ابن ابی‌الهیجاء - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Kamran: /* منابع */

2020-12-15T09:41:09Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۵ دسامبر ۲۰۲۰، ساعت ۱۳:۱۱
خط ۲۶:		خط ۲۶:
	{{منابع}}		{{منابع}}
	{{دانشنامه		{{دانشنامه
	\| آدرس = http://~~phz~~.~~hajj~~.ir/~~422~~/9504		\| آدرس = http://hzrc.ac.ir/post/9504/%d8%a7%d8%a8%d9%86-%d8%a7%d8%a8%d9%8a-%d8%a7%d9%84%d9%87-%d9%8a%d8%ac%d8%a7%d8%a1
	\| عنوان = ابن ابی‌الهیجاء		\| عنوان = ابن ابی‌الهیجاء
	\| نویسنده = مهدی امیریان		\| نویسنده = مهدی امیریان

Engineer در ‏۳ ژوئن ۲۰۱۹، ساعت ۱۲:۳۸

2019-06-03T12:38:55Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳ ژوئن ۲۰۱۹، ساعت ۱۶:۰۸
خط ۷:		خط ۷:
	ابن ابی‌الهیجاء در پی شورش شاور حاکم شهر قوص در [[مصر]]<ref>معجم البلدان، ج۴، ص۴۱۳.</ref> بر طلائع بن رزیک<ref>اتعاظ الحنفاء، ج۲، ص۲۸۷.</ref> و قدرت یافتن وی، به [[مدینه]] کوچ کرد؛ اما زمان آن دانسته نیست.		ابن ابی‌الهیجاء در پی شورش شاور حاکم شهر قوص در [[مصر]]<ref>معجم البلدان، ج۴، ص۴۱۳.</ref> بر طلائع بن رزیک<ref>اتعاظ الحنفاء، ج۲، ص۲۸۷.</ref> و قدرت یافتن وی، به [[مدینه]] کوچ کرد؛ اما زمان آن دانسته نیست.

	وی سال‌های پایانی عمرش را در این شهر سپری کرد<ref>المواعظ و الاعتبار، ج۳، ص۸۶-۸۷؛ اتعاظ الحنفاء، ج۲، ص۲۸۹-۲۹۰.</ref> و افزون بر احسان به مردم مدینه و اعطای مال و لباس به آنان<ref>المواعظ و الاعتبار، ج۳، ص۸۷.</ref>، خدماتی فراوان در اماکن مقدس این شهر انجام داد؛ مانند:		وی سال‌های پایانی عمرش را در این شهر سپری کرد<ref>المواعظ و الاعتبار، ج۳، ص۸۶-۸۷؛ اتعاظ الحنفاء، ج۲، ص۲۸۹-۲۹۰.</ref> و افزون بر احسان به مردم مدینه و اعطای مال و لباس به آنان<ref>المواعظ و الاعتبار، ج۳، ص۸۷.</ref> ، خدماتی فراوان در اماکن مقدس این شهر انجام داد؛ مانند:
	* '''پرده کشیدن دیوارهای [[حرم نبوی]]''' و پوشاندن مرقد پیامبر گرامی(ص) با پرده‌ای از ابریشم سفید گلدوزی شده با حاشیه‌ای از ابریشم قرمز که بر روی آن [[سوره یس]] نوشته شده بود.<ref>صبح الاعشی، ج۴، ص۳۰۷؛ قاموس الحرمین، ص۱۹۱؛ وفاء الوفاء، ج۲، ص۱۳۸.</ref> آن‌گاه که [[شریف قاسم بن مهنا\|شریف قاسم بن مُهنّا]] امیر مدینه نصب این پرده را منوط به اجازه خلیفه دانست، ابن ابی‌الهیجاء با اعزام قاصدی از [[المستضیء بالله]] خلیفه [[عباسیان\|عباسی]] اجازه گرفت. سپس این پرده حدود دو سال بر مرقد رسول خدا(ص) قرار گرفت.<ref>وفاء الوفاء، ج۲، ص۱۳۸؛ کشف الارتیاب، ص۳۶۰-۳۶۱.</ref> برخی از منابع تاریخی، پوشاندن حرم نبوی را برای نخستین بار به خیزران مادر [[هارون الرشید]] نسبت می‌دهند.<ref>وفاء الوفاء، ج۲، ص۱۳۹.</ref> اما برخی نیز ابن ابی‌الهیجاء را نخستین کسی می‌دانند که به این کار مبادرت ورزید.<ref>وفاء الوفاء، ج۲، ص۱۳۹؛ قاموس الحرمین، ص۱۹۱؛ صبح الاعشی، ج۴، ص۳۰۷.</ref>		* '''پرده کشیدن دیوارهای [[حرم نبوی]]''' و پوشاندن مرقد پیامبر گرامی(ص) با پرده‌ای از ابریشم سفید گلدوزی شده با حاشیه‌ای از ابریشم قرمز که بر روی آن [[سوره یس]] نوشته شده بود.<ref>صبح الاعشی، ج۴، ص۳۰۷؛ قاموس الحرمین، ص۱۹۱؛ وفاء الوفاء، ج۲، ص۱۳۸.</ref> آن‌گاه که [[شریف قاسم بن مهنا\|شریف قاسم بن مُهنّا]] امیر مدینه نصب این پرده را منوط به اجازه خلیفه دانست، ابن ابی‌الهیجاء با اعزام قاصدی از [[المستضیء بالله]] خلیفه [[عباسیان\|عباسی]] اجازه گرفت. سپس این پرده حدود دو سال بر مرقد رسول خدا(ص) قرار گرفت.<ref>وفاء الوفاء، ج۲، ص۱۳۸؛ کشف الارتیاب، ص۳۶۰-۳۶۱.</ref> برخی از منابع تاریخی، پوشاندن حرم نبوی را برای نخستین بار به خیزران مادر [[هارون الرشید]] نسبت می‌دهند.<ref>وفاء الوفاء، ج۲، ص۱۳۹.</ref> اما برخی نیز ابن ابی‌الهیجاء را نخستین کسی می‌دانند که به این کار مبادرت ورزید.<ref>وفاء الوفاء، ج۲، ص۱۳۹؛ قاموس الحرمین، ص۱۹۱؛ صبح الاعشی، ج۴، ص۳۰۷.</ref>
	* '''بازسازی قبر اسماعیل بن جعفر''': ابن ابی‌الهیجاء در سال ۵۴۶ق. مرقد [[اسماعیل پسر امام صادق\|اسماعیل]] فرزند [[امام صادق(ع)]] را تجدید بنا کرد. [[مطری]] به استناد قطعه سنگی که نام ابن ابی‌الهیجاء و سال تجدید بنای مرقد در آن ذکر شده، این مطلب را بیان کرده است.<ref>وفاء الوفاء، ج۳، ص۱۰۳؛ تاریخ حرم ائمه بقیع، ص۳۰۳.</ref> به بیان [[سمهودی]]، وقف باغی برای حرم اسماعیل بن جعفر در سمت غربی مرقد او، با استناد به قطعه سنگ نصب شده در آن مرقد، از دیگر اقدام‌های ابن ابی‌الهیجاء بود.<ref>وفاء الوفاء، ج۳، ص۱۰۳؛ تاریخ حرم ائمه بقیع، ص۳۰۳.</ref>		* '''بازسازی قبر اسماعیل بن جعفر''': ابن ابی‌الهیجاء در سال ۵۴۶ق. مرقد [[اسماعیل پسر امام صادق\|اسماعیل]] فرزند [[امام صادق(ع)]] را تجدید بنا کرد. [[مطری]] به استناد قطعه سنگی که نام ابن ابی‌الهیجاء و سال تجدید بنای مرقد در آن ذکر شده، این مطلب را بیان کرده است.<ref>وفاء الوفاء، ج۳، ص۱۰۳؛ تاریخ حرم ائمه بقیع، ص۳۰۳.</ref> به بیان [[سمهودی]]، وقف باغی برای حرم اسماعیل بن جعفر در سمت غربی مرقد او، با استناد به قطعه سنگ نصب شده در آن مرقد، از دیگر اقدام‌های ابن ابی‌الهیجاء بود.<ref>وفاء الوفاء، ج۳، ص۱۰۳؛ تاریخ حرم ائمه بقیع، ص۳۰۳.</ref>

