت =<br />
|نقشهای برجسته =پیشنهاد ولایتعهدی [[امام رضا(ع)]] به [[مأمون]]<br />
|دیگر فعالیتها =<br />
<br />
|نام زیارتگاه =<br />
|سمت =<br />
|خدمت =<br />
|محل اقدام =<br />
|سفر =<br />
|نوشتهها =<br />
|موقوفات =<br />
|بناهای ساخته شده =<br />
|مقام علمی =<br />
<br />
|پس از =<br />
|پیش از =<br />
<br />
|اساتید =<br />
|شاگردان =<br />
|تالیفات =<br />
|وبگاه رسمی =<br />
|امضا =<br />
}}<br />
<br />
[[فضل بن سهل]] یکی از وزیران مشهور ایرانی از [[خاندان آلسهل]] بود که در دربار [[مأمون]] خلیفه عباسی منصب وزارت در دست و در رسیدن مأمون به قدرت و خلافت در مقابل [[امین عباسی]] نقش بهسزایی داشت.<br />
<br />
فضل بهدست [[یحیی بن خالد برمکی]] و به روایتی بهدست مأمون اسلام آورد. از نقش برجسته فضل در وزارت میتوان از پیشنهاد ولایتعهدی [[امام رضا(ع)]] به مأمون نام برد که اخبار ضد و نقیضی در اینباره وجود دارد.<br />
<br />
==معرفی اجمالی==<br />
<br />
[[آل سهل]] یکی از خاندانهای بانفوذ ایرانی در دستگاه خلافت عباسی بودند. از میان آلسهل، فضل بن سهل و برادرش، [[حسن بن سهل]] بهدلیل عهدهداری وزرات [[مامون]] و برخی مناصب دیگر در تاریخ شهرت دارند. از ارتباط آنان با [[حجاز]] در نخستین سالهای خلافت مامون، با توجه به دلمشغولی آنان به مسائل حاد سیاسی و رقابت با عنصر عرب، اخباری ارائه نشده است. بنا به نقلی، مامون، حسن بن سهل را بر [[مکه]] ولایت داد. <ref>الجامع اللطیف، ص٢5٨؛ تحصیل المرام، ج٢، ص٧١6.</ref><br />
<br />
فضل به دست [[یحیی بن خالد برمکی]] و به روایتی بهدست مأمون در سال 190(ه. ق) اسلام آورد. <ref>تاریخ طبری، ج12، ص5340.</ref> وی در دربار مامون عباسی به مقام وزارت و ریاست سپاه رسید و به همین دلیل به او ذوالریاستین لقب داده اند. وی در دربار مامون عباسی به مقام وزارت و ریاست سپاه رسید و بههمین دلیل به او ذوالریاستین لقب دادهاند.<br />
<br />
==پیشنهاد ولایتعهدی امام رضا==<br />
<br />
از دیگر مسائلی که آل سهل را با حجاز مرتبط میسازد، مربوط به نقش فضل بن سهل، وزیر مامون عباسی در ولایتعهدی [[امام رضا(ع)]] و آوردن آن حضرت از [[مدینه]] به خراسان است که اخبار ضد و نقیضی در اینباره وجود دارد. <ref>ر. ک: الارشاد، ج٢، ص٣٧٧؛ اعلام الوری، ج٢، ص٧5.</ref><br />
<br />
[[ابن اثیر]] در تاریخ خود، فضل را [[شیعه]] دانسته و گفته است که او ولایتعهدی امام رضا(ع) را به مامون پیشنهاد کرد.<ref>الکامل فی التاریخ، ج6، ص١٩٨.</ref><br />
<br />
==پیوند به بیرون==<br />
<br />
[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1107171/فضل-بن-سهل-سرخسی فضل بن سهل سرخسی، فرامرزی، امین، مجله رشد آموزش تاریخ، بهار 1395 - شماره 62 (5 صفحه - از 54 تا 58).]<br />
<br />
==پانویس==<br />
<br />
{{پانویس}}<br />
<br />
==منابع ==<br />
<br />
{{منابع}}<br />
<br />
{{برگرفتگی<br />
<br />
|پیش از لینک = کتاب<br />
<br />
|منبع = مناسبات ایرانیان با حجاز در دوره های مختلف تاریخ اسلام، سيدمحمود ساماني،<br />
<br />
|پس از لینک = بخش «آل سهل »، ص63-65،<br />
<br />
| لینک = http://lib.hajj.ir/View/fa/Book/BookView/Image/1385<br />
<br />
}}<br />
<br />
*'''الجامع اللطيف'''، محمد ابن ظهيره (م٩٨۶ه .ق)، به كوشش: على عمر، قاهره، مكتبة الثقافة الدينيه، ١۴٢٣ه .ق.<br />
*'''تحصيل المرام'''، محمد بن احمد الصباغ (م١٣٢١ه .ق)، به كوشش ابن دهيش، ١۴٢۴ه .ق.<br />
*'''الارشاد فى معرفة حجج الله على العباد'''، شيخ مفيد، قم، كنگره شيخ مفيد، ١۴١٣ه.ق.<br />
*'''تاريخ طبري (تاريخ الامم والملوك)'''، طبري، محمد بن جرير (1967م.).<br />
*'''إعلام الورى بأعلام الهدى'''، فضل بن حسن طبرسى، قم، آلالبيت، ١۴١٧ه .ق.<br />
*'''الكامل فى التاريخ'''، ابن اثير (م۶٣٠ه .ق)، بيروت، دار صادر، ١٣٨۵ه .ق.<br />
