ام کلثوم - تاریخچهٔ نسخه‌ها

S.Mohammad.R: /* پیوند به بیرون */

2025-11-12T08:45:26Z

پیوند به بیرون

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۲ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۱۵
خط ۴۷:		خط ۴۷:

	‌ام کلثوم و دو خواهر دیگرش، رقیه و زینب، در [[قبرستان بقیع]] نزدیک به هم دفن شده‌اند. پیشتر قبه‌ای به نام «[[قبة بنات الرسول]]» بر بالای قبرشان بوده؛ اما اکنون این قبرها هیچ نشانه‌ای ندارند.<ref>آثار اسلامی، ص342-343.</ref>		‌ام کلثوم و دو خواهر دیگرش، رقیه و زینب، در [[قبرستان بقیع]] نزدیک به هم دفن شده‌اند. پیشتر قبه‌ای به نام «[[قبة بنات الرسول]]» بر بالای قبرشان بوده؛ اما اکنون این قبرها هیچ نشانه‌ای ندارند.<ref>آثار اسلامی، ص342-343.</ref>

			== جستار وابسته ==
			* [[زیارت‌نامه دختران پیامبر]]

	==پیوند به بیرون==		==پیوند به بیرون==
	[http://pajoohe.ir/دختران-پیامبر-رقیه-و-ام-کلثوم__a-34397.aspx دختران پیامبر (رقیه و ام کلثوم)، سایت پژوهه.]		[http://pajoohe.ir/دختران-پیامبر-رقیه-و-ام-کلثوم__a-34397.aspx دختران پیامبر (رقیه و ام کلثوم)، سایت پژوهه.]

	==پانویس==		==پانویس==

Mo.ali.rezapour در ‏۲۸ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۴۰

2025-04-28T14:40:08Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۸ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۱۰
خط ۲۴:		خط ۲۴:
	}}		}}

	~~اُم کلثوم~~ دختر [[رسول خدا(ص)]] و مادرش [[حضرت خدیجه(س)]] می‌باشد. سال تولد وی در منابع ذکر نشده ولی می‌توان گفت پس از 33 سالگی پیامبر به‌دنیا آمده است. [[عتیبه‌]] و عتبه پسران [[ابولهب]] قبل از [[بعثت پیامبر]] با اُم کلثوم و رقیه ادواج کردند ولی بعد از بعثت و با نازل شدن [[سوره مسد]] ابولهب به پسرانش شرط کرد که دختران رسول خدا را طلاق دهند و آنها در حالی که هنوز در خانه پدر بودند طلاق داده شدند. ام کلثوم در پی بعثت پیامبر بلافاصله همراه مادر و خواهرانش [[اسلام]] آورد. بنابر نقل منابع اهل‌سنت ازدواج دوم ام کلثوم با [[عثمان بن عفان]] بوده است در حالی که شماری از منابع شیعه این نقل را قبول ندارند. بنابر گزارش هایی، هنگامی که در پی [[جنگ احد]]، ام کلثوم محل اختفای [[معاویة بن مغیره]] که یکی از دشمنان فراری رسول خدا در این جنگ و پسر عموی عثمان بود را به [[حضرت علی(ع)]] اطلاع داد، عثمان از این کار ناراحت شد و وی را مورد ضرب و شتم شدید قرار داد و ام کلثوم سه روز بعد بر اثر شدت ضربه‌ها جان سپرد است.		'''اُم‌کُلثوم''' دختر [[رسول خدا(ص)]] و مادرش [[حضرت خدیجه(س)]] می‌باشد. سال تولد وی در منابع ذکر نشده ولی می‌توان گفت پس از 33 سالگی پیامبر به‌دنیا آمده است. [[عتیبه‌]] و عتبه پسران [[ابولهب]] قبل از [[بعثت پیامبر]] با اُم کلثوم و رقیه ادواج کردند ولی بعد از بعثت و با نازل شدن [[سوره مسد]] ابولهب به پسرانش شرط کرد که دختران رسول خدا را طلاق دهند و آنها در حالی که هنوز در خانه پدر بودند طلاق داده شدند. ام کلثوم در پی بعثت پیامبر بلافاصله همراه مادر و خواهرانش [[اسلام]] آورد. بنابر نقل منابع اهل‌سنت ازدواج دوم ام کلثوم با [[عثمان بن عفان]] بوده است در حالی که شماری از منابع شیعه این نقل را قبول ندارند. بنابر گزارش هایی، هنگامی که در پی [[جنگ احد]]، ام کلثوم محل اختفای [[معاویة بن مغیره]] که یکی از دشمنان فراری رسول خدا در این جنگ و پسر عموی عثمان بود را به [[حضرت علی(ع)]] اطلاع داد، عثمان از این کار ناراحت شد و وی را مورد ضرب و شتم شدید قرار داد و ام کلثوم سه روز بعد بر اثر شدت ضربه‌ها جان سپرد است.

	==اختلاف در تولد==		==اختلاف در تولد==

Kamran: جایگزینی متن - 'http://phz.hajj.ir/422' به 'http://hzrc.ac.ir/post'

2021-04-14T20:57:48Z

جایگزینی متن - 'http://phz.hajj.ir/422' به 'http://hzrc.ac.ir/post'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۵ آوریل ۲۰۲۱، ساعت ۰۰:۲۷
خط ۶۴:		خط ۶۴:
	{{دانشنامه		{{دانشنامه

	\| آدرس = http://~~phz~~.~~hajj~~.ir/~~422~~/8168		\| آدرس = http://hzrc.ac.ir/post/8168

	\| عنوان = ام کلثوم		\| عنوان = ام کلثوم

Engineer: جایگزینی متن - ' ' به ' '

2019-08-13T13:23:53Z

جایگزینی متن - '</ref> ' به '</ref> '

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۳ اوت ۲۰۱۹، ساعت ۱۶:۵۳
خط ۲۸:		خط ۲۸:
	==اختلاف در تولد==		==اختلاف در تولد==

	اُم کلثوم دختر [[رسول خدا]] و مادرش [[خدیجه]] دختر خُوَیْلِد بود.<ref>الطبقات، ج8، ص37؛ الاستیعاب، ج1، ص50؛ اعلام الوری، ج1، ص275.</ref> [[ابن عبدالبر]]<ref>الاستیعاب، ج1، ص50.</ref> این سخن را بدون اختلاف دانسته است. بیشتر منابع، تولد او را در پی تولد [[زینب]] و [[رقیه]] و پیش از تولد [[حضرت فاطمه(س)]] نوشته‌اند.<ref>الاستیعاب، ج1، ص50؛ ج4، ص1952؛ اسد الغابه، ج5، ص612؛ امتاع الاسماع، ج5، ص350.</ref> سال تولد وی در هیچ منبعی یاد نشده و تنها در شماری از منابع، تولد رقیه را در 33 سالگی<ref>الاستیعاب، ج4، ص1839؛ امتاع الاسماع، ج5، ص344.</ref> و زینب را در 30 سالگی<ref>الاستیعاب، ج4، ص1839، 1853؛ اسد الغابه، ج5، ص467.</ref> پیامبر گرامی(ص) یاد کرده‌اند. با عنایت به این‌که بیشتر منابع تولد‌ ام کلثوم را در پی زینب و پیش از حضرت فاطمه دانسته‌اند<ref>السیرة النبویه، ج1، ص123؛ الاستیعاب، ج1، ص50؛ اعلام الوری، ج1، ص274؛ امتاع الاسماع، ج5، ص350.</ref> می‌توان گفت که‌ ام کلثوم پس از 33 سالگی پیامبر زاده شده است.		اُم کلثوم دختر [[رسول خدا]] و مادرش [[خدیجه]] دختر خُوَیْلِد بود.<ref>الطبقات، ج8، ص37؛ الاستیعاب، ج1، ص50؛ اعلام الوری، ج1، ص275.</ref> [[ابن عبدالبر]]<ref>الاستیعاب، ج1، ص50.</ref> این سخن را بدون اختلاف دانسته است. بیشتر منابع، تولد او را در پی تولد [[زینب]] و [[رقیه]] و پیش از تولد [[حضرت فاطمه(س)]] نوشته‌اند.<ref>الاستیعاب، ج1، ص50؛ ج4، ص1952؛ اسد الغابه، ج5، ص612؛ امتاع الاسماع، ج5، ص350.</ref> سال تولد وی در هیچ منبعی یاد نشده و تنها در شماری از منابع، تولد رقیه را در 33 سالگی<ref>الاستیعاب، ج4، ص1839؛ امتاع الاسماع، ج5، ص344.</ref> و زینب را در 30 سالگی<ref>الاستیعاب، ج4، ص1839، 1853؛ اسد الغابه، ج5، ص467.</ref> پیامبر گرامی(ص) یاد کرده‌اند. با عنایت به این‌که بیشتر منابع تولد‌ ام کلثوم را در پی زینب و پیش از حضرت فاطمه دانسته‌اند<ref>السیرة النبویه، ج1، ص123؛ الاستیعاب، ج1، ص50؛ اعلام الوری، ج1، ص274؛ امتاع الاسماع، ج5، ص350.</ref> می‌توان گفت که‌ ام کلثوم پس از 33 سالگی پیامبر زاده شده است.

	==ازدواج==		==ازدواج==
	رسول خدا رقیه و‌ ام کلثوم را پیش از [[بعثت]] به تزویج [[عتبه]] و [[عتیبه]]، پسران [[ابولهب]]، درآورد.<ref>دلائل النبوه، ج2، ص612؛ الاستیعاب، ج4، ص1839.</ref> پس از بعثت پیامبر، هنگامی که [[سوره مسد\|سوره تبت]] نازل شد، ابولهب با پسران خود شرط کرد که دختران محمد را طلاق دهند وگرنه آنان را از خود خواهد راند. همسر ابولهب، [[‌ام جمیل]]، نیز به پسرانش دستور داد که رقیه و‌ ام کلثوم را طلاق دهند. این طلاق در حالی صورت پذیرفت که دختران هنوز در خانه پدر بودند.<ref>دلائل النبوه، ج2، ص615؛ الاستیعاب، ج4، ص1839-1840؛ امتاع الاسماع، ج5، ص350.</ref>		رسول خدا رقیه و‌ ام کلثوم را پیش از [[بعثت]] به تزویج [[عتبه]] و [[عتیبه]]، پسران [[ابولهب]]، درآورد.<ref>دلائل النبوه، ج2، ص612؛ الاستیعاب، ج4، ص1839.</ref> پس از بعثت پیامبر، هنگامی که [[سوره مسد\|سوره تبت]] نازل شد، ابولهب با پسران خود شرط کرد که دختران محمد را طلاق دهند وگرنه آنان را از خود خواهد راند. همسر ابولهب، [[‌ام جمیل]]، نیز به پسرانش دستور داد که رقیه و‌ ام کلثوم را طلاق دهند. این طلاق در حالی صورت پذیرفت که دختران هنوز در خانه پدر بودند.<ref>دلائل النبوه، ج2، ص615؛ الاستیعاب، ج4، ص1839-1840؛ امتاع الاسماع، ج5، ص350.</ref>

	به گزارشی، آن‌گاه که عتیبه‌ ام کلثوم را طلاق داد، نزد رسول خدا آمد و از [[دین]] او و خودش بیزاری جست و سپس به ایشان حمله‌ور شد و جامه ایشان را پاره کرد. رسول خدا او را نفرین کرد و بر اثر آن نفرین، در سفر وی با گروهی از [[قریش]] به [[شام]]، شیری به او حمله کرد و از میان آنان تنها سر او را از تن جدا کرد.<ref>دلائل النبوه، ج2، ص612.</ref>		به گزارشی، آن‌گاه که عتیبه‌ ام کلثوم را طلاق داد، نزد رسول خدا آمد و از [[دین]] او و خودش بیزاری جست و سپس به ایشان حمله‌ور شد و جامه ایشان را پاره کرد. رسول خدا او را نفرین کرد و بر اثر آن نفرین، در سفر وی با گروهی از [[قریش]] به [[شام]]، شیری به او حمله کرد و از میان آنان تنها سر او را از تن جدا کرد.<ref>دلائل النبوه، ج2، ص612.</ref>