Engineer در ‏۳ ژوئن ۲۰۱۹، ساعت ۱۲:۳۷

2019-06-03T12:37:19Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳ ژوئن ۲۰۱۹، ساعت ۱۶:۰۷
خط ۲:		خط ۲:

	==شخصیت‌شناسی==		==شخصیت‌شناسی==
	سیف الدین حسین بن ابی‌الهیجاء از نژاد کُرد و از وزیران [[فاطمی]]<ref>وفاء الوفاء، ج۳، ص۴۳؛ قاموس الحرمین، ص۱۹۰.</ref> و داماد طلائع بن رُزَیک (م.۵۵۶ق.) وزیر العاضد آخرین خلیفه فاطمی است.<ref>صبح الاعشی، ج۴، ص۳۰۷؛ وفاء الوفاء، ج۲، ص۱۳۸.</ref>		سیف الدین حسین بن ابی‌الهیجاء از نژاد کُرد و از وزیران [[فاطمی]]<ref>وفاء الوفاء، ج۳، ص۴۳؛ قاموس الحرمین، ص۱۹۰.</ref> و داماد طلائع بن رُزَیک (م.۵۵۶ق.) وزیر العاضد آخرین خلیفه فاطمی است.<ref>صبح الاعشی، ج۴، ص۳۰۷؛ وفاء الوفاء، ج۲، ص۱۳۸.</ref>

	==هجرت به مدینه و اقدامات عمرانی در این شهر==		==هجرت به مدینه و اقدامات عمرانی در این شهر==
خط ۸:		خط ۸:

