احکام و خصائص الحرمین المکی و المدنی فی الفقه الاسلامی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Salar: /* گزارش محتوا */

2022-02-27T10:01:41Z

گزارش محتوا

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۷ فوریهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۳:۳۱
خط ۴۴:		خط ۴۴:
	باب دوم به فضایل، ویژگی‌ها و احکام کعبه می‌پردازد و به پشتوانه منابع فقهی و [[حدیث\|حدیثی]]، از این مباحث سخن می‌گوید: نکات و فروعی درباره [[آداب ورود به کعبه]]، [[نماز طواف\|نماز]] در کعبه، فروش و سرقت [[پرده کعبه]]، جایگاه‌های نماز پیامبر در اطراف کعبه، پیوند [[حجر اسماعیل\|حِجر اسماعیل]] و کعبه، حدود [[طواف]] کعبه، [[طهارت]] در طواف کعبه، ویژگی‌های [[رکن]] و [[مقام ابراهیم]]، [[استلام]] [[رکن یمانی]] و [[رکن حجرالاسود]]، فضیلت‌های مُلْتَزَم، نگاه به کعبه، ویژگی‌ها و مناسک آب زمزم و برکات و آثار معنوی آن. چنان‌که از مباحث این باب و دیگر ابواب پیدا است، نویسنده همراه یادکرد مناسک و فروع فقهی، جنبه‌های فضایلی، میراث تاریخی و آداب اخلاقی مربوط به هر موضوع را نیز یاد می‌کند.(ص۴۱۷ـ۵۳۵</ref> از این رو، در باب سوم در کنار بیان احکام، مناسک و ویژگی‌های مسجدالحرام، به تفصیل از حدود و تفاوت‌های حرم مکی و مدنی<ref>ص۵۳۷ـ۵۶۲</ref> ‌، فضیلت‌های نماز و دو چندان شدن پاداش کارهای نیک در مسجدالحرام سخن گفته<ref>ص۵۷۷ـ۵۹۱</ref> و به بیان فروعی خاص چون احکام [[نذر]] سفر بیت‌ الله الحرام و تبیین مفهوم نذر نیز پرداخته است.<ref>ص۵۶۷ـ۵۷۵</ref>		باب دوم به فضایل، ویژگی‌ها و احکام کعبه می‌پردازد و به پشتوانه منابع فقهی و [[حدیث\|حدیثی]]، از این مباحث سخن می‌گوید: نکات و فروعی درباره [[آداب ورود به کعبه]]، [[نماز طواف\|نماز]] در کعبه، فروش و سرقت [[پرده کعبه]]، جایگاه‌های نماز پیامبر در اطراف کعبه، پیوند [[حجر اسماعیل\|حِجر اسماعیل]] و کعبه، حدود [[طواف]] کعبه، [[طهارت]] در طواف کعبه، ویژگی‌های [[رکن]] و [[مقام ابراهیم]]، [[استلام]] [[رکن یمانی]] و [[رکن حجرالاسود]]، فضیلت‌های مُلْتَزَم، نگاه به کعبه، ویژگی‌ها و مناسک آب زمزم و برکات و آثار معنوی آن. چنان‌که از مباحث این باب و دیگر ابواب پیدا است، نویسنده همراه یادکرد مناسک و فروع فقهی، جنبه‌های فضایلی، میراث تاریخی و آداب اخلاقی مربوط به هر موضوع را نیز یاد می‌کند.(ص۴۱۷ـ۵۳۵</ref> از این رو، در باب سوم در کنار بیان احکام، مناسک و ویژگی‌های مسجدالحرام، به تفصیل از حدود و تفاوت‌های حرم مکی و مدنی<ref>ص۵۳۷ـ۵۶۲</ref> ‌، فضیلت‌های نماز و دو چندان شدن پاداش کارهای نیک در مسجدالحرام سخن گفته<ref>ص۵۷۷ـ۵۹۱</ref> و به بیان فروعی خاص چون احکام [[نذر]] سفر بیت‌ الله الحرام و تبیین مفهوم نذر نیز پرداخته است.<ref>ص۵۶۷ـ۵۷۵</ref>

	باب چهارم در چهار فصل، شرحی تحلیلی از احکام و حرمت مکه و حرم مکی در فقه اسلامی ارائه می‌دهد. مباحث این باب در این قلمرو هستند: نام‌های مکه در [[قرآن]]، اقامه [[حد شرعی\|حدود]] در مکه، [[قصاص]] و [[قتال]] در مکه، [[بغی\|بَغی]] و بُغات، حمل سلاح در ~~مکه،~~ پای نهادن [[مشرک\|مشرکان]] در حرم مکی، [[صید]] در حرم مکی، قطع درخت در مکه، فروش و اجاره خانه‌های حرم مکه، خراج بر مزارع مکه، تقسیم اراضی مکه، و انتقال خاک و سنگ مکه‌.<ref>ص۵۹۳ـ۷۵۰</ref>		باب چهارم در چهار فصل، شرحی تحلیلی از احکام و حرمت مکه و حرم مکی در فقه اسلامی ارائه می‌دهد. مباحث این باب در این قلمرو هستند: نام‌های مکه در [[قرآن]]، اقامه [[حد شرعی\|حدود]] در مکه، [[قصاص]] و [[قتال]] در مکه، [[بغی\|بَغی]] و بُغات، [[حمل سلاح در حج\|حمل سلاح در مکه]]، پای نهادن [[مشرک\|مشرکان]] در حرم مکی، [[صید]] در حرم مکی، قطع درخت در مکه، فروش و اجاره خانه‌های حرم مکه، خراج بر مزارع مکه، تقسیم اراضی مکه، و انتقال خاک و سنگ مکه‌.<ref>ص۵۹۳ـ۷۵۰</ref>

	همین مباحث در باب پنجم درباره حرم مدنی، ویژگی‌ها و امتیازات مدینه، فضیلت‌های مسجدالنبی، ویژگی‌های [[کوه احد\|کوه اُحُد]]، زیارت [[مسجد قبا]]، زیارت قبور [[بقیع]] و مرقد نبوی از دیدگاه حدیثی و فقهی طرح شده است.<ref>ص۷۵۱ـ۹۰۷</ref>		همین مباحث در باب پنجم درباره حرم مدنی، ویژگی‌ها و امتیازات مدینه، فضیلت‌های مسجدالنبی، ویژگی‌های [[کوه احد\|کوه اُحُد]]، زیارت [[مسجد قبا]]، زیارت قبور [[بقیع]] و مرقد نبوی از دیدگاه حدیثی و فقهی طرح شده است.<ref>ص۷۵۱ـ۹۰۷</ref>

	==وضعیت کتاب==		==وضعیت کتاب==

Kamran: جایگزینی متن - 'http://phz.hajj.ir/422' به 'http://hzrc.ac.ir/post'

2021-04-12T20:19:21Z

جایگزینی متن - 'http://phz.hajj.ir/422' به 'http://hzrc.ac.ir/post'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۲ آوریل ۲۰۲۱، ساعت ۲۳:۴۹
خط ۵۹:		خط ۵۹:
	{{منابع}}		{{منابع}}
	{{دانشنامه		{{دانشنامه
	\| آدرس = http://~~phz~~.~~hajj~~.ir/~~422~~/9276		\| آدرس = http://hzrc.ac.ir/post/9276
	\| عنوان = احکام و خصائص الحرمین...		\| عنوان = احکام و خصائص الحرمین...
	\| نویسنده = علی احمدی میرآقا		\| نویسنده = علی احمدی میرآقا

Engineer: جایگزینی متن - ' ' به ' '

2019-08-13T13:21:25Z

جایگزینی متن - '</ref> ' به '</ref> '

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۳ اوت ۲۰۱۹، ساعت ۱۶:۵۱
خط ۳۴:		خط ۳۴:

	==گزارش محتوا==		==گزارش محتوا==
	کتاب در پنج باب و فصول بسیار تدوین گشته است. در بابی با عنوان مقدمه، این موضوعات بیان شده‌اند: سیر تاریخی بنای کعبه و تعمیر و توسعه مسجدالحرام، حفر [[زمزم]] از روزگار [[جاهلیت]] تا دوران [[آل سعود]] همراه گزارشی تاریخی از [[مناصب کعبه]]، [[پرده کعبه]]، [[مقامات چهارگانه]]، تاریخ تعمیر و توسعه [[مسجدالنبی]]، ظهور [[بدعت\|بدعت‌ها]] در [[حرمین]]، و پاسخ به شبهات خاورشناسان<ref>ص۲۴ـ۲۶۶</ref>		کتاب در پنج باب و فصول بسیار تدوین گشته است. در بابی با عنوان مقدمه، این موضوعات بیان شده‌اند: سیر تاریخی بنای کعبه و تعمیر و توسعه مسجدالحرام، حفر [[زمزم]] از روزگار [[جاهلیت]] تا دوران [[آل سعود]] همراه گزارشی تاریخی از [[مناصب کعبه]]، [[پرده کعبه]]، [[مقامات چهارگانه]]، تاریخ تعمیر و توسعه [[مسجدالنبی]]، ظهور [[بدعت\|بدعت‌ها]] در [[حرمین]]، و پاسخ به شبهات خاورشناسان<ref>ص۲۴ـ۲۶۶</ref>

	نویسنده در گفتار پیرامون عمارت و بازسازی‌ها، نوسازی‌ها و توسعه‌های مسجدالحرام در روزگار [[بنی امیه\|خلفای اموی]] و [[بنی عباس\|عباسی]]، اطلاعات منابع تاریخی مکه مانند [[اخبار مکه ازرقی]] (درگذشت در ۲۴۸ق.) و [[اخبار مکه فاکهی]] (درگذشت در ۲۷۹ق.)را تلخیص و گزارش نموده<ref>ص۱۶۰ـ۱۷۸</ref> و سپس از آغاز و پایان توسعه به دست [[سلطان سلیم خان عثمانی]] در سال ۹۷۹ق. و اتمام آن به دست [[سلطان مراد خان]] در ۹۸۹ق. سخن گفته است.<ref>ص۱۸۱ـ۱۸۲</ref> نیز ویژگی‌های [[توسعه اول مسجد الحرام\|توسعه اول]] و [[توسعه دوم مسجد الحرام\|دوم]] مسجدالحرام در روزگار آل سعود را بیان کرده است. توسعه اول مسجدالحرام با فرمان [[ملک سعود بن عبدالعزیز]] در سال ۱۳۷۵ق. آغاز گشت و در چهار مرحله همه بخش‌ها و اجزای مسجدالحرام تغییر و توسعه داده شد.<ref>ص۱۹۲ـ۱۹۵</ref> توسعه دوم در روزگار [[ملک فهد بن عبدالعزیز]] انجام گرفت<ref>ص۱۹۶</ref> و [[مروه]] نیز تغییر اساسی یافت.<ref>ص۱۹۹</ref> در این توسعه، مساحت مسجد به ۳۵۶۰۰۰ متر مربع رسید.<ref>ص۱۹۶</ref> احداث طبقات مختلف و ستون‌های فراوان (۱۴۵۳ ستون) و گسترش باب‌ها (۴۱ باب) از ویژگی‌های این توسعه هستند.<ref>ص۱۹۷ـ۲۰۱</ref>		نویسنده در گفتار پیرامون عمارت و بازسازی‌ها، نوسازی‌ها و توسعه‌های مسجدالحرام در روزگار [[بنی امیه\|خلفای اموی]] و [[بنی عباس\|عباسی]]، اطلاعات منابع تاریخی مکه مانند [[اخبار مکه ازرقی]] (درگذشت در ۲۴۸ق.) و [[اخبار مکه فاکهی]] (درگذشت در ۲۷۹ق.)را تلخیص و گزارش نموده<ref>ص۱۶۰ـ۱۷۸</ref> و سپس از آغاز و پایان توسعه به دست [[سلطان سلیم خان عثمانی]] در سال ۹۷۹ق. و اتمام آن به دست [[سلطان مراد خان]] در ۹۸۹ق. سخن گفته است.<ref>ص۱۸۱ـ۱۸۲</ref> نیز ویژگی‌های [[توسعه اول مسجد الحرام\|توسعه اول]] و [[توسعه دوم مسجد الحرام\|دوم]] مسجدالحرام در روزگار آل سعود را بیان کرده است. توسعه اول مسجدالحرام با فرمان [[ملک سعود بن عبدالعزیز]] در سال ۱۳۷۵ق. آغاز گشت و در چهار مرحله همه بخش‌ها و اجزای مسجدالحرام تغییر و توسعه داده شد.<ref>ص۱۹۲ـ۱۹۵</ref> توسعه دوم در روزگار [[ملک فهد بن عبدالعزیز]] انجام گرفت<ref>ص۱۹۶</ref> و [[مروه]] نیز تغییر اساسی یافت.<ref>ص۱۹۹</ref> در این توسعه، مساحت مسجد به ۳۵۶۰۰۰ متر مربع رسید.<ref>ص۱۹۶</ref> احداث طبقات مختلف و ستون‌های فراوان (۱۴۵۳ ستون) و گسترش باب‌ها (۴۱ باب) از ویژگی‌های این توسعه هستند.<ref>ص۱۹۷ـ۲۰۱</ref>

	در بررسی بناها و توسعه‌های مسجدالنبی نیز اطلاعاتی کلی درباره بنای اولیه روزگار نبوی و بنای دوران عمر بن خطاب و عثمان و خلفای پسین ارائه شده است.<ref>ص۲۳۵ـ۲۴۹</ref> از بنای مسجدالنبی پس از آتش‌سوزی سال۸۸۶ق. به دست [[سلطان قایتبای]] از سلاطین ممالیک [[مصر]] تا تعمیر و توسعه به دست [[عبدالمجید خان عثمانی]] ۳۸۷ سال فاصله بود. سلطان عثمانی با فرستادن مهندسان، کارشناسان، نجاران و کارگران و آماده ساختن وسایل و امکانات مورد نیاز در ۱۲۶۵ق. به تعمیر و توسعه مسجد پرداخت و در سال ۱۲۷۷ق. آن را به پایان رساند.<ref>ص۲۵۳ـ۲۵۴</ref> مسجدالنبی در روزگار آل سعود تاکنون سه توسعه داشته است: توسعه اول به سال ۱۳۷۰ق. در روزگار ملک عبدالعزیز<ref>ص۲۵۹ـ۲۶۰</ref> ، توسعه دوم در روزگار [[ملک فیصل]]<ref>ص۲۶۱</ref> و توسعه سوم در روزگار ملک فهد<ref>ص۲۶۳</ref> . در مجموع، مساحت مسجدالنبی بسیار گسترده شد و به ۲۳۵۰۰۰ متر مربع رسید.<ref>ص۲۶۴ـ۲۶۷</ref> اکنون مساحت مسجد و صحن اطراف آن ۴۰۰۵۰۰ متر مربع است.		در بررسی بناها و توسعه‌های مسجدالنبی نیز اطلاعاتی کلی درباره بنای اولیه روزگار نبوی و بنای دوران عمر بن خطاب و عثمان و خلفای پسین ارائه شده است.<ref>ص۲۳۵ـ۲۴۹</ref> از بنای مسجدالنبی پس از آتش‌سوزی سال۸۸۶ق. به دست [[سلطان قایتبای]] از سلاطین ممالیک [[مصر]] تا تعمیر و توسعه به دست [[عبدالمجید خان عثمانی]] ۳۸۷ سال فاصله بود. سلطان عثمانی با فرستادن مهندسان، کارشناسان، نجاران و کارگران و آماده ساختن وسایل و امکانات مورد نیاز در ۱۲۶۵ق. به تعمیر و توسعه مسجد پرداخت و در سال ۱۲۷۷ق. آن را به پایان رساند.<ref>ص۲۵۳ـ۲۵۴</ref> مسجدالنبی در روزگار آل سعود تاکنون سه توسعه داشته است: توسعه اول به سال ۱۳۷۰ق. در روزگار ملک عبدالعزیز<ref>ص۲۵۹ـ۲۶۰</ref> ، توسعه دوم در روزگار [[ملک فیصل]]<ref>ص۲۶۱</ref> و توسعه سوم در روزگار ملک فهد<ref>ص۲۶۳</ref> . در مجموع، مساحت مسجدالنبی بسیار گسترده شد و به ۲۳۵۰۰۰ متر مربع رسید.<ref>ص۲۶۴ـ۲۶۷</ref> اکنون مساحت مسجد و صحن اطراف آن ۴۰۰۵۰۰ متر مربع است.

