آل عجلان - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Kamran: /* منابع */

2020-12-14T07:36:10Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ دسامبر ۲۰۲۰، ساعت ۱۱:۰۶
خط ۳۵:		خط ۳۵:

	{{دانشنامه		{{دانشنامه
	\| آدرس = http://~~phz~~.~~hajj~~.ir/~~422~~/9545		\| آدرس = http://hzrc.ac.ir/post/9545/%d8%a2%d9%84-%d8%b9-%d8%ac%d9%84%d8%a7%d9%86
	\| عنوان = آل عجلان		\| عنوان = آل عجلان
	\| نویسنده = علی احمدی میرآقا		\| نویسنده = علی احمدی میرآقا

Engineer: /* منابع */

2019-03-12T10:19:19Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۲ مارس ۲۰۱۹، ساعت ۱۳:۴۹
خط ۳۳:		خط ۳۳:
	==منابع==		==منابع==
	{{منابع}}		{{منابع}}
	~~{{پایان}}~~
	{{دانشنامه		{{دانشنامه
	\| آدرس = http://phz.hajj.ir/422/9545		\| آدرس = http://phz.hajj.ir/422/9545
خط ۵۶:		خط ۵۶:

	{{خاندان‌های حاکم در حجاز}}		{{خاندان‌های حاکم در حجاز}}

	<onlyinclude>{{تکمیل مقاله		<onlyinclude>{{تکمیل مقاله
	\| شناسه = شد		\| شناسه = شد

Hasaninasab: /* منابع */ اضافه کردن الگوی تکمیل مقاله + الگوی دانشنامه

2017-09-26T13:05:28Z

منابع: اضافه کردن الگوی تکمیل مقاله + الگوی دانشنامه

@@ خط ۳۳: / خط ۳۳: @@
 ==منابع==
 {{منابع}}
 * '''الاعلام''': الزرکلی (م.۱۳۹۶ق.)، بیروت، دار العلم للملایین، ۱۹۹۷م
 * '''افادة الانام''': عبدالله بن محمد الغازی (م.۱۳۶۵ق.)، به کوشش ابن دهیش، مکه، مکتبة الاسدی، ۱۴۳۰ق
@@ خط ۴۸: / خط ۵۴: @@
 * '''المواعظ و الاعتبار''': المقریزی (م.۸۴۵ق.)، به کوشش خلیل المنصور، بیروت، دار الکتب العلمیه، ۱۴۱۸ق.
 {{پایان}}
-علی احمدی میرآقا
 {{خاندان‌های حاکم در حجاز}}
 [[رده:اشراف مکه]]

Seyedjavad در ‏۱۴ سپتامبر ۲۰۱۷، ساعت ۰۵:۰۵

2017-09-14T05:05:52Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ سپتامبر ۲۰۱۷، ساعت ۰۸:۳۵
خط ۱:		خط ۱:
	'''آل عِجلان''' خاندانی از [[اشراف حسنی]] حاکم بر [[مکه]] که بیش از هشتاد سال (۷۴۶ -۸۲۹ق.) بر این شهر حکومت کردند. عجلان نوه ابونمی اول است که توانست حاکم شود و پس از وی فرزندانش یکی پس از دیگری به حکومت شهر مکه رسیدند. البته در دوره‌ای عنان بن مغامس حاکم شهر مکه شد که وی پس از مدتی به دست حاکم [[مصر]] زندانی شد و حکومت مکه به آل عجلان بازگشت. آخرین حاکم آل عجلان، حسن بن عجلان بود که پس از درگذشت وی، پسرش برکات به حکومت رسید و بدین صورت حکومت به [[آل برکات]] منتقل شد.		'''آل عِجلان''' خاندانی از [[اشراف حسنی]] حاکم بر [[مکه]] که بیش از هشتاد سال (۷۴۶ -۸۲۹ق.) بر این شهر حکومت کردند. عجلان نوه [[ابونمی اول]] است که توانست حاکم شود و پس از وی فرزندانش یکی پس از دیگری به حکومت شهر مکه رسیدند. البته در دوره‌ای عنان بن مغامس حاکم شهر مکه شد که وی پس از مدتی به دست حاکم [[مصر]] زندانی شد و حکومت مکه به آل عجلان بازگشت. آخرین حاکم آل عجلان، حسن بن عجلان بود که پس از درگذشت وی، پسرش برکات به حکومت رسید و بدین صورت حکومت به [[آل برکات]] منتقل شد.