	==‌بیعت با پیامبر==		==‌بیعت با پیامبر==
	ام کلثوم در شمار کسانی بود که بی‌درنگ در پی بعثت پیامبر همراه مادر و خواهرانش [[اسلام]] آورد.<ref>الطبقات، ج8، ص37؛ السیرة النبویه، ج1، ص122.</ref> هنگامی که زنان با رسول خدا بیعت کردند، همراه خواهرانش با ایشان بیعت نمود. همچنین وی همراه دیگر دختران پیامبر به [[شعب ابی ‌طالب]] رفت و با [[سوده]]، همسر پیامبر، به [[مدینه]] [[هجرت]] کرد.<ref>السیرة النبویه، ج1، ص122؛ الطبقات، ج8، ص37-38؛ انساب الاشراف، ج1، ص316.</ref>		ام کلثوم در شمار کسانی بود که بی‌درنگ در پی بعثت پیامبر همراه مادر و خواهرانش [[اسلام]] آورد.<ref>الطبقات، ج8، ص37؛ السیرة النبویه، ج1، ص122.</ref> هنگامی که زنان با رسول خدا بیعت کردند، همراه خواهرانش با ایشان بیعت نمود. همچنین وی همراه دیگر دختران پیامبر به [[شعب ابی ‌طالب]] رفت و با [[سوده]]، همسر پیامبر، به [[مدینه]] [[هجرت]] کرد.<ref>السیرة النبویه، ج1، ص122؛ الطبقات، ج8، ص37-38؛ انساب الاشراف، ج1، ص316.</ref>

	==ازدواج دوم==		==ازدواج دوم==
	ازدواج دوم‌ ام کلثوم با [[عثمان بن عفان]] و در پی وفات رقیه در [[ربیع الاول]] سال سوم ق. بود. در [[جمادی الآخر]] همان سال، عثمان با وی عروسی کرد.<ref>الطبقات، ج8، ص38؛ الاستیعاب، ج4، ص1952؛ امتاع الاسماع، ج5، ص350.</ref> در شماری از منابع شیعه، از [[امام صادق(ع)]] ‌گزارش شده که‌ ام کلثوم در حالی درگذشت که عثمان با او عروسی نکرده بود.<ref>الخصال، ص404؛ قاموس الرجال، ج12، ص217.</ref> بر پایه ‌گزارش شماری از منابع اهل سنت، عثمان بر اثر ازدواج با دو دختر رسول خدا به ذوالنورین شهرت یافت.<ref>الانساب، ج6، ص16؛ الاصابه، ج2، ص349.</ref>		ازدواج دوم‌ ام کلثوم با [[عثمان بن عفان]] و در پی وفات رقیه در [[ربیع الاول]] سال سوم ق. بود. در [[جمادی الآخر]] همان سال، عثمان با وی عروسی کرد.<ref>الطبقات، ج8، ص38؛ الاستیعاب، ج4، ص1952؛ امتاع الاسماع، ج5، ص350.</ref> در شماری از منابع شیعه، از [[امام صادق(ع)]] ‌گزارش شده که‌ ام کلثوم در حالی درگذشت که عثمان با او عروسی نکرده بود.<ref>الخصال، ص404؛ قاموس الرجال، ج12، ص217.</ref> بر پایه ‌گزارش شماری از منابع اهل سنت، عثمان بر اثر ازدواج با دو دختر رسول خدا به ذوالنورین شهرت یافت.<ref>الانساب، ج6، ص16؛ الاصابه، ج2، ص349.</ref>

	==وفات==		==وفات==
	ام کلثوم فرزندی نزاد و در [[شعبان]] سال نهم ق. وفات یافت.<ref>الطبقات، ج8، ص38؛ الاستیعاب، ج4، ص1952.</ref> درباره علت وفات وی در منابع گوناگون ‌گزارشی مفصل آمده که خلاصه آن چنین است: در پی [[جنگ احد\|نبرد اُحد]]، عثمان یکی از دشمنان فراری رسول خدا، [[معاویة بن مغیره]]، را که پسر عمویش بود، در خانه‌اش پنهان کرد. رسول خدا از طریق [[وحی]] آگاه شد و [[امام علی(ع)]] را به خانه عثمان فرستاد تا او را بیاورد. ‌ام کلثوم مخفیگاه او را به امام علی نشان داد و این کار به کشته شدن معاویة بن مغیره انجامید.<ref>انساب الاشراف، ج1، ص410-411؛ المغازی، ج1، ص333؛ شرح نهج البلاغه، ج15، ص46-47؛ السیرة الحلبیه، ج2، ص555.</ref> عثمان خشمگین شد و‌ ام کلثوم را سخت زد و او سه روز بعد بر اثر شدت ضربه‌ها جان سپرد.<ref>الکافی، ج3، ص252-253؛ بحار الانوار، ج20، ص145؛ ج22، ص161؛ قاموس الرجال، ج12، ص219.</ref> به باور برخی، با توجه به علت وفات، ‌ام کلثوم در سال سوم ق. درگذشته است.<ref>تقریب المعارف، ص288؛ الصحیح من سیرة النبی، ج6، ص312.</ref> ظاهرا بخشی از دعای ماه رمضان: «اللهم صل علی‌ ام کلثوم بنت نبیک و العن من اذی نبیک فیها.»<ref>مصباح المتهجد، ص622؛ اقبال الاعمال، ج1، ص215.</ref> و نیز سخن [[عایشه]] به عثمان: از تو بر دو دختر رسول خدا کاری روا شده است که خود می‌دانی.<ref>الصحیح من سیرة النبی، ج6، ص313.</ref> اشاره به همین واقعه دارد. بنابر برخی روایات، پیامبر(ص) با دیدن بدن مجروح دخترش، ضارب او را نفرین کرد و عثمان را که نمی‌خواست به نامش تصریح کند، با کنایه از حضور در تشییع جنازه بازداشت و او نیز به بهانه دل‌درد از تشییع جنازه کناره گرفت.<ref>الکافی، ج3، ص252-253؛ بحار الانوار، ج22، ص161-162.</ref>		ام کلثوم فرزندی نزاد و در [[شعبان]] سال نهم ق. وفات یافت.<ref>الطبقات، ج8، ص38؛ الاستیعاب، ج4، ص1952.</ref> درباره علت وفات وی در منابع گوناگون ‌گزارشی مفصل آمده که خلاصه آن چنین است: در پی [[جنگ احد\|نبرد اُحد]]، عثمان یکی از دشمنان فراری رسول خدا، [[معاویة بن مغیره]]، را که پسر عمویش بود، در خانه‌اش پنهان کرد. رسول خدا از طریق [[وحی]] آگاه شد و [[امام علی(ع)]] را به خانه عثمان فرستاد تا او را بیاورد. ‌ام کلثوم مخفیگاه او را به امام علی نشان داد و این کار به کشته شدن معاویة بن مغیره انجامید.<ref>انساب الاشراف، ج1، ص410-411؛ المغازی، ج1، ص333؛ شرح نهج البلاغه، ج15، ص46-47؛ السیرة الحلبیه، ج2، ص555.</ref> عثمان خشمگین شد و‌ ام کلثوم را سخت زد و او سه روز بعد بر اثر شدت ضربه‌ها جان سپرد.<ref>الکافی، ج3، ص252-253؛ بحار الانوار، ج20، ص145؛ ج22، ص161؛ قاموس الرجال، ج12، ص219.</ref> به باور برخی، با توجه به علت وفات، ‌ام کلثوم در سال سوم ق. درگذشته است.<ref>تقریب المعارف، ص288؛ الصحیح من سیرة النبی، ج6، ص312.</ref> ظاهرا بخشی از دعای ماه رمضان: «اللهم صل علی‌ ام کلثوم بنت نبیک و العن من اذی نبیک فیها.»<ref>مصباح المتهجد، ص622؛ اقبال الاعمال، ج1، ص215.</ref> و نیز سخن [[عایشه]] به عثمان: از تو بر دو دختر رسول خدا کاری روا شده است که خود می‌دانی.<ref>الصحیح من سیرة النبی، ج6، ص313.</ref> اشاره به همین واقعه دارد. بنابر برخی روایات، پیامبر(ص) با دیدن بدن مجروح دخترش، ضارب او را نفرین کرد و عثمان را که نمی‌خواست به نامش تصریح کند، با کنایه از حضور در تشییع جنازه بازداشت و او نیز به بهانه دل‌درد از تشییع جنازه کناره گرفت.<ref>الکافی، ج3، ص252-253؛ بحار الانوار، ج22، ص161-162.</ref>

	[[اسماء بنت عمیس]]، [[صفیه]] و‌ [[ام عطیه]]، او را غسل دادند. رسول خدا(ص) به غسل دادن مکرر وی سفارش فرمود. به توصیه رسول خدا، کفن وی عبارت بود از: لباس زیرین (لنگ) و لباس رو (پیراهن) و روسری (مقنعه) و پوشش سرتاسری. آن‌گاه رسول خدا بر او نماز ‌گزارد.<ref>الطبقات، ج8، ص38؛ الاستیعاب، ج4، ص1910، 1952؛ اسد الغابه، ج5، ص543، 612.</ref> پیامبر(ص) ‌ام کلثوم را در قبر نهاد و فرمود: «منها خلقناکم و فیها نعیدکم و منها نخرجکم تارة اُخری، بسم‌الله و فی سبیل‌الله و علی ملة رسول‌ الله».<ref>الدر المنثور، ج2، ص302؛ تاریخ دمشق، ج3، ص153.</ref> علی(ع)، [[فضل بن عباس]]، و [[اسامة بن زید]] به قبر‌ ام کلثوم درون شدند و [[ابوطلحه انصاری]] از رسول خدا اجازه گرفت که با آنان در قبر فرود آید.<ref>الطبقات، ج8، ص38؛ اسد الغابه، ج8، ص385؛ امتاع الاسماع، ج5، ص350.</ref> رسول خدا در حالی که اشک از چشمانش جاری بود، بر سر قبر او نشست.<ref>الطبقات، ج8، ص38؛ امتاع الاسماع، ج5، ص350.</ref>		[[اسماء بنت عمیس]]، [[صفیه]] و‌ [[ام عطیه]]، او را غسل دادند. رسول خدا(ص) به غسل دادن مکرر وی سفارش فرمود. به توصیه رسول خدا، کفن وی عبارت بود از: لباس زیرین (لنگ) و لباس رو (پیراهن) و روسری (مقنعه) و پوشش سرتاسری. آن‌گاه رسول خدا بر او نماز ‌گزارد.<ref>الطبقات، ج8، ص38؛ الاستیعاب، ج4، ص1910، 1952؛ اسد الغابه، ج5، ص543، 612.</ref> پیامبر(ص) ‌ام کلثوم را در قبر نهاد و فرمود: «منها خلقناکم و فیها نعیدکم و منها نخرجکم تارة اُخری، بسم‌الله و فی سبیل‌الله و علی ملة رسول‌ الله».<ref>الدر المنثور، ج2، ص302؛ تاریخ دمشق، ج3، ص153.</ref> علی(ع)، [[فضل بن عباس]]، و [[اسامة بن زید]] به قبر‌ ام کلثوم درون شدند و [[ابوطلحه انصاری]] از رسول خدا اجازه گرفت که با آنان در قبر فرود آید.<ref>الطبقات، ج8، ص38؛ اسد الغابه، ج8، ص385؛ امتاع الاسماع، ج5، ص350.</ref> رسول خدا در حالی که اشک از چشمانش جاری بود، بر سر قبر او نشست.<ref>الطبقات، ج8، ص38؛ امتاع الاسماع، ج5، ص350.</ref>

	‌ام کلثوم و دو خواهر دیگرش، رقیه و زینب، در [[قبرستان بقیع]] نزدیک به هم دفن شده‌اند. پیشتر قبه‌ای به نام «[[قبة بنات الرسول]]» بر بالای قبرشان بوده؛ اما اکنون این قبرها هیچ نشانه‌ای ندارند.<ref>آثار اسلامی، ص342-343.</ref>		‌ام کلثوم و دو خواهر دیگرش، رقیه و زینب، در [[قبرستان بقیع]] نزدیک به هم دفن شده‌اند. پیشتر قبه‌ای به نام «[[قبة بنات الرسول]]» بر بالای قبرشان بوده؛ اما اکنون این قبرها هیچ نشانه‌ای ندارند.<ref>آثار اسلامی، ص342-343.</ref>

	==پیوند به بیرون==		==پیوند به بیرون==

Engineer: جایگزینی متن - '' به ' '

2019-08-13T13:11:08Z

جایگزینی متن - '</ref>' به '</ref> '

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۳ اوت ۲۰۱۹، ساعت ۱۶:۴۱
خط ۲۸:		خط ۲۸:
	==اختلاف در تولد==		==اختلاف در تولد==