	وی سال‌های پایانی عمرش را در این شهر سپری کرد<ref>المواعظ و الاعتبار، ج۳، ص۸۶-۸۷؛ اتعاظ الحنفاء، ج۲، ص۲۸۹-۲۹۰.</ref> و افزون بر احسان به مردم مدینه و اعطای مال و لباس به آنان<ref>المواعظ و الاعتبار، ج۳، ص۸۷.</ref>، خدماتی فراوان در اماکن مقدس این شهر انجام داد؛ مانند:		وی سال‌های پایانی عمرش را در این شهر سپری کرد<ref>المواعظ و الاعتبار، ج۳، ص۸۶-۸۷؛ اتعاظ الحنفاء، ج۲، ص۲۸۹-۲۹۰.</ref> و افزون بر احسان به مردم مدینه و اعطای مال و لباس به آنان<ref>المواعظ و الاعتبار، ج۳، ص۸۷.</ref>، خدماتی فراوان در اماکن مقدس این شهر انجام داد؛ مانند:
	* '''پرده کشیدن دیوارهای [[حرم نبوی]]''' و پوشاندن مرقد پیامبر گرامی(ص) با پرده‌ای از ابریشم سفید گلدوزی شده با حاشیه‌ای از ابریشم قرمز که بر روی آن [[سوره یس]] نوشته شده بود.<ref>صبح الاعشی، ج۴، ص۳۰۷؛ قاموس الحرمین، ص۱۹۱؛ وفاء الوفاء، ج۲، ص۱۳۸.</ref> آن‌گاه که [[شریف قاسم بن مهنا\|شریف قاسم بن مُهنّا]] امیر مدینه نصب این پرده را منوط به اجازه خلیفه دانست، ابن ابی‌الهیجاء با اعزام قاصدی از [[المستضیء بالله]] خلیفه [[عباسیان\|عباسی]] اجازه گرفت. سپس این پرده حدود دو سال بر مرقد رسول خدا(ص) قرار گرفت.<ref>وفاء الوفاء، ج۲، ص۱۳۸؛ کشف الارتیاب، ص۳۶۰-۳۶۱.</ref> برخی از منابع تاریخی، پوشاندن حرم نبوی را برای نخستین بار به خیزران مادر [[هارون الرشید]] نسبت می‌دهند.<ref>وفاء الوفاء، ج۲، ص۱۳۹.</ref> اما برخی نیز ابن ابی‌الهیجاء را نخستین کسی می‌دانند که به این کار مبادرت ورزید.<ref>وفاء الوفاء، ج۲، ص۱۳۹؛ قاموس الحرمین، ص۱۹۱؛ صبح الاعشی، ج۴، ص۳۰۷.</ref>		* '''پرده کشیدن دیوارهای [[حرم نبوی]]''' و پوشاندن مرقد پیامبر گرامی(ص) با پرده‌ای از ابریشم سفید گلدوزی شده با حاشیه‌ای از ابریشم قرمز که بر روی آن [[سوره یس]] نوشته شده بود.<ref>صبح الاعشی، ج۴، ص۳۰۷؛ قاموس الحرمین، ص۱۹۱؛ وفاء الوفاء، ج۲، ص۱۳۸.</ref> آن‌گاه که [[شریف قاسم بن مهنا\|شریف قاسم بن مُهنّا]] امیر مدینه نصب این پرده را منوط به اجازه خلیفه دانست، ابن ابی‌الهیجاء با اعزام قاصدی از [[المستضیء بالله]] خلیفه [[عباسیان\|عباسی]] اجازه گرفت. سپس این پرده حدود دو سال بر مرقد رسول خدا(ص) قرار گرفت.<ref>وفاء الوفاء، ج۲، ص۱۳۸؛ کشف الارتیاب، ص۳۶۰-۳۶۱.</ref> برخی از منابع تاریخی، پوشاندن حرم نبوی را برای نخستین بار به خیزران مادر [[هارون الرشید]] نسبت می‌دهند.<ref>وفاء الوفاء، ج۲، ص۱۳۹.</ref> اما برخی نیز ابن ابی‌الهیجاء را نخستین کسی می‌دانند که به این کار مبادرت ورزید.<ref>وفاء الوفاء، ج۲، ص۱۳۹؛ قاموس الحرمین، ص۱۹۱؛ صبح الاعشی، ج۴، ص۳۰۷.</ref>
	* '''بازسازی قبر اسماعیل بن جعفر''': ابن ابی‌الهیجاء در سال ۵۴۶ق. مرقد [[اسماعیل پسر امام صادق\|اسماعیل]] فرزند [[امام صادق(ع)]] را تجدید بنا کرد. [[مطری]] به استناد قطعه سنگی که نام ابن ابی‌الهیجاء و سال تجدید بنای مرقد در آن ذکر شده، این مطلب را بیان کرده است.<ref>وفاء الوفاء، ج۳، ص۱۰۳؛ تاریخ حرم ائمه بقیع، ص۳۰۳.</ref> به بیان [[سمهودی]]، وقف باغی برای حرم اسماعیل بن جعفر در سمت غربی مرقد او، با استناد به قطعه سنگ نصب شده در آن مرقد، از دیگر اقدام‌های ابن ابی‌الهیجاء بود.<ref>وفاء الوفاء، ج۳، ص۱۰۳؛ تاریخ حرم ائمه بقیع، ص۳۰۳.</ref>		* '''بازسازی قبر اسماعیل بن جعفر''': ابن ابی‌الهیجاء در سال ۵۴۶ق. مرقد [[اسماعیل پسر امام صادق\|اسماعیل]] فرزند [[امام صادق(ع)]] را تجدید بنا کرد. [[مطری]] به استناد قطعه سنگی که نام ابن ابی‌الهیجاء و سال تجدید بنای مرقد در آن ذکر شده، این مطلب را بیان کرده است.<ref>وفاء الوفاء، ج۳، ص۱۰۳؛ تاریخ حرم ائمه بقیع، ص۳۰۳.</ref> به بیان [[سمهودی]]، وقف باغی برای حرم اسماعیل بن جعفر در سمت غربی مرقد او، با استناد به قطعه سنگ نصب شده در آن مرقد، از دیگر اقدام‌های ابن ابی‌الهیجاء بود.<ref>وفاء الوفاء، ج۳، ص۱۰۳؛ تاریخ حرم ائمه بقیع، ص۳۰۳.</ref>
	* '''بازسازی مسجد فتح''': ابن ابی‌الهیجاء [[مسجد فتح]] یا خندق را که ویران شده بود، در سال ۵۷۵ق. بازسازی کرد. وی این مسجد را که از شمال به جنوب ۲۰ ذراع و از شرق به غرب ۱۷ ذراع بود، با یک رواق و سه ستون بنا کرد و [[گنبد\|گنبدی]] بر آن قرار داد.<ref> وفاء الوفاء، ج۳، ص۴۳.</ref> نیز دو مسجد دیگر را به نام‌های [[امام علی(ع)\|علی بن ابی‌طالب(ع)]] و [[سلمان فارسی]] که در پایین مسجد فتح از جهت [[قبله]] قرار داشت، در سال ۵۷۵ق. تجدید بنا کرد.<ref>وفاء الوفاء، ج۳، ص۴۳؛ تاریخ مکة المشرفه، ج۱، ص۲۹۹.</ref>		* '''بازسازی مسجد فتح''': ابن ابی‌الهیجاء [[مسجد فتح]] یا خندق را که ویران شده بود، در سال ۵۷۵ق. بازسازی کرد. وی این مسجد را که از شمال به جنوب ۲۰ ذراع و از شرق به غرب ۱۷ ذراع بود، با یک رواق و سه ستون بنا کرد و [[گنبد\|گنبدی]] بر آن قرار داد.<ref> وفاء الوفاء، ج۳، ص۴۳.</ref> نیز دو مسجد دیگر را به نام‌های [[امام علی(ع)\|علی بن ابی‌طالب(ع)]] و [[سلمان فارسی]] که در پایین مسجد فتح از جهت [[قبله]] قرار داشت، در سال ۵۷۵ق. تجدید بنا کرد.<ref>وفاء الوفاء، ج۳، ص۴۳؛ تاریخ مکة المشرفه، ج۱، ص۲۹۹.</ref>
	* '''ساخت مسجد مصرع''': از دیگر آثار عمرانی ابن ابی‌الهیجاء، ساخت مسجد وادی یا مسجد عسکر در سال۵۸۰ق. است که به سبب قرار داشتن در محل شهادت [[حمزه بن عبدالمطلب\|حمزه سیدالشهداء]] به [[مسجد مصرع\|مسجد مَصرع]] (شهادتگاه) معروف بوده و در سمت شرقی دامنه [[جبل الرماة]] قرار داشته است.<ref>وفاء الوفاء، ج۳، ص۵۳.</ref>		* '''ساخت مسجد مصرع''': از دیگر آثار عمرانی ابن ابی‌الهیجاء، ساخت مسجد وادی یا مسجد عسکر در سال۵۸۰ق. است که به سبب قرار داشتن در محل شهادت [[حمزه بن عبدالمطلب\|حمزه سیدالشهداء]] به [[مسجد مصرع\|مسجد مَصرع]] (شهادتگاه) معروف بوده و در سمت شرقی دامنه [[جبل الرماة]] قرار داشته است.<ref>وفاء الوفاء، ج۳، ص۵۳.</ref>
	* '''آبرسانی به حیاط نزدیک مسجد نبوی''': نیز وی در حدود سال ۵۶۰ق. شعبه‌ای از [[چشمه الزرقاء]] را از سمت باب‌ السلام به حیاط نزدیک مسجد پیامبر و شعبه کوچکی را نیز به داخل صحن مسجد کشید و در آن فواره‌ای نصب کرد تا مردم از آن آب [[وضو]] بگیرند.<ref>التحفة اللطیفه، ج۱، ص۵۱۶؛ وفاء الوفاء، ج۲، ص۲۰۷.</ref>		* '''آبرسانی به حیاط نزدیک مسجد نبوی''': نیز وی در حدود سال ۵۶۰ق. شعبه‌ای از [[چشمه الزرقاء]] را از سمت باب‌ السلام به حیاط نزدیک مسجد پیامبر و شعبه کوچکی را نیز به داخل صحن مسجد کشید و در آن فواره‌ای نصب کرد تا مردم از آن آب [[وضو]] بگیرند.<ref>التحفة اللطیفه، ج۱، ص۵۱۶؛ وفاء الوفاء، ج۲، ص۲۰۷.</ref>

