الانتقاء فی اخبار المدینه (کتاب) - تاریخچهٔ نسخه‌ها

S.Mohammad.R: S.Mohammad.R صفحهٔ الانتقاء فی اخبار المدینه را به الانتقاء فی اخبار المدینه (کتاب) منتقل کرد

2025-10-29T07:06:07Z

S.Mohammad.R صفحهٔ الانتقاء فی اخبار المدینه را به الانتقاء فی اخبار المدینه (کتاب) منتقل کرد

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۹ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۳۶
(بدون تفاوت)

Kamran در ‏۹ فوریهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۵:۲۱

2023-02-09T05:21:39Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۹ فوریهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۸:۵۱
خط ۲۸:		خط ۲۸:
	}}		}}

	'''الانتقاء فی اخبار المدینه''' کتابی کهن در تاریخ محلی [[مدینه]] نوشته [[ابوطاهر محمد بن عبدالرحمن ~~بغدادی ذهبی\|ابوطاهر محمد]] بن [[عبدالرحمن بن عباس بغدادی ذهبی\|عبدالرحمن]]~~ بن [[عباس بغدادی ذهبی]] (۳۰۵–۳۹۳ق) ~~می‌باشد. لقب وی مُخَلِّص یعنی کسی که طلا را از ناخالصی می‌زداید~~ است. ~~برخی از مورخین گزارشاتی از~~ کتاب ~~را نقل کرده‌اند که~~ می‌توان ~~به کمک این گزارش‌ها~~ پی به محتوای ~~کتاب~~ برد. این ~~گزارش‌ها در رابطه~~ با آگاهی‌های گسترده‌ای از رخدادهای مدینه، [[سیره پیامبر اسلام(ص)]] و [[صحابه]]، و همچنین [[والیان مکه]] و [[والیان مدینه]] و [[والیان حج]] و شورش‌های رخ‌داده در مدینه است.		'''الانتقاء فی اخبار المدینه''' کتابی کهن در تاریخ محلی [[مدینه]] نوشته ابوطاهر محمد بن عبدالرحمن بن عباس بغدادی ذهبی (۳۰۵–۳۹۳ق) است. این کتاب امروزه در دسترس نیست. اما بر اساس گزارش کتاب‌های بعدی می‌توان پی به محتوای آن برد. گزارش‌هایی که منابع از این کتاب نقل کرده‌اند مجموعه‌ای مرتبط با آگاهی‌های گسترده‌ای از رخدادهای مدینه، [[سیره پیامبر اسلام(ص)]] و [[صحابه]]، و همچنین [[والیان مکه]] و [[والیان مدینه]] و [[والیان حج]] و شورش‌های رخ‌داده در مدینه است.