	اُم کلثوم دختر [[رسول خدا]] و مادرش [[خدیجه]] دختر خُوَیْلِد بود.<ref>الطبقات، ج8، ص37؛ الاستیعاب، ج1، ص50؛ اعلام الوری، ج1، ص275.</ref> [[ابن عبدالبر]]<ref>الاستیعاب، ج1، ص50.</ref> این سخن را بدون اختلاف دانسته است. بیشتر منابع، تولد او را در پی تولد [[زینب]] و [[رقیه]] و پیش از تولد [[حضرت فاطمه(س)]] نوشته‌اند.<ref>الاستیعاب، ج1، ص50؛ ج4، ص1952؛ اسد الغابه، ج5، ص612؛ امتاع الاسماع، ج5، ص350.</ref> سال تولد وی در هیچ منبعی یاد نشده و تنها در شماری از منابع، تولد رقیه را در 33 سالگی<ref>الاستیعاب، ج4، ص1839؛ امتاع الاسماع، ج5، ص344.</ref> و زینب را در 30 سالگی<ref>الاستیعاب، ج4، ص1839، 1853؛ اسد الغابه، ج5، ص467.</ref> پیامبر گرامی(ص) یاد کرده‌اند. با عنایت به این‌که بیشتر منابع تولد‌ ام کلثوم را در پی زینب و پیش از حضرت فاطمه دانسته‌اند<ref>السیرة النبویه، ج1، ص123؛ الاستیعاب، ج1، ص50؛ اعلام الوری، ج1، ص274؛ امتاع الاسماع، ج5، ص350.</ref> می‌توان گفت که‌ ام کلثوم پس از 33 سالگی پیامبر زاده شده است.		اُم کلثوم دختر [[رسول خدا]] و مادرش [[خدیجه]] دختر خُوَیْلِد بود.<ref>الطبقات، ج8، ص37؛ الاستیعاب، ج1، ص50؛ اعلام الوری، ج1، ص275.</ref> [[ابن عبدالبر]]<ref>الاستیعاب، ج1، ص50.</ref> این سخن را بدون اختلاف دانسته است. بیشتر منابع، تولد او را در پی تولد [[زینب]] و [[رقیه]] و پیش از تولد [[حضرت فاطمه(س)]] نوشته‌اند.<ref>الاستیعاب، ج1، ص50؛ ج4، ص1952؛ اسد الغابه، ج5، ص612؛ امتاع الاسماع، ج5، ص350.</ref> سال تولد وی در هیچ منبعی یاد نشده و تنها در شماری از منابع، تولد رقیه را در 33 سالگی<ref>الاستیعاب، ج4، ص1839؛ امتاع الاسماع، ج5، ص344.</ref> و زینب را در 30 سالگی<ref>الاستیعاب، ج4، ص1839، 1853؛ اسد الغابه، ج5، ص467.</ref> پیامبر گرامی(ص) یاد کرده‌اند. با عنایت به این‌که بیشتر منابع تولد‌ ام کلثوم را در پی زینب و پیش از حضرت فاطمه دانسته‌اند<ref>السیرة النبویه، ج1، ص123؛ الاستیعاب، ج1، ص50؛ اعلام الوری، ج1، ص274؛ امتاع الاسماع، ج5، ص350.</ref> می‌توان گفت که‌ ام کلثوم پس از 33 سالگی پیامبر زاده شده است.

	==ازدواج==		==ازدواج==
	رسول خدا رقیه و‌ ام کلثوم را پیش از [[بعثت]] به تزویج [[عتبه]] و [[عتیبه]]، پسران [[ابولهب]]، درآورد.<ref>دلائل النبوه، ج2، ص612؛ الاستیعاب، ج4، ص1839.</ref> پس از بعثت پیامبر، هنگامی که [[سوره مسد\|سوره تبت]] نازل شد، ابولهب با پسران خود شرط کرد که دختران محمد را طلاق دهند وگرنه آنان را از خود خواهد راند. همسر ابولهب، [[‌ام جمیل]]، نیز به پسرانش دستور داد که رقیه و‌ ام کلثوم را طلاق دهند. این طلاق در حالی صورت پذیرفت که دختران هنوز در خانه پدر بودند.<ref>دلائل النبوه، ج2، ص615؛ الاستیعاب، ج4، ص1839-1840؛ امتاع الاسماع، ج5، ص350.</ref>		رسول خدا رقیه و‌ ام کلثوم را پیش از [[بعثت]] به تزویج [[عتبه]] و [[عتیبه]]، پسران [[ابولهب]]، درآورد.<ref>دلائل النبوه، ج2، ص612؛ الاستیعاب، ج4، ص1839.</ref> پس از بعثت پیامبر، هنگامی که [[سوره مسد\|سوره تبت]] نازل شد، ابولهب با پسران خود شرط کرد که دختران محمد را طلاق دهند وگرنه آنان را از خود خواهد راند. همسر ابولهب، [[‌ام جمیل]]، نیز به پسرانش دستور داد که رقیه و‌ ام کلثوم را طلاق دهند. این طلاق در حالی صورت پذیرفت که دختران هنوز در خانه پدر بودند.<ref>دلائل النبوه، ج2، ص615؛ الاستیعاب، ج4، ص1839-1840؛ امتاع الاسماع، ج5، ص350.</ref>

	به گزارشی، آن‌گاه که عتیبه‌ ام کلثوم را طلاق داد، نزد رسول خدا آمد و از [[دین]] او و خودش بیزاری جست و سپس به ایشان حمله‌ور شد و جامه ایشان را پاره کرد. رسول خدا او را نفرین کرد و بر اثر آن نفرین، در سفر وی با گروهی از [[قریش]] به [[شام]]، شیری به او حمله کرد و از میان آنان تنها سر او را از تن جدا کرد.<ref>دلائل النبوه، ج2، ص612.</ref>		به گزارشی، آن‌گاه که عتیبه‌ ام کلثوم را طلاق داد، نزد رسول خدا آمد و از [[دین]] او و خودش بیزاری جست و سپس به ایشان حمله‌ور شد و جامه ایشان را پاره کرد. رسول خدا او را نفرین کرد و بر اثر آن نفرین، در سفر وی با گروهی از [[قریش]] به [[شام]]، شیری به او حمله کرد و از میان آنان تنها سر او را از تن جدا کرد.<ref>دلائل النبوه، ج2، ص612.</ref>

	==‌بیعت با پیامبر==		==‌بیعت با پیامبر==
	ام کلثوم در شمار کسانی بود که بی‌درنگ در پی بعثت پیامبر همراه مادر و خواهرانش [[اسلام]] آورد.<ref>الطبقات، ج8، ص37؛ السیرة النبویه، ج1، ص122.</ref> هنگامی که زنان با رسول خدا بیعت کردند، همراه خواهرانش با ایشان بیعت نمود. همچنین وی همراه دیگر دختران پیامبر به [[شعب ابی ‌طالب]] رفت و با [[سوده]]، همسر پیامبر، به [[مدینه]] [[هجرت]] کرد.<ref>السیرة النبویه، ج1، ص122؛ الطبقات، ج8، ص37-38؛ انساب الاشراف، ج1، ص316.</ref>		ام کلثوم در شمار کسانی بود که بی‌درنگ در پی بعثت پیامبر همراه مادر و خواهرانش [[اسلام]] آورد.<ref>الطبقات، ج8، ص37؛ السیرة النبویه، ج1، ص122.</ref> هنگامی که زنان با رسول خدا بیعت کردند، همراه خواهرانش با ایشان بیعت نمود. همچنین وی همراه دیگر دختران پیامبر به [[شعب ابی ‌طالب]] رفت و با [[سوده]]، همسر پیامبر، به [[مدینه]] [[هجرت]] کرد.<ref>السیرة النبویه، ج1، ص122؛ الطبقات، ج8، ص37-38؛ انساب الاشراف، ج1، ص316.</ref>

	==ازدواج دوم==		==ازدواج دوم==
	ازدواج دوم‌ ام کلثوم با [[عثمان بن عفان]] و در پی وفات رقیه در [[ربیع الاول]] سال سوم ق. بود. در [[جمادی الآخر]] همان سال، عثمان با وی عروسی کرد.<ref>الطبقات، ج8، ص38؛ الاستیعاب، ج4، ص1952؛ امتاع الاسماع، ج5، ص350.</ref> در شماری از منابع شیعه، از [[امام صادق(ع)]] ‌گزارش شده که‌ ام کلثوم در حالی درگذشت که عثمان با او عروسی نکرده بود.<ref>الخصال، ص404؛ قاموس الرجال، ج12، ص217.</ref> بر پایه ‌گزارش شماری از منابع اهل سنت، عثمان بر اثر ازدواج با دو دختر رسول خدا به ذوالنورین شهرت یافت.<ref>الانساب، ج6، ص16؛ الاصابه، ج2، ص349.</ref>		ازدواج دوم‌ ام کلثوم با [[عثمان بن عفان]] و در پی وفات رقیه در [[ربیع الاول]] سال سوم ق. بود. در [[جمادی الآخر]] همان سال، عثمان با وی عروسی کرد.<ref>الطبقات، ج8، ص38؛ الاستیعاب، ج4، ص1952؛ امتاع الاسماع، ج5، ص350.</ref> در شماری از منابع شیعه، از [[امام صادق(ع)]] ‌گزارش شده که‌ ام کلثوم در حالی درگذشت که عثمان با او عروسی نکرده بود.<ref>الخصال، ص404؛ قاموس الرجال، ج12، ص217.</ref> بر پایه ‌گزارش شماری از منابع اهل سنت، عثمان بر اثر ازدواج با دو دختر رسول خدا به ذوالنورین شهرت یافت.<ref>الانساب، ج6، ص16؛ الاصابه، ج2، ص349.</ref>

	==وفات==		==وفات==
	ام کلثوم فرزندی نزاد و در [[شعبان]] سال نهم ق. وفات یافت.<ref>الطبقات، ج8، ص38؛ الاستیعاب، ج4، ص1952.</ref> درباره علت وفات وی در منابع گوناگون ‌گزارشی مفصل آمده که خلاصه آن چنین است: در پی [[جنگ احد\|نبرد اُحد]]، عثمان یکی از دشمنان فراری رسول خدا، [[معاویة بن مغیره]]، را که پسر عمویش بود، در خانه‌اش پنهان کرد. رسول خدا از طریق [[وحی]] آگاه شد و [[امام علی(ع)]] را به خانه عثمان فرستاد تا او را بیاورد. ‌ام کلثوم مخفیگاه او را به امام علی نشان داد و این کار به کشته شدن معاویة بن مغیره انجامید.<ref>انساب الاشراف، ج1، ص410-411؛ المغازی، ج1، ص333؛ شرح نهج البلاغه، ج15، ص46-47؛ السیرة الحلبیه، ج2، ص555.</ref> عثمان خشمگین شد و‌ ام کلثوم را سخت زد و او سه روز بعد بر اثر شدت ضربه‌ها جان سپرد.<ref>الکافی، ج3، ص252-253؛ بحار الانوار، ج20، ص145؛ ج22، ص161؛ قاموس الرجال، ج12، ص219.</ref> به باور برخی، با توجه به علت وفات، ‌ام کلثوم در سال سوم ق. درگذشته است.<ref>تقریب المعارف، ص288؛ الصحیح من سیرة النبی، ج6، ص312.</ref> ظاهرا بخشی از دعای ماه رمضان: «اللهم صل علی‌ ام کلثوم بنت نبیک و العن من اذی نبیک فیها.»<ref>مصباح المتهجد، ص622؛ اقبال الاعمال، ج1، ص215.</ref> و نیز سخن [[عایشه]] به عثمان: از تو بر دو دختر رسول خدا کاری روا شده است که خود می‌دانی.<ref>الصحیح من سیرة النبی، ج6، ص313.</ref> اشاره به همین واقعه دارد. بنابر برخی روایات، پیامبر(ص) با دیدن بدن مجروح دخترش، ضارب او را نفرین کرد و عثمان را که نمی‌خواست به نامش تصریح کند، با کنایه از حضور در تشییع جنازه بازداشت و او نیز به بهانه دل‌درد از تشییع جنازه کناره گرفت.<ref>الکافی، ج3، ص252-253؛ بحار الانوار، ج22، ص161-162.</ref>		ام کلثوم فرزندی نزاد و در [[شعبان]] سال نهم ق. وفات یافت.<ref>الطبقات، ج8، ص38؛ الاستیعاب، ج4، ص1952.</ref> درباره علت وفات وی در منابع گوناگون ‌گزارشی مفصل آمده که خلاصه آن چنین است: در پی [[جنگ احد\|نبرد اُحد]]، عثمان یکی از دشمنان فراری رسول خدا، [[معاویة بن مغیره]]، را که پسر عمویش بود، در خانه‌اش پنهان کرد. رسول خدا از طریق [[وحی]] آگاه شد و [[امام علی(ع)]] را به خانه عثمان فرستاد تا او را بیاورد. ‌ام کلثوم مخفیگاه او را به امام علی نشان داد و این کار به کشته شدن معاویة بن مغیره انجامید.<ref>انساب الاشراف، ج1، ص410-411؛ المغازی، ج1، ص333؛ شرح نهج البلاغه، ج15، ص46-47؛ السیرة الحلبیه، ج2، ص555.</ref> عثمان خشمگین شد و‌ ام کلثوم را سخت زد و او سه روز بعد بر اثر شدت ضربه‌ها جان سپرد.<ref>الکافی، ج3، ص252-253؛ بحار الانوار، ج20، ص145؛ ج22، ص161؛ قاموس الرجال، ج12، ص219.</ref> به باور برخی، با توجه به علت وفات، ‌ام کلثوم در سال سوم ق. درگذشته است.<ref>تقریب المعارف، ص288؛ الصحیح من سیرة النبی، ج6، ص312.</ref> ظاهرا بخشی از دعای ماه رمضان: «اللهم صل علی‌ ام کلثوم بنت نبیک و العن من اذی نبیک فیها.»<ref>مصباح المتهجد، ص622؛ اقبال الاعمال، ج1، ص215.</ref> و نیز سخن [[عایشه]] به عثمان: از تو بر دو دختر رسول خدا کاری روا شده است که خود می‌دانی.<ref>الصحیح من سیرة النبی، ج6، ص313.</ref> اشاره به همین واقعه دارد. بنابر برخی روایات، پیامبر(ص) با دیدن بدن مجروح دخترش، ضارب او را نفرین کرد و عثمان را که نمی‌خواست به نامش تصریح کند، با کنایه از حضور در تشییع جنازه بازداشت و او نیز به بهانه دل‌درد از تشییع جنازه کناره گرفت.<ref>الکافی، ج3، ص252-253؛ بحار الانوار، ج22، ص161-162.</ref>