	==محل دفن==		==محل دفن==

Hasaninasab: /* منابع */

2017-10-08T11:21:27Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ اکتبر ۲۰۱۷، ساعت ۱۴:۵۱
خط ۵۶:		خط ۵۶:
	\| مطالعه بیشتر = <!--شد، - -->		\| مطالعه بیشتر = <!--شد، - -->
	\| پانویس و منابع = شد		\| پانویس و منابع = شد
	\| ناوبری =		\| ناوبری = شد
	\| رده = شد		\| رده = شد
	\| تغییر مسیر = شد		\| تغییر مسیر = شد

Hasaninasab: /* منابع */ اضافه کردن ناوبری

2017-10-08T11:17:52Z

منابع: اضافه کردن ناوبری

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ اکتبر ۲۰۱۷، ساعت ۱۴:۴۷
خط ۴۱:		خط ۴۱:
	* '''المواعظ و الاعتبار''': المقریزی (م.۸۴۵ق.)، به کوشش المنصور، بیروت، دار الکتب العلمیه، ۱۴۱۸ق		* '''المواعظ و الاعتبار''': المقریزی (م.۸۴۵ق.)، به کوشش المنصور، بیروت، دار الکتب العلمیه، ۱۴۱۸ق
	* '''وفاء الوفاء''': السمهودی (م.۹۱۱ق.)، به کوشش محمد عبدالحمید، بیروت، دار الکتب العلمیه، ۲۰۰۶م.		* '''وفاء الوفاء''': السمهودی (م.۹۱۱ق.)، به کوشش محمد عبدالحمید، بیروت، دار الکتب العلمیه، ۲۰۰۶م.
			{{پایان}}

			{{صحابه}}

	<onlyinclude>{{تکمیل مقاله		<onlyinclude>{{تکمیل مقاله

Hasaninasab: /* منابع */ اضافه کردن الگوی تکمیل مقاله + الگوی دانشنامه

2017-10-08T07:08:47Z

منابع: اضافه کردن الگوی تکمیل مقاله + الگوی دانشنامه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ اکتبر ۲۰۱۷، ساعت ۱۰:۳۸
خط ۱۸:		خط ۱۸:

	==پیوند به بیرون==		==پیوند به بیرون==
	* [http://rasoulallah.net/ar/articles/article/10257 قبر حمزة بن عبدالمطلب]		* [http://rasoulallah.net/ar/articles/article/10257 تعمیر قبر حمزة بن عبدالمطلب توسط ابن ابی‌الهیجاء]

	==پانویس==		==پانویس==
خط ۲۴:		خط ۲۴:

	== منابع ==		== منابع ==
			{{منابع}}
			{{دانشنامه
			\| آدرس = http://phz.hajj.ir/422/9504
			\| عنوان = ابن ابی‌الهیجاء
			\| نویسنده = مهدی امیریان
			}}
	* '''آثار اسلامی مکه و مدینه''': رسول جعفریان، قم، مشعر، ۱۳۸۶ش		* '''آثار اسلامی مکه و مدینه''': رسول جعفریان، قم، مشعر، ۱۳۸۶ش
	* '''اتعاظ الحنفاء''': المقریزی (م.۸۴۵ق.)، به کوشش الشیال، مصر، وزارة الاوقاف، ۱۴۱۶ق		* '''اتعاظ الحنفاء''': المقریزی (م.۸۴۵ق.)، به کوشش الشیال، مصر، وزارة الاوقاف، ۱۴۱۶ق
خط ۳۵:		خط ۴۱:
	* '''المواعظ و الاعتبار''': المقریزی (م.۸۴۵ق.)، به کوشش المنصور، بیروت، دار الکتب العلمیه، ۱۴۱۸ق		* '''المواعظ و الاعتبار''': المقریزی (م.۸۴۵ق.)، به کوشش المنصور، بیروت، دار الکتب العلمیه، ۱۴۱۸ق
	* '''وفاء الوفاء''': السمهودی (م.۹۱۱ق.)، به کوشش محمد عبدالحمید، بیروت، دار الکتب العلمیه، ۲۰۰۶م.		* '''وفاء الوفاء''': السمهودی (م.۹۱۱ق.)، به کوشش محمد عبدالحمید، بیروت، دار الکتب العلمیه، ۲۰۰۶م.
	~~مهدی امیریان~~
			<onlyinclude>{{تکمیل مقاله
			\| شناسه = شد
			\| جعبه اطلاعات = <!--شد، - -->
			\| عنوان‌بندی = شد
			\| ویرایش = شد
			\| لینک‌دهی = شد
			\| عکس = <!--شد، - -->
			\| جعبه نقل قول = <!--شد، - -->
			\| پیوند به بیرون = شد<!--شد، - -->
			\| مطالعه بیشتر = <!--شد، - -->
			\| پانویس و منابع = شد
			\| ناوبری =
			\| رده = شد
			\| تغییر مسیر = شد
			}}<onlyinclude>