	== نویسنده ==		== نویسنده ==
	[[ابوطاهر محمد بن عبدالرحمن ~~بغدادی ذهبی\|ابوطاهر محمد]] بن [[عبدالرحمن بن عباس بغدادی ذهبی\|عبدالرحمن]]~~ بن [[عباس بغدادی ذهبی]] به سال ۳۰۵ق. در [[بغداد]] زاده شد.<ref>سیر اعلام النبلاء، ج16، ص478-479.</ref>او را مُخَلِّص لقب داده‌اند؛ یعنی کسی که طلا را از ناخالصی می‌زداید.<ref>الانساب، ج5، ص228؛ سیر اعلام النبلاء، ج16، ص479؛ توضیح المشتبه، ج8، ص55.</ref>پدرش عبدالرحمن (درگذشت ۳۵۷ق) از محدثان بغداد بود.<ref>تاریخ بغداد، ج10، ص294-295؛ سیر اعلام النبلاء، ج16، ص114.</ref>مخلّص به فرمان او در هفت سالگی (۳۱۲ق) در مجلس حدیث ~~[[عبدلله بن محمد بغوی\|~~ابن بنت منیع عبدلله بن محمد بغوی]](۲۱۳–۳۱۷ق)<ref>تاریخ بغداد، ج3، ص124؛ تاریخ بغداد، ج10، ص110-113؛ المنتظم، ج15، ص41؛ سیر اعلام النبلاء، ج16، ص478-480.</ref>و سپس در مجلس درس [[ابوبکر بن ابی‌داود]] (۲۳۰–۳۱۶ق)،<ref>تاریخ بغداد، ج9، ص471-472.</ref> [[یحیی بن صاعد]] (۲۲۸–۳۱۸ق)،<ref>تاریخ بغداد، ج3، ص124.</ref> [[احمد بن سلیمان طوسی]] (۲۴۰–۳۲۲ق)،<ref>تاریخ بغداد، ج4، ص399.</ref> [[رضوان صیدلانی]] (درگذشت ۳۲۴ق)<ref>تاریخ بغداد، ج8، ص431.</ref>و دیگران حضور یافت. خود نیز در بغداد مجلس روایت حدیث برگزار کرد و طالبان پرشمار از جمله [[هبةالله بن حسن طبری]] (درگذشت ۴۱۸ق)،<ref>التقیید لمعرفة رواة السنن، ص473.</ref> [[ابومحمد حسن خلال]] (۳۵۲–۴۳۹ق) و [[ابوسعد اسماعیل سمان]] (درگذشت ۴۴۵ق) در مجلس درس او شرکت جستند و از او روایت کردند.<ref>سیر اعلام النبلاء، ج16، ص479.</ref>[[خطیب بغدادی]]، مخلّص را ثقه و [[ذهبی]] وی را محدث راستگوی بغداد در آن دوران خوانده است.<ref>تاریخ بغداد، ج3، ص124؛ سیر اعلام النبلاء، ج16، ص478-480؛ الوافی بالوفیات، ج3، ص190-191.</ref>		ابوطاهر محمد بن عبدالرحمن بن عباس بغدادی ذهبی به سال ۳۰۵ق. در [[بغداد]] زاده شد.<ref>سیر اعلام النبلاء، ج16، ص478-479.</ref>او را مُخَلِّص لقب داده‌اند؛ یعنی کسی که طلا را از ناخالصی می‌زداید.<ref>الانساب، ج5، ص228؛ سیر اعلام النبلاء، ج16، ص479؛ توضیح المشتبه، ج8، ص55.</ref>پدرش عبدالرحمن (درگذشت ۳۵۷ق) از محدثان بغداد بود.<ref>تاریخ بغداد، ج10، ص294-295؛ سیر اعلام النبلاء، ج16، ص114.</ref>مخلّص به فرمان او در هفت سالگی (۳۱۲ق) در مجلس حدیث ابن بنت منیع عبدلله بن محمد بغوی(۲۱۳–۳۱۷ق)<ref>تاریخ بغداد، ج3، ص124؛ تاریخ بغداد، ج10، ص110-113؛ المنتظم، ج15، ص41؛ سیر اعلام النبلاء، ج16، ص478-480.</ref>و سپس در مجلس درس ابوبکر بن ابی‌داود (۲۳۰–۳۱۶ق)،<ref>تاریخ بغداد، ج9، ص471-472.</ref> یحیی بن صاعد (۲۲۸–۳۱۸ق)،<ref>تاریخ بغداد، ج3، ص124.</ref> احمد بن سلیمان طوسی (۲۴۰–۳۲۲ق)،<ref>تاریخ بغداد، ج4، ص399.</ref> رضوان صیدلانی (درگذشت ۳۲۴ق)<ref>تاریخ بغداد، ج8، ص431.</ref>و دیگران حضور یافت. خود نیز در بغداد مجلس روایت حدیث برگزار کرد و طالبان پرشمار از جمله هبةالله بن حسن طبری (درگذشت ۴۱۸ق)،<ref>التقیید لمعرفة رواة السنن، ص473.</ref> ابومحمد حسن خلال (۳۵۲–۴۳۹ق) و ابوسعد اسماعیل سمان (درگذشت ۴۴۵ق) در مجلس درس او شرکت جستند و از او روایت کردند.<ref>سیر اعلام النبلاء، ج16، ص479.</ref>[[خطیب بغدادی]]، مخلّص را ثقه و [[ذهبی]] وی را محدث راستگوی بغداد در آن دوران خوانده است.<ref>تاریخ بغداد، ج3، ص124؛ سیر اعلام النبلاء، ج16، ص478-480؛ الوافی بالوفیات، ج3، ص190-191.</ref>