	[[اسماء بنت عمیس]]، [[صفیه]] و‌ [[ام عطیه]]، او را غسل دادند. رسول خدا(ص) به غسل دادن مکرر وی سفارش فرمود. به توصیه رسول خدا، کفن وی عبارت بود از: لباس زیرین (لنگ) و لباس رو (پیراهن) و روسری (مقنعه) و پوشش سرتاسری. آن‌گاه رسول خدا بر او نماز ‌گزارد.<ref>الطبقات، ج8، ص38؛ الاستیعاب، ج4، ص1910، 1952؛ اسد الغابه، ج5، ص543، 612.</ref> پیامبر(ص) ‌ام کلثوم را در قبر نهاد و فرمود: «منها خلقناکم و فیها نعیدکم و منها نخرجکم تارة اُخری، بسم‌الله و فی سبیل‌الله و علی ملة رسول‌ الله».<ref>الدر المنثور، ج2، ص302؛ تاریخ دمشق، ج3، ص153.</ref> علی(ع)، [[فضل بن عباس]]، و [[اسامة بن زید]] به قبر‌ ام کلثوم درون شدند و [[ابوطلحه انصاری]] از رسول خدا اجازه گرفت که با آنان در قبر فرود آید.<ref>الطبقات، ج8، ص38؛ اسد الغابه، ج8، ص385؛ امتاع الاسماع، ج5، ص350.</ref> رسول خدا در حالی که اشک از چشمانش جاری بود، بر سر قبر او نشست.<ref>الطبقات، ج8، ص38؛ امتاع الاسماع، ج5، ص350.</ref>		[[اسماء بنت عمیس]]، [[صفیه]] و‌ [[ام عطیه]]، او را غسل دادند. رسول خدا(ص) به غسل دادن مکرر وی سفارش فرمود. به توصیه رسول خدا، کفن وی عبارت بود از: لباس زیرین (لنگ) و لباس رو (پیراهن) و روسری (مقنعه) و پوشش سرتاسری. آن‌گاه رسول خدا بر او نماز ‌گزارد.<ref>الطبقات، ج8، ص38؛ الاستیعاب، ج4، ص1910، 1952؛ اسد الغابه، ج5، ص543، 612.</ref> پیامبر(ص) ‌ام کلثوم را در قبر نهاد و فرمود: «منها خلقناکم و فیها نعیدکم و منها نخرجکم تارة اُخری، بسم‌الله و فی سبیل‌الله و علی ملة رسول‌ الله».<ref>الدر المنثور، ج2، ص302؛ تاریخ دمشق، ج3، ص153.</ref> علی(ع)، [[فضل بن عباس]]، و [[اسامة بن زید]] به قبر‌ ام کلثوم درون شدند و [[ابوطلحه انصاری]] از رسول خدا اجازه گرفت که با آنان در قبر فرود آید.<ref>الطبقات، ج8، ص38؛ اسد الغابه، ج8، ص385؛ امتاع الاسماع، ج5، ص350.</ref> رسول خدا در حالی که اشک از چشمانش جاری بود، بر سر قبر او نشست.<ref>الطبقات، ج8، ص38؛ امتاع الاسماع، ج5، ص350.</ref>

	‌ام کلثوم و دو خواهر دیگرش، رقیه و زینب، در [[قبرستان بقیع]] نزدیک به هم دفن شده‌اند. پیشتر قبه‌ای به نام «[[قبة بنات الرسول]]» بر بالای قبرشان بوده؛ اما اکنون این قبرها هیچ نشانه‌ای ندارند.<ref>آثار اسلامی، ص342-343.</ref>		‌ام کلثوم و دو خواهر دیگرش، رقیه و زینب، در [[قبرستان بقیع]] نزدیک به هم دفن شده‌اند. پیشتر قبه‌ای به نام «[[قبة بنات الرسول]]» بر بالای قبرشان بوده؛ اما اکنون این قبرها هیچ نشانه‌ای ندارند.<ref>آثار اسلامی، ص342-343.</ref>

	==پیوند به بیرون==		==پیوند به بیرون==

Engineer: جایگزینی متن - ' ،' به '،'

2019-08-13T13:09:00Z

جایگزینی متن - ' ،' به '،'

Engineer: جایگزینی متن - ' ' به ' '

2019-07-16T13:22:12Z

جایگزینی متن - '</ref> ' به '</ref> '

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ ژوئیهٔ ۲۰۱۹، ساعت ۱۶:۵۲
خط ۴۲:		خط ۴۲:

	==وفات==		==وفات==
	ام کلثوم فرزندی نزاد و در [[شعبان]] سال نهم ق. وفات یافت.<ref>الطبقات، ج8، ص38؛ الاستیعاب، ج4، ص1952.</ref> درباره علت وفات وی در منابع گوناگون ‌گزارشی مفصل آمده که خلاصه آن چنین است: در پی [[جنگ احد\|نبرد اُحد]]، عثمان یکی از دشمنان فراری رسول خدا، [[معاویة بن مغیره]]، را که پسر عمویش بود، در خانه‌اش پنهان کرد. رسول خدا از طریق [[وحی]] آگاه شد و [[امام علی(ع)]] را به خانه عثمان فرستاد تا او را بیاورد. ‌ام کلثوم مخفیگاه او را به امام علی نشان داد و این کار به کشته شدن معاویة بن مغیره انجامید.<ref>انساب الاشراف، ج1، ص410-411؛ المغازی، ج1، ص333؛ شرح نهج البلاغه، ج15، ص46-47؛ السیرة الحلبیه، ج2، ص555.</ref> عثمان خشمگین شد و‌ ام کلثوم را سخت زد و او سه روز بعد بر اثر شدت ضربه‌ها جان سپرد.<ref>الکافی، ج3، ص252-253؛ بحار الانوار، ج20، ص145؛ ج22، ص161؛ قاموس الرجال، ج12، ص219.</ref> به باور برخی، با توجه به علت وفات، ‌ام کلثوم در سال سوم ق. درگذشته است.<ref>تقریب المعارف، ص288؛ الصحیح من سیرة النبی، ج6، ص312.</ref> ظاهرا بخشی از دعای ماه رمضان: «اللهم صل علی‌ ام کلثوم بنت نبیک و العن من اذی نبیک فیها.»<ref>مصباح المتهجد، ص622؛ اقبال الاعمال، ج1، ص215.</ref> و نیز سخن [[عایشه]] به عثمان: از تو بر دو دختر رسول خدا کاری روا شده است که خود می‌دانی.<ref>الصحیح من سیرة النبی، ج6، ص313.</ref> اشاره به همین واقعه دارد. بنابر برخی روایات، پیامبر(ص) با دیدن بدن مجروح دخترش، ضارب او را نفرین کرد و عثمان را که نمی‌خواست به نامش تصریح کند، با کنایه از حضور در تشییع جنازه بازداشت و او نیز به بهانه دل‌درد از تشییع جنازه کناره گرفت.<ref>الکافی، ج3، ص252-253؛ بحار الانوار، ج22، ص161-162.</ref>		ام کلثوم فرزندی نزاد و در [[شعبان]] سال نهم ق. وفات یافت.<ref>الطبقات، ج8، ص38؛ الاستیعاب، ج4، ص1952.</ref> درباره علت وفات وی در منابع گوناگون ‌گزارشی مفصل آمده که خلاصه آن چنین است: در پی [[جنگ احد\|نبرد اُحد]]، عثمان یکی از دشمنان فراری رسول خدا، [[معاویة بن مغیره]]، را که پسر عمویش بود، در خانه‌اش پنهان کرد. رسول خدا از طریق [[وحی]] آگاه شد و [[امام علی(ع)]] را به خانه عثمان فرستاد تا او را بیاورد. ‌ام کلثوم مخفیگاه او را به امام علی نشان داد و این کار به کشته شدن معاویة بن مغیره انجامید.<ref>انساب الاشراف، ج1، ص410-411؛ المغازی، ج1، ص333؛ شرح نهج البلاغه، ج15، ص46-47؛ السیرة الحلبیه، ج2، ص555.</ref> عثمان خشمگین شد و‌ ام کلثوم را سخت زد و او سه روز بعد بر اثر شدت ضربه‌ها جان سپرد.<ref>الکافی، ج3، ص252-253؛ بحار الانوار، ج20، ص145؛ ج22، ص161؛ قاموس الرجال، ج12، ص219.</ref> به باور برخی، با توجه به علت وفات، ‌ام کلثوم در سال سوم ق. درگذشته است.<ref>تقریب المعارف، ص288؛ الصحیح من سیرة النبی، ج6، ص312.</ref> ظاهرا بخشی از دعای ماه رمضان: «اللهم صل علی‌ ام کلثوم بنت نبیک و العن من اذی نبیک فیها.»<ref>مصباح المتهجد، ص622؛ اقبال الاعمال، ج1، ص215.</ref> و نیز سخن [[عایشه]] به عثمان: از تو بر دو دختر رسول خدا کاری روا شده است که خود می‌دانی.<ref>الصحیح من سیرة النبی، ج6، ص313.</ref> اشاره به همین واقعه دارد. بنابر برخی روایات، پیامبر(ص) با دیدن بدن مجروح دخترش، ضارب او را نفرین کرد و عثمان را که نمی‌خواست به نامش تصریح کند، با کنایه از حضور در تشییع جنازه بازداشت و او نیز به بهانه دل‌درد از تشییع جنازه کناره گرفت.<ref>الکافی، ج3، ص252-253؛ بحار الانوار، ج22، ص161-162.</ref>

