ویکی حج - تغییرات اخیر [fa]

باب‌های مسجدالنبی

عاطفه فتاحی — Sun, 11 Oct 2026 16:55:29 GMT

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ اکتبر ۲۰۲۶، ساعت ۲۰:۲۵
(یک نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۷:		خط ۷:
	[[مسجد النبی\|مسجدالنبی]] از زمان [[پیامبر(ص)]] تا [[دوره سعودی]] تحولات زیادی در تعداد و مکان درهای خود داشته است. در دوره پیامبر، مسجدسه در داشت: دری در انتهای مسجد، باب الرحمه (باب عاتکه) در دیوار غربی و باب عثمان (باب جبرئیل) در دیوار شرقی. در زمان [[عمر بن خطاب]] و با گسترش مسجد، تعداد درها به شش رسید: دو در در دیوار شمالی، دو در در دیوار شرقی (باب جبرئیل و باب النساء) و دو در در دیوار غربی (باب الرحمه و باب السلام).		[[مسجد النبی\|مسجدالنبی]] از زمان [[پیامبر(ص)]] تا [[دوره سعودی]] تحولات زیادی در تعداد و مکان درهای خود داشته است. در دوره پیامبر، مسجدسه در داشت: دری در انتهای مسجد، باب الرحمه (باب عاتکه) در دیوار غربی و باب عثمان (باب جبرئیل) در دیوار شرقی. در زمان [[عمر بن خطاب]] و با گسترش مسجد، تعداد درها به شش رسید: دو در در دیوار شمالی، دو در در دیوار شرقی (باب جبرئیل و باب النساء) و دو در در دیوار غربی (باب الرحمه و باب السلام).

	در دوره [[ولید بن عبدالملک]] (86-96ق) و [[مهدی عباسی]] (12-169ق) گزارش‌هایی از افزایش درها وجود دارد. در دوره مهدی عباسی، مسجد 24 در داشت. اما این درها به مرور بسته شد، به‌طوری‌که [[ابن جبیر]] در گزارش خود از 19 در بسته و باز بودن 4 در اصلی خبر می‌دهد.		در دوره [[ولید بن عبدالملک]] (86-96ق) و [[مهدی عباسی]] (126-169ق) گزارش‌هایی از افزایش درها وجود دارد. در دوره مهدی عباسی، مسجد 24 در داشت. اما این درها به مرور بسته شد، به‌طوری‌که [[ابن جبیر]] در گزارش خود از 19 در بسته و باز بودن 4 در اصلی خبر می‌دهد.

	در دوره [[ممالیک\|مملوکی]]، در زمان [[سلطان چقمق]] (842-857ق) بابی در سمت شمالی باز شد و پس از [[آتش‌سوزی مسجدالنبی\|آتش‌سوزی]] در دوره [[قایتبای]]( 820-901ق)، درهای اصلی بازسازی شدند. در [[دوره عثمانی]]، [[سلطان سلیمان قانونی]](926-974ق) ترمیماتی در باب السلام انجام داد و [[سلطان سلیم سوم]] (1203-1222ق) باب جبرئیل را تجدید بنا کرد. [[سلطان عبدالمجید اول]] (1255-1277ق) نیز [[باب التوسل\|باب مجیدی]] ([[باب التوسل]]) را در ناحیه شمالی ساخت.		در دوره [[ممالیک\|مملوکی]]، در زمان [[سلطان چقمق]] (842-857ق) بابی در سمت شمالی باز شد و پس از [[آتش‌سوزی مسجدالنبی\|آتش‌سوزی]] در دوره [[قایتبای]]( 820-901ق)، درهای اصلی بازسازی شدند. در [[دوره عثمانی]]، [[سلطان سلیمان قانونی]](926-974ق) ترمیماتی در باب السلام انجام داد و [[سلطان سلیم سوم]] (1203-1222ق) باب جبرئیل را تجدید بنا کرد. [[سلطان عبدالمجید اول]] (1255-1277ق) نیز [[باب التوسل\|باب مجیدی]] ([[باب التوسل]]) را در ناحیه شمالی ساخت.
خط ۱۹:		خط ۱۹:
	برخی منابع گزارشی از ساخته شدن 20 باب، در دوره [[ولیدبن عبدالملک]] (86-96ق)خبر داده‌اند.<ref>التعریف، ص 38</ref> اما برخی دیگر ساخته شدن این درها را مربوط به دوره [[مهدی عباسی]] می‌دانند.<ref>وفاءالوفا،ج2، ص 706 و 686</ref> در این میان برخی از منابع نیز از احتمال ساخته شدن دو در دیوار شمالی، بر راست و چپ [[محراب عثمانی\|محراب]] خبر داده‌اند.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AF%D9%8A%D9%86%D9%87_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%87_%D8%AA%D8%B7%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%8A.pdf&page=71 المدینه المنوره، ص 71]</ref>		برخی منابع گزارشی از ساخته شدن 20 باب، در دوره [[ولیدبن عبدالملک]] (86-96ق)خبر داده‌اند.<ref>التعریف، ص 38</ref> اما برخی دیگر ساخته شدن این درها را مربوط به دوره [[مهدی عباسی]] می‌دانند.<ref>وفاءالوفا،ج2، ص 706 و 686</ref> در این میان برخی از منابع نیز از احتمال ساخته شدن دو در دیوار شمالی، بر راست و چپ [[محراب عثمانی\|محراب]] خبر داده‌اند.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AF%D9%8A%D9%86%D9%87_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%87_%D8%AA%D8%B7%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%8A.pdf&page=71 المدینه المنوره، ص 71]</ref>

	در دوره [[مهدی عباسی]](12-169ق)، مسجد 24 در داشت؛ 8 در بر دیوار شرقی، 8 در بر دیوار غربی، 4 در بر دیوار شمالی، 4 در بر دیوار جنوبی(قبله). درهای دیوار جنوبی مخصوص دخول و خروج بود؛ از آن جمله دری در ناحیه خانه [[مروان بن حکم\|مروان]] بود که امرا از آن داخل می شدند. دری نیز در سمت قبله بود که از آن به [[مقصوره]] می رفتند و دری در طرف راست قبله(در بیت القنادیل)<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A9_%D9%88_%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%D9%88%DB%8C_%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D9%81_%D8%B9%D8%A8%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE.pdf&page=114 عمارة و توسعة المسجد النبوی الشریف عبرالتاریخ، ص114]</ref> بود و دری در قبله ی مسجد که سلطان از آن به مقصوره می رفت. درهایی که مهدی ساخته بود به مرور بسته شد، به طوری که ابن جبیر در زیارت مدینه در سال(580ه./1184م) می‌گوید: در مسجد نوزده در بود، از آن جمله 4 در بسته در دیوار شمالی و پنج در بسته در دیوارهای شرقی و غربی و در دیوار قبله‌ای هم یک در بسته بود. درهای باز عبارت بودند از دو درِ باز در دیوار شرقی؛ یعنی باب جبرئیل و باب النسا و دو در در دیوار غربی؛ یعنی باب الرحمه و باب السلام.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A9_%D9%88_%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%D9%88%DB%8C_%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D9%81_%D8%B9%D8%A8%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE.pdf&page=115 عمارة و توسعة المسجد النبوی الشریف عبرالتاریخ، ص115]</ref> علاوه بر این درها، دَرِ کوچکی [[خوخه عمر\|(خوخه) منسوب به آل عمر]] در دیوار جنوبی سمت چپ [[محراب عثمانی\|محراب]] قرار داشت که در این دوره بسته شد و پس از ساخته شدن مقصوره جدید به شکل پنجره درآمد.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=پرونده%3Aوفاء_الوفاء_سمهودی_ج۲.pdf&page=295 وفاءالوفا، ج2، ص 295]</ref> برخی منابع از ساخت [[باب علی (مسجدالنبی)\|باب علی]] در ضلع شرقی در این دوره خبر داده‌اند.<ref>موسوعة مکة المکرمه، ج4، ص464.</ref> این در روبروی خانه حضرت علی قرار داشت.<ref>اخبار المدینه، ص105.</ref>		در دوره [[مهدی عباسی]](126-169ق)، مسجد 24 در داشت؛ 8 در بر دیوار شرقی، 8 در بر دیوار غربی، 4 در بر دیوار شمالی، 4 در بر دیوار جنوبی(قبله). درهای دیوار جنوبی مخصوص دخول و خروج بود؛ از آن جمله دری در ناحیه خانه [[مروان بن حکم\|مروان]] بود که امرا از آن داخل می شدند. دری نیز در سمت قبله بود که از آن به [[مقصوره]] می رفتند و دری در طرف راست قبله(در بیت القنادیل)<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A9_%D9%88_%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%D9%88%DB%8C_%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D9%81_%D8%B9%D8%A8%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE.pdf&page=114 عمارة و توسعة المسجد النبوی الشریف عبرالتاریخ، ص114]</ref> بود و دری در قبله ی مسجد که سلطان از آن به مقصوره می رفت. درهایی که مهدی ساخته بود به مرور بسته شد، به طوری که ابن جبیر در زیارت مدینه در سال(580ه./1184م) می‌گوید: در مسجد نوزده در بود، از آن جمله 4 در بسته در دیوار شمالی و پنج در بسته در دیوارهای شرقی و غربی و در دیوار قبله‌ای هم یک در بسته بود. درهای باز عبارت بودند از دو درِ باز در دیوار شرقی؛ یعنی باب جبرئیل و باب النسا و دو در در دیوار غربی؛ یعنی باب الرحمه و باب السلام.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A9_%D9%88_%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%D9%88%DB%8C_%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D9%81_%D8%B9%D8%A8%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE.pdf&page=115 عمارة و توسعة المسجد النبوی الشریف عبرالتاریخ، ص115]</ref> علاوه بر این درها، دَرِ کوچکی [[خوخه عمر\|(خوخه) منسوب به آل عمر]] در دیوار جنوبی سمت چپ [[محراب عثمانی\|محراب]] قرار داشت که در این دوره بسته شد و پس از ساخته شدن مقصوره جدید به شکل پنجره درآمد.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=پرونده%3Aوفاء_الوفاء_سمهودی_ج۲.pdf&page=295 وفاءالوفا، ج2، ص 295]</ref> برخی منابع از ساخت [[باب علی (مسجدالنبی)\|باب علی]] در ضلع شرقی در این دوره خبر داده‌اند.<ref>موسوعة مکة المکرمه، ج4، ص464.</ref> این در روبروی خانه حضرت علی قرار داشت.<ref>اخبار المدینه، ص105.</ref>

	در [[مملوکیان\|دوره مملوکی]]، در زمان [[سلطان چقمق]](842-857ق)، دری در سمت شمالی، آن جا که [[مقصوره]] چوبی واقع بود، باز شد.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A9_%D9%88_%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%D9%88%DB%8C_%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D9%81_%D8%B9%D8%A8%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE.pdf&page=126 عمارة و توسعة المسجد النبوی الشریف عبرالتاریخ، ص 126]</ref> پس از در دوره [[سلطان قایتبای\|قایتبای]]( 820-901ق) و پس از [[آتش سوزی مسجد]]، درهای اصلی تجدید بناشدند. باب الرحمه در جهت غربی و باب جبرئیل در جهت شرقی در جای خود باقی ماند.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A9_%D9%88_%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%D9%88%DB%8C_%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D9%81_%D8%B9%D8%A8%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE.pdf&page=130 عمارة و توسعة المسجد النبوی الشریف عبرالتاریخ، ص 130]</ref> جلوی باب السلام داخل مسجد، دو گنبد ساخته شد، باب النساء نیز بازسازی شد.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A9_%D9%88_%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%D9%88%DB%8C_%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D9%81_%D8%B9%D8%A8%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE.pdf&page=131 عمارة و توسعة المسجد النبوی الشریف عبرالتاریخ، ص 131]</ref>		در [[مملوکیان\|دوره مملوکی]]، در زمان [[سلطان چقمق]](842-857ق)، دری در سمت شمالی، آن جا که [[مقصوره]] چوبی واقع بود، باز شد.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A9_%D9%88_%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%D9%88%DB%8C_%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D9%81_%D8%B9%D8%A8%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE.pdf&page=126 عمارة و توسعة المسجد النبوی الشریف عبرالتاریخ، ص 126]</ref> پس از در دوره [[سلطان قایتبای\|قایتبای]]( 820-901ق) و پس از [[آتش سوزی مسجد]]، درهای اصلی تجدید بناشدند. باب الرحمه در جهت غربی و باب جبرئیل در جهت شرقی در جای خود باقی ماند.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A9_%D9%88_%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%D9%88%DB%8C_%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D9%81_%D8%B9%D8%A8%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE.pdf&page=130 عمارة و توسعة المسجد النبوی الشریف عبرالتاریخ، ص 130]</ref> جلوی باب السلام داخل مسجد، دو گنبد ساخته شد، باب النساء نیز بازسازی شد.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A9_%D9%88_%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%D9%88%DB%8C_%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D9%81_%D8%B9%D8%A8%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE.pdf&page=131 عمارة و توسعة المسجد النبوی الشریف عبرالتاریخ، ص 131]</ref>
خط ۷۷:		خط ۷۷:
	پرونده:باب جبرئیل.jpeg\|باب جبرئیل		پرونده:باب جبرئیل.jpeg\|باب جبرئیل
	پرونده:باب بقیع.jpg\|باب بقیع		پرونده:باب بقیع.jpg\|باب بقیع
			پرونده:باب علی.jpg\|باب علی

	</gallery>		</gallery>

پرونده:باب علی.jpg

عاطفه فتاحی — Sun, 11 Oct 2026 16:46:11 GMT

عاطفه فتاحی پرونده:باب علی.jpg را بارگذاری کرد

صفحهٔ تازه

کاربر:Mo.ali.rezapour/صفحه تمرین۱

Mo.ali.rezapour — Sun, 11 Oct 2026 16:12:29 GMT

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ اکتبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۹:۴۲
خط ۶:		خط ۶:
	این‌ زیارت به درخواستشیعیان دربارۀ‌ شـیوۀ‌ مـلاقات حضرت ولی عصر علیه السّلام از سوی آن حضرت،در توقیعبه محمّد بن عبد اللّه حمیری صادر شده است.مضامین زیارت ازنظر شکلظاهری و همچنین محتوا با سایر زیارات اهل بیت‌ علیهم السّلام قرابت دارد،و هـمین نـکتهبه اعـتبار آن می‌افزاید.<ref>«شناختنامه زیارت آل‌یاسین»، ص۵۱.</ref>		این‌ زیارت به درخواستشیعیان دربارۀ‌ شـیوۀ‌ مـلاقات حضرت ولی عصر علیه السّلام از سوی آن حضرت،در توقیعبه محمّد بن عبد اللّه حمیری صادر شده است.مضامین زیارت ازنظر شکلظاهری و همچنین محتوا با سایر زیارات اهل بیت‌ علیهم السّلام قرابت دارد،و هـمین نـکتهبه اعـتبار آن می‌افزاید.<ref>«شناختنامه زیارت آل‌یاسین»، ص۵۱.</ref>