	==خاندان عجلان==		==خاندان عجلان==

Seyedjavad: added Category:مقاله‌های تکمیل‌شده using HotCat

2017-09-13T19:16:37Z

added Category:مقاله‌های تکمیل‌شده using HotCat

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۳ سپتامبر ۲۰۱۷، ساعت ۲۲:۴۶
خط ۵۴:		خط ۵۴:
	[[رده:سادات حسنی]]		[[رده:سادات حسنی]]
	[[رده:خاندان‌های حکومت‌گر در مکه]]		[[رده:خاندان‌های حکومت‌گر در مکه]]
			[[رده:مقاله‌های تکمیل‌شده]]

Seyedjavad: اصلاح شناسه، ویرایش متن، عنوان بندی، رده بندی، لینک دهی، اصلاح پانویس و منابع

2017-09-13T19:12:25Z

اصلاح شناسه، ویرایش متن، عنوان بندی، رده بندی، لینک دهی، اصلاح پانویس و منابع

نمایش تغییرات

Hasaninasab: اضافه کردن ناوبری

2017-09-03T04:53:01Z

اضافه کردن ناوبری

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳ سپتامبر ۲۰۱۷، ساعت ۰۸:۲۳
خط ۲۷:		خط ۲۷:

	علی احمدی میرآقا		علی احمدی میرآقا
			{{خاندان‌های حاکم در حجاز}}

Seyedjavad: /* منابع */

2017-08-25T20:55:49Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۶ اوت ۲۰۱۷، ساعت ۰۰:۲۵
خط ۱۹:		خط ۱۹:

	پس از وی فرزندش برکات (م.859ق.) در سال 829ق. به حکمرانی مکه منصوب شد. البته وی در سال 810ق. نیز همراه پدرش حکمرانی مشترک مکه را عهده‌دار بود. حکمرانی وی تا سال 845 ادامه داشت؛ اما پس از آن چند بار عزل و نصب شد تا این که آخرین بار در سال 851ق. به حکمرانی مکه منصوب شد. در آن سال، سلطان چقمق وی را به مصر فراخواند و او را بسیار گرامی داشت. وی سپس به مکه بازگشت و تا پایان عمر به سال 859ق.<ref>شذرات الذهب، ج9، ص430.</ref> امیر مکه بود. برکات بن حسن فردی فاضل بود و شعر نیز می‌سرود. او را عادل، مدیر، شجاع، و دارای حشمت و وقار خوانده‌اند.<ref>خلاصة الكلام، ص40-43؛ الاعلام، ج2، ص49.</ref> نسل او به آل برکات* مشهورند که شماری از آنان از امیران مکه بودند.		پس از وی فرزندش برکات (م.859ق.) در سال 829ق. به حکمرانی مکه منصوب شد. البته وی در سال 810ق. نیز همراه پدرش حکمرانی مشترک مکه را عهده‌دار بود. حکمرانی وی تا سال 845 ادامه داشت؛ اما پس از آن چند بار عزل و نصب شد تا این که آخرین بار در سال 851ق. به حکمرانی مکه منصوب شد. در آن سال، سلطان چقمق وی را به مصر فراخواند و او را بسیار گرامی داشت. وی سپس به مکه بازگشت و تا پایان عمر به سال 859ق.<ref>شذرات الذهب، ج9، ص430.</ref> امیر مکه بود. برکات بن حسن فردی فاضل بود و شعر نیز می‌سرود. او را عادل، مدیر، شجاع، و دارای حشمت و وقار خوانده‌اند.<ref>خلاصة الكلام، ص40-43؛ الاعلام، ج2، ص49.</ref> نسل او به آل برکات* مشهورند که شماری از آنان از امیران مکه بودند.

