اخبار مکه (ابن شبه) - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Kamran: جایگزینی متن - 'http://phz.hajj.ir/422' به 'http://hzrc.ac.ir/post'

2021-04-14T12:20:08Z

جایگزینی متن - 'http://phz.hajj.ir/422' به 'http://hzrc.ac.ir/post'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ آوریل ۲۰۲۱، ساعت ۱۵:۵۰
خط ۲۱:		خط ۲۱:
	{{منابع}}		{{منابع}}
	{{دانشنامه		{{دانشنامه
	\| آدرس = http://~~phz~~.~~hajj~~.ir/~~422~~/9237		\| آدرس = http://hzrc.ac.ir/post/9237
	\| عنوان = اخبار مكه ابن شَبَّه		\| عنوان = اخبار مكه ابن شَبَّه
	\| نویسنده = علی احمدی میرآقا		\| نویسنده = علی احمدی میرآقا

Engineer: جایگزینی متن - ' ' به ' '

2019-08-13T13:23:18Z

جایگزینی متن - '</ref> ' به '</ref> '

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۳ اوت ۲۰۱۹، ساعت ۱۶:۵۳
خط ۶:		خط ۶:
	==نویسنده==		==نویسنده==
	{{اصلی\|ابن شبه}}		{{اصلی\|ابن شبه}}
	ابوزید عمر بن شَبَّة بن عبیده نُمَیری از [[روایت\|راویان]] و [[حافظ قرآن\|حافظان]] برجسته قرن سوم قمری است.<ref>تاریخ بغداد، ج۱۱، ص۲۰۸؛ سیر اعلام النبلاء، ج۱۲، ص۳۶۹.</ref> شهرت وی به «شبه» از شهرت پدرش گرفته شده است. گفته‌اند: مادرش در کودکی او برایش ترانه‌ای می‌خوانده و شبّه خطابش می‌کرده است.<ref>الفهرست، ص۱۲۵.</ref> عمر بن شبه در ۱۷۳ق، احتمالا در [[بصره]] زاده شد و در ۲۶۲ یا ۲۶۳ق در [[سامرا]] درگذشت.<ref>وفیات الاعیان، ج۳، ص۴۴۰؛ شذرات الذهب، ج۳، ص۲۷۳-۲۷۴؛ البدایة و النهایه، ج۱۱، ص۳۰.</ref> وی انبوهی از دانش و ‌گزارش تاریخی و ادبی را از دانشوران برجسته مدینه و مناطق دیگر فراگرفت. بازتاب این دانش در موسوعه‌هایی مانند الاغانی و الاستیعاب نشان‌دهنده ارج و اهمیت ‌گزارش‌های او است. آثار گوناگونش نشان می‌دهد که در علوم مختلف دست داشته است.<ref>الفهرست، ص۱۲۵؛ سیر اعلام النبلاء، ج۱۲، ص۳۷۰.</ref> او در عرصه تاریخ‌نگاری درباره [[مکه]]، [[مدینه]]، بصره، و [[کوفه]] و نگارش شرح حال شاعران و امیران و حاکمان این شهرها تحقیقاتی داشته است.<ref>معجم الادباء، ج۱۶، ص۶۰-۶۲.</ref> ابن شَبَّه در رخدادها و ستیزهای کلامی گرفتار شد و همراه دیگر محدثان و مخالفان نظریه خلق قرآن، وادار به خانه‌نشینی گشت.<ref>تاریخ بغداد، ج۱۱، ص۲۰۹.</ref> <br />		ابوزید عمر بن شَبَّة بن عبیده نُمَیری از [[روایت\|راویان]] و [[حافظ قرآن\|حافظان]] برجسته قرن سوم قمری است.<ref>تاریخ بغداد، ج۱۱، ص۲۰۸؛ سیر اعلام النبلاء، ج۱۲، ص۳۶۹.</ref> شهرت وی به «شبه» از شهرت پدرش گرفته شده است. گفته‌اند: مادرش در کودکی او برایش ترانه‌ای می‌خوانده و شبّه خطابش می‌کرده است.<ref>الفهرست، ص۱۲۵.</ref> عمر بن شبه در ۱۷۳ق، احتمالا در [[بصره]] زاده شد و در ۲۶۲ یا ۲۶۳ق در [[سامرا]] درگذشت.<ref>وفیات الاعیان، ج۳، ص۴۴۰؛ شذرات الذهب، ج۳، ص۲۷۳-۲۷۴؛ البدایة و النهایه، ج۱۱، ص۳۰.</ref> وی انبوهی از دانش و ‌گزارش تاریخی و ادبی را از دانشوران برجسته مدینه و مناطق دیگر فراگرفت. بازتاب این دانش در موسوعه‌هایی مانند الاغانی و الاستیعاب نشان‌دهنده ارج و اهمیت ‌گزارش‌های او است. آثار گوناگونش نشان می‌دهد که در علوم مختلف دست داشته است.<ref>الفهرست، ص۱۲۵؛ سیر اعلام النبلاء، ج۱۲، ص۳۷۰.</ref> او در عرصه تاریخ‌نگاری درباره [[مکه]]، [[مدینه]]، بصره، و [[کوفه]] و نگارش شرح حال شاعران و امیران و حاکمان این شهرها تحقیقاتی داشته است.<ref>معجم الادباء، ج۱۶، ص۶۰-۶۲.</ref> ابن شَبَّه در رخدادها و ستیزهای کلامی گرفتار شد و همراه دیگر محدثان و مخالفان نظریه خلق قرآن، وادار به خانه‌نشینی گشت.<ref>تاریخ بغداد، ج۱۱، ص۲۰۹.</ref> <br />
	ابن شَبَّه به وثاقت، صداقت، عدالت و اعتبار وصف شده و بر خلاف استادش [[ابن زباله]] که مورد بی مهری [[رجال\|رجالیان]] و [[اهل حدیث]] قرار گرفته است، از او با کلماتی احترام‌آمیز یاد شده است.<ref>الجرح و التعدیل، ج۶، ص۱۱۶؛ تهذیب الکمال، ج۱۴، ص۹۱-۹۲.</ref> [[مزی\|مِزّی]] فهرستی بلند از استادان و شاگردان وی ارائه کرده است.<ref>تهذیب الکمال، ج۱۴، ص۹۱-۹۲؛ نک: التحفة اللطیفه، ج۲، ص۳۴۰-۳۴۱.</ref> [[محمد بن یحیی]]، [[معاویة بن هشام]] و [[ابوغسان\|ابوغَسان]] از استادان او و ابوبکر بن ابی‌الدنیا، ابوشُعَیب حرانی و احمد بن ابی‌طاهر طَیفور از شاگردان او بوده‌اند. بیشترین گزارش‌های ابن شبه از ابوغسان محمد بن یحیی کنانی، از یاران [[مالک بن انس]] است که آگاهی‌های بسیار از ‌اخبار و رخدادهای [[مدینه]] داشته است.<ref>مجلة العرب، ج۴، ص۳۲۸، «مؤلفات فی تاریخ المدینه».</ref> <br />		ابن شَبَّه به وثاقت، صداقت، عدالت و اعتبار وصف شده و بر خلاف استادش [[ابن زباله]] که مورد بی مهری [[رجال\|رجالیان]] و [[اهل حدیث]] قرار گرفته است، از او با کلماتی احترام‌آمیز یاد شده است.<ref>الجرح و التعدیل، ج۶، ص۱۱۶؛ تهذیب الکمال، ج۱۴، ص۹۱-۹۲.</ref> [[مزی\|مِزّی]] فهرستی بلند از استادان و شاگردان وی ارائه کرده است.<ref>تهذیب الکمال، ج۱۴، ص۹۱-۹۲؛ نک: التحفة اللطیفه، ج۲، ص۳۴۰-۳۴۱.</ref> [[محمد بن یحیی]]، [[معاویة بن هشام]] و [[ابوغسان\|ابوغَسان]] از استادان او و ابوبکر بن ابی‌الدنیا، ابوشُعَیب حرانی و احمد بن ابی‌طاهر طَیفور از شاگردان او بوده‌اند. بیشترین گزارش‌های ابن شبه از ابوغسان محمد بن یحیی کنانی، از یاران [[مالک بن انس]] است که آگاهی‌های بسیار از ‌اخبار و رخدادهای [[مدینه]] داشته است.<ref>مجلة العرب، ج۴، ص۳۲۸، «مؤلفات فی تاریخ المدینه».</ref> <br />
	[[ابن ندیم]] از دو اثر ابن شَبَّه با عناوین کتاب مکه و امراء مکه نام می‌برد.<ref>الفهرست، ص۱۲۵؛ نک: حجاز در صدر اسلام، ص۴۴۰.</ref> وی در جای دیگر که از تاریخ خط و کتابت عربی سخن گفته، دانستنی‌های مهمی از کتاب مکه ابن شبه درباره تاریخ ‌نگارش عربی و آگاهی قریش از کتابت عربی آورده است.<ref>الفهرست، ص۸.</ref> [[اخبار المدینه (ابن شبه)\| اخبار المدینه]] وی که با نام‌هایی چون کتاب المدینه<ref>الفهرست، ص۱۲۵.</ref> و تاریخ المدینة المنوره<ref>وفاء الوفاء، ج۱، ص۴۱، «مقدمه»؛ فیض القدیر، ج۱، ص۱۲۰.</ref> هم شناخته می‌شود، دیگر کتاب معروف او است.<ref>الاصابه، ج۱، ص۲۴۲،۴۵۰؛ ج۲، ص۲۳۸، ۳۵۱.</ref>		[[ابن ندیم]] از دو اثر ابن شَبَّه با عناوین کتاب مکه و امراء مکه نام می‌برد.<ref>الفهرست، ص۱۲۵؛ نک: حجاز در صدر اسلام، ص۴۴۰.</ref> وی در جای دیگر که از تاریخ خط و کتابت عربی سخن گفته، دانستنی‌های مهمی از کتاب مکه ابن شبه درباره تاریخ ‌نگارش عربی و آگاهی قریش از کتابت عربی آورده است.<ref>الفهرست، ص۸.</ref> [[اخبار المدینه (ابن شبه)\| اخبار المدینه]] وی که با نام‌هایی چون کتاب المدینه<ref>الفهرست، ص۱۲۵.</ref> و تاریخ المدینة المنوره<ref>وفاء الوفاء، ج۱، ص۴۱، «مقدمه»؛ فیض القدیر، ج۱، ص۱۲۰.</ref> هم شناخته می‌شود، دیگر کتاب معروف او است.<ref>الاصابه، ج۱، ص۲۴۲،۴۵۰؛ ج۲، ص۲۳۸، ۳۵۱.</ref>