	این زیارت به تصریح برخی از علما، جامع و کامل و بهترین زیارت آن حضرت است و در همه اوقات می‌شود آن را خواند.<ref>بحارالانوار، ج۵۳، ص۱۷۱. </ref>		این زیارت به تصریح برخی از علما، جامع و کامل و بهترین زیارت آن حضرت است و در همه اوقات می‌شود آن را خواند.<ref>بحارالانوار، ج۵۳، ص۱۷۱. </ref>.<ref>فرهنگ‌نامه مهدویت، ص۲۵۲.</ref>

			از آنجا كه اين زيارت با سلام بر آل ياسين آغاز مى‌شود، امروزه به اين نام معروف است. اين زيارت، با بيست و سه سلام آغاز شده است: سلام اوّل به آل يس (عترت پاك پيامبر صلّى اللّه عليه و اله و سلّم) و سلام‌هاى بعد، هريك خطاب به حضرت مهدى عجّل اللّه تعالى فرجه الشريف با القاب و عناوين خاص آن حضرت مى‌باشد. سپس با اظهار و اقرار به اصول اعتقادى صحيح و گواه گرفتن امام بر آن‌ها و تجديد عهد وفادارى براى اولياى دين، زيارت به پايان مى‌رسد.<ref>فرهنگ‌نامه مهدویت، ص۲۵۲.</ref>

			جمع فراوانى از شيعيان به خواندن اين زيارت و دعاى پس از آن مداومت دارند و براى خواندن آن به طور گروهى در شهرهاى گوناگون شيعه‌نشين جلسات خاصى برگزار مى‌شود.<ref>فرهنگ‌نامه مهدویت، ص۲۵۲.</ref>

	== واژه شناسی آل یاسین ==		== واژه شناسی آل یاسین ==
خط ۵۷:		خط ۶۱:
	* «شوق وصل؛ حدیث آرزومندی گونه‌شناسی زیارت‌های انتظار، بررسی موردی زیارت آل‌یاسین»، عباس‌زاده، حمید، محمدیان، احمد، عصر آدینه، شماره ۲۷، پاییز 1397ش.		* «شوق وصل؛ حدیث آرزومندی گونه‌شناسی زیارت‌های انتظار، بررسی موردی زیارت آل‌یاسین»، عباس‌زاده، حمید، محمدیان، احمد، عصر آدینه، شماره ۲۷، پاییز 1397ش.
	* «عرضه عقاید در زیارت آل‌یاسین و هماهنگی مفاد آن با آیات قرآن کریم»، انتظار موعود، شماره ۳۵، تابستان و پاییز 1390ش.		* «عرضه عقاید در زیارت آل‌یاسین و هماهنگی مفاد آن با آیات قرآن کریم»، انتظار موعود، شماره ۳۵، تابستان و پاییز 1390ش.
			* فرهنگ‌نامه مهدویت، سلیمیان، خدامراد، بنياد فرهنگي حضرت مهدي موعود (عج)، بی‌تا.
	* تفسیر‌ صافی، فـیض‌ کـاشانی‌،ملا‌ محسن‌،تهران،الصـدر‌، 1415‌ق.		* تفسیر‌ صافی، فـیض‌ کـاشانی‌،ملا‌ محسن‌،تهران،الصـدر‌، 1415‌ق.
	* مجمع البیان، طبرسی، فضل‌ بن حسن، بیروت، مکتبة الحیاة، بیتا.		* مجمع البیان، طبرسی، فضل‌ بن حسن، بیروت، مکتبة الحیاة، بیتا.

باب‌های مسجدالنبی

عاطفه فتاحی — Sun, 11 Oct 2026 16:03:31 GMT

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ اکتبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۹:۳۳
خط ۱۹:		خط ۱۹:
	برخی منابع گزارشی از ساخته شدن 20 باب، در دوره [[ولیدبن عبدالملک]] (86-96ق)خبر داده‌اند.<ref>التعریف، ص 38</ref> اما برخی دیگر ساخته شدن این درها را مربوط به دوره [[مهدی عباسی]] می‌دانند.<ref>وفاءالوفا،ج2، ص 706 و 686</ref> در این میان برخی از منابع نیز از احتمال ساخته شدن دو در دیوار شمالی، بر راست و چپ [[محراب عثمانی\|محراب]] خبر داده‌اند.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AF%D9%8A%D9%86%D9%87_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%87_%D8%AA%D8%B7%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%8A.pdf&page=71 المدینه المنوره، ص 71]</ref>		برخی منابع گزارشی از ساخته شدن 20 باب، در دوره [[ولیدبن عبدالملک]] (86-96ق)خبر داده‌اند.<ref>التعریف، ص 38</ref> اما برخی دیگر ساخته شدن این درها را مربوط به دوره [[مهدی عباسی]] می‌دانند.<ref>وفاءالوفا،ج2، ص 706 و 686</ref> در این میان برخی از منابع نیز از احتمال ساخته شدن دو در دیوار شمالی، بر راست و چپ [[محراب عثمانی\|محراب]] خبر داده‌اند.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AF%D9%8A%D9%86%D9%87_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%87_%D8%AA%D8%B7%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%8A.pdf&page=71 المدینه المنوره، ص 71]</ref>

	در دوره [[مهدی عباسی]](12-169ق)، مسجد 24 در داشت؛ 8 در بر دیوار شرقی، 8 در بر دیوار غربی، 4 در بر دیوار شمالی، 4 در بر دیوار جنوبی(قبله). درهای دیوار جنوبی مخصوص دخول و خروج بود؛ از آن جمله دری در ناحیه خانه [[مروان بن حکم\|مروان]] بود که امرا از آن داخل می شدند. دری نیز در سمت قبله بود که از آن به [[مقصوره]] می رفتند و دری در طرف راست قبله(در بیت القنادیل)<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A9_%D9%88_%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%D9%88%DB%8C_%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D9%81_%D8%B9%D8%A8%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE.pdf&page=114 عمارة و توسعة المسجد النبوی الشریف عبرالتاریخ، ص114]</ref> بود و دری در قبله ی مسجد که سلطان از آن به مقصوره می رفت. درهایی که مهدی ساخته بود به مرور بسته شد، به طوری که ابن جبیر در زیارت مدینه در سال(580ه./1184م) می‌گوید: در مسجد نوزده در بود، از آن جمله 4 در بسته در دیوار شمالی و پنج در بسته در دیوارهای شرقی و غربی و در دیوار قبله‌ای هم یک در بسته بود. درهای باز عبارت بودند از دو درِ باز در دیوار شرقی؛ یعنی باب جبرئیل و باب النسا و دو در در دیوار غربی؛ یعنی باب الرحمه و باب السلام.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A9_%D9%88_%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%D9%88%DB%8C_%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D9%81_%D8%B9%D8%A8%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE.pdf&page=115 عمارة و توسعة المسجد النبوی الشریف عبرالتاریخ، ص115]</ref> علاوه بر این درها، دَرِ کوچکی [[خوخه عمر\|(خوخه) منسوب به آل عمر]] در دیوار جنوبی سمت چپ [[محراب عثمانی\|محراب]] قرار داشت که در این دوره بسته شد و پس از ساخته شدن مقصوره جدید به شکل پنجره درآمد.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=پرونده%3Aوفاء_الوفاء_سمهودی_ج۲.pdf&page=295 وفاءالوفا، ج2، ص 295]</ref>		در دوره [[مهدی عباسی]](12-169ق)، مسجد 24 در داشت؛ 8 در بر دیوار شرقی، 8 در بر دیوار غربی، 4 در بر دیوار شمالی، 4 در بر دیوار جنوبی(قبله). درهای دیوار جنوبی مخصوص دخول و خروج بود؛ از آن جمله دری در ناحیه خانه [[مروان بن حکم\|مروان]] بود که امرا از آن داخل می شدند. دری نیز در سمت قبله بود که از آن به [[مقصوره]] می رفتند و دری در طرف راست قبله(در بیت القنادیل)<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A9_%D9%88_%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%D9%88%DB%8C_%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D9%81_%D8%B9%D8%A8%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE.pdf&page=114 عمارة و توسعة المسجد النبوی الشریف عبرالتاریخ، ص114]</ref> بود و دری در قبله ی مسجد که سلطان از آن به مقصوره می رفت. درهایی که مهدی ساخته بود به مرور بسته شد، به طوری که ابن جبیر در زیارت مدینه در سال(580ه./1184م) می‌گوید: در مسجد نوزده در بود، از آن جمله 4 در بسته در دیوار شمالی و پنج در بسته در دیوارهای شرقی و غربی و در دیوار قبله‌ای هم یک در بسته بود. درهای باز عبارت بودند از دو درِ باز در دیوار شرقی؛ یعنی باب جبرئیل و باب النسا و دو در در دیوار غربی؛ یعنی باب الرحمه و باب السلام.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A9_%D9%88_%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%D9%88%DB%8C_%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D9%81_%D8%B9%D8%A8%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE.pdf&page=115 عمارة و توسعة المسجد النبوی الشریف عبرالتاریخ، ص115]</ref> علاوه بر این درها، دَرِ کوچکی [[خوخه عمر\|(خوخه) منسوب به آل عمر]] در دیوار جنوبی سمت چپ [[محراب عثمانی\|محراب]] قرار داشت که در این دوره بسته شد و پس از ساخته شدن مقصوره جدید به شکل پنجره درآمد.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=پرونده%3Aوفاء_الوفاء_سمهودی_ج۲.pdf&page=295 وفاءالوفا، ج2، ص 295]</ref> برخی منابع از ساخت [[باب علی (مسجدالنبی)\|باب علی]] در ضلع شرقی در این دوره خبر داده‌اند.<ref>موسوعة مکة المکرمه، ج4، ص464.</ref> این در روبروی خانه حضرت علی قرار داشت.<ref>اخبار المدینه، ص105.</ref>

	در [[مملوکیان\|دوره مملوکی]]، در زمان [[سلطان چقمق]](842-857ق)، دری در سمت شمالی، آن جا که [[مقصوره]] چوبی واقع بود، باز شد.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A9_%D9%88_%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%D9%88%DB%8C_%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D9%81_%D8%B9%D8%A8%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE.pdf&page=126 عمارة و توسعة المسجد النبوی الشریف عبرالتاریخ، ص 126]</ref> پس از در دوره [[سلطان قایتبای\|قایتبای]]( 820-901ق) و پس از [[آتش سوزی مسجد]]، درهای اصلی تجدید بناشدند. باب الرحمه در جهت غربی و باب جبرئیل در جهت شرقی در جای خود باقی ماند.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A9_%D9%88_%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%D9%88%DB%8C_%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D9%81_%D8%B9%D8%A8%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE.pdf&page=130 عمارة و توسعة المسجد النبوی الشریف عبرالتاریخ، ص 130]</ref> جلوی باب السلام داخل مسجد، دو گنبد ساخته شد، باب النساء نیز بازسازی شد.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A9_%D9%88_%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%D9%88%DB%8C_%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D9%81_%D8%B9%D8%A8%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE.pdf&page=131 عمارة و توسعة المسجد النبوی الشریف عبرالتاریخ، ص 131]</ref>		در [[مملوکیان\|دوره مملوکی]]، در زمان [[سلطان چقمق]](842-857ق)، دری در سمت شمالی، آن جا که [[مقصوره]] چوبی واقع بود، باز شد.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A9_%D9%88_%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%D9%88%DB%8C_%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D9%81_%D8%B9%D8%A8%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE.pdf&page=126 عمارة و توسعة المسجد النبوی الشریف عبرالتاریخ، ص 126]</ref> پس از در دوره [[سلطان قایتبای\|قایتبای]]( 820-901ق) و پس از [[آتش سوزی مسجد]]، درهای اصلی تجدید بناشدند. باب الرحمه در جهت غربی و باب جبرئیل در جهت شرقی در جای خود باقی ماند.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A9_%D9%88_%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%D9%88%DB%8C_%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D9%81_%D8%B9%D8%A8%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE.pdf&page=130 عمارة و توسعة المسجد النبوی الشریف عبرالتاریخ، ص 130]</ref> جلوی باب السلام داخل مسجد، دو گنبد ساخته شد، باب النساء نیز بازسازی شد.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A9_%D9%88_%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%D9%88%DB%8C_%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D9%81_%D8%B9%D8%A8%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE.pdf&page=131 عمارة و توسعة المسجد النبوی الشریف عبرالتاریخ، ص 131]</ref>
خط ۵۷:		خط ۵۷:
	* باب سعودی، در غرب مسجد، بعد از [[باب الرحمه (ابهام‌زدایی)\|باب الرحمه]] از جانب شمالی و آن عبارت از سه در وسیع است و مواجهه با [[باب عبدالعزیز]].		* باب سعودی، در غرب مسجد، بعد از [[باب الرحمه (ابهام‌زدایی)\|باب الرحمه]] از جانب شمالی و آن عبارت از سه در وسیع است و مواجهه با [[باب عبدالعزیز]].
	* [[باب بقیع]]<ref>التعریف بتاریخ، ص429.</ref>، در سال 1410ه.ق به‌دستور [[ملک فهد بن عبدالعزیز]]( 1982-2005م) در جهت جنوب شرقی روبروی باب السلام باز شد و سبب تسهیل در امر ورود و خروخ زائران گردید.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A9_%D9%88_%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%D9%88%DB%8C_%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D9%81_%D8%B9%D8%A8%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE.pdf&page=178 عمارة و توسعه المسجد النبوی، ص 178]</ref>		* [[باب بقیع]]<ref>التعریف بتاریخ، ص429.</ref>، در سال 1410ه.ق به‌دستور [[ملک فهد بن عبدالعزیز]]( 1982-2005م) در جهت جنوب شرقی روبروی باب السلام باز شد و سبب تسهیل در امر ورود و خروخ زائران گردید.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A9_%D9%88_%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%D9%88%DB%8C_%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D9%81_%D8%B9%D8%A8%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE.pdf&page=178 عمارة و توسعه المسجد النبوی، ص 178]</ref>
			* [[باب علی (مسجدالنبی)\|باب علی(ع)]] در گسترش دوم دوران سعودی به سال ۱۴۱۳ق. در ضلع شرقی دری به نام گشوده شد. این در دارای هفت ورودی است. دو ورودی مستقل در کنار و پنج ورودی در وسط جای دارند که هر یک از آن‌ها را دو ستون تزیین شده با سنگ مرمر سفید فراگرفته است.<ref>التعریف بتاریخ، ص433-434.</ref>
	* [[باب ملک فهد]] در وسط ناحیه شمالی بخش توسعه یافته قرارداشت. بر سر این مدخل هفت [[گنبد]] بتونی قرارداشت.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A9_%D9%88_%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%D9%88%DB%8C_%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D9%81_%D8%B9%D8%A8%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE.pdf&page=246 عمارة و توسعه المسجد النبوی، ص 246]</ref>		* [[باب ملک فهد]] در وسط ناحیه شمالی بخش توسعه یافته قرارداشت. بر سر این مدخل هفت [[گنبد]] بتونی قرارداشت.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A9_%D9%88_%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%D9%88%DB%8C_%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D9%81_%D8%B9%D8%A8%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE.pdf&page=246 عمارة و توسعه المسجد النبوی، ص 246]</ref>
	* در توسعه ملک فهدبن عبدالعزیز راهروی جلو دیوار قبله به طول 82/5 متر و عرض 4/95 متر احداث شد و در آن سه در گذاشتند، عرض هر در 2/5 متر بود: دری محاذی [[باب السلام]] در غرب و دری محاذی باب جبرئیل در شرق و دری در وسط که به تالار مخصوص نماز بر جنازه ها باز می شود. و نیز دری در دیوار قبله به عرض 2متر باز شد. این در، سمت راست امام است. امام از آن در برای نماز بر جنازه ها به تالار می رود.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A9_%D9%88_%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%D9%88%DB%8C_%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D9%81_%D8%B9%D8%A8%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE.pdf&page=178 عمارة و توسعه المسجد النبوی، ص 178]</ref>به‌طور کلی [[مسجدالنبی]] در دوره ملک فهد،83 ورودی داشت.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A9_%D9%88_%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%D9%88%DB%8C_%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D9%81_%D8%B9%D8%A8%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE.pdf&page=246 عمارة و توسعه المسجد النبوی، ص 246]</ref>		* در توسعه ملک فهدبن عبدالعزیز راهروی جلو دیوار قبله به طول 82/5 متر و عرض 4/95 متر احداث شد و در آن سه در گذاشتند، عرض هر در 2/5 متر بود: دری محاذی [[باب السلام]] در غرب و دری محاذی باب جبرئیل در شرق و دری در وسط که به تالار مخصوص نماز بر جنازه ها باز می شود. و نیز دری در دیوار قبله به عرض 2متر باز شد. این در، سمت راست امام است. امام از آن در برای نماز بر جنازه ها به تالار می رود.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A9_%D9%88_%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%D9%88%DB%8C_%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D9%81_%D8%B9%D8%A8%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE.pdf&page=178 عمارة و توسعه المسجد النبوی، ص 178]</ref>به‌طور کلی [[مسجدالنبی]] در دوره ملک فهد،83 ورودی داشت.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A9_%D9%88_%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%D9%88%DB%8C_%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D9%81_%D8%B9%D8%A8%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE.pdf&page=246 عمارة و توسعه المسجد النبوی، ص 246]</ref>

