اسرار سعی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Heidar در ‏۶ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۱۶:۲۵

2026-08-06T16:25:30Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۶ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۱۹:۵۵
خط ۱۰۵:		خط ۱۰۵:
	* '''التحقیق فی کلمات القرآن'''، حسن مصطفوی، تهران، بنگاه ترجمه و نشر کتاب، ۱۳۶۰ش.		* '''التحقیق فی کلمات القرآن'''، حسن مصطفوی، تهران، بنگاه ترجمه و نشر کتاب، ۱۳۶۰ش.
	*''' در بارگاه نور'''، حسین انصاریان، مشعر، تهران، 1382ش.{{پایان}}{{حج و عمره}}		*''' در بارگاه نور'''، حسین انصاریان، مشعر، تهران، 1382ش.{{پایان}}{{حج و عمره}}
			[[رده:اسرار حج]]

Heidar در ‏۶ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۱۵:۵۵

2026-08-06T15:55:05Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۶ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۱۹:۲۵
خط ۷:		خط ۷:

	== سعی بین صفا و مروه ==		== سعی بین صفا و مروه ==
	{{اصلی\|سعی}}سَعْی یکی از اعمال واجب<ref>الخلاف، ج2، ص328-330؛ منتهی المطلب، ج10، ص427؛ أحکام القرآن، ج‏1، ص118</ref> [[عمره مفرده]] و [[عمره تمتع]] و به معنای هفت بار پیمودن<ref>. المبسوط(سرخسی)، ج1، ص 362؛ مدارک الاحکام، ج8، ص207؛ الروضة البهیة، ج2، ص263.</ref> فاصلهٔ میان دو کوه [[صفا و مروه]] در [[مکه]] است.<ref>. المبسوط فی فقه الإمامیة؛ ج1، ص 307؛ شرائع الإسلام، ج1، ص179؛ منتهی المطلب، ج10، ص 414، 418، 427.</ref> این عمل یادآور تلاش [[هاجر]] در جست‌وجوی آب برای [[حضرت اسماعیل(ع)]] و از مهم‌ترین مناسک حج و عمره است.<ref name=":0" />		{{اصلی\|سعی}}سَعْی یکی از اعمال واجب<ref>الخلاف، ج2، ص328-330؛ منتهی المطلب، ج10، ص427؛ أحکام القرآن، ج‏1، ص118</ref> [[عمره مفرده]] و [[عمره تمتع]] و به معنای هفت بار پیمودن<ref>. المبسوط(سرخسی)، ج1، ص 362؛ مدارک الاحکام، ج8، ص207؛ الروضة البهیة، ج2، ص263.</ref> فاصلهٔ میان دو کوه [[صفا و مروه]] در [[مکه]] است.<ref>. المبسوط فی فقه الإمامیة؛ ج1، ص 307؛ شرائع الإسلام، ج1، ص179؛ منتهی المطلب، ج10، ص 414، 418، 427.</ref> این عمل یادآور تلاش [[هاجر]] در جست‌وجوی آب برای [[حضرت اسماعیل(ع)]] و از مهم‌ترین [[مناسک حج]] و [[اعمال عمره تمتع\|عمره]] است.<ref name=":0" />

	فاصله این دو کوه که حدود ۳۷۵ متر است، [[مسعی]] نامیده می‌شود.<ref>نگاه کنید به: «صفا و مروه»، سيدعلى قاضى عسكر، در «فصلنامه ميقات حج»، ش٩، ص۸۸-۱۰۶ .</ref> این عمل پس از [[نماز طواف]] و پیش از [[تقصیر]] انجام می‌شود.<ref>. المبسوط فی الفقه الامامیه، ج1، ص361؛ السرائر، ج1، ص578؛ شرائع الإسلام، ج1، ص 203-204 ، المجموع، ج8، ص 63،78؛ المبسوط، (سرخسی)، ج4، ص46؛ حاشیة الدسوقی، ج2، ص34.</ref>		فاصله این دو کوه که حدود ۳۷۵ متر است، [[مسعی]] نامیده می‌شود.<ref>نگاه کنید به: «صفا و مروه»، سيدعلى قاضى عسكر، در «فصلنامه ميقات حج»، ش٩، ص۸۸-۱۰۶ .</ref> این عمل پس از [[نماز طواف]] و پیش از [[تقصیر]] انجام می‌شود.<ref>. المبسوط فی الفقه الامامیه، ج1، ص361؛ السرائر، ج1، ص578؛ شرائع الإسلام، ج1، ص 203-204 ، المجموع، ج8، ص 63،78؛ المبسوط، (سرخسی)، ج4، ص46؛ حاشیة الدسوقی، ج2، ص34.</ref>

Salar: /* ایجاد صافی و جوانمردی */

2026-08-05T19:22:55Z

ایجاد صافی و جوانمردی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۵ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۲۲:۵۲
خط ۱۹:		خط ۱۹:

	=== ایجاد صافی و جوانمردی ===		=== ایجاد صافی و جوانمردی ===
	[[امام صادق(ع)]] در روایتی با هدف بیان حقیقت [[صفا و مروه]]، توصیه ~~کردند~~ که با ایستادن بر کوه صفا روح و درون خود را برای روز دیدار با خداوند تصفیه کن و جلا ده و نزد مروه صاحب مروت و اوصافی وارسته باش.<ref>مصباح الشریعه، ص47.</ref>		[[امام صادق(ع)]] در روایتی با هدف بیان حقیقت [[صفا و مروه]]، توصیه کرد که با ایستادن بر کوه صفا روح و درون خود را برای روز دیدار با خداوند تصفیه کن و جلا ده و نزد مروه صاحب مروت و اوصافی وارسته باش.<ref>مصباح الشریعه، ص47.</ref>

	برخی با توجه به مبارزه با [[شیطان]] در [[رمی\|رمی جمرات]] و مبارزه با نَفس در [[قربانی]] و [[حلق]]، این مرحله از [[اعمال حج تمتع\|اعمال حج]] را دارای باطن و کاربرد اجتماعی دانسته و صفا را اشاره به صافی دل دوستان در مقام معرفت و مروه را اشاره به مروت عارفان در راه خدمت معرفی کرده‌اند.<ref>كشف الاسرار، ج۱، ص ۴۳۰ ؛ بیان السعادة، ج۱، ص ۱۵۷ .</ref> به عبارت دیگر آن صفوت و این مروت در نهاد بشریت است و قلب [[حاجی]] از این صفا و مروت و با نور خدایی منور می‌شود. <ref>درسنامه اسرار حج، ص149.</ref>نتیجتا حاجی پس از بازگشت از [[حج]] در مقابل مردم ~~[[مدارا و مراعات\|~~مدارا و مردانگی]] بیشتری نشان خواهد داد.<ref>درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 192.</ref>		برخی با توجه به مبارزه با [[شیطان]] در [[رمی\|رمی جمرات]] و مبارزه با نَفس در [[قربانی]] و [[حلق]]، این مرحله از [[اعمال حج تمتع\|اعمال حج]] را دارای باطن و کاربرد اجتماعی دانسته و صفا را اشاره به صافی دل دوستان در مقام معرفت و مروه را اشاره به مروت عارفان در راه خدمت معرفی کرده‌اند.<ref>كشف الاسرار، ج۱، ص ۴۳۰ ؛ بیان السعادة، ج۱، ص ۱۵۷ .</ref> به عبارت دیگر آن صفوت و این مروت در نهاد بشریت است و قلب [[حاجی]] از این صفا و مروت و با نور خدایی منور می‌شود. <ref>درسنامه اسرار حج، ص149.</ref> نتیجتا حاجی پس از بازگشت از [[حج]] در مقابل مردم مدارا و مردانگی بیشتری نشان خواهد داد.<ref>درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 192.</ref>

