اذان سوم - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Kamran: جایگزینی متن - 'http://phz.hajj.ir/422' به 'http://hzrc.ac.ir/post'

2021-04-12T22:32:38Z

جایگزینی متن - 'http://phz.hajj.ir/422' به 'http://hzrc.ac.ir/post'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۳ آوریل ۲۰۲۱، ساعت ۰۲:۰۲
خط ۳۶:		خط ۳۶:
	{{منابع}}		{{منابع}}
	{{دانشنامه		{{دانشنامه
	\| آدرس = http://~~phz~~.~~hajj~~.ir/~~422~~/9198		\| آدرس = http://hzrc.ac.ir/post/9198
	\| عنوان = اذان سوم		\| عنوان = اذان سوم
	\| نویسنده = مریم حسینی آهق		\| نویسنده = مریم حسینی آهق

Engineer: جایگزینی متن - ' ' به ' '

2019-08-13T13:21:07Z

جایگزینی متن - '</ref> ' به '</ref> '

نمایش تغییرات

Engineer: جایگزینی متن - '' به ' '

2019-08-13T13:14:57Z

جایگزینی متن - '</ref>' به '</ref> '

نمایش تغییرات

Kamran: removed Category:مستحبات زیارت using HotCat

2019-08-07T05:43:05Z

removed Category:مستحبات زیارت using HotCat

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۷ اوت ۲۰۱۹، ساعت ۰۹:۱۳
خط ۱۰۲:		خط ۱۰۲:
	[[رده:اصطلاحات فقهی]]		[[رده:اصطلاحات فقهی]]
	[[رده:احکام نماز جمعه]]		[[رده:احکام نماز جمعه]]
	~~[[رده:مستحبات زیارت]]~~

Kamran: added Category:مستحبات زیارت using HotCat

2019-08-07T05:39:05Z

added Category:مستحبات زیارت using HotCat

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۷ اوت ۲۰۱۹، ساعت ۰۹:۰۹
خط ۱۰۲:		خط ۱۰۲:
	[[رده:اصطلاحات فقهی]]		[[رده:اصطلاحات فقهی]]
	[[رده:احکام نماز جمعه]]		[[رده:احکام نماز جمعه]]
			[[رده:مستحبات زیارت]]

Ahmad: /* منابع */

2018-01-16T09:01:13Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ ژانویهٔ ۲۰۱۸، ساعت ۱۲:۳۱
خط ۳۶:		خط ۳۶:
	{{منابع}}		{{منابع}}
	{{دانشنامه		{{دانشنامه
	\| آدرس =		\| آدرس = http://phz.hajj.ir/422/9198
	~~\| عنوان~~ = http://phz.hajj.ir/422/9198		\| عنوان = اذان سوم
	\| نویسنده = مریم حسینی آهق		\| نویسنده = مریم حسینی آهق
	}}		}}

Ahmad در ‏۱۶ ژانویهٔ ۲۰۱۸، ساعت ۰۸:۱۳

2018-01-16T08:13:35Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ ژانویهٔ ۲۰۱۸، ساعت ۱۱:۴۳
خط ۱:		خط ۱:
	'''اذان سوم''' اذانی که در سده‌های نخستین قمری پیش از اذان [[نماز جمعه]] گفته می‌شد. بنابر دیدگاه مشهور، سنّتِ خواندن [[اذان]] سوم را [[عثمان بن عفان\|عثمان بن عَفّان]] به وجود آورد. این اذان در محلی به نام [[زوراء\|زَوراء]] گفته می‌شد. اذان سوم را از آن رو به این نام خوانده‌اند که در [[روز جمعه]] با محاسبه اذان [[نماز صبح]] و اذان [[نماز جمعه]] سومین اذان بود. برخی نیز وجه تسمیه آن را برپایه [[اذان و اقامه]] نماز جمعه می‌دانند.		'''اذان سوم''' [[اذان و اقامه\|اذانی]] که در سده‌های نخستین قمری پیش از اذان [[نماز جمعه]] گفته می‌شد. بنابر دیدگاه مشهور، سنّتِ خواندن اذان سوم را [[عثمان بن عفان\|عثمان بن عَفّان]] به وجود آورد. این اذان در محلی به نام [[زوراء\|زَوراء]] گفته می‌شد. اذان سوم را از آن رو به این نام خوانده‌اند که در [[روز جمعه]] با محاسبه اذان [[نماز صبح]] و اذان [[نماز جمعه]] سومین اذان بود. برخی نیز وجه تسمیه آن را برپایه [[اذان و اقامه]] نماز جمعه می‌دانند.