مسجد علی عریضی

Heidar — Sun, 11 Oct 2026 13:09:48 GMT

تغییرمسیر به مسجد عریض

صفحهٔ تازه

#تغییر_مسیر [[مسجد عریض]]

مسجد عریض

Heidar — Sun, 11 Oct 2026 13:09:33 GMT

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ اکتبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۶:۳۹
(۲ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۵۱:		خط ۵۱:
	== تصاویر ==		== تصاویر ==
	<gallery mode="packed" heights="150">		<gallery mode="packed" heights="150">
	پرونده:~~1403-02-31 17 10 49-تاریخ معالم المدینة المنورة قدیما و حدیثا - صفحه 184~~.png\|~~جایگزین=~~		پرونده:مسجد عریض1.png\|مناره. تصویر مربوط به پس از ترمیم سال 1420قمری.
			پرونده:مسجد عریض3.png\|محراب داخل مصلی
			پرونده:مسجد عریض2.png\|محراب خارجی
			پرونده:مسجد عریض4.png\|قبه تخریب شده بر روی قبر علی عریضی
			پرونده:مسجد عریض5.png\|تصاویر داخلی محدوده تاریخی العریض
			پرونده:مسجد عریض6.png
			پرونده:مسجد عریض7.png
			پرونده:مسجد عریض8.png
	</gallery>		</gallery>

خط ۶۰:		خط ۶۷:
	{{منابع}}		{{منابع}}
	*'''معالم المدینه المنوره بین العماره و التاریخ'''، عبدالعزیز کعکی، مدینه، ناشر:مولف، ۲۰۱۱م.{{پایان}}{{اماکن مدینه}}{{مساجد}}		*'''معالم المدینه المنوره بین العماره و التاریخ'''، عبدالعزیز کعکی، مدینه، ناشر:مولف، ۲۰۱۱م.{{پایان}}{{اماکن مدینه}}{{مساجد}}
			[[رده:مقالات آماده ارزیابی]]
			[[رده:مکان‌های تاریخی مدینه]]
			[[رده:مسجدهای مدینه]]

پرونده:مسجد عریض8.png

Heidar — Sun, 11 Oct 2026 13:03:07 GMT

Heidar پرونده:مسجد عریض8.png را بارگذاری کرد

صفحهٔ تازه

پرونده:مسجد عریض7.png

Heidar — Sun, 11 Oct 2026 13:02:52 GMT

Heidar پرونده:مسجد عریض7.png را بارگذاری کرد

صفحهٔ تازه

پرونده:مسجد عریض6.png

Heidar — Sun, 11 Oct 2026 13:02:44 GMT

Heidar پرونده:مسجد عریض6.png را بارگذاری کرد

صفحهٔ تازه

پرونده:مسجد عریض5.png

Heidar — Sun, 11 Oct 2026 13:02:28 GMT

Heidar پرونده:مسجد عریض5.png را بارگذاری کرد

صفحهٔ تازه

پرونده:مسجد عریض4.png

Heidar — Sun, 11 Oct 2026 13:01:58 GMT

Heidar پرونده:مسجد عریض4.png را بارگذاری کرد

صفحهٔ تازه

پرونده:مسجد عریض3.png

Heidar — Sun, 11 Oct 2026 13:01:42 GMT

Heidar پرونده:مسجد عریض3.png را بارگذاری کرد

صفحهٔ تازه

پرونده:مسجد عریض2.png

Heidar — Sun, 11 Oct 2026 13:01:36 GMT

Heidar پرونده:مسجد عریض2.png را بارگذاری کرد

صفحهٔ تازه

پرونده:مسجد عریض1.png

Heidar — Sun, 11 Oct 2026 13:01:23 GMT

Heidar پرونده:مسجد عریض1.png را بارگذاری کرد

صفحهٔ تازه

مسجد عریض

Heidar — Sun, 11 Oct 2026 13:00:29 GMT

مکان

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ اکتبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۶:۳۰
(یک نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۶:		خط ۶:
	\| توضیح تصویر =		\| توضیح تصویر =
	\| نام‌های دیگر =		\| نام‌های دیگر =
	\| مکان = [[عربستان]] * [[مدینه]] *		\| مکان = [[عربستان]] * [[مدینه]] * شمال قلعه صِرار در شمال شرقی مسجدالنبی
	\| کاربری = بنای تاریخی		\| کاربری = بنای تاریخی
	\| بزرگداشت نزد = مسلمانان		\| بزرگداشت نزد = مسلمانان
	\| وابسته به دین/مذهب = اسلام		\| وابسته به دین/مذهب = اسلام
	\| باورها = ~~نماز خواندن پیامبر(ص) در محدوده این مسجد~~		\| باورها =
	\| آیین‌ها = اقامه نماز جماعت		\| آیین‌ها = اقامه نماز جماعت
	\| زمان پایه‌گذاری = ~~عصر نبوی~~		\| زمان پایه‌گذاری = سده ششم قمری
	\| بنیانگذار =		\| بنیانگذار =
	\| رویدادها = تخریب خانه‌های اطراف مسجد در اواخر ~~2023میلادی~~		\| رویدادها = تخریب خانه‌های اطراف مسجد در اواخر 1423قمری
	\| بازسازی‌ها = آخرین بازسازی سال ~~2022 میلادی~~		\| بازسازی‌ها = آخرین بازسازی سال 1420 قمری
	\| ویژگی‌های تاریخی = ~~محل اسکان پیامبر(ص) پیش از شروع غزوه خندق~~		\| ویژگی‌های تاریخی =
	\| مساحت =		\| مساحت =
	\| طول =		\| طول =
	\| عرض =		\| عرض =
	\| ارتفاع =		\| ارتفاع =
	\| وضعیت بنا = ~~موجود~~		\| وضعیت بنا = تخریب شده
	\| گنجایش = 100 نفر		\| گنجایش = 100 نفر
	\| امکانات =		\| امکانات =
	\| بخش‌های بنا = ~~محراب~~ و ~~مصلی~~		\| بخش‌های بنا = محراب، مصلی و مناره
	\| ویژگی‌ها = ~~مکان خیمه [[پیامبر (ص)]] و خواندن نماز در هنگام کندن خندق در جریان [[جنگ احزاب]]~~		\| ویژگی‌ها =
	\| عرض جغرافیایی = 24.~~480274~~		\| عرض جغرافیایی = 24.486936
	\| طول جغرافیایی = 39.~~603538~~		\| طول جغرافیایی = 39.644825
	\| توضیح نقشه =		\| توضیح نقشه =
	}}		}}

			مسجد عُرَیض در کشور [[عربستان]] و شهر [[مدینه]] در فاصله 3.749 متری شمال شرقی [[مسجدالنبی]]، در محدوده تاریخی العُرَیض و در نزدیکی مقبره سید علی عریضی قرار داشت. بنابر برخی گزارش‌ها، در کنار قبر سید علی عریضی، قبه، مسجد و مدرسه‌ای بنا شده بود که احتمال داده شده قدمت آن‌ها به سده ششم قمری برسد. مسجد در سال ۱۳۰۳ق توصیف شده، در ۱۴۲۰ق مرمت و در سال ۱۴۲۳ق همراه با بناهای اطراف تخریب شد.

			سید علی عریضی، از فرزندان [[امام صادق(ع)]]، در سال ۱۳۵قمری در مدینه متولد شد و به سبب سکونت در منطقه عریض به این نام شهرت یافت. مسجد دارای دو محراب، یکی در شبستان مسقف و دیگری در حیاط بیرونی بود و قبه‌های آن از داخل و خارج سفیدکاری شده بودند.

	مسجد ~~عریض~~ در ~~جنوب غربی~~ [[مسجد النبی]] با فاصله 3.740 متر و در محدوده ~~شرقی~~ خیابان ملک عبدالله با فاصله 213 متر و در غرب مقبره سید علی عریضی قرار دارد.		== مکان ==
			مسجد عُرَیض در شمال شرقی [[مسجد النبی]] با فاصله 3.740 متر و در محدوده غربی خیابان ملک عبدالله با فاصله 213 متر و در غرب مقبره سید علی عریضی قرار دارد. مسجد در شمال قلعه تاریخی صِرار و داخل محدوده تاریخی العریض قرار گرفته.<ref>معالم المدینة المنوره بین العماره و التاریخ، ج2، ص291.</ref>

			== تاریخچه بنا ==
			نقل شده که بر روی قبر سید علی عریضی قبه‌ای بنا شد و در کنار آن مسجد و مدرسه ای تاسیس شد، محدوده زمانی دقیق این بناها شناخته شده نیست ولی حدس زده شده که مربوط به سده ششم قمری می‌باشند.<ref>معالم المدینة المنوره بین العماره و التاریخ، ج2، ص288.</ref>

			مسجد در 1303قمری در کنار قبر و قبه توصیف شده، در 1420 مورد ترمیم قرار گرفته و در 1423هجری با مجموعه بناهای اطراف آن تخریب شده.<ref>معالم المدینة المنوره بین العماره و التاریخ، ج2، ص289.</ref>

			== سید علی عریضی ==
			سید علی عریضی از فرزندان [[امام صادق(ع)]] است که در [[مدینه]] سال 135قمری/752میلادی متولد شده و به سبب زندگی در منطقه عُرَیض چنین معروف شده است.<ref>معالم المدینة المنوره بین العماره و التاریخ، ج2، ص286.</ref> برای او فرزندان و شاگردانی ذکر شده است.<ref>معالم المدینة المنوره بین العماره و التاریخ، ج2، ص287-288.</ref>

			== توصیف بنا ==
			بر اساس منابع ارتفاع مناره مسجد به 500 متر می‌رسیده<ref>معالم المدینة المنوره بین العماره و التاریخ، ج2، ص299.</ref> و قبه ها از داخل و خارج سفیدکاری شده<ref>معالم المدینة المنوره بین العماره و التاریخ، ج2، ص293.</ref> و با سبک قدیمی یمنی ساخته شده‌اند.<ref>معالم المدینة المنوره بین العماره و التاریخ، ج2، ص298.</ref> مسجد دارای دو محراب یکی در مصلای مسقف و دیگری در حیات بیرونی بوده است.<ref>معالم المدینة المنوره بین العماره و التاریخ، ج2، ص295.</ref>

			== تصاویر ==
	==== تصاویر ~~قدیمی ساختمان مسجد ==~~==
	<gallery mode="packed" heights="150">		<gallery mode="packed" heights="150">
	پرونده:1403-02-31 17 10 49-تاریخ معالم المدینة المنورة قدیما و حدیثا - صفحه 184.png\|جایگزین=		پرونده:1403-02-31 17 10 49-تاریخ معالم المدینة المنورة قدیما و حدیثا - صفحه 184.png\|جایگزین=
خط ۵۰:		خط ۵۹:
	== منابع ==		== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}
	*'''الدر الثمین فی معالم دار الرسول الامین'''، غالی محمدامین الشنقیطی، جده، دارالقبلة، ١٩٩٢.		*'''معالم المدینه المنوره بین العماره و التاریخ'''، عبدالعزیز کعکی، مدینه، ناشر:مولف، ۲۰۱۱م.{{پایان}}{{اماکن مدینه}}{{مساجد}}
	*'''المجموعة المصورة لاشهر المعالم المدینة المنورة'''، عبدالعزیز الکعکی، مدینه، ١٩٩٩ م.
	*'''معالم المدینه المنوره بین العماره و التاریخ'''، عبدالعزیز کعکی، مدینه، ناشر:مولف، ۲۰۱۱م.
	*'''آثار المدینة المنورة'''، عبدالقدوس الانصاری، المکتبة السلفیة بالمدینة المنورة، الطبعة الثالثة، 1393هجری.
	*'''مساجد الاثریه'''، محمد الیاس عبدالغنی1418ه، مطابع الرشید بالمدینة المنورة، الطبعة الثانیة، 1419ه.
	*'''وفاء الوفا باخبار دار المصطفی'''، علی بن عبدالله السمهودی، تحقیق قاسم السامرائی، لندن، موسسه الفرقان للتراث الاسلامی، ۲۰۰۱م.
	*'''تاریخ مدینه منوره'''، عمر بن شبه نمیری، .
	*'''الرحلة العیاشیة'''، ابوسالم عبدالله بن محمد عیاشی، دارالسویدی للنشر و التوزیع، طبعة الاولی، 2006.
	*'''تاریخ معالم المدینة المنورة قدیما و حدیثا'''، خیاری، احمد یاسین احمد. ۱۴۱۹. ۱ج. ریاض عربستان: المملکة العربیة السعودیة. الأمانة العامة للإحتفال بمرور مائة عام علی تأسیس المملکة.
	*'''وبسایت «وکالة الانباء السعودیه»'''{{پایان}}{{اماکن مدینه}}{{مساجد}}

کاربر:Mo.ali.rezapour/صفحه تمرین۱

Mo.ali.rezapour — Sun, 11 Oct 2026 12:09:33 GMT

واژه شناسی آل یاسین

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ اکتبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۵:۳۹
خط ۱:		خط ۱:
	'''زیارت آل‌یاسین''' ...		'''زیارت آل‌یاسین''' از زیارتنامه های امام زمان است. این دعا اولین بار در قرن ششم در کتاب المزار ابن المشهدى و الاحتجاج مرحوم طبرسى آمده است. در بررسی سندی این زیارتنامه، راویان آن ضعیف دانسته شده است؛ اما در سیره بسیاری از عالمان به آن توجه شده است.