	== گزارش‌ها از کتاب ==		== گزارش‌ها از کتاب ==
خط ۳۹:		خط ۳۹:
	منابع حدیثی بسیار از او گزارش کرده‌اند؛ اما از کتاب نام نبرده‌اند.<ref>برای نمونه: المتفق و المفترق، ج3، ص145؛ المتفق و المفترق، ج3، ص176؛ المتفق و المفترق، ج3، ص215؛ اسد الغابه، ج2، ص307؛ اسد الغابه، ج4، ص6؛ تهذیب الکمال، ج5، ص242؛ تهذیب الکمال، ج13، ص416.</ref>بسیاری از اخباری که از او گزارش کرده‌اند، مربوط به شرح‌حال نگاری [[اعلام مدینه\|اَعلام مدینه]] است که گویا با مراجعه به کتاب او است. تأثیر [[زبیر بن بکار]] در شیوه تاریخ‌نگاری مخلّص نمایان است. او به واسطه احمد بن سلیمان طوسی، گزارش‌هایی فراوان را از زبیر بن بکار در بارهٔ [[مدینه]] آورده است.<ref>تاریخ دمشق، ج1، ص33؛ تاریخ دمشق، ج3، ص78؛ تاریخ دمشق، ج3، ص98؛ تاریخ دمشق، ج3، ص117؛ المنتظم، ج3، ص167؛ المنتظم، ج5، ص187؛ المنتظم، ج5، ص297؛ البدایة و النهایه، ج2، ص61.</ref>		منابع حدیثی بسیار از او گزارش کرده‌اند؛ اما از کتاب نام نبرده‌اند.<ref>برای نمونه: المتفق و المفترق، ج3، ص145؛ المتفق و المفترق، ج3، ص176؛ المتفق و المفترق، ج3، ص215؛ اسد الغابه، ج2، ص307؛ اسد الغابه، ج4، ص6؛ تهذیب الکمال، ج5، ص242؛ تهذیب الکمال، ج13، ص416.</ref>بسیاری از اخباری که از او گزارش کرده‌اند، مربوط به شرح‌حال نگاری [[اعلام مدینه\|اَعلام مدینه]] است که گویا با مراجعه به کتاب او است. تأثیر [[زبیر بن بکار]] در شیوه تاریخ‌نگاری مخلّص نمایان است. او به واسطه احمد بن سلیمان طوسی، گزارش‌هایی فراوان را از زبیر بن بکار در بارهٔ [[مدینه]] آورده است.<ref>تاریخ دمشق، ج1، ص33؛ تاریخ دمشق، ج3، ص78؛ تاریخ دمشق، ج3، ص98؛ تاریخ دمشق، ج3، ص117؛ المنتظم، ج3، ص167؛ المنتظم، ج5، ص187؛ المنتظم، ج5، ص297؛ البدایة و النهایه، ج2، ص61.</ref>