	==محتوا==		==محتوا==
	[[تقی الدین فاسی\|فاسی]] (درگذشت ۸۳۲ق) اخبار مکه را دیده و آن را به کتاب [[اخبار مکه (ازرقی)\|اخبار مکه]] نوشته [[ازرقی]] و نیز کتاب [[اخبار مکه (ازرقی)\|اخبار مکه]] نوشته [[فاکهی]] همانند دانسته است.<ref>العقد الثمین، ج۱، ص۱۰.</ref> [[سخاوی\|سَخاوی]] (درگذشت ۹۰۲ق) نیز در کتابشناسی آثار مربوط به [[مکه]]، از این کتاب نام برده و بدون اشاره به سخن فاسی، مدعی شده که وی از این اثر آگاهی نداشته است. در ‌گزارش سخاوی، دو نکته دیگر نیز هست: نخست اینکه [[ابن فهد]] نسخه‌ای در یک جلد از این کتاب دست‌نویس کرده و دیگر اینکه کتاب به شیوه و سبک دو کتاب اخبار مکه ازرقی و فاکهی ‌نگارش یافته است.<ref>الاعلان بالتوبیخ، ص۲۸۰.</ref> [[عز بن فهد]] هم از آن در دو جا بهره گرفته است: یکی در موضوع حکمرانی [[عبدالله بن خالد بن اسید قُرَشی]] بر مکه و دیگری حکومت [[خالد بن عبدالله قسری]] بر همین شهر.		[[تقی الدین فاسی\|فاسی]] (درگذشت ۸۳۲ق) اخبار مکه را دیده و آن را به کتاب [[اخبار مکه (ازرقی)\|اخبار مکه]] نوشته [[ازرقی]] و نیز کتاب [[اخبار مکه (ازرقی)\|اخبار مکه]] نوشته [[فاکهی]] همانند دانسته است.<ref>العقد الثمین، ج۱، ص۱۰.</ref> [[سخاوی\|سَخاوی]] (درگذشت ۹۰۲ق) نیز در کتابشناسی آثار مربوط به [[مکه]]، از این کتاب نام برده و بدون اشاره به سخن فاسی، مدعی شده که وی از این اثر آگاهی نداشته است. در ‌گزارش سخاوی، دو نکته دیگر نیز هست: نخست اینکه [[ابن فهد]] نسخه‌ای در یک جلد از این کتاب دست‌نویس کرده و دیگر اینکه کتاب به شیوه و سبک دو کتاب اخبار مکه ازرقی و فاکهی ‌نگارش یافته است.<ref>الاعلان بالتوبیخ، ص۲۸۰.</ref> [[عز بن فهد]] هم از آن در دو جا بهره گرفته است: یکی در موضوع حکمرانی [[عبدالله بن خالد بن اسید قُرَشی]] بر مکه و دیگری حکومت [[خالد بن عبدالله قسری]] بر همین شهر.
	<ref>غایة المرام، ج۱، ص۶۱، ۲۱۱.</ref> <br />		<ref>غایة المرام، ج۱، ص۶۱، ۲۱۱.</ref> <br />
	[[ابن حجر]] (درگذشت ۸۵۲ق) در زندگی‌نامه [[صحابه]]، از آگاهی‌های این کتاب بهره جسته و ۱۵ گزارش از آن آورده است. وی در این گزارش‌ها نام کتاب را اخبار مکه یا کتاب مکه ثبت کرده است.<ref>الاصابه، ج۱، ص۴۵۷، ۶۰۳؛ ج۲، ص۳۳، ۲۰۹، ۴۷۵؛ ج۳، ص۴۵۱؛ ج۴، ص۶۳، ۲۶۶، ۳۵۶؛ ج۵، ص۹۹؛ ج۷، ص۱۹۹؛ تاریخ التراث العربی،، مج۱، ج۲، ص۲۰۵-۲۰۶.</ref> [[سمهودی\|سَمهودی]] در [[وفاء الوفاء]] با موضوع [[مدینه]] و مکان‌های آن، در چند جا از اخبار مکه ابن شبّه ‌گزارش کرده است.<ref>وفاء الوفاء، ج۱، ص۱۲۵، ۱۲۷، ۱۳۳؛ ج۴، ص۴۸۱.</ref> نقل مستقیم [[ابن ظهیره]] (درگذشت ۹۸۶ق) از این کتاب نشانه‌ای تقریبا روشن از دسترسی وی به کتاب است.<ref>الجامع اللطیف، ص۲۵.</ref> بر پایه این ‌گزارش‌ها، می‌توان موضوع کتاب اخبار مکه ابن شبّه را تاریخ مکه و وصف مکان‌ها، مساجد وکوه‌های مکه، سیره نبوی، کعبه، حدود حرم، و خانه‌ها و جغرافیای منازل مکه دانست.		[[ابن حجر]] (درگذشت ۸۵۲ق) در زندگی‌نامه [[صحابه]]، از آگاهی‌های این کتاب بهره جسته و ۱۵ گزارش از آن آورده است. وی در این گزارش‌ها نام کتاب را اخبار مکه یا کتاب مکه ثبت کرده است.<ref>الاصابه، ج۱، ص۴۵۷، ۶۰۳؛ ج۲، ص۳۳، ۲۰۹، ۴۷۵؛ ج۳، ص۴۵۱؛ ج۴، ص۶۳، ۲۶۶، ۳۵۶؛ ج۵، ص۹۹؛ ج۷، ص۱۹۹؛ تاریخ التراث العربی،، مج۱، ج۲، ص۲۰۵-۲۰۶.</ref> [[سمهودی\|سَمهودی]] در [[وفاء الوفاء]] با موضوع [[مدینه]] و مکان‌های آن، در چند جا از اخبار مکه ابن شبّه ‌گزارش کرده است.<ref>وفاء الوفاء، ج۱، ص۱۲۵، ۱۲۷، ۱۳۳؛ ج۴، ص۴۸۱.</ref> نقل مستقیم [[ابن ظهیره]] (درگذشت ۹۸۶ق) از این کتاب نشانه‌ای تقریبا روشن از دسترسی وی به کتاب است.<ref>الجامع اللطیف، ص۲۵.</ref> بر پایه این ‌گزارش‌ها، می‌توان موضوع کتاب اخبار مکه ابن شبّه را تاریخ مکه و وصف مکان‌ها، مساجد وکوه‌های مکه، سیره نبوی، کعبه، حدود حرم، و خانه‌ها و جغرافیای منازل مکه دانست.

