https://wikihaj.com/history/%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%B1_%D8%B1%D9%85%DB%8C_%D8%AC%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%AA?feed=atom اسرار رمی جمرات - تاریخچهٔ نسخه‌ها 2026-10-10T15:51:12Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.43.0 https://wikihaj.com/index.php?title=%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%B1_%D8%B1%D9%85%DB%8C_%D8%AC%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%AA&diff=69643&oldid=prev Heidar در ‏۳۱ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۱۶:۰۰ 2026-08-31T16:00:58Z <p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۳۱ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۱۹:۳۰</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l2">خط ۲:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;اَسرار رَمی جَمرات&#039;&#039;&#039; حکمت‌ها، اهداف و معانی باطنی [[رمی جمرات]] است. رَمی جمرات از [[اعمال حج (ابهام‌زدایی)|اعمال واجب]] [[حج]] است که به معنای پرتاب ریگ به [[جمره‌ها]] در [[منا]] انجام می‌باشد. این عمل شامل رمی جمره عقبه در روز دهم ذی‌حجه و رمی هر سه جمره در روزهای یازدهم و دوازدهم ذی‌حجه است و با شرایطی مانند استفاده از ریگ، نیت قربت و برخورد مستقل هر سنگ به جمره انجام می‌شود.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;اَسرار رَمی جَمرات&#039;&#039;&#039; حکمت‌ها، اهداف و معانی باطنی [[رمی جمرات]] است. رَمی جمرات از [[اعمال حج (ابهام‌زدایی)|اعمال واجب]] [[حج]] است که به معنای پرتاب ریگ به [[جمره‌ها]] در [[منا]] انجام می‌باشد. این عمل شامل رمی جمره عقبه در روز دهم ذی‌حجه و رمی هر سه جمره در روزهای یازدهم و دوازدهم ذی‌حجه است و با شرایطی مانند استفاده از ریگ، نیت قربت و برخورد مستقل هر سنگ به جمره انجام می‌شود.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در منابع اسلامی باطن و حقیقت رمی جمرات، مبارزه با شیطان، پیروی از سنت [[حضرت ابراهیم(ع)]]، سنگ زدن به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">درون </del>خود جهت رویارویی با رذایل اخلاقی و اظهار بندگی در برابر خداوند دانسته شده است. روایات و آثار اخلاقی و عرفانی، رمی جمرات را زمینه‌ساز طهارت باطنی، آمرزش گناهان، تقویت اراده در برابر وسوسه‌های شیطانی و استمرار در مبارزه با نفس و مبارزه جمعی با دشمنان الهی معرفی کرده‌اند.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در منابع اسلامی باطن و حقیقت رمی جمرات، مبارزه با شیطان، پیروی از سنت [[حضرت ابراهیم(ع)]]، سنگ زدن به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نفس </ins>خود جهت رویارویی با رذایل اخلاقی و اظهار بندگی در برابر خداوند دانسته شده است. روایات و آثار اخلاقی و عرفانی، رمی جمرات را زمینه‌ساز طهارت باطنی، آمرزش گناهان، تقویت اراده در برابر وسوسه‌های شیطانی و استمرار در مبارزه با نفس و مبارزه جمعی با دشمنان الهی معرفی کرده‌اند.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== رمی جمرات ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== رمی جمرات ==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l8">خط ۸:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۸:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>رَمْی جمرات پرتاب سنگ به جمره است و شامل دو عمل از اعمال حج است&lt;ref&gt;درسنامه مناسک حج، ص۷۶.&lt;/ref&gt;؛ یکی پرتاب هفت سنگ به [[جمره عقبه]] در عید قربان (روز دهم ذی‌حجه) و دیگری پرتاب هفت سنگ به هر کدام از [[جمرات|جمرات سه‌گانه]] (جمره اولی، جمره وسطی، جمره کبری) در روزهای ۱۱ و ۱۲ ذی‌حجه است.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;درسنامه مناسک حج، ص۷۷.&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>رَمْی جمرات پرتاب سنگ به جمره است و شامل دو عمل از اعمال حج است&lt;ref&gt;درسنامه مناسک حج، ص۷۶.&lt;/ref&gt;؛ یکی پرتاب هفت سنگ به [[جمره عقبه]] در عید قربان (روز دهم ذی‌حجه) و دیگری پرتاب هفت سنگ به هر کدام از [[جمرات|جمرات سه‌گانه]] (جمره اولی، جمره وسطی، جمره کبری) در روزهای ۱۱ و ۱۲ ذی‌حجه است.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;درسنامه مناسک حج، ص۷۷.&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بنا بر فقه [[شیعه]] و بیشتر فقیهان اهل‌سنت، سنگ‌ها باید ریگ باشد&lt;ref&gt;مناسک محشی، ص۴٠٩.&lt;/ref&gt; و قبل از آن برای رمی استفاده نشده باشد.&lt;ref&gt;مناسک محشی، ص ۴٠۵؛ الخلاف، ج ١، ص ۴۵۶؛ الروضة البهیه فی شرح اللمعة الدمشقیه، ج ١، ص۵٢٧؛ الفقه علی المذاهب الأربعه، ج ١، صص ۶٠١ و ۶٠٠؛ الفقه علی المذاهب‌الخمسه، ج ١، ص ٣٩١؛ فقه السنه، ج ١، ص ۵٢٩.&lt;/ref&gt; به‌فتوای فقیهان شیعه سنگ‌ها باید از [[حرم مکی]] به‌جز [[مسجد الحرام]] و [[مسجد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جن</del>]]، جمع‌آوری شده باشند.&lt;ref&gt;مناسک محشی، ص ۴٠٩.&lt;/ref&gt; فقیهان شیعه، نیت و قصد خالصانه را از واجبات رمی دانسته‌اند.&lt;ref&gt;شرائع‌الاسلام، ج ١، ص ٢۵٨، مناسک محشی، ص ۴١١؛ درسنامه مناسک حج، ص۶۶ و ۶۷.&lt;/ref&gt; به نظر همه مذاهب اسلامی، هر کدام از سنگ‌ها باید با پرتاب جداگانه به جمره برخورد کند&lt;ref&gt;شرائع‌الاسلام، ج ١، ص ٢۵٩؛ مناسک محشی، ص ۴١١؛ الفقه علی المذاهب الأربعه، ج١، صص۶٠٢ - ۵٩٩؛ المدونه (فقه مالکی)، المصادرالفقهیه، ج ١٠، ص ٣٩٩.&lt;/ref&gt; و مستحب است حاجی هنگام پرتاب هر سنگ [[تکبیر]] بگوید.&lt;ref name=":4"&gt;مناسک محشی، صص ۴١۶–۴١۴، شرائع الاسلام، ج ١، ص ٢۵٩؛ الفقه علی المذاهب الأربعه، ج ١، صص ۶٠۵–۵٩٩؛ الخلاف، ج ١، ص ۴۵۶؛ فقه السنه، ج ١، ص ۵٣٣؛ الکافی لابن قدامه (فقه حنبلی) صص ١٠۴۶ و ١٠۴۵؛ بدایةالصنائع (فقه حنفی)، ص ١٠١؛ المهذب (فقه شافعی)، ص ٨٠١؛ الکافی فی فقه اهل‌المدینه (فقه مالکی) ص ۵٠٢؛ المصادر الفقهیه، ج١٠، ص ١٠١ و ص ۵٠٢ و ج ١١، ص ٨٩١.&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بنا بر فقه [[شیعه]] و بیشتر فقیهان اهل‌سنت، سنگ‌ها باید ریگ باشد&lt;ref&gt;مناسک محشی، ص۴٠٩.&lt;/ref&gt; و قبل از آن برای رمی استفاده نشده باشد.&lt;ref&gt;مناسک محشی، ص ۴٠۵؛ الخلاف، ج ١، ص ۴۵۶؛ الروضة البهیه فی شرح اللمعة الدمشقیه، ج ١، ص۵٢٧؛ الفقه علی المذاهب الأربعه، ج ١، صص ۶٠١ و ۶٠٠؛ الفقه علی المذاهب‌الخمسه، ج ١، ص ٣٩١؛ فقه السنه، ج ١، ص ۵٢٩.&lt;/ref&gt; به‌فتوای فقیهان شیعه سنگ‌ها باید از [[حرم مکی]] به‌جز [[مسجد الحرام]] و [[مسجد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خیف</ins>]]، جمع‌آوری شده باشند.&lt;ref&gt;مناسک محشی، ص ۴٠٩.&lt;/ref&gt; فقیهان شیعه، نیت و قصد خالصانه را از واجبات رمی دانسته‌اند.&lt;ref&gt;شرائع‌الاسلام، ج ١، ص ٢۵٨، مناسک محشی، ص ۴١١؛ درسنامه مناسک حج، ص۶۶ و ۶۷.&lt;/ref&gt; به نظر همه مذاهب اسلامی، هر کدام از سنگ‌ها باید با پرتاب جداگانه به جمره برخورد کند&lt;ref&gt;شرائع‌الاسلام، ج ١، ص ٢۵٩؛ مناسک محشی، ص ۴١١؛ الفقه علی المذاهب الأربعه، ج١، صص۶٠٢ - ۵٩٩؛ المدونه (فقه مالکی)، المصادرالفقهیه، ج ١٠، ص ٣٩٩.&lt;/ref&gt; و مستحب است حاجی هنگام پرتاب هر سنگ [[تکبیر]] بگوید.&lt;ref name=":4"&gt;مناسک محشی، صص ۴١۶–۴١۴، شرائع الاسلام، ج ١، ص ٢۵٩؛ الفقه علی المذاهب الأربعه، ج ١، صص ۶٠۵–۵٩٩؛ الخلاف، ج ١، ص ۴۵۶؛ فقه السنه، ج ١، ص ۵٣٣؛ الکافی لابن قدامه (فقه حنبلی) صص ١٠۴۶ و ١٠۴۵؛ بدایةالصنائع (فقه حنفی)، ص ١٠١؛ المهذب (فقه شافعی)، ص ٨٠١؛ الکافی فی فقه اهل‌المدینه (فقه مالکی) ص ۵٠٢؛ المصادر الفقهیه، ج١٠، ص ١٠١ و ص ۵٠٢ و ج ١١، ص ٨٩١.&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== اسرار رمی جمرات ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== اسرار رمی جمرات ==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l15">خط ۱۵:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۵:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در منابع [[شیعه|شیعی]] رمی جمرات نماد بندگی محض و شکستن شوکت شیطان از طریق امتثال اوامر الهی دانسته شده است.&lt;ref&gt;درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 218.&lt;/ref&gt; از منظر اخلاقی و معنوی، پرتاب این سنگ‌ها به‌مثابه انداختن تیر به‌سوی شهوات، رذایل درونی، وسوسه‌ها و شرک تلقی شده است.&lt;ref&gt;درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 218 - 219&lt;/ref&gt; برخی روایات پرتاب سنگ را موجب محو گناهان&lt;ref&gt;فقیه، ج ۲، ص ۲۱۴، ح ۲۱۹۶ ؛ کافی ج ۴، ص ۴۸۰، ح ۷ .&lt;/ref&gt; و ایجاد نوری برای حاجی در قیامت دانسته‌اند.&lt;ref&gt;الترغيب والترهيب، ص ۲۰۷ ؛ الحج و العمره في الكتاب و السنه، ص ۲۳۴ .&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در منابع [[شیعه|شیعی]] رمی جمرات نماد بندگی محض و شکستن شوکت شیطان از طریق امتثال اوامر الهی دانسته شده است.&lt;ref&gt;درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 218.&lt;/ref&gt; از منظر اخلاقی و معنوی، پرتاب این سنگ‌ها به‌مثابه انداختن تیر به‌سوی شهوات، رذایل درونی، وسوسه‌ها و شرک تلقی شده است.&lt;ref&gt;درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 218 - 219&lt;/ref&gt; برخی روایات پرتاب سنگ را موجب محو گناهان&lt;ref&gt;فقیه، ج ۲، ص ۲۱۴، ح ۲۱۹۶ ؛ کافی ج ۴، ص ۴۸۰، ح ۷ .&lt;/ref&gt; و ایجاد نوری برای حاجی در قیامت دانسته‌اند.&lt;ref&gt;الترغيب والترهيب، ص ۲۰۷ ؛ الحج و العمره في الكتاب و السنه، ص ۲۳۴ .&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همچنین مستحب بودن </del>[[طهارت]] باطنی و ظاهری در حین رمی،&lt;ref&gt;کافی، ج4، ص 478 .&lt;/ref&gt; <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">لازمه راندن کارآمد </del>ابلیس دانسته شده است زیرا کسی بهتر می‌تواند شیطان را براند که خود از ناپاکی‌ها به دور باشند.&lt;ref&gt;درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 219.&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همچنیناستحباب </ins>[[طهارت]] باطنی و ظاهری در حین رمی،&lt;ref&gt;کافی، ج4، ص 478 .&lt;/ref&gt; <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">از عوامل دورنگه داشتن </ins>ابلیس دانسته شده است زیرا کسی بهتر می‌تواند شیطان را براند که خود از ناپاکی‌ها به دور باشند.