	سبعة مجالس من آمالی تنها کتاب به‌جا مانده از مخلّص است. محتوای کتاب انتقاء را می‌توان از گزارش‌های دیگر منابع از آن حدس زد. این منابع آگاهی‌های گسترده‌ای از رخدادهای مدینه مانند نبردهای [[جنگ بدر\|بدر]]،<ref>تاریخ دمشق، ج21، ص65؛ المنتظم، ج1، ص323؛ تهذیب الکمال، ج13، ص416.</ref> [[جنگ احد\|اُحد]]<ref>المنتظم، ج1، ص325؛ اسد الغابه، ج1، ص793؛ سیر اعلام النبلاء، ج1، ص27.</ref>و نیز [[سیره پیامبر(ص)]] و [[صحابه]]<ref>اسد الغابه، ج1، ص793.</ref>را از مخلّص روایت کرده‌اند. افزون بر این، اخبار بسیار درباره اعلام، قضات<ref>تاریخ بغداد، ج10، ص61.</ref>و [[والیان مدینه]] و [[والیان مکه\|مکه]] در دوره‌های گوناگون،<ref>تاریخ دمشق، ج13، ص65؛ تاریخ دمشق، ج17، ص165؛ تاریخ دمشق، ج17، ص173؛ تاریخ دمشق، ج27، ص297؛ تهذیب الکمال، ج6، ص154؛ تهذیب الکمال، ج14، ص371؛ تهذیب الکمال، ج25، ص520؛ بغیة الطلب، ج2، ص396.</ref> [[والیان حج]]<ref>تاریخ دمشق، ج37، ص239.</ref>و شورش‌های رخ داده در مدینه<ref>تاریخ دمشق، ج19، ص154؛ تاریخ دمشق، ج31، ص13؛ تاریخ دمشق، ج40، ص46؛ بغیة الطلب، ج4، ص110.</ref>نیز از او گزارش شده است. کتاب انتقاء به‌دلیل اهمیتی که داشته، در [[مسجدالنبی]] تدریس می‌شده است.<ref>برنامج الوادی آشی، ج1، ص246.</ref>		سبعة مجالس من آمالی تنها کتاب به‌جا مانده از مخلّص است. محتوای کتاب انتقاء را می‌توان از گزارش‌های دیگر منابع از آن حدس زد. این منابع آگاهی‌های گسترده‌ای از رخدادهای مدینه مانند نبردهای [[جنگ بدر\|بدر]]،<ref>تاریخ دمشق، ج21، ص65؛ المنتظم، ج1، ص323؛ تهذیب الکمال، ج13، ص416.</ref> [[جنگ احد\|اُحد]]<ref>المنتظم، ج1، ص325؛ اسد الغابه، ج1، ص793؛ سیر اعلام النبلاء، ج1، ص27.</ref>و نیز [[سیره پیامبر(ص)]] و [[صحابه]]<ref>اسد الغابه، ج1، ص793.</ref>را از مخلّص روایت کرده‌اند. افزون بر این، اخبار بسیار درباره اعلام، قضات<ref>تاریخ بغداد، ج10، ص61.</ref>و [[امرای مدینه\|والیان مدینه]] و [[والیان مکه\|مکه]] در دوره‌های گوناگون،<ref>تاریخ دمشق، ج13، ص65؛ تاریخ دمشق، ج17، ص165؛ تاریخ دمشق، ج17، ص173؛ تاریخ دمشق، ج27، ص297؛ تهذیب الکمال، ج6، ص154؛ تهذیب الکمال، ج14، ص371؛ تهذیب الکمال، ج25، ص520؛ بغیة الطلب، ج2، ص396.</ref> [[امارت حج\|والیان حج]]<ref>تاریخ دمشق، ج37، ص239.</ref>و شورش‌های رخ داده در مدینه<ref>تاریخ دمشق، ج19، ص154؛ تاریخ دمشق، ج31، ص13؛ تاریخ دمشق، ج40، ص46؛ بغیة الطلب، ج4، ص110.</ref>نیز از او گزارش شده است. کتاب انتقاء به‌دلیل اهمیتی که داشته، در [[مسجدالنبی]] تدریس می‌شده است.<ref>برنامج الوادی آشی، ج1، ص246.</ref>

	== پانویس ==		== پانویس ==

Kamran: جایگزینی متن - 'http://phz.hajj.ir/422' به 'http://hzrc.ac.ir/post'

2021-04-12T15:10:12Z

جایگزینی متن - 'http://phz.hajj.ir/422' به 'http://hzrc.ac.ir/post'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۲ آوریل ۲۰۲۱، ساعت ۱۸:۴۰
خط ۴۹:		خط ۴۹:
	{{دانشنامه		{{دانشنامه

	\| آدرس = http://~~phz~~.~~hajj~~.ir/~~422~~/8151		\| آدرس = http://hzrc.ac.ir/post/8151

	\| عنوان = الانتقاء فی اخبار المدینه		\| عنوان = الانتقاء فی اخبار المدینه

Engineer: ابرابزار

2020-08-11T10:39:27Z

ابرابزار

نمایش تغییرات

Kamran در ‏۳ ژوئن ۲۰۱۹، ساعت ۱۰:۱۲

2019-06-03T10:12:11Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳ ژوئن ۲۰۱۹، ساعت ۱۳:۴۲
خط ۱۰۴:		خط ۱۰۴:
	* '''هدیة العارفین''': اسماعیل پاشا (درگذشت 1339ق.) ، بیروت، دار احیاء التراث العربی.		* '''هدیة العارفین''': اسماعیل پاشا (درگذشت 1339ق.) ، بیروت، دار احیاء التراث العربی.
	{{پایان}}		{{پایان}}
	{{~~کتاب‌های مرتبط با~~ مدینه}}		{{کتاب‌شناسی مدینه}}

	[[رده:کتاب‌های محمد بن عبدالرحمن بغدادی ذهبی]]		[[رده:کتاب‌های محمد بن عبدالرحمن بغدادی ذهبی]]
	[[رده:کتاب‌های قرن چهارم قمری]]		[[رده:کتاب‌های قرن چهارم قمری]]
	[[رده:کتاب‌های تاریخ مدینه]]		[[رده:کتاب‌های تاریخ مدینه]]