	[[اسماء بنت عمیس]]، [[صفیه]] و‌ [[ام عطیه]]، او را غسل دادند. رسول خدا(ص) به غسل دادن مکرر وی سفارش فرمود. به توصیه رسول خدا، کفن وی عبارت بود از: لباس زیرین (لنگ) و لباس رو (پیراهن) و روسری (مقنعه) و پوشش سرتاسری. آن‌گاه رسول خدا بر او نماز ‌گزارد.<ref>الطبقات، ج8، ص38؛ الاستیعاب، ج4، ص1910، 1952؛ اسد الغابه، ج5، ص543، 612.</ref> پیامبر(ص) ‌ام کلثوم را در قبر نهاد و فرمود: «منها خلقناکم و فیها نعیدکم و منها نخرجکم تارة اُخری، بسم‌الله و فی سبیل‌الله و علی ملة رسول‌ الله».<ref>الدر المنثور، ج2، ص302؛ تاریخ دمشق، ج3، ص153.</ref> علی(ع)، [[فضل بن عباس]]، و [[اسامة بن زید]] به قبر‌ ام کلثوم درون شدند و [[ابوطلحه انصاری]] از رسول خدا اجازه گرفت که با آنان در قبر فرود آید.<ref>الطبقات، ج8، ص38؛ اسد الغابه، ج8، ص385؛ امتاع الاسماع، ج5، ص350.</ref> رسول خدا در حالی که اشک از چشمانش جاری بود، بر سر قبر او نشست.<ref>الطبقات، ج8، ص38؛ امتاع الاسماع، ج5، ص350.</ref>		[[اسماء بنت عمیس]]، [[صفیه]] و‌ [[ام عطیه]]، او را غسل دادند. رسول خدا(ص) به غسل دادن مکرر وی سفارش فرمود. به توصیه رسول خدا، کفن وی عبارت بود از: لباس زیرین (لنگ) و لباس رو (پیراهن) و روسری (مقنعه) و پوشش سرتاسری. آن‌گاه رسول خدا بر او نماز ‌گزارد.<ref>الطبقات، ج8، ص38؛ الاستیعاب، ج4، ص1910، 1952؛ اسد الغابه، ج5، ص543، 612.</ref> پیامبر(ص) ‌ام کلثوم را در قبر نهاد و فرمود: «منها خلقناکم و فیها نعیدکم و منها نخرجکم تارة اُخری، بسم‌الله و فی سبیل‌الله و علی ملة رسول‌ الله».<ref>الدر المنثور، ج2، ص302؛ تاریخ دمشق، ج3، ص153.</ref> علی(ع)، [[فضل بن عباس]]، و [[اسامة بن زید]] به قبر‌ ام کلثوم درون شدند و [[ابوطلحه انصاری]] از رسول خدا اجازه گرفت که با آنان در قبر فرود آید.<ref>الطبقات، ج8، ص38؛ اسد الغابه، ج8، ص385؛ امتاع الاسماع، ج5، ص350.</ref> رسول خدا در حالی که اشک از چشمانش جاری بود، بر سر قبر او نشست.<ref>الطبقات، ج8، ص38؛ امتاع الاسماع، ج5، ص350.</ref>

	‌ام کلثوم و دو خواهر دیگرش، رقیه و زینب، در [[قبرستان بقیع]] نزدیک به هم دفن شده‌اند. پیشتر قبه‌ای به نام «[[قبة بنات الرسول]]» بر بالای قبرشان بوده؛ اما اکنون این قبرها هیچ نشانه‌ای ندارند.<ref>آثار اسلامی، ص342-343.</ref>		‌ام کلثوم و دو خواهر دیگرش، رقیه و زینب، در [[قبرستان بقیع]] نزدیک به هم دفن شده‌اند. پیشتر قبه‌ای به نام «[[قبة بنات الرسول]]» بر بالای قبرشان بوده؛ اما اکنون این قبرها هیچ نشانه‌ای ندارند.<ref>آثار اسلامی، ص342-343.</ref>

Engineer: جایگزینی متن - ' ' به ' '

2019-07-16T13:11:13Z

جایگزینی متن - '</ref> ' به '</ref> '

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ ژوئیهٔ ۲۰۱۹، ساعت ۱۶:۴۱
خط ۲۸:		خط ۲۸:
	==اختلاف در تولد==		==اختلاف در تولد==

	اُم کلثوم دختر [[رسول خدا]] و مادرش [[خدیجه]] دختر خُوَیْلِد بود.<ref>الطبقات، ج8، ص37؛ الاستیعاب، ج1، ص50؛ اعلام الوری، ج1، ص275.</ref> [[ابن عبدالبر]]<ref>الاستیعاب، ج1، ص50.</ref> این سخن را بدون اختلاف دانسته است. بیشتر منابع، تولد او را در پی تولد [[زینب]] و [[رقیه]] و پیش از تولد [[حضرت فاطمه(س)]] نوشته‌اند.<ref>الاستیعاب، ج1، ص50؛ ج4، ص1952؛ اسد الغابه، ج5، ص612؛ امتاع الاسماع، ج5، ص350.</ref> سال تولد وی در هیچ منبعی یاد نشده و تنها در شماری از منابع، تولد رقیه را در 33 سالگی<ref>الاستیعاب، ج4، ص1839؛ امتاع الاسماع، ج5، ص344.</ref> و زینب را در 30 سالگی<ref>الاستیعاب، ج4، ص1839، 1853؛ اسد الغابه، ج5، ص467.</ref> پیامبر گرامی(ص) یاد کرده‌اند. با عنایت به این‌که بیشتر منابع تولد‌ ام کلثوم را در پی زینب و پیش از حضرت فاطمه دانسته‌اند<ref>السیرة النبویه، ج1، ص123؛ الاستیعاب، ج1، ص50؛ اعلام الوری، ج1، ص274؛ امتاع الاسماع، ج5، ص350.</ref> می‌توان گفت که‌ ام کلثوم پس از 33 سالگی پیامبر زاده شده است.		اُم کلثوم دختر [[رسول خدا]] و مادرش [[خدیجه]] دختر خُوَیْلِد بود.<ref>الطبقات، ج8، ص37؛ الاستیعاب، ج1، ص50؛ اعلام الوری، ج1، ص275.</ref> [[ابن عبدالبر]]<ref>الاستیعاب، ج1، ص50.</ref> این سخن را بدون اختلاف دانسته است. بیشتر منابع، تولد او را در پی تولد [[زینب]] و [[رقیه]] و پیش از تولد [[حضرت فاطمه(س)]] نوشته‌اند.<ref>الاستیعاب، ج1، ص50؛ ج4، ص1952؛ اسد الغابه، ج5، ص612؛ امتاع الاسماع، ج5، ص350.</ref> سال تولد وی در هیچ منبعی یاد نشده و تنها در شماری از منابع، تولد رقیه را در 33 سالگی<ref>الاستیعاب، ج4، ص1839؛ امتاع الاسماع، ج5، ص344.</ref> و زینب را در 30 سالگی<ref>الاستیعاب، ج4، ص1839، 1853؛ اسد الغابه، ج5، ص467.</ref> پیامبر گرامی(ص) یاد کرده‌اند. با عنایت به این‌که بیشتر منابع تولد‌ ام کلثوم را در پی زینب و پیش از حضرت فاطمه دانسته‌اند<ref>السیرة النبویه، ج1، ص123؛ الاستیعاب، ج1، ص50؛ اعلام الوری، ج1، ص274؛ امتاع الاسماع، ج5، ص350.</ref> می‌توان گفت که‌ ام کلثوم پس از 33 سالگی پیامبر زاده شده است.

	==ازدواج==		==ازدواج==
	رسول خدا رقیه و‌ ام کلثوم را پیش از [[بعثت]] به تزویج [[عتبه]] و [[عتیبه]]، پسران [[ابولهب]]، درآورد.<ref>دلائل النبوه، ج2، ص612؛ الاستیعاب، ج4، ص1839.</ref> پس از بعثت پیامبر، هنگامی که [[سوره مسد\|سوره تبت]] نازل شد، ابولهب با پسران خود شرط کرد که دختران محمد را طلاق دهند وگرنه آنان را از خود خواهد راند. همسر ابولهب، [[‌ام جمیل]]، نیز به پسرانش دستور داد که رقیه و‌ ام کلثوم را طلاق دهند. این طلاق در حالی صورت پذیرفت که دختران هنوز در خانه پدر بودند.<ref>دلائل النبوه، ج2، ص615؛ الاستیعاب، ج4، ص1839-1840؛ امتاع الاسماع، ج5، ص350.</ref>		رسول خدا رقیه و‌ ام کلثوم را پیش از [[بعثت]] به تزویج [[عتبه]] و [[عتیبه]]، پسران [[ابولهب]]، درآورد.<ref>دلائل النبوه، ج2، ص612؛ الاستیعاب، ج4، ص1839.</ref> پس از بعثت پیامبر، هنگامی که [[سوره مسد\|سوره تبت]] نازل شد، ابولهب با پسران خود شرط کرد که دختران محمد را طلاق دهند وگرنه آنان را از خود خواهد راند. همسر ابولهب، [[‌ام جمیل]]، نیز به پسرانش دستور داد که رقیه و‌ ام کلثوم را طلاق دهند. این طلاق در حالی صورت پذیرفت که دختران هنوز در خانه پدر بودند.<ref>دلائل النبوه، ج2، ص615؛ الاستیعاب، ج4، ص1839-1840؛ امتاع الاسماع، ج5، ص350.</ref>

	به گزارشی، آن‌گاه که عتیبه‌ ام کلثوم را طلاق داد، نزد رسول خدا آمد و از [[دین]] او و خودش بیزاری جست و سپس به ایشان حمله‌ور شد و جامه ایشان را پاره کرد. رسول خدا او را نفرین کرد و بر اثر آن نفرین، در سفر وی با گروهی از [[قریش]] به [[شام]]، شیری به او حمله کرد و از میان آنان تنها سر او را از تن جدا کرد.<ref>دلائل النبوه، ج2، ص612.</ref>		به گزارشی، آن‌گاه که عتیبه‌ ام کلثوم را طلاق داد، نزد رسول خدا آمد و از [[دین]] او و خودش بیزاری جست و سپس به ایشان حمله‌ور شد و جامه ایشان را پاره کرد. رسول خدا او را نفرین کرد و بر اثر آن نفرین، در سفر وی با گروهی از [[قریش]] به [[شام]]، شیری به او حمله کرد و از میان آنان تنها سر او را از تن جدا کرد.<ref>دلائل النبوه، ج2، ص612.</ref>

	==‌بیعت با پیامبر==		==‌بیعت با پیامبر==
	ام کلثوم در شمار کسانی بود که بی‌درنگ در پی بعثت پیامبر همراه مادر و خواهرانش [[اسلام]] آورد.<ref>الطبقات، ج8، ص37؛ السیرة النبویه، ج1، ص122.</ref> هنگامی که زنان با رسول خدا بیعت کردند، همراه خواهرانش با ایشان بیعت نمود. همچنین وی همراه دیگر دختران پیامبر به [[شعب ابی ‌طالب]] رفت و با [[سوده]]، همسر پیامبر، به [[مدینه]] [[هجرت]] کرد.<ref>السیرة النبویه، ج1، ص122؛ الطبقات، ج8، ص37-38؛ انساب الاشراف، ج1، ص316.</ref>		ام کلثوم در شمار کسانی بود که بی‌درنگ در پی بعثت پیامبر همراه مادر و خواهرانش [[اسلام]] آورد.<ref>الطبقات، ج8، ص37؛ السیرة النبویه، ج1، ص122.</ref> هنگامی که زنان با رسول خدا بیعت کردند، همراه خواهرانش با ایشان بیعت نمود. همچنین وی همراه دیگر دختران پیامبر به [[شعب ابی ‌طالب]] رفت و با [[سوده]]، همسر پیامبر، به [[مدینه]] [[هجرت]] کرد.<ref>السیرة النبویه، ج1، ص122؛ الطبقات، ج8، ص37-38؛ انساب الاشراف، ج1، ص316.</ref>

	==ازدواج دوم==		==ازدواج دوم==
	ازدواج دوم‌ ام کلثوم با [[عثمان بن عفان]] و در پی وفات رقیه در [[ربیع الاول]] سال سوم ق. بود. در [[جمادی الآخر]] همان سال، عثمان با وی عروسی کرد.<ref>الطبقات، ج8، ص38؛ الاستیعاب، ج4، ص1952؛ امتاع الاسماع، ج5، ص350.</ref> در شماری از منابع شیعه، از [[امام صادق(ع)]] ‌گزارش شده که‌ ام کلثوم در حالی درگذشت که عثمان با او عروسی نکرده بود.<ref>الخصال، ص404؛ قاموس الرجال، ج12، ص217.</ref> بر پایه ‌گزارش شماری از منابع اهل سنت، عثمان بر اثر ازدواج با دو دختر رسول خدا به ذوالنورین شهرت یافت.<ref>الانساب، ج6، ص16؛ الاصابه، ج2، ص349.</ref>		ازدواج دوم‌ ام کلثوم با [[عثمان بن عفان]] و در پی وفات رقیه در [[ربیع الاول]] سال سوم ق. بود. در [[جمادی الآخر]] همان سال، عثمان با وی عروسی کرد.<ref>الطبقات، ج8، ص38؛ الاستیعاب، ج4، ص1952؛ امتاع الاسماع، ج5، ص350.</ref> در شماری از منابع شیعه، از [[امام صادق(ع)]] ‌گزارش شده که‌ ام کلثوم در حالی درگذشت که عثمان با او عروسی نکرده بود.<ref>الخصال، ص404؛ قاموس الرجال، ج12، ص217.</ref> بر پایه ‌گزارش شماری از منابع اهل سنت، عثمان بر اثر ازدواج با دو دختر رسول خدا به ذوالنورین شهرت یافت.<ref>الانساب، ج6، ص16؛ الاصابه، ج2، ص349.</ref>