	=== ذلت متکبران ===		=== ذلت متکبران ===
	بر اساس روایات، سعی واجب شده است برای خوار کردن ~~جباران~~<ref>فروع کافی ج ۴، ص ۳۳۴، روایت ۳ ؛ علل الشرایع، ص ۴۳۳ روایت ۲ ؛ فقیه، ج ۲، ص ۱۹۶، روایت ۲۱۲۴ .</ref> و نزد خداوند هیچ بقعه ای محبوب‌تر از محل سعی نیست زیرا هر گردنکشی در آن خوار می‌شود.<ref>فروع کافی، ج ۴، ص ۴۳۴، روایت ۵ .</ref> برخی احساس ذلت متکبران و گردنکشان در این مکان را به سبب جمعیت عظیمی که برای عبادت خداوند در حرکتند دانسته‌اند.<ref>اسرار عرفانی حج، ص422.</ref> برخی روایات، هروله هنگام سعی را به معنای گریز و دوری جستن از قدرت خود در برای قدرت خداوند دانسته‌اند<ref>بحار الانوار، ج96، ص124.</ref> که موجب کاهش تکبر در انسان می‌شود.<ref>درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 191.</ref>		بر اساس روایات، سعی واجب شده است برای خوار کردن زورگویان<ref>فروع کافی ج ۴، ص ۳۳۴، روایت ۳ ؛ علل الشرایع، ص ۴۳۳ روایت ۲ ؛ فقیه، ج ۲، ص ۱۹۶، روایت ۲۱۲۴ .</ref> و نزد خداوند هیچ بقعه ای محبوب‌تر از محل سعی نیست زیرا هر گردنکشی در آن خوار می‌شود.<ref>فروع کافی، ج ۴، ص ۴۳۴، روایت ۵ .</ref> برخی احساس ذلت متکبران و گردنکشان در این مکان را به سبب جمعیت عظیمی که برای عبادت خداوند در حرکتند دانسته‌اند.<ref>اسرار عرفانی حج، ص422.</ref> برخی روایات، هروله هنگام سعی را به معنای گریز و دوری جستن از قدرت خود در برای قدرت خداوند دانسته‌اند<ref>بحار الانوار، ج96، ص124.</ref> که موجب کاهش تکبر در انسان می‌شود.<ref>درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 191.</ref>

	=== هروله، حمله به شیطان ===		=== هروله، حمله به شیطان ===
	[[هروله]] در محدوده خاصی از [[مسعی]]، برای مردان مستحب ~~است~~<ref>سنن النسائی، ج۵، ص۲۴۲ و ص۲۴۳؛ السنن الکبری، ج۵، ص۷۹؛ علل الشرایع، ج۲، ص۴۳۳؛ وسائل الشیعه، ج۱۳، ص۴۷۱؛ الکافی، ج۴، ص۴۳۴.</ref> و در این مورد ادعای اجماع بین مذاهب اسلامی شده<ref>تذکرة الفقهاء، ج۸، ص۱۳۴؛ جواهر الکلام، ج۱۹، ص۴۲۴؛ مجمع الفائدة، ج۷، ص۱۶۸؛ کشف اللثام، ج۶، ص۱۵؛ منتهی المطلب، ج۱۰، ص۴۱۱؛ روضة الطالبین، ج۲، ص۳۶۹؛ بدایة المجتهد، ج۱، ص۲۷۳.</ref> هروله را به معنای حمله به ابلیس و پیروان و یاران او دانسته‌اند.<ref>درسنامه اسرار حج، ص157.</ref> [[امام صادق(ع)]] علت ~~استحباب~~ هروله را چنین بیان کردند که در این مکان، شیطان بر [[حضرت ابراهیم‌(ع)]] ظاهر شد و آن حضرت به فرمان [[جبرئیل]] برای دور کردن وی به دنبال او هروله نمود، پس از این عمل شیطان فرار کرده و از آن حضرت دور شد، از این رو این عمل در میان حج‌گزاران سنت شد.<ref>علل الشرایع، ج۲، ص۴۳۲؛ من لایحضره الفقیه، ج۲، ص۱۹۶.</ref> حدیثی دیگری هروله را نشانه فرار از هواس نفس دانسته است.<ref>بحار الانوار، ج96، ص124.</ref>		[[هروله]] در محدوده خاصی از [[مسعی]]، برای مردان مستحب بوده<ref>سنن النسائی، ج۵، ص۲۴۲ و ص۲۴۳؛ السنن الکبری، ج۵، ص۷۹؛ علل الشرایع، ج۲، ص۴۳۳؛ وسائل الشیعه، ج۱۳، ص۴۷۱؛ الکافی، ج۴، ص۴۳۴.</ref> و در این مورد ادعای اجماع بین مذاهب اسلامی شده است.<ref>تذکرة الفقهاء، ج۸، ص۱۳۴؛ جواهر الکلام، ج۱۹، ص۴۲۴؛ مجمع الفائدة، ج۷، ص۱۶۸؛ کشف اللثام، ج۶، ص۱۵؛ منتهی المطلب، ج۱۰، ص۴۱۱؛ روضة الطالبین، ج۲، ص۳۶۹؛ بدایة المجتهد، ج۱، ص۲۷۳.</ref> هروله را به معنای حمله به ابلیس و پیروان و یاران او دانسته‌اند.<ref>درسنامه اسرار حج، ص157.</ref> [[امام صادق(ع)]] علت [[مستحب]] بودن هروله را چنین بیان کردند که در این مکان، شیطان بر [[حضرت ابراهیم‌(ع)]] ظاهر شد و آن حضرت به فرمان [[جبرئیل]] برای دور کردن وی به دنبال او هروله نمود، پس از این عمل شیطان فرار کرده و از آن حضرت دور شد، از این رو این عمل در میان حج‌گزاران سنت شد.<ref>علل الشرایع، ج۲، ص۴۳۲؛ من لایحضره الفقیه، ج۲، ص۱۹۶.</ref> حدیثی دیگری هروله را نشانه فرار از هواس نفس دانسته است.<ref>بحار الانوار، ج96، ص124.</ref>