			==پانویس==
			{{پانویس}}

	==منابع==		==منابع==

Seyedjavad در ‏۲۵ اوت ۲۰۱۷، ساعت ۲۰:۵۳

2017-08-25T20:53:54Z

Seyedjavad: صفحه‌ای تازه حاوی «{{جا:ویرایش}} آل عِجلان: خاندانی از اشراف حسنی حاکم بر مکه (حک: 707-777ق.) آنان از نس...» ایجاد کرد

2017-08-25T20:07:07Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{جا:ویرایش}} آل عِجلان: خاندانی از اشراف حسنی حاکم بر مکه (حک: 707-777ق.) آنان از نس...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{در دست ویرایش|ماه=[[شهریور]]|روز=[[۳]]|سال=[[۱۳۹۶]]|کاربر=Seyedjavad }}
آل عِجلان: خاندانی از اشراف حسنی حاکم بر مکه (حک: 707-777ق.)
آنان از نسل عجلان بن رُمَیثَة بن ابی نُمَی بن ابی سعد هستند که نسبشان از طریق ابونُمَی اول محمد بن حسن بن علی، به امام حسن مجتبی7 می‌رسد.
عجلان ملقب به عزالدین<ref>العقد الثمین، ج4، ص86؛ خلاصة الکلام، ص31.</ref> از اشراف مكه با حمایت حاكم یمن در سال746ق. پس از پدرش رمیثه حكومت مكه را به دست گرفت. وی كه به عدالت و انصاف شهرت داشت، توانست با تدبیر و سیاست، حكومتش را در رقابت با برادران خود و دخالت قدرت‌های ممالیك مصر<ref>افادة الانام، ج3، ص199.</ref> و حاكمان یمن<ref>تاریخ مکه، ج1، ص156-158.</ref> نزدیك به 30 سال حفظ کند.<ref>سمط النجوم، ج4، ص239.</ref> با مرگ عجلان در سال 777ق. فرزندان او احمد، علی، محمد، کُبَیش و حسن مدعی حکومت مکه بودند. در این میان، احمد كه در زمان حکومت پدرش با او در حکمرانی شریک و مورد حمایتش بود، به قدرت رسید و سلطان مملوكی مصر نیز تأییدش نمود. احمد نیز همانند پدرش سیاستمدار بود و با مردم به عدالت و مدارا رفتار می‌كرد.<ref>شفاء الغرام، ج2، ص206-207؛ خلاصة الکلام، ص33.</ref> برخی از شجاعت او یاد کرده‌اند.<ref>خلاصة الکلام، ص33.</ref> احمد با ممالیك مصر روابطی نیکو داشت. از رخدادهای زمان وی کشته شدن حدود 34 نفر از حج‌گزاران در موسم حج به سبب ازدحام بود.<ref>خلاصة الکلام، ص34.</ref> دستگیری شماری از اشراف، از جمله عِنان بن مُغامِس، از امیران مکه<ref>الاعلام، ج5، ص90.</ref> و در غُل و زنجیر‌کردن آن‌ها، از دیگر حوادث روزگار وی بود.<ref>خلاصة الکلام، ص34.</ref>
پس از مرگ احمد در سال 788ق. فرزندش محمد، امیر مكه شد و عمویش کُبیش که وصی و سرپرست او بود، بر همه کارها نظارت یافت. محمد بن احمد در موسم حج همان سال با برخورد شیئی آتشین درگذشت. برخی، باطنیان (اسماعیلیان) و عنان بن مغامس را عامل ترور وی دانسته‌اند.<ref>درر الفرائد، ج1، ص420.</ref> بعضی نیز مرگ او را به سلطان ممالیك منتسب کرده‌اند که از قدرت یافتن وی نگران بود.<ref>انباء الغمر، ج1، ص286.</ref>