	[[رده:مدفونان در بقیع]]		[[رده:مدفونان در بقیع]]
	[[رده:وزیران حکومت فاطمیان]]		[[رده:وزیران حکومت فاطمیان]]
	[[رده:آبادکنندگان حجاز در قرن ششم]]		[[رده:آبادکنندگان حجاز در قرن ششم]]
	~~[[رده:مقاله‌های تکمیل‌شده]]~~
	[[رده:مقاله‌های تکمیل‌شده]]		[[رده:مقاله‌های تکمیل‌شده]]

Seyedjavad: اضافه کردن پیوند به بیرون و اصلاح لینک

2017-09-22T20:04:55Z

اضافه کردن پیوند به بیرون و اصلاح لینک

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۲ سپتامبر ۲۰۱۷، ساعت ۲۳:۳۴
خط ۱:		خط ۱:
	'''ابن ابی‌الهَیجاء''' از وزیران [[فاطمیان\|دولت فاطمی]] . وی در سال‌های پایانی عمر خویش به [[مدینه]] هجرت کرد و آثار عمرانی فراوانی در این شهر انجام داد. پرده کشیدن دیوارهای [[حرم نبوی]] و پوشاندن مرقد پیامبر گرامی(ص)، بازسازی قبر [[اسماعیل پسر امام صادق]]، بازسازی [[مسجد ~~خندق~~]]، ساخت [[مسجد مصرع]] و آبرسانی به حیاط نزدیک [[مسجد نبوی]] از جمله این اقدامات است. آرامگاه ابن ابی‌الهیجاء در [[قبرستان بقیع]] و دارای بقعه کوچکی بود که به دست [[آل سعود]] ویران شد.		'''ابن ابی‌الهَیجاء''' از وزیران [[فاطمیان\|دولت فاطمی]] . وی در سال‌های پایانی عمر خویش به [[مدینه]] هجرت کرد و آثار عمرانی فراوانی در این شهر انجام داد. پرده کشیدن دیوارهای [[حرم نبوی]] و پوشاندن مرقد پیامبر گرامی(ص)، بازسازی قبر [[اسماعیل پسر امام صادق]]، بازسازی [[مسجد فتح]]، ساخت [[مسجد مصرع]] و آبرسانی به حیاط نزدیک [[مسجد نبوی]] از جمله این اقدامات است. آرامگاه ابن ابی‌الهیجاء در [[قبرستان بقیع]] و دارای بقعه کوچکی بود که به دست [[آل سعود]] ویران شد.