&lt;ref&gt;درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 219.&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== سرّ تکرار رمی ===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== سرّ تکرار رمی ===</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>به اعتقاد برخی [[محققان اسرار حج|محققان]] [[اسرار حج]]، شاید تکرار جمرات در سه [[روزهای انجام اعمال حج|روز پیاپی در اعمال حج]] (<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </del>جمعا هفت نوبت سنگ زدن و هر دفعه 7 سنگ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دارد</del>)، اشاره به لزوم تداوم در مبارزه با شیطان باشد.&lt;ref&gt;درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 220.&lt;/ref&gt; همچینن وجود سه [[جمرات|جمره]]، نشانه‌ای بر وجود موانع متعدد برای رسیدن به خداوند دانسته شده است.&lt;ref&gt;درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 222.&lt;/ref&gt; هجوم همگانی حاجیان علیه شیطان در [[جمره عقبه]] را نیز نماد اتحاد مسلمانان در مبارزه با شیطان تفسیر کرده‌اند.&lt;ref&gt;درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 222.&lt;/ref&gt;  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>به اعتقاد برخی [[محققان اسرار حج|محققان]] [[اسرار حج]]، شاید تکرار جمرات در سه [[روزهای انجام اعمال حج|روز پیاپی در اعمال حج]] (جمعا هفت نوبت سنگ زدن و هر دفعه 7 سنگ)، اشاره به لزوم تداوم در مبارزه با شیطان باشد.&lt;ref&gt;درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 220.&lt;/ref&gt; همچینن وجود سه [[جمرات|جمره]]، نشانه‌ای بر وجود موانع متعدد برای رسیدن به خداوند دانسته شده است.&lt;ref&gt;درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 222.&lt;/ref&gt; هجوم همگانی حاجیان علیه شیطان در [[جمره عقبه]] را نیز نماد اتحاد مسلمانان در مبارزه با شیطان تفسیر کرده‌اند.&lt;ref&gt;درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 222.&lt;/ref&gt;  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مقاله‌های مرتبط ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مقاله‌های مرتبط ==</div></td></tr> <!-- diff cache key wiki_fa:diff:1.41:old-69466:rev-69643:php=table --> </table> Heidar https://wikihaj.com/index.php?title=%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%B1_%D8%B1%D9%85%DB%8C_%D8%AC%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%AA&diff=69466&oldid=prev Kamran در ‏۲۴ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۰۶:۴۶ 2026-08-24T06:46:30Z <p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۴ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۱۶</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''اَسرار رَمی جَمرات''' <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">به </del>حکمت‌ها، اهداف و معانی باطنی [[رمی جمرات]]<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">، می‌پردازد</del>. رَمی جمرات از [[اعمال حج (ابهام‌زدایی)|اعمال واجب]] [[حج]] است که به معنای پرتاب ریگ به [[جمره‌ها]] در [[منا]] انجام می‌باشد. این عمل شامل رمی جمره عقبه در روز دهم ذی‌حجه و رمی هر سه جمره در روزهای یازدهم و دوازدهم ذی‌حجه است و با شرایطی مانند استفاده از ریگ، نیت قربت و برخورد مستقل هر سنگ به جمره انجام می‌شود.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''اَسرار رَمی جَمرات''' حکمت‌ها، اهداف و معانی باطنی [[رمی جمرات]] <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">است</ins>. رَمی جمرات از [[اعمال حج (ابهام‌زدایی)|اعمال واجب]] [[حج]] است که به معنای پرتاب ریگ به [[جمره‌ها]] در [[منا]] انجام می‌باشد. این عمل شامل رمی جمره عقبه در روز دهم ذی‌حجه و رمی هر سه جمره در روزهای یازدهم و دوازدهم ذی‌حجه است و با شرایطی مانند استفاده از ریگ، نیت قربت و برخورد مستقل هر سنگ به جمره انجام می‌شود.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در منابع اسلامی باطن و حقیقت رمی جمرات، مبارزه با شیطان، پیروی از سنت [[حضرت ابراهیم(ع)]]، سنگ زدن به درون خود جهت رویارویی با رذایل اخلاقی و اظهار بندگی در برابر خداوند دانسته شده است. روایات و آثار اخلاقی و عرفانی، رمی جمرات را زمینه‌ساز طهارت باطنی، آمرزش گناهان، تقویت اراده در برابر وسوسه‌های شیطانی و استمرار در مبارزه با نفس و مبارزه جمعی با دشمنان الهی معرفی کرده‌اند.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در منابع اسلامی باطن و حقیقت رمی جمرات، مبارزه با شیطان، پیروی از سنت [[حضرت ابراهیم(ع)]]، سنگ زدن به درون خود جهت رویارویی با رذایل اخلاقی و اظهار بندگی در برابر خداوند دانسته شده است. روایات و آثار اخلاقی و عرفانی، رمی جمرات را زمینه‌ساز طهارت باطنی، آمرزش گناهان، تقویت اراده در برابر وسوسه‌های شیطانی و استمرار در مبارزه با نفس و مبارزه جمعی با دشمنان الهی معرفی کرده‌اند.</div></td></tr> <!-- diff cache key wiki_fa:diff:1.41:old-69465:rev-69466:php=table --> </table> Kamran https://wikihaj.com/index.php?title=%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%B1_%D8%B1%D9%85%DB%8C_%D8%AC%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%AA&diff=69465&oldid=prev Kamran در ‏۲۴ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۰۶:۴۵ 2026-08-24T06:45:12Z <p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۴ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۱۵</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l11">خط ۱۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== اسرار رمی جمرات ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== اسرار رمی جمرات ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">منابع </del>[[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شیعه</del>]] <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حکمت‌ها </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حقیقت‌های باطنی برای عمل </del>[[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رمی </del>جمرات]] <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بیان کرده‌اند </del>که <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حکایت </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">علت </del>[[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تشریع</del>]]<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">، اهداف </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نتایج باطنی </del>این عمل <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دارد</del>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بر اساس روایات، ریشه این آیین، عمل </ins>[[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حضرت ابراهیم(ع)|ابراهیم(ع)</ins>]] <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">است که شیطان بر او ظاهر شد </ins>و [[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جبرئیل]] به ابراهیم دستور داد که او را با هفت سنگ بزند. سپس در محل دوم و سوم ظاهر شد و ابراهیم (ع) هر بار با هفت سنگ او را مورد حمله قرار داد.&lt;ref&gt;قرب الاستاد، ص ۵۳۲ ؛ کنز الفرائد، ص ۸۲ ؛ علل الشرایع، ج ۱، ص ۴۳۷ ؛ الحج و العمرة في الكتاب و السنه ص ۲۳۰ .&lt;/ref&gt; همچنین گفته شده که در </ins>جمرات <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شیطان بر آن شد که [[آدم(ع)]] را فریب دهد؛ ولی موفق نگردید. [[پیامبر (ص)</ins>]] <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیز هنگامی </ins>که <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[روز عید قربان]] </ins>از [[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مشعر]] به [[منا]] رفت نزد [[جمره عقبه</ins>]] <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آمده </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آن را با هفت سنگ زد. </ins>این <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">امر در [[اسلام]] نیز سنت گردید&lt;ref&gt;دعائم الاسلام، ص ۳۲۳، ج ۱.&lt;/ref&gt; و همین گونه در مورد [[جمره اولی|جمره اول و دوم]] </ins>عمل <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کرد.&lt;ref&gt;سنن الدارمی، ج ۲، ص ۶۳ السنن الكبرى، ص ۲۴۱، ح ۹۶۶۶۲ </ins>.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;/ref&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">=== مبارزه با شیطان ===</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در منابع </ins>[[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شیعه|شیعی</ins>]] <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رمی جمرات نماد </ins>بندگی محض و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شکستن شوکت </ins>شیطان از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طریق امتثال اوامر الهی دانسته شده است</ins>.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;ref&gt;درسنامه پیش درآمدی </ins>بر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فرهنگ نامه اسرار </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معارف حج ، ص 218.&lt;/ref&gt; از منظر اخلاقی </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معنوی، پرتاب این سنگ‌ها به‌مثابه انداختن تیر به‌سوی شهوات، رذایل درونی، وسوسه‌ها </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شرک تلقی شده است</ins>.&lt;ref&gt;درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 218 <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">- 219&lt;/ref&gt; برخی روایات پرتاب سنگ را موجب محو گناهان&lt;ref&gt;فقیه، ج ۲، ص ۲۱۴، ح ۲۱۹۶ ؛ کافی ج ۴، ص ۴۸۰، ح ۷ .&lt;/ref&gt; و ایجاد نوری برای حاجی در قیامت دانسته‌اند.&lt;ref&gt;الترغيب والترهيب، ص ۲۰۷ ؛ الحج و العمره في الكتاب و السنه، ص ۲۳۴ </ins>.