	[[فقیهان]] [[اهل سنت]] به جهت آنکه سیره [[خلفای راشدین]] را حجت می‌دانند، اذان سوم را عملی مشروع و برخی [[مستحب]] می‌دانند؛ اما فقیهان [[شیعه امامیه\|شیعه]] معتقدند که برای نماز جمعه دو اذان تشریع نشده است. بنابراین خواندن اذان سوم [[بدعت]] و [[حرام]] است. امروزه خواندن اذان سوم در برخی کشورهای [[اسلام\|اسلامی]] رایج است.		[[فقیهان]] [[اهل سنت]] به جهت آنکه سیره [[خلفای راشدین]] را حجت می‌دانند، اذان سوم را عملی مشروع و برخی [[مستحب]] می‌دانند؛ اما فقیهان [[شیعه امامیه\|شیعه]] معتقدند که برای نماز جمعه دو اذان تشریع نشده است. بنابراین خواندن اذان سوم [[بدعت]] و [[حرام]] است. امروزه خواندن اذان سوم در برخی کشورهای [[اسلام\|اسلامی]] رایج است.
خط ۹۹:		خط ۹۹:
	* '''وسائل الشیعه''': الحر العاملی (درگذشت ۱۱۰۴ق)، قم، آل البیت(ع)، ۱۴۱۲ق.		* '''وسائل الشیعه''': الحر العاملی (درگذشت ۱۱۰۴ق)، قم، آل البیت(ع)، ۱۴۱۲ق.

	[[رده:مقاله‌های ~~در دست ویرایش~~]]		[[رده:مقاله‌های تکمیل‌شده]]
			[[رده:اصطلاحات فقهی]]
			[[رده:احکام نماز جمعه]]

Ahmad در ‏۱۶ ژانویهٔ ۲۰۱۸، ساعت ۰۸:۰۹

2018-01-16T08:09:13Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ ژانویهٔ ۲۰۱۸، ساعت ۱۱:۳۹
خط ۱:		خط ۱:
	{{در ~~دست ویرایش~~\|~~ماه=~~[[دی]]\|روز=[[۲۲]]~~\|سال=~~[[~~۱۳۹۶~~]]~~\|کاربر=Ahmad }}~~		'''اذان سوم''' اذانی که در سده‌های نخستین قمری پیش از اذان [[نماز جمعه]] گفته می‌شد. بنابر دیدگاه مشهور، سنّتِ خواندن [[اذان]] سوم را [[عثمان بن عفان\|عثمان بن عَفّان]] به وجود آورد. این اذان در محلی به نام [[زوراء\|زَوراء]] گفته می‌شد. اذان سوم را از آن رو به این نام خوانده‌اند که در [[روز جمعه]] با محاسبه اذان [[نماز صبح]] و اذان [[نماز جمعه]] سومین اذان بود. برخی نیز وجه تسمیه آن را برپایه [[اذان و اقامه]] نماز جمعه می‌دانند.

	[[~~رده:مقاله‌های در دست ویرایش~~]]		[[فقیهان]] [[اهل سنت]] به جهت آنکه سیره [[خلفای راشدین]] را حجت می‌دانند، اذان سوم را عملی مشروع و برخی [[مستحب]] می‌دانند؛ اما فقیهان [[شیعه امامیه\|شیعه]] معتقدند که برای نماز جمعه دو اذان تشریع نشده است. بنابراین خواندن اذان سوم [[بدعت]] و [[حرام]] است. امروزه خواندن اذان سوم در برخی کشورهای [[اسلام\|اسلامی]] رایج است.
	~~'''~~اذان سوم~~''' اذانی~~ که ~~در سده‌های نخستین قمری پیش از اذان~~ نماز جمعه ~~گفته می‌شد~~.