	=== آموزش تلاش و امیدواری ===		=== آموزش تلاش و امیدواری ===

Salar: /* فضایل و اهمیت سعی */

2026-08-05T18:58:36Z

فضایل و اهمیت سعی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۵ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۲۲:۲۸
خط ۱۳:		خط ۱۳:
	همچنین برای سعی، مستحباتی مانند نوشیدن آب [[زمزم]]،<ref>تذکرة الفقهاء، ج8، ص130؛ الحدائق الناضره، ج16، ص258؛ دلیل الناسک، ص283.</ref> ذکر و [[دعا]]،<ref>ادعیه و آداب حرمین شریفین در عمره مفرده با ترجمه فارسی، بخش دعاهای مسعی؛ ادعیه و زیارات مدینه منوره و مکه مکرمه (ویژه تمتع)]، ادعیه سعی بین صفا و مروه.</ref> [[هروله]] مردان در بخش مشخصی از مسیر، رفتن بالای [[صفا و مروه\|صفا]] و رو کردن به [[کعبه]]، حمد و ثنای الهی و یادکردن از نعمت‌های خداوند توصیه شده است.<ref name=":0">درسنامه مناسک حج، ص۴۱–۴۴ ؛ ویژه‌نامه عمره مفرده: وصال دوست، ص۷۸ ؛ مدخل سعی در جلد هشتم دانشنامه حج و حرمین شریفین.</ref>		همچنین برای سعی، مستحباتی مانند نوشیدن آب [[زمزم]]،<ref>تذکرة الفقهاء، ج8، ص130؛ الحدائق الناضره، ج16، ص258؛ دلیل الناسک، ص283.</ref> ذکر و [[دعا]]،<ref>ادعیه و آداب حرمین شریفین در عمره مفرده با ترجمه فارسی، بخش دعاهای مسعی؛ ادعیه و زیارات مدینه منوره و مکه مکرمه (ویژه تمتع)]، ادعیه سعی بین صفا و مروه.</ref> [[هروله]] مردان در بخش مشخصی از مسیر، رفتن بالای [[صفا و مروه\|صفا]] و رو کردن به [[کعبه]]، حمد و ثنای الهی و یادکردن از نعمت‌های خداوند توصیه شده است.<ref name=":0">درسنامه مناسک حج، ص۴۱–۴۴ ؛ ویژه‌نامه عمره مفرده: وصال دوست، ص۷۸ ؛ مدخل سعی در جلد هشتم دانشنامه حج و حرمین شریفین.</ref>
	=== فضایل و اهمیت سعی ===		=== فضایل و اهمیت سعی ===
	بنابر روایتی از [[حضرت محمد (ص)]]، حج‌گزار با [[سعی]] میان [[صفا و مروه]]، از گناهانش بیرون می‌رود.<ref>التهذيب، ج ۵، ص ۱۹، روایت ۵۶ ؛ فقیه، ج ۲، ص ۲۰۸، روایت ۲۱۶۷ .</ref> برخی پاک شدن درون را عامل ایجاد نورانیت در باطن [[حاجی]] دانسته‌اند.<ref>عوارف المعارف، ص۲۹۳-۲۹۶.</ref> در روایتی دیگر از پیامبر، پاداش سعی با پاداش حج پیاده و پاداش آزاد کردن هفتاد بنده برابر شمرده شده است.<ref>بحار، ج٩۶، ص٢٣۶.</ref> در روایاتی از امامان [[شیعه]] بر فضیلت محل سعی تأکید شده است.<ref>بحار، ج٩۶، ~~ص٢٣۵.</ref><ref>بحار، ج٩۶، ص٢٣۴~~.</ref> از [[امام صادق(ع)]] نقل شده که در نزد خداوند، هیچ بقعه‌ای محبوب‌تر از محل سعی نیست؛ زیرا هر زورگویی در آن، خوار می‌شود.<ref>الکافی، ج۴، ص۴۳۴.</ref>		بنابر روایتی از [[حضرت محمد (ص)]]، حج‌گزار با [[سعی]] میان [[صفا و مروه]]، از گناهانش بیرون می‌رود.<ref>التهذيب، ج ۵، ص ۱۹، روایت ۵۶ ؛ فقیه، ج ۲، ص ۲۰۸، روایت ۲۱۶۷ .</ref> برخی پاک شدن درون را عامل ایجاد نورانیت در باطن [[حاجی]] دانسته‌اند.<ref>عوارف المعارف، ص۲۹۳-۲۹۶.</ref> در روایتی دیگر از پیامبر، پاداش سعی با پاداش حج پیاده و پاداش آزاد کردن هفتاد بنده برابر شمرده شده است.<ref>بحار، ج٩۶، ص٢٣۶.</ref> در روایاتی از امامان [[شیعه]] بر فضیلت محل سعی تأکید شده است.<ref>بحار، ج٩۶، ص۲۳۴-٢٣۵.</ref> از [[امام صادق(ع)]] نقل شده که در نزد خداوند، هیچ بقعه‌ای محبوب‌تر از محل سعی نیست؛ زیرا هر زورگویی در آن، خوار می‌شود.<ref>الکافی، ج۴، ص۴۳۴.</ref>

	== فلسفه سعی ==		== فلسفه سعی ==

Salar: /* فضایل و اهمیت سعی */

2026-08-05T18:57:32Z

فضایل و اهمیت سعی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۵ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۲۲:۲۷
خط ۱۳:		خط ۱۳:
	همچنین برای سعی، مستحباتی مانند نوشیدن آب [[زمزم]]،<ref>تذکرة الفقهاء، ج8، ص130؛ الحدائق الناضره، ج16، ص258؛ دلیل الناسک، ص283.</ref> ذکر و [[دعا]]،<ref>ادعیه و آداب حرمین شریفین در عمره مفرده با ترجمه فارسی، بخش دعاهای مسعی؛ ادعیه و زیارات مدینه منوره و مکه مکرمه (ویژه تمتع)]، ادعیه سعی بین صفا و مروه.</ref> [[هروله]] مردان در بخش مشخصی از مسیر، رفتن بالای [[صفا و مروه\|صفا]] و رو کردن به [[کعبه]]، حمد و ثنای الهی و یادکردن از نعمت‌های خداوند توصیه شده است.<ref name=":0">درسنامه مناسک حج، ص۴۱–۴۴ ؛ ویژه‌نامه عمره مفرده: وصال دوست، ص۷۸ ؛ مدخل سعی در جلد هشتم دانشنامه حج و حرمین شریفین.</ref>		همچنین برای سعی، مستحباتی مانند نوشیدن آب [[زمزم]]،<ref>تذکرة الفقهاء، ج8، ص130؛ الحدائق الناضره، ج16، ص258؛ دلیل الناسک، ص283.</ref> ذکر و [[دعا]]،<ref>ادعیه و آداب حرمین شریفین در عمره مفرده با ترجمه فارسی، بخش دعاهای مسعی؛ ادعیه و زیارات مدینه منوره و مکه مکرمه (ویژه تمتع)]، ادعیه سعی بین صفا و مروه.</ref> [[هروله]] مردان در بخش مشخصی از مسیر، رفتن بالای [[صفا و مروه\|صفا]] و رو کردن به [[کعبه]]، حمد و ثنای الهی و یادکردن از نعمت‌های خداوند توصیه شده است.<ref name=":0">درسنامه مناسک حج، ص۴۱–۴۴ ؛ ویژه‌نامه عمره مفرده: وصال دوست، ص۷۸ ؛ مدخل سعی در جلد هشتم دانشنامه حج و حرمین شریفین.</ref>
	=== فضایل و اهمیت سعی ===		=== فضایل و اهمیت سعی ===
	~~یکی از ابعاد عرفانی سعی به نقل~~ از [[حضرت محمد (ص)]] ~~این است که حج گزار وقتی بین~~ [[صفا و مروه]] ~~سعی می‌کند~~ از گناهانش بیرون می‌رود.<ref>التهذيب، ج ۵، ص ۱۹، روایت ۵۶ ؛ فقیه، ج ۲، ص ۲۰۸، روایت ۲۱۶۷ .</ref> پاک شدن درون را عامل ایجاد نورانیت در باطن [[حاجی]] دانسته‌اند.<ref>عوارف المعارف، ~~ص ۲۹۳~~-۲۹۶ .</ref> در روایتی از ~~[[پیامبر]]،~~ پاداش سعی ~~میان صفا و مروه~~ با پاداش حج پیاده و پاداش آزاد کردن هفتاد بنده برابر شمرده شده است.<ref>بحار، ج٩۶، ص٢٣۶.</ref> در روایاتی از امامان [[شیعه]] بر فضیلت محل سعی ~~تاکید~~ شده است.<ref>بحار، ج٩۶، ص٢٣۵.</ref><ref>بحار، ج٩۶، ص٢٣۴.</ref> از [[امام صادق(ع)]] نقل شده که در نزد خداوند، هیچ بقعه‌ای محبوب‌تر از محل سعی نیست؛ زیرا هر زورگویی در آن، خوار می‌شود.<ref>الکافی، ج۴، ص۴۳۴.</ref>		بنابر روایتی از [[حضرت محمد (ص)]]، حج‌گزار با [[سعی]] میان [[صفا و مروه]]، از گناهانش بیرون می‌رود.<ref>التهذيب، ج ۵، ص ۱۹، روایت ۵۶ ؛ فقیه، ج ۲، ص ۲۰۸، روایت ۲۱۶۷ .</ref> برخی پاک شدن درون را عامل ایجاد نورانیت در باطن [[حاجی]] دانسته‌اند.<ref>عوارف المعارف، ص۲۹۳-۲۹۶.</ref> در روایتی دیگر از پیامبر، پاداش سعی با پاداش حج پیاده و پاداش آزاد کردن هفتاد بنده برابر شمرده شده است.<ref>بحار، ج٩۶، ص٢٣۶.</ref> در روایاتی از امامان [[شیعه]] بر فضیلت محل سعی تأکید شده است.<ref>بحار، ج٩۶، ص٢٣۵.</ref><ref>بحار، ج٩۶، ص٢٣۴.</ref> از [[امام صادق(ع)]] نقل شده که در نزد خداوند، هیچ بقعه‌ای محبوب‌تر از محل سعی نیست؛ زیرا هر زورگویی در آن، خوار می‌شود.<ref>الکافی، ج۴، ص۴۳۴.</ref>