Kamran: added Category:کتاب‌های تاریخ مدینه using HotCat

2018-08-02T09:04:00Z

added Category:کتاب‌های تاریخ مدینه using HotCat

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲ اوت ۲۰۱۸، ساعت ۱۲:۳۴
خط ۱۰۸:		خط ۱۰۸:
	[[رده:کتاب‌های محمد بن عبدالرحمن بغدادی ذهبی]]		[[رده:کتاب‌های محمد بن عبدالرحمن بغدادی ذهبی]]
	[[رده:کتاب‌های قرن چهارم قمری]]		[[رده:کتاب‌های قرن چهارم قمری]]
			[[رده:کتاب‌های تاریخ مدینه]]

Kamran: removed Category:کتاب‌های درباره مدینه using HotCat

2018-08-02T09:02:07Z

removed Category:کتاب‌های درباره مدینه using HotCat

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲ اوت ۲۰۱۸، ساعت ۱۲:۳۲
خط ۱۰۶:		خط ۱۰۶:
	{{کتاب‌های مرتبط با مدینه}}		{{کتاب‌های مرتبط با مدینه}}

	~~[[رده:کتاب‌های درباره مدینه]]~~
	[[رده:کتاب‌های محمد بن عبدالرحمن بغدادی ذهبی]]		[[رده:کتاب‌های محمد بن عبدالرحمن بغدادی ذهبی]]
	[[رده:کتاب‌های قرن چهارم قمری]]		[[رده:کتاب‌های قرن چهارم قمری]]

Hasaninasab: removed Category:مقاله‌های در دست ویرایش using HotCat

2018-07-31T06:54:44Z

removed Category:مقاله‌های در دست ویرایش using HotCat

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ ژوئیهٔ ۲۰۱۸، ساعت ۱۰:۲۴
خط ۱۰۶:		خط ۱۰۶:
	{{کتاب‌های مرتبط با مدینه}}		{{کتاب‌های مرتبط با مدینه}}

	~~[[رده:مقاله‌های در دست ویرایش]]~~
	[[رده:کتاب‌های درباره مدینه]]		[[رده:کتاب‌های درباره مدینه]]
	[[رده:کتاب‌های محمد بن عبدالرحمن بغدادی ذهبی]]		[[رده:کتاب‌های محمد بن عبدالرحمن بغدادی ذهبی]]
	[[رده:کتاب‌های قرن چهارم قمری]]		[[رده:کتاب‌های قرن چهارم قمری]]

Hasaninasab: -رده:کتابهای اسلامی; -رده:کتاب‌های تاریخ محلی; +رده:کتاب‌های محمد بن عبدالرحمن بغدادی ذهبی; +رده:کتاب‌های قرن چهارم قمری using [[Help:Gadg...

2018-07-31T06:44:27Z

-رده:کتابهای اسلامی; -رده:کتاب‌های تاریخ محلی; +رده:کتاب‌های محمد بن عبدالرحمن بغدادی ذهبی; +رده:کتاب‌های قرن چهارم قمری using [[Help:Gadg...

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ ژوئیهٔ ۲۰۱۸، ساعت ۱۰:۱۴
خط ۱۰۸:		خط ۱۰۸:
	[[رده:مقاله‌های در دست ویرایش]]		[[رده:مقاله‌های در دست ویرایش]]
	[[رده:کتاب‌های درباره مدینه]]		[[رده:کتاب‌های درباره مدینه]]
	[[رده:~~کتابهای اسلامی~~]]		[[رده:کتاب‌های محمد بن عبدالرحمن بغدادی ذهبی]]
	[[رده:کتاب‌های ~~تاریخ محلی~~]]		[[رده:کتاب‌های قرن چهارم قمری]]

Hasaninasab: removed Category:مدینه using HotCat

2018-07-31T06:21:46Z

removed Category:مدینه using HotCat

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ ژوئیهٔ ۲۰۱۸، ساعت ۰۹:۵۱
خط ۱۰۸:		خط ۱۰۸:
	[[رده:مقاله‌های در دست ویرایش]]		[[رده:مقاله‌های در دست ویرایش]]
	[[رده:کتاب‌های درباره مدینه]]		[[رده:کتاب‌های درباره مدینه]]
	~~[[رده:مدینه]]~~
	[[رده:کتابهای اسلامی]]		[[رده:کتابهای اسلامی]]
	[[رده:کتاب‌های تاریخ محلی]]		[[رده:کتاب‌های تاریخ محلی]]