	==شخصیت‌شناسی==		==شخصیت‌شناسی==
خط ۱۰:		خط ۱۰:
	* '''پرده کشیدن دیوارهای [[حرم نبوی]]''' و پوشاندن مرقد پیامبر گرامی(ص) با پرده‌ای از ابریشم سفید گلدوزی شده با حاشیه‌ای از ابریشم قرمز که بر روی آن [[سوره یس]] نوشته شده بود.<ref>صبح الاعشی، ج۴، ص۳۰۷؛ قاموس الحرمین، ص۱۹۱؛ وفاء الوفاء، ج۲، ص۱۳۸.</ref> آن‌گاه که [[شریف قاسم بن مهنا\|شریف قاسم بن مُهنّا]] امیر مدینه نصب این پرده را منوط به اجازه خلیفه دانست، ابن ابی‌الهیجاء با اعزام قاصدی از [[المستضیء بالله]] خلیفه [[عباسیان\|عباسی]] اجازه گرفت. سپس این پرده حدود دو سال بر مرقد رسول خدا(ص) قرار گرفت.<ref>وفاء الوفاء، ج۲، ص۱۳۸؛ کشف الارتیاب، ص۳۶۰-۳۶۱.</ref> برخی از منابع تاریخی، پوشاندن حرم نبوی را برای نخستین بار به خیزران مادر [[هارون الرشید]] نسبت می‌دهند.<ref>وفاء الوفاء، ج۲، ص۱۳۹.</ref> اما برخی نیز ابن ابی‌الهیجاء را نخستین کسی می‌دانند که به این کار مبادرت ورزید.<ref>وفاء الوفاء، ج۲، ص۱۳۹؛ قاموس الحرمین، ص۱۹۱؛ صبح الاعشی، ج۴، ص۳۰۷.</ref>		* '''پرده کشیدن دیوارهای [[حرم نبوی]]''' و پوشاندن مرقد پیامبر گرامی(ص) با پرده‌ای از ابریشم سفید گلدوزی شده با حاشیه‌ای از ابریشم قرمز که بر روی آن [[سوره یس]] نوشته شده بود.<ref>صبح الاعشی، ج۴، ص۳۰۷؛ قاموس الحرمین، ص۱۹۱؛ وفاء الوفاء، ج۲، ص۱۳۸.</ref> آن‌گاه که [[شریف قاسم بن مهنا\|شریف قاسم بن مُهنّا]] امیر مدینه نصب این پرده را منوط به اجازه خلیفه دانست، ابن ابی‌الهیجاء با اعزام قاصدی از [[المستضیء بالله]] خلیفه [[عباسیان\|عباسی]] اجازه گرفت. سپس این پرده حدود دو سال بر مرقد رسول خدا(ص) قرار گرفت.<ref>وفاء الوفاء، ج۲، ص۱۳۸؛ کشف الارتیاب، ص۳۶۰-۳۶۱.</ref> برخی از منابع تاریخی، پوشاندن حرم نبوی را برای نخستین بار به خیزران مادر [[هارون الرشید]] نسبت می‌دهند.<ref>وفاء الوفاء، ج۲، ص۱۳۹.</ref> اما برخی نیز ابن ابی‌الهیجاء را نخستین کسی می‌دانند که به این کار مبادرت ورزید.<ref>وفاء الوفاء، ج۲، ص۱۳۹؛ قاموس الحرمین، ص۱۹۱؛ صبح الاعشی، ج۴، ص۳۰۷.</ref>
	* '''بازسازی قبر اسماعیل بن جعفر''': ابن ابی‌الهیجاء در سال ۵۴۶ق. مرقد [[اسماعیل پسر امام صادق\|اسماعیل]] فرزند [[امام صادق(ع)]] را تجدید بنا کرد. [[مطری]] به استناد قطعه سنگی که نام ابن ابی‌الهیجاء و سال تجدید بنای مرقد در آن ذکر شده، این مطلب را بیان کرده است.<ref>وفاء الوفاء، ج۳، ص۱۰۳؛ تاریخ حرم ائمه بقیع، ص۳۰۳.</ref> به بیان [[سمهودی]]، وقف باغی برای حرم اسماعیل بن جعفر در سمت غربی مرقد او، با استناد به قطعه سنگ نصب شده در آن مرقد، از دیگر اقدام‌های ابن ابی‌الهیجاء بود.<ref>وفاء الوفاء، ج۳، ص۱۰۳؛ تاریخ حرم ائمه بقیع، ص۳۰۳.</ref>		* '''بازسازی قبر اسماعیل بن جعفر''': ابن ابی‌الهیجاء در سال ۵۴۶ق. مرقد [[اسماعیل پسر امام صادق\|اسماعیل]] فرزند [[امام صادق(ع)]] را تجدید بنا کرد. [[مطری]] به استناد قطعه سنگی که نام ابن ابی‌الهیجاء و سال تجدید بنای مرقد در آن ذکر شده، این مطلب را بیان کرده است.<ref>وفاء الوفاء، ج۳، ص۱۰۳؛ تاریخ حرم ائمه بقیع، ص۳۰۳.</ref> به بیان [[سمهودی]]، وقف باغی برای حرم اسماعیل بن جعفر در سمت غربی مرقد او، با استناد به قطعه سنگ نصب شده در آن مرقد، از دیگر اقدام‌های ابن ابی‌الهیجاء بود.<ref>وفاء الوفاء، ج۳، ص۱۰۳؛ تاریخ حرم ائمه بقیع، ص۳۰۳.</ref>
	* '''بازسازی مسجد ~~خندق~~''': ابن ابی‌الهیجاء ~~مسجد فتح یا~~ [[مسجد ~~خندق\|خندق~~]] را که ویران شده بود، در سال ۵۷۵ق. بازسازی کرد. وی این مسجد را که از شمال به جنوب ۲۰ ذراع و از شرق به غرب ۱۷ ذراع بود، با یک رواق و سه ستون بنا کرد و [[گنبد\|گنبدی]] بر آن قرار داد.<ref> وفاء الوفاء، ج۳، ص۴۳.</ref> نیز دو مسجد دیگر را به نام‌های [[امام علی(ع)\|علی بن ابی‌طالب(ع)]] و [[سلمان فارسی]] که در پایین مسجد فتح از جهت [[قبله]] قرار داشت، در سال ۵۷۵ق. تجدید بنا کرد.<ref>وفاء الوفاء، ج۳، ص۴۳؛ تاریخ مکة المشرفه، ج۱، ص۲۹۹.</ref>		* '''بازسازی مسجد فتح''': ابن ابی‌الهیجاء [[مسجد فتح]] یا خندق را که ویران شده بود، در سال ۵۷۵ق. بازسازی کرد. وی این مسجد را که از شمال به جنوب ۲۰ ذراع و از شرق به غرب ۱۷ ذراع بود، با یک رواق و سه ستون بنا کرد و [[گنبد\|گنبدی]] بر آن قرار داد.<ref> وفاء الوفاء، ج۳، ص۴۳.</ref> نیز دو مسجد دیگر را به نام‌های [[امام علی(ع)\|علی بن ابی‌طالب(ع)]] و [[سلمان فارسی]] که در پایین مسجد فتح از جهت [[قبله]] قرار داشت، در سال ۵۷۵ق. تجدید بنا کرد.<ref>وفاء الوفاء، ج۳، ص۴۳؛ تاریخ مکة المشرفه، ج۱، ص۲۹۹.</ref>
	* '''ساخت مسجد مصرع''': از دیگر آثار عمرانی ابن ابی‌الهیجاء، ساخت مسجد وادی یا مسجد عسکر در سال۵۸۰ق. است که به سبب قرار داشتن در محل شهادت [[حمزه بن عبدالمطلب\|حمزه سیدالشهداء]] به [[مسجد مصرع\|مسجد مَصرع]] (شهادتگاه) معروف بوده و در سمت شرقی دامنه [[جبل الرماة]] قرار داشته است.<ref>وفاء الوفاء، ج۳، ص۵۳.</ref>		* '''ساخت مسجد مصرع''': از دیگر آثار عمرانی ابن ابی‌الهیجاء، ساخت مسجد وادی یا مسجد عسکر در سال۵۸۰ق. است که به سبب قرار داشتن در محل شهادت [[حمزه بن عبدالمطلب\|حمزه سیدالشهداء]] به [[مسجد مصرع\|مسجد مَصرع]] (شهادتگاه) معروف بوده و در سمت شرقی دامنه [[جبل الرماة]] قرار داشته است.<ref>وفاء الوفاء، ج۳، ص۵۳.</ref>
	* '''آبرسانی به حیاط نزدیک مسجد نبوی''': نیز وی در حدود سال ۵۶۰ق. شعبه‌ای از [[چشمه الزرقاء]] را از سمت باب‌ السلام به حیاط نزدیک مسجد پیامبر و شعبه کوچکی را نیز به داخل صحن مسجد کشید و در آن فواره‌ای نصب کرد تا مردم از آن آب [[وضو]] بگیرند.<ref>التحفة اللطیفه، ج۱، ص۵۱۶؛ وفاء الوفاء، ج۲، ص۲۰۷.</ref>		* '''آبرسانی به حیاط نزدیک مسجد نبوی''': نیز وی در حدود سال ۵۶۰ق. شعبه‌ای از [[چشمه الزرقاء]] را از سمت باب‌ السلام به حیاط نزدیک مسجد پیامبر و شعبه کوچکی را نیز به داخل صحن مسجد کشید و در آن فواره‌ای نصب کرد تا مردم از آن آب [[وضو]] بگیرند.<ref>التحفة اللطیفه، ج۱، ص۵۱۶؛ وفاء الوفاء، ج۲، ص۲۰۷.</ref>
خط ۱۶:		خط ۱۶:
	==محل دفن==		==محل دفن==
	آرامگاه ابن ابی‌الهیجاء در [[قبرستان بقیع]] دارای بقعه کوچکی نزدیک قبه [[عباس بن عبدالمطلب]] و ائمه(ع) بود<ref>وفاء الوفاء، ج۳، ص۱۰۰؛ آثار اسلامی مکه و مدینه، ص۳۳۱.</ref> که به دست [[آل سعود]] ویران شد.		آرامگاه ابن ابی‌الهیجاء در [[قبرستان بقیع]] دارای بقعه کوچکی نزدیک قبه [[عباس بن عبدالمطلب]] و ائمه(ع) بود<ref>وفاء الوفاء، ج۳، ص۱۰۰؛ آثار اسلامی مکه و مدینه، ص۳۳۱.</ref> که به دست [[آل سعود]] ویران شد.