	== فلسفه سعی ==		== فلسفه سعی ==

Salar: /* سعی بین صفا و مروه */

2026-08-05T18:32:51Z

سعی بین صفا و مروه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۵ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۲۲:۰۲
خط ۷:		خط ۷:

	== سعی بین صفا و مروه ==		== سعی بین صفا و مروه ==
	{{اصلی\|سعی}}سَعْی یکی از اعمال واجب<ref>. الخلاف، ج2، ص328-330؛ منتهی المطلب، ج10، ص427؛ أحکام القرآن، ج‏1، ص118</ref> [[عمره مفرده]] و [[عمره تمتع]] و به معنای هفت بار پیمودن<ref>. المبسوط(سرخسی)، ج1، ص 362؛ مدارک الاحکام، ج8، ص207؛ الروضة البهیة، ج2، ص263.</ref> فاصلهٔ میان دو کوه [[صفا و مروه]] در [[مکه]] است.<ref>. المبسوط فی فقه الإمامیة؛ ج1، ص 307؛ شرائع الإسلام، ج1، ص179؛ منتهی المطلب، ج10، ص 414، 418، 427.</ref> ~~به صورت کلی فاصله~~ این ~~دو کوه که حدود ۳۷۵ متر است،~~ [[~~مسعی~~]] ~~نامیده می‌شود.<ref>نگاه کنید به: «صفا و مروه»، سيدعلى قاضى عسكر،~~ در ~~«فصلنامه ميقات حج»، ش٩، ص۸۸-۱۰۶ .</ref> این عمل پس از~~ [[~~نماز طواف~~]] و ~~پیش~~ از ~~[[تقصیر]] انجام می‌شود~~.<ref>. المبسوط فی الفقه الامامیه، ج1، ص361؛ السرائر، ج1، ص578؛ شرائع الإسلام، ج1، ص 203-204 ، المجموع، ج8، ص 63،78؛ المبسوط، (سرخسی)، ج4، ص46؛ حاشیة الدسوقی، ج2، ص34.</~~ref~~>		{{اصلی\|سعی}}سَعْی یکی از اعمال واجب<ref>الخلاف، ج2، ص328-330؛ منتهی المطلب، ج10، ص427؛ أحکام القرآن، ج‏1، ص118</ref> [[عمره مفرده]] و [[عمره تمتع]] و به معنای هفت بار پیمودن<ref>. المبسوط(سرخسی)، ج1، ص 362؛ مدارک الاحکام، ج8، ص207؛ الروضة البهیة، ج2، ص263.</ref> فاصلهٔ میان دو کوه [[صفا و مروه]] در [[مکه]] است.<ref>. المبسوط فی فقه الإمامیة؛ ج1، ص 307؛ شرائع الإسلام، ج1، ص179؛ منتهی المطلب، ج10، ص 414، 418، 427.</ref> این عمل یادآور تلاش [[هاجر]] در جست‌وجوی آب برای [[حضرت اسماعیل(ع)]] و از مهم‌ترین مناسک حج و عمره است.<ref name=":0" />

	~~همچنین برای سعی، مستحباتی مانند نوشیدن آب~~ [[~~زمزم~~]]~~<ref>. تذکرة الفقهاء، ج8، ص130؛ الحدائق الناضره، ج16، ص258؛ دلیل الناسک، ص283~~.</ref>~~، ذکر و [[دعا]]<ref>ادعیه~~ و ~~آداب حرمین شریفین~~ در عمره مفرده با ترجمه فارسی، بخش دعاهای مسعی؛ ادعیه و زیارات مدینه منوره و مکه مکرمه (ویژه تمتع)]، ادعیه سعی بین صفا و مروه.</ref>~~، [[هروله]] مردان در بخش مشخصی~~ از ~~مسیر، رفتن بالای [[صفا و مروه\|صفا]] و رو کردن به~~ [[~~کعبه~~]]، حمد و ثنای الهی و یادکردن از نعمت‌های خداوند توصیه شده است.<ref name=":0">درسنامه مناسک حج، ص۴۱–۴۴ ؛ ویژه‌نامه عمره مفرده: وصال دوست، ص۷۸ ؛ مدخل سعی در جلد هشتم دانشنامه حج و ~~حرمین شریفین .</ref>~~		فاصله این دو کوه که حدود ۳۷۵ متر است، [[مسعی]] نامیده می‌شود.<ref>نگاه کنید به: «صفا و مروه»، سيدعلى قاضى عسكر، در «فصلنامه ميقات حج»، ش٩، ص۸۸-۱۰۶ .</ref> این عمل پس از [[نماز طواف]] و پیش از [[تقصیر]] انجام می‌شود.<ref>. المبسوط فی الفقه الامامیه، ج1، ص361؛ السرائر، ج1، ص578؛ شرائع الإسلام، ج1، ص 203-204 ، المجموع، ج8، ص 63،78؛ المبسوط، (سرخسی)، ج4، ص46؛ حاشیة الدسوقی، ج2، ص34.</ref>

	~~سعی~~ از ~~واجبات حج و عمره به شمار می‌آید و باید با~~ [[~~نیت قربت~~]] انجام ~~شود~~.<ref>. ~~تذکرة الفقهاء، ج8، ص132؛~~ شرائع الإسلام، ج1، ~~ص204؛ الروضة البهیة، ج2،~~ ص ~~263.</ref> این عبادت یادآور تلاش [[هاجر]] در جست‌وجوی آب برای [[حضرت اسماعیل~~(ع)~~]] و از مهم‌ترین مناسک حج و عمره است~~.<ref ~~name=":0" /~~>