	==وفات==		==وفات==
	ام کلثوم فرزندی نزاد و در [[شعبان]] سال نهم ق. وفات یافت.<ref>الطبقات، ج8، ص38؛ الاستیعاب، ج4، ص1952.</ref> درباره علت وفات وی در منابع گوناگون ‌گزارشی مفصل آمده که خلاصه آن چنین است: در پی [[جنگ احد\|نبرد اُحد]]، عثمان یکی از دشمنان فراری رسول خدا، [[معاویة بن مغیره]]، را که پسر عمویش بود، در خانه‌اش پنهان کرد. رسول خدا از طریق [[وحی]] آگاه شد و [[امام علی(ع)]] را به خانه عثمان فرستاد تا او را بیاورد. ‌ام کلثوم مخفیگاه او را به امام علی نشان داد و این کار به کشته شدن معاویة بن مغیره انجامید.<ref>انساب الاشراف، ج1، ص410-411؛ المغازی، ج1، ص333؛ شرح نهج البلاغه، ج15، ص46-47؛ السیرة الحلبیه، ج2، ص555.</ref> عثمان خشمگین شد و‌ ام کلثوم را سخت زد و او سه روز بعد بر اثر شدت ضربه‌ها جان سپرد.<ref>الکافی، ج3، ص252-253؛ بحار الانوار، ج20، ص145؛ ج22، ص161؛ قاموس الرجال، ج12، ص219.</ref> به باور برخی، با توجه به علت وفات، ‌ام کلثوم در سال سوم ق. درگذشته است.<ref>تقریب المعارف، ص288؛ الصحیح من سیرة النبی، ج6، ص312.</ref> ظاهرا بخشی از دعای ماه رمضان: «اللهم صل علی‌ ام کلثوم بنت نبیک و العن من اذی نبیک فیها.»<ref>مصباح المتهجد، ص622؛ اقبال الاعمال، ج1، ص215.</ref> و نیز سخن [[عایشه]] به عثمان: از تو بر دو دختر رسول خدا کاری روا شده است که خود می‌دانی.<ref>الصحیح من سیرة النبی، ج6، ص313.</ref> اشاره به همین واقعه دارد. بنابر برخی روایات، پیامبر(ص) با دیدن بدن مجروح دخترش، ضارب او را نفرین کرد و عثمان را که نمی‌خواست به نامش تصریح کند، با کنایه از حضور در تشییع جنازه بازداشت و او نیز به بهانه دل‌درد از تشییع جنازه کناره گرفت.<ref>الکافی، ج3، ص252-253؛ بحار الانوار، ج22، ص161-162.</ref>		ام کلثوم فرزندی نزاد و در [[شعبان]] سال نهم ق. وفات یافت.<ref>الطبقات، ج8، ص38؛ الاستیعاب، ج4، ص1952.</ref> درباره علت وفات وی در منابع گوناگون ‌گزارشی مفصل آمده که خلاصه آن چنین است: در پی [[جنگ احد\|نبرد اُحد]]، عثمان یکی از دشمنان فراری رسول خدا، [[معاویة بن مغیره]]، را که پسر عمویش بود، در خانه‌اش پنهان کرد. رسول خدا از طریق [[وحی]] آگاه شد و [[امام علی(ع)]] را به خانه عثمان فرستاد تا او را بیاورد. ‌ام کلثوم مخفیگاه او را به امام علی نشان داد و این کار به کشته شدن معاویة بن مغیره انجامید.<ref>انساب الاشراف، ج1، ص410-411؛ المغازی، ج1، ص333؛ شرح نهج البلاغه، ج15، ص46-47؛ السیرة الحلبیه، ج2، ص555.</ref> عثمان خشمگین شد و‌ ام کلثوم را سخت زد و او سه روز بعد بر اثر شدت ضربه‌ها جان سپرد.<ref>الکافی، ج3، ص252-253؛ بحار الانوار، ج20، ص145؛ ج22، ص161؛ قاموس الرجال، ج12، ص219.</ref> به باور برخی، با توجه به علت وفات، ‌ام کلثوم در سال سوم ق. درگذشته است.<ref>تقریب المعارف، ص288؛ الصحیح من سیرة النبی، ج6، ص312.</ref> ظاهرا بخشی از دعای ماه رمضان: «اللهم صل علی‌ ام کلثوم بنت نبیک و العن من اذی نبیک فیها.»<ref>مصباح المتهجد، ص622؛ اقبال الاعمال، ج1، ص215.</ref> و نیز سخن [[عایشه]] به عثمان: از تو بر دو دختر رسول خدا کاری روا شده است که خود می‌دانی.<ref>الصحیح من سیرة النبی، ج6، ص313.</ref> اشاره به همین واقعه دارد. بنابر برخی روایات، پیامبر(ص) با دیدن بدن مجروح دخترش، ضارب او را نفرین کرد و عثمان را که نمی‌خواست به نامش تصریح کند، با کنایه از حضور در تشییع جنازه بازداشت و او نیز به بهانه دل‌درد از تشییع جنازه کناره گرفت.<ref>الکافی، ج3، ص252-253؛ بحار الانوار، ج22، ص161-162.</ref>

	[[اسماء بنت عمیس]]، [[صفیه]] و‌ [[ام عطیه]]، او را غسل دادند. رسول خدا(ص) به غسل دادن مکرر وی سفارش فرمود. به توصیه رسول خدا، کفن وی عبارت بود از: لباس زیرین (لنگ) و لباس رو (پیراهن) و روسری (مقنعه) و پوشش سرتاسری. آن‌گاه رسول خدا بر او نماز ‌گزارد.<ref>الطبقات، ج8، ص38؛ الاستیعاب، ج4، ص1910، 1952؛ اسد الغابه، ج5، ص543، 612.</ref> پیامبر(ص) ‌ام کلثوم را در قبر نهاد و فرمود: «منها خلقناکم و فیها نعیدکم و منها نخرجکم تارة اُخری، بسم‌الله و فی سبیل‌الله و علی ملة رسول‌ الله».<ref>الدر المنثور، ج2، ص302؛ تاریخ دمشق، ج3، ص153.</ref> علی(ع)، [[فضل بن عباس]]، و [[اسامة بن زید]] به قبر‌ ام کلثوم درون شدند و [[ابوطلحه انصاری]] از رسول خدا اجازه گرفت که با آنان در قبر فرود آید.<ref>الطبقات، ج8، ص38؛ اسد الغابه، ج8، ص385؛ امتاع الاسماع، ج5، ص350.</ref> رسول خدا در حالی که اشک از چشمانش جاری بود، بر سر قبر او نشست.<ref>الطبقات، ج8، ص38؛ امتاع الاسماع، ج5، ص350.</ref>		[[اسماء بنت عمیس]]، [[صفیه]] و‌ [[ام عطیه]]، او را غسل دادند. رسول خدا(ص) به غسل دادن مکرر وی سفارش فرمود. به توصیه رسول خدا، کفن وی عبارت بود از: لباس زیرین (لنگ) و لباس رو (پیراهن) و روسری (مقنعه) و پوشش سرتاسری. آن‌گاه رسول خدا بر او نماز ‌گزارد.<ref>الطبقات، ج8، ص38؛ الاستیعاب، ج4، ص1910، 1952؛ اسد الغابه، ج5، ص543، 612.</ref> پیامبر(ص) ‌ام کلثوم را در قبر نهاد و فرمود: «منها خلقناکم و فیها نعیدکم و منها نخرجکم تارة اُخری، بسم‌الله و فی سبیل‌الله و علی ملة رسول‌ الله».<ref>الدر المنثور، ج2، ص302؛ تاریخ دمشق، ج3، ص153.</ref> علی(ع)، [[فضل بن عباس]]، و [[اسامة بن زید]] به قبر‌ ام کلثوم درون شدند و [[ابوطلحه انصاری]] از رسول خدا اجازه گرفت که با آنان در قبر فرود آید.<ref>الطبقات، ج8، ص38؛ اسد الغابه، ج8، ص385؛ امتاع الاسماع، ج5، ص350.</ref> رسول خدا در حالی که اشک از چشمانش جاری بود، بر سر قبر او نشست.<ref>الطبقات، ج8، ص38؛ امتاع الاسماع، ج5، ص350.</ref>

	‌ام کلثوم و دو خواهر دیگرش، رقیه و زینب، در [[قبرستان بقیع]] نزدیک به هم دفن شده‌اند. پیشتر قبه‌ای به نام «[[قبة بنات الرسول]]» بر بالای قبرشان بوده؛ اما اکنون این قبرها هیچ نشانه‌ای ندارند.<ref>آثار اسلامی، ص342-343.</ref>		‌ام کلثوم و دو خواهر دیگرش، رقیه و زینب، در [[قبرستان بقیع]] نزدیک به هم دفن شده‌اند. پیشتر قبه‌ای به نام «[[قبة بنات الرسول]]» بر بالای قبرشان بوده؛ اما اکنون این قبرها هیچ نشانه‌ای ندارند.<ref>آثار اسلامی، ص342-343.</ref>

	==پیوند به بیرون==		==پیوند به بیرون==

Engineer: جایگزینی متن - '' به ' '

2019-07-16T13:01:25Z

جایگزینی متن - '</ref>' به '</ref> '

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ ژوئیهٔ ۲۰۱۹، ساعت ۱۶:۳۱
خط ۲۸:		خط ۲۸:
	==اختلاف در تولد==		==اختلاف در تولد==

	اُم کلثوم دختر [[رسول خدا]] و مادرش [[خدیجه]] دختر خُوَیْلِد بود.<ref>الطبقات، ج8، ص37؛ الاستیعاب، ج1، ص50؛ اعلام الوری، ج1، ص275.</ref>[[ابن عبدالبر]]<ref>الاستیعاب، ج1، ص50.</ref>این سخن را بدون اختلاف دانسته است. بیشتر منابع، تولد او را در پی تولد [[زینب]] و [[رقیه]] و پیش از تولد [[حضرت فاطمه(س)]] نوشته‌اند.<ref>الاستیعاب، ج1، ص50؛ ج4، ص1952؛ اسد الغابه، ج5، ص612؛ امتاع الاسماع، ج5، ص350.</ref>سال تولد وی در هیچ منبعی یاد نشده و تنها در شماری از منابع، تولد رقیه را در 33 سالگی<ref>الاستیعاب، ج4، ص1839؛ امتاع الاسماع، ج5، ص344.</ref>و زینب را در 30 سالگی<ref>الاستیعاب، ج4، ص1839، 1853؛ اسد الغابه، ج5، ص467.</ref>پیامبر گرامی(ص) یاد کرده‌اند. با عنایت به این‌که بیشتر منابع تولد‌ ام کلثوم را در پی زینب و پیش از حضرت فاطمه دانسته‌اند<ref>السیرة النبویه، ج1، ص123؛ الاستیعاب، ج1، ص50؛ اعلام الوری، ج1، ص274؛ امتاع الاسماع، ج5، ص350.</ref>می‌توان گفت که‌ ام کلثوم پس از 33 سالگی پیامبر زاده شده است.		اُم کلثوم دختر [[رسول خدا]] و مادرش [[خدیجه]] دختر خُوَیْلِد بود.<ref>الطبقات، ج8، ص37؛ الاستیعاب، ج1، ص50؛ اعلام الوری، ج1، ص275.</ref> [[ابن عبدالبر]]<ref>الاستیعاب، ج1، ص50.</ref> این سخن را بدون اختلاف دانسته است. بیشتر منابع، تولد او را در پی تولد [[زینب]] و [[رقیه]] و پیش از تولد [[حضرت فاطمه(س)]] نوشته‌اند.<ref>الاستیعاب، ج1، ص50؛ ج4، ص1952؛ اسد الغابه، ج5، ص612؛ امتاع الاسماع، ج5، ص350.</ref> سال تولد وی در هیچ منبعی یاد نشده و تنها در شماری از منابع، تولد رقیه را در 33 سالگی<ref>الاستیعاب، ج4، ص1839؛ امتاع الاسماع، ج5، ص344.</ref> و زینب را در 30 سالگی<ref>الاستیعاب، ج4، ص1839، 1853؛ اسد الغابه، ج5، ص467.</ref> پیامبر گرامی(ص) یاد کرده‌اند. با عنایت به این‌که بیشتر منابع تولد‌ ام کلثوم را در پی زینب و پیش از حضرت فاطمه دانسته‌اند<ref>السیرة النبویه، ج1، ص123؛ الاستیعاب، ج1، ص50؛ اعلام الوری، ج1، ص274؛ امتاع الاسماع، ج5، ص350.</ref> می‌توان گفت که‌ ام کلثوم پس از 33 سالگی پیامبر زاده شده است.