&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مقصود باطنی </del>[[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حج گزار</del>]] <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">از سنگ انداختن را اظهار </del>بندگی محض و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مبارزه با شیطان دانسته‌اند. برخی کتب عرفانی به وسوسه </del>شیطان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">و مانع شدن او </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">انجام [[رمی جمرات]] با القاء افکار مختلف در ذهن حاجی اشاره کردند</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برخی نوشتند: «با رمی جمرات، در واقع سنگ </del>بر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چهره شیطان میزنی </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پشت او را می‌شکنی زیرا خواری </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مقهوریت شیطان جز با تعظیم </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">امتثال امر الهی حاصل نمی شود</del>.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">»</del>&lt;ref&gt;درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 218.&lt;/ref&gt;</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">=== شباهت به پیامبران(ص) ===</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همچنین مستحب بودن </ins>[[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طهارت</ins>]] <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">باطنی </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ظاهری </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حین رمی،</ins>&lt;ref&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کافی، ج4، </ins>ص <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">478 </ins>.&lt;/ref&gt; <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">لازمه راندن کارآمد ابلیس دانسته شده است زیرا کسی بهتر می‌تواند </ins>شیطان را <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">براند </ins>که <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خود </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ناپاکی‌ها </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دور باشند</ins>.&lt;ref&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معارف حج ، </ins>ص <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">219</ins>.&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سنگباران شیطان شیوه ابراهیمی در مبارزه است؛ بر اساس روایات، شیطان بر </del>[[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حضرت ابراهیم(ع)|ابراهیم (ع)</del>]] <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ظاهر شد </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[جبرئیل]] به ابراهیم دستور داد که او را با هفت سنگ بزند. سپس </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محل دوم و سوم ظاهر شد و ابراهیم (ع) هر بار با هفت سنگ او را مورد حمله قرار داد.</del>&lt;ref&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قرب الاستاد، ص ۵۳۲ ؛ کنز الفرائد، ص ۸۲ ؛ علل الشرایع، ج ۱، ص ۴۳۷ ؛ الحج و العمرة في الكتاب و السنه </del>ص <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۲۳۰ </del>.&lt;/ref&gt; <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این عمل ابراهیم (ع) را آموزه ای برای همه نسل ها دانسته‌اند که با </del>شیطان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(و شیطان صفتان دنیا) مبارزه کنند. در منطقه جمرات شیطان بر آن شد که [[آدم(ع)]] </del>را <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فریب دهد؛ ولی موفق نگردید. [[پیامبر (ص)]] نیز هنگامی </del>که <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[روز عید قربان]] </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[مشعر]] </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[منا]] رفت نزد [[جمره عقبه]] آمده و آن را با هفت سنگ زد. این امر در [[اسلام]] نیز سنت گردید&lt;ref&gt;دعائم الاسلام، ص ۳۲۳، ج ۱</del>.&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">/</del>ref&gt; و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همین گونه در مورد [[جمره اولی|جمره اول و دوم]] عمل کرد.&lt;ref&gt;سنن الدارمی، ج ۲، ص ۶۳ السنن الكبرى، </del>ص <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۲۴۱، ح ۹۶۶۶۲ </del>.&lt;/ref&gt;</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مقابله با صفات زشت </del>===</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سرّ تکرار رمی </ins>===</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نقل از </del>[[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">امام صادق (ع)</del>]]<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">: حاجی باید </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رمی جمرات، شهوات </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پستی‌ها و صفات ناپسند را از خود دور کند و آنها را </del>با <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تیر سنگ خویش هدف قرار دهد</del>.&lt;ref&gt;درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">218</del>.&lt;/ref&gt; <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سنگ زدن به </del>[[جمرات|<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جمره‌ها</del>]] <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یک تمرینِ عملیِ هدفدار و سازنده </del>برای <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زنده نگه داشتن روح مبارزه با رذایل و مفاسد اخلاقی، زدودن تفکرات و وسوسه‌های ابلیسی و رفع شرك و آلودگی از درون وجود آدمی و محیط زندگی </del>دانسته شده است.&lt;ref&gt;درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">219</del>.&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اعتقاد برخی </ins>[[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محققان اسرار حج|محققان]] [[اسرار حج</ins>]]<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">، شاید تکرار جمرات </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سه [[روزهای انجام اعمال حج|روز پیاپی در اعمال حج]] (که جمعا هفت نوبت سنگ زدن </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هر دفعه 7 سنگ دارد)، اشاره به لزوم تداوم در مبارزه </ins>با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شیطان باشد</ins>.&lt;ref&gt;درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">220</ins>.&lt;/ref&gt; <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همچینن وجود سه </ins>[[جمرات|<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جمره</ins>]]<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">، نشانه‌ای بر وجود موانع متعدد </ins>برای <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رسیدن به خداوند </ins>دانسته شده است.&lt;ref&gt;درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">222.&lt;/ref&gt; هجوم همگانی حاجیان علیه شیطان در [[جمره عقبه]] را نیز نماد اتحاد مسلمانان در مبارزه با شیطان تفسیر کرده‌اند.&lt;ref&gt;درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 222</ins>.&lt;/ref&gt;  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">=== طهارت و محو گناهان ===</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">براساس روایتی از [[امام صادق(ع)]] طهارت ظاهری و باطنی به هنگام [[رمی]]، مستحب دانسته شده&lt;ref&gt;کافی، ج4، ص 478 .&lt;/ref&gt; و برخی سِرّ این طهارت را چنین بیان کردند که کسی بهتر می‌تواند شیطان پلید را براند که خود از ناپاکی‌های معنوی به دور باشند.&lt;ref&gt;درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 219.&lt;/ref&gt; دسته‌ای دیگر از روایات پرتاب سنگ را موجب محو گناهان&lt;ref&gt;فقیه، ج ۲، ص ۲۱۴، ح ۲۱۹۶ ؛ کافی ج ۴، ص ۴۸۰، ح ۷ .&lt;/ref&gt; و ایجاد نوری برای حاجی در قیامت دانستند&lt;ref&gt;الترغيب والترهيب، ص ۲۰۷ ؛ الحج و العمره في الكتاب و السنه، ص ۲۳۴ .&lt;/ref&gt; و بر این اساس گفته شده که همین دور کردن شیطان باعث دوری از پلیدی و جریان یافتن لطف الهی نسبت به پرونده گذشته حاجی می‌شود.&lt;ref&gt;درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 219.&lt;/ref&gt;</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">=== تکرار جمرات، نشانه لزوم استمرار ===</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">به اعتقاد برخی [[محققان اسرار حج|محققان]] [[اسرار حج]]، شاید تکرار جمرات در سه [[روزهای انجام اعمال حج|روز پیاپی در اعمال حج]] (که جمعا هفت نوبت سنگ زدن و هر دفعه 7 سنگ دارد)، اشاره به لزوم تداوم در مبارزه با شیطان باشد.&lt;ref&gt;درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 220.&lt;/ref&gt; همچینن وجود سه [[جمرات|جمره]]، نشانه‌ای بر وجود موانع متعدد برای رسیدن به خداوند دانسته شده.&lt;ref&gt;درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 222.&lt;/ref&gt; هجوم همگانی حاجیان علیه شیطان در [[جمره عقبه]] این درس مهم را می‌دهد که بایستی مسلمانان نیروی خود را علیه دشمنان اصلی متمرکز کرده و متحد شوند.&lt;ref&gt;درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 222.&lt;/ref&gt; </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مقاله‌های مرتبط ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مقاله‌های مرتبط ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <!-- diff cache key wiki_fa:diff:1.41:old-69073:rev-69465:php=table --> </table> Kamran https://wikihaj.com/index.php?title=%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%B1_%D8%B1%D9%85%DB%8C_%D8%AC%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%AA&diff=69073&oldid=prev Heidar: /* اسرار رمی جمرات */ 2026-07-29T17:53:20Z <p><span class="autocomment">اسرار رمی جمرات</span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۹ ژوئیهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۲۱:۲۳</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l11">خط ۱۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== اسرار رمی جمرات ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== اسرار رمی جمرات ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>منابع شیعه حکمت‌ها و حقیقت‌های باطنی برای عمل رمی جمرات بیان کرده‌اند که حکایت از علت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تشریع، </del>اهداف و نتایج باطنی این عمل دارد.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>منابع <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>شیعه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>حکمت‌ها و حقیقت‌های باطنی برای عمل <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>رمی جمرات<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>بیان کرده‌اند که حکایت از علت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[تشریع]]، </ins>اهداف و نتایج باطنی این عمل دارد.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== مبارزه با شیطان ===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== مبارزه با شیطان ===</div></td></tr> <!-- diff cache key wiki_fa:diff:1.41:old-68994:rev-69073:php=table --> </table> Heidar https://wikihaj.com/index.php?title=%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%B1_%D8%B1%D9%85%DB%8C_%D8%AC%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%AA&diff=68994&oldid=prev Engineer در ‏۱۸ ژوئیهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۰۶ 2026-07-18T09:06:33Z <p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۸ ژوئیهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۲:۳۶</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l8">خط ۸:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۸:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>رَمْی جمرات پرتاب سنگ به جمره است و شامل دو عمل از اعمال حج است&lt;ref&gt;درسنامه مناسک حج، ص۷۶.&lt;/ref&gt;؛ یکی پرتاب هفت سنگ به [[جمره عقبه]] در عید قربان (روز دهم ذی‌حجه) و دیگری پرتاب هفت سنگ به هر کدام از [[جمرات|جمرات سه‌گانه]] (جمره اولی، جمره وسطی، جمره کبری) در روزهای ۱۱ و ۱۲ ذی‌حجه است.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;درسنامه مناسک حج، ص۷۷.&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>رَمْی جمرات پرتاب سنگ به جمره است و شامل دو عمل از اعمال حج است&lt;ref&gt;درسنامه مناسک حج، ص۷۶.&lt;/ref&gt;؛ یکی پرتاب هفت سنگ به [[جمره عقبه]] در عید قربان (روز دهم ذی‌حجه) و دیگری پرتاب هفت سنگ به هر کدام از [[جمرات|جمرات سه‌گانه]] (جمره اولی، جمره وسطی، جمره کبری) در روزهای ۱۱ و ۱۲ ذی‌حجه است.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;درسنامه مناسک حج، ص۷۷.&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بنا بر فقه [[شیعه]] و بیشتر فقیهان اهل‌سنت، سنگ‌ها باید ریگ باشد&lt;ref&gt;مناسک محشی، ص۴٠٩.&lt;/ref&gt; و قبل از آن برای رمی استفاده نشده باشد.&lt;ref&gt;مناسک محشی، ص ۴٠۵؛ الخلاف، ج ١، ص ۴۵۶؛ الروضة البهیه فی شرح اللمعة الدمشقیه، ج ١، ص۵٢٧؛ الفقه علی المذاهب الأربعه، ج ١، صص ۶٠١ و ۶٠٠؛ الفقه علی المذاهب‌الخمسه، ج ١، ص ٣٩١؛ فقه السنه، ج ١، ص ۵٢٩.&lt;/ref&gt; به‌فتوای فقیهان شیعه سنگ‌ها باید از [[حرم مکی]] به‌جز [[مسجد الحرام]] و [[مسجد جن]]، جمع‌آوری شده باشند.&lt;ref&gt;مناسک محشی، ص ۴٠٩.&lt;/ref&gt; فقیهان شیعه، نیت و قصد خالصانه را از واجبات رمی دانسته‌اند&lt;ref&gt;شرائع‌الاسلام، ج ١، ص ٢۵٨، مناسک محشی، ص ۴١١؛ درسنامه مناسک حج، ص۶۶ و ۶۷.&lt;/ref&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </del>به نظر همه مذاهب اسلامی، هر کدام از سنگ‌ها باید با پرتاب جداگانه به جمره برخورد کند&lt;ref&gt;شرائع‌الاسلام، ج ١، ص ٢۵٩؛ مناسک محشی، ص ۴١١؛ الفقه علی المذاهب الأربعه، ج١، صص۶٠٢ - ۵٩٩؛ المدونه (فقه مالکی)، المصادرالفقهیه، ج ١٠، ص ٣٩٩.&lt;/ref&gt; و مستحب است حاجی هنگام پرتاب هر سنگ [[تکبیر]] بگوید.&lt;ref name=":4"&gt;مناسک محشی، صص ۴١۶–۴١۴، شرائع الاسلام، ج ١، ص ٢۵٩؛ الفقه علی المذاهب الأربعه، ج ١، صص ۶٠۵–۵٩٩؛ الخلاف، ج ١، ص ۴۵۶؛ فقه السنه، ج ١، ص ۵٣٣؛ الکافی لابن قدامه (فقه حنبلی) صص ١٠۴۶ و ١٠۴۵؛ بدایةالصنائع (فقه حنفی)، ص ١٠١؛ المهذب (فقه شافعی)، ص ٨٠١؛ الکافی فی فقه اهل‌المدینه (فقه مالکی) ص ۵٠٢؛ المصادر الفقهیه، ج١٠، ص ١٠١ و ص ۵٠٢ و ج ١١، ص ٨٩١.&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بنا بر فقه [[شیعه]] و بیشتر فقیهان اهل‌سنت، سنگ‌ها باید ریگ باشد&lt;ref&gt;مناسک محشی، ص۴٠٩.&lt;/ref&gt; و قبل از آن برای رمی استفاده نشده باشد.&lt;ref&gt;مناسک محشی، ص ۴٠۵؛ الخلاف، ج ١، ص ۴۵۶؛ الروضة البهیه فی شرح اللمعة الدمشقیه، ج ١، ص۵٢٧؛ الفقه علی المذاهب الأربعه، ج ١، صص ۶٠١ و ۶٠٠؛ الفقه علی المذاهب‌الخمسه، ج ١، ص ٣٩١؛ فقه السنه، ج ١، ص ۵٢٩.&lt;/ref&gt; به‌فتوای فقیهان شیعه سنگ‌ها باید از [[حرم مکی]] به‌جز [[مسجد الحرام]] و [[مسجد جن]]، جمع‌آوری شده باشند.&lt;ref&gt;مناسک محشی، ص ۴٠٩.&lt;/ref&gt; فقیهان شیعه، نیت و قصد خالصانه را از واجبات رمی دانسته‌اند<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins>&lt;ref&gt;شرائع‌الاسلام، ج ١، ص ٢۵٨، مناسک محشی، ص ۴١١؛ درسنامه مناسک حج، ص۶۶ و ۶۷.&lt;/ref&gt; به نظر همه مذاهب اسلامی، هر کدام از سنگ‌ها باید با پرتاب جداگانه به جمره برخورد کند&lt;ref&gt;شرائع‌الاسلام، ج ١، ص ٢۵٩؛ مناسک محشی، ص ۴١١؛ الفقه علی المذاهب الأربعه، ج١، صص۶٠٢ - ۵٩٩؛ المدونه (فقه مالکی)، المصادرالفقهیه، ج ١٠، ص ٣٩٩.&lt;/ref&gt; و مستحب است حاجی هنگام پرتاب هر سنگ [[تکبیر]] بگوید.&lt;ref name=":4"&gt;مناسک محشی، صص ۴١۶–۴١۴، شرائع الاسلام، ج ١، ص ٢۵٩؛ الفقه علی المذاهب الأربعه، ج ١، صص ۶٠۵–۵٩٩؛ الخلاف، ج ١، ص ۴۵۶؛ فقه السنه، ج ١، ص ۵٣٣؛ الکافی لابن قدامه (فقه حنبلی) صص ١٠۴۶ و ١٠۴۵؛ بدایةالصنائع (فقه حنفی)، ص ١٠١؛ المهذب (فقه شافعی)، ص ٨٠١؛ الکافی فی فقه اهل‌المدینه (فقه مالکی) ص ۵٠٢؛ المصادر الفقهیه، ج١٠، ص ١٠١ و ص ۵٠٢ و ج ١١، ص ٨٩١.&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== اسرار رمی جمرات ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== اسرار رمی جمرات ==</div></td></tr> <!-- diff cache key wiki_fa:diff:1.41:old-68993:rev-68994:php=table --> </table> Engineer https://wikihaj.com/index.php?title=%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%B1_%D8%B1%D9%85%DB%8C_%D8%AC%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%AA&diff=68993&oldid=prev Heidar: /* پانویس */ 2026-07-17T10:31:08Z <p><span class="autocomment">پانویس</span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۷ ژوئیهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۴:۰۱</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l37">خط ۳۷:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۷:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منابع ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منابع ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{منابع}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{منابع}}</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* '''بدائع الصنائع (الفقه‌الحنبلی)'''، الکاشانی، علاءالدین بن مسعود، المصادر الفقهیه، بیروت، چاپ اول، ۱۴۲۲ق.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* '''تهذیب الأحکام'''، طوسی محمد بن حسن، تحقیق حسن موسوی خرسان، تهران، دارکتب الاسلامیة، 1407ق.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* '''حج و عمره در قرآن و حدیث'''، محمد محمدی ری‌شهری، ترجمه جواد محدثی، قم، مؤسسه علمی فرهنگی دارالحدیث، ۱۳۸۶ش.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* &#039;&#039;&#039;الحج و العمرة فی الکتاب و السنه&#039;&#039;&#039;: ری شهری، قم، دار الحدیث، ۱۳۷۶ش.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* &#039;&#039;&#039;الحج و العمرة فی الکتاب و السنه&#039;&#039;&#039;: ری شهری، قم، دار الحدیث، ۱۳۷۶ش.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* '''علل الشرائع'''، ابن بابویه، محمد بن علی، النجف، المکتبه الحیدریه ، 1385ق/ 1966م .</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">*'''کنز الفوائد'''، محمد بن علی کراجکی ، محقق عبد الله نعمه ، قم، دارالذخائر، 1369 ش / 1410 ق .</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*&#039;&#039;&#039;درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج&#039;&#039;&#039;، کمیته اسرار و معارف معاونت امور روحانیون حوزه نمایندگی ولی فقیه در امور حج و زیارت، تهران، مشعر، 1389ش.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*&#039;&#039;&#039;درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج&#039;&#039;&#039;، کمیته اسرار و معارف معاونت امور روحانیون حوزه نمایندگی ولی فقیه در امور حج و زیارت، تهران، مشعر، 1389ش.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* &#039;&#039;&#039;درسنامه مناسک حج &#039;&#039;&#039;، محمدحسین فلاح‌زاده، تهران، مشعر، ۱۳۸۹ش.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* &#039;&#039;&#039;درسنامه مناسک حج &#039;&#039;&#039;، محمدحسین فلاح‌زاده، تهران، مشعر، ۱۳۸۹ش.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* '''الروضة البهیه فی شرح اللمعة الدمشقیه'''، الشهید الثانی، شیخ زین‌الدین العاملی، قم، مجمع الفکر الاسلامی، چاپ اول، ۱۴۲۴ق.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* '''سنن الدارمي''' ، دارمی، عبدالله بن عبدالرحمن، تحقیق سبع علمی، خالد عبد اللطیف و زمرلی، فواز احمد . محمد، معراج، کراچی پاکستان، بی‌تا .</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* '''السنن الکبری''': بیهقی، احمد بن حسین، دارالفکر، بیروت، 1419ق.