{{پایان}}<br />
<br />
[[رده:کارگزاران حکومت عباسی]]<br />
[[رده:وزیران خلافت عباسیان]]</div>Sajjaddhttps://wikihaj.com/index.php?title=%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%A8%D9%86_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D9%86%DB%8C%D8%B4%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%B1%DB%8C&diff=23335احمد بن محمد نیشابوری2019-09-08T07:42:18Z<p>Sajjadd: </p>
<hr />
<div>{{جعبه اطلاعات عالم<br />
| عنوان =احمد بن محمد نیشابوری<br />
| تصویر =<br />
| اندازه تصویر =<br />
| توضیح تصویر =<br />
| نام کامل =ابوحسین احمد بن محمد بن عبدالله نیشابوری<br />
| لقب =ابوحسین <br />
| نسب =<br />
| خویشاوندان سرشناس =<br />
| تاریخ تولد =حوالی سال ۲۸۱ق.<br />
| شهر تولد =[[نیشابور]]<br />
| کشور تولد =[[ایران]]<br />
| محل زندگی =ایران، [[عربستان]]، [[عراق]]<br />
| تاریخ وفات =سال ۳۵۱ق.<br />
| شهر وفات =نیشابور<br />
| محل دفن =<br />
| استادان =[[ابوحسین کرخی]]، [[ابوطاهر بن دباس|ابوطاهر بن دَبّاس]]،ابوخلیفه [[فضل بن حباب|فضل بن حُباب]] و [[حسن بن سفیان]]<br />
| شاگردان =<br />
| محل تحصیل =<br />
| اجازه روایت از =<br />
| اجازه اجتهاد از =<br />
| اجازه روایت به =<br />
| اجازه اجتهاد به =<br />
| تالیفات =<br />
| سایر =<br />
| سیاسی =قاضی [[موصل]] و [[رمله]] عراق، [[قاضی الحرمین]]<br />
| اجتماعی =<br />
| امضا =<br />
| وبگاه رسمی =<br />
}}<br />
<br />
'''احمد بن محمد نیشابوری''' از علمای [[مذهب حنفی]] نیشابور و قاضی [[حرمین شریفین]] در سالهای پس از ۳۲۶ ق. بهشمار میرود. نیشابوری ۱۰ سال [[منصب قضاوت]] حرمین را برعهده داشت و لقب قاضی الحرمین به او داده شد. افزون بر وی، خاندانش نیز با این لقب شناخته میشدند.<br />
==معرفی اجمالی==<br />
ابوحسین احمد بن محمد بن عبدالله نیشابوری از بزرگان [[مذهب حنفی]] در دوران خود به شمار میرفت.<ref>الوافی بالوفیات، ج۸، ص۲۴؛ شذرات الذهب، ج۴، ص۲۶۹.</ref> در منابع به سال تولد او تصریح نشده است. از آنجا که وی در ۲۱ [[محرم الحرام|محرم]] سال ۳۵۱ق.<ref>العقد الثمین، ج۳، ص۱۴۶؛ سیر اعلام النبلاء، ج۱۶، ص۲۵-۲۶.</ref> در [[نیشابور]]<ref>الجواهر المضیه، ج۲، ص۲۴۹؛ اخبار ابی حنیفه، ص۱۷۱.</ref> درگذشته و در این هنگام ۷۰ سال داشته است<ref>شذرات الذهب، ج۴، ص۲۶۹؛ العبر، ج۲، ص۲۹۶.</ref>، میتوان تولد او را به سال ۲۸۱ق. دانست. وی [[فقه]] را نزد [[ابوحسین کرخی]] و [[ابوطاهر بن دباس|ابوطاهر بن دَبّاس]]<ref>اخبار ابی حنیفه، ص۱۷۱؛ الجواهر المضیه، ج۲، ص۲۴۹؛ سیر اعلام النبلاء، ج۱۶، ص۲۵-۲۶.</ref> و [[حدیث]] را در محضر ابوخلیفه [[فضل بن حباب|فضل بن حُباب]] و [[حسن بن سفیان]] فراگرفت.<ref>العقد الثمین، ج۳، ص۱۴۶؛ الوافی بالوفیات، ج۸، ص۲۴؛ سیر اعلام النبلاء، ج۱۶، ص۲۶.</ref> <br />
<br />
او به نشر دانش اهمیتی ویژه میداد تا آنجا که به گفته بزرگانی مانند [[ابواسحاق شیرازی]]، فقیهان حنفی نیشابور از شاگردان او و [[ابوسهل زجاجی]] به شمار میآمدند.<ref>اخبار ابی حنیفه، ص۱۷۱؛ الجواهر المضیه، ج۲، ص۲۴۹.</ref> [[حاکم نیشابوری]] در گزارش اخباری از احمد بن محمد نیشابوری، به نقل از [[ابوبکر ابهری]]، از بزرگان مذهب [[مالکی]]، احمد را فقیهترینِ دانشور [[خراسان]] دانسته است.<ref>سیر اعلام النبلاء، ج۱۶، ص۲۶؛ العقد الثمین، ج۳، ص۱۴۶؛ العبر، ج۲، ص۲۹۷.</ref><br />
== منصب قضاوت==<br />
نیشابوری، چندی در [[موصل]] و [[رمله|رَمْله]] [[عراق]] به قضاوت پرداخت<ref>العقد الثمین، ج۳، ص۱۴۶؛ تاریخ الاسلام، ج۲۶، ص۵۰؛ سیر اعلام النبلاء، ج۱۶، ص۲۶.</ref> و ۱۰ سال در منصب [[قاضی الحرمین]] بود.<ref>تاریخ الاسلام، ج۲۶، ص۵۰.</ref> به اعتقاد قرشی، قاضی الحرمین لقبی است که به او داده شد و افزون بر وی، خاندانش نیز با این لقب شناخته میشدند.<ref>الجواهر المضیه، ج۲، ص۳۸۲.</ref><br />