	==ازدواج==		==ازدواج==
	رسول خدا رقیه و‌ ام کلثوم را پیش از [[بعثت]] به تزویج [[عتبه]] و [[عتیبه]]، پسران [[ابولهب]]، درآورد.<ref>دلائل النبوه، ج2، ص612؛ الاستیعاب، ج4، ص1839.</ref>پس از بعثت پیامبر، هنگامی که [[سوره مسد\|سوره تبت]] نازل شد، ابولهب با پسران خود شرط کرد که دختران محمد را طلاق دهند وگرنه آنان را از خود خواهد راند. همسر ابولهب، [[‌ام جمیل]]، نیز به پسرانش دستور داد که رقیه و‌ ام کلثوم را طلاق دهند. این طلاق در حالی صورت پذیرفت که دختران هنوز در خانه پدر بودند.<ref>دلائل النبوه، ج2، ص615؛ الاستیعاب، ج4، ص1839-1840؛ امتاع الاسماع، ج5، ص350.</ref>		رسول خدا رقیه و‌ ام کلثوم را پیش از [[بعثت]] به تزویج [[عتبه]] و [[عتیبه]]، پسران [[ابولهب]]، درآورد.<ref>دلائل النبوه، ج2، ص612؛ الاستیعاب، ج4، ص1839.</ref> پس از بعثت پیامبر، هنگامی که [[سوره مسد\|سوره تبت]] نازل شد، ابولهب با پسران خود شرط کرد که دختران محمد را طلاق دهند وگرنه آنان را از خود خواهد راند. همسر ابولهب، [[‌ام جمیل]]، نیز به پسرانش دستور داد که رقیه و‌ ام کلثوم را طلاق دهند. این طلاق در حالی صورت پذیرفت که دختران هنوز در خانه پدر بودند.<ref>دلائل النبوه، ج2، ص615؛ الاستیعاب، ج4، ص1839-1840؛ امتاع الاسماع، ج5، ص350.</ref>

	به گزارشی، آن‌گاه که عتیبه‌ ام کلثوم را طلاق داد، نزد رسول خدا آمد و از [[دین]] او و خودش بیزاری جست و سپس به ایشان حمله‌ور شد و جامه ایشان را پاره کرد. رسول خدا او را نفرین کرد و بر اثر آن نفرین، در سفر وی با گروهی از [[قریش]] به [[شام]]، شیری به او حمله کرد و از میان آنان تنها سر او را از تن جدا کرد.<ref>دلائل النبوه، ج2، ص612.</ref>		به گزارشی، آن‌گاه که عتیبه‌ ام کلثوم را طلاق داد، نزد رسول خدا آمد و از [[دین]] او و خودش بیزاری جست و سپس به ایشان حمله‌ور شد و جامه ایشان را پاره کرد. رسول خدا او را نفرین کرد و بر اثر آن نفرین، در سفر وی با گروهی از [[قریش]] به [[شام]]، شیری به او حمله کرد و از میان آنان تنها سر او را از تن جدا کرد.<ref>دلائل النبوه، ج2، ص612.</ref>

	==‌بیعت با پیامبر==		==‌بیعت با پیامبر==
	ام کلثوم در شمار کسانی بود که بی‌درنگ در پی بعثت پیامبر همراه مادر و خواهرانش [[اسلام]] آورد.<ref>الطبقات، ج8، ص37؛ السیرة النبویه، ج1، ص122.</ref>هنگامی که زنان با رسول خدا بیعت کردند، همراه خواهرانش با ایشان بیعت نمود. همچنین وی همراه دیگر دختران پیامبر به [[شعب ابی ‌طالب]] رفت و با [[سوده]]، همسر پیامبر، به [[مدینه]] [[هجرت]] کرد.<ref>السیرة النبویه، ج1، ص122؛ الطبقات، ج8، ص37-38؛ انساب الاشراف، ج1، ص316.</ref>		ام کلثوم در شمار کسانی بود که بی‌درنگ در پی بعثت پیامبر همراه مادر و خواهرانش [[اسلام]] آورد.<ref>الطبقات، ج8، ص37؛ السیرة النبویه، ج1، ص122.</ref> هنگامی که زنان با رسول خدا بیعت کردند، همراه خواهرانش با ایشان بیعت نمود. همچنین وی همراه دیگر دختران پیامبر به [[شعب ابی ‌طالب]] رفت و با [[سوده]]، همسر پیامبر، به [[مدینه]] [[هجرت]] کرد.<ref>السیرة النبویه، ج1، ص122؛ الطبقات، ج8، ص37-38؛ انساب الاشراف، ج1، ص316.</ref>

	==ازدواج دوم==		==ازدواج دوم==
	ازدواج دوم‌ ام کلثوم با [[عثمان بن عفان]] و در پی وفات رقیه در [[ربیع الاول]] سال سوم ق. بود. در [[جمادی الآخر]] همان سال، عثمان با وی عروسی کرد.<ref>الطبقات، ج8، ص38؛ الاستیعاب، ج4، ص1952؛ امتاع الاسماع، ج5، ص350.</ref>در شماری از منابع شیعه، از [[امام صادق(ع)]] ‌گزارش شده که‌ ام کلثوم در حالی درگذشت که عثمان با او عروسی نکرده بود.<ref>الخصال، ص404؛ قاموس الرجال، ج12، ص217.</ref>بر پایه ‌گزارش شماری از منابع اهل سنت، عثمان بر اثر ازدواج با دو دختر رسول خدا به ذوالنورین شهرت یافت.<ref>الانساب، ج6، ص16؛ الاصابه، ج2، ص349.</ref>		ازدواج دوم‌ ام کلثوم با [[عثمان بن عفان]] و در پی وفات رقیه در [[ربیع الاول]] سال سوم ق. بود. در [[جمادی الآخر]] همان سال، عثمان با وی عروسی کرد.<ref>الطبقات، ج8، ص38؛ الاستیعاب، ج4، ص1952؛ امتاع الاسماع، ج5، ص350.</ref> در شماری از منابع شیعه، از [[امام صادق(ع)]] ‌گزارش شده که‌ ام کلثوم در حالی درگذشت که عثمان با او عروسی نکرده بود.<ref>الخصال، ص404؛ قاموس الرجال، ج12، ص217.</ref> بر پایه ‌گزارش شماری از منابع اهل سنت، عثمان بر اثر ازدواج با دو دختر رسول خدا به ذوالنورین شهرت یافت.<ref>الانساب، ج6، ص16؛ الاصابه، ج2، ص349.</ref>

	==وفات==		==وفات==
	ام کلثوم فرزندی نزاد و در [[شعبان]] سال نهم ق. وفات یافت.<ref>الطبقات، ج8، ص38؛ الاستیعاب، ج4، ص1952.</ref>درباره علت وفات وی در منابع گوناگون ‌گزارشی مفصل آمده که خلاصه آن چنین است: در پی [[جنگ احد\|نبرد اُحد]]، عثمان یکی از دشمنان فراری رسول خدا، [[معاویة بن مغیره]]، را که پسر عمویش بود، در خانه‌اش پنهان کرد. رسول خدا از طریق [[وحی]] آگاه شد و [[امام علی(ع)]] را به خانه عثمان فرستاد تا او را بیاورد. ‌ام کلثوم مخفیگاه او را به امام علی نشان داد و این کار به کشته شدن معاویة بن مغیره انجامید.<ref>انساب الاشراف، ج1، ص410-411؛ المغازی، ج1، ص333؛ شرح نهج البلاغه، ج15، ص46-47؛ السیرة الحلبیه، ج2، ص555.</ref>عثمان خشمگین شد و‌ ام کلثوم را سخت زد و او سه روز بعد بر اثر شدت ضربه‌ها جان سپرد.<ref>الکافی، ج3، ص252-253؛ بحار الانوار، ج20، ص145؛ ج22، ص161؛ قاموس الرجال، ج12، ص219.</ref>به باور برخی، با توجه به علت وفات، ‌ام کلثوم در سال سوم ق. درگذشته است.<ref>تقریب المعارف، ص288؛ الصحیح من سیرة النبی، ج6، ص312.</ref> ظاهرا بخشی از دعای ماه رمضان: «اللهم صل علی‌ ام کلثوم بنت نبیک و العن من اذی نبیک فیها.»<ref>مصباح المتهجد، ص622؛ اقبال الاعمال، ج1، ص215.</ref>و نیز سخن [[عایشه]] به عثمان: از تو بر دو دختر رسول خدا کاری روا شده است که خود می‌دانی.<ref>الصحیح من سیرة النبی، ج6، ص313.</ref> اشاره به همین واقعه دارد. بنابر برخی روایات، پیامبر(ص) با دیدن بدن مجروح دخترش، ضارب او را نفرین کرد و عثمان را که نمی‌خواست به نامش تصریح کند، با کنایه از حضور در تشییع جنازه بازداشت و او نیز به بهانه دل‌درد از تشییع جنازه کناره گرفت.<ref>الکافی، ج3، ص252-253؛ بحار الانوار، ج22، ص161-162.</ref>		ام کلثوم فرزندی نزاد و در [[شعبان]] سال نهم ق. وفات یافت.<ref>الطبقات، ج8، ص38؛ الاستیعاب، ج4، ص1952.</ref> درباره علت وفات وی در منابع گوناگون ‌گزارشی مفصل آمده که خلاصه آن چنین است: در پی [[جنگ احد\|نبرد اُحد]]، عثمان یکی از دشمنان فراری رسول خدا، [[معاویة بن مغیره]]، را که پسر عمویش بود، در خانه‌اش پنهان کرد. رسول خدا از طریق [[وحی]] آگاه شد و [[امام علی(ع)]] را به خانه عثمان فرستاد تا او را بیاورد. ‌ام کلثوم مخفیگاه او را به امام علی نشان داد و این کار به کشته شدن معاویة بن مغیره انجامید.<ref>انساب الاشراف، ج1، ص410-411؛ المغازی، ج1، ص333؛ شرح نهج البلاغه، ج15، ص46-47؛ السیرة الحلبیه، ج2، ص555.</ref> عثمان خشمگین شد و‌ ام کلثوم را سخت زد و او سه روز بعد بر اثر شدت ضربه‌ها جان سپرد.<ref>الکافی، ج3، ص252-253؛ بحار الانوار، ج20، ص145؛ ج22، ص161؛ قاموس الرجال، ج12، ص219.</ref> به باور برخی، با توجه به علت وفات، ‌ام کلثوم در سال سوم ق. درگذشته است.<ref>تقریب المعارف، ص288؛ الصحیح من سیرة النبی، ج6، ص312.</ref> ظاهرا بخشی از دعای ماه رمضان: «اللهم صل علی‌ ام کلثوم بنت نبیک و العن من اذی نبیک فیها.»<ref>مصباح المتهجد، ص622؛ اقبال الاعمال، ج1، ص215.</ref> و نیز سخن [[عایشه]] به عثمان: از تو بر دو دختر رسول خدا کاری روا شده است که خود می‌دانی.<ref>الصحیح من سیرة النبی، ج6، ص313.</ref> اشاره به همین واقعه دارد. بنابر برخی روایات، پیامبر(ص) با دیدن بدن مجروح دخترش، ضارب او را نفرین کرد و عثمان را که نمی‌خواست به نامش تصریح کند، با کنایه از حضور در تشییع جنازه بازداشت و او نیز به بهانه دل‌درد از تشییع جنازه کناره گرفت.<ref>الکافی، ج3، ص252-253؛ بحار الانوار، ج22، ص161-162.</ref>