در پی آن، عِنان که به نقلی در قتل محمد نقش داشت، حکمرانی مکه را در دست گرفت؛ اما فرزندان عجلان به رهبری كبیش پس از شورش در جده و تصرف آن، وارد مکه شدند. در این میان، ممالیک چَرکَسی مصر سیاست خود را در حمایت از عنان تغییر دادند و فرمان حکمرانی علی بن عجلان را صادر کردند. اما عنان و نیروهایش با آن‌ها درگیر شدند و پس از كشتن کبیش و شماری از یارانش، صلحنامه‌ای تنظیم کرده، حکومت مکه را در دست گرفتند. از آن پس، آل عجلان به وادی فاطمه، از مناطق مرالظهران در 22 كیلومتری شمال مكه، منسوب به فاطمه همسر برکات<ref>المعالم الاثیره، ص250.</ref> کوچیدند.
در سال 789ق. علی بن عجلان با استفاده از غیبت عنان، حكومت مكه را در دست گرفت. عنان برای تغییر نظر سلطان مصر كه مشاركت آل عجلان با آل رمیثه را در حکمرانی مكه می‌خواست، به مصر رفته بود. هنگام بازگشت عنان از مصر، آل عجلان او را در نبردی شکست دادند و بدین‌گونه بار دیگر حکومت مکه به خاندان عجلان منتقل شد. اما سال بعد به فرمان حاکم مصر، حکومت مشترک مکه به عنان و علی رسید. این اشتراک زمینه بروز ناآرامی و کشمکش میان دو رقیب را فراهم کرد. در این میان، آل عجلان تلاش کردند تا با ترور عنان در طواف کعبه، حکومت را به تنهایی در دست گیرند؛ اما ناکامی آنان در این نقشه موجب فرار عنان از مکه شد. این درگیری‌ها که بیش از پیش حجاز را ناامن ساخت، حاکم مصر را برآن داشت تا با احضار علی و عنان به مصر، عنان را زندانی و حکومت مکه را به علی واگذارد.<ref>انباء الغمر، ج1، ص286؛ الضوء اللامع، ج3، ص230.</ref>
علی بن عجلان که با اشراف رفتاری خشن داشت، در پی هرج و مرج داخلی مکه به سال 798ق. کشته شد و جانشین او محمد بن عجلان نیز نتوانست امنیت را برقرار کند. افزایش دامنه ناامنی در مکه و مسیرهای حج باعث شد تا حسن بن عجلان (775-829ق.)<ref>الضوء اللامع، ج3، ص103-104.</ref> که زندانی ممالیک بود، به عنوان امیر مکه منصوب شود. او در 24 ربیع الاول 798ق.<ref>الاعلام، ج2، ص198.</ref> بدون درگیری بر مکه چیره شد و با درایت، راه‌ها را امن و اوضاع را آرام کرد و به تقاص خون برادرش، 40 تن از مخالفان را کشت. در دوره او حوادث، فتنه‌ها و درگیری‌های گوناگون رخ داد؛ مانند آتش‌سوزی مسجدالحرام در 803ق.، اعزام سپاه ناصر برقوق سلطان مملوکی، خودداری حاکم یمن در812ق. از ارسال خوراک به مکه و وقوع قحطی به سال 815ق. در سراسر مکه.<ref>سمط النجوم، ج4، ص257.</ref> حسن توانست با درایت خود بر اوضاع مسلط گردد و به تثبیت قدرت سیاسی خاندان عجلان در مکه کمک کند.<ref>خلاصة الکلام، ص37-38.</ref> شریف حسن پس از آرامش اوضاع تا 818ق. همراه دو فرزندش، برکات و احمد، بر مکه حکومت کرد.
در این میان، رمیثة بن محمد با فرمان حکمرانی مکه از مصر آمد و حسن بن عجلان را برکنار کرد. چندی بعد، در سال 819ق. حسن با فرمان حکمرانی و سپاهی جنگی به مکه هجوم آورد و رمیثه را شکست داد. در 819ق. برکات فرزند حسن برای جلب پشتیبانی مصر نزد سلطان آن سرزمین رفت و مراتب ارادت شریف حسن را به او ابلاغ کرد.<ref>سمط النجوم، ج4، ص257.</ref> در 824ق. ملک مظفر حاکم یمن در نامه‌ای حکومت شریف حسن و مشارکتش با برکات را تأیید کرد و برای آن دو خلعت سلطانی فرستاد. شریف حسن تا 827ق. که سلطان بَرسبای، حاکم ممالیک، حکمرانی مکه را به علی بن عنان تفویض کرد، حاکم مکه بود. چندی بعد هم نظر سلطان تغییر یافت و حسن حکمران مکه شد. حسن بن عجلان در سال 828ق. برای دیدار سلطان برسبای به مصر رفت و در همان جا درگذشت.<ref>الاعلام، ج2، ص199.</ref>