	==پانویس==		==پانویس==

Engineer: جایگزینی متن - '' به ' '

2019-08-13T13:16:58Z

جایگزینی متن - '</ref>' به '</ref> '

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۳ اوت ۲۰۱۹، ساعت ۱۶:۴۶
خط ۲:		خط ۲:

	==اطلاعات کم درباره کتاب==		==اطلاعات کم درباره کتاب==
	آگاهی‌های چندانی از اخبار مکه به دست نیامده است. آنچه در دست است، تنها گزارش‌ها و نصوصی کوتاه درباره تاریخ و رخدادهای [[مکه]] است. گویا این کتاب تا اوایل سده دهم قمری، در دسترس تاریخ‌نگاران مکه بوده است؛ زیرا [[سمهودی\|سَمهودی]] (درگذشت ۹۱۱ق) به گونه‌ای که نشان‌دهنده گزارش مستقیم و بی‌واسطه است، ‌گزارش‌هایی مختصر از آن آورده است.<ref>وفاء الوفاء، ج۱، ص۱۲۵، ۱۲۷.</ref>		آگاهی‌های چندانی از اخبار مکه به دست نیامده است. آنچه در دست است، تنها گزارش‌ها و نصوصی کوتاه درباره تاریخ و رخدادهای [[مکه]] است. گویا این کتاب تا اوایل سده دهم قمری، در دسترس تاریخ‌نگاران مکه بوده است؛ زیرا [[سمهودی\|سَمهودی]] (درگذشت ۹۱۱ق) به گونه‌ای که نشان‌دهنده گزارش مستقیم و بی‌واسطه است، ‌گزارش‌هایی مختصر از آن آورده است.<ref>وفاء الوفاء، ج۱، ص۱۲۵، ۱۲۷.</ref>