			همچنین برای سعی، مستحباتی مانند نوشیدن آب [[زمزم]]،<ref>تذکرة الفقهاء، ج8، ص130؛ الحدائق الناضره، ج16، ص258؛ دلیل الناسک، ص283.</ref> ذکر و [[دعا]]،<ref>ادعیه و آداب حرمین شریفین در عمره مفرده با ترجمه فارسی، بخش دعاهای مسعی؛ ادعیه و زیارات مدینه منوره و مکه مکرمه (ویژه تمتع)]، ادعیه سعی بین صفا و مروه.</ref> [[هروله]] مردان در بخش مشخصی از مسیر، رفتن بالای [[صفا و مروه\|صفا]] و رو کردن به [[کعبه]]، حمد و ثنای الهی و یادکردن از نعمت‌های خداوند توصیه شده است.<ref name=":0">درسنامه مناسک حج، ص۴۱–۴۴ ؛ ویژه‌نامه عمره مفرده: وصال دوست، ص۷۸ ؛ مدخل سعی در جلد هشتم دانشنامه حج و حرمین شریفین.</ref>
	=== فضایل و اهمیت سعی ===		=== فضایل و اهمیت سعی ===
	یکی از ابعاد عرفانی سعی به نقل از [[حضرت محمد (ص)]] این است که حج گزار وقتی بین [[صفا و مروه]] سعی می‌کند از گناهانش بیرون می‌رود.<ref>التهذيب، ج ۵، ص ۱۹، روایت ۵۶ ؛ فقیه، ج ۲، ص ۲۰۸، روایت ۲۱۶۷ .</ref> پاک شدن درون را عامل ایجاد نورانیت در باطن [[حاجی]] دانسته‌اند.<ref>عوارف المعارف، ص ۲۹۳-۲۹۶ .</ref> در روایتی از [[پیامبر]]، پاداش سعی میان صفا و مروه با پاداش حج پیاده و پاداش آزاد کردن هفتاد بنده برابر شمرده شده است.<ref>بحار، ج٩۶، ص٢٣۶.</ref> در روایاتی از امامان [[شیعه]] بر فضیلت محل سعی تاکید شده است.<ref>بحار، ج٩۶، ص٢٣۵.</ref><ref>بحار، ج٩۶، ص٢٣۴.</ref> از [[امام صادق(ع)]] نقل شده که در نزد خداوند، هیچ بقعه‌ای محبوب‌تر از محل سعی نیست؛ زیرا هر زورگویی در آن، خوار می‌شود.<ref>الکافی، ج۴، ص۴۳۴.</ref>		یکی از ابعاد عرفانی سعی به نقل از [[حضرت محمد (ص)]] این است که حج گزار وقتی بین [[صفا و مروه]] سعی می‌کند از گناهانش بیرون می‌رود.<ref>التهذيب، ج ۵، ص ۱۹، روایت ۵۶ ؛ فقیه، ج ۲، ص ۲۰۸، روایت ۲۱۶۷ .</ref> پاک شدن درون را عامل ایجاد نورانیت در باطن [[حاجی]] دانسته‌اند.<ref>عوارف المعارف، ص ۲۹۳-۲۹۶ .</ref> در روایتی از [[پیامبر]]، پاداش سعی میان صفا و مروه با پاداش حج پیاده و پاداش آزاد کردن هفتاد بنده برابر شمرده شده است.<ref>بحار، ج٩۶، ص٢٣۶.</ref> در روایاتی از امامان [[شیعه]] بر فضیلت محل سعی تاکید شده است.<ref>بحار، ج٩۶، ص٢٣۵.</ref><ref>بحار، ج٩۶، ص٢٣۴.</ref> از [[امام صادق(ع)]] نقل شده که در نزد خداوند، هیچ بقعه‌ای محبوب‌تر از محل سعی نیست؛ زیرا هر زورگویی در آن، خوار می‌شود.<ref>الکافی، ج۴، ص۴۳۴.</ref>

Salar: /* سعی بین صفا و مروه */

2026-08-05T18:28:00Z

سعی بین صفا و مروه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۵ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۲۱:۵۸
خط ۷:		خط ۷:

	== سعی بین صفا و مروه ==		== سعی بین صفا و مروه ==
	{{اصلی\|سعی}}سَعْی یکی از اعمال واجب<ref>. الخلاف، ج2، ص328-330؛ منتهی المطلب، ج10، ص427؛ أحکام القرآن، ج‏1، ص118</ref> [[عمره مفرده]] و [[عمره تمتع]] و به معنای هفت بار پیمودن<ref>. المبسوط(سرخسی)، ج1، ص 362؛ مدارک الاحکام، ج8، ص207؛ الروضة البهیة، ج2، ص263.</ref> فاصلهٔ میان دو کوه [[صفا و مروه]] در [[مکه]] است.<ref>. المبسوط فی فقه الإمامیة؛ ج1، ص 307؛ شرائع الإسلام، ج1، ص179؛ منتهی المطلب، ج10، ص 414، 418، 427.</ref> به صورت کلی فاصله این دو کوه که حدود ۳۷۵ متر است، [[مسعی]] نامیده می‌شود.<ref>نگاه کنید به: «صفا و مروه»، سيدعلى قاضى عسكر، در «فصلنامه ميقات حج»، ش٩، ص۸۸-۱۰۶ .</ref> این عمل پس از [[نماز طواف]] و پیش از [[تقصیر]] انجام می‌شود.<ref>. المبسوط فی الفقه الامامیه، ج1، ص361؛ السرائر، ج1، ص578؛ شرائع الإسلام، ج1، ص 203-204 ، المجموع، ج8، ص 63،78؛ المبسوط، (سرخسی)، ج4، ص46؛ حاشیة الدسوقی، ج2، ص34.</ref>		{{اصلی\|سعی}}سَعْی یکی از اعمال واجب<ref>. الخلاف، ج2، ص328-330؛ منتهی المطلب، ج10، ص427؛ أحکام القرآن، ج‏1، ص118</ref> [[عمره مفرده]] و [[عمره تمتع]] و به معنای هفت بار پیمودن<ref>. المبسوط(سرخسی)، ج1، ص 362؛ مدارک الاحکام، ج8، ص207؛ الروضة البهیة، ج2، ص263.</ref> فاصلهٔ میان دو کوه [[صفا و مروه]] در [[مکه]] است.<ref>. المبسوط فی فقه الإمامیة؛ ج1، ص 307؛ شرائع الإسلام، ج1، ص179؛ منتهی المطلب، ج10، ص 414، 418، 427.</ref> به صورت کلی فاصله این دو کوه که حدود ۳۷۵ متر است، [[مسعی]] نامیده می‌شود.<ref>نگاه کنید به: «صفا و مروه»، سيدعلى قاضى عسكر، در «فصلنامه ميقات حج»، ش٩، ص۸۸-۱۰۶ .</ref> این عمل پس از [[نماز طواف]] و پیش از [[تقصیر]] انجام می‌شود.<ref>. المبسوط فی الفقه الامامیه، ج1، ص361؛ السرائر، ج1، ص578؛ شرائع الإسلام، ج1، ص 203-204 ، المجموع، ج8، ص 63،78؛ المبسوط، (سرخسی)، ج4، ص46؛ حاشیة الدسوقی، ج2، ص34.</ref>