			==پیوند به بیرون==
			* [http://rasoulallah.net/ar/articles/article/10257 قبر حمزة بن عبدالمطلب]

	==پانویس==		==پانویس==
خط ۳۷:		خط ۴۰:
	[[رده:وزیران حکومت فاطمیان]]		[[رده:وزیران حکومت فاطمیان]]
	[[رده:آبادکنندگان حجاز در قرن ششم]]		[[رده:آبادکنندگان حجاز در قرن ششم]]
			[[رده:مقاله‌های تکمیل‌شده]]
			[[رده:مقاله‌های تکمیل‌شده]]

Seyedjavad: صفحه‌ای تازه حاوی «'''ابن ابی‌الهَیجاء''' از وزیران دولت فاطمی . وی در سال‌های پایانی ع...» ایجاد کرد

2017-09-22T19:41:50Z

صفحه‌ای تازه حاوی «'''ابن ابی‌الهَیجاء''' از وزیران دولت فاطمی . وی در سال‌های پایانی ع...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

'''ابن ابی‌الهَیجاء''' از وزیران [[فاطمیان|دولت فاطمی]] . وی در سال‌های پایانی عمر خویش به [[مدینه]] هجرت کرد و آثار عمرانی فراوانی در این شهر انجام داد. پرده کشیدن دیوارهای [[حرم نبوی]] و پوشاندن مرقد پیامبر گرامی(ص)، بازسازی قبر [[اسماعیل پسر امام صادق]]، بازسازی [[مسجد خندق]]، ساخت [[مسجد مصرع]] و آبرسانی به حیاط نزدیک [[مسجد نبوی]] از جمله این اقدامات است. آرامگاه ابن ابی‌الهیجاء در [[قبرستان بقیع]] و دارای بقعه کوچکی بود که به دست [[آل سعود]] ویران شد.

==شخصیت‌شناسی==
سیف الدین حسین بن ابی‌الهیجاء از نژاد کُرد و از وزیران [[فاطمی]]<ref>وفاء الوفاء، ج۳، ص۴۳؛ قاموس الحرمین، ص۱۹۰.</ref> و داماد طلائع بن رُزَیک (م.۵۵۶ق.) وزیر العاضد آخرین خلیفه فاطمی است.<ref>صبح الاعشی، ج۴، ص۳۰۷؛ وفاء الوفاء، ج۲، ص۱۳۸.</ref>

==هجرت به مدینه و اقدامات عمرانی در این شهر==
ابن ابی‌الهیجاء در پی شورش شاور حاکم شهر قوص در [[مصر]]<ref>معجم البلدان، ج۴، ص۴۱۳.</ref> بر طلائع بن رزیک<ref>اتعاظ الحنفاء، ج۲، ص۲۸۷.</ref> و قدرت یافتن وی، به [[مدینه]] کوچ کرد؛ اما زمان آن دانسته نیست.