	==نویسنده==		==نویسنده==
	{{اصلی\|ابن شبه}}		{{اصلی\|ابن شبه}}
	ابوزید عمر بن شَبَّة بن عبیده نُمَیری از [[روایت\|راویان]] و [[حافظ قرآن\|حافظان]] برجسته قرن سوم قمری است.<ref>تاریخ بغداد، ج۱۱، ص۲۰۸؛ سیر اعلام النبلاء، ج۱۲، ص۳۶۹.</ref> شهرت وی به «شبه» از شهرت پدرش گرفته شده است. گفته‌اند: مادرش در کودکی او برایش ترانه‌ای می‌خوانده و شبّه خطابش می‌کرده است.<ref>الفهرست، ص۱۲۵.</ref> عمر بن شبه در ۱۷۳ق، احتمالا در [[بصره]] زاده شد و در ۲۶۲ یا ۲۶۳ق در [[سامرا]] درگذشت.<ref>وفیات الاعیان، ج۳، ص۴۴۰؛ شذرات الذهب، ج۳، ص۲۷۳-۲۷۴؛ البدایة و النهایه، ج۱۱، ص۳۰.</ref> وی انبوهی از دانش و ‌گزارش تاریخی و ادبی را از دانشوران برجسته مدینه و مناطق دیگر فراگرفت. بازتاب این دانش در موسوعه‌هایی مانند الاغانی و الاستیعاب نشان‌دهنده ارج و اهمیت ‌گزارش‌های او است. آثار گوناگونش نشان می‌دهد که در علوم مختلف دست داشته است.<ref>الفهرست، ص۱۲۵؛ سیر اعلام النبلاء، ج۱۲، ص۳۷۰.</ref> او در عرصه تاریخ‌نگاری درباره [[مکه]]، [[مدینه]]، بصره، و [[کوفه]] و نگارش شرح حال شاعران و امیران و حاکمان این شهرها تحقیقاتی داشته است.<ref>معجم الادباء، ج۱۶، ص۶۰-۶۲.</ref> ابن شَبَّه در رخدادها و ستیزهای کلامی گرفتار شد و همراه دیگر محدثان و مخالفان نظریه خلق قرآن، وادار به خانه‌نشینی گشت.<ref>تاریخ بغداد، ج۱۱، ص۲۰۹.</ref><br />		ابوزید عمر بن شَبَّة بن عبیده نُمَیری از [[روایت\|راویان]] و [[حافظ قرآن\|حافظان]] برجسته قرن سوم قمری است.<ref>تاریخ بغداد، ج۱۱، ص۲۰۸؛ سیر اعلام النبلاء، ج۱۲، ص۳۶۹.</ref> شهرت وی به «شبه» از شهرت پدرش گرفته شده است. گفته‌اند: مادرش در کودکی او برایش ترانه‌ای می‌خوانده و شبّه خطابش می‌کرده است.<ref>الفهرست، ص۱۲۵.</ref> عمر بن شبه در ۱۷۳ق، احتمالا در [[بصره]] زاده شد و در ۲۶۲ یا ۲۶۳ق در [[سامرا]] درگذشت.<ref>وفیات الاعیان، ج۳، ص۴۴۰؛ شذرات الذهب، ج۳، ص۲۷۳-۲۷۴؛ البدایة و النهایه، ج۱۱، ص۳۰.</ref> وی انبوهی از دانش و ‌گزارش تاریخی و ادبی را از دانشوران برجسته مدینه و مناطق دیگر فراگرفت. بازتاب این دانش در موسوعه‌هایی مانند الاغانی و الاستیعاب نشان‌دهنده ارج و اهمیت ‌گزارش‌های او است. آثار گوناگونش نشان می‌دهد که در علوم مختلف دست داشته است.<ref>الفهرست، ص۱۲۵؛ سیر اعلام النبلاء، ج۱۲، ص۳۷۰.</ref> او در عرصه تاریخ‌نگاری درباره [[مکه]]، [[مدینه]]، بصره، و [[کوفه]] و نگارش شرح حال شاعران و امیران و حاکمان این شهرها تحقیقاتی داشته است.<ref>معجم الادباء، ج۱۶، ص۶۰-۶۲.</ref> ابن شَبَّه در رخدادها و ستیزهای کلامی گرفتار شد و همراه دیگر محدثان و مخالفان نظریه خلق قرآن، وادار به خانه‌نشینی گشت.<ref>تاریخ بغداد، ج۱۱، ص۲۰۹.</ref> <br />
	ابن شَبَّه به وثاقت، صداقت، عدالت و اعتبار وصف شده و بر خلاف استادش [[ابن زباله]] که مورد بی مهری [[رجال\|رجالیان]] و [[اهل حدیث]] قرار گرفته است، از او با کلماتی احترام‌آمیز یاد شده است.<ref>الجرح و التعدیل، ج۶، ص۱۱۶؛ تهذیب الکمال، ج۱۴، ص۹۱-۹۲.</ref> [[مزی\|مِزّی]] فهرستی بلند از استادان و شاگردان وی ارائه کرده است.<ref>تهذیب الکمال، ج۱۴، ص۹۱-۹۲؛ نک: التحفة اللطیفه، ج۲، ص۳۴۰-۳۴۱.</ref> [[محمد بن یحیی]]، [[معاویة بن هشام]] و [[ابوغسان\|ابوغَسان]] از استادان او و ابوبکر بن ابی‌الدنیا، ابوشُعَیب حرانی و احمد بن ابی‌طاهر طَیفور از شاگردان او بوده‌اند. بیشترین گزارش‌های ابن شبه از ابوغسان محمد بن یحیی کنانی، از یاران [[مالک بن انس]] است که آگاهی‌های بسیار از ‌اخبار و رخدادهای [[مدینه]] داشته است.<ref>مجلة العرب، ج۴، ص۳۲۸، «مؤلفات فی تاریخ المدینه».</ref><br />		ابن شَبَّه به وثاقت، صداقت، عدالت و اعتبار وصف شده و بر خلاف استادش [[ابن زباله]] که مورد بی مهری [[رجال\|رجالیان]] و [[اهل حدیث]] قرار گرفته است، از او با کلماتی احترام‌آمیز یاد شده است.<ref>الجرح و التعدیل، ج۶، ص۱۱۶؛ تهذیب الکمال، ج۱۴، ص۹۱-۹۲.</ref> [[مزی\|مِزّی]] فهرستی بلند از استادان و شاگردان وی ارائه کرده است.<ref>تهذیب الکمال، ج۱۴، ص۹۱-۹۲؛ نک: التحفة اللطیفه، ج۲، ص۳۴۰-۳۴۱.</ref> [[محمد بن یحیی]]، [[معاویة بن هشام]] و [[ابوغسان\|ابوغَسان]] از استادان او و ابوبکر بن ابی‌الدنیا، ابوشُعَیب حرانی و احمد بن ابی‌طاهر طَیفور از شاگردان او بوده‌اند. بیشترین گزارش‌های ابن شبه از ابوغسان محمد بن یحیی کنانی، از یاران [[مالک بن انس]] است که آگاهی‌های بسیار از ‌اخبار و رخدادهای [[مدینه]] داشته است.<ref>مجلة العرب، ج۴، ص۳۲۸، «مؤلفات فی تاریخ المدینه».</ref> <br />
	[[ابن ندیم]] از دو اثر ابن شَبَّه با عناوین کتاب مکه و امراء مکه نام می‌برد.<ref>الفهرست، ص۱۲۵؛ نک: حجاز در صدر اسلام، ص۴۴۰.</ref> وی در جای دیگر که از تاریخ خط و کتابت عربی سخن گفته، دانستنی‌های مهمی از کتاب مکه ابن شبه درباره تاریخ ‌نگارش عربی و آگاهی قریش از کتابت عربی آورده است.<ref>الفهرست، ص۸.</ref> [[اخبار المدینه (ابن شبه)\| اخبار المدینه]] وی که با نام‌هایی چون کتاب المدینه<ref>الفهرست، ص۱۲۵.</ref> و تاریخ المدینة المنوره<ref>وفاء الوفاء، ج۱، ص۴۱، «مقدمه»؛ فیض القدیر، ج۱، ص۱۲۰.</ref> هم شناخته می‌شود، دیگر کتاب معروف او است.<ref>الاصابه، ج۱، ص۲۴۲،۴۵۰؛ ج۲، ص۲۳۸، ۳۵۱.</ref>		[[ابن ندیم]] از دو اثر ابن شَبَّه با عناوین کتاب مکه و امراء مکه نام می‌برد.<ref>الفهرست، ص۱۲۵؛ نک: حجاز در صدر اسلام، ص۴۴۰.</ref> وی در جای دیگر که از تاریخ خط و کتابت عربی سخن گفته، دانستنی‌های مهمی از کتاب مکه ابن شبه درباره تاریخ ‌نگارش عربی و آگاهی قریش از کتابت عربی آورده است.<ref>الفهرست، ص۸.</ref> [[اخبار المدینه (ابن شبه)\| اخبار المدینه]] وی که با نام‌هایی چون کتاب المدینه<ref>الفهرست، ص۱۲۵.</ref> و تاریخ المدینة المنوره<ref>وفاء الوفاء، ج۱، ص۴۱، «مقدمه»؛ فیض القدیر، ج۱، ص۱۲۰.</ref> هم شناخته می‌شود، دیگر کتاب معروف او است.<ref>الاصابه، ج۱، ص۲۴۲،۴۵۰؛ ج۲، ص۲۳۸، ۳۵۱.</ref>