	نویسنده در رد ادعای خاورشناسان غربی که سبک معماری اسلامی عربی را انکار کرده‌اند، توسعه‌های تاریخی حرمین و کعبه را دلیل وجود هنر معماری نزد عرب‌ها در همه دوره‌های تاریخی دانسته است.<ref>ص۱۳۱ـ۱۳۹</ref> نیز در این باب از احکام و مناسک قبله، دیدگاه‌های فقیهان اهل سنت درباره استقبال، تعریف [[قبله]]، مرکزیت قبله برای [[مسلمان\|امت اسلامی]]، و استدبار قبله سخن رفته است.<ref>ص۲۶۹ـ۴۱۶</ref> نویسنده از وضع قبله مسجدالنبی پس از [[هجرت]] نبوی سخن گفته و نیز به مسائل نجومی قبله و مرکزیت [[کعبه]] برای کره زمین هم اشاراتی کرده است.<ref>ص۳۸۹ـ۳۹۵</ref>		نویسنده در رد ادعای خاورشناسان غربی که سبک معماری اسلامی عربی را انکار کرده‌اند، توسعه‌های تاریخی حرمین و کعبه را دلیل وجود هنر معماری نزد عرب‌ها در همه دوره‌های تاریخی دانسته است.<ref>ص۱۳۱ـ۱۳۹</ref> نیز در این باب از احکام و مناسک قبله، دیدگاه‌های فقیهان اهل سنت درباره استقبال، تعریف [[قبله]]، مرکزیت قبله برای [[مسلمان\|امت اسلامی]]، و استدبار قبله سخن رفته است.<ref>ص۲۶۹ـ۴۱۶</ref> نویسنده از وضع قبله مسجدالنبی پس از [[هجرت]] نبوی سخن گفته و نیز به مسائل نجومی قبله و مرکزیت [[کعبه]] برای کره زمین هم اشاراتی کرده است.<ref>ص۳۸۹ـ۳۹۵</ref>

	باب دوم به فضایل، ویژگی‌ها و احکام کعبه می‌پردازد و به پشتوانه منابع فقهی و [[حدیث\|حدیثی]]، از این مباحث سخن می‌گوید: نکات و فروعی درباره [[آداب ورود به کعبه]]، [[نماز طواف\|نماز]] در کعبه، فروش و سرقت [[پرده کعبه]]، جایگاه‌های نماز پیامبر در اطراف کعبه، پیوند [[حجر اسماعیل\|حِجر اسماعیل]] و کعبه، حدود [[طواف]] کعبه، [[طهارت]] در طواف کعبه، ویژگی‌های [[رکن]] و [[مقام ابراهیم]]، [[استلام]] [[رکن یمانی]] و [[رکن حجرالاسود]]، فضیلت‌های مُلْتَزَم، نگاه به کعبه، ویژگی‌ها و مناسک آب زمزم و برکات و آثار معنوی آن. چنان‌که از مباحث این باب و دیگر ابواب پیدا است، نویسنده همراه یادکرد مناسک و فروع فقهی، جنبه‌های فضایلی، میراث تاریخی و آداب اخلاقی مربوط به هر موضوع را نیز یاد می‌کند.(ص۴۱۷ـ۵۳۵</ref> از این رو، در باب سوم در کنار بیان احکام، مناسک و ویژگی‌های مسجدالحرام، به تفصیل از حدود و تفاوت‌های حرم مکی و مدنی<ref>ص۵۳۷ـ۵۶۲</ref> ‌، فضیلت‌های نماز و دو چندان شدن پاداش کارهای نیک در مسجدالحرام سخن گفته<ref>ص۵۷۷ـ۵۹۱</ref> و به بیان فروعی خاص چون احکام [[نذر]] سفر بیت‌ الله الحرام و تبیین مفهوم نذر نیز پرداخته است.<ref>ص۵۶۷ـ۵۷۵</ref>		باب دوم به فضایل، ویژگی‌ها و احکام کعبه می‌پردازد و به پشتوانه منابع فقهی و [[حدیث\|حدیثی]]، از این مباحث سخن می‌گوید: نکات و فروعی درباره [[آداب ورود به کعبه]]، [[نماز طواف\|نماز]] در کعبه، فروش و سرقت [[پرده کعبه]]، جایگاه‌های نماز پیامبر در اطراف کعبه، پیوند [[حجر اسماعیل\|حِجر اسماعیل]] و کعبه، حدود [[طواف]] کعبه، [[طهارت]] در طواف کعبه، ویژگی‌های [[رکن]] و [[مقام ابراهیم]]، [[استلام]] [[رکن یمانی]] و [[رکن حجرالاسود]]، فضیلت‌های مُلْتَزَم، نگاه به کعبه، ویژگی‌ها و مناسک آب زمزم و برکات و آثار معنوی آن. چنان‌که از مباحث این باب و دیگر ابواب پیدا است، نویسنده همراه یادکرد مناسک و فروع فقهی، جنبه‌های فضایلی، میراث تاریخی و آداب اخلاقی مربوط به هر موضوع را نیز یاد می‌کند.(ص۴۱۷ـ۵۳۵</ref> از این رو، در باب سوم در کنار بیان احکام، مناسک و ویژگی‌های مسجدالحرام، به تفصیل از حدود و تفاوت‌های حرم مکی و مدنی<ref>ص۵۳۷ـ۵۶۲</ref> ‌، فضیلت‌های نماز و دو چندان شدن پاداش کارهای نیک در مسجدالحرام سخن گفته<ref>ص۵۷۷ـ۵۹۱</ref> و به بیان فروعی خاص چون احکام [[نذر]] سفر بیت‌ الله الحرام و تبیین مفهوم نذر نیز پرداخته است.<ref>ص۵۶۷ـ۵۷۵</ref>

	باب چهارم در چهار فصل، شرحی تحلیلی از احکام و حرمت مکه و حرم مکی در فقه اسلامی ارائه می‌دهد. مباحث این باب در این قلمرو هستند: نام‌های مکه در [[قرآن]]، اقامه [[حد شرعی\|حدود]] در مکه، [[قصاص]] و [[قتال]] در مکه، [[بغی\|بَغی]] و بُغات، حمل سلاح در مکه، پای نهادن [[مشرک\|مشرکان]] در حرم مکی، [[صید]] در حرم مکی، قطع درخت در مکه، فروش و اجاره خانه‌های حرم مکه، خراج بر مزارع مکه، تقسیم اراضی مکه، و انتقال خاک و سنگ مکه‌.<ref>ص۵۹۳ـ۷۵۰</ref>		باب چهارم در چهار فصل، شرحی تحلیلی از احکام و حرمت مکه و حرم مکی در فقه اسلامی ارائه می‌دهد. مباحث این باب در این قلمرو هستند: نام‌های مکه در [[قرآن]]، اقامه [[حد شرعی\|حدود]] در مکه، [[قصاص]] و [[قتال]] در مکه، [[بغی\|بَغی]] و بُغات، حمل سلاح در مکه، پای نهادن [[مشرک\|مشرکان]] در حرم مکی، [[صید]] در حرم مکی، قطع درخت در مکه، فروش و اجاره خانه‌های حرم مکه، خراج بر مزارع مکه، تقسیم اراضی مکه، و انتقال خاک و سنگ مکه‌.<ref>ص۵۹۳ـ۷۵۰</ref>