	فقیهان درباره برخی جزئیات سعی، مانند [[موالات]] <ref>. المعتمد فی شرح المناسک، ج5، ص64-66؛ التهذیب فی مناسک الحج و العمره، ج3، ص88؛ مناسک حج (محشی)، ص336.</ref> و سعی در طبقات مختلف مسعی<ref>مجمع المسائل، ج1، ص487؛ تحریر الوسیله، ج1، ص437؛ منیة السائل، ص80.</ref>، اختلاف‌نظر دارند؛ اما اصل وجوب و کیفیت کلی آن مورد اتفاق است. همچنین برای سعی، مستحباتی مانند نوشیدن آب [[زمزم]]<ref>. تذکرة الفقهاء، ج8، ص130؛ الحدائق الناضره، ج16، ص258؛ دلیل الناسک، ص283.</ref>، ذکر و [[دعا]]<ref>ادعیه و آداب حرمین شریفین در عمره مفرده با ترجمه فارسی، بخش دعاهای مسعی؛ ادعیه و زیارات مدینه منوره و مکه مکرمه (ویژه تمتع)]، ادعیه سعی بین صفا و مروه.</ref>، [[هروله]] مردان در بخش مشخصی از مسیر، ~~[[حضور قلب]]،~~ رفتن بالای [[صفا و مروه\|صفا]] و رو کردن به [[کعبه]] و حمد و ثنای الهی و یادکردن از نعمت‌های خداوند توصیه شده است.<ref name=":0">درسنامه مناسک حج، ص۴۱–۴۴ ؛ ویژه‌نامه عمره مفرده: وصال دوست، ص۷۸ ؛ مدخل سعی در جلد هشتم دانشنامه حج و حرمین شریفین .</ref>		همچنین برای سعی، مستحباتی مانند نوشیدن آب [[زمزم]]<ref>. تذکرة الفقهاء، ج8، ص130؛ الحدائق الناضره، ج16، ص258؛ دلیل الناسک، ص283.</ref>، ذکر و [[دعا]]<ref>ادعیه و آداب حرمین شریفین در عمره مفرده با ترجمه فارسی، بخش دعاهای مسعی؛ ادعیه و زیارات مدینه منوره و مکه مکرمه (ویژه تمتع)]، ادعیه سعی بین صفا و مروه.</ref>، [[هروله]] مردان در بخش مشخصی از مسیر، رفتن بالای [[صفا و مروه\|صفا]] و رو کردن به [[کعبه]]، حمد و ثنای الهی و یادکردن از نعمت‌های خداوند توصیه شده است.<ref name=":0">درسنامه مناسک حج، ص۴۱–۴۴ ؛ ویژه‌نامه عمره مفرده: وصال دوست، ص۷۸ ؛ مدخل سعی در جلد هشتم دانشنامه حج و حرمین شریفین .</ref>

	سعی از واجبات حج و عمره به شمار می‌آید و باید با [[نیت قربت]] انجام شود.<ref>. تذکرة الفقهاء، ج8، ص132؛ شرائع الإسلام، ج1، ص204؛ الروضة البهیة، ج2، ص 263.</ref> این عبادت یادآور تلاش [[هاجر]] در جست‌وجوی آب برای [[حضرت اسماعیل(ع)]] و از مهم‌ترین مناسک حج و عمره است.<ref name=":0" />		سعی از واجبات حج و عمره به شمار می‌آید و باید با [[نیت قربت]] انجام شود.<ref>. تذکرة الفقهاء، ج8، ص132؛ شرائع الإسلام، ج1، ص204؛ الروضة البهیة، ج2، ص 263.</ref> این عبادت یادآور تلاش [[هاجر]] در جست‌وجوی آب برای [[حضرت اسماعیل(ع)]] و از مهم‌ترین مناسک حج و عمره است.<ref name=":0" />

Heidar: /* منابع */

2026-08-05T17:45:46Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۵ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۲۱:۱۵
خط ۱۰۴:		خط ۱۰۴:
	* '''صهبای حج''': جوادی آملی، قم، اسراء، 1377ش.		* '''صهبای حج''': جوادی آملی، قم، اسراء، 1377ش.
	* '''پرتوی از اسرار حج (پرتوی از مشعل هدایت)''' : عباسعلی زارعی سبزواری، قم، جامعه مدرسین حوزه علمیه قم دفتر انتشارات اسلامی ، 1390 ش.		* '''پرتوی از اسرار حج (پرتوی از مشعل هدایت)''' : عباسعلی زارعی سبزواری، قم، جامعه مدرسین حوزه علمیه قم دفتر انتشارات اسلامی ، 1390 ش.
			* '''التحقیق فی کلمات القرآن'''، حسن مصطفوی، تهران، بنگاه ترجمه و نشر کتاب، ۱۳۶۰ش.
	*''' در بارگاه نور'''، حسین انصاریان، مشعر، تهران، 1382ش.{{پایان}}{{حج و عمره}}		*''' در بارگاه نور'''، حسین انصاریان، مشعر، تهران، 1382ش.{{پایان}}{{حج و عمره}}

Heidar: /* منابع */

2026-08-05T17:44:55Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۵ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۲۱:۱۴
خط ۸۳:		خط ۸۳:
	*'''الحدائق الناضره''': یوسف البحرانی (م.1186ق.)، به کوشش آخوندی، قم، نشر اسلامی، 1363ش.		*'''الحدائق الناضره''': یوسف البحرانی (م.1186ق.)، به کوشش آخوندی، قم، نشر اسلامی، 1363ش.
	*'''دلیل الناسک''': السید محسن الحکیم (م.1390ق.)، به کوشش طباطبایی، مدرسه دار الحکمه، 1374ش.		*'''دلیل الناسک''': السید محسن الحکیم (م.1390ق.)، به کوشش طباطبایی، مدرسه دار الحکمه، 1374ش.
			* '''تهذیب الأحکام'''، طوسی محمد بن حسن، تحقیق حسن موسوی خرسان، تهران، دارکتب الاسلامیة، 1407ق.
			*'''من لا یحضره الفقیه''': الصدوق (م.381ق.)، به کوشش غفاری، قم، نشر اسلامی، 1404ق.
			*'''عوارف المعارف'''، محمود بن عبدالکریم شبستری، کتابفروشی جهان نما، شیراز، 1317ش.
			*'''بحار الانوار الجامعه لدرر اخبار الائمه الاطهار'''، محمد باقر المجلسی (۱۰۳۷-۱۱۱۰ق)، تصحیح محمد باقر بهبودی و سید ابراهیم میانجی و سید محمد مهدی موسوی خرسان، بیروت، داراحیاء التراث العربی و موسسه الوفاء، ۱۴۰۳ق.
			* '''الکافی''': الکلینی (م.۳۲۹ق.)، به کوشش غفاری، تهران، دار الکتب الاسلامیه، ۱۳۷۵ش.
	* '''~~حج و عمره در قرآن و حدیث~~'''، محمد ~~محمدی ری‌شهری، ترجمه جواد محدثی، قم، مؤسسه علمی فرهنگی دارالحدیث، ۱۳۸۶ش~~.		*'''مصباح الشریعه'''، المنسوب امام جعفر الصادق(ع) ( -148ق.)، بیروت، الاعلمی1400ق.
	* '''~~الحج و العمرة فی الکتاب و السنه~~''': ~~ری شهری، قم،~~ دار ~~الحدیث، ۱۳۷۶ش~~.		*'''کشف الاسرار'''، ابوالفضل رشید الدین میبدی، تهران، امیرکبیر، ۱۳۷۱ش.
			*'''بیان السعاده فی مقامات العباده'''، موسسه الاعلمی للمطبوعات، بیروت، 1367ش / 1408ق.
	*'''~~کنز الفوائد~~'''، ~~محمد بن علی کراجکی~~ ، ~~محقق عبد الله نعمه ، قم، دارالذخائر، 1369 ش~~ / ~~1410 ق~~ .		*'''فروع کافی'''، کلینی محمد بن یعقوب (م ۳۲۹ق)، تحقیق محمد حسین رحیمیان، قم، نشر قدس، ۱۳۸۸ش.