	== معرفی و جایگاه ==		== معرفی و جایگاه ==
خط ۵:		خط ۵:

	این‌ زیارت به درخواستشیعیان دربارۀ‌ شـیوۀ‌ مـلاقات حضرت ولی عصر علیه السّلام از سوی آن حضرت،در توقیعبه محمّد بن عبد اللّه حمیری صادر شده است.مضامین زیارت ازنظر شکلظاهری و همچنین محتوا با سایر زیارات اهل بیت‌ علیهم السّلام قرابت دارد،و هـمین نـکتهبه اعـتبار آن می‌افزاید.<ref>«شناختنامه زیارت آل‌یاسین»، ص۵۱.</ref>		این‌ زیارت به درخواستشیعیان دربارۀ‌ شـیوۀ‌ مـلاقات حضرت ولی عصر علیه السّلام از سوی آن حضرت،در توقیعبه محمّد بن عبد اللّه حمیری صادر شده است.مضامین زیارت ازنظر شکلظاهری و همچنین محتوا با سایر زیارات اهل بیت‌ علیهم السّلام قرابت دارد،و هـمین نـکتهبه اعـتبار آن می‌افزاید.<ref>«شناختنامه زیارت آل‌یاسین»، ص۵۱.</ref>

			این زیارت به تصریح برخی از علما، جامع و کامل و بهترین زیارت آن حضرت است و در همه اوقات می‌شود آن را خواند.<ref>بحارالانوار، ج۵۳، ص۱۷۱. </ref>

	== واژه شناسی آل یاسین ==		== واژه شناسی آل یاسین ==
	دربارۀ‌ زیارت‌«آل‌ یس‌»نیزچنین‌ احتمالی‌ مـطرح اسـت که با توجه به اینکه این زیارت با جمله«سلام علی آلیس»آغـاز مـی‌شود،زیـارت به این نام مشهور شده باشد.<ref>«شناختنامه زیارت آل‌یاسین»، ص۳۹.</ref>		دربارۀ‌ زیارت‌«آل‌ یس‌»نیزچنین‌ احتمالی‌ مـطرح اسـت که با توجه به اینکه این زیارت با جمله«سلام علی آلیس»آغـاز مـی‌شود،زیـارت به این نام مشهور شده باشد.<ref>«شناختنامه زیارت آل‌یاسین»، ص۳۹.</ref> روایات زیادی وارد‌ شده مبنی بـر ایـنکه«یس»نام پیامبر صـلّی اللّه عـلیه و آله و سلّم است و اهل‌بیتایشان آل یاسین هستند.<ref>«شناختنامه زیارت آل‌یاسین»، ص۴۱.</ref>امام‌ صادق‌ علیه‌ السّلام از اجدادش از امام علی علیه السّلام می‌فرماید:یاسین،محمد‌ است‌ و ما آل یاسین هستیم(فیض کاشانی،1415:ج 4،ص:282).<ref>تفسیر‌ صافی،</ref>

			ال‌یاسین تلفظی دیگر از الیاس است.<ref>جامع البیان، ج۲۳، ص۶۱.</ref>

	~~روایات زیادی وارد‌ شده مبنی بـر ایـنکه«یس»نام پیامبر صـلّی اللّه عـلیه و آله~~ و ~~سلّم است~~ و ~~اهل‌بیتایشان آل یاسین~~ هستند.<ref>«شناختنامه زیارت آل‌یاسین»، ص۴۱.</ref>امام‌ صادق‌ علیه‌ السّلام از اجدادش از امام علی علیه السّلام می‌فرماید:یاسین،محمد‌ است‌ و ما آل یاسین هستیم(فیض کاشانی،1415:ج 4،ص:282).<ref>تفسیر‌ صافی،</ref>		یاسین نام سوره یا قرآن است و آل‌یاسین اهل قرآن و مؤمنان به آن هستند.<ref>مجمع البیان، ج۵، ص۸۲؛</ref>

	== منبع شناسی ==		== منبع شناسی ==
خط ۴۸:		خط ۵۲:

	* «اعتبارسنجی سند زیارت آل یاسین»، صالح‌آبادی، محمدحسین، دانش‌ها و آموزه‌های قرآن و حدیث، شماره ۲۳، زمستان 1402ش.		* «اعتبارسنجی سند زیارت آل یاسین»، صالح‌آبادی، محمدحسین، دانش‌ها و آموزه‌های قرآن و حدیث، شماره ۲۳، زمستان 1402ش.
			* بحارالانوار، علامه مجلسی، محمدباقر، مؤسسة الوفاء، ۱۴۰۳ق.
			* جامع البیان فی تفسیر القرآن، طبری، محمد بن جریر، تفسیر الطبری، بیروت، دار احیاء التراث العربی.
	* «شناختنامه زیارت آل‌یاسین»، شاهدی، روح‌الله؛ حسینی کوهساری، سید اسحاق، انتظار موعود، شماره ۳۴، بهار 1390ش.		* «شناختنامه زیارت آل‌یاسین»، شاهدی، روح‌الله؛ حسینی کوهساری، سید اسحاق، انتظار موعود، شماره ۳۴، بهار 1390ش.
	* «شوق وصل؛ حدیث آرزومندی گونه‌شناسی زیارت‌های انتظار، بررسی موردی زیارت آل‌یاسین»، عباس‌زاده، حمید، محمدیان، احمد، عصر آدینه، شماره ۲۷، پاییز 1397ش.		* «شوق وصل؛ حدیث آرزومندی گونه‌شناسی زیارت‌های انتظار، بررسی موردی زیارت آل‌یاسین»، عباس‌زاده، حمید، محمدیان، احمد، عصر آدینه، شماره ۲۷، پاییز 1397ش.
	* «عرضه عقاید در زیارت آل‌یاسین و هماهنگی مفاد آن با آیات قرآن کریم»، انتظار موعود، شماره ۳۵، تابستان و پاییز 1390ش.		* «عرضه عقاید در زیارت آل‌یاسین و هماهنگی مفاد آن با آیات قرآن کریم»، انتظار موعود، شماره ۳۵، تابستان و پاییز 1390ش.
	* تفسیر‌ صافی، فـیض‌ کـاشانی‌،ملا‌ ~~محسن‌،تهران،الصـدر‌،1415‌ ق~~.		* تفسیر‌ صافی، فـیض‌ کـاشانی‌،ملا‌ محسن‌،تهران،الصـدر‌، 1415‌ق.
			* مجمع البیان، طبرسی، فضل‌ بن حسن، بیروت، مکتبة الحیاة، بیتا.
	* «مستندات قرآنی عرضه باور به رجعت و مواقف پس از مرگ، در زیارت آل‌یاسین»، شاهدی، روح‌الله؛ حسینی کوهساری، سید اسحاق، انتظار موعود، شماره ۳۸، پاییز 1391ش.		* «مستندات قرآنی عرضه باور به رجعت و مواقف پس از مرگ، در زیارت آل‌یاسین»، شاهدی، روح‌الله؛ حسینی کوهساری، سید اسحاق، انتظار موعود، شماره ۳۸، پاییز 1391ش.
	{{منابع}}		{{منابع}}

	{{پایان}}		{{پایان}}

فهرست کتاب معالم المدینة المنورة بین المعمارة و التاریخ

Heidar — Sun, 11 Oct 2026 11:48:28 GMT

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ اکتبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۵:۱۸
خط ۳۹:		خط ۳۹:
	* [[مسجد واقم]] معروف به مسجد بنی عبدالاشهل - ص262		* [[مسجد واقم]] معروف به مسجد بنی عبدالاشهل - ص262
	* [[مسجد القرصه]] - ص ۲۷۳		* [[مسجد القرصه]] - ص ۲۷۳
	* [[مسجد ~~العریض~~]] - ص۲۸۵		* [[مسجد عریض]] - ص۲۸۵
	* [[مسجد الدرع]] - ص۳۱۳		* [[مسجد الدرع]] - ص۳۱۳
	* [[مسجد بنی حارثه]] یا مستراح - ص ۳۲۹		* [[مسجد بنی حارثه]] یا مستراح - ص ۳۲۹

مسجد عریض

Heidar — Sun, 11 Oct 2026 11:47:42 GMT

صفحه‌ای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات بنا | عنوان = مسجد عریض | تصویر = مسج_عریض.png | اندازه تصویر = | پیوند تصویر = | توضیح تصویر = | نام‌های دیگر = | مکان = عربستان * مدینه * | کاربری = بنای تاریخی | بزرگداشت نزد = مسلمانان | وابسته به دین/مذهب = اسلام | باورها = نماز خواندن پ...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{جعبه اطلاعات بنا
| عنوان = مسجد عریض
| تصویر = مسج_عریض.png
| اندازه تصویر =
| پیوند تصویر =
| توضیح تصویر =
| نام‌های دیگر =
| مکان = [[عربستان]] * [[مدینه]] *
| کاربری = بنای تاریخی
| بزرگداشت نزد = مسلمانان
| وابسته به دین/مذهب = اسلام
| باورها = نماز خواندن پیامبر(ص) در محدوده این مسجد
| آیین‌ها = اقامه نماز جماعت
| زمان پایه‌گذاری = عصر نبوی
| بنیانگذار =
| رویدادها = تخریب خانه‌های اطراف مسجد در اواخر 2023میلادی
| بازسازی‌ها = آخرین بازسازی سال 2022 میلادی
| ویژگی‌های تاریخی = محل اسکان پیامبر(ص) پیش از شروع غزوه خندق
| مساحت =
| طول =
| عرض =
| ارتفاع =
| وضعیت بنا = موجود
| گنجایش = 100 نفر
| امکانات =
| بخش‌های بنا = محراب و مصلی
| ویژگی‌ها = مکان خیمه [[پیامبر (ص)]] و خواندن نماز در هنگام کندن خندق در جریان [[جنگ احزاب]]
| عرض جغرافیایی = 24.480274
| طول جغرافیایی = 39.603538
| توضیح نقشه =
}}

مسجد عریض در جنوب غربی [[مسجد النبی]] با فاصله 3.740 متر و در محدوده شرقی خیابان ملک عبدالله با فاصله 213 متر و در غرب مقبره سید علی عریضی قرار دارد.

==== تصاویر قدیمی ساختمان مسجد ====
<gallery mode="packed" heights="150">
پرونده:1403-02-31 17 10 49-تاریخ معالم المدینة المنورة قدیما و حدیثا - صفحه 184.png|جایگزین=
</gallery>

== پانویس ==
{{پانویس}}

== منابع ==
{{منابع}}
*'''الدر الثمین فی معالم دار الرسول الامین'''، غالی محمدامین الشنقیطی، جده، دارالقبلة، ١٩٩٢.
*'''المجموعة المصورة لاشهر المعالم المدینة المنورة'''، عبدالعزیز الکعکی، مدینه، ١٩٩٩ م.
*'''معالم المدینه المنوره بین العماره و التاریخ'''، عبدالعزیز کعکی، مدینه، ناشر:مولف، ۲۰۱۱م.
*'''آثار المدینة المنورة'''، عبدالقدوس الانصاری، المکتبة السلفیة بالمدینة المنورة، الطبعة الثالثة، 1393هجری.
*'''مساجد الاثریه'''، محمد الیاس عبدالغنی1418ه، مطابع الرشید بالمدینة المنورة، الطبعة الثانیة، 1419ه.
*'''وفاء الوفا باخبار دار المصطفی'''، علی بن عبدالله السمهودی، تحقیق قاسم السامرائی، لندن، موسسه الفرقان للتراث الاسلامی، ۲۰۰۱م.
*'''تاریخ مدینه منوره'''، عمر بن شبه نمیری، .
*'''الرحلة العیاشیة'''، ابوسالم عبدالله بن محمد عیاشی، دارالسویدی للنشر و التوزیع، طبعة الاولی، 2006.
*'''تاریخ معالم المدینة المنورة قدیما و حدیثا'''، خیاری، احمد یاسین احمد. ۱۴۱۹. ۱ج. ریاض عربستان: المملکة العربیة السعودیة. الأمانة العامة للإحتفال بمرور مائة عام علی تأسیس المملکة.
*'''وبسایت «وکالة الانباء السعودیه»'''{{پایان}}{{اماکن مدینه}}{{مساجد}}

پرونده:مسج عریض.png

Heidar — Sun, 11 Oct 2026 11:37:48 GMT

Heidar پرونده:مسج عریض.png را بارگذاری کرد

صفحهٔ تازه

مسجد غار بنی حرام کبیر

Heidar — Sun, 11 Oct 2026 11:24:27 GMT

تغییرمسیر به مسجد بنی غفار

صفحهٔ تازه

#تغییر_مسیر [[مسجد بنی غفار]]

مسجد بنی‌حرام الکبیر

Heidar — Sun, 11 Oct 2026 11:24:27 GMT

تغییرمسیر به مسجد بنی غفار

صفحهٔ تازه

#تغییر_مسیر [[مسجد بنی غفار]]

مسجد بنی حرام الکبیر

Heidar — Sun, 11 Oct 2026 11:24:27 GMT

تغییرمسیر به مسجد بنی غفار

صفحهٔ تازه

#تغییر_مسیر [[مسجد بنی غفار]]

مسجد بنی حرام کبیر

Heidar — Sun, 11 Oct 2026 11:24:27 GMT

تغییرمسیر به مسجد بنی غفار

صفحهٔ تازه

#تغییر_مسیر [[مسجد بنی غفار]]

ریا

Heidar — Sun, 11 Oct 2026 11:10:37 GMT

مفهوم‌شناسی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ اکتبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۴:۴۰
(یک نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۵:		خط ۵:

	== مفهوم‌شناسی ==		== مفهوم‌شناسی ==
	ریا انجام عمل برای غیر خدا است. کلمه «ریا» از «رأی» به معنای نَظَر ~~مشتق است~~. انسان ریاکار با نشان دادن کارهای نیک خود جلب نظر می‌کند تا نزد دیگران مقام و منزلت پیدا کند.<ref>ابن فارس، ''مقائیس اللغه''، ج ۲، ص ۴۷۳.</ref>ریا انجام عمل با انگیزه خودنمایی در برابر مردم و جلب توجه آنان است.<ref name=":02" /> ریا از موانع [[اخلاص]] و در مقابل آن تعریف شده است.<ref name=":0">مکه و مدینه در آینه آیات قرآن، ص368.</ref>		ریا انجام عمل برای غیر خدا است. کلمه «ریا» از «رأی» به معنای نَظَر گرفته شده. انسان ریاکار با نشان دادن کارهای نیک خود جلب نظر می‌کند تا نزد دیگران مقام و منزلت پیدا کند.<ref>ابن فارس، ''مقائیس اللغه''، ج ۲، ص ۴۷۳.</ref>ریا انجام عمل با انگیزه خودنمایی در برابر مردم و جلب توجه آنان است.<ref name=":02" /> ریا از موانع [[اخلاص]] و در مقابل آن تعریف شده است.<ref name=":0">مکه و مدینه در آینه آیات قرآن، ص368.</ref>