Engineer: جایگزینی متن - '' به ' '

2019-08-13T13:16:09Z

جایگزینی متن - '</ref>' به '</ref> '

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۳ اوت ۲۰۱۹، ساعت ۱۶:۴۶
خط ۳۱:		خط ۳۱:

	==ویژگی‌ها==		==ویژگی‌ها==
	این ویژگی‌ها را در کتاب حاضر می‌توان یافت: گستردگی و جامعیت در ارائه یک دوره معارف [[حج]] و [[حرمین]]، گزارش سخنان فقیهان چهارگانه اهل سنت، توجه به نمودار و جداول<ref>ص۲۰۱، ۲۶۰، ۲۶۶ـ۲۶۷</ref>، همراه‌کردن گزارش‌های تاریخی با مسائل فقهی، گزارش تحلیلی از تعمیرها و توسعه‌های حرمین<ref>ص۱۲۹ـ۲۶۷</ref>، تبویب و تدوین مناسب و منطقی، و فراوانی و غنای منابع و مآخذ.<ref>ص۹۵۱ـ۹۶۵</ref>		این ویژگی‌ها را در کتاب حاضر می‌توان یافت: گستردگی و جامعیت در ارائه یک دوره معارف [[حج]] و [[حرمین]]، گزارش سخنان فقیهان چهارگانه اهل سنت، توجه به نمودار و جداول<ref>ص۲۰۱، ۲۶۰، ۲۶۶ـ۲۶۷</ref> ، همراه‌کردن گزارش‌های تاریخی با مسائل فقهی، گزارش تحلیلی از تعمیرها و توسعه‌های حرمین<ref>ص۱۲۹ـ۲۶۷</ref> ، تبویب و تدوین مناسب و منطقی، و فراوانی و غنای منابع و مآخذ.<ref>ص۹۵۱ـ۹۶۵</ref>

	==گزارش محتوا==		==گزارش محتوا==
	کتاب در پنج باب و فصول بسیار تدوین گشته است. در بابی با عنوان مقدمه، این موضوعات بیان شده‌اند: سیر تاریخی بنای کعبه و تعمیر و توسعه مسجدالحرام، حفر [[زمزم]] از روزگار [[جاهلیت]] تا دوران [[آل سعود]] همراه گزارشی تاریخی از [[مناصب کعبه]]، [[پرده کعبه]]، [[مقامات چهارگانه]]، تاریخ تعمیر و توسعه [[مسجدالنبی]]، ظهور [[بدعت\|بدعت‌ها]] در [[حرمین]]، و پاسخ به شبهات خاورشناسان<ref>ص۲۴ـ۲۶۶</ref>		کتاب در پنج باب و فصول بسیار تدوین گشته است. در بابی با عنوان مقدمه، این موضوعات بیان شده‌اند: سیر تاریخی بنای کعبه و تعمیر و توسعه مسجدالحرام، حفر [[زمزم]] از روزگار [[جاهلیت]] تا دوران [[آل سعود]] همراه گزارشی تاریخی از [[مناصب کعبه]]، [[پرده کعبه]]، [[مقامات چهارگانه]]، تاریخ تعمیر و توسعه [[مسجدالنبی]]، ظهور [[بدعت\|بدعت‌ها]] در [[حرمین]]، و پاسخ به شبهات خاورشناسان<ref>ص۲۴ـ۲۶۶</ref>

	نویسنده در گفتار پیرامون عمارت و بازسازی‌ها، نوسازی‌ها و توسعه‌های مسجدالحرام در روزگار [[بنی امیه\|خلفای اموی]] و [[بنی عباس\|عباسی]]، اطلاعات منابع تاریخی مکه مانند [[اخبار مکه ازرقی]] (درگذشت در ۲۴۸ق.) و [[اخبار مکه فاکهی]] (درگذشت در ۲۷۹ق.)را تلخیص و گزارش نموده<ref>ص۱۶۰ـ۱۷۸</ref>و سپس از آغاز و پایان توسعه به دست [[سلطان سلیم خان عثمانی]] در سال ۹۷۹ق. و اتمام آن به دست [[سلطان مراد خان]] در ۹۸۹ق. سخن گفته است.<ref>ص۱۸۱ـ۱۸۲</ref> نیز ویژگی‌های [[توسعه اول مسجد الحرام\|توسعه اول]] و [[توسعه دوم مسجد الحرام\|دوم]] مسجدالحرام در روزگار آل سعود را بیان کرده است. توسعه اول مسجدالحرام با فرمان [[ملک سعود بن عبدالعزیز]] در سال ۱۳۷۵ق. آغاز گشت و در چهار مرحله همه بخش‌ها و اجزای مسجدالحرام تغییر و توسعه داده شد.<ref>ص۱۹۲ـ۱۹۵</ref> توسعه دوم در روزگار [[ملک فهد بن عبدالعزیز]] انجام گرفت<ref>ص۱۹۶</ref> و [[مروه]] نیز تغییر اساسی یافت.<ref>ص۱۹۹</ref> در این توسعه، مساحت مسجد به ۳۵۶۰۰۰ متر مربع رسید.<ref>ص۱۹۶</ref> احداث طبقات مختلف و ستون‌های فراوان (۱۴۵۳ ستون) و گسترش باب‌ها (۴۱ باب) از ویژگی‌های این توسعه هستند.<ref>ص۱۹۷ـ۲۰۱</ref>		نویسنده در گفتار پیرامون عمارت و بازسازی‌ها، نوسازی‌ها و توسعه‌های مسجدالحرام در روزگار [[بنی امیه\|خلفای اموی]] و [[بنی عباس\|عباسی]]، اطلاعات منابع تاریخی مکه مانند [[اخبار مکه ازرقی]] (درگذشت در ۲۴۸ق.) و [[اخبار مکه فاکهی]] (درگذشت در ۲۷۹ق.)را تلخیص و گزارش نموده<ref>ص۱۶۰ـ۱۷۸</ref> و سپس از آغاز و پایان توسعه به دست [[سلطان سلیم خان عثمانی]] در سال ۹۷۹ق. و اتمام آن به دست [[سلطان مراد خان]] در ۹۸۹ق. سخن گفته است.<ref>ص۱۸۱ـ۱۸۲</ref> نیز ویژگی‌های [[توسعه اول مسجد الحرام\|توسعه اول]] و [[توسعه دوم مسجد الحرام\|دوم]] مسجدالحرام در روزگار آل سعود را بیان کرده است. توسعه اول مسجدالحرام با فرمان [[ملک سعود بن عبدالعزیز]] در سال ۱۳۷۵ق. آغاز گشت و در چهار مرحله همه بخش‌ها و اجزای مسجدالحرام تغییر و توسعه داده شد.<ref>ص۱۹۲ـ۱۹۵</ref> توسعه دوم در روزگار [[ملک فهد بن عبدالعزیز]] انجام گرفت<ref>ص۱۹۶</ref> و [[مروه]] نیز تغییر اساسی یافت.<ref>ص۱۹۹</ref> در این توسعه، مساحت مسجد به ۳۵۶۰۰۰ متر مربع رسید.<ref>ص۱۹۶</ref> احداث طبقات مختلف و ستون‌های فراوان (۱۴۵۳ ستون) و گسترش باب‌ها (۴۱ باب) از ویژگی‌های این توسعه هستند.<ref>ص۱۹۷ـ۲۰۱</ref>