	==پیدایش==		==پیدایش==
خط ۲۰:		خط ۱۹:

	===دیدگاه فقیهان اهل سنت===		===دیدگاه فقیهان اهل سنت===
	بسیاری از فقیهان اهل سنت اذان سوم را مشروع می‌شمرند<ref>الخلاف، ج۱، ص۲۹۰؛ الانصاف، ج۲، ص۳۹۶.</ref> و حتی برخی به [[استحباب]] آن تصریح کرده‌اند.<ref>نک: الانصاف، ج۲، ص۳۹۶؛ الشرح الکبیر، ج۲، ص۱۸۸؛ حاشیة الدسوقی، ج۱، ص۱۹۲.</ref> از پشتوانه‌های آنان این است که سنت [[خلفای راشدین\|خلفا]] حجت است؛ آن هم بر پایه روایتی از [[پیامبر اسلام(ص)]] که [[مسلمانان]] را به پیروی از سنت [[خلفای راشدین]] فراخوانده است. دلیل دیگر، [[اجماع]] سکوتی یعنی سکوت [[صحابه]] در برابر این کار [[عثمان بن عفان\|عثمان]] است.<ref>نک: عمدة القاری، ج۶، ص۲۱۱؛ تحفة الاحوذی، ج۳، ص۴۰؛ فتاوی اللجنة الدائمه، ج۸، ص۲۴۳-۲۴۵.</ref> البته [[عبدالله بن عمر]] که در زمره صحابه بوده، آن را [[بدعت]] خوانده و صحابی دیگر، [[عطاء بن ابیرباح]] نیز آن را باطل شمرده است.<ref>احکام القرآن، جصاص، ج۳، ص۵۹۴؛ فتح الباری، ج۲، ص۳۲۷.</ref> شماری از مؤلفان، مقصود ابن عمر را از بدعت، کار بی‌سابقه و جدید دانسته‌اند، نه کار [[حرام]].<ref>فتح الباری، ج۲، ص۳۲۷؛ عون المعبود، ج۳، ص۳۰۳.</ref> در برابر، برخی فقیهان هر بدعتی را گمراهی خوانده و روایت نبوی ~~یاد شده~~ را دلالت‌گر بر حجت بودن همه کارهای خلفا نشمرده‌اند.<ref>نک: احکام القرآن، جصاص، ج۳، ص۵۹۴؛ تحفة الاحوذی، ج۳، ص۴۱.</ref> [[شافعی]] اکتفا به یک [[اذان و اقامه\|اذان]] را در [[نماز جمعه]] پسندیده‌تر دانسته است.<ref>الام، ج۱، ص۲۲۴.</ref>		بسیاری از فقیهان اهل سنت اذان سوم را مشروع می‌شمرند<ref>الخلاف، ج۱، ص۲۹۰؛ الانصاف، ج۲، ص۳۹۶.</ref> و حتی برخی به [[استحباب]] آن تصریح کرده‌اند.<ref>نک: الانصاف، ج۲، ص۳۹۶؛ الشرح الکبیر، ج۲، ص۱۸۸؛ حاشیة الدسوقی، ج۱، ص۱۹۲.</ref> از پشتوانه‌های آنان این است که سنت [[خلفای راشدین\|خلفا]] حجت است؛ آن هم بر پایه روایتی از [[پیامبر اسلام(ص)]] که [[مسلمانان]] را به پیروی از سنت [[خلفای راشدین]] فراخوانده است. دلیل دیگر، [[اجماع]] سکوتی یعنی سکوت [[صحابه]] در برابر این کار [[عثمان بن عفان\|عثمان]] است.<ref>نک: عمدة القاری، ج۶، ص۲۱۱؛ تحفة الاحوذی، ج۳، ص۴۰؛ فتاوی اللجنة الدائمه، ج۸، ص۲۴۳-۲۴۵.</ref> البته [[عبدالله بن عمر]] که در زمره صحابه بوده، آن را [[بدعت]] خوانده و صحابی دیگر، [[عطاء بن ابیرباح]] نیز آن را باطل شمرده است.<ref>احکام القرآن، جصاص، ج۳، ص۵۹۴؛ فتح الباری، ج۲، ص۳۲۷.</ref> شماری از مؤلفان، مقصود ابن عمر را از بدعت، کار بی‌سابقه و جدید دانسته‌اند، نه کار [[حرام]].<ref>فتح الباری، ج۲، ص۳۲۷؛ عون المعبود، ج۳، ص۳۰۳.</ref> در برابر، برخی فقیهان هر بدعتی را گمراهی خوانده و روایت نبوی یادشده را دلالت‌گر بر حجت بودن همه کارهای خلفا نشمرده‌اند.<ref>نک: احکام القرآن، جصاص، ج۳، ص۵۹۴؛ تحفة الاحوذی، ج۳، ص۴۱.</ref> [[شافعی]] اکتفا به یک [[اذان و اقامه\|اذان]] را در [[نماز جمعه]] پسندیده‌تر دانسته است.<ref>الام، ج۱، ص۲۲۴.</ref>