	برخی منابع اخلاقی، ریا را «نشان دادن و وانمود کردن چیزی از اعمال حسنه یا خصال پسندیده یا عقاید حقه به مردم برای منزلت پیدا کردن در قلوب آنان و شهرت پیدا کردن در نزد آنان به خوبی، صحت، امانت و دیانت، بدون انگیزه صحیح الهی». تعریف کرده‌اند.~~<ref>~~امام خمینی، ''شرح چهل ~~حدیث''،~~ ص ۳۵.~~</ref>~~		{{نقل قول
			\| متن = برخی منابع اخلاقی، ریا را «نشان دادن و وانمود کردن چیزی از اعمال حسنه یا خصال پسندیده یا عقاید حقه به مردم برای منزلت پیدا کردن در قلوب آنان و شهرت پیدا کردن در نزد آنان به خوبی، صحت، امانت و دیانت، بدون انگیزه صحیح الهی». تعریف کرده‌اند.
			\| منبع =
			\| نویسنده = امام خمینی، شرح چهل حدیث، ص ۳۵.
			}}

	== نهی از ریا ==		== نهی از ریا ==
خط ۱۳:		خط ۱۷:

	== ریا در حج و زیارت ==		== ریا در حج و زیارت ==
	[[ریا]] در اعمال عبادی [[حج]] و [[عمره]]، موجب بطلان عمل است و اگر رضایت مردم یا هدف غیرالهی دیگری در نیت عبادت، با قصد الهی آمیخته شود، عمل صحیح نخواهد بود.<ref name=":02">مناسک حج مطابق با فتاوای امام خمینی(ره) و مراجع معظم تقلید، [[پژوهشکده حج و ~~زیارت]]،~~ ۱۳۹۷ش، صفحه ۲۶۱ تا ۳۰۸.</ref> فقها گفته اند که اگر [[حاجی\|حج‌گزار]] یا عمره‌گزار، [[حج]] یا یکی از [[مناسک حج\|مناسک]] را به نیت خالص به جا نیاورد و به ریا و غیر آن باطل کند، و امکان اعاده آن در همان سال نباشد، باید سال دیگر عمره و حج را اعاده کند.<ref>مناسک حج، مسئله 255.</ref> ریا‌کاری در مراسمات و شعائر دینی از جمله [[زیارت]] معصومان(ع) را یکی از انحرافات قابل بروز در این آیین دانسته‌اند.<ref>آئین اربعین، ص 151-159</ref>		[[ریا]] در اعمال عبادی [[حج]] و [[عمره]]، موجب بطلان عمل است و اگر رضایت مردم یا هدف غیرالهی دیگری در نیت عبادت، با قصد الهی آمیخته شود، عمل صحیح نخواهد بود.<ref name=":02">مناسک حج مطابق با فتاوای امام خمینی(ره) و مراجع معظم تقلید، پژوهشکده حج و زیارت، ۱۳۹۷ش، صفحه ۲۶۱ تا ۳۰۸.</ref> فقها گفته اند که اگر [[حاجی\|حج‌گزار]] یا عمره‌گزار، [[حج]] یا یکی از [[مناسک حج\|مناسک]] را به نیت خالص به جا نیاورد و به ریا و غیر آن باطل کند، و امکان اعاده آن در همان سال نباشد، باید سال دیگر عمره و حج را اعاده کند.<ref>مناسک حج، مسئله 255.</ref> ریا‌کاری در مراسمات و شعائر دینی از جمله [[زیارت]] معصومان(ع) را یکی از انحرافات قابل بروز در این آیین دانسته‌اند.<ref>آئین اربعین، ص 151-159</ref>

	[[حضرت محمد(ص)]]، در [[حجة الوداع]] از زمانی که تهی‌دستان برای ریا و کسب شهرت به [[مکه]] بروند ابراز نگرانی کرده است.<ref>تفسیر نور الثقلین، ج‏5، ص36.</ref>		[[حضرت محمد(ص)]]، در [[حجة الوداع]] از زمانی که تهی‌دستان برای ریا و کسب شهرت به [[مکه]] بروند ابراز نگرانی کرده است.<ref>تفسیر نور الثقلین، ج‏5، ص36.</ref>
خط ۳۲:		خط ۳۶:
	== منابع ==		== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}
	* '''مکه و مدینه در آینه آیات قرآن/مباحث اخلاقی در آیات حج''' مهدی رستم نژاد.
	* '''مناسک حج'''، پژوهشکده حج و زیارت، نشر مشعر، زمستان 1379ش.
	* '''آئین اربعین، پیام‌ها و دستاوردها'''، محمدعبدالرضاهادی الساعدی، برگرداننده سید ابوالقاسم غضنفری، حسن باجلان، تهران، مشعر، 1401ش.		* '''آئین اربعین، پیام‌ها و دستاوردها'''، محمدعبدالرضاهادی الساعدی، برگرداننده سید ابوالقاسم غضنفری، حسن باجلان، تهران، مشعر، 1401ش.
			*'''التنقیح فی شرح العروة الوثقی'''، ابوالقاسم خوئی، محمد کاظم بن عبدالعظیم یزدی، قم، لطفی، 1407ق.
			*'''تفسیر نور الثقلین'''، العروسی الحویزی (م.۱۱۱۲ق.)، به كوشش رسولی محلاتی، اسماعیلیان، ۱۳۷۳ش.
			*'''جواهر الکلام'''، محمدحسن نجفی، با تحقیق عباس قوچانی، بیروت، دار إحیاء التراث العربی، چاپ هفتم، ۱۳۶۲ش.
	*'''دیوان محتشم کاشانی'''، تصحیح و مقدمه اکبر بهداروند، تهران، انتشارات نگاه، ۱۳۸۷ش.		*'''دیوان محتشم کاشانی'''، تصحیح و مقدمه اکبر بهداروند، تهران، انتشارات نگاه، ۱۳۸۷ش.
	*'''کلیات دیوان جامی'''، مقدمه فرشید اقبال. تهران، اقبال، ۱۳۸۸ش.
	*'''دیوان ناصر خسرو'''، ناسر خسرو (م۴۸۱ق)، تحقیق ابن الحسین عسگر اردوبادی، تبریز، ۱۲۸۰ق.		*'''دیوان ناصر خسرو'''، ناسر خسرو (م۴۸۱ق)، تحقیق ابن الحسین عسگر اردوبادی، تبریز، ۱۲۸۰ق.
	*'''تفسیر نور الثقلین'''، العروسی الحویزی (م.۱۱۱۲ق.)، به كوشش رسولی محلاتی، اسماعیلیان، ۱۳۷۳ش.
	* '''معجم مقاییس اللغه'''، احمد بن فارس (م.‌۳۹۵‌ق.)، به‌کوشش عبدالسلام، قم، دفتر تبلیغات، ۱۴۰۴‌ق.
	* '''شرح چهل حدیث (اربعین حدیث)'''، روح الله خمینی، تهران، موسسه تنظیم و نشر اثار امام خمینی، 1392ش.		* '''شرح چهل حدیث (اربعین حدیث)'''، روح الله خمینی، تهران، موسسه تنظیم و نشر اثار امام خمینی، 1392ش.
	*'''~~التنقیح فی شرح العروة الوثقی~~'''، ~~ابوالقاسم خوئی، محمد کاظم بن عبدالعظیم یزدی، قم، لطفی، 1407ق~~.		*'''کلیات دیوان جامی'''، مقدمه فرشید اقبال. تهران، اقبال، ۱۳۸۸ش.
	*'''العروة الوثقی'''، سید محمدکاظم طباطبایی یزدی، قم، مؤسسة النشر الإسلامی، چاپ اول، ١٤١٧ق.		*'''العروة الوثقی'''، سید محمدکاظم طباطبایی یزدی، قم، مؤسسة النشر الإسلامی، چاپ اول، ١٤١٧ق.
	*'''~~جواهر الکلام~~'''، ~~محمدحسن نجفی، با تحقیق عباس قوچانی، بیروت، دار إحیاء التراث العربی، چاپ هفتم، ۱۳۶۲ش~~.		* '''مکه و مدینه در آینه آیات قرآن/مباحث اخلاقی در آیات حج''' مهدی رستم نژاد، محمدرضا جباری، محمد فاکر میبدی، عبدالله حاج علی، قم، پژوهشکده حج و زیارت، بی‌تا.
			* '''معجم مقاییس اللغه'''، احمد بن فارس (م.‌۳۹۵‌ق.)، به‌کوشش عبدالسلام، قم، دفتر تبلیغات، ۱۴۰۴‌ق.
	* '''مناسک حج'''، پژوهشکده حج و زیارت، نشر مشعر، زمستان 1379ش.{{پایان}}{{حج و عمره}}		* '''مناسک حج'''، پژوهشکده حج و زیارت، نشر مشعر، زمستان 1379ش.{{پایان}}{{حج و عمره}}
	[[رده:مفاهیم مرتبط با حج]]		[[رده:مفاهیم مرتبط با حج]]

کاربر:Mo.ali.rezapour/صفحه تمرین۱

Mo.ali.rezapour — Sun, 11 Oct 2026 08:20:31 GMT

پانویس

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ اکتبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۵۰
خط ۳:		خط ۳:
	== معرفی و جایگاه ==		== معرفی و جایگاه ==
	زیارت‌ آل‌ یاسین از زیارت‌های حـضرت ولی عـصر عـجل اللّه تعالی فرجه الشریف است که طبرسی آن‌ را به نقل ازتوقیع حمیری در کتاب خود(احتجاج)آورده اسـت.این زیارت‌ به درخواست شیعیان ازناحیه‌ مقدسه‌ صادر شده است و علما و بزرگان بـه آن عنایت داشته‌اند<ref>«شناختنامه زیارت آل‌یاسین»، ص۳۳.</ref>		زیارت‌ آل‌ یاسین از زیارت‌های حـضرت ولی عـصر عـجل اللّه تعالی فرجه الشریف است که طبرسی آن‌ را به نقل ازتوقیع حمیری در کتاب خود(احتجاج)آورده اسـت.این زیارت‌ به درخواست شیعیان ازناحیه‌ مقدسه‌ صادر شده است و علما و بزرگان بـه آن عنایت داشته‌اند<ref>«شناختنامه زیارت آل‌یاسین»، ص۳۳.</ref>

			این‌ زیارت به درخواستشیعیان دربارۀ‌ شـیوۀ‌ مـلاقات حضرت ولی عصر علیه السّلام از سوی آن حضرت،در توقیعبه محمّد بن عبد اللّه حمیری صادر شده است.مضامین زیارت ازنظر شکلظاهری و همچنین محتوا با سایر زیارات اهل بیت‌ علیهم السّلام قرابت دارد،و هـمین نـکتهبه اعـتبار آن می‌افزاید.<ref>«شناختنامه زیارت آل‌یاسین»، ص۵۱.</ref>

			== واژه شناسی آل یاسین ==
			دربارۀ‌ زیارت‌«آل‌ یس‌»نیزچنین‌ احتمالی‌ مـطرح اسـت که با توجه به اینکه این زیارت با جمله«سلام علی آلیس»آغـاز مـی‌شود،زیـارت به این نام مشهور شده باشد.<ref>«شناختنامه زیارت آل‌یاسین»، ص۳۹.</ref>

			روایات زیادی وارد‌ شده مبنی بـر ایـنکه«یس»نام پیامبر صـلّی اللّه عـلیه و آله و سلّم است و اهل‌بیتایشان آل یاسین هستند.<ref>«شناختنامه زیارت آل‌یاسین»، ص۴۱.</ref>امام‌ صادق‌ علیه‌ السّلام از اجدادش از امام علی علیه السّلام می‌فرماید:یاسین،محمد‌ است‌ و ما آل یاسین هستیم(فیض کاشانی،1415:ج 4،ص:282).<ref>تفسیر‌ صافی،</ref>

	== منبع شناسی ==		== منبع شناسی ==
خط ۴۴:		خط ۵۱:
	* «شوق وصل؛ حدیث آرزومندی گونه‌شناسی زیارت‌های انتظار، بررسی موردی زیارت آل‌یاسین»، عباس‌زاده، حمید، محمدیان، احمد، عصر آدینه، شماره ۲۷، پاییز 1397ش.		* «شوق وصل؛ حدیث آرزومندی گونه‌شناسی زیارت‌های انتظار، بررسی موردی زیارت آل‌یاسین»، عباس‌زاده، حمید، محمدیان، احمد، عصر آدینه، شماره ۲۷، پاییز 1397ش.
	* «عرضه عقاید در زیارت آل‌یاسین و هماهنگی مفاد آن با آیات قرآن کریم»، انتظار موعود، شماره ۳۵، تابستان و پاییز 1390ش.		* «عرضه عقاید در زیارت آل‌یاسین و هماهنگی مفاد آن با آیات قرآن کریم»، انتظار موعود، شماره ۳۵، تابستان و پاییز 1390ش.
			* تفسیر‌ صافی، فـیض‌ کـاشانی‌،ملا‌ محسن‌،تهران،الصـدر‌،1415‌ ق.
	* «مستندات قرآنی عرضه باور به رجعت و مواقف پس از مرگ، در زیارت آل‌یاسین»، شاهدی، روح‌الله؛ حسینی کوهساری، سید اسحاق، انتظار موعود، شماره ۳۸، پاییز 1391ش.		* «مستندات قرآنی عرضه باور به رجعت و مواقف پس از مرگ، در زیارت آل‌یاسین»، شاهدی، روح‌الله؛ حسینی کوهساری، سید اسحاق، انتظار موعود، شماره ۳۸، پاییز 1391ش.
	{{منابع}}		{{منابع}}

	{{پایان}}		{{پایان}}

باب‌های مسجدالنبی

عاطفه فتاحی — Sun, 11 Oct 2026 07:50:49 GMT

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ اکتبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۲۰
خط ۷۵:		خط ۷۵:
	پرونده:باب النساء.jpeg\|باب النساء		پرونده:باب النساء.jpeg\|باب النساء
	پرونده:باب جبرئیل.jpeg\|باب جبرئیل		پرونده:باب جبرئیل.jpeg\|باب جبرئیل
			پرونده:باب بقیع.jpg\|باب بقیع

	</gallery>		</gallery>

پرونده:باب بقیع.jpg

عاطفه فتاحی — Sun, 11 Oct 2026 07:49:34 GMT

عاطفه فتاحی پرونده:باب بقیع.jpg را بارگذاری کرد

صفحهٔ تازه

کاربر:Mo.ali.rezapour/صفحه تمرین۱

Mo.ali.rezapour — Sun, 11 Oct 2026 07:22:59 GMT

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ اکتبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۵۲
(یک نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۲:		خط ۲:

	== معرفی و جایگاه ==		== معرفی و جایگاه ==
	...		زیارت‌ آل‌ یاسین از زیارت‌های حـضرت ولی عـصر عـجل اللّه تعالی فرجه الشریف است که طبرسی آن‌ را به نقل ازتوقیع حمیری در کتاب خود(احتجاج)آورده اسـت.این زیارت‌ به درخواست شیعیان ازناحیه‌ مقدسه‌ صادر شده است و علما و بزرگان بـه آن عنایت داشته‌اند<ref>«شناختنامه زیارت آل‌یاسین»، ص۳۳.</ref>

	== منبع شناسی ==		== منبع شناسی ==
خط ۲۷:		خط ۲۷:
	زائر پس از ارائه اعتقادات خويش درباره توحيد، نبوت و امامت‌ به عرضه باورداشت رجعت که از ضروريات مذهب تشيع است و در دوران حضور و حيات آخرين امام واقع مي‎شود؛ مي‎پردازد. سپس به حقانيت مـرگ و ساير مواقف پس از آن شهادت مي‎دهد و سرانجام‌ ضرورت‌ موّدت به اهل‌بيت و پيروي از آنان را اعلام مي‎دارد.<ref>«مستندات قرآنی عرضه باور به رجعت و مواقف پس از مرگ، در زیارت آل‌یاسین»، ص۹۱.</ref>		زائر پس از ارائه اعتقادات خويش درباره توحيد، نبوت و امامت‌ به عرضه باورداشت رجعت که از ضروريات مذهب تشيع است و در دوران حضور و حيات آخرين امام واقع مي‎شود؛ مي‎پردازد. سپس به حقانيت مـرگ و ساير مواقف پس از آن شهادت مي‎دهد و سرانجام‌ ضرورت‌ موّدت به اهل‌بيت و پيروي از آنان را اعلام مي‎دارد.<ref>«مستندات قرآنی عرضه باور به رجعت و مواقف پس از مرگ، در زیارت آل‌یاسین»، ص۹۱.</ref>

	== کتابشناسی ==		== کتابشناسی شرح‌ها ==
	...		...