وی سال‌های پایانی عمرش را در این شهر سپری کرد<ref>المواعظ و الاعتبار، ج۳، ص۸۶-۸۷؛ اتعاظ الحنفاء، ج۲، ص۲۸۹-۲۹۰.</ref> و افزون بر احسان به مردم مدینه و اعطای مال و لباس به آنان<ref>المواعظ و الاعتبار، ج۳، ص۸۷.</ref>، خدماتی فراوان در اماکن مقدس این شهر انجام داد؛ مانند:
* '''پرده کشیدن دیوارهای [[حرم نبوی]]''' و پوشاندن مرقد پیامبر گرامی(ص) با پرده‌ای از ابریشم سفید گلدوزی شده با حاشیه‌ای از ابریشم قرمز که بر روی آن [[سوره یس]] نوشته شده بود.<ref>صبح الاعشی، ج۴، ص۳۰۷؛ قاموس الحرمین، ص۱۹۱؛ وفاء الوفاء، ج۲، ص۱۳۸.</ref> آن‌گاه که [[شریف قاسم بن مهنا|شریف قاسم بن مُهنّا]] امیر مدینه نصب این پرده را منوط به اجازه خلیفه دانست، ابن ابی‌الهیجاء با اعزام قاصدی از [[المستضیء بالله]] خلیفه [[عباسیان|عباسی]] اجازه گرفت. سپس این پرده حدود دو سال بر مرقد رسول خدا(ص) قرار گرفت.<ref>وفاء الوفاء، ج۲، ص۱۳۸؛ کشف الارتیاب، ص۳۶۰-۳۶۱.</ref> برخی از منابع تاریخی، پوشاندن حرم نبوی را برای نخستین بار به خیزران مادر [[هارون الرشید]] نسبت می‌دهند.<ref>وفاء الوفاء، ج۲، ص۱۳۹.</ref> اما برخی نیز ابن ابی‌الهیجاء را نخستین کسی می‌دانند که به این کار مبادرت ورزید.<ref>وفاء الوفاء، ج۲، ص۱۳۹؛ قاموس الحرمین، ص۱۹۱؛ صبح الاعشی، ج۴، ص۳۰۷.</ref>
* '''بازسازی قبر اسماعیل بن جعفر''': ابن ابی‌الهیجاء در سال ۵۴۶ق. مرقد [[اسماعیل پسر امام صادق|اسماعیل]] فرزند [[امام صادق(ع)]] را تجدید بنا کرد. [[مطری]] به استناد قطعه سنگی که نام ابن ابی‌الهیجاء و سال تجدید بنای مرقد در آن ذکر شده، این مطلب را بیان کرده است.<ref>وفاء الوفاء، ج۳، ص۱۰۳؛ تاریخ حرم ائمه بقیع، ص۳۰۳.</ref> به بیان [[سمهودی]]، وقف باغی برای حرم اسماعیل بن جعفر در سمت غربی مرقد او، با استناد به قطعه سنگ نصب شده در آن مرقد، از دیگر اقدام‌های ابن ابی‌الهیجاء بود.<ref>وفاء الوفاء، ج۳، ص۱۰۳؛ تاریخ حرم ائمه بقیع، ص۳۰۳.</ref>
* '''بازسازی مسجد خندق''': ابن ابی‌الهیجاء مسجد فتح یا [[مسجد خندق|خندق]] را که ویران شده بود، در سال ۵۷۵ق. بازسازی کرد. وی این مسجد را که از شمال به جنوب ۲۰ ذراع و از شرق به غرب ۱۷ ذراع بود، با یک رواق و سه ستون بنا کرد و [[گنبد|گنبدی]] بر آن قرار داد.<ref> وفاء الوفاء، ج۳، ص۴۳.</ref> نیز دو مسجد دیگر را به نام‌های [[امام علی(ع)|علی بن ابی‌طالب(ع)]] و [[سلمان فارسی]] که در پایین مسجد فتح از جهت [[قبله]] قرار داشت، در سال ۵۷۵ق. تجدید بنا کرد.<ref>وفاء الوفاء، ج۳، ص۴۳؛ تاریخ مکة المشرفه، ج۱، ص۲۹۹.</ref>
* '''ساخت مسجد مصرع''': از دیگر آثار عمرانی ابن ابی‌الهیجاء، ساخت مسجد وادی یا مسجد عسکر در سال۵۸۰ق. است که به سبب قرار داشتن در محل شهادت [[حمزه بن عبدالمطلب|حمزه سیدالشهداء]] به [[مسجد مصرع|مسجد مَصرع]] (شهادتگاه) معروف بوده و در سمت شرقی دامنه [[جبل الرماة]] قرار داشته است.<ref>وفاء الوفاء، ج۳، ص۵۳.</ref>
* '''آبرسانی به حیاط نزدیک مسجد نبوی''': نیز وی در حدود سال ۵۶۰ق. شعبه‌ای از [[چشمه الزرقاء]] را از سمت باب‌ السلام به حیاط نزدیک مسجد پیامبر و شعبه کوچکی را نیز به داخل صحن مسجد کشید و در آن فواره‌ای نصب کرد تا مردم از آن آب [[وضو]] بگیرند.<ref>التحفة اللطیفه، ج۱، ص۵۱۶؛ وفاء الوفاء، ج۲، ص۲۰۷.</ref>

==محل دفن==
آرامگاه ابن ابی‌الهیجاء در [[قبرستان بقیع]] دارای بقعه کوچکی نزدیک قبه [[عباس بن عبدالمطلب]] و ائمه(ع) بود<ref>وفاء الوفاء، ج۳، ص۱۰۰؛ آثار اسلامی مکه و مدینه، ص۳۳۱.</ref> که به دست [[آل سعود]] ویران شد.

==پانویس==
{{پانویس}}

== منابع ==
* '''آثار اسلامی مکه و مدینه''': رسول جعفریان، قم، مشعر، ۱۳۸۶ش
* '''اتعاظ الحنفاء''': المقریزی (م.۸۴۵ق.)، به کوشش الشیال، مصر، وزارة الاوقاف، ۱۴۱۶ق
* '''تاریخ حرم ائمه بقیع''': محمد صادق نجمی، تهران، مشعر، ۱۳۸۰ش
* '''تاریخ مکة المشرفه''': محمد بن احمد ابن الضیاء (م.۸۵۴ق.)، به کوشش علاء و ایمن، بیروت، دار الکتب العلمیه، ۱۴۲۴ق
* '''التحفة اللطیفه''': شمس الدین السخاوی (م.۹۰۲ق.)، قاهره، دار الثقافه، ۱۳۹۹ق
* '''صبح الاعشی''': احمد بن علی القلقشندی (م.۸۲۱ق.)، به کوشش زکار، دمشق، وزارة الثقافه، ۱۹۸۱م
* '''قاموس الحرمین''': محمد رضا نعمتی، قم، مشعر، ۱۳۷۶ش
* '''کشف الارتیاب''': سید محسن الامین (م.۱۳۷۱ق.)، به کوشش امین، مکتبة الحریس، ۱۳۸۲ق
* '''معجم البلدان''': یاقوت الحموی (م.۶۲۶ق.)، بیروت، دار صادر، ۱۹۹۵م
* '''المواعظ و الاعتبار''': المقریزی (م.۸۴۵ق.)، به کوشش المنصور، بیروت، دار الکتب العلمیه، ۱۴۱۸ق
* '''وفاء الوفاء''': السمهودی (م.۹۱۱ق.)، به کوشش محمد عبدالحمید، بیروت، دار الکتب العلمیه، ۲۰۰۶م.
مهدی امیریان

[[رده:مدفونان در بقیع]]
[[رده:وزیران حکومت فاطمیان]]
[[رده:آبادکنندگان حجاز در قرن ششم]]