	در بررسی بناها و توسعه‌های مسجدالنبی نیز اطلاعاتی کلی درباره بنای اولیه روزگار نبوی و بنای دوران عمر بن خطاب و عثمان و خلفای پسین ارائه شده است.<ref>ص۲۳۵ـ۲۴۹</ref> از بنای مسجدالنبی پس از آتش‌سوزی سال۸۸۶ق. به دست [[سلطان قایتبای]] از سلاطین ممالیک [[مصر]] تا تعمیر و توسعه به دست [[عبدالمجید خان عثمانی]] ۳۸۷ سال فاصله بود. سلطان عثمانی با فرستادن مهندسان، کارشناسان، نجاران و کارگران و آماده ساختن وسایل و امکانات مورد نیاز در ۱۲۶۵ق. به تعمیر و توسعه مسجد پرداخت و در سال ۱۲۷۷ق. آن را به پایان رساند.<ref>ص۲۵۳ـ۲۵۴</ref> مسجدالنبی در روزگار آل سعود تاکنون سه توسعه داشته است: توسعه اول به سال ۱۳۷۰ق. در روزگار ملک عبدالعزیز<ref>ص۲۵۹ـ۲۶۰</ref>، توسعه دوم در روزگار [[ملک فیصل]]<ref>ص۲۶۱</ref> و توسعه سوم در روزگار ملک فهد<ref>ص۲۶۳</ref>. در مجموع، مساحت مسجدالنبی بسیار گسترده شد و به ۲۳۵۰۰۰ متر مربع رسید.<ref>ص۲۶۴ـ۲۶۷</ref> اکنون مساحت مسجد و صحن اطراف آن ۴۰۰۵۰۰ متر مربع است.		در بررسی بناها و توسعه‌های مسجدالنبی نیز اطلاعاتی کلی درباره بنای اولیه روزگار نبوی و بنای دوران عمر بن خطاب و عثمان و خلفای پسین ارائه شده است.<ref>ص۲۳۵ـ۲۴۹</ref> از بنای مسجدالنبی پس از آتش‌سوزی سال۸۸۶ق. به دست [[سلطان قایتبای]] از سلاطین ممالیک [[مصر]] تا تعمیر و توسعه به دست [[عبدالمجید خان عثمانی]] ۳۸۷ سال فاصله بود. سلطان عثمانی با فرستادن مهندسان، کارشناسان، نجاران و کارگران و آماده ساختن وسایل و امکانات مورد نیاز در ۱۲۶۵ق. به تعمیر و توسعه مسجد پرداخت و در سال ۱۲۷۷ق. آن را به پایان رساند.<ref>ص۲۵۳ـ۲۵۴</ref> مسجدالنبی در روزگار آل سعود تاکنون سه توسعه داشته است: توسعه اول به سال ۱۳۷۰ق. در روزگار ملک عبدالعزیز<ref>ص۲۵۹ـ۲۶۰</ref> ، توسعه دوم در روزگار [[ملک فیصل]]<ref>ص۲۶۱</ref> و توسعه سوم در روزگار ملک فهد<ref>ص۲۶۳</ref> . در مجموع، مساحت مسجدالنبی بسیار گسترده شد و به ۲۳۵۰۰۰ متر مربع رسید.<ref>ص۲۶۴ـ۲۶۷</ref> اکنون مساحت مسجد و صحن اطراف آن ۴۰۰۵۰۰ متر مربع است.

	نویسنده در رد ادعای خاورشناسان غربی که سبک معماری اسلامی عربی را انکار کرده‌اند، توسعه‌های تاریخی حرمین و کعبه را دلیل وجود هنر معماری نزد عرب‌ها در همه دوره‌های تاریخی دانسته است.<ref>ص۱۳۱ـ۱۳۹</ref> نیز در این باب از احکام و مناسک قبله، دیدگاه‌های فقیهان اهل سنت درباره استقبال، تعریف [[قبله]]، مرکزیت قبله برای [[مسلمان\|امت اسلامی]]، و استدبار قبله سخن رفته است.<ref>ص۲۶۹ـ۴۱۶</ref> نویسنده از وضع قبله مسجدالنبی پس از [[هجرت]] نبوی سخن گفته و نیز به مسائل نجومی قبله و مرکزیت [[کعبه]] برای کره زمین هم اشاراتی کرده است.<ref>ص۳۸۹ـ۳۹۵</ref>		نویسنده در رد ادعای خاورشناسان غربی که سبک معماری اسلامی عربی را انکار کرده‌اند، توسعه‌های تاریخی حرمین و کعبه را دلیل وجود هنر معماری نزد عرب‌ها در همه دوره‌های تاریخی دانسته است.<ref>ص۱۳۱ـ۱۳۹</ref> نیز در این باب از احکام و مناسک قبله، دیدگاه‌های فقیهان اهل سنت درباره استقبال، تعریف [[قبله]]، مرکزیت قبله برای [[مسلمان\|امت اسلامی]]، و استدبار قبله سخن رفته است.<ref>ص۲۶۹ـ۴۱۶</ref> نویسنده از وضع قبله مسجدالنبی پس از [[هجرت]] نبوی سخن گفته و نیز به مسائل نجومی قبله و مرکزیت [[کعبه]] برای کره زمین هم اشاراتی کرده است.<ref>ص۳۸۹ـ۳۹۵</ref>

	باب دوم به فضایل، ویژگی‌ها و احکام کعبه می‌پردازد و به پشتوانه منابع فقهی و [[حدیث\|حدیثی]]، از این مباحث سخن می‌گوید: نکات و فروعی درباره [[آداب ورود به کعبه]]، [[نماز طواف\|نماز]] در کعبه، فروش و سرقت [[پرده کعبه]]، جایگاه‌های نماز پیامبر در اطراف کعبه، پیوند [[حجر اسماعیل\|حِجر اسماعیل]] و کعبه، حدود [[طواف]] کعبه، [[طهارت]] در طواف کعبه، ویژگی‌های [[رکن]] و [[مقام ابراهیم]]، [[استلام]] [[رکن یمانی]] و [[رکن حجرالاسود]]، فضیلت‌های مُلْتَزَم، نگاه به کعبه، ویژگی‌ها و مناسک آب زمزم و برکات و آثار معنوی آن. چنان‌که از مباحث این باب و دیگر ابواب پیدا است، نویسنده همراه یادکرد مناسک و فروع فقهی، جنبه‌های فضایلی، میراث تاریخی و آداب اخلاقی مربوط به هر موضوع را نیز یاد می‌کند.(ص۴۱۷ـ۵۳۵</ref> از این رو، در باب سوم در کنار بیان احکام، مناسک و ویژگی‌های مسجدالحرام، به تفصیل از حدود و تفاوت‌های حرم مکی و مدنی<ref>ص۵۳۷ـ۵۶۲</ref>‌، فضیلت‌های نماز و دو چندان شدن پاداش کارهای نیک در مسجدالحرام سخن گفته<ref>ص۵۷۷ـ۵۹۱</ref> و به بیان فروعی خاص چون احکام [[نذر]] سفر بیت‌ الله الحرام و تبیین مفهوم نذر نیز پرداخته است.<ref>ص۵۶۷ـ۵۷۵</ref>		باب دوم به فضایل، ویژگی‌ها و احکام کعبه می‌پردازد و به پشتوانه منابع فقهی و [[حدیث\|حدیثی]]، از این مباحث سخن می‌گوید: نکات و فروعی درباره [[آداب ورود به کعبه]]، [[نماز طواف\|نماز]] در کعبه، فروش و سرقت [[پرده کعبه]]، جایگاه‌های نماز پیامبر در اطراف کعبه، پیوند [[حجر اسماعیل\|حِجر اسماعیل]] و کعبه، حدود [[طواف]] کعبه، [[طهارت]] در طواف کعبه، ویژگی‌های [[رکن]] و [[مقام ابراهیم]]، [[استلام]] [[رکن یمانی]] و [[رکن حجرالاسود]]، فضیلت‌های مُلْتَزَم، نگاه به کعبه، ویژگی‌ها و مناسک آب زمزم و برکات و آثار معنوی آن. چنان‌که از مباحث این باب و دیگر ابواب پیدا است، نویسنده همراه یادکرد مناسک و فروع فقهی، جنبه‌های فضایلی، میراث تاریخی و آداب اخلاقی مربوط به هر موضوع را نیز یاد می‌کند.(ص۴۱۷ـ۵۳۵</ref> از این رو، در باب سوم در کنار بیان احکام، مناسک و ویژگی‌های مسجدالحرام، به تفصیل از حدود و تفاوت‌های حرم مکی و مدنی<ref>ص۵۳۷ـ۵۶۲</ref> ‌، فضیلت‌های نماز و دو چندان شدن پاداش کارهای نیک در مسجدالحرام سخن گفته<ref>ص۵۷۷ـ۵۹۱</ref> و به بیان فروعی خاص چون احکام [[نذر]] سفر بیت‌ الله الحرام و تبیین مفهوم نذر نیز پرداخته است.<ref>ص۵۶۷ـ۵۷۵</ref>