<br />
او پس از دوری ۴۰ ساله از [[نیشابور]]، در سال ۳۳۶ق. به زادگاه خویش بازگشت و به سال ۳۴۵ق. عهدهدار قضاوت این شهر شد.<ref>العقد الثمین، ج۳، ص۱۴۶.</ref> علت بازگشت وی به نیشابور دانسته نیست.<br />
=== بقای منصب قضاوت برای فرزندان===<br />
فرزندان وی نیز تا چند نسل منصب قضاوت را بر عهده داشتند؛ از جمله قاضی ابونصر بن قاضی ابوحسین بن قاضی ابوالقاسم که همگی به ابوحسین قاضی الحرمین نسب میبرند.<ref>المنتخب من کتاب السیاق، ج۱، ص۲۱۲.</ref><br />
<br />
== پانویس==<br />
{{پانویس}}<br />
==منابع==<br />
{{منابع}}<br />
{{دانشنامه<br />
| آدرس = http://phz.hajj.ir/422/9270<br />
| عنوان = احمد بن محمد نیشابوری<br />
| نویسنده = سید مجتبی حسینی<br />
}}<br />
* '''اخبار ابیحنیفه''': حسین بن علی الصیمری (درگذشت در ۴۳۶ق.)، بیروت، عالم الکتاب، ۱۴۰۵ق<br />
* '''تاریخ الاسلام و وفیات المشاهیر''': الذهبی (درگذشت در ۷۴۸ق.)، به کوشش عمر عبدالسلام، بیروت،دار الکتاب العربی،۱۴۱۰ق<br />
* '''الجواهر المضیه فی طبقات الحنفیه''': عبدالقادر القرشی (درگذشت در ۷۷۵ق.)، میر محمد کتبخانه، کراچی<br />
* '''سیر اعلام النبلاء''': الذهبی (درگذشت در ۷۴۸ق.)، به کوشش گروهی از محققان، بیروت، الرساله، ۱۴۱۳ق<br />
* '''شذرات الذهب''': عبدالحی بن العماد (درگذشت در ۱۰۸۹ق.)، به کوشش الارنؤوط، بیروت،دار ابن کثیر، ۱۴۰۶ق<br />
* '''العبر فی خبر من غبر''': الذهبی (درگذشت در ۷۴۸ق.)، به کوشش المنجد، کویت، مطبعة حکومه، ۱۹۸۴م<br />
* '''العقد الثمین فی تاریخ البلد الامین''': محمد الفأسی (درگذشت در ۸۳۲ق.)، به کوشش فؤاد سیر، مصر، الرساله، ۱۴۰۶ق<br />
* '''المنتخب من کتاب السیاق لتاریخ نیسابور''': ابراهیم بن محمد الصیرفینی (درگذشت در ۶۴۱ق.)، به کوشش خالد حیدر، بیروت،دار الفکر، ۱۴۱۴ق<br />
* '''الوافی بالوفیات''': الصفدی (درگذشت در ۷۶۴ق.)، به کوشش الارنؤوط و ترکی مصطفی، بیروت،دار احیاء التراث العربی، ۱۴۲۰ق.<br />
{{پایان}}<br />
<br />
<onlyinclude>{{تکمیل مقاله<br />
| شناسه = شد<br />
| جعبه اطلاعات = <!--شد، - --><br />
| عنوانبندی = شد<br />
| ویرایش = شد<br />
| لینکدهی = شد<br />
| عکس = <!--شد، - --><br />
| جعبه نقل قول = <!--شد، - --><br />
| پیوند به بیرون = <!--شد، - --><br />
| مطالعه بیشتر = <!--شد، - --><br />
| پانویس و منابع = شد<br />
| ناوبری = <br />
| رده = شد<br />
| تغییر مسیر = شد<br />
}}<onlyinclude><br />
<br />
[[رده:قاضیان معروف اسلامی]]<br />
[[رده:فقیهان حنفی]]<br />
[[رده:اشخاص قرن چهارم]]<br />
<br />
[[رده:مقالههای تکمیلشده]]<br />
[[رده:قاضیهای ایرانی مکه]]<br />
[[رده:قاضیهای مدینه]]<br />
[[رده:قاضیهای مکه]]</div>Sajjaddhttps://wikihaj.com/index.php?title=%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%A8%D9%86_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D9%86%DB%8C%D8%B4%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%B1%DB%8C&diff=23334احمد بن محمد نیشابوری2019-09-08T07:34:03Z<p>Sajjadd: added Category:قاضیهای مکه using HotCat</p>
<hr />
<div>{{جعبه اطلاعات عالم<br />
| عنوان =احمد بن محمد نیشابوری<br />
| تصویر =<br />
| اندازه تصویر =<br />
| توضیح تصویر =<br />
| نام کامل =ابوحسین احمد بن محمد بن عبدالله نیشابوری<br />
| لقب =ابوحسین <br />
| نسب =<br />
| خویشاوندان سرشناس =<br />
| تاریخ تولد =حوالی سال ۲۸۱ق.<br />
| شهر تولد =[[نیشابور]]<br />
| کشور تولد =[[ایران]]<br />
| محل زندگی =ایران، [[عربستان]]، [[عراق]]<br />
| تاریخ وفات =سال ۳۵۱ق.<br />
| شهر وفات =نیشابور<br />
| محل دفن =<br />