	* '''~~سنن الدارمي~~''' ، ~~دارمی، عبدالله~~ بن ~~عبدالرحمن،~~ تحقیق ~~سبع علمی، خالد عبد اللطیف و زمرلی، فواز احمد . محمد، معراج، کراچی پاکستان، بی‌تا~~ .
	* '''السنن الکبری''': بیهقی، احمد بن حسین، دارالفکر، بیروت، 1419ق.		* '''السنن الکبری''': بیهقی، احمد بن حسین، دارالفکر، بیروت، 1419ق.
			* '''سنن النسائي'''، نسائی، احمد بن علی، تحقيق صدقي جميل العطار، بيروت، دار الفکر، 1348ق.
	* '''~~الفقه علی المذاهب الأربعه~~'''، ~~الجزیری، عبدالرحمان، دارالفکر، بیروت، لبنان، ۱۴۲۴ق~~.		* '''وسائل الشیعه (تفصیل وسائل الشیعه الی تحصیل مسائل الشریعه)''': محمد بن الحسن الحر العاملی (م. ۱۱۰۴ق)، قم، آل البیت، ۱۴۱۴ق.
	* '''~~الفقه علی المذاهب الخمسه~~'''، ~~المغنیه، محمدجواد،~~ قم، ~~مؤسسة دارالکتاب الاسلامی، چاپ اول، ۱۴۲۲ق~~.		* '''جواهر الکلام في شرح شرائع الاسلام'''، صاحب جواهر، محمدحسن، تحقيق عباس قوچاني، تهران، دار الکتب الاسلاميه، 1365ش.
	* '''~~فقه السنه~~'''، ~~السید سابق، بیروت، دارالفکر، چاپ دوم، ۱۴۱۹ق~~.		* '''مجمع الفائده و البرهان فی شرح الاذهان'''، محمدباقر بین محمداکمل بهبهانی، موسسه العلامه المجدد الوحید البهبهانی، قم، 1317ق.
	* '''~~فرهنگ اصطلاحات حج~~ و ~~عمره: راهنمای زائران سرزمین وحی~~'''~~: مسعود فکری، احمد علائی، تهران، مشعر، 1393ش~~.		*''' کشف اللثام''': الفاضل الهندی (درگذشت ۱۱۳۷ق)، قم، نشر اسلامی، ۱۴۱۶ق.
	* '''~~الکافی~~''': ~~الکلینی~~ (~~م.۳۲۹ق.~~)، ~~به کوشش غفاری، تهران، دار الکتب الاسلامیه، ۱۳۷۵ش~~.		*'''روضة الطالبیین و عمدة المفتین'''، یححی بن شرف به کوشش زهیر شاویش، المکتب الاسلامی، بیروت، 1412ق / 1991م.
	* '''~~الکافی فی فقه ابن حنبل (الفقه الحنبلی)~~'''، ~~ابن قدامه، عبداللّٰه~~ بن ~~احمد، المصادر الفقهیه،~~ بیروت، ~~چاپ اول، ۱۴۲۲ق~~.		* '''بدایة المجتهد''': محمد بن احمد ابن رشد القرطبی (م. ۵۹۵ق)، تحقیق خالد عطار، بیروت، دارالفکر، ۱۴۱۵ق.
			* '''تفسیر نمونه'''، ناصر مکارم شیرازی، مدرسه الامام علی بن ابی طالب (علیه السلام)، قم، 1380ش.
	* '''~~الکافی فی فقه اهل المدینه~~'''~~، النمری القرطبی، یوسف~~ بن ~~عبداللّٰه~~ (~~الفقه‌المالکی~~)، بیروت، ~~چاپ اول، ۱۴۲۲ق~~.		* '''مستدرک الوسائل'''، حسین نوری طبرسی، بیروت، مؤسسة آل البیت علیهم السلام لاحیاء التراث، 1408-1429ق/ 1987-2008 میلادی.
	* '''~~مناسک حج با حواشی مراجع~~'''، ~~امام خمینی، سید روح اللّٰه، تهران، نشر مشعر، ۱۳۸۵ش.~~		* '''صهبای حج''': جوادی آملی، قم، اسراء، 1377ش.
	* '''المدونه (الفقه‌المالکی)'''، مالک بن ~~انس، روایه کنون بن سعید، بیروت، چاپ اول، ۱۴۲۲ق.~~		* '''پرتوی از اسرار حج (پرتوی از مشعل هدایت)''' : عباسعلی زارعی سبزواری، قم، جامعه مدرسین حوزه علمیه قم دفتر انتشارات اسلامی ، 1390 ش.
	* '''المقنع (~~الفقه الحنبلی~~)~~'''~~، ~~المصادر الفقهیه، ابن قدامه، عبداللّٰه بن احمد، بیروت، چاپ اول، ۱۴۲۲ق.~~		*''' در بارگاه نور'''، حسین انصاریان، مشعر، تهران، 1382ش.{{پایان}}{{حج و عمره}}
	* '''مناسک حج، مطابق با فتاوای حضرت آیت الله العظمی امام خمینی قدس سره، با حواشی مراجع معظم تقلید و استفتائات جدید'''، امام خمینی، مشعر، تهران، ۱۳۹۲ش.
	*'''~~المهذب في فقه الإمام الشافعي~~'''، ~~ابو اسحاق شیرازی، ابراهیم بن علی، محقق و مصحح علی محمد معوض و عادل احمد عبدالموجود، دارالمعرفة،~~ بیروت، ~~1424 ق~~/ ~~2003~~ میلادی .
	*'''~~قرب الاسناد~~'''~~، عبدالله بن جعفر حمیری، موسسه آل البیت علیه السلام لاحیاء التراث،~~ قم، ~~1371ش / 1413 ق~~.
	*'''~~دعائم الاسلام~~ '''، ~~قاضی نعمان مغربی، دارالمعارف ، بیروت، 1383ق~~ .
	*'''~~الترغیب و الترهیب من الحدیث الشریف~~'''، ~~منذری، عبدالعظیم بن عبدالقوی، عماره، مصطفی محمد، دارالفکر ، بیروت، 1408ق / 1988 م~~ .
	{{پایان}}{{حج و عمره}}