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* '''شرائع الاسلام فی مسائل الحلال والحرام'''، محقق حلّی، نجم الدین جعفر بن حسن، تهران، منشورات الأعلمی، ۱۳۸۹ق.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* '''الفقه علی المذاهب الأربعه'''، الجزیری، عبدالرحمان، دارالفکر، بیروت، لبنان، ۱۴۲۴ق.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* '''الفقه علی المذاهب الخمسه'''، المغنیه، محمدجواد، قم، مؤسسة دارالکتاب الاسلامی، چاپ اول، ۱۴۲۲ق.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* '''فقه السنه'''، السید سابق، بیروت، دارالفکر، چاپ دوم، ۱۴۱۹ق.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* '''فرهنگ اصطلاحات حج و عمره: راهنمای زائران سرزمین وحی''': مسعود فکری، احمد علائی، تهران، مشعر، 1393ش.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* &#039;&#039;&#039;الکافی&#039;&#039;&#039;: الکلینی (م.۳۲۹ق.)، به کوشش غفاری، تهران، دار الکتب الاسلامیه، ۱۳۷۵ش.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* &#039;&#039;&#039;الکافی&#039;&#039;&#039;: الکلینی (م.۳۲۹ق.)، به کوشش غفاری، تهران، دار الکتب الاسلامیه، ۱۳۷۵ش.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* '''فرهنگ اصطلاحات حج و عمره: راهنمای زائران سرزمین وحی''': مسعود فکری، احمد علائی، تهران، مشعر، 1393ش.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* '''ادعیه و آداب مکه مکرمه'''، مرکز تحقیقات حج، تهران، نشر مشعر، ۱۳۸۶ش.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* '''بدائع الصنائع (الفقه‌الحنبلی)'''، الکاشانی، علاءالدین بن مسعود، المصادر الفقهیه، بیروت، چاپ اول، ۱۴۲۲ق.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* '''تذکرة الفقها'''، علّامهٔ حلی، حسن بن یوسف بن مطهر، قم، مؤسسة آل البیت لاحیاء التراث، چاپ اول، ۱۴۲۲ق.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* '''شرائع الاسلام فی مسائل الحلال والحرام'''، محقق حلّی، نجم الدین جعفر بن حسن، تهران، منشورات الأعلمی، ۱۳۸۹ق.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* '''الدروس الشرعیه فی فقه الامامیه'''، شهید اول، شیخ محمد بن مکی العاملی، قم، مؤسسة النشر الاسلامی، چاپ دوم، ۱۴۱۷ق.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* '''الروضة البهیه فی شرح اللمعة الدمشقیه'''، الشهید الثانی، شیخ زین‌الدین العاملی، قم، مجمع الفکر الاسلامی، چاپ اول، ۱۴۲۴ق.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* '''الصحاح:‌تاج اللغة و صحاح العربیة'''،‌ جوهری، اسماعیل بن حماد، تصحیح عطار، احمد عبدالغفور، بیروت، دار العلم للملایین، ۱۳۷۶ق.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* &#039;&#039;&#039;الکافی فی فقه ابن حنبل (الفقه الحنبلی)&#039;&#039;&#039;، ابن قدامه، عبداللّٰه بن احمد، المصادر الفقهیه، بیروت، چاپ اول، ۱۴۲۲ق.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* &#039;&#039;&#039;الکافی فی فقه ابن حنبل (الفقه الحنبلی)&#039;&#039;&#039;، ابن قدامه، عبداللّٰه بن احمد، المصادر الفقهیه، بیروت، چاپ اول، ۱۴۲۲ق.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* '''کتاب الخلاف فی الفقه'''، شیخ طوسی، ابوجعفر، محمد بن الحسن، تهران، ۱۳۷۷ش.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* &#039;&#039;&#039;الکافی فی فقه اهل المدینه&#039;&#039;&#039;، النمری القرطبی، یوسف بن عبداللّٰه (الفقه‌المالکی)، بیروت، چاپ اول، ۱۴۲۲ق.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* &#039;&#039;&#039;الکافی فی فقه اهل المدینه&#039;&#039;&#039;، النمری القرطبی، یوسف بن عبداللّٰه (الفقه‌المالکی)، بیروت، چاپ اول، ۱۴۲۲ق.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* '''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کتاب الخلاف فی الفقه</del>'''، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شیخ طوسی، ابوجعفر، محمد بن الحسن، </del>تهران، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۱۳۷۷ش.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* '''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مناسک حج با حواشی مراجع</ins>'''، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">امام خمینی، سید روح اللّٰه، </ins>تهران، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نشر مشعر، ۱۳۸۵ش</ins>.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* '''فقه السنه'''، السید سابق، بیروت، دارالفکر، چاپ دوم، ۱۴۱۹ق.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* '''الفقه علی المذاهب الأربعه'''، الجزیری، عبدالرحمان، دارالفکر، بیروت، لبنان، ۱۴۲۴ق.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* '''الفقه علی المذاهب الخمسه'''، المغنیه، محمدجواد، قم، مؤسسة دارالکتاب الاسلامی، چاپ اول، ۱۴۲۲ق.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* '''الفقه الإسلامی و أدلته'''، وهبة الزحیلی، دمشق، دارالفکر، ۱۴۰۹ق</del>.</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* &#039;&#039;&#039;المدونه (الفقه‌المالکی)&#039;&#039;&#039;، مالک بن انس، روایه کنون بن سعید، بیروت، چاپ اول، ۱۴۲۲ق.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* &#039;&#039;&#039;المدونه (الفقه‌المالکی)&#039;&#039;&#039;، مالک بن انس، روایه کنون بن سعید، بیروت، چاپ اول، ۱۴۲۲ق.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* '''مفردات الفاظ القرآن'''، راغب اصفهانی، حسین بن محمد، بیروت، دار القلم، ۱۴۱۲ق.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* &#039;&#039;&#039;المقنع (الفقه الحنبلی)&#039;&#039;&#039;، المصادر الفقهیه، ابن قدامه، عبداللّٰه بن احمد، بیروت، چاپ اول، ۱۴۲۲ق.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* &#039;&#039;&#039;المقنع (الفقه الحنبلی)&#039;&#039;&#039;، المصادر الفقهیه، ابن قدامه، عبداللّٰه بن احمد، بیروت، چاپ اول، ۱۴۲۲ق.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* '''مناسک حج با حواشی مراجع'''، امام خمینی، سید روح اللّٰه، تهران، نشر مشعر، ۱۳۸۵ش.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* &#039;&#039;&#039;مناسک حج، مطابق با فتاوای حضرت آیت الله العظمی امام خمینی قدس سره، با حواشی مراجع معظم تقلید و استفتائات جدید&#039;&#039;&#039;، امام خمینی، مشعر، تهران، ۱۳۹۲ش.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* &#039;&#039;&#039;مناسک حج، مطابق با فتاوای حضرت آیت الله العظمی امام خمینی قدس سره، با حواشی مراجع معظم تقلید و استفتائات جدید&#039;&#039;&#039;، امام خمینی، مشعر، تهران، ۱۳۹۲ش.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*'''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">المهذب في فقه الإمام الشافعي</ins>'''، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابو اسحاق شیرازی، ابراهیم </ins>بن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">علی، محقق </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مصحح علی </ins>محمد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معوض </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عادل </ins>احمد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عبدالموجود، دارالمعرفة، </ins>بیروت، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1424 </ins>ق/ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2003 میلادی </ins>.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*'''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قرب الاسناد</ins>'''، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عبدالله </ins>بن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جعفر حمیری، موسسه آل البیت علیه السلام لاحیاء التراث، </ins>قم، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1371ش </ins>/ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1413 </ins>ق.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*'''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دعائم الاسلام </ins>'''، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قاضی نعمان مغربی، دارالمعارف </ins>، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بیروت،  1383ق </ins>.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*'''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الترغیب و الترهیب من الحدیث الشریف</ins>'''، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">منذری، عبدالعظیم </ins>بن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عبدالقوی، عماره، مصطفی محمد، دارالفکر </ins>، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بیروت، 1408ق / 1988 م </ins>.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*'''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اخلاق</del>'''، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عبد الله شبر ، ترجمه محمدرضا جباران، قم، هجرت، 1374ش.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{پایان}}{{حج و عمره}}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* '''پرتوی از اسرار حج''' : عباسعلی زارعی سبزواری، قم، جامعه مدرسین حوزه علمیه قم دفتر انتشارات اسلامی ، 1390 ش .</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* '''تهذیب الأحکام'''، طوسی محمد </del>بن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حسن، تحقیق حسن موسوی خرسان، تهران، دارکتب الاسلامیة، 1407ق.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">*'''ترجمه </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">متن کتاب من لا یحضره الفقیه'''، شیخ صدوق (ابن بابویه)، ترجمه محمدجواد غفاری، بی‌جا، نشر صدوق، ۱۳۶۷ش.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">*[https://hadith.inoor.ir/fa/hadithlist?pagenumber=1&amp;pagesize=14&amp;sortcolumn=default&amp;sortdirection=desc&amp;searchtype=and&amp;book=1347&amp;isgroup=0&amp;isfulltext=0&amp;iserab=1&amp;pagesizegrouping=10000&amp;isflexibleforstem=0&amp;isflexibleforletter=1 '''من لا یحضره الفقیه''']، </del>محمد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بن علی بن‌بابویه، قم، جماعة المدرسین فی الحوزة العلمیة بقم. مؤسسة النشر الإسلامی، بی‌تا.