	==محتوا==		==محتوا==
	[[تقی الدین فاسی\|فاسی]] (درگذشت ۸۳۲ق) اخبار مکه را دیده و آن را به کتاب [[اخبار مکه (ازرقی)\|اخبار مکه]] نوشته [[ازرقی]] و نیز کتاب [[اخبار مکه (ازرقی)\|اخبار مکه]] نوشته [[فاکهی]] همانند دانسته است.<ref>العقد الثمین، ج۱، ص۱۰.</ref> [[سخاوی\|سَخاوی]] (درگذشت ۹۰۲ق) نیز در کتابشناسی آثار مربوط به [[مکه]]، از این کتاب نام برده و بدون اشاره به سخن فاسی، مدعی شده که وی از این اثر آگاهی نداشته است. در ‌گزارش سخاوی، دو نکته دیگر نیز هست: نخست اینکه [[ابن فهد]] نسخه‌ای در یک جلد از این کتاب دست‌نویس کرده و دیگر اینکه کتاب به شیوه و سبک دو کتاب اخبار مکه ازرقی و فاکهی ‌نگارش یافته است.<ref>الاعلان بالتوبیخ، ص۲۸۰.</ref> [[عز بن فهد]] هم از آن در دو جا بهره گرفته است: یکی در موضوع حکمرانی [[عبدالله بن خالد بن اسید قُرَشی]] بر مکه و دیگری حکومت [[خالد بن عبدالله قسری]] بر همین شهر.		[[تقی الدین فاسی\|فاسی]] (درگذشت ۸۳۲ق) اخبار مکه را دیده و آن را به کتاب [[اخبار مکه (ازرقی)\|اخبار مکه]] نوشته [[ازرقی]] و نیز کتاب [[اخبار مکه (ازرقی)\|اخبار مکه]] نوشته [[فاکهی]] همانند دانسته است.<ref>العقد الثمین، ج۱، ص۱۰.</ref> [[سخاوی\|سَخاوی]] (درگذشت ۹۰۲ق) نیز در کتابشناسی آثار مربوط به [[مکه]]، از این کتاب نام برده و بدون اشاره به سخن فاسی، مدعی شده که وی از این اثر آگاهی نداشته است. در ‌گزارش سخاوی، دو نکته دیگر نیز هست: نخست اینکه [[ابن فهد]] نسخه‌ای در یک جلد از این کتاب دست‌نویس کرده و دیگر اینکه کتاب به شیوه و سبک دو کتاب اخبار مکه ازرقی و فاکهی ‌نگارش یافته است.<ref>الاعلان بالتوبیخ، ص۲۸۰.</ref> [[عز بن فهد]] هم از آن در دو جا بهره گرفته است: یکی در موضوع حکمرانی [[عبدالله بن خالد بن اسید قُرَشی]] بر مکه و دیگری حکومت [[خالد بن عبدالله قسری]] بر همین شهر.
	<ref>غایة المرام، ج۱، ص۶۱، ۲۱۱.</ref><br />		<ref>غایة المرام، ج۱، ص۶۱، ۲۱۱.</ref> <br />
	[[ابن حجر]] (درگذشت ۸۵۲ق) در زندگی‌نامه [[صحابه]]، از آگاهی‌های این کتاب بهره جسته و ۱۵ گزارش از آن آورده است. وی در این گزارش‌ها نام کتاب را اخبار مکه یا کتاب مکه ثبت کرده است.<ref>الاصابه، ج۱، ص۴۵۷، ۶۰۳؛ ج۲، ص۳۳، ۲۰۹، ۴۷۵؛ ج۳، ص۴۵۱؛ ج۴، ص۶۳، ۲۶۶، ۳۵۶؛ ج۵، ص۹۹؛ ج۷، ص۱۹۹؛ تاریخ التراث العربی،، مج۱، ج۲، ص۲۰۵-۲۰۶.</ref> [[سمهودی\|سَمهودی]] در [[وفاء الوفاء]] با موضوع [[مدینه]] و مکان‌های آن، در چند جا از اخبار مکه ابن شبّه ‌گزارش کرده است.<ref>وفاء الوفاء، ج۱، ص۱۲۵، ۱۲۷، ۱۳۳؛ ج۴، ص۴۸۱.</ref> نقل مستقیم [[ابن ظهیره]] (درگذشت ۹۸۶ق) از این کتاب نشانه‌ای تقریبا روشن از دسترسی وی به کتاب است.<ref>الجامع اللطیف، ص۲۵.</ref> بر پایه این ‌گزارش‌ها، می‌توان موضوع کتاب اخبار مکه ابن شبّه را تاریخ مکه و وصف مکان‌ها، مساجد وکوه‌های مکه، سیره نبوی، کعبه، حدود حرم، و خانه‌ها و جغرافیای منازل مکه دانست.		[[ابن حجر]] (درگذشت ۸۵۲ق) در زندگی‌نامه [[صحابه]]، از آگاهی‌های این کتاب بهره جسته و ۱۵ گزارش از آن آورده است. وی در این گزارش‌ها نام کتاب را اخبار مکه یا کتاب مکه ثبت کرده است.<ref>الاصابه، ج۱، ص۴۵۷، ۶۰۳؛ ج۲، ص۳۳، ۲۰۹، ۴۷۵؛ ج۳، ص۴۵۱؛ ج۴، ص۶۳، ۲۶۶، ۳۵۶؛ ج۵، ص۹۹؛ ج۷، ص۱۹۹؛ تاریخ التراث العربی،، مج۱، ج۲، ص۲۰۵-۲۰۶.</ref> [[سمهودی\|سَمهودی]] در [[وفاء الوفاء]] با موضوع [[مدینه]] و مکان‌های آن، در چند جا از اخبار مکه ابن شبّه ‌گزارش کرده است.<ref>وفاء الوفاء، ج۱، ص۱۲۵، ۱۲۷، ۱۳۳؛ ج۴، ص۴۸۱.</ref> نقل مستقیم [[ابن ظهیره]] (درگذشت ۹۸۶ق) از این کتاب نشانه‌ای تقریبا روشن از دسترسی وی به کتاب است.<ref>الجامع اللطیف، ص۲۵.</ref> بر پایه این ‌گزارش‌ها، می‌توان موضوع کتاب اخبار مکه ابن شبّه را تاریخ مکه و وصف مکان‌ها، مساجد وکوه‌های مکه، سیره نبوی، کعبه، حدود حرم، و خانه‌ها و جغرافیای منازل مکه دانست.