| استادان =[[ابوحسین کرخی]]، [[ابوطاهر بن دباس|ابوطاهر بن دَبّاس]]،ابوخلیفه [[فضل بن حباب|فضل بن حُباب]] و [[حسن بن سفیان]]<br />
| شاگردان =<br />
| محل تحصیل =<br />
| اجازه روایت از =<br />
| اجازه اجتهاد از =<br />
| اجازه روایت به =<br />
| اجازه اجتهاد به =<br />
| تالیفات =<br />
| سایر =<br />
| سیاسی =قاضی [[موصل]] و [[رمله]] عراق، [[قاضی الحرمین]]<br />
| اجتماعی =<br />
| امضا =<br />
| وبگاه رسمی =<br />
}}<br />
<br />
'''احمد بن محمد نیشابوری''' قاضی [[حرمین]] در سالهای پس از ۳۲۶ ق. نیشابوری از بزرگان مذهب [[حنفیه|حنفی]] در دوران خود به شمار میرفت. او [[فقه]] را از [[ابوحسین کرخی]] و [[ابوطاهر بن عباس]] و [[حدیث]] را از [[فضل بن حباب|ابوخلیفه فضل بن حباب]] و [[حسن بن سفیان]] فرا گرفت. نیشابوری ۱۰ سال در منصب قاضی الحرمین بود و قاضی الحرمین لقبی است که به او داده شد. افزون بر وی، خاندانش نیز با این لقب شناخته میشدند.<br />
<br />
==نام، کنیه، اساتید==<br />
ابوحسین احمد بن محمد بن عبدالله نیشابوری از بزرگان مذهب [[حنفی]] در دوران خود به شمار میرفت.<ref>الوافی بالوفیات، ج۸، ص۲۴؛ شذرات الذهب، ج۴، ص۲۶۹.</ref> در منابع به سال تولد او تصریح نشده است. از آنجا که وی در ۲۱ [[محرم الحرام|محرم]] سال ۳۵۱ق.<ref>العقد الثمین، ج۳، ص۱۴۶؛ سیر اعلام النبلاء، ج۱۶، ص۲۵-۲۶.</ref> در [[نیشابور]]<ref>الجواهر المضیه، ج۲، ص۲۴۹؛ اخبار ابی حنیفه، ص۱۷۱.</ref> درگذشته و در این هنگام ۷۰ سال داشته است<ref>شذرات الذهب، ج۴، ص۲۶۹؛ العبر، ج۲، ص۲۹۶.</ref>، میتوان تولد او را به سال ۲۸۱ق. دانست. وی [[فقه]] را نزد [[ابوحسین کرخی]] و [[ابوطاهر بن دباس|ابوطاهر بن دَبّاس]]<ref>اخبار ابی حنیفه، ص۱۷۱؛ الجواهر المضیه، ج۲، ص۲۴۹؛ سیر اعلام النبلاء، ج۱۶، ص۲۵-۲۶.</ref> و [[حدیث]] را در محضر ابوخلیفه [[فضل بن حباب|فضل بن حُباب]] و [[حسن بن سفیان]] فراگرفت.<ref>العقد الثمین، ج۳، ص۱۴۶؛ الوافی بالوفیات، ج۸، ص۲۴؛ سیر اعلام النبلاء، ج۱۶، ص۲۶.</ref> او به نشر دانش اهمیتی ویژه میداد تا آنجا که به گفته بزرگانی مانند [[ابواسحاق شیرازی]]، فقیهان حنفی نیشابور از شاگردان او و [[ابوسهل زجاجی]] به شمار میآمدند.<ref>اخبار ابی حنیفه، ص۱۷۱؛ الجواهر المضیه، ج۲، ص۲۴۹.</ref> [[حاکم نیشابوری]] در گزارش اخباری از احمد بن محمد نیشابوری، به نقل از [[ابوبکر ابهری]]، از بزرگان مذهب [[مالکی]]، احمد را فقیهترینِ دانشور [[خراسان]] دانسته است.<ref>سیر اعلام النبلاء، ج۱۶، ص۲۶؛ العقد الثمین، ج۳، ص۱۴۶؛ العبر، ج۲، ص۲۹۷.</ref><br />
<br />
== منصب قضاوت==<br />
نیشابوری، چندی در [[موصل]] و [[رمله|رَمْله]] [[عراق]] به قضاوت پرداخت<ref>العقد الثمین، ج۳، ص۱۴۶؛ تاریخ الاسلام، ج۲۶، ص۵۰؛ سیر اعلام النبلاء، ج۱۶، ص۲۶.</ref> و ۱۰ سال در منصب [[قاضی الحرمین]] بود.<ref>تاریخ الاسلام، ج۲۶، ص۵۰.</ref> به اعتقاد قرشی، قاضی الحرمین لقبی است که به او داده شد و افزون بر وی، خاندانش نیز با این لقب شناخته میشدند.<ref>الجواهر المضیه، ج۲، ص۳۸۲.</ref><br />
<br />
او پس از دوری ۴۰ ساله از [[نیشابور]]، در سال ۳۳۶ق. به زادگاه خویش بازگشت و به سال ۳۴۵ق. عهدهدار قضاوت این شهر شد.<ref>العقد الثمین، ج۳، ص۱۴۶.</ref> علت بازگشت وی به نیشابور دانسته نیست.<br />
<br />
=== بقای منصب قضاوت برای فرزندان===<br />
فرزندان وی نیز تا چند نسل منصب قضاوت را بر عهده داشتند؛ از جمله قاضی ابونصر بن قاضی ابوحسین بن قاضی ابوالقاسم که همگی به ابوحسین قاضی الحرمین نسب میبرند.<ref>المنتخب من کتاب السیاق، ج۱، ص۲۱۲.</ref><br />
<br />
== پانویس==<br />
{{پانویس}}<br />
<br />
==منابع==<br />
{{منابع}}<br />
{{دانشنامه<br />
| آدرس = http://phz.hajj.ir/422/9270<br />
| عنوان = احمد بن محمد نیشابوری<br />
| نویسنده = سید مجتبی حسینی<br />
}}<br />
* '''اخبار ابیحنیفه''': حسین بن علی الصیمری (درگذشت در ۴۳۶ق.)، بیروت، عالم الکتاب، ۱۴۰۵ق<br />