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* '''جرعه‌ای از صهبای حج'''، عبدالله جوادی آملی، تهران، مشعر، ۳۸۶ش.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* '''حج و عمره در قرآن </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حدیث'''، محمد محمدی ری‌شهری، ترجمه جواد محدثی، قم، مؤسسه علمی فرهنگی دارالحدیث، ۱۳۸۶ش.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* '''حج در اندیشه اسلامی '''، علی قاضی‌عسکر، تهران، مشعر، ۱۳۸۴ش.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* '''شفاء الغرام باخبار البلد الحرام''': محمد بن احمد، محقق عمر عبد السلام تدمری ، بیروت لبنان ، دار الکتاب العربی ، 1364 ش / 1405 ق .</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* '''سنن الترمذی''' ، ترمذی، محمد بن عیسی، تحقیق: </del>احمد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محمد شاکر، القاهره: دار الحدیث ، 1419 ق .</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* '''سنن ابن ماجه''': ابن ماجه (م. 275ق.)، به کوشش محمد فؤاد، </del>بیروت، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دار احیاء التراث العربی، 1395ق.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* '''علل الشرائع'''، ابن بابویه، محمد بن علی، النجف، المکتبه الحیدریه ، 1385ق/ 1966م .</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* '''سلسله الینابیع الفقیه''': علی اصغر مروارید، بیروت لبنان ، الدار الاسلامیه ، 1410 </del>ق / <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1990 م </del>.</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* '''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مرآت الحرمین </del>'''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">: ایوب صبری پاشا، تهران </del>، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">به کوشش علی قاضی عسکر و عبدالرسول منشی،  مشعر ، 1392 ش .</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">*'''کنز الفوائد'''، محمد </del>بن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">علی کراجکی ، محقق عبد الله نعمه ، </del>قم، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دارالذخائر، 1369 ش </del>/ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1410 </del>ق .</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*'''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">المحاسن</del>'''، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">احمد بن محمد برقی </del>، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مصحح جلال الدین محدث، قم، دارالکتب الاسلامیه، بی‌تا </del>.</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* '''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مستدرک الوسائل</del>'''، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محدث نوری، قم، مؤسسه آل البیت(ع)، ۱۴۰۸ق.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">*'''المناقب'''، محمد </del>بن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">علی ابن شهر آشوب </del>، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تصحیح هاشم رسولی و محمد حسین آشتیانی، علامه، بی‌تا </del>.</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* '''وسائل الشیعه الی تحصیل الشریعه'''،، محمدبن الحسن الحرّ العاملی، تحقیق مؤسسة آل البیت، قم، مؤسسة آل البیت، ۱۴۰۹ق.</del>{{پایان}}{{حج و عمره}}</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:اسرار حج]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:اسرار حج]]</div></td></tr> <!-- diff cache key wiki_fa:diff:1.41:old-68992:rev-68993:php=table --> </table> Heidar https://wikihaj.com/index.php?title=%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%B1_%D8%B1%D9%85%DB%8C_%D8%AC%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%AA&diff=68992&oldid=prev Heidar در ‏۱۶ ژوئیهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۷:۲۰ 2026-07-16T17:20:15Z <p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۶ ژوئیهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۲۰:۵۰</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''اَسرار رَمی جَمرات''' به حکمت‌ها، اهداف و معانی باطنی [[رمی جمرات]]، می‌پردازد. رَمی جمرات از [[اعمال حج (ابهام‌زدایی)|اعمال واجب]] [[حج]] است که به معنای پرتاب ریگ به [[جمره‌ها]] در [[منا]] انجام می‌باشد. این عمل شامل رمی جمره عقبه در روز دهم ذی‌حجه و رمی هر سه جمره در روزهای یازدهم و دوازدهم ذی‌حجه است و با شرایطی مانند استفاده از ریگ، نیت قربت و برخورد مستقل هر سنگ به جمره انجام می‌شود.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در منابع اسلامی باطن و حقیقت رمی جمرات، مبارزه با شیطان، پیروی از سنت [[حضرت ابراهیم(ع)]]، سنگ زدن به درون خود جهت رویارویی با رذایل اخلاقی و اظهار بندگی در برابر خداوند دانسته شده است. روایات و آثار اخلاقی و عرفانی، رمی جمرات را زمینه‌ساز طهارت باطنی، آمرزش گناهان، تقویت اراده در برابر وسوسه‌های شیطانی و استمرار در مبارزه با نفس و مبارزه جمعی با دشمنان الهی معرفی کرده‌اند.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== رمی جمرات ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== رمی جمرات ==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l25">خط ۲۵:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۶:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== تکرار جمرات، نشانه لزوم استمرار ===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== تکرار جمرات، نشانه لزوم استمرار ===</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>به اعتقاد برخی [[محققان اسرار حج|محققان]] [[اسرار حج]]، شاید تکرار جمرات در سه [[روزهای انجام اعمال حج|روز اعمال حج]]، اشاره به لزوم تداوم در مبارزه با شیطان باشد.&lt;ref&gt;درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 220.&lt;/ref&gt; همچینن وجود سه [[جمرات|جمره]]، نشانه‌ای بر وجود موانع متعدد برای رسیدن به خداوند دانسته شده.&lt;ref&gt;درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 222.&lt;/ref&gt; هجوم همگانی حاجیان علیه شیطان در [[جمره عقبه]] این درس مهم را می‌دهد که بایستی مسلمانان نیروی خود را علیه دشمنان اصلی متمرکز کرده و متحد شوند.&lt;ref&gt;درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 222.&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>به اعتقاد برخی [[محققان اسرار حج|محققان]] [[اسرار حج]]، شاید تکرار جمرات در سه [[روزهای انجام اعمال حج|روز <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پیاپی در </ins>اعمال حج]] <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(که جمعا هفت نوبت سنگ زدن و هر دفعه 7 سنگ دارد)</ins>، اشاره به لزوم تداوم در مبارزه با شیطان باشد.&lt;ref&gt;درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 220.&lt;/ref&gt; همچینن وجود سه [[جمرات|جمره]]، نشانه‌ای بر وجود موانع متعدد برای رسیدن به خداوند دانسته شده.&lt;ref&gt;درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 222.&lt;/ref&gt; هجوم همگانی حاجیان علیه شیطان در [[جمره عقبه]] این درس مهم را می‌دهد که بایستی مسلمانان نیروی خود را علیه دشمنان اصلی متمرکز کرده و متحد شوند.&lt;ref&gt;درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 222.&lt;/ref&gt;  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مقاله‌های مرتبط ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مقاله‌های مرتبط ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l38">خط ۳۸:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۷:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منابع ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منابع ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{منابع}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{منابع}}</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* '''الحج و العمرة فی الکتاب و السنه''': ری شهری، قم، دار الحدیث، ۱۳۷۶ش.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">*'''درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج'''، کمیته اسرار و معارف معاونت امور روحانیون حوزه نمایندگی ولی فقیه در امور حج و زیارت، تهران، مشعر، 1389ش.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* '''درسنامه مناسک حج '''، محمدحسین فلاح‌زاده، تهران، مشعر، ۱۳۸۹ش.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* '''الکافی''': الکلینی (م.۳۲۹ق.)، به کوشش غفاری، تهران، دار الکتب الاسلامیه، ۱۳۷۵ش.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* '''فرهنگ اصطلاحات حج و عمره: راهنمای زائران سرزمین وحی''': مسعود فکری، احمد علائی، تهران، مشعر، 1393ش.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* &#039;&#039;&#039;ادعیه و آداب مکه مکرمه&#039;&#039;&#039;، مرکز تحقیقات حج، تهران، نشر مشعر، ۱۳۸۶ش.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* &#039;&#039;&#039;ادعیه و آداب مکه مکرمه&#039;&#039;&#039;، مرکز تحقیقات حج، تهران، نشر مشعر، ۱۳۸۶ش.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l70">خط ۷۰:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۷۵:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* &#039;&#039;&#039;حج و عمره در قرآن و حدیث&#039;&#039;&#039;، محمد محمدی ری‌شهری، ترجمه جواد محدثی، قم، مؤسسه علمی فرهنگی دارالحدیث، ۱۳۸۶ش.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* &#039;&#039;&#039;حج و عمره در قرآن و حدیث&#039;&#039;&#039;، محمد محمدی ری‌شهری، ترجمه جواد محدثی، قم، مؤسسه علمی فرهنگی دارالحدیث، ۱۳۸۶ش.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* &#039;&#039;&#039;حج در اندیشه اسلامی &#039;&#039;&#039;، علی قاضی‌عسکر، تهران، مشعر، ۱۳۸۴ش.