	باب چهارم در چهار فصل، شرحی تحلیلی از احکام و حرمت مکه و حرم مکی در فقه اسلامی ارائه می‌دهد. مباحث این باب در این قلمرو هستند: نام‌های مکه در [[قرآن]]، اقامه [[حد شرعی\|حدود]] در مکه، [[قصاص]] و [[قتال]] در مکه، [[بغی\|بَغی]] و بُغات، حمل سلاح در مکه، پای نهادن [[مشرک\|مشرکان]] در حرم مکی، [[صید]] در حرم مکی، قطع درخت در مکه، فروش و اجاره خانه‌های حرم مکه، خراج بر مزارع مکه، تقسیم اراضی مکه، و انتقال خاک و سنگ مکه‌.<ref>ص۵۹۳ـ۷۵۰</ref>		باب چهارم در چهار فصل، شرحی تحلیلی از احکام و حرمت مکه و حرم مکی در فقه اسلامی ارائه می‌دهد. مباحث این باب در این قلمرو هستند: نام‌های مکه در [[قرآن]]، اقامه [[حد شرعی\|حدود]] در مکه، [[قصاص]] و [[قتال]] در مکه، [[بغی\|بَغی]] و بُغات، حمل سلاح در مکه، پای نهادن [[مشرک\|مشرکان]] در حرم مکی، [[صید]] در حرم مکی، قطع درخت در مکه، فروش و اجاره خانه‌های حرم مکه، خراج بر مزارع مکه، تقسیم اراضی مکه، و انتقال خاک و سنگ مکه‌.<ref>ص۵۹۳ـ۷۵۰</ref>

	همین مباحث در باب پنجم درباره حرم مدنی، ویژگی‌ها و امتیازات مدینه، فضیلت‌های مسجدالنبی، ویژگی‌های [[کوه احد\|کوه اُحُد]]، زیارت [[مسجد قبا]]، زیارت قبور [[بقیع]] و مرقد نبوی از دیدگاه حدیثی و فقهی طرح شده است.<ref>ص۷۵۱ـ۹۰۷</ref>		همین مباحث در باب پنجم درباره حرم مدنی، ویژگی‌ها و امتیازات مدینه، فضیلت‌های مسجدالنبی، ویژگی‌های [[کوه احد\|کوه اُحُد]]، زیارت [[مسجد قبا]]، زیارت قبور [[بقیع]] و مرقد نبوی از دیدگاه حدیثی و فقهی طرح شده است.<ref>ص۷۵۱ـ۹۰۷</ref>

	==وضعیت کتاب==		==وضعیت کتاب==

Kamran: added Category:کتاب‌های تاریخ مکه using HotCat

2019-07-21T03:58:58Z

added Category:کتاب‌های تاریخ مکه using HotCat

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۱ ژوئیهٔ ۲۰۱۹، ساعت ۰۷:۲۸
خط ۸۸:		خط ۸۸:
	[[رده:کتاب‌های قرن پانزدهم قمری]]		[[رده:کتاب‌های قرن پانزدهم قمری]]
	[[رده:کتاب‌های تاریخ مدینه]]		[[رده:کتاب‌های تاریخ مدینه]]
			[[رده:کتاب‌های تاریخ مکه]]

Kamran: removed Category:کتاب‌های درباره مکه using HotCat

2019-07-21T03:58:40Z

removed Category:کتاب‌های درباره مکه using HotCat

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۱ ژوئیهٔ ۲۰۱۹، ساعت ۰۷:۲۸
خط ۸۷:		خط ۸۷:
	[[رده:کتاب‌های علی احمد یحیی القاعدی]]		[[رده:کتاب‌های علی احمد یحیی القاعدی]]
	[[رده:کتاب‌های قرن پانزدهم قمری]]		[[رده:کتاب‌های قرن پانزدهم قمری]]
	~~[[رده:کتاب‌های درباره مکه]]~~
	[[رده:کتاب‌های تاریخ مدینه]]		[[رده:کتاب‌های تاریخ مدینه]]

Engineer: /* منبع */

2019-04-13T11:13:09Z

منبع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۳ آوریل ۲۰۱۹، ساعت ۱۴:۴۳
خط ۶۰:		خط ۶۰:
	{{دانشنامه		{{دانشنامه
	\| آدرس = http://phz.hajj.ir/422/9276		\| آدرس = http://phz.hajj.ir/422/9276
	عنوان = احکام و خصائص الحرمین...		\| عنوان = احکام و خصائص الحرمین...
	\| نویسنده = علی احمدی میرآقا		\| نویسنده = علی احمدی میرآقا
	}}		}}

Kamran: removed Category:کتاب‌های درباره مدینه using HotCat

2018-08-02T09:06:31Z

removed Category:کتاب‌های درباره مدینه using HotCat

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲ اوت ۲۰۱۸، ساعت ۱۲:۳۶
خط ۸۳:		خط ۸۳:
	}}<onlyinclude>		}}<onlyinclude>

	~~[[رده:کتاب‌های درباره مدینه]]~~

	[[رده:مقاله‌های تکمیل‌شده]]		[[رده:مقاله‌های تکمیل‌شده]]

Kamran: added Category:کتاب‌های تاریخ مدینه using HotCat

2018-08-02T08:50:33Z

added Category:کتاب‌های تاریخ مدینه using HotCat

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲ اوت ۲۰۱۸، ساعت ۱۲:۲۰
خط ۸۹:		خط ۸۹:
	[[رده:کتاب‌های قرن پانزدهم قمری]]		[[رده:کتاب‌های قرن پانزدهم قمری]]
	[[رده:کتاب‌های درباره مکه]]		[[رده:کتاب‌های درباره مکه]]
			[[رده:کتاب‌های تاریخ مدینه]]

Kamran: removed Category:کتاب‌های تاریخ مکه using HotCat

2018-08-02T08:49:58Z

removed Category:کتاب‌های تاریخ مکه using HotCat

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲ اوت ۲۰۱۸، ساعت ۱۲:۱۹
خط ۸۹:		خط ۸۹:
	[[رده:کتاب‌های قرن پانزدهم قمری]]		[[رده:کتاب‌های قرن پانزدهم قمری]]
	[[رده:کتاب‌های درباره مکه]]		[[رده:کتاب‌های درباره مکه]]
	~~[[رده:کتاب‌های تاریخ مکه]]~~

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۳ اوت ۲۰۱۹، ساعت ۱۶:۵۱
خط ۳۴:		خط ۳۴:

	==گزارش محتوا==		==گزارش محتوا==
	کتاب در پنج باب و فصول بسیار تدوین گشته است. در بابی با عنوان مقدمه، این موضوعات بیان شده‌اند: سیر تاریخی بنای کعبه و تعمیر و توسعه مسجدالحرام، حفر [[زمزم]] از روزگار [[جاهلیت]] تا دوران [[آل سعود]] همراه گزارشی تاریخی از [[مناصب کعبه]]، [[پرده کعبه]]، [[مقامات چهارگانه]]، تاریخ تعمیر و توسعه [[مسجدالنبی]]، ظهور [[بدعت\|بدعت‌ها]] در [[حرمین]]، و پاسخ به شبهات خاورشناسان<ref>ص۲۴ـ۲۶۶</ref>		کتاب در پنج باب و فصول بسیار تدوین گشته است. در بابی با عنوان مقدمه، این موضوعات بیان شده‌اند: سیر تاریخی بنای کعبه و تعمیر و توسعه مسجدالحرام، حفر [[زمزم]] از روزگار [[جاهلیت]] تا دوران [[آل سعود]] همراه گزارشی تاریخی از [[مناصب کعبه]]، [[پرده کعبه]]، [[مقامات چهارگانه]]، تاریخ تعمیر و توسعه [[مسجدالنبی]]، ظهور [[بدعت\|بدعت‌ها]] در [[حرمین]]، و پاسخ به شبهات خاورشناسان<ref>ص۲۴ـ۲۶۶</ref>

	نویسنده در گفتار پیرامون عمارت و بازسازی‌ها، نوسازی‌ها و توسعه‌های مسجدالحرام در روزگار [[بنی امیه\|خلفای اموی]] و [[بنی عباس\|عباسی]]، اطلاعات منابع تاریخی مکه مانند [[اخبار مکه ازرقی]] (درگذشت در ۲۴۸ق.) و [[اخبار مکه فاکهی]] (درگذشت در ۲۷۹ق.)را تلخیص و گزارش نموده<ref>ص۱۶۰ـ۱۷۸</ref> و سپس از آغاز و پایان توسعه به دست [[سلطان سلیم خان عثمانی]] در سال ۹۷۹ق. و اتمام آن به دست [[سلطان مراد خان]] در ۹۸۹ق. سخن گفته است.<ref>ص۱۸۱ـ۱۸۲</ref> نیز ویژگی‌های [[توسعه اول مسجد الحرام\|توسعه اول]] و [[توسعه دوم مسجد الحرام\|دوم]] مسجدالحرام در روزگار آل سعود را بیان کرده است. توسعه اول مسجدالحرام با فرمان [[ملک سعود بن عبدالعزیز]] در سال ۱۳۷۵ق. آغاز گشت و در چهار مرحله همه بخش‌ها و اجزای مسجدالحرام تغییر و توسعه داده شد.<ref>ص۱۹۲ـ۱۹۵</ref> توسعه دوم در روزگار [[ملک فهد بن عبدالعزیز]] انجام گرفت<ref>ص۱۹۶</ref> و [[مروه]] نیز تغییر اساسی یافت.<ref>ص۱۹۹</ref> در این توسعه، مساحت مسجد به ۳۵۶۰۰۰ متر مربع رسید.<ref>ص۱۹۶</ref> احداث طبقات مختلف و ستون‌های فراوان (۱۴۵۳ ستون) و گسترش باب‌ها (۴۱ باب) از ویژگی‌های این توسعه هستند.<ref>ص۱۹۷ـ۲۰۱</ref>		نویسنده در گفتار پیرامون عمارت و بازسازی‌ها، نوسازی‌ها و توسعه‌های مسجدالحرام در روزگار [[بنی امیه\|خلفای اموی]] و [[بنی عباس\|عباسی]]، اطلاعات منابع تاریخی مکه مانند [[اخبار مکه ازرقی]] (درگذشت در ۲۴۸ق.) و [[اخبار مکه فاکهی]] (درگذشت در ۲۷۹ق.)را تلخیص و گزارش نموده<ref>ص۱۶۰ـ۱۷۸</ref> و سپس از آغاز و پایان توسعه به دست [[سلطان سلیم خان عثمانی]] در سال ۹۷۹ق. و اتمام آن به دست [[سلطان مراد خان]] در ۹۸۹ق. سخن گفته است.<ref>ص۱۸۱ـ۱۸۲</ref> نیز ویژگی‌های [[توسعه اول مسجد الحرام\|توسعه اول]] و [[توسعه دوم مسجد الحرام\|دوم]] مسجدالحرام در روزگار آل سعود را بیان کرده است. توسعه اول مسجدالحرام با فرمان [[ملک سعود بن عبدالعزیز]] در سال ۱۳۷۵ق. آغاز گشت و در چهار مرحله همه بخش‌ها و اجزای مسجدالحرام تغییر و توسعه داده شد.<ref>ص۱۹۲ـ۱۹۵</ref> توسعه دوم در روزگار [[ملک فهد بن عبدالعزیز]] انجام گرفت<ref>ص۱۹۶</ref> و [[مروه]] نیز تغییر اساسی یافت.<ref>ص۱۹۹</ref> در این توسعه، مساحت مسجد به ۳۵۶۰۰۰ متر مربع رسید.<ref>ص۱۹۶</ref> احداث طبقات مختلف و ستون‌های فراوان (۱۴۵۳ ستون) و گسترش باب‌ها (۴۱ باب) از ویژگی‌های این توسعه هستند.<ref>ص۱۹۷ـ۲۰۱</ref>

	در بررسی بناها و توسعه‌های مسجدالنبی نیز اطلاعاتی کلی درباره بنای اولیه روزگار نبوی و بنای دوران عمر بن خطاب و عثمان و خلفای پسین ارائه شده است.<ref>ص۲۳۵ـ۲۴۹</ref> از بنای مسجدالنبی پس از آتش‌سوزی سال۸۸۶ق. به دست [[سلطان قایتبای]] از سلاطین ممالیک [[مصر]] تا تعمیر و توسعه به دست [[عبدالمجید خان عثمانی]] ۳۸۷ سال فاصله بود. سلطان عثمانی با فرستادن مهندسان، کارشناسان، نجاران و کارگران و آماده ساختن وسایل و امکانات مورد نیاز در ۱۲۶۵ق. به تعمیر و توسعه مسجد پرداخت و در سال ۱۲۷۷ق. آن را به پایان رساند.<ref>ص۲۵۳ـ۲۵۴</ref> مسجدالنبی در روزگار آل سعود تاکنون سه توسعه داشته است: توسعه اول به سال ۱۳۷۰ق. در روزگار ملک عبدالعزیز<ref>ص۲۵۹ـ۲۶۰</ref> ، توسعه دوم در روزگار [[ملک فیصل]]<ref>ص۲۶۱</ref> و توسعه سوم در روزگار ملک فهد<ref>ص۲۶۳</ref> . در مجموع، مساحت مسجدالنبی بسیار گسترده شد و به ۲۳۵۰۰۰ متر مربع رسید.<ref>ص۲۶۴ـ۲۶۷</ref> اکنون مساحت مسجد و صحن اطراف آن ۴۰۰۵۰۰ متر مربع است.		در بررسی بناها و توسعه‌های مسجدالنبی نیز اطلاعاتی کلی درباره بنای اولیه روزگار نبوی و بنای دوران عمر بن خطاب و عثمان و خلفای پسین ارائه شده است.<ref>ص۲۳۵ـ۲۴۹</ref> از بنای مسجدالنبی پس از آتش‌سوزی سال۸۸۶ق. به دست [[سلطان قایتبای]] از سلاطین ممالیک [[مصر]] تا تعمیر و توسعه به دست [[عبدالمجید خان عثمانی]] ۳۸۷ سال فاصله بود. سلطان عثمانی با فرستادن مهندسان، کارشناسان، نجاران و کارگران و آماده ساختن وسایل و امکانات مورد نیاز در ۱۲۶۵ق. به تعمیر و توسعه مسجد پرداخت و در سال ۱۲۷۷ق. آن را به پایان رساند.<ref>ص۲۵۳ـ۲۵۴</ref> مسجدالنبی در روزگار آل سعود تاکنون سه توسعه داشته است: توسعه اول به سال ۱۳۷۰ق. در روزگار ملک عبدالعزیز<ref>ص۲۵۹ـ۲۶۰</ref> ، توسعه دوم در روزگار [[ملک فیصل]]<ref>ص۲۶۱</ref> و توسعه سوم در روزگار ملک فهد<ref>ص۲۶۳</ref> . در مجموع، مساحت مسجدالنبی بسیار گسترده شد و به ۲۳۵۰۰۰ متر مربع رسید.<ref>ص۲۶۴ـ۲۶۷</ref> اکنون مساحت مسجد و صحن اطراف آن ۴۰۰۵۰۰ متر مربع است.