	برخی فقیهان [[اهل سنت]] شتافتن به سوی نماز جمعه را پس از شنیدن اذان سوم [[واجب]] شمرده و بر این اساس، از باب [[سد ذریعه]] (محکم‌کاری و جلوگیری کامل از ارتکاب نهی)<ref>بدایة المجتهد، ج۱، ص۹۶؛ التسهیل، ج۲، ص۲۶؛ نک: کشاف القناع، ج۳، ص۳۰۲.</ref> و نیز به دلیل [[آیه]] ۹ [[سوره جمعه]]، اقدام به معامله و خرید و فروش را [[حرام]] دانسته‌اند؛<ref>نک: مواهب الجلیل، ج۲، ص۵۵۴؛ کشاف القناع، ج۳، ص۲۰۸؛ حاشیة الدسوقی، ج۱، ص۳۸۶-۳۸۹.</ref> ولی بسیاری از [[فقیهان]] به پشتوانه سیره [[پیامبر(ص)]]، تنها پس از اذان [[نماز جمعه]] که در حضور خطیب گفته می‌شود، خرید و فروش را حرام شمرده و «نداء» را در آیه به معنای این اذان دانسته‌اند.<ref>الام، ج۱، ص۲۲۴؛ المغنی، ج۲، ص۱۴۵؛ روح المعانی، ج۲۸، ص۹۹.</ref>		برخی فقیهان [[اهل سنت]] شتافتن به سوی نماز جمعه را پس از شنیدن اذان سوم [[واجب]] شمرده و بر این اساس، از باب [[سد ذریعه]] (محکم‌کاری و جلوگیری کامل از ارتکاب نهی)<ref>بدایة المجتهد، ج۱، ص۹۶؛ التسهیل، ج۲، ص۲۶؛ نک: کشاف القناع، ج۳، ص۳۰۲.</ref> و نیز به دلیل [[آیه]] ۹ [[سوره جمعه]]، اقدام به معامله و خرید و فروش را [[حرام]] دانسته‌اند؛<ref>نک: مواهب الجلیل، ج۲، ص۵۵۴؛ کشاف القناع، ج۳، ص۲۰۸؛ حاشیة الدسوقی، ج۱، ص۳۸۶-۳۸۹.</ref> ولی بسیاری از [[فقیهان]] به پشتوانه سیره [[پیامبر(ص)]]، تنها پس از اذان [[نماز جمعه]] که در حضور خطیب گفته می‌شود، خرید و فروش را حرام شمرده و «نداء» را در آیه به معنای این اذان دانسته‌اند.<ref>الام، ج۱، ص۲۲۴؛ المغنی، ج۲، ص۱۴۵؛ روح المعانی، ج۲۸، ص۹۹.</ref>
خط ۹۹:		خط ۹۸:
	* '''النهایه''': الطوسی (درگذشت ۴۶۰ق)، به کوشش آقا بزرگ تهرانی، بیروت،‌دار الکتاب العربی، ۱۴۰۰ق.		* '''النهایه''': الطوسی (درگذشت ۴۶۰ق)، به کوشش آقا بزرگ تهرانی، بیروت،‌دار الکتاب العربی، ۱۴۰۰ق.
	* '''وسائل الشیعه''': الحر العاملی (درگذشت ۱۱۰۴ق)، قم، آل البیت(ع)، ۱۴۱۲ق.		* '''وسائل الشیعه''': الحر العاملی (درگذشت ۱۱۰۴ق)، قم، آل البیت(ع)، ۱۴۱۲ق.

			[[رده:مقاله‌های در دست ویرایش]]

Ahmad: /* دیدگاه‌های فقهی */

2018-01-16T07:31:57Z

دیدگاه‌های فقهی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ ژانویهٔ ۲۰۱۸، ساعت ۱۱:۰۱
خط ۱۷:		خط ۱۷:

	==دیدگاه‌های فقهی==		==دیدگاه‌های فقهی==
	درخصوص اذان سوم میان [[فقهاء]] [[شیعه امامیه\|شیعه]] و [[اهل سنت]] دیدگاه‌های کاملا متفاوتی وجود دارد که به شرح زیر است:		درخصوص [[اذان و اقامه\|اذان]] سوم میان [[فقهاء]] [[شیعه امامیه\|شیعه]] و [[اهل سنت]] دیدگاه‌های کاملا متفاوتی وجود دارد که به شرح زیر است:

	===دیدگاه فقیهان اهل سنت===		===دیدگاه فقیهان اهل سنت===

Ahmad: /* وجه تسمیه */

2018-01-16T07:31:08Z

وجه تسمیه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ ژانویهٔ ۲۰۱۸، ساعت ۱۱:۰۱
خط ۸:		خط ۸:

	==وجه تسمیه==		==وجه تسمیه==
	اطلاق اذان سوم (الاذان الثالث یا النداء الثالث)<ref>المصنف، ج۱، ص۲۵۱؛ صحیح البخاری، ج۱، ص۲۱۹.</ref> بر این اذان با شمارش اذان [[نماز صبح\|صبح]] و اذان [[نماز جمعه\|جمعه]] یا با محاسبه [[اذان و اقامه]] نماز جمعه از باب تغلیب یا از آن رو بوده است که اقامه مانند اذان نوعی اِعلان است.<ref>فتح الباری، ج۲، ص۳۲۶؛ عمدة القاری، ج۶، ص۲۱۱؛ جواهر الکلام، ج۱۱، ص۳۰۱.</ref> به آن اذان دوم نیز گفته‌اند؛ زیرا پس از اذان نماز جمعه خوانده می‌شده است.<ref>نک: المغنی، ج۲، ص۱۸۸؛ مواهب الجلیل، ج۲، ص۵۵۴؛ حاشیة الدسوقی، ج۱، ص۳۸۹.</ref> با توجه به هنگام این اذان، آن را اذان اول نیز نامیده‌اند؛ زیرا نخستین اذان پس از نیم‌روز و پیش از اذان و اقامه جمعه است.<ref>نک: التمهید، ج۱۰، ص۲۴۷؛ فتح الباری، ج۲، ص۳۲۷؛ عمدة القاری، ج۶، ص۲۱۱.</ref> برخی بر آنند که این اذان، مانند اذان نمازهای دیگر، برای اِعلان است؛ چنان‌که تعبیر «نداء» به همین معنا اشاره دارد؛ و اذان نماز جمعه مخصوص نماز جمعه و برای سکوت نماز‌گزاران و گوش فرادادن آنها به [[خطبه‌های نماز جمعه\|خطبه‌ها]] است.<ref>فتح الباری، ج۲، ص۳۲۷؛ عون المعبود، ج۳، ص۳۰۲-۳۰۳.</ref>		اطلاق اذان سوم (الاذان الثالث یا النداء الثالث)<ref>المصنف، ج۱، ص۲۵۱؛ صحیح البخاری، ج۱، ص۲۱۹.</ref> بر این [[اذان و اقامه\|اذان]] با شمارش اذان [[نماز صبح\|صبح]] و اذان [[نماز جمعه\|جمعه]] یا با محاسبه [[اذان و اقامه]] نماز جمعه از باب تغلیب یا از آن رو بوده است که اقامه مانند اذان نوعی اِعلان است.<ref>فتح الباری، ج۲، ص۳۲۶؛ عمدة القاری، ج۶، ص۲۱۱؛ جواهر الکلام، ج۱۱، ص۳۰۱.</ref> به آن اذان دوم نیز گفته‌اند؛ زیرا پس از اذان نماز جمعه خوانده می‌شده است.<ref>نک: المغنی، ج۲، ص۱۸۸؛ مواهب الجلیل، ج۲، ص۵۵۴؛ حاشیة الدسوقی، ج۱، ص۳۸۹.</ref> با توجه به هنگام این اذان، آن را اذان اول نیز نامیده‌اند؛ زیرا نخستین اذان پس از نیم‌روز و پیش از اذان و اقامه جمعه است.<ref>نک: التمهید، ج۱۰، ص۲۴۷؛ فتح الباری، ج۲، ص۳۲۷؛ عمدة القاری، ج۶، ص۲۱۱.</ref> برخی بر آنند که این اذان، مانند اذان نمازهای دیگر، برای اِعلان است؛ چنان‌که تعبیر «نداء» به همین معنا اشاره دارد؛ و اذان نماز جمعه مخصوص نماز جمعه و برای سکوت نماز‌گزاران و گوش فرادادن آنها به [[خطبه‌های نماز جمعه\|خطبه‌ها]] است.<ref>فتح الباری، ج۲، ص۳۲۷؛ عون المعبود، ج۳، ص۳۰۲-۳۰۳.</ref>