	==پانویس==		==پانویس==

Kamran: removed Category:کتاب‌های درباره مکه using HotCat

2019-07-21T04:01:29Z

removed Category:کتاب‌های درباره مکه using HotCat

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۱ ژوئیهٔ ۲۰۱۹، ساعت ۰۷:۳۱
خط ۶۷:		خط ۶۷:
	[[رده:کتاب‌های ابن شبه]]		[[رده:کتاب‌های ابن شبه]]
	[[رده:کتاب‌های قرن سوم قمری]]		[[رده:کتاب‌های قرن سوم قمری]]
	~~[[رده:کتاب‌های درباره مکه]]~~
	[[رده:کتاب‌های تاریخ مکه]]		[[رده:کتاب‌های تاریخ مکه]]

Kamran: added Category:کتاب‌های تاریخ مکه using HotCat

2019-07-21T04:01:22Z

added Category:کتاب‌های تاریخ مکه using HotCat

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۱ ژوئیهٔ ۲۰۱۹، ساعت ۰۷:۳۱
خط ۶۸:		خط ۶۸:
	[[رده:کتاب‌های قرن سوم قمری]]		[[رده:کتاب‌های قرن سوم قمری]]
	[[رده:کتاب‌های درباره مکه]]		[[رده:کتاب‌های درباره مکه]]
			[[رده:کتاب‌های تاریخ مکه]]

Hasaninasab: اضافه کردن الگوی تکمیل مقاله

2018-01-21T09:33:54Z

اضافه کردن الگوی تکمیل مقاله

@@ خط ۴۸: / خط ۴۸: @@
 {{کتاب‌های مرتبط با حج}}
 {{کتابهای با عنوان اخبار مکه}}
 [[رده:مقاله‌های تکمیل‌شده]]

Hasaninasab در ‏۲ ژانویهٔ ۲۰۱۸، ساعت ۰۷:۴۲

2018-01-02T07:42:27Z

Hasaninasab: /* منابع */ اضافه کردن ناوبری

2018-01-02T07:19:58Z

منابع: اضافه کردن ناوبری

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲ ژانویهٔ ۲۰۱۸، ساعت ۱۰:۴۹
خط ۴۷:		خط ۴۷:
	{{پایان}}		{{پایان}}
	{{کتاب‌های مرتبط با حج}}		{{کتاب‌های مرتبط با حج}}
			{{کتابهای با عنوان اخبار مکه}}

	[[رده:مقاله‌های تکمیل‌شده]]		[[رده:مقاله‌های تکمیل‌شده]]

Ahmad: /* منابع */

2017-12-23T19:37:32Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۳ دسامبر ۲۰۱۷، ساعت ۲۳:۰۷
خط ۲۸:		خط ۲۸:
	*'''الاصابه''': ابن حجر العسقلانی (درگذشت ۸۵۲ق)، به کوشش علی محمد و دیگران، بیروت،‌دار الکتب العلمیه، ۱۴۱۵ق.		*'''الاصابه''': ابن حجر العسقلانی (درگذشت ۸۵۲ق)، به کوشش علی محمد و دیگران، بیروت،‌دار الکتب العلمیه، ۱۴۱۵ق.
	*''' الاعلان بالتوبیخ''': شمس الدین السخاوی (درگذشت ۹۰۲ق)، به کوشش فرانس روزنتال، بیروت،‌دار الکتب العلمیه.		*''' الاعلان بالتوبیخ''': شمس الدین السخاوی (درگذشت ۹۰۲ق)، به کوشش فرانس روزنتال، بیروت،‌دار الکتب العلمیه.
			*''' البدایة و النهایه''': ابن کثیر (درگذشت ۷۷۴ق)، به کوشش علی محمد و عادل احمد، بیروت،‌دار الکتب العلمیه، ۱۴۱۸ق.
	*''' تاریخ بغداد''': الخطیب البغدادی (درگذشت ۴۶۳ق)، به کوشش عبدالقادر، بیروت،‌دار الکتب العلمیه، ۱۴۱۷ق.		*''' تاریخ بغداد''': الخطیب البغدادی (درگذشت ۴۶۳ق)، به کوشش عبدالقادر، بیروت،‌دار الکتب العلمیه، ۱۴۱۷ق.
	*''' تاریخ التراث العربی''': فؤاد سزگین، ترجمه''': فهمی، قم، مکتبة النجفی، ۱۴۱۲ق.		*''' تاریخ التراث العربی''': فؤاد سزگین، ترجمه''': فهمی، قم، مکتبة النجفی، ۱۴۱۲ق.
			*''' التحفة اللطیفه''': شمس الدین السخاوی (درگذشت ۹۰۲ق)، بیروت،‌دار الکتب العلمیه، ۱۴۱۴ق.
			*''' تهذیب الکمال فی اسماء الرجال''': المزی (درگذشت ۷۴۲ق)، به کوشش احمد علی و حسن احمد، بیروت،‌دار الفکر، ۱۴۱۴ق.
	*''' الجامع اللطیف فی فضل مکه''': ابن ظهیره (درگذشت ۹۸۶ق)، به کوشش علی عمر، المکتبة الثقافیة الدینیه، ۱۴۲۳ق.		*''' الجامع اللطیف فی فضل مکه''': ابن ظهیره (درگذشت ۹۸۶ق)، به کوشش علی عمر، المکتبة الثقافیة الدینیه، ۱۴۲۳ق.
			*''' الجرح و التعدیل''': ابن ابی‌حاتم الرازی (درگذشت ۳۲۷ق)، بیروت،‌دار الفکر، ۱۳۷۲ق.
	*''' حجاز در صدر اسلام''': صالح احمد العلی، ترجمه''': آیتی، مشعر، ۱۳۷۵ش.		*''' حجاز در صدر اسلام''': صالح احمد العلی، ترجمه''': آیتی، مشعر، ۱۳۷۵ش.
			*''' سیر اعلام النبلاء''': الذهبی (درگذشت ۷۴۸ق)، به کوشش گروهی از محققان، بیروت، الرساله، ۱۴۱۳ق.
			*''' شذرات الذهب''': عبدالحی بن العماد (درگذشت ۱۰۸۹ق)، به کوشش الارنؤوط، بیروت،‌دار ابن کثیر، ۱۴۰۶ق.
	*''' العقد الثمین فی تاریخ البلد الامین''': محمد الفأسی (درگذشت ۸۳۲ق)، به کوشش فؤاد سیر، مصر، الرساله، ۱۴۰۶ق.		*''' العقد الثمین فی تاریخ البلد الامین''': محمد الفأسی (درگذشت ۸۳۲ق)، به کوشش فؤاد سیر، مصر، الرساله، ۱۴۰۶ق.
	*''' غایة المرام باخبار سلطنة البلد الحرام''': عبدالعزیز بن فهد المکی (درگذشت ۹۲۰ق)، به کوشش شلتوت،‌دار المدنی، ۱۴۰۶ق.		*''' غایة المرام باخبار سلطنة البلد الحرام''': عبدالعزیز بن فهد المکی (درگذشت ۹۲۰ق)، به کوشش شلتوت،‌دار المدنی، ۱۴۰۶ق.
	*''' الفهرست''': ابن الندیم (درگذشت ۴۳۸ق)، به کوشش تجدد.		*''' الفهرست''': ابن الندیم (درگذشت ۴۳۸ق)، به کوشش تجدد.
			*''' معجم الادباء''': یاقوت الحموی (درگذشت ۶۲۶ق)، بیروت،‌دار احیاء التراث العربی، ۱۴۰۸ق.
			*''' مجلة العرب (ماهنامه)''': ریاض، المملکة السعودیه.
	*''' وفاء الوفاء''': السمهودی (درگذشت ۹۱۱ق)، به کوشش السامرائی، مؤسسة الفرقان، ۱۴۲۲ق.		*''' وفاء الوفاء''': السمهودی (درگذشت ۹۱۱ق)، به کوشش السامرائی، مؤسسة الفرقان، ۱۴۲۲ق.
			*''' وفیات الاعیان''': ابن خلکان (درگذشت ۶۸۱ق)، به کوشش احسان عباس، بیروت،‌دار صادر.
	{{پایان}}		{{پایان}}
	{{کتاب‌های مرتبط با حج}}		{{کتاب‌های مرتبط با حج}}