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* &#039;&#039;&#039;حج در اندیشه اسلامی &#039;&#039;&#039;، علی قاضی‌عسکر، تهران، مشعر، ۱۳۸۴ش.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* '''الحج و العمرة فی الکتاب و السنه''': ری شهری، قم، دار الحدیث، ۱۳۷۶ش.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">*'''درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج'''، کمیته اسرار و معارف معاونت امور روحانیون حوزه نمایندگی ولی فقیه در امور حج و زیارت، تهران، مشعر، 1389ش.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* '''الکافی''': الکلینی (م.۳۲۹ق.)، به کوشش غفاری، تهران، دار الکتب الاسلامیه، ۱۳۷۵ش.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* '''فرهنگ اصطلاحات حج و عمره: راهنمای زائران سرزمین وحی''': مسعود فکری، احمد علائی، تهران، مشعر، 1393ش.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* &#039;&#039;&#039;شفاء الغرام باخبار البلد الحرام&#039;&#039;&#039;: محمد بن احمد، محقق عمر عبد السلام تدمری ، بیروت لبنان ، دار الکتاب العربی ، 1364 ش / 1405 ق .</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* &#039;&#039;&#039;شفاء الغرام باخبار البلد الحرام&#039;&#039;&#039;: محمد بن احمد، محقق عمر عبد السلام تدمری ، بیروت لبنان ، دار الکتاب العربی ، 1364 ش / 1405 ق .</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* &#039;&#039;&#039;سنن الترمذی&#039;&#039;&#039; ، ترمذی، محمد بن عیسی، تحقیق: احمد محمد شاکر، القاهره: دار الحدیث ، 1419 ق .</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* &#039;&#039;&#039;سنن الترمذی&#039;&#039;&#039; ، ترمذی، محمد بن عیسی، تحقیق: احمد محمد شاکر، القاهره: دار الحدیث ، 1419 ق .</div></td></tr> <!-- diff cache key wiki_fa:diff:1.41:old-68990:rev-68992:php=table --> </table> Heidar https://wikihaj.com/index.php?title=%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%B1_%D8%B1%D9%85%DB%8C_%D8%AC%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%AA&diff=68990&oldid=prev Heidar: /* مقاله‌های مرتبط */ 2026-07-16T11:32:00Z <p><span class="autocomment">مقاله‌های مرتبط</span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۶ ژوئیهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۵:۰۲</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l23">خط ۲۳:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۳:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== طهارت و محو گناهان ===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== طهارت و محو گناهان ===</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>براساس روایتی از [[امام صادق(ع)]] طهارت ظاهری و باطنی به هنگام [[رمی]]، مستحب دانسته شده&lt;ref&gt;کافی، ج4، ص 478 .&lt;/ref&gt; و برخی سِرّ این طهارت را چنین بیان کردند که کسی بهتر می‌تواند شیطان پلید را براند که خود از ناپاکی‌های معنوی به دور باشند.&lt;ref&gt;درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 219.&lt;/ref&gt; دسته‌ای دیگر از روایات پرتاب سنگ را موجب محو گناهان&lt;ref&gt;فقیه، ج ۲، ص ۲۱۴، ح ۲۱۹۶ ؛ کافی ج ۴، ص ۴۸۰، ح ۷ .&lt;/ref&gt; و ایجاد نوری برای حاجی در قیامت دانستند&lt;ref&gt;الترغيب والترهيب، ص ۲۰۷ ؛ الحج و العمره في الكتاب و السنه، ص ۲۳۴ .&lt;/ref&gt; و بر این اساس گفته شده که همین دور کردن شیطان باعث دوری از پلیدی و جریان یافتن لطف الهی نسبت به پرونده گذشته حاجی می‌شود.&lt;ref&gt;درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 219.&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>براساس روایتی از [[امام صادق(ع)]] طهارت ظاهری و باطنی به هنگام [[رمی]]، مستحب دانسته شده&lt;ref&gt;کافی، ج4، ص 478 .&lt;/ref&gt; و برخی سِرّ این طهارت را چنین بیان کردند که کسی بهتر می‌تواند شیطان پلید را براند که خود از ناپاکی‌های معنوی به دور باشند.&lt;ref&gt;درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 219.&lt;/ref&gt; دسته‌ای دیگر از روایات پرتاب سنگ را موجب محو گناهان&lt;ref&gt;فقیه، ج ۲، ص ۲۱۴، ح ۲۱۹۶ ؛ کافی ج ۴، ص ۴۸۰، ح ۷ .&lt;/ref&gt; و ایجاد نوری برای حاجی در قیامت دانستند&lt;ref&gt;الترغيب والترهيب، ص ۲۰۷ ؛ الحج و العمره في الكتاب و السنه، ص ۲۳۴ .&lt;/ref&gt; و بر این اساس گفته شده که همین دور کردن شیطان باعث دوری از پلیدی و جریان یافتن لطف الهی نسبت به پرونده گذشته حاجی می‌شود.&lt;ref&gt;درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 219.&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">=== تکرار جمرات، نشانه لزوم استمرار ===</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">به اعتقاد برخی [[محققان اسرار حج|محققان]] [[اسرار حج]]، شاید تکرار جمرات در سه [[روزهای انجام اعمال حج|روز اعمال حج]]، اشاره به لزوم تداوم در مبارزه با شیطان باشد.&lt;ref&gt;درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 220.&lt;/ref&gt; همچینن وجود سه [[جمرات|جمره]]، نشانه‌ای بر وجود موانع متعدد برای رسیدن به خداوند دانسته شده.&lt;ref&gt;درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 222.&lt;/ref&gt; هجوم همگانی حاجیان علیه شیطان در [[جمره عقبه]] این درس مهم را می‌دهد که بایستی مسلمانان نیروی خود را علیه دشمنان اصلی متمرکز کرده و متحد شوند.&lt;ref&gt;درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 222.&lt;/ref&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مقاله‌های مرتبط ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مقاله‌های مرتبط ==</div></td></tr> <!-- diff cache key wiki_fa:diff:1.41:old-68988:rev-68990:php=table --> </table> Heidar https://wikihaj.com/index.php?title=%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%B1_%D8%B1%D9%85%DB%8C_%D8%AC%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%AA&diff=68988&oldid=prev Heidar: /* مقابله با صفات زشت */ 2026-07-16T11:03:32Z <p><span class="autocomment">مقابله با صفات زشت</span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۶ ژوئیهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۴:۳۳</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l7">خط ۷:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۷:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>رَمْی جمرات پرتاب سنگ به جمره است و شامل دو عمل از اعمال حج است&lt;ref&gt;درسنامه مناسک حج، ص۷۶.&lt;/ref&gt;؛ یکی پرتاب هفت سنگ به [[جمره عقبه]] در عید قربان (روز دهم ذی‌حجه) و دیگری پرتاب هفت سنگ به هر کدام از [[جمرات|جمرات سه‌گانه]] (جمره اولی، جمره وسطی، جمره کبری) در روزهای ۱۱ و ۱۲ ذی‌حجه است.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;درسنامه مناسک حج، ص۷۷.&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>رَمْی جمرات پرتاب سنگ به جمره است و شامل دو عمل از اعمال حج است&lt;ref&gt;درسنامه مناسک حج، ص۷۶.&lt;/ref&gt;؛ یکی پرتاب هفت سنگ به [[جمره عقبه]] در عید قربان (روز دهم ذی‌حجه) و دیگری پرتاب هفت سنگ به هر کدام از [[جمرات|جمرات سه‌گانه]] (جمره اولی، جمره وسطی، جمره کبری) در روزهای ۱۱ و ۱۲ ذی‌حجه است.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;درسنامه مناسک حج، ص۷۷.&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بنا بر فقه [[شیعه]] و بیشتر فقیهان اهل‌سنت، سنگ‌ها باید ریگ باشد&lt;ref&gt;مناسک محشی، ص۴٠٩.&lt;/ref&gt; و قبل از آن برای رمی استفاده نشده باشد.&lt;ref&gt;مناسک محشی، ص ۴٠۵؛ الخلاف، ج ١، ص ۴۵۶؛ الروضة البهیه فی شرح اللمعة الدمشقیه، ج ١، ص۵٢٧؛ الفقه علی المذاهب الأربعه، ج ١، صص ۶٠١ و ۶٠٠؛ الفقه علی المذاهب‌الخمسه، ج ١، ص ٣٩١؛ فقه السنه، ج ١، ص ۵٢٩.&lt;/ref&gt; به‌فتوای فقیهان شیعه سنگ‌ها باید از [[حرم مکی]] به‌جز [[مسجد الحرام]] و [[مسجد جن]]، جمع‌آوری شده باشند.&lt;ref&gt;مناسک محشی، ص ۴٠٩.&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بنا بر فقه [[شیعه]] و بیشتر فقیهان اهل‌سنت، سنگ‌ها باید ریگ باشد&lt;ref&gt;مناسک محشی، ص۴٠٩.&lt;/ref&gt; و قبل از آن برای رمی استفاده نشده باشد.&lt;ref&gt;مناسک محشی، ص ۴٠۵؛ الخلاف، ج ١، ص ۴۵۶؛ الروضة البهیه فی شرح اللمعة الدمشقیه، ج ١، ص۵٢٧؛ الفقه علی المذاهب الأربعه، ج ١، صص ۶٠١ و ۶٠٠؛ الفقه علی المذاهب‌الخمسه، ج ١، ص ٣٩١؛ فقه السنه، ج ١، ص ۵٢٩.&lt;/ref&gt; به‌فتوای فقیهان شیعه سنگ‌ها باید از [[حرم مکی]] به‌جز [[مسجد الحرام]] و [[مسجد جن]]، جمع‌آوری شده باشند.&lt;ref&gt;مناسک محشی، ص ۴٠٩.&lt;/ref&gt; فقیهان شیعه، نیت و قصد خالصانه را از واجبات رمی دانسته‌اند&lt;ref&gt;شرائع‌الاسلام، ج ١، ص ٢۵٨، مناسک محشی، ص ۴١١؛ درسنامه مناسک حج، ص۶۶ و ۶۷.&lt;/ref&gt;. به نظر همه مذاهب اسلامی، هر کدام از سنگ‌ها باید با پرتاب جداگانه به جمره برخورد کند&lt;ref&gt;شرائع‌الاسلام، ج ١، ص ٢۵٩؛ مناسک محشی، ص ۴١١؛ الفقه علی المذاهب الأربعه، ج١، صص۶٠٢ - ۵٩٩؛ المدونه (فقه مالکی)، المصادرالفقهیه، ج ١٠، ص ٣٩٩.&lt;/ref&gt; و مستحب است حاجی هنگام پرتاب هر سنگ [[تکبیر]] بگوید.&lt;ref name=":4"&gt;مناسک محشی، صص ۴١۶–۴١۴، شرائع الاسلام، ج ١، ص ٢۵٩؛ الفقه علی المذاهب الأربعه، ج ١، صص ۶٠۵–۵٩٩؛ الخلاف، ج ١، ص ۴۵۶؛ فقه السنه، ج ١، ص ۵٣٣؛ الکافی لابن قدامه (فقه حنبلی) صص ١٠۴۶ و ١٠۴۵؛ بدایةالصنائع (فقه حنفی)، ص ١٠١؛ المهذب (فقه شافعی)، ص ٨٠١؛ الکافی فی فقه اهل‌المدینه (فقه مالکی) ص ۵٠٢؛ المصادر الفقهیه، ج١٠، ص ١٠١ و ص ۵٠٢ و ج ١١، ص ٨٩١.&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>فقیهان شیعه، نیت و قصد خالصانه را از واجبات رمی دانسته‌اند&lt;ref&gt;شرائع‌الاسلام، ج ١، ص ٢۵٨، مناسک محشی، ص ۴١١؛ درسنامه مناسک حج، ص۶۶ و ۶۷.&lt;/ref&gt;. به نظر همه مذاهب اسلامی، هر کدام از سنگ‌ها باید با پرتاب جداگانه به جمره برخورد کند&lt;ref&gt;شرائع‌الاسلام، ج ١، ص ٢۵٩؛ مناسک محشی، ص ۴١١؛ الفقه علی المذاهب الأربعه، ج١، صص۶٠٢ - ۵٩٩؛ المدونه (فقه مالکی)، المصادرالفقهیه، ج ١٠، ص ٣٩٩.