	در منابع مهم [[حدیث\|حدیثی]] [[اهل سنت]]، نقل‌کننده بیشتر روایت‌های نسبت‌دهنده اذان سوم به [[عثمان بن عفان\|عثمان]]، [[سائب بن یزید]] است که آخرین صحابی درگذشته در [[مدینه]]<ref>مسند شافعی، ص۶۱-۶۲؛ مسند احمد، ج۳، ص۴۵۰؛ صحیح البخاری، ج۱، ص۲۱۹.</ref> است؛<ref>تحفة الاحوذی، ج۳، ص۳۹.</ref> ولی کسانی دیگر نیز آن را نقل کرده‌اند.<ref>نک: تاریخ المدینه، ج۳، ص۹۵۹؛ بدایة المجتهد، ج۱، ص۱۲۷-۱۲۸.</ref> در روایتی نقل شده از [[معاذ]]، این کار به [[عمر بن خطاب]] نسبت یافته است؛ اما گزارش شده که معاذ در دوران حکمرانی عمر، در شام بوده است. برخی گفته‌اند که عثمان شیوه خبررسانی را که در هنگام عمر شکل گرفته بود، یعنی اذان در بازار و سپس اذان در [[مسجد]] را به دو اذان در مسجد تغییر داد.<ref>تفسیر قرطبی، ج۱۸، ص۱۰۰-۱۰۱؛ فتح الباری، ج۲، ص۳۲۷-۳۲۸.</ref>		در منابع مهم [[حدیث\|حدیثی]] [[اهل سنت]]، نقل‌کننده بیشتر روایت‌های نسبت‌دهنده اذان سوم به [[عثمان بن عفان\|عثمان]]، [[سائب بن یزید]] است که آخرین صحابی درگذشته در [[مدینه]]<ref>مسند شافعی، ص۶۱-۶۲؛ مسند احمد، ج۳، ص۴۵۰؛ صحیح البخاری، ج۱، ص۲۱۹.</ref> است؛<ref>تحفة الاحوذی، ج۳، ص۳۹.</ref> ولی کسانی دیگر نیز آن را نقل کرده‌اند.<ref>نک: تاریخ المدینه، ج۳، ص۹۵۹؛ بدایة المجتهد، ج۱، ص۱۲۷-۱۲۸.</ref> در روایتی نقل شده از [[معاذ]]، این کار به [[عمر بن خطاب]] نسبت یافته است؛ اما گزارش شده که معاذ در دوران حکمرانی عمر، در شام بوده است. برخی گفته‌اند که عثمان شیوه خبررسانی را که در هنگام عمر شکل گرفته بود، یعنی [[اذان و اقامه\|اذان]] در بازار و سپس اذان در [[مسجد]] را به دو اذان در مسجد تغییر داد.<ref>تفسیر قرطبی، ج۱۸، ص۱۰۰-۱۰۱؛ فتح الباری، ج۲، ص۳۲۷-۳۲۸.</ref>

	شماری از منابع دیگر، رسم کردن اذان سوم را به [[بنی‌امیه]]<ref>رسالة ابن ابی زید، ص۲۳۲.</ref> و پاره‌ای دیگر رواج آن را در سرزمین‌های اسلامی به [[معاویه]] نسبت داده‌اند.<ref>نک: الام، ج۱، ص۲۲۴؛ البیان، ص۱۰۶.</ref> همچنین گفته شده است که این رسم را در [[مکه]] [[حجاج بن یوسف ثقفی\|حجاج]] و در [[بصره]] [[زیاد بن ابیه]] پدید آورده‌اند.<ref>عمدة القاری، ج۶، ص۲۱۱.</ref>		شماری از منابع دیگر، رسم کردن اذان سوم را به [[بنی‌امیه]]<ref>رسالة ابن ابی زید، ص۲۳۲.</ref> و پاره‌ای دیگر رواج آن را در سرزمین‌های اسلامی به [[معاویه]] نسبت داده‌اند.<ref>نک: الام، ج۱، ص۲۲۴؛ البیان، ص۱۰۶.</ref> همچنین گفته شده است که این رسم را در [[مکه]] [[حجاج بن یوسف ثقفی\|حجاج]] و در [[بصره]] [[زیاد بن ابیه]] پدید آورده‌اند.<ref>عمدة القاری، ج۶، ص۲۱۱.</ref>