* '''تاریخ الاسلام و وفیات المشاهیر''': الذهبی (درگذشت در ۷۴۸ق.)، به کوشش عمر عبدالسلام، بیروت،دار الکتاب العربی،۱۴۱۰ق<br />
* '''الجواهر المضیه فی طبقات الحنفیه''': عبدالقادر القرشی (درگذشت در ۷۷۵ق.)، میر محمد کتبخانه، کراچی<br />
* '''سیر اعلام النبلاء''': الذهبی (درگذشت در ۷۴۸ق.)، به کوشش گروهی از محققان، بیروت، الرساله، ۱۴۱۳ق<br />
* '''شذرات الذهب''': عبدالحی بن العماد (درگذشت در ۱۰۸۹ق.)، به کوشش الارنؤوط، بیروت،دار ابن کثیر، ۱۴۰۶ق<br />
* '''العبر فی خبر من غبر''': الذهبی (درگذشت در ۷۴۸ق.)، به کوشش المنجد، کویت، مطبعة حکومه، ۱۹۸۴م<br />
* '''العقد الثمین فی تاریخ البلد الامین''': محمد الفأسی (درگذشت در ۸۳۲ق.)، به کوشش فؤاد سیر، مصر، الرساله، ۱۴۰۶ق<br />
* '''المنتخب من کتاب السیاق لتاریخ نیسابور''': ابراهیم بن محمد الصیرفینی (درگذشت در ۶۴۱ق.)، به کوشش خالد حیدر، بیروت،دار الفکر، ۱۴۱۴ق<br />
* '''الوافی بالوفیات''': الصفدی (درگذشت در ۷۶۴ق.)، به کوشش الارنؤوط و ترکی مصطفی، بیروت،دار احیاء التراث العربی، ۱۴۲۰ق.<br />
{{پایان}}<br />
<br />
<onlyinclude>{{تکمیل مقاله<br />
| شناسه = شد<br />
| جعبه اطلاعات = <!--شد، - --><br />
| عنوانبندی = شد<br />
| ویرایش = شد<br />
| لینکدهی = شد<br />
| عکس = <!--شد، - --><br />
| جعبه نقل قول = <!--شد، - --><br />
| پیوند به بیرون = <!--شد، - --><br />
| مطالعه بیشتر = <!--شد، - --><br />
| پانویس و منابع = شد<br />
| ناوبری = <br />
| رده = شد<br />
| تغییر مسیر = شد<br />
}}<onlyinclude><br />
<br />
[[رده:قاضیان معروف اسلامی]]<br />
[[رده:فقیهان حنفی]]<br />
[[رده:اشخاص قرن چهارم]]<br />
<br />
[[رده:مقالههای تکمیلشده]]<br />
[[رده:قاضیهای ایرانی مکه]]<br />
[[رده:قاضیهای مدینه]]<br />
[[رده:قاضیهای مکه]]</div>Sajjaddhttps://wikihaj.com/index.php?title=%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%A8%D9%86_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D9%86%DB%8C%D8%B4%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%B1%DB%8C&diff=23333احمد بن محمد نیشابوری2019-09-08T07:33:48Z<p>Sajjadd: added Category:قاضیهای مدینه using HotCat</p>
<hr />
<div>{{جعبه اطلاعات عالم<br />
| عنوان =احمد بن محمد نیشابوری<br />
| تصویر =<br />
| اندازه تصویر =<br />
| توضیح تصویر =<br />
| نام کامل =ابوحسین احمد بن محمد بن عبدالله نیشابوری<br />
| لقب =ابوحسین <br />
| نسب =<br />
| خویشاوندان سرشناس =<br />
| تاریخ تولد =حوالی سال ۲۸۱ق.<br />
| شهر تولد =[[نیشابور]]<br />
| کشور تولد =[[ایران]]<br />
| محل زندگی =ایران، [[عربستان]]، [[عراق]]<br />
| تاریخ وفات =سال ۳۵۱ق.<br />
| شهر وفات =نیشابور<br />
| محل دفن =<br />
| استادان =[[ابوحسین کرخی]]، [[ابوطاهر بن دباس|ابوطاهر بن دَبّاس]]،ابوخلیفه [[فضل بن حباب|فضل بن حُباب]] و [[حسن بن سفیان]]<br />
| شاگردان =<br />
| محل تحصیل =<br />
| اجازه روایت از =<br />
| اجازه اجتهاد از =<br />
| اجازه روایت به =<br />
| اجازه اجتهاد به =<br />
| تالیفات =<br />
| سایر =<br />
| سیاسی =قاضی [[موصل]] و [[رمله]] عراق، [[قاضی الحرمین]]<br />
| اجتماعی =<br />
| امضا =<br />
| وبگاه رسمی =<br />
}}<br />
<br />
'''احمد بن محمد نیشابوری''' قاضی [[حرمین]] در سالهای پس از ۳۲۶ ق. نیشابوری از بزرگان مذهب [[حنفیه|حنفی]] در دوران خود به شمار میرفت. او [[فقه]] را از [[ابوحسین کرخی]] و [[ابوطاهر بن عباس]] و [[حدیث]] را از [[فضل بن حباب|ابوخلیفه فضل بن حباب]] و [[حسن بن سفیان]] فرا گرفت. نیشابوری ۱۰ سال در منصب قاضی الحرمین بود و قاضی الحرمین لقبی است که به او داده شد. افزون بر وی، خاندانش نیز با این لقب شناخته میشدند.<br />