خط ۴۱:		خط ۴۱:

	* «اعتبارسنجی سند زیارت آل یاسین»، صالح‌آبادی، محمدحسین، دانش‌ها و آموزه‌های قرآن و حدیث، شماره ۲۳، زمستان 1402ش.		* «اعتبارسنجی سند زیارت آل یاسین»، صالح‌آبادی، محمدحسین، دانش‌ها و آموزه‌های قرآن و حدیث، شماره ۲۳، زمستان 1402ش.
			* «شناختنامه زیارت آل‌یاسین»، شاهدی، روح‌الله؛ حسینی کوهساری، سید اسحاق، انتظار موعود، شماره ۳۴، بهار 1390ش.
	* «شوق وصل؛ حدیث آرزومندی گونه‌شناسی زیارت‌های انتظار، بررسی موردی زیارت آل‌یاسین»، عباس‌زاده، حمید، محمدیان، احمد، عصر آدینه، شماره ۲۷، پاییز 1397ش.		* «شوق وصل؛ حدیث آرزومندی گونه‌شناسی زیارت‌های انتظار، بررسی موردی زیارت آل‌یاسین»، عباس‌زاده، حمید، محمدیان، احمد، عصر آدینه، شماره ۲۷، پاییز 1397ش.
	* «عرضه عقاید در زیارت آل‌یاسین و هماهنگی مفاد آن با آیات قرآن کریم»، انتظار موعود، شماره ۳۵، تابستان و پاییز 1390ش.		* «عرضه عقاید در زیارت آل‌یاسین و هماهنگی مفاد آن با آیات قرآن کریم»، انتظار موعود، شماره ۳۵، تابستان و پاییز 1390ش.

کاربر:Mo.ali.rezapour/کارها

Mo.ali.rezapour — Sun, 11 Oct 2026 07:15:56 GMT

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ اکتبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۴۵
خط ۵۰:		خط ۵۰:
	* [[شاه عباس اول]]		* [[شاه عباس اول]]
	'''مهر:'''		'''مهر:'''
	*زیارت ~~آل یاسین~~		*[[زیارت آل‌یاسین]]
			*...

کاربر:Mo.ali.rezapour/صفحه تمرین۱

Mo.ali.rezapour — Sun, 11 Oct 2026 07:13:54 GMT

متن زیارت

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ اکتبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۴۳
(یک نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۲۴:		خط ۲۴:

	زیارت آل‌یاسین، جلوه‌گاه عواطف راستین، و دیرینه ارادتمندان امام منتظر است. نکته‌ برجسته‌ در بررسی عنصر عاطفه در این زیارت آن است که عواطف و احساسات پاک زائر جوششی کور نـیست کـه به سردی گراید بلکه باب معرفت است به گونه‌ای که زائر در‌ پایان‌ دعا به حقایق و معارف دین و ولایت‌مداری نسبت به امام اقرار می‌نماید.<ref>«شوق وصل؛ حدیث آرزومندی گونه‌شناسی زیارت‌های انتظار، بررسی موردی زیارت آل‌یاسین»، ص۹۵.</ref>		زیارت آل‌یاسین، جلوه‌گاه عواطف راستین، و دیرینه ارادتمندان امام منتظر است. نکته‌ برجسته‌ در بررسی عنصر عاطفه در این زیارت آن است که عواطف و احساسات پاک زائر جوششی کور نـیست کـه به سردی گراید بلکه باب معرفت است به گونه‌ای که زائر در‌ پایان‌ دعا به حقایق و معارف دین و ولایت‌مداری نسبت به امام اقرار می‌نماید.<ref>«شوق وصل؛ حدیث آرزومندی گونه‌شناسی زیارت‌های انتظار، بررسی موردی زیارت آل‌یاسین»، ص۹۵.</ref>

			زائر پس از ارائه اعتقادات خويش درباره توحيد، نبوت و امامت‌ به عرضه باورداشت رجعت که از ضروريات مذهب تشيع است و در دوران حضور و حيات آخرين امام واقع مي‎شود؛ مي‎پردازد. سپس به حقانيت مـرگ و ساير مواقف پس از آن شهادت مي‎دهد و سرانجام‌ ضرورت‌ موّدت به اهل‌بيت و پيروي از آنان را اعلام مي‎دارد.<ref>«مستندات قرآنی عرضه باور به رجعت و مواقف پس از مرگ، در زیارت آل‌یاسین»، ص۹۱.</ref>

	== کتابشناسی ==		== کتابشناسی ==
خط ۲۹:		خط ۳۱:

	== متن زیارت ==		== متن زیارت ==
	...		{{نقل قول دوقلو
			\| تیتر = زیارت آل‌یاسین\|سَلامٌ عَلَىٰ آلِ يس، السَّلامُ عَلَيْكَ يَا داعِيَ اللّٰهِ وَرَبَّانِيَّ آياتِهِ، السَّلامُ عَلَيْكَ يَا بابَ اللّٰهِ وَدَيَّانَ دِينِهِ، السَّلامُ عَلَيْكَ يَا خَلِيفَةَ اللّٰهِ وَناصِرَ حَقِّهِ، السَّلامُ عَلَيْكَ يَا حُجَّةَ اللّٰهِ وَدَلِيلَ إِرادَتِهِ، السَّلامُ عَلَيْكَ يَا تالِيَ كِتابِ اللّٰهِ وَتَرْجُمانَهُ، السَّلامُ عَلَيْكَ فِي آناءِ لَيْلِكَ وَأَطْرافِ نَهارِكَ، السَّلامُ عَلَيْكَ يَا بَقِيَّةَ اللّٰهِ فِي أَرْضِهِ، السَّلامُ عَلَيْكَ يَا مِيثاقَ اللّٰهِ الَّذِي أَخَذَهُ وَوَكَّدَهُ، السَّلامُ عَلَيْكَ يَا وَعْدَ اللّٰهِ الَّذِي ضَمِنَهُ، السَّلامُ عَلَيْكَ أَيُّهَا الْعَلَمُ الْمَنْصُوبُ، وَالْعِلْمُ الْمَصْبُوبُ، والْغَوْثُ وَالرَّحْمَةُ الْواسِعَةُ وَعْداً غَيْرَ مَكْذُوبٍ،\|سلام بر خاندان یس، سلام بر تو ای دعوت‌کننده به سوی خدا و آگاه به آیاتش، سلام بر تو ای باب خدا و حاکم سیاستمدار دینش، سلام بر تو ای خلیفه خدا و یاور حقّش، سلام بر تو ای حجّت خدا و راهنما به سوی اراده‌اش، سلام بر تو ای تلاوت‌کننده کتاب خدا و تفسیرکننده‌اش، سلام بر تو در تمام ساعات شب و روز، سلام بر تو ای بجا مانده خدا در زمینش، سلام بر تو ای پیمان خدا که آن را برگرفت و استوارش کرد، سلام بر تو ای وعده خدا که آن را ضمانت نمود، سلام بر تو ای پرچم برافراشته و دانش سرریز و فریادرس و رحمت گسترده و وعده‌ی بی‌دروغ،\|السَّلامُ عَلَيكَ حِينَ تَقُومُ، السَّلامُ عَلَيْكَ حِينَ تَقْعُدُ، السَّلامُ عَلَيْكَ حِينَ تَقْرَأُ وَتُبَيِّنُ، السَّلامُ عَلَيْكَ حِينَ تُصَلِّي وَتَقْنُتُ، السَّلامُ عَلَيْكَ حِينَ تَرْكَعُ وَتَسْجُدُ، السَّلامُ عَلَيْكَ حِينَ تُهَلِّلُ وَتُكَبِّرُ، السَّلامُ عَلَيْكَ حِين تَحْمَدُ وَتَسْتَغْفِرُ؛ السَّلامُ عَلَيْكَ حِينَ تُصْبِحُ وَتُمْسِي، السَّلامُ عَلَيْكَ فِي اللَّيْلِ إِذا يَغْشىٰ وَالنَّهارِ إِذا تَجَلَّىٰ، السَّلامُ عَلَيْكَ أَيُّهَا الْإِمامُ الْمَأْمُونُ، السَّلامُ عَلَيْكَ أَيُّهَا الْمُقَدَّمُ الْمَأْمُولُ، السَّلامُ عَلَيْكَ بِجَوامِعِ السَّلامِ،\|سلام بر تو هنگامی‌که بر می‌خیزی، سلام بر تو زمانی که می‌نشینی، سلام بر تو وقتی که می‌خوانی و بیان می‌کنی، سلام بر تو هنگامی‌که نماز می‌خوانی و قنوت بجا می‌آوری، سلام بر تو زمانی که رکوع و سجود می‌نمایی، سلام بر تو وقتی که تهلیل و تکبیر می‌گویی سلام بر تو هنگامی که سپاس و استغفار می‌نمایی؛ سلام بر تو زمانی که صبح و شام می‌کنی، سلام بر تو در شب هنگامی‌که می‌پوشاند و در روز وقتی‌که آشکار می‌شود، سلام بر تو ای پیشوای امین، سلام بر تو ای پیش نهاده‌ی آرزو شده، سلام بر تو به همه سلام‌ها،\|أُشْهِدُكَ يَا مَوْلايَ أَنِّي أَشْهَدُ أَنْ لَاإِلٰهَ إِلّا اللّٰهُ وَحْدَهُ لَاشَرِيكَ لَهُ، وَأَنَّ مُحَمَّداً عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ لَاحَبِيبَ إِلّا هُوَ وَأَهْلُهُ، وَأُشْهِدُكَ يَا مَوْلايَ أَنَّ عَلِيّاً أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ حُجَّتُهُ، وَالْحَسَنَ حُجَّتُهُ، وَالْحُسَيْنَ حُجَّتُهُ، وَعَلِيَّ بْنَ الْحُسَيْنِ حُجَّتُهُ، وَمُحَمَّدَ بْنَ عَلِيٍّ حُجَّتُهُ، وَجَعْفَرَ بْنَ مُحَمَّدٍ حُجَّتُهُ، وَمُوسَى بْنَ جَعْفَرٍ حُجَّتُهُ، وَعَلِيَّ بْنَ مُوسىٰ حُجَّتُهُ، وَمُحَمَّدَ بْنَ عَلِيٍّ حُجَّتُهُ، وَعَلِيَّ بْنَ مُحَمَّدٍ حُجَّتُهُ، وَالْحَسَنَ بْنَ عَلِيٍّ حُجَّتُهُ،\|تو را گواه می‌گیرم ای مولایم که گواهی می‌دهم معبودی جز خدا نیست، یگانه است و شریکی ندارد و محمد بنده و فرستاده اوست، محبوبی جز او و اهل‌بیتش نیست و تو را گواه می‌گیرم ای مولایم، بر اینکه علی امیرمؤمنان و حسن و حسین و علی بن الحسین و محمد بن علی و جعفر بن محمد و موسی بن جعفر و علی بن موسی و محمد بن علی و علی بن محمد و حسن بن علی، حجّت‌های خدایند\|وَأَشْهَدُ أَنَّكَ حُجَّةُ اللّٰهِ، أَنْتُمُ الْأَوَّلُ وَالْآخِرُ؛ وَأَنَّ رَجْعَتَكُمْ حَقٌّ لَارَيْبَ فِيها يَوْمَ ﴿لَايَنْفَعُ نَفْساً إِيمانُها لَمْ تَكُنْ آمَنَتْ مِنْ قَبْلُ أَوْ كَسَبَتْ فِي إِيمانِها خَيْراً﴾، وَأَنَّ الْمَوْتَ حَقٌّ، وَأَنَّ ناكِراً وَنَكِيراً حَقٌّ، وَأَشْهَدُ أَنَّ النَّشْرَ حَقٌّ، وَالْبَعْثَ حَقٌّ، وَأَنَّ الصِّراطَ حَقٌّ، وَالْمِرْصادَ حَقٌّ، وَالْمِيزانَ حَقٌّ، وَالْحَشْرَ حَقٌّ، وَالْحِسابَ حَقٌّ، وَالْجَنَّةَ وَالنَّارَ حَقٌّ، وَالْوَعْدَ وَالْوَعِيدَ بِهِما حَقٌّ .\|و گواهی می‌دهم که تو حجّت خدایی، شما آغاز و انجام هستید؛ و همانا بازگشت شما حق است، تردیدی در آن نیست، «روزی که ایمان‌آوردنِ کسی که پیش از آن ایمان نیاورده یا در حال ایمان‌داشتن عمل شایسته‌ای انجام نداده سودی نخواهد داشت» و گواهی می‌دهم که مرگ و ناکر و نکیر و زنده شدن و برانگیختن و صراط و کمینگاه و میزان و گردآوردن و حساب و بهشت و دوزخ و وعده و تهدید به هر دو حق است\|يَا مَوْلايَ شَقِيَ مَنْ خالَفَكُمْ، وَسَعِدَ مَنْ أَطَاعَكُمْ، فَاشْهَدْ عَلَىٰ مَا أَشْهَدْتُكَ عَلَيْهِ وَأَنَا وَلِيٌّ لَكَ بَرِيءٌ مِنْ عَدُوِّكَ، فَالْحَقُّ مَا رَضِيتُمُوهُ، وَالْباطِلُ مَا سَخِطْتُمُوهُ [اَسْخَطْتُموُهُ]، وَالْمَعْرُوفُ مَا أَمَرْتُمْ بِهِ، وَالْمُنْكَرُ مَا نَهَيْتُمْ عَنْهُ، فَنَفْسِي مُؤْمِنَةٌ بِاللّٰهِ وَحْدَهُ لَاشَرِيكَ لَهُ وَبِرَسُولِهِ وَبِأَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ وَبِكُمْ يَا مَوْلايَ أَوَّلِكُمْ وَآخِرِكُمْ، وَنُصْرَتِي مُعَدَّةٌ لَكُمْ، وَمَوَدَّتِي خَالِصَةٌ لَكُمْ، آمِينَ آمِينَ.\|ای مولای من، بدبخت شد کسی که با شما مخالفت ورزید و خوشبخت شد کسی که از شما اطاعت کرد، پس گواه باش بر آنچه تو را بر آن گواه گرفتم و من دوست تو و بیزار از دشمن توأم، پس حق آن است که شما به آن خشنود شدید و باطل آن است که شما از آن ناخشنود گشتید و معروف آن است که شما به آن امر فرمودید و منکر آن است که شما از آن نهی کردید، پس نهاد من مؤمن به خدای یگانه بی‌شریک و به رسول او و به امیرمؤمنان و به شماست ای مولای من، به آغاز و انجام شما و یاری‌ام برای شما آماده و دوستی‌ام نسبت به شما بی‌آلایش است، اجابت فرما، اجابت فرما.\| ارتفاع = 20em
			}}