Heidar: /* منابع */

2026-08-05T09:32:49Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۵ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۱۳:۰۲
خط ۶۲:		خط ۶۲:
	* '''درسنامه اسرار حج'''، محمد تقی فعالی، تهران، مشعر، 1389ش.		* '''درسنامه اسرار حج'''، محمد تقی فعالی، تهران، مشعر، 1389ش.
	* '''اسرار عرفانی حج'''، محمد تقی فعالی، تهران، مشعر، 1386ش.		* '''اسرار عرفانی حج'''، محمد تقی فعالی، تهران، مشعر، 1386ش.
			* '''کتاب الخلاف فی الفقه'''، شیخ طوسی، ابوجعفر، محمد بن الحسن، تهران، ۱۳۷۷ش.
			* '''منتهي المطلب في تحقيق المذهب'''، حلی، حسن بن یوسف، مشهد، انتشارات بنياد پژوهش‌هاي اسلامي آستان قدس رضوي، 1414ق.
			* '''احکام القرآن''': ابن العربی (م.543ق.)، به کوشش محمد عطا، لبنان، دار الفکر، بی‌تا.
			* '''المبسوط'''، سرخسی، محمد بن احمد، بيروت، دار المعرفه، 1406ق.
			*''' مدارک الاحکام''': سید محمد بن علی الموسوی العاملی (درگذشت ۱۰۰۹ق)، قم، آل البیت، ۱۴۱۰ق.
			* '''الروضة البهیه فی شرح اللمعة الدمشقیه'''، الشهید الثانی، شیخ زین‌الدین العاملی، قم، مجمع الفکر الاسلامی، چاپ اول، ۱۴۲۴ق.
			* '''علل الشرائع'''، ابن بابویه، محمد بن علی، النجف، المکتبه الحیدریه ، 1385ق/ 1966م .
			* '''المبسوط في فقه الاماميه'''، طوسی، محمد بن حسن، تحقيق محمد باقر البهبودي، تهران، المكتبة المرتضويه، 1387ق.
			* '''شرائع الاسلام فی مسائل الحلال والحرام'''، محقق حلّی، نجم الدین جعفر بن حسن، تهران، منشورات الأعلمی، ۱۳۸۹ق.
			* '''صفا و مروه'''، سيدعلى قاضى عسكر، «فصلنامه ميقات حج»، ش٩، ص۸۸-۱۰۶ .
			*'''السرائر'''، ابن ادریس (م.598ق.)، قم، نشر اسلامی، 1411ق.
			*'''حاشیة الدسوقی'''، محمد بن احمد دسوقی (م.1230ق.)، بیروت، احیاء الکتب العربیه، بی‌تا.
			*'''المعتمد فی شرح المناسک'''، سید ابوالقاسم خوئی، به تحقیق سید رضا خلخالی، نجف، مدرسة دار العلم، مؤسسه الخوئی الإسلامیة، چاپ اول، 1409ق.
			*'''التهذیب فی مناسک العمره و الحج'''، جواد تبریزی، دار التفسیر، قم ، 1423ق.
			* '''مناسک حج محشی'''، مرکز تحقیقات حج، نشر مشعر، تهران، زمستان ۱۳۷۵ش.
			* '''مجمع المسائل'''، محمدرضا گلپایگانی، دار القرآن الکریم، قم، بی‌تا.
			*'''تحریر الوسیلة'''، خمینی، سید روح اللّه موسوی، مؤسسه مطبوعات دار العلم، قم، بی‌تا.
			*'''منیة السائل (مجموعه فتاواي هامه اوبالقاسم الخويي دام ظله)'''، ابوالقاسم خوئی، به کوشش موسی مفیدالدین عاصی العاملی، دارالمجتبی، بیروت، 1370ق.
			*''' تذکرة الفقهاء''': العلامة الحلی (درگذشت ۷۲۶ق)، قم، آل البیت، ۱۴۱۴ق.
			*'''الحدائق الناضره''': یوسف البحرانی (م.1186ق.)، به کوشش آخوندی، قم، نشر اسلامی، 1363ش.
			*'''دلیل الناسک''': السید محسن الحکیم (م.1390ق.)، به کوشش طباطبایی، مدرسه دار الحکمه، 1374ش.





	* '''حج و عمره در قرآن و حدیث'''، محمد محمدی ری‌شهری، ترجمه جواد محدثی، قم، مؤسسه علمی فرهنگی دارالحدیث، ۱۳۸۶ش.		* '''حج و عمره در قرآن و حدیث'''، محمد محمدی ری‌شهری، ترجمه جواد محدثی، قم، مؤسسه علمی فرهنگی دارالحدیث، ۱۳۸۶ش.
	* '''الحج و العمرة فی الکتاب و السنه''': ری شهری، قم، دار الحدیث، ۱۳۷۶ش.		* '''الحج و العمرة فی الکتاب و السنه''': ری شهری، قم، دار الحدیث، ۱۳۷۶ش.
	* '''علل الشرائع'''، ابن بابویه، محمد بن علی، النجف، المکتبه الحیدریه ، 1385ق/ 1966م .
	*'''کنز الفوائد'''، محمد بن علی کراجکی ، محقق عبد الله نعمه ، قم، دارالذخائر، 1369 ش / 1410 ق .		*'''کنز الفوائد'''، محمد بن علی کراجکی ، محقق عبد الله نعمه ، قم، دارالذخائر، 1369 ش / 1410 ق .
	*'''درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج'''، کمیته اسرار و معارف معاونت امور روحانیون حوزه نمایندگی ولی فقیه در امور حج و زیارت، تهران، مشعر، 1389ش.
	* '''درسنامه مناسک حج '''، محمدحسین فلاح‌زاده، تهران، مشعر، ۱۳۸۹ش.
	* '''الروضة البهیه فی شرح اللمعة الدمشقیه'''، الشهید الثانی، شیخ زین‌الدین العاملی، قم، مجمع الفکر الاسلامی، چاپ اول، ۱۴۲۴ق.
	* '''سنن الدارمي''' ، دارمی، عبدالله بن عبدالرحمن، تحقیق سبع علمی، خالد عبد اللطیف و زمرلی، فواز احمد . محمد، معراج، کراچی پاکستان، بی‌تا .		* '''سنن الدارمي''' ، دارمی، عبدالله بن عبدالرحمن، تحقیق سبع علمی، خالد عبد اللطیف و زمرلی، فواز احمد . محمد، معراج، کراچی پاکستان، بی‌تا .
	* '''السنن الکبری''': بیهقی، احمد بن حسین، دارالفکر، بیروت، 1419ق.		* '''السنن الکبری''': بیهقی، احمد بن حسین، دارالفکر، بیروت، 1419ق.
	* '''شرائع الاسلام فی مسائل الحلال والحرام'''، محقق حلّی، نجم الدین جعفر بن حسن، تهران، منشورات الأعلمی، ۱۳۸۹ق.
	* '''الفقه علی المذاهب الأربعه'''، الجزیری، عبدالرحمان، دارالفکر، بیروت، لبنان، ۱۴۲۴ق.		* '''الفقه علی المذاهب الأربعه'''، الجزیری، عبدالرحمان، دارالفکر، بیروت، لبنان، ۱۴۲۴ق.
	* '''الفقه علی المذاهب الخمسه'''، المغنیه، محمدجواد، قم، مؤسسة دارالکتاب الاسلامی، چاپ اول، ۱۴۲۲ق.		* '''الفقه علی المذاهب الخمسه'''، المغنیه، محمدجواد، قم، مؤسسة دارالکتاب الاسلامی، چاپ اول، ۱۴۲۲ق.
خط ۸۰:		خط ۱۰۲:
	* '''الکافی''': الکلینی (م.۳۲۹ق.)، به کوشش غفاری، تهران، دار الکتب الاسلامیه، ۱۳۷۵ش.		* '''الکافی''': الکلینی (م.۳۲۹ق.)، به کوشش غفاری، تهران، دار الکتب الاسلامیه، ۱۳۷۵ش.
	* '''الکافی فی فقه ابن حنبل (الفقه الحنبلی)'''، ابن قدامه، عبداللّٰه بن احمد، المصادر الفقهیه، بیروت، چاپ اول، ۱۴۲۲ق.		* '''الکافی فی فقه ابن حنبل (الفقه الحنبلی)'''، ابن قدامه، عبداللّٰه بن احمد، المصادر الفقهیه، بیروت، چاپ اول، ۱۴۲۲ق.
	* '''کتاب الخلاف فی الفقه'''، شیخ طوسی، ابوجعفر، محمد بن الحسن، تهران، ۱۳۷۷ش.
	* '''الکافی فی فقه اهل المدینه'''، النمری القرطبی، یوسف بن عبداللّٰه (الفقه‌المالکی)، بیروت، چاپ اول، ۱۴۲۲ق.		* '''الکافی فی فقه اهل المدینه'''، النمری القرطبی، یوسف بن عبداللّٰه (الفقه‌المالکی)، بیروت، چاپ اول، ۱۴۲۲ق.
	* '''مناسک حج با حواشی مراجع'''، امام خمینی، سید روح اللّٰه، تهران، نشر مشعر، ۱۳۸۵ش.		* '''مناسک حج با حواشی مراجع'''، امام خمینی، سید روح اللّٰه، تهران، نشر مشعر، ۱۳۸۵ش.