	نویسنده در رد ادعای خاورشناسان غربی که سبک معماری اسلامی عربی را انکار کرده‌اند، توسعه‌های تاریخی حرمین و کعبه را دلیل وجود هنر معماری نزد عرب‌ها در همه دوره‌های تاریخی دانسته است.<ref>ص۱۳۱ـ۱۳۹</ref> نیز در این باب از احکام و مناسک قبله، دیدگاه‌های فقیهان اهل سنت درباره استقبال، تعریف [[قبله]]، مرکزیت قبله برای [[مسلمان\|امت اسلامی]]، و استدبار قبله سخن رفته است.<ref>ص۲۶۹ـ۴۱۶</ref> نویسنده از وضع قبله مسجدالنبی پس از [[هجرت]] نبوی سخن گفته و نیز به مسائل نجومی قبله و مرکزیت [[کعبه]] برای کره زمین هم اشاراتی کرده است.<ref>ص۳۸۹ـ۳۹۵</ref>		نویسنده در رد ادعای خاورشناسان غربی که سبک معماری اسلامی عربی را انکار کرده‌اند، توسعه‌های تاریخی حرمین و کعبه را دلیل وجود هنر معماری نزد عرب‌ها در همه دوره‌های تاریخی دانسته است.<ref>ص۱۳۱ـ۱۳۹</ref> نیز در این باب از احکام و مناسک قبله، دیدگاه‌های فقیهان اهل سنت درباره استقبال، تعریف [[قبله]]، مرکزیت قبله برای [[مسلمان\|امت اسلامی]]، و استدبار قبله سخن رفته است.<ref>ص۲۶۹ـ۴۱۶</ref> نویسنده از وضع قبله مسجدالنبی پس از [[هجرت]] نبوی سخن گفته و نیز به مسائل نجومی قبله و مرکزیت [[کعبه]] برای کره زمین هم اشاراتی کرده است.<ref>ص۳۸۹ـ۳۹۵</ref>

	باب دوم به فضایل، ویژگی‌ها و احکام کعبه می‌پردازد و به پشتوانه منابع فقهی و [[حدیث\|حدیثی]]، از این مباحث سخن می‌گوید: نکات و فروعی درباره [[آداب ورود به کعبه]]، [[نماز طواف\|نماز]] در کعبه، فروش و سرقت [[پرده کعبه]]، جایگاه‌های نماز پیامبر در اطراف کعبه، پیوند [[حجر اسماعیل\|حِجر اسماعیل]] و کعبه، حدود [[طواف]] کعبه، [[طهارت]] در طواف کعبه، ویژگی‌های [[رکن]] و [[مقام ابراهیم]]، [[استلام]] [[رکن یمانی]] و [[رکن حجرالاسود]]، فضیلت‌های مُلْتَزَم، نگاه به کعبه، ویژگی‌ها و مناسک آب زمزم و برکات و آثار معنوی آن. چنان‌که از مباحث این باب و دیگر ابواب پیدا است، نویسنده همراه یادکرد مناسک و فروع فقهی، جنبه‌های فضایلی، میراث تاریخی و آداب اخلاقی مربوط به هر موضوع را نیز یاد می‌کند.(ص۴۱۷ـ۵۳۵</ref> از این رو، در باب سوم در کنار بیان احکام، مناسک و ویژگی‌های مسجدالحرام، به تفصیل از حدود و تفاوت‌های حرم مکی و مدنی<ref>ص۵۳۷ـ۵۶۲</ref> ‌، فضیلت‌های نماز و دو چندان شدن پاداش کارهای نیک در مسجدالحرام سخن گفته<ref>ص۵۷۷ـ۵۹۱</ref> و به بیان فروعی خاص چون احکام [[نذر]] سفر بیت‌ الله الحرام و تبیین مفهوم نذر نیز پرداخته است.<ref>ص۵۶۷ـ۵۷۵</ref>		باب دوم به فضایل، ویژگی‌ها و احکام کعبه می‌پردازد و به پشتوانه منابع فقهی و [[حدیث\|حدیثی]]، از این مباحث سخن می‌گوید: نکات و فروعی درباره [[آداب ورود به کعبه]]، [[نماز طواف\|نماز]] در کعبه، فروش و سرقت [[پرده کعبه]]، جایگاه‌های نماز پیامبر در اطراف کعبه، پیوند [[حجر اسماعیل\|حِجر اسماعیل]] و کعبه، حدود [[طواف]] کعبه، [[طهارت]] در طواف کعبه، ویژگی‌های [[رکن]] و [[مقام ابراهیم]]، [[استلام]] [[رکن یمانی]] و [[رکن حجرالاسود]]، فضیلت‌های مُلْتَزَم، نگاه به کعبه، ویژگی‌ها و مناسک آب زمزم و برکات و آثار معنوی آن. چنان‌که از مباحث این باب و دیگر ابواب پیدا است، نویسنده همراه یادکرد مناسک و فروع فقهی، جنبه‌های فضایلی، میراث تاریخی و آداب اخلاقی مربوط به هر موضوع را نیز یاد می‌کند.(ص۴۱۷ـ۵۳۵</ref> از این رو، در باب سوم در کنار بیان احکام، مناسک و ویژگی‌های مسجدالحرام، به تفصیل از حدود و تفاوت‌های حرم مکی و مدنی<ref>ص۵۳۷ـ۵۶۲</ref> ‌، فضیلت‌های نماز و دو چندان شدن پاداش کارهای نیک در مسجدالحرام سخن گفته<ref>ص۵۷۷ـ۵۹۱</ref> و به بیان فروعی خاص چون احکام [[نذر]] سفر بیت‌ الله الحرام و تبیین مفهوم نذر نیز پرداخته است.<ref>ص۵۶۷ـ۵۷۵</ref>

	باب چهارم در چهار فصل، شرحی تحلیلی از احکام و حرمت مکه و حرم مکی در فقه اسلامی ارائه می‌دهد. مباحث این باب در این قلمرو هستند: نام‌های مکه در [[قرآن]]، اقامه [[حد شرعی\|حدود]] در مکه، [[قصاص]] و [[قتال]] در مکه، [[بغی\|بَغی]] و بُغات، حمل سلاح در مکه، پای نهادن [[مشرک\|مشرکان]] در حرم مکی، [[صید]] در حرم مکی، قطع درخت در مکه، فروش و اجاره خانه‌های حرم مکه، خراج بر مزارع مکه، تقسیم اراضی مکه، و انتقال خاک و سنگ مکه‌.<ref>ص۵۹۳ـ۷۵۰</ref>		باب چهارم در چهار فصل، شرحی تحلیلی از احکام و حرمت مکه و حرم مکی در فقه اسلامی ارائه می‌دهد. مباحث این باب در این قلمرو هستند: نام‌های مکه در [[قرآن]]، اقامه [[حد شرعی\|حدود]] در مکه، [[قصاص]] و [[قتال]] در مکه، [[بغی\|بَغی]] و بُغات، حمل سلاح در مکه، پای نهادن [[مشرک\|مشرکان]] در حرم مکی، [[صید]] در حرم مکی، قطع درخت در مکه، فروش و اجاره خانه‌های حرم مکه، خراج بر مزارع مکه، تقسیم اراضی مکه، و انتقال خاک و سنگ مکه‌.<ref>ص۵۹۳ـ۷۵۰</ref>