Ahmad در ‏۲۳ دسامبر ۲۰۱۷، ساعت ۱۹:۲۸

2017-12-23T19:28:07Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۳ دسامبر ۲۰۱۷، ساعت ۲۲:۵۸
خط ۱:		خط ۱:
	'''اخبار مکه'''، از کتاب‌های تاریخ محلی [[مکه]]، نوشته [[ابن شبه\|عمر بن شَبَّه]] (۱۷۳-۲۶۲ق). نویسنده کتاب، از تاریخ‌نگاران و [[حافظ قرآن\|حافظان]] برجسته قرن سوم هجری بوده است. نسخه‌ای از اخبار مکه در دست نیست؛ اما برپایه گزارش‌های کوتاهی که از آن به جا مانده است، به دست می‌آید که درباره تاریخ مکه، جغرافیا و اماکن آن بوده است. تاریخ‌نگارانی همچون [[ابن ظهیره]]، [[ابن حجر]] و [[سمهودی\|سَمهودی]] از مطالب اخبار مکه ابن شَبَّه بهره برده‌اند. [[فأسی\|فَأسی]] کتاب را دیده و نوشته است که آن سبکی مانند کتاب [[اخبار مکه (ازرقی)\|اخبار مکه]] نوشته [[ازرقی]] و نیز کتاب [[اخبار مکه (ازرقی)\|اخبار مکه]] نوشته [[فاکهی]] داشته است.		'''اخبار مکه'''، از کتاب‌های تاریخ محلی [[مکه]]، نوشته [[ابن شبه\|عمر بن شَبَّه]] (۱۷۳-۲۶۲ق). نویسنده کتاب، از تاریخ‌نگاران و [[حافظ قرآن\|حافظان]] برجسته قرن سوم هجری بوده است. نسخه‌ای از اخبار مکه در دست نیست؛ اما برپایه گزارش‌های کوتاهی که از آن به جا مانده است، به دست می‌آید که درباره تاریخ مکه، جغرافیا و اماکن آن بوده است. تاریخ‌نگارانی همچون [[ابن ظهیره]]، [[ابن حجر]] و [[سمهودی\|سَمهودی]] از مطالب اخبار مکه ابن شَبَّه بهره برده‌اند. [[فأسی\|فَأسی]] کتاب را دیده و نوشته است که آن سبکی مانند کتاب [[اخبار مکه (ازرقی)\|اخبار مکه]] نوشته [[ازرقی]] و نیز کتاب [[اخبار مکه (ازرقی)\|اخبار مکه]] نوشته [[فاکهی]] داشته است. [[اخبار المدینه (ابن شبه)\| اخبار المدینه]] یا تاریخ المدینة المنوره نام کتاب دیگر ابن شبه است.

	==اطلاعات کم درباره کتاب==		==اطلاعات کم درباره کتاب==

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲ ژانویهٔ ۲۰۱۸، ساعت ۱۱:۱۲
خط ۱:		خط ۱:
	'''اخبار مکه'''، از کتاب‌های تاریخ محلی [[مکه]]، نوشته [[ابن شبه\|عمر بن شَبَّه]] (۱۷۳-۲۶۲ق). نویسنده کتاب، از تاریخ‌نگاران و [[حافظ قرآن\|حافظان]] برجسته قرن سوم هجری بوده است. نسخه‌ای از اخبار مکه در دست نیست؛ اما برپایه گزارش‌های کوتاهی که از آن به جا مانده است، به دست می‌آید که درباره تاریخ مکه، جغرافیا و اماکن آن بوده است. تاریخ‌نگارانی همچون [[ابن ظهیره]]، [[ابن حجر]] و [[سمهودی\|سَمهودی]] از مطالب اخبار مکه ابن شَبَّه بهره برده‌اند. [[~~فأسی~~\|~~فَأسی~~]] کتاب را دیده و نوشته است که آن سبکی مانند کتاب [[اخبار مکه (ازرقی)\|اخبار مکه]] نوشته [[ازرقی]] و نیز کتاب [[اخبار مکه (ازرقی)\|اخبار مکه]] نوشته [[فاکهی]] داشته است. [[اخبار المدینه (ابن شبه)\| اخبار المدینه]] یا تاریخ المدینة المنوره نام کتاب دیگر ابن شبه است.		'''اخبار مکه'''، از کتاب‌های تاریخ محلی [[مکه]]، نوشته [[ابن شبه\|عمر بن شَبَّه]] (۱۷۳-۲۶۲ق). نویسنده کتاب، از تاریخ‌نگاران و [[حافظ قرآن\|حافظان]] برجسته قرن سوم هجری بوده است. نسخه‌ای از اخبار مکه در دست نیست؛ اما برپایه گزارش‌های کوتاهی که از آن به جا مانده است، به دست می‌آید که درباره تاریخ مکه، جغرافیا و اماکن آن بوده است. تاریخ‌نگارانی همچون [[ابن ظهیره]]، [[ابن حجر]] و [[سمهودی\|سَمهودی]] از مطالب اخبار مکه ابن شَبَّه بهره برده‌اند. [[تقی الدین فاسی\|فاسی]] کتاب را دیده و نوشته است که آن سبکی مانند کتاب [[اخبار مکه (ازرقی)\|اخبار مکه]] نوشته [[ازرقی]] و نیز کتاب [[اخبار مکه (ازرقی)\|اخبار مکه]] نوشته [[فاکهی]] داشته است. [[اخبار المدینه (ابن شبه)\| اخبار المدینه]] یا تاریخ المدینة المنوره نام کتاب دیگر ابن شبه است.

	==اطلاعات کم درباره کتاب==		==اطلاعات کم درباره کتاب==
خط ۱۱:		خط ۱۱:

	==محتوا==		==محتوا==
	[[~~فأسی~~\|~~فَأسی~~]] (درگذشت ۸۳۲ق) اخبار مکه را دیده و آن را به کتاب [[اخبار مکه (ازرقی)\|اخبار مکه]] نوشته [[ازرقی]] و نیز کتاب [[اخبار مکه (ازرقی)\|اخبار مکه]] نوشته [[فاکهی]] همانند دانسته است.<ref>العقد الثمین، ج۱، ص۱۰.</ref> [[سخاوی\|سَخاوی]] (درگذشت ۹۰۲ق) نیز در کتابشناسی آثار مربوط به [[مکه]]، از این کتاب نام برده و بدون اشاره به سخن ~~فأسی،~~ مدعی شده که وی از این اثر آگاهی نداشته است. در ‌گزارش سخاوی، دو نکته دیگر نیز هست: نخست اینکه [[ابن فهد]] نسخه‌ای در یک جلد از این کتاب دست‌نویس کرده و دیگر اینکه کتاب به شیوه و سبک دو کتاب اخبار مکه ازرقی و فاکهی ‌نگارش یافته است.<ref>الاعلان بالتوبیخ، ص۲۸۰.</ref> [[عز بن فهد]] هم از آن در دو جا بهره گرفته است: یکی در موضوع حکمرانی [[عبدالله بن خالد بن اسید قُرَشی]] بر مکه و دیگری حکومت [[خالد بن عبدالله قسری]] بر همین شهر.		[[تقی الدین فاسی\|فاسی]] (درگذشت ۸۳۲ق) اخبار مکه را دیده و آن را به کتاب [[اخبار مکه (ازرقی)\|اخبار مکه]] نوشته [[ازرقی]] و نیز کتاب [[اخبار مکه (ازرقی)\|اخبار مکه]] نوشته [[فاکهی]] همانند دانسته است.<ref>العقد الثمین، ج۱، ص۱۰.</ref> [[سخاوی\|سَخاوی]] (درگذشت ۹۰۲ق) نیز در کتابشناسی آثار مربوط به [[مکه]]، از این کتاب نام برده و بدون اشاره به سخن فاسی، مدعی شده که وی از این اثر آگاهی نداشته است. در ‌گزارش سخاوی، دو نکته دیگر نیز هست: نخست اینکه [[ابن فهد]] نسخه‌ای در یک جلد از این کتاب دست‌نویس کرده و دیگر اینکه کتاب به شیوه و سبک دو کتاب اخبار مکه ازرقی و فاکهی ‌نگارش یافته است.<ref>الاعلان بالتوبیخ، ص۲۸۰.</ref> [[عز بن فهد]] هم از آن در دو جا بهره گرفته است: یکی در موضوع حکمرانی [[عبدالله بن خالد بن اسید قُرَشی]] بر مکه و دیگری حکومت [[خالد بن عبدالله قسری]] بر همین شهر.
	<ref>غایة المرام، ج۱، ص۶۱، ۲۱۱.</ref><br />		<ref>غایة المرام، ج۱، ص۶۱، ۲۱۱.</ref><br />
	[[ابن حجر]] (درگذشت ۸۵۲ق) در زندگی‌نامه [[صحابه]]، از آگاهی‌های این کتاب بهره جسته و ۱۵ گزارش از آن آورده است. وی در این گزارش‌ها نام کتاب را اخبار مکه یا کتاب مکه ثبت کرده است.<ref>الاصابه، ج۱، ص۴۵۷، ۶۰۳؛ ج۲، ص۳۳، ۲۰۹، ۴۷۵؛ ج۳، ص۴۵۱؛ ج۴، ص۶۳، ۲۶۶، ۳۵۶؛ ج۵، ص۹۹؛ ج۷، ص۱۹۹؛ تاریخ التراث العربی،، مج۱، ج۲، ص۲۰۵-۲۰۶.</ref> [[سمهودی\|سَمهودی]] در [[وفاء الوفاء]] با موضوع [[مدینه]] و مکان‌های آن، در چند جا از اخبار مکه ابن شبّه ‌گزارش کرده است.<ref>وفاء الوفاء، ج۱، ص۱۲۵، ۱۲۷، ۱۳۳؛ ج۴، ص۴۸۱.</ref> نقل مستقیم [[ابن ظهیره]] (درگذشت ۹۸۶ق) از این کتاب نشانه‌ای تقریبا روشن از دسترسی وی به کتاب است.<ref>الجامع اللطیف، ص۲۵.</ref> بر پایه این ‌گزارش‌ها، می‌توان موضوع کتاب اخبار مکه ابن شبّه را تاریخ مکه و وصف مکان‌ها، مساجد وکوه‌های مکه، سیره نبوی، کعبه، حدود حرم، و خانه‌ها و جغرافیای منازل مکه دانست.		[[ابن حجر]] (درگذشت ۸۵۲ق) در زندگی‌نامه [[صحابه]]، از آگاهی‌های این کتاب بهره جسته و ۱۵ گزارش از آن آورده است. وی در این گزارش‌ها نام کتاب را اخبار مکه یا کتاب مکه ثبت کرده است.<ref>الاصابه، ج۱، ص۴۵۷، ۶۰۳؛ ج۲، ص۳۳، ۲۰۹، ۴۷۵؛ ج۳، ص۴۵۱؛ ج۴، ص۶۳، ۲۶۶، ۳۵۶؛ ج۵، ص۹۹؛ ج۷، ص۱۹۹؛ تاریخ التراث العربی،، مج۱، ج۲، ص۲۰۵-۲۰۶.</ref> [[سمهودی\|سَمهودی]] در [[وفاء الوفاء]] با موضوع [[مدینه]] و مکان‌های آن، در چند جا از اخبار مکه ابن شبّه ‌گزارش کرده است.<ref>وفاء الوفاء، ج۱، ص۱۲۵، ۱۲۷، ۱۳۳؛ ج۴، ص۴۸۱.</ref> نقل مستقیم [[ابن ظهیره]] (درگذشت ۹۸۶ق) از این کتاب نشانه‌ای تقریبا روشن از دسترسی وی به کتاب است.<ref>الجامع اللطیف، ص۲۵.</ref> بر پایه این ‌گزارش‌ها، می‌توان موضوع کتاب اخبار مکه ابن شبّه را تاریخ مکه و وصف مکان‌ها، مساجد وکوه‌های مکه، سیره نبوی، کعبه، حدود حرم، و خانه‌ها و جغرافیای منازل مکه دانست.
خط ۳۸:		خط ۳۸:
	*''' سیر اعلام النبلاء''': الذهبی (درگذشت ۷۴۸ق)، به کوشش گروهی از محققان، بیروت، الرساله، ۱۴۱۳ق.		*''' سیر اعلام النبلاء''': الذهبی (درگذشت ۷۴۸ق)، به کوشش گروهی از محققان، بیروت، الرساله، ۱۴۱۳ق.
	*''' شذرات الذهب''': عبدالحی بن العماد (درگذشت ۱۰۸۹ق)، به کوشش الارنؤوط، بیروت،‌دار ابن کثیر، ۱۴۰۶ق.		*''' شذرات الذهب''': عبدالحی بن العماد (درگذشت ۱۰۸۹ق)، به کوشش الارنؤوط، بیروت،‌دار ابن کثیر، ۱۴۰۶ق.
	*''' العقد الثمین فی تاریخ البلد الامین''': محمد ~~الفأسی~~ (درگذشت ۸۳۲ق)، به کوشش فؤاد سیر، مصر، الرساله، ۱۴۰۶ق.		*''' العقد الثمین فی تاریخ البلد الامین''': محمد الفاسی (درگذشت ۸۳۲ق)، به کوشش فؤاد سیر، مصر، الرساله، ۱۴۰۶ق.
	*''' غایة المرام باخبار سلطنة البلد الحرام''': عبدالعزیز بن فهد المکی (درگذشت ۹۲۰ق)، به کوشش شلتوت،‌دار المدنی، ۱۴۰۶ق.		*''' غایة المرام باخبار سلطنة البلد الحرام''': عبدالعزیز بن فهد المکی (درگذشت ۹۲۰ق)، به کوشش شلتوت،‌دار المدنی، ۱۴۰۶ق.
	*''' الفهرست''': ابن الندیم (درگذشت ۴۳۸ق)، به کوشش تجدد.		*''' الفهرست''': ابن الندیم (درگذشت ۴۳۸ق)، به کوشش تجدد.