&lt;/ref&gt; و مستحب است حاجی هنگام پرتاب هر سنگ [[تکبیر]] بگوید.&lt;ref name=":4"&gt;مناسک محشی، صص ۴١۶–۴١۴، شرائع الاسلام، ج ١، ص ٢۵٩؛ الفقه علی المذاهب الأربعه، ج ١، صص ۶٠۵–۵٩٩؛ الخلاف، ج ١، ص ۴۵۶؛ فقه السنه، ج ١، ص ۵٣٣؛ الکافی لابن قدامه (فقه حنبلی) صص ١٠۴۶ و ١٠۴۵؛ بدایةالصنائع (فقه حنفی)، ص ١٠١؛ المهذب (فقه شافعی)، ص ٨٠١؛ الکافی فی فقه اهل‌المدینه (فقه مالکی) ص ۵٠٢؛ المصادر الفقهیه، ج١٠، ص ١٠١ و ص ۵٠٢ و ج ١١، ص ٨٩١.&lt;/ref&gt;</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== اسرار رمی جمرات ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== اسرار رمی جمرات ==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l18">خط ۱۸:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۶:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== شباهت به پیامبران(ص) ===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== شباهت به پیامبران(ص) ===</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سنگباران شیطان شیوه ابراهیمی در مبارزه است؛ بر اساس روایات، شیطان بر [[حضرت ابراهیم(ع)|ابراهیم (ع)]] ظاهر شد و [[جبرئیل]] به ابراهیم دستور داد که او را با هفت سنگ بزند. سپس در محل دوم و سوم ظاهر شد و ابراهیم (ع) هر بار با هفت سنگ او را مورد حمله قرار داد.&lt;ref&gt;قرب الاستاد، ص ۵۳۲ ؛ کنز الفرائد، ص ۸۲ ؛ علل الشرایع، ج ۱، ص ۴۳۷ ؛ الحج و العمرة في الكتاب و السنه ص ۲۳۰ .&lt;/ref&gt; این عمل ابراهیم (ع) را آموزه ای برای همه نسل ها دانسته‌اند که با شیطان (و شیطان صفتان دنیا) مبارزه کنند. پیامبر (ص) نیز هنگامی که روز عید قربان از مشعر به منا رفت نزد جمره عقبه آمده و آن را با هفت سنگ زد. این امر در اسلام نیز سنت گردید&lt;ref&gt;دعائم الاسلام، ص ۳۲۳، ج ۱.&lt;/ref&gt; و همین گونه در مورد جمره اول و دوم عمل کرد.&lt;ref&gt;سنن الدارمی، ج ۲، ص ۶۳ السنن الكبرى، ص ۲۴۱، ح ۹۶۶۶۲ .&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سنگباران شیطان شیوه ابراهیمی در مبارزه است؛ بر اساس روایات، شیطان بر [[حضرت ابراهیم(ع)|ابراهیم (ع)]] ظاهر شد و [[جبرئیل]] به ابراهیم دستور داد که او را با هفت سنگ بزند. سپس در محل دوم و سوم ظاهر شد و ابراهیم (ع) هر بار با هفت سنگ او را مورد حمله قرار داد.&lt;ref&gt;قرب الاستاد، ص ۵۳۲ ؛ کنز الفرائد، ص ۸۲ ؛ علل الشرایع، ج ۱، ص ۴۳۷ ؛ الحج و العمرة في الكتاب و السنه ص ۲۳۰ .&lt;/ref&gt; این عمل ابراهیم (ع) را آموزه ای برای همه نسل ها دانسته‌اند که با شیطان (و شیطان صفتان دنیا) مبارزه کنند. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در منطقه جمرات شیطان بر آن شد که [[آدم(ع)]] را فریب دهد؛ ولی موفق نگردید. [[</ins>پیامبر (ص)<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>نیز هنگامی که <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>روز عید قربان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>مشعر<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>منا<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>رفت نزد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>جمره عقبه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>آمده و آن را با هفت سنگ زد. این امر در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>اسلام<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>نیز سنت گردید&lt;ref&gt;دعائم الاسلام، ص ۳۲۳، ج ۱.&lt;/ref&gt; و همین گونه در مورد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[جمره اولی|</ins>جمره اول و دوم<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>عمل کرد.&lt;ref&gt;سنن الدارمی، ج ۲، ص ۶۳ السنن الكبرى، ص ۲۴۱، ح ۹۶۶۶۲ .&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== مقابله با صفات زشت ===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== مقابله با صفات زشت ===</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>به نقل از [[امام صادق (ع)]]: حاجی باید در رمی جمرات، شهوات و پستی‌ها و صفات ناپسند را از خود دور کند و آنها را با تیر سنگ خویش هدف قرار دهد.&lt;ref&gt;درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 218.&lt;/ref&gt; سنگ زدن به [[جمرات|جمره‌ها]] یک تمرینِ عملیِ هدفدار و سازنده برای زنده نگه داشتن روح مبارزه با رذایل و مفاسد اخلاقی، زدودن تفکرات و وسوسه‌های ابلیسی و رفع شرك و آلودگی از درون وجود آدمی و محیط زندگی دانسته شده است.&lt;ref&gt;درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 219.&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>به نقل از [[امام صادق (ع)]]: حاجی باید در رمی جمرات، شهوات و پستی‌ها و صفات ناپسند را از خود دور کند و آنها را با تیر سنگ خویش هدف قرار دهد.&lt;ref&gt;درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 218.&lt;/ref&gt; سنگ زدن به [[جمرات|جمره‌ها]] یک تمرینِ عملیِ هدفدار و سازنده برای زنده نگه داشتن روح مبارزه با رذایل و مفاسد اخلاقی، زدودن تفکرات و وسوسه‌های ابلیسی و رفع شرك و آلودگی از درون وجود آدمی و محیط زندگی دانسته شده است.&lt;ref&gt;درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 219.&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">=== طهارت و محو گناهان ===</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">براساس روایتی از [[امام صادق(ع)]] طهارت ظاهری و باطنی به هنگام [[رمی]]، مستحب دانسته شده&lt;ref&gt;کافی، ج4، ص 478 .&lt;/ref&gt; و برخی سِرّ این طهارت را چنین بیان کردند که کسی بهتر می‌تواند شیطان پلید را براند که خود از ناپاکی‌های معنوی به دور باشند.&lt;ref&gt;درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 219.&lt;/ref&gt; دسته‌ای دیگر از روایات پرتاب سنگ را موجب محو گناهان&lt;ref&gt;فقیه، ج ۲، ص ۲۱۴، ح ۲۱۹۶ ؛ کافی ج ۴، ص ۴۸۰، ح ۷ .&lt;/ref&gt; و ایجاد نوری برای حاجی در قیامت دانستند&lt;ref&gt;الترغيب والترهيب، ص ۲۰۷ ؛ الحج و العمره في الكتاب و السنه، ص ۲۳۴ .&lt;/ref&gt; و بر این اساس گفته شده که همین دور کردن شیطان باعث دوری از پلیدی و جریان یافتن لطف الهی نسبت به پرونده گذشته حاجی می‌شود.&lt;ref&gt;درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 219.&lt;/ref&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مقاله‌های مرتبط ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مقاله‌های مرتبط ==</div></td></tr> </table> Heidar https://wikihaj.com/index.php?title=%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%B1_%D8%B1%D9%85%DB%8C_%D8%AC%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%AA&diff=68985&oldid=prev Heidar: /* مقاله‌های مرتبط */ 2026-07-16T10:30:39Z <p><span class="autocomment">مقاله‌های مرتبط</span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۶ ژوئیهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۴:۰۰</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l21">خط ۲۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== مقابله با صفات زشت ===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== مقابله با صفات زشت ===</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>به نقل از امام صادق (ع): <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«در </del>رمی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جمرات </del>شهوات و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پستیها </del>و صفات <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نکوهیده </del>را از خود دور <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کن </del>آنها را با تیر سنگ خویش هدف قرار <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ده»</del>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>به نقل از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>امام صادق (ع)<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حاجی باید در </ins>رمی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جمرات، </ins>شهوات و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پستی‌ها </ins>و صفات <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ناپسند </ins>را از خود دور <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کند و </ins>آنها را با تیر سنگ خویش هدف قرار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دهد.&lt;ref&gt;درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 218.&lt;/ref&gt; سنگ زدن به [[جمرات|جمره‌ها]] یک تمرینِ عملیِ هدفدار و سازنده برای زنده نگه داشتن روح مبارزه با رذایل و مفاسد اخلاقی، زدودن تفکرات و وسوسه‌های ابلیسی و رفع شرك و آلودگی از درون وجود آدمی و محیط زندگی دانسته شده است.&lt;ref&gt;درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 219</ins>.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;/ref&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آیت الله جوادی آملی مینویسد: «اگر مسأله رمی جمرات و سنگ زدن به جمره ها مطرح است در حقیقت دیو درون و بیرون را رمی کردن و شیطان انس و جن را راندن است تا انسان فرشته نشود شیطان از حریم او بیرون نمیرود اگر فرشته خوی شد آنگاه است که از گزند شیطنت مصون می ماند.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رمی جمرات يك تمرین عملی هدفدار و سازنده برای زنده نگه داشتن روح مبارزه مجاهدت با صفات زشت ،شیطانی زدودن اوهام و وسوسه های ابلیسی رذایل و مفاسد اخلاقی و رفع شرك و آلودگی از درون وجود آدمی و محیط زندگی است.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مقاله‌های مرتبط ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مقاله‌های مرتبط ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مشعر</del>]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جمرات</ins>]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[اسرار حج]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[اسرار حج]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <!-- diff cache key wiki_fa:diff:1.41:old-68949:rev-68985:php=table --> </table> Heidar