<br />
==نام، کنیه، اساتید==<br />
ابوحسین احمد بن محمد بن عبدالله نیشابوری از بزرگان مذهب [[حنفی]] در دوران خود به شمار میرفت.<ref>الوافی بالوفیات، ج۸، ص۲۴؛ شذرات الذهب، ج۴، ص۲۶۹.</ref> در منابع به سال تولد او تصریح نشده است. از آنجا که وی در ۲۱ [[محرم الحرام|محرم]] سال ۳۵۱ق.<ref>العقد الثمین، ج۳، ص۱۴۶؛ سیر اعلام النبلاء، ج۱۶، ص۲۵-۲۶.</ref> در [[نیشابور]]<ref>الجواهر المضیه، ج۲، ص۲۴۹؛ اخبار ابی حنیفه، ص۱۷۱.</ref> درگذشته و در این هنگام ۷۰ سال داشته است<ref>شذرات الذهب، ج۴، ص۲۶۹؛ العبر، ج۲، ص۲۹۶.</ref>، میتوان تولد او را به سال ۲۸۱ق. دانست. وی [[فقه]] را نزد [[ابوحسین کرخی]] و [[ابوطاهر بن دباس|ابوطاهر بن دَبّاس]]<ref>اخبار ابی حنیفه، ص۱۷۱؛ الجواهر المضیه، ج۲، ص۲۴۹؛ سیر اعلام النبلاء، ج۱۶، ص۲۵-۲۶.</ref> و [[حدیث]] را در محضر ابوخلیفه [[فضل بن حباب|فضل بن حُباب]] و [[حسن بن سفیان]] فراگرفت.<ref>العقد الثمین، ج۳، ص۱۴۶؛ الوافی بالوفیات، ج۸، ص۲۴؛ سیر اعلام النبلاء، ج۱۶، ص۲۶.</ref> او به نشر دانش اهمیتی ویژه میداد تا آنجا که به گفته بزرگانی مانند [[ابواسحاق شیرازی]]، فقیهان حنفی نیشابور از شاگردان او و [[ابوسهل زجاجی]] به شمار میآمدند.<ref>اخبار ابی حنیفه، ص۱۷۱؛ الجواهر المضیه، ج۲، ص۲۴۹.</ref> [[حاکم نیشابوری]] در گزارش اخباری از احمد بن محمد نیشابوری، به نقل از [[ابوبکر ابهری]]، از بزرگان مذهب [[مالکی]]، احمد را فقیهترینِ دانشور [[خراسان]] دانسته است.<ref>سیر اعلام النبلاء، ج۱۶، ص۲۶؛ العقد الثمین، ج۳، ص۱۴۶؛ العبر، ج۲، ص۲۹۷.</ref><br />
<br />
== منصب قضاوت==<br />
نیشابوری، چندی در [[موصل]] و [[رمله|رَمْله]] [[عراق]] به قضاوت پرداخت<ref>العقد الثمین، ج۳، ص۱۴۶؛ تاریخ الاسلام، ج۲۶، ص۵۰؛ سیر اعلام النبلاء، ج۱۶، ص۲۶.</ref> و ۱۰ سال در منصب [[قاضی الحرمین]] بود.<ref>تاریخ الاسلام، ج۲۶، ص۵۰.</ref> به اعتقاد قرشی، قاضی الحرمین لقبی است که به او داده شد و افزون بر وی، خاندانش نیز با این لقب شناخته میشدند.<ref>الجواهر المضیه، ج۲، ص۳۸۲.</ref><br />
<br />
او پس از دوری ۴۰ ساله از [[نیشابور]]، در سال ۳۳۶ق. به زادگاه خویش بازگشت و به سال ۳۴۵ق. عهدهدار قضاوت این شهر شد.<ref>العقد الثمین، ج۳، ص۱۴۶.</ref> علت بازگشت وی به نیشابور دانسته نیست.<br />
<br />
=== بقای منصب قضاوت برای فرزندان===<br />
فرزندان وی نیز تا چند نسل منصب قضاوت را بر عهده داشتند؛ از جمله قاضی ابونصر بن قاضی ابوحسین بن قاضی ابوالقاسم که همگی به ابوحسین قاضی الحرمین نسب میبرند.<ref>المنتخب من کتاب السیاق، ج۱، ص۲۱۲.</ref><br />
<br />
== پانویس==<br />
{{پانویس}}<br />
<br />
==منابع==<br />
{{منابع}}<br />
{{دانشنامه<br />
| آدرس = http://phz.hajj.ir/422/9270<br />
| عنوان = احمد بن محمد نیشابوری<br />
| نویسنده = سید مجتبی حسینی<br />
}}<br />
* '''اخبار ابیحنیفه''': حسین بن علی الصیمری (درگذشت در ۴۳۶ق.)، بیروت، عالم الکتاب، ۱۴۰۵ق<br />
* '''تاریخ الاسلام و وفیات المشاهیر''': الذهبی (درگذشت در ۷۴۸ق.)، به کوشش عمر عبدالسلام، بیروت،دار الکتاب العربی،۱۴۱۰ق<br />
* '''الجواهر المضیه فی طبقات الحنفیه''': عبدالقادر القرشی (درگذشت در ۷۷۵ق.)، میر محمد کتبخانه، کراچی<br />
* '''سیر اعلام النبلاء''': الذهبی (درگذشت در ۷۴۸ق.)، به کوشش گروهی از محققان، بیروت، الرساله، ۱۴۱۳ق<br />
* '''شذرات الذهب''': عبدالحی بن العماد (درگذشت در ۱۰۸۹ق.)، به کوشش الارنؤوط، بیروت،دار ابن کثیر، ۱۴۰۶ق<br />
* '''العبر فی خبر من غبر''': الذهبی (درگذشت در ۷۴۸ق.)، به کوشش المنجد، کویت، مطبعة حکومه، ۱۹۸۴م<br />
* '''العقد الثمین فی تاریخ البلد الامین''': محمد الفأسی (درگذشت در ۸۳۲ق.)، به کوشش فؤاد سیر، مصر، الرساله، ۱۴۰۶ق<br />
* '''المنتخب من کتاب السیاق لتاریخ نیسابور''': ابراهیم بن محمد الصیرفینی (درگذشت در ۶۴۱ق.)، به کوشش خالد حیدر، بیروت،دار الفکر، ۱۴۱۴ق<br />