	== پانویس ==		== پانویس ==
خط ۳۹:		خط ۴۳:
	* «شوق وصل؛ حدیث آرزومندی گونه‌شناسی زیارت‌های انتظار، بررسی موردی زیارت آل‌یاسین»، عباس‌زاده، حمید، محمدیان، احمد، عصر آدینه، شماره ۲۷، پاییز 1397ش.		* «شوق وصل؛ حدیث آرزومندی گونه‌شناسی زیارت‌های انتظار، بررسی موردی زیارت آل‌یاسین»، عباس‌زاده، حمید، محمدیان، احمد، عصر آدینه، شماره ۲۷، پاییز 1397ش.
	* «عرضه عقاید در زیارت آل‌یاسین و هماهنگی مفاد آن با آیات قرآن کریم»، انتظار موعود، شماره ۳۵، تابستان و پاییز 1390ش.		* «عرضه عقاید در زیارت آل‌یاسین و هماهنگی مفاد آن با آیات قرآن کریم»، انتظار موعود، شماره ۳۵، تابستان و پاییز 1390ش.
			* «مستندات قرآنی عرضه باور به رجعت و مواقف پس از مرگ، در زیارت آل‌یاسین»، شاهدی، روح‌الله؛ حسینی کوهساری، سید اسحاق، انتظار موعود، شماره ۳۸، پاییز 1391ش.
	{{منابع}}		{{منابع}}

	{{پایان}}		{{پایان}}

باب‌های مسجدالنبی

عاطفه فتاحی — Sat, 10 Oct 2026 15:19:42 GMT

@@ خط ۲۸: / خط ۲۸: @@
 ===باب الرحمه===
 {{اصلی|باب الرحمه}}
-باب الرحمه در دیوار غربی از ورودی‌های سه‌گانه‌ای است که در دوران [[پیامبر(ص)]] برای مسجد در نظر گرفته شد.<ref>التعریف بما آنست الهجره، ص103؛ تاریخ المدینه، ص122.</ref>با وجود شهرت این نام، وجه این نام‌گذاری مشخص نشده است. [[سمهودی]] (م. 911ق.) با عنایت به روایتی از [[بخاری]] درباره نزول باران رحمت به دعای پیامبر در پاسخ به تقاضای یک بادیه‌نشین<ref>صحیح البخاری، ج2، ص16؛ سنن النسائی، ج3، ص160.</ref>نتیجه می‌‌گیرد که ورود وی از این در انجام گرفته و این در به همین دلیل به باب الرحمه مشهور گشته است.<ref>وفاء الوفاء، ج2، ص221.</ref>
+باب الرحمه در دیوار غربی از ورودی‌های سه‌گانه‌ای است که در دوران [[پیامبر(ص)]] برای مسجد در نظر گرفته شد.<ref>التعریف بما آنست الهجره، ص103؛ تاریخ المدینه، ص122.</ref>با وجود شهرت این نام، وجه این نام‌گذاری مشخص نشده است. [[سمهودی]] (844-911ق) با عنایت به روایتی از [[بخاری]] درباره نزول باران رحمت به دعای پیامبر در پاسخ به تقاضای یک بادیه‌نشین<ref>صحیح البخاری، ج2، ص16؛ سنن النسائی، ج3، ص160.</ref>نتیجه می‌‌گیرد که ورود وی از این در انجام گرفته و این در به همین دلیل به باب الرحمه مشهور گشته است.<ref>وفاء الوفاء، ج2، ص221.</ref>
 از دیگر نام‌های آن، باب عاتکه بوده؛ زیرا روبه‌روی خانه عاتکه، دختر [[عبدالله بن یزید|عبدالله]] بن [[یزید بن معاویه]]<ref>اخبار المدینه، ص108.</ref>یا خانه [[عاتکه بنت عبدالمطلب]]، عمه رسول خدا(ص) <ref>الدر الثمین، ص56؛ معجم معالم الحجاز، ج1، ص170.</ref>قرار داشته است.
@@ خط ۸۴: / خط ۸۴: @@
 ==منابع==
 {{منابع}}

کاربر:Salar/صفحه تمرین۳

Salar — Sat, 10 Oct 2026 14:31:45 GMT

محرم

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ اکتبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۸:۰۱
(۴ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۲۳۴:		خط ۲۳۴:

	=== '''محرم''' ===		=== '''محرم''' ===
			'''مُحَرَّمُ الحَرام''' یا '''مُحَرَّم''' نخستین ماه سال هجری قمری<ref>مسعودی، مروج الذهب، ۱۴۰۹ق، ج۲، ص۱۸۸-۱۸۹.</ref> و یکی از [[ماه‌های حرام\|چهار ماه حرام]] است.<ref>طبرسی، مجمع البیان، ۱۳۷۲ش، ج۵، ص۴۵.</ref> علت این نام‌گذاری، حرمت جنگ و خون‌ریزی در این ماه دانسته شده است.<ref> مسعودی، مروج الذهب، ۱۴۰۹ق، ج۲، ص۱۸۸.</ref> بر اساس شریعت اسلامی، جنگ و خون‌ریزی در این ماه ممنوع بوده<ref>علامه حلی، منتهی المطلب، ۱۴۱۲ق، ج۱۴، ص۱۸.</ref> و این حرمت پیش از اسلام نیز رعایت می‌شده است.<ref>طبرسی، مجمع البیان، ۱۳۷۲ش، ج۵، ص۴۶.</ref>
			====وقایع ماه محرم====
	* ۱؛ سال ۷ بعثت: آغاز محاصره اقتصادی [[اسلام\|مسلمانان]] در [[شعب ابی‌طالب]] توسط [[قریش]]		* ۱؛ سال ۷ بعثت: آغاز محاصره اقتصادی [[اسلام\|مسلمانان]] در [[شعب ابی‌طالب]] توسط [[قریش]]
	* ۲؛ ۶۱ق: ورود [[امام حسین (ع)\|امام حسین(ع)]] با اهل بیت و اصحابش به [[کربلا]]		* ۲؛ ۶۱ق: ورود [[امام حسین (ع)\|امام حسین(ع)]] با اهل بیت و اصحابش به [[کربلا]]

باب‌های مسجدالنبی

عاطفه فتاحی — Sat, 10 Oct 2026 14:06:14 GMT

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ اکتبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۷:۳۶
(۲ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۳:		خط ۳:
	[[رده:مقاله‌های در حال ویرایش]]		[[رده:مقاله‌های در حال ویرایش]]

	'''باب‌های مسجدالنبی'''، شامل چند در اصلی با نام‌های باب ~~الرحمه،~~ باب ~~السلام،~~ باب ~~جبرئیل،~~ باب النساء و چندین در فرعی می‌باشد.		'''باب‌های مسجدالنبی'''، شامل چند در اصلی با نام‌های [[باب الرحمه (ابهام‌زدایی)\|باب الرحمه]]، [[باب السلام (ابهام‌زدایی)\|باب السلام]]، [[باب جبرئیل]]، [[باب النساء]] و چندین در فرعی می‌باشد.

	مسجدالنبی از زمان پیامبر(ص) تا دوره سعودی تحولات زیادی در تعداد و مکان درهای خود داشته است. در دوره پیامبر، مسجدسه در داشت: دری در انتهای مسجد، باب الرحمه (باب عاتکه) در دیوار غربی و باب عثمان (باب جبرئیل) در دیوار شرقی. در زمان عمر بن خطاب و با گسترش مسجد، تعداد درها به شش رسید: دو در در دیوار شمالی، دو در در دیوار شرقی (باب جبرئیل و باب النساء) و دو در در دیوار غربی (باب الرحمه و باب السلام).		[[مسجد النبی\|مسجدالنبی]] از زمان [[پیامبر(ص)]] تا [[دوره سعودی]] تحولات زیادی در تعداد و مکان درهای خود داشته است. در دوره پیامبر، مسجدسه در داشت: دری در انتهای مسجد، باب الرحمه (باب عاتکه) در دیوار غربی و باب عثمان (باب جبرئیل) در دیوار شرقی. در زمان [[عمر بن خطاب]] و با گسترش مسجد، تعداد درها به شش رسید: دو در در دیوار شمالی، دو در در دیوار شرقی (باب جبرئیل و باب النساء) و دو در در دیوار غربی (باب الرحمه و باب السلام).

	در دوره ولید بن عبدالملک و مهدی عباسی گزارش‌هایی از افزایش درها وجود دارد. در دوره مهدی عباسی، مسجد 24 در داشت. اما این درها به مرور بسته شد، به‌طوری‌که ابن جبیر در گزارش خود از 19 در بسته و باز بودن 4 در اصلی خبر می‌دهد.		در دوره [[ولید بن عبدالملک]] (86-96ق) و [[مهدی عباسی]] (12-169ق) گزارش‌هایی از افزایش درها وجود دارد. در دوره مهدی عباسی، مسجد 24 در داشت. اما این درها به مرور بسته شد، به‌طوری‌که [[ابن جبیر]] در گزارش خود از 19 در بسته و باز بودن 4 در اصلی خبر می‌دهد.

	در دوره ~~مملوکی،~~ در زمان سلطان چقمق ~~دری~~ در سمت شمالی باز شد و پس از آتش‌سوزی در دوره ~~قایتبای،~~ درهای اصلی بازسازی شدند. در دوره ~~عثمانی،~~ سلطان سلیمان قانونی ترمیماتی در باب السلام انجام داد و سلطان سلیم سوم باب جبرئیل را تجدید بنا کرد. سلطان عبدالمجید اول نیز باب مجیدی (باب التوسل) را در ناحیه شمالی ساخت.		در دوره [[ممالیک\|مملوکی]]، در زمان [[سلطان چقمق]] (842-857ق) بابی در سمت شمالی باز شد و پس از [[آتش‌سوزی مسجدالنبی\|آتش‌سوزی]] در دوره [[قایتبای]]( 820-901ق)، درهای اصلی بازسازی شدند. در [[دوره عثمانی]]، [[سلطان سلیمان قانونی]](926-974ق) ترمیماتی در باب السلام انجام داد و [[سلطان سلیم سوم]] (1203-1222ق) باب جبرئیل را تجدید بنا کرد. [[سلطان عبدالمجید اول]] (1255-1277ق) نیز [[باب التوسل\|باب مجیدی]] ([[باب التوسل]]) را در ناحیه شمالی ساخت.

	در دوره سعودی، درهای متعددی ساخته یا بازسازی شدند، از جمله [[باب الصدیق]]، [[باب عبدالعزیز]]، [[باب عثمان بن عفان]]، [[باب المجیدی]]، [[باب عمر بن خطاب]]، [[باب سعودی]]، [[باب البقیع\|باب بقیع]] و [[باب ملک فهد]]. در توسعه [[ملک فهد]]، مسجدالنبی 83 ورودی داشت.		در دوره سعودی، درهای متعددی ساخته یا بازسازی شدند، از جمله [[باب الصدیق]]، [[باب عبدالعزیز]]، [[باب عثمان بن عفان]]، [[باب المجیدی]]، [[باب عمر بن خطاب]]، [[باب سعودی]]، [[باب البقیع\|باب بقیع]] و [[باب ملک فهد]]. در توسعه [[ملک فهد]]، مسجدالنبی 83 ورودی داشت.
خط ۵۹:		خط ۵۹:
	* [[باب ملک فهد]] در وسط ناحیه شمالی بخش توسعه یافته قرارداشت. بر سر این مدخل هفت [[گنبد]] بتونی قرارداشت.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A9_%D9%88_%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%D9%88%DB%8C_%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D9%81_%D8%B9%D8%A8%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE.pdf&page=246 عمارة و توسعه المسجد النبوی، ص 246]</ref>		* [[باب ملک فهد]] در وسط ناحیه شمالی بخش توسعه یافته قرارداشت. بر سر این مدخل هفت [[گنبد]] بتونی قرارداشت.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A9_%D9%88_%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%D9%88%DB%8C_%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D9%81_%D8%B9%D8%A8%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE.pdf&page=246 عمارة و توسعه المسجد النبوی، ص 246]</ref>
	* در توسعه ملک فهدبن عبدالعزیز راهروی جلو دیوار قبله به طول 82/5 متر و عرض 4/95 متر احداث شد و در آن سه در گذاشتند، عرض هر در 2/5 متر بود: دری محاذی [[باب السلام]] در غرب و دری محاذی باب جبرئیل در شرق و دری در وسط که به تالار مخصوص نماز بر جنازه ها باز می شود. و نیز دری در دیوار قبله به عرض 2متر باز شد. این در، سمت راست امام است. امام از آن در برای نماز بر جنازه ها به تالار می رود.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A9_%D9%88_%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%D9%88%DB%8C_%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D9%81_%D8%B9%D8%A8%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE.pdf&page=178 عمارة و توسعه المسجد النبوی، ص 178]</ref>به‌طور کلی [[مسجدالنبی]] در دوره ملک فهد،83 ورودی داشت.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A9_%D9%88_%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%D9%88%DB%8C_%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D9%81_%D8%B9%D8%A8%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE.pdf&page=246 عمارة و توسعه المسجد النبوی، ص 246]</ref>		* در توسعه ملک فهدبن عبدالعزیز راهروی جلو دیوار قبله به طول 82/5 متر و عرض 4/95 متر احداث شد و در آن سه در گذاشتند، عرض هر در 2/5 متر بود: دری محاذی [[باب السلام]] در غرب و دری محاذی باب جبرئیل در شرق و دری در وسط که به تالار مخصوص نماز بر جنازه ها باز می شود. و نیز دری در دیوار قبله به عرض 2متر باز شد. این در، سمت راست امام است. امام از آن در برای نماز بر جنازه ها به تالار می رود.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A9_%D9%88_%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%D9%88%DB%8C_%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D9%81_%D8%B9%D8%A8%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE.pdf&page=178 عمارة و توسعه المسجد النبوی، ص 178]</ref>به‌طور کلی [[مسجدالنبی]] در دوره ملک فهد،83 ورودی داشت.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A9_%D9%88_%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%D9%88%DB%8C_%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D9%81_%D8%B9%D8%A8%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE.pdf&page=246 عمارة و توسعه المسجد النبوی، ص 246]</ref>