درباره شخصیت و سخاوت شریف حسن و دامنه قدرت و کیاست او سخنان بسیار گفته‌اند و شاعران زمانه‌اش او را بسیار ستوده‌اند.<ref>عمدة الطالب، ص150؛ سمط النجوم، ج4، ص260-263.</ref> از کارهای او، ساختن یک رباط (کاروانسرا، نیز محلی برای عبادت<ref>المواعظ و الاعتبار، ج4، ص302.</ref>) ویژه زنان و رباطی ویژه مردان در مکه بود.<ref>تاریخ مکه، ج1، ص177-179.</ref>
پس از وی فرزندش برکات (م.859ق.) در سال 829ق. به حکمرانی مکه منصوب شد. البته وی در سال 810ق. نیز همراه پدرش حکمرانی مشترک مکه را عهده‌دار بود. حکمرانی وی تا سال 845 ادامه داشت؛ اما پس از آن چند بار عزل و نصب شد تا این که آخرین بار در سال 851ق. به حکمرانی مکه منصوب شد. در آن سال، سلطان چقمق وی را به مصر فراخواند و او را بسیار گرامی داشت. وی سپس به مکه بازگشت و تا پایان عمر به سال 859ق.<ref>شذرات الذهب، ج9، ص430.</ref> امیر مکه بود. برکات بن حسن فردی فاضل بود و شعر نیز می‌سرود. او را عادل، مدیر، شجاع، و دارای حشمت و وقار خوانده‌اند.<ref>خلاصة الكلام، ص40-43؛ الاعلام، ج2، ص49.</ref> نسل او به آل برکات* مشهورند که شماری از آنان از امیران مکه بودند.
 منابع
الاعلام: الزركلی (م.1396ق.)، بیروت، دار العلم للملایین، 1997م؛ افادة الانام: عبدالله بن محمد الغازی (م.1365ق.)، به کوشش ابن دهیش، مکه، مکتبة الاسدی، 1430ق؛ انباء الغمر بأنباء العمر فی التاریخ: ابن حجر العسقلانی (م.852ق.)، بیروت، دار الکتب العلمیه، 1406ق؛ تاریخ مکه (اتحاف فضلاء الزمن): محمد بن علی الطبری (م.1173ق.)، به کوشش محسن محمد، قاهره، دار الکتاب الجامعی؛ خلاصة الکلام فی بیان امراء البلد الحرام: احمد بن زینی دحلان (م.1304ق.)، مصر، المطبعة الخیریه، 1305ق؛ الدرر الفرائد: عبدالقادر الجزیری (م.977ق.)، به کوشش محمد حسن اسماعیلی، بیروت، دار الکتب العلمیه، 1422ق؛ سمط النجوم العوالی: عبدالملک بن حسین العصامی (م.1111ق.)، قاهره، المکتبة السلفیة؛ شذرات الذهب: عبدالحی بن العماد الحنبلی (م.1089ق.)، به كوشش الارنؤوط، بیروت، دار ابن كثیر، 1406ق؛ شفاء الغرام: محمد الفأسی (م.832ق.)، بیروت، دار الکتب العلمیه؛ الضوء اللامع: شمس الدین السخاوی (م.902ق.)، قاهره، دار الکتاب الاسلامی؛ العقد الثمین: محمد الفأسی (م.832ق)، بیروت، الرساله، 1403ق؛ عمدة الطالب: ابن عنبة (م.828ق.)، به كوشش محمد حسن، نجف، المکتبة الحیدریه، 1380ق؛ المعالم الاثیره: محمد محمد حسن شراب، بیروت، دار القلم، 1411ق؛ المواعظ و الاعتبار: المقریزی (م.845ق.)، به كوشش خلیل المنصور، بیروت، دار الكتب العلمیه، 1418ق.
علی احمدی میرآقا
õõõ