* '''الوافی بالوفیات''': الصفدی (درگذشت در ۷۶۴ق.)، به کوشش الارنؤوط و ترکی مصطفی، بیروت،دار احیاء التراث العربی، ۱۴۲۰ق.<br />
{{پایان}}<br />
<br />
<onlyinclude>{{تکمیل مقاله<br />
| شناسه = شد<br />
| جعبه اطلاعات = <!--شد، - --><br />
| عنوانبندی = شد<br />
| ویرایش = شد<br />
| لینکدهی = شد<br />
| عکس = <!--شد، - --><br />
| جعبه نقل قول = <!--شد، - --><br />
| پیوند به بیرون = <!--شد، - --><br />
| مطالعه بیشتر = <!--شد، - --><br />
| پانویس و منابع = شد<br />
| ناوبری = <br />
| رده = شد<br />
| تغییر مسیر = شد<br />
}}<onlyinclude><br />
<br />
[[رده:قاضیان معروف اسلامی]]<br />
[[رده:فقیهان حنفی]]<br />
[[رده:اشخاص قرن چهارم]]<br />
<br />
[[رده:مقالههای تکمیلشده]]<br />
[[رده:قاضیهای ایرانی مکه]]<br />
[[رده:قاضیهای مدینه]]</div>Sajjaddhttps://wikihaj.com/index.php?title=%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%A8%D9%86_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D9%86%DB%8C%D8%B4%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%B1%DB%8C&diff=23332احمد بن محمد نیشابوری2019-09-08T07:32:13Z<p>Sajjadd: added Category:قاضیهای ایرانی مکه using HotCat</p>
<hr />
<div>{{جعبه اطلاعات عالم<br />
| عنوان =احمد بن محمد نیشابوری<br />
| تصویر =<br />
| اندازه تصویر =<br />
| توضیح تصویر =<br />
| نام کامل =ابوحسین احمد بن محمد بن عبدالله نیشابوری<br />
| لقب =ابوحسین <br />
| نسب =<br />
| خویشاوندان سرشناس =<br />
| تاریخ تولد =حوالی سال ۲۸۱ق.<br />
| شهر تولد =[[نیشابور]]<br />
| کشور تولد =[[ایران]]<br />
| محل زندگی =ایران، [[عربستان]]، [[عراق]]<br />
| تاریخ وفات =سال ۳۵۱ق.<br />
| شهر وفات =نیشابور<br />
| محل دفن =<br />
| استادان =[[ابوحسین کرخی]]، [[ابوطاهر بن دباس|ابوطاهر بن دَبّاس]]،ابوخلیفه [[فضل بن حباب|فضل بن حُباب]] و [[حسن بن سفیان]]<br />
| شاگردان =<br />
| محل تحصیل =<br />
| اجازه روایت از =<br />
| اجازه اجتهاد از =<br />
| اجازه روایت به =<br />
| اجازه اجتهاد به =<br />
| تالیفات =<br />
| سایر =<br />
| سیاسی =قاضی [[موصل]] و [[رمله]] عراق، [[قاضی الحرمین]]<br />
| اجتماعی =<br />
| امضا =<br />
| وبگاه رسمی =<br />
}}<br />
<br />
'''احمد بن محمد نیشابوری''' قاضی [[حرمین]] در سالهای پس از ۳۲۶ ق. نیشابوری از بزرگان مذهب [[حنفیه|حنفی]] در دوران خود به شمار میرفت. او [[فقه]] را از [[ابوحسین کرخی]] و [[ابوطاهر بن عباس]] و [[حدیث]] را از [[فضل بن حباب|ابوخلیفه فضل بن حباب]] و [[حسن بن سفیان]] فرا گرفت. نیشابوری ۱۰ سال در منصب قاضی الحرمین بود و قاضی الحرمین لقبی است که به او داده شد. افزون بر وی، خاندانش نیز با این لقب شناخته میشدند.<br />
<br />
==نام، کنیه، اساتید==<br />
ابوحسین احمد بن محمد بن عبدالله نیشابوری از بزرگان مذهب [[حنفی]] در دوران خود به شمار میرفت.<ref>الوافی بالوفیات، ج۸، ص۲۴؛ شذرات الذهب، ج۴، ص۲۶۹.</ref> در منابع به سال تولد او تصریح نشده است. از آنجا که وی در ۲۱ [[محرم الحرام|محرم]] سال ۳۵۱ق.<ref>العقد الثمین، ج۳، ص۱۴۶؛ سیر اعلام النبلاء، ج۱۶، ص۲۵-۲۶.</ref> در [[نیشابور]]<ref>الجواهر المضیه، ج۲، ص۲۴۹؛ اخبار ابی حنیفه، ص۱۷۱.</ref> درگذشته و در این هنگام ۷۰ سال داشته است<ref>شذرات الذهب، ج۴، ص۲۶۹؛ العبر، ج۲، ص۲۹۶.</ref>، میتوان تولد او را به سال ۲۸۱ق. دانست. وی [[فقه]] را نزد [[ابوحسین کرخی]] و [[ابوطاهر بن دباس|ابوطاهر بن دَبّاس]]<ref>اخبار ابی حنیفه، ص۱۷۱؛ الجواهر المضیه، ج۲، ص۲۴۹؛ سیر اعلام النبلاء، ج۱۶، ص۲۵-۲۶.</ref> و [[حدیث]] را در محضر ابوخلیفه [[فضل بن حباب|فضل بن حُباب]] و [[حسن بن سفیان]] فراگرفت.