			==جستارهای وابسته==
			مسجدالنبی
			*[[باب الرحمه (ابهام‌زدایی)\|باب الرحمه]]
			*[[باب النساء]]
			*[[باب السلام (ابهام‌زدایی)\|باب السلام]]
			*[[باب جبرئیل]]
			*[[باب بقیع]]
			*[[باب التوسل\|باب مجیدی]]

			==گالری تصاویر==
			<gallery mode="packed" heights="150px">
			پرونده:باب الرحمه.jpeg\|باب الرحمه
			پرونده:باب السلام۱.jpg\|باب السلام
			پرونده:باب النساء.jpeg\|باب النساء
			پرونده:باب جبرئیل.jpeg\|باب جبرئیل

			</gallery>


	==پانویس==		==پانویس==
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

			==منابع==
			{{منابع}}

در مسجدالنبی

عاطفه فتاحی — Sat, 10 Oct 2026 13:04:50 GMT

تغییرمسیر به باب‌های مسجدالنبی

صفحهٔ تازه

#تغییر_مسیر [[باب‌های مسجدالنبی]]

باب مسجدالنبی

عاطفه فتاحی — Sat, 10 Oct 2026 13:04:50 GMT

تغییرمسیر به باب‌های مسجدالنبی

صفحهٔ تازه

#تغییر_مسیر [[باب‌های مسجدالنبی]]

درهای مسجدالنبی

عاطفه فتاحی — Sat, 10 Oct 2026 13:04:50 GMT

تغییرمسیر به باب‌های مسجدالنبی

صفحهٔ تازه

#تغییر_مسیر [[باب‌های مسجدالنبی]]

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ اکتبر ۲۰۲۶، ساعت ۲۰:۲۵
(یک نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۷:		خط ۷:
	[[مسجد النبی\|مسجدالنبی]] از زمان [[پیامبر(ص)]] تا [[دوره سعودی]] تحولات زیادی در تعداد و مکان درهای خود داشته است. در دوره پیامبر، مسجدسه در داشت: دری در انتهای مسجد، باب الرحمه (باب عاتکه) در دیوار غربی و باب عثمان (باب جبرئیل) در دیوار شرقی. در زمان [[عمر بن خطاب]] و با گسترش مسجد، تعداد درها به شش رسید: دو در در دیوار شمالی، دو در در دیوار شرقی (باب جبرئیل و باب النساء) و دو در در دیوار غربی (باب الرحمه و باب السلام).		[[مسجد النبی\|مسجدالنبی]] از زمان [[پیامبر(ص)]] تا [[دوره سعودی]] تحولات زیادی در تعداد و مکان درهای خود داشته است. در دوره پیامبر، مسجدسه در داشت: دری در انتهای مسجد، باب الرحمه (باب عاتکه) در دیوار غربی و باب عثمان (باب جبرئیل) در دیوار شرقی. در زمان [[عمر بن خطاب]] و با گسترش مسجد، تعداد درها به شش رسید: دو در در دیوار شمالی، دو در در دیوار شرقی (باب جبرئیل و باب النساء) و دو در در دیوار غربی (باب الرحمه و باب السلام).

	در دوره [[ولید بن عبدالملک]] (86-96ق) و [[مهدی عباسی]] (12-169ق) گزارش‌هایی از افزایش درها وجود دارد. در دوره مهدی عباسی، مسجد 24 در داشت. اما این درها به مرور بسته شد، به‌طوری‌که [[ابن جبیر]] در گزارش خود از 19 در بسته و باز بودن 4 در اصلی خبر می‌دهد.		در دوره [[ولید بن عبدالملک]] (86-96ق) و [[مهدی عباسی]] (126-169ق) گزارش‌هایی از افزایش درها وجود دارد. در دوره مهدی عباسی، مسجد 24 در داشت. اما این درها به مرور بسته شد، به‌طوری‌که [[ابن جبیر]] در گزارش خود از 19 در بسته و باز بودن 4 در اصلی خبر می‌دهد.

	در دوره [[ممالیک\|مملوکی]]، در زمان [[سلطان چقمق]] (842-857ق) بابی در سمت شمالی باز شد و پس از [[آتش‌سوزی مسجدالنبی\|آتش‌سوزی]] در دوره [[قایتبای]]( 820-901ق)، درهای اصلی بازسازی شدند. در [[دوره عثمانی]]، [[سلطان سلیمان قانونی]](926-974ق) ترمیماتی در باب السلام انجام داد و [[سلطان سلیم سوم]] (1203-1222ق) باب جبرئیل را تجدید بنا کرد. [[سلطان عبدالمجید اول]] (1255-1277ق) نیز [[باب التوسل\|باب مجیدی]] ([[باب التوسل]]) را در ناحیه شمالی ساخت.		در دوره [[ممالیک\|مملوکی]]، در زمان [[سلطان چقمق]] (842-857ق) بابی در سمت شمالی باز شد و پس از [[آتش‌سوزی مسجدالنبی\|آتش‌سوزی]] در دوره [[قایتبای]]( 820-901ق)، درهای اصلی بازسازی شدند. در [[دوره عثمانی]]، [[سلطان سلیمان قانونی]](926-974ق) ترمیماتی در باب السلام انجام داد و [[سلطان سلیم سوم]] (1203-1222ق) باب جبرئیل را تجدید بنا کرد. [[سلطان عبدالمجید اول]] (1255-1277ق) نیز [[باب التوسل\|باب مجیدی]] ([[باب التوسل]]) را در ناحیه شمالی ساخت.
خط ۱۹:		خط ۱۹:
	برخی منابع گزارشی از ساخته شدن 20 باب، در دوره [[ولیدبن عبدالملک]] (86-96ق)خبر داده‌اند.<ref>التعریف، ص 38</ref> اما برخی دیگر ساخته شدن این درها را مربوط به دوره [[مهدی عباسی]] می‌دانند.<ref>وفاءالوفا،ج2، ص 706 و 686</ref> در این میان برخی از منابع نیز از احتمال ساخته شدن دو در دیوار شمالی، بر راست و چپ [[محراب عثمانی\|محراب]] خبر داده‌اند.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AF%D9%8A%D9%86%D9%87_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%87_%D8%AA%D8%B7%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%8A.pdf&page=71 المدینه المنوره، ص 71]</ref>		برخی منابع گزارشی از ساخته شدن 20 باب، در دوره [[ولیدبن عبدالملک]] (86-96ق)خبر داده‌اند.<ref>التعریف، ص 38</ref> اما برخی دیگر ساخته شدن این درها را مربوط به دوره [[مهدی عباسی]] می‌دانند.<ref>وفاءالوفا،ج2، ص 706 و 686</ref> در این میان برخی از منابع نیز از احتمال ساخته شدن دو در دیوار شمالی، بر راست و چپ [[محراب عثمانی\|محراب]] خبر داده‌اند.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AF%D9%8A%D9%86%D9%87_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%87_%D8%AA%D8%B7%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%8A.pdf&page=71 المدینه المنوره، ص 71]</ref>

	در دوره [[مهدی عباسی]](12-169ق)، مسجد 24 در داشت؛ 8 در بر دیوار شرقی، 8 در بر دیوار غربی، 4 در بر دیوار شمالی، 4 در بر دیوار جنوبی(قبله). درهای دیوار جنوبی مخصوص دخول و خروج بود؛ از آن جمله دری در ناحیه خانه [[مروان بن حکم\|مروان]] بود که امرا از آن داخل می شدند. دری نیز در سمت قبله بود که از آن به [[مقصوره]] می رفتند و دری در طرف راست قبله(در بیت القنادیل)<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A9_%D9%88_%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%D9%88%DB%8C_%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D9%81_%D8%B9%D8%A8%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE.pdf&page=114 عمارة و توسعة المسجد النبوی الشریف عبرالتاریخ، ص114]</ref> بود و دری در قبله ی مسجد که سلطان از آن به مقصوره می رفت. درهایی که مهدی ساخته بود به مرور بسته شد، به طوری که ابن جبیر در زیارت مدینه در سال(580ه./1184م) می‌گوید: در مسجد نوزده در بود، از آن جمله 4 در بسته در دیوار شمالی و پنج در بسته در دیوارهای شرقی و غربی و در دیوار قبله‌ای هم یک در بسته بود. درهای باز عبارت بودند از دو درِ باز در دیوار شرقی؛ یعنی باب جبرئیل و باب النسا و دو در در دیوار غربی؛ یعنی باب الرحمه و باب السلام.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A9_%D9%88_%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%D9%88%DB%8C_%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D9%81_%D8%B9%D8%A8%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE.pdf&page=115 عمارة و توسعة المسجد النبوی الشریف عبرالتاریخ، ص115]</ref> علاوه بر این درها، دَرِ کوچکی [[خوخه عمر\|(خوخه) منسوب به آل عمر]] در دیوار جنوبی سمت چپ [[محراب عثمانی\|محراب]] قرار داشت که در این دوره بسته شد و پس از ساخته شدن مقصوره جدید به شکل پنجره درآمد.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=پرونده%3Aوفاء_الوفاء_سمهودی_ج۲.pdf&page=295 وفاءالوفا، ج2، ص 295]</ref> برخی منابع از ساخت [[باب علی (مسجدالنبی)\|باب علی]] در ضلع شرقی در این دوره خبر داده‌اند.<ref>موسوعة مکة المکرمه، ج4، ص464.</ref> این در روبروی خانه حضرت علی قرار داشت.<ref>اخبار المدینه، ص105.</ref>		در دوره [[مهدی عباسی]](126-169ق)، مسجد 24 در داشت؛ 8 در بر دیوار شرقی، 8 در بر دیوار غربی، 4 در بر دیوار شمالی، 4 در بر دیوار جنوبی(قبله). درهای دیوار جنوبی مخصوص دخول و خروج بود؛ از آن جمله دری در ناحیه خانه [[مروان بن حکم\|مروان]] بود که امرا از آن داخل می شدند. دری نیز در سمت قبله بود که از آن به [[مقصوره]] می رفتند و دری در طرف راست قبله(در بیت القنادیل)<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A9_%D9%88_%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%D9%88%DB%8C_%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D9%81_%D8%B9%D8%A8%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE.pdf&page=114 عمارة و توسعة المسجد النبوی الشریف عبرالتاریخ، ص114]</ref> بود و دری در قبله ی مسجد که سلطان از آن به مقصوره می رفت. درهایی که مهدی ساخته بود به مرور بسته شد، به طوری که ابن جبیر در زیارت مدینه در سال(580ه./1184م) می‌گوید: در مسجد نوزده در بود، از آن جمله 4 در بسته در دیوار شمالی و پنج در بسته در دیوارهای شرقی و غربی و در دیوار قبله‌ای هم یک در بسته بود. درهای باز عبارت بودند از دو درِ باز در دیوار شرقی؛ یعنی باب جبرئیل و باب النسا و دو در در دیوار غربی؛ یعنی باب الرحمه و باب السلام.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A9_%D9%88_%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%D9%88%DB%8C_%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D9%81_%D8%B9%D8%A8%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE.pdf&page=115 عمارة و توسعة المسجد النبوی الشریف عبرالتاریخ، ص115]</ref> علاوه بر این درها، دَرِ کوچکی [[خوخه عمر\|(خوخه) منسوب به آل عمر]] در دیوار جنوبی سمت چپ [[محراب عثمانی\|محراب]] قرار داشت که در این دوره بسته شد و پس از ساخته شدن مقصوره جدید به شکل پنجره درآمد.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=پرونده%3Aوفاء_الوفاء_سمهودی_ج۲.pdf&page=295 وفاءالوفا، ج2، ص 295]</ref> برخی منابع از ساخت [[باب علی (مسجدالنبی)\|باب علی]] در ضلع شرقی در این دوره خبر داده‌اند.<ref>موسوعة مکة المکرمه، ج4، ص464.</ref> این در روبروی خانه حضرت علی قرار داشت.<ref>اخبار المدینه، ص105.</ref>

	در [[مملوکیان\|دوره مملوکی]]، در زمان [[سلطان چقمق]](842-857ق)، دری در سمت شمالی، آن جا که [[مقصوره]] چوبی واقع بود، باز شد.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A9_%D9%88_%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%D9%88%DB%8C_%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D9%81_%D8%B9%D8%A8%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE.pdf&page=126 عمارة و توسعة المسجد النبوی الشریف عبرالتاریخ، ص 126]</ref> پس از در دوره [[سلطان قایتبای\|قایتبای]]( 820-901ق) و پس از [[آتش سوزی مسجد]]، درهای اصلی تجدید بناشدند. باب الرحمه در جهت غربی و باب جبرئیل در جهت شرقی در جای خود باقی ماند.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A9_%D9%88_%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%D9%88%DB%8C_%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D9%81_%D8%B9%D8%A8%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE.pdf&page=130 عمارة و توسعة المسجد النبوی الشریف عبرالتاریخ، ص 130]</ref> جلوی باب السلام داخل مسجد، دو گنبد ساخته شد، باب النساء نیز بازسازی شد.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A9_%D9%88_%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%D9%88%DB%8C_%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D9%81_%D8%B9%D8%A8%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE.pdf&page=131 عمارة و توسعة المسجد النبوی الشریف عبرالتاریخ، ص 131]</ref>		در [[مملوکیان\|دوره مملوکی]]، در زمان [[سلطان چقمق]](842-857ق)، دری در سمت شمالی، آن جا که [[مقصوره]] چوبی واقع بود، باز شد.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A9_%D9%88_%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%D9%88%DB%8C_%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D9%81_%D8%B9%D8%A8%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE.pdf&page=126 عمارة و توسعة المسجد النبوی الشریف عبرالتاریخ، ص 126]</ref> پس از در دوره [[سلطان قایتبای\|قایتبای]]( 820-901ق) و پس از [[آتش سوزی مسجد]]، درهای اصلی تجدید بناشدند. باب الرحمه در جهت غربی و باب جبرئیل در جهت شرقی در جای خود باقی ماند.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A9_%D9%88_%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%D9%88%DB%8C_%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D9%81_%D8%B9%D8%A8%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE.pdf&page=130 عمارة و توسعة المسجد النبوی الشریف عبرالتاریخ، ص 130]</ref> جلوی باب السلام داخل مسجد، دو گنبد ساخته شد، باب النساء نیز بازسازی شد.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A9_%D9%88_%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%D9%88%DB%8C_%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D9%81_%D8%B9%D8%A8%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE.pdf&page=131 عمارة و توسعة المسجد النبوی الشریف عبرالتاریخ، ص 131]</ref>
خط ۷۷:		خط ۷۷:
	پرونده:باب جبرئیل.jpeg\|باب جبرئیل		پرونده:باب جبرئیل.jpeg\|باب جبرئیل
	پرونده:باب بقیع.jpg\|باب بقیع		پرونده:باب بقیع.jpg\|باب بقیع
			پرونده:باب علی.jpg\|باب علی

	</gallery>		</gallery>