<ref>العقد الثمین، ج۳، ص۱۴۶؛ الوافی بالوفیات، ج۸، ص۲۴؛ سیر اعلام النبلاء، ج۱۶، ص۲۶.</ref> او به نشر دانش اهمیتی ویژه میداد تا آنجا که به گفته بزرگانی مانند [[ابواسحاق شیرازی]]، فقیهان حنفی نیشابور از شاگردان او و [[ابوسهل زجاجی]] به شمار میآمدند.<ref>اخبار ابی حنیفه، ص۱۷۱؛ الجواهر المضیه، ج۲، ص۲۴۹.</ref> [[حاکم نیشابوری]] در گزارش اخباری از احمد بن محمد نیشابوری، به نقل از [[ابوبکر ابهری]]، از بزرگان مذهب [[مالکی]]، احمد را فقیهترینِ دانشور [[خراسان]] دانسته است.<ref>سیر اعلام النبلاء، ج۱۶، ص۲۶؛ العقد الثمین، ج۳، ص۱۴۶؛ العبر، ج۲، ص۲۹۷.</ref><br />
<br />
== منصب قضاوت==<br />
نیشابوری، چندی در [[موصل]] و [[رمله|رَمْله]] [[عراق]] به قضاوت پرداخت<ref>العقد الثمین، ج۳، ص۱۴۶؛ تاریخ الاسلام، ج۲۶، ص۵۰؛ سیر اعلام النبلاء، ج۱۶، ص۲۶.</ref> و ۱۰ سال در منصب [[قاضی الحرمین]] بود.<ref>تاریخ الاسلام، ج۲۶، ص۵۰.</ref> به اعتقاد قرشی، قاضی الحرمین لقبی است که به او داده شد و افزون بر وی، خاندانش نیز با این لقب شناخته میشدند.<ref>الجواهر المضیه، ج۲، ص۳۸۲.</ref><br />
<br />
او پس از دوری ۴۰ ساله از [[نیشابور]]، در سال ۳۳۶ق. به زادگاه خویش بازگشت و به سال ۳۴۵ق. عهدهدار قضاوت این شهر شد.<ref>العقد الثمین، ج۳، ص۱۴۶.</ref> علت بازگشت وی به نیشابور دانسته نیست.<br />
<br />
=== بقای منصب قضاوت برای فرزندان===<br />
فرزندان وی نیز تا چند نسل منصب قضاوت را بر عهده داشتند؛ از جمله قاضی ابونصر بن قاضی ابوحسین بن قاضی ابوالقاسم که همگی به ابوحسین قاضی الحرمین نسب میبرند.<ref>المنتخب من کتاب السیاق، ج۱، ص۲۱۲.</ref><br />
<br />
== پانویس==<br />
{{پانویس}}<br />
<br />
==منابع==<br />
{{منابع}}<br />
{{دانشنامه<br />
| آدرس = http://phz.hajj.ir/422/9270<br />
| عنوان = احمد بن محمد نیشابوری<br />
| نویسنده = سید مجتبی حسینی<br />
}}<br />
* '''اخبار ابیحنیفه''': حسین بن علی الصیمری (درگذشت در ۴۳۶ق.)، بیروت، عالم الکتاب، ۱۴۰۵ق<br />
* '''تاریخ الاسلام و وفیات المشاهیر''': الذهبی (درگذشت در ۷۴۸ق.)، به کوشش عمر عبدالسلام، بیروت،دار الکتاب العربی،۱۴۱۰ق<br />
* '''الجواهر المضیه فی طبقات الحنفیه''': عبدالقادر القرشی (درگذشت در ۷۷۵ق.)، میر محمد کتبخانه، کراچی<br />
* '''سیر اعلام النبلاء''': الذهبی (درگذشت در ۷۴۸ق.)، به کوشش گروهی از محققان، بیروت، الرساله، ۱۴۱۳ق<br />
* '''شذرات الذهب''': عبدالحی بن العماد (درگذشت در ۱۰۸۹ق.)، به کوشش الارنؤوط، بیروت،دار ابن کثیر، ۱۴۰۶ق<br />
* '''العبر فی خبر من غبر''': الذهبی (درگذشت در ۷۴۸ق.)، به کوشش المنجد، کویت، مطبعة حکومه، ۱۹۸۴م<br />
* '''العقد الثمین فی تاریخ البلد الامین''': محمد الفأسی (درگذشت در ۸۳۲ق.)، به کوشش فؤاد سیر، مصر، الرساله، ۱۴۰۶ق<br />
* '''المنتخب من کتاب السیاق لتاریخ نیسابور''': ابراهیم بن محمد الصیرفینی (درگذشت در ۶۴۱ق.)، به کوشش خالد حیدر، بیروت،دار الفکر، ۱۴۱۴ق<br />
* '''الوافی بالوفیات''': الصفدی (درگذشت در ۷۶۴ق.)، به کوشش الارنؤوط و ترکی مصطفی، بیروت،دار احیاء التراث العربی، ۱۴۲۰ق.<br />
{{پایان}}<br />
<br />
<onlyinclude>{{تکمیل مقاله<br />
| شناسه = شد<br />
| جعبه اطلاعات = <!--شد، - --><br />
| عنوانبندی = شد<br />
| ویرایش = شد<br />
| لینکدهی = شد<br />
| عکس = <!--شد، - --><br />
| جعبه نقل قول = <!--شد، - --><br />
| پیوند به بیرون = <!--شد، - --><br />
| مطالعه بیشتر = <!--شد، - --><br />
| پانویس و منابع = شد<br />
| ناوبری = <br />
| رده = شد<br />
| تغییر مسیر = شد<br />
}}<onlyinclude><br />
<br />
[[رده:قاضیان معروف اسلامی]]<br />
[[رده:فقیهان حنفی]]<br />
[[رده:اشخاص قرن چهارم]]<br />
<br />
[[رده:مقالههای تکمیلشده]]<br />
[[رده:قاضیهای ایرانی مکه]]</div>Sajjadd