	[[اسماء بنت عمیس]]، [[صفیه]] و‌ [[ام عطیه]]، او را غسل دادند. رسول خدا(ص) به غسل دادن مکرر وی سفارش فرمود. به توصیه رسول خدا، کفن وی عبارت بود از: لباس زیرین (لنگ) و لباس رو (پیراهن) و روسری (مقنعه) و پوشش سرتاسری. آن‌گاه رسول خدا بر او نماز ‌گزارد.<ref>الطبقات، ج8، ص38؛ الاستیعاب، ج4، ص1910، 1952؛ اسد الغابه، ج5، ص543، 612.</ref> پیامبر(ص) ‌ام کلثوم را در قبر نهاد و فرمود: «منها خلقناکم و فیها نعیدکم و منها نخرجکم تارة اُخری، بسم‌الله و فی سبیل‌الله و علی ملة رسول‌ الله».<ref>الدر المنثور، ج2، ص302؛ تاریخ دمشق، ج3، ص153.</ref>علی(ع)، [[فضل بن عباس]]، و [[اسامة بن زید]] به قبر‌ ام کلثوم درون شدند و [[ابوطلحه انصاری]] از رسول خدا اجازه گرفت که با آنان در قبر فرود آید.<ref>الطبقات، ج8، ص38؛ اسد الغابه، ج8، ص385؛ امتاع الاسماع، ج5، ص350.</ref>رسول خدا در حالی که اشک از چشمانش جاری بود، بر سر قبر او نشست.<ref>الطبقات، ج8، ص38؛ امتاع الاسماع، ج5، ص350.</ref>		[[اسماء بنت عمیس]]، [[صفیه]] و‌ [[ام عطیه]]، او را غسل دادند. رسول خدا(ص) به غسل دادن مکرر وی سفارش فرمود. به توصیه رسول خدا، کفن وی عبارت بود از: لباس زیرین (لنگ) و لباس رو (پیراهن) و روسری (مقنعه) و پوشش سرتاسری. آن‌گاه رسول خدا بر او نماز ‌گزارد.<ref>الطبقات، ج8، ص38؛ الاستیعاب، ج4، ص1910، 1952؛ اسد الغابه، ج5، ص543، 612.</ref> پیامبر(ص) ‌ام کلثوم را در قبر نهاد و فرمود: «منها خلقناکم و فیها نعیدکم و منها نخرجکم تارة اُخری، بسم‌الله و فی سبیل‌الله و علی ملة رسول‌ الله».<ref>الدر المنثور، ج2، ص302؛ تاریخ دمشق، ج3، ص153.</ref> علی(ع)، [[فضل بن عباس]]، و [[اسامة بن زید]] به قبر‌ ام کلثوم درون شدند و [[ابوطلحه انصاری]] از رسول خدا اجازه گرفت که با آنان در قبر فرود آید.<ref>الطبقات، ج8، ص38؛ اسد الغابه، ج8، ص385؛ امتاع الاسماع، ج5، ص350.</ref> رسول خدا در حالی که اشک از چشمانش جاری بود، بر سر قبر او نشست.<ref>الطبقات، ج8، ص38؛ امتاع الاسماع، ج5، ص350.</ref>

	‌ام کلثوم و دو خواهر دیگرش، رقیه و زینب، در [[قبرستان بقیع]] نزدیک به هم دفن شده‌اند. پیشتر قبه‌ای به نام «[[قبة بنات الرسول]]» بر بالای قبرشان بوده؛ اما اکنون این قبرها هیچ نشانه‌ای ندارند.<ref>آثار اسلامی، ص342-343.</ref>		‌ام کلثوم و دو خواهر دیگرش، رقیه و زینب، در [[قبرستان بقیع]] نزدیک به هم دفن شده‌اند. پیشتر قبه‌ای به نام «[[قبة بنات الرسول]]» بر بالای قبرشان بوده؛ اما اکنون این قبرها هیچ نشانه‌ای ندارند.<ref>آثار اسلامی، ص342-343.</ref>

	==پیوند به بیرون==		==پیوند به بیرون==

Engineer: جایگزینی متن - ' ' به ''

2019-07-09T09:35:33Z

جایگزینی متن - ' <ref>' به '<ref>'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۹ ژوئیهٔ ۲۰۱۹، ساعت ۱۳:۰۵
خط ۴۲:		خط ۴۲:

	==وفات==		==وفات==
	ام کلثوم فرزندی نزاد و در [[شعبان]] سال نهم ق. وفات یافت.<ref>الطبقات، ج8، ص38؛ الاستیعاب، ج4، ص1952.</ref>درباره علت وفات وی در منابع گوناگون ‌گزارشی مفصل آمده که خلاصه آن چنین است: در پی [[جنگ احد\|نبرد اُحد]]، عثمان یکی از دشمنان فراری رسول خدا، [[معاویة بن مغیره]]، را که پسر عمویش بود، در خانه‌اش پنهان کرد. رسول خدا از طریق [[وحی]] آگاه شد و [[امام علی(ع)]] را به خانه عثمان فرستاد تا او را بیاورد. ‌ام کلثوم مخفیگاه او را به امام علی نشان داد و این کار به کشته شدن معاویة بن مغیره انجامید.<ref>انساب الاشراف، ج1، ص410-411؛ المغازی، ج1، ص333؛ شرح نهج البلاغه، ج15، ص46-47؛ السیرة الحلبیه، ج2، ص555.</ref>عثمان خشمگین شد و‌ ام کلثوم را سخت زد و او سه روز بعد بر اثر شدت ضربه‌ها جان سپرد.<ref>الکافی، ج3، ص252-253؛ بحار الانوار، ج20، ص145؛ ج22، ص161؛ قاموس الرجال، ج12، ص219.</ref>به باور برخی، با توجه به علت وفات، ‌ام کلثوم در سال سوم ق. درگذشته است.<ref>تقریب المعارف، ص288؛ الصحیح من سیرة النبی، ج6، ص312.</ref> ظاهرا بخشی از دعای ماه رمضان: «اللهم صل علی‌ ام کلثوم بنت نبیک و العن من اذی نبیک فیها.» <ref>مصباح المتهجد، ص622؛ اقبال الاعمال، ج1، ص215.</ref>و نیز سخن [[عایشه]] به عثمان: از تو بر دو دختر رسول خدا کاری روا شده است که خود می‌دانی.<ref>الصحیح من سیرة النبی، ج6، ص313.</ref> اشاره به همین واقعه دارد. بنابر برخی روایات، پیامبر(ص) با دیدن بدن مجروح دخترش، ضارب او را نفرین کرد و عثمان را که نمی‌خواست به نامش تصریح کند، با کنایه از حضور در تشییع جنازه بازداشت و او نیز به بهانه دل‌درد از تشییع جنازه کناره گرفت.<ref>الکافی، ج3، ص252-253؛ بحار الانوار، ج22، ص161-162.</ref>		ام کلثوم فرزندی نزاد و در [[شعبان]] سال نهم ق. وفات یافت.<ref>الطبقات، ج8، ص38؛ الاستیعاب، ج4، ص1952.</ref>درباره علت وفات وی در منابع گوناگون ‌گزارشی مفصل آمده که خلاصه آن چنین است: در پی [[جنگ احد\|نبرد اُحد]]، عثمان یکی از دشمنان فراری رسول خدا، [[معاویة بن مغیره]]، را که پسر عمویش بود، در خانه‌اش پنهان کرد. رسول خدا از طریق [[وحی]] آگاه شد و [[امام علی(ع)]] را به خانه عثمان فرستاد تا او را بیاورد. ‌ام کلثوم مخفیگاه او را به امام علی نشان داد و این کار به کشته شدن معاویة بن مغیره انجامید.<ref>انساب الاشراف، ج1، ص410-411؛ المغازی، ج1، ص333؛ شرح نهج البلاغه، ج15، ص46-47؛ السیرة الحلبیه، ج2، ص555.</ref>عثمان خشمگین شد و‌ ام کلثوم را سخت زد و او سه روز بعد بر اثر شدت ضربه‌ها جان سپرد.<ref>الکافی، ج3، ص252-253؛ بحار الانوار، ج20، ص145؛ ج22، ص161؛ قاموس الرجال، ج12، ص219.</ref>به باور برخی، با توجه به علت وفات، ‌ام کلثوم در سال سوم ق. درگذشته است.<ref>تقریب المعارف، ص288؛ الصحیح من سیرة النبی، ج6، ص312.</ref> ظاهرا بخشی از دعای ماه رمضان: «اللهم صل علی‌ ام کلثوم بنت نبیک و العن من اذی نبیک فیها.»<ref>مصباح المتهجد، ص622؛ اقبال الاعمال، ج1، ص215.</ref>و نیز سخن [[عایشه]] به عثمان: از تو بر دو دختر رسول خدا کاری روا شده است که خود می‌دانی.<ref>الصحیح من سیرة النبی، ج6، ص313.</ref> اشاره به همین واقعه دارد. بنابر برخی روایات، پیامبر(ص) با دیدن بدن مجروح دخترش، ضارب او را نفرین کرد و عثمان را که نمی‌خواست به نامش تصریح کند، با کنایه از حضور در تشییع جنازه بازداشت و او نیز به بهانه دل‌درد از تشییع جنازه کناره گرفت.<ref>الکافی، ج3، ص252-253؛ بحار الانوار، ج22، ص161-162.</ref>

	[[اسماء بنت عمیس]]، [[صفیه]] و‌ [[ام عطیه]]، او را غسل دادند. رسول خدا(ص) به غسل دادن مکرر وی سفارش فرمود. به توصیه رسول خدا، کفن وی عبارت بود از: لباس زیرین (لنگ) و لباس رو (پیراهن) و روسری (مقنعه) و پوشش سرتاسری. آن‌گاه رسول خدا بر او نماز ‌گزارد.<ref>الطبقات، ج8، ص38؛ الاستیعاب، ج4، ص1910، 1952؛ اسد الغابه، ج5، ص543، 612.</ref> پیامبر(ص) ‌ام کلثوم را در قبر نهاد و فرمود: «منها خلقناکم و فیها نعیدکم و منها نخرجکم تارة اُخری، بسم‌الله و فی سبیل‌الله و علی ملة رسول‌ الله». <ref>الدر المنثور، ج2، ص302؛ تاریخ دمشق، ج3، ص153.</ref>علی(ع)، [[فضل بن عباس]]، و [[اسامة بن زید]] به قبر‌ ام کلثوم درون شدند و [[ابوطلحه انصاری]] از رسول خدا اجازه گرفت که با آنان در قبر فرود آید.<ref>الطبقات، ج8، ص38؛ اسد الغابه، ج8، ص385؛ امتاع الاسماع، ج5، ص350.</ref>رسول خدا در حالی که اشک از چشمانش جاری بود، بر سر قبر او نشست.<ref>الطبقات، ج8، ص38؛ امتاع الاسماع، ج5، ص350.</ref>		[[اسماء بنت عمیس]]، [[صفیه]] و‌ [[ام عطیه]]، او را غسل دادند. رسول خدا(ص) به غسل دادن مکرر وی سفارش فرمود. به توصیه رسول خدا، کفن وی عبارت بود از: لباس زیرین (لنگ) و لباس رو (پیراهن) و روسری (مقنعه) و پوشش سرتاسری. آن‌گاه رسول خدا بر او نماز ‌گزارد.<ref>الطبقات، ج8، ص38؛ الاستیعاب، ج4، ص1910، 1952؛ اسد الغابه، ج5، ص543، 612.</ref> پیامبر(ص) ‌ام کلثوم را در قبر نهاد و فرمود: «منها خلقناکم و فیها نعیدکم و منها نخرجکم تارة اُخری، بسم‌الله و فی سبیل‌الله و علی ملة رسول‌ الله».<ref>الدر المنثور، ج2، ص302؛ تاریخ دمشق، ج3، ص153.</ref>علی(ع)، [[فضل بن عباس]]، و [[اسامة بن زید]] به قبر‌ ام کلثوم درون شدند و [[ابوطلحه انصاری]] از رسول خدا اجازه گرفت که با آنان در قبر فرود آید.<ref>الطبقات، ج8، ص38؛ اسد الغابه، ج8، ص385؛ امتاع الاسماع، ج5، ص350.</ref>رسول خدا در حالی که اشک از چشمانش جاری بود، بر سر قبر او نشست.<ref>الطبقات، ج8، ص38؛ امتاع الاسماع، ج5، ص350.</ref>

	‌ام کلثوم و دو خواهر دیگرش، رقیه و زینب، در [[قبرستان بقیع]] نزدیک به هم دفن شده‌اند. پیشتر قبه‌ای به نام «[[قبة بنات الرسول]]» بر بالای قبرشان بوده؛ اما اکنون این قبرها هیچ نشانه‌ای ندارند.<ref>آثار اسلامی، ص342-343.</ref>		‌ام کلثوم و دو خواهر دیگرش، رقیه و زینب، در [[قبرستان بقیع]] نزدیک به هم دفن شده‌اند. پیشتر قبه‌ای به نام «[[قبة بنات الرسول]]» بر بالای قبرشان بوده؛ اما اکنون این قبرها هیچ نشانه‌ای ندارند.<ref>آثار اسلامی، ص342-343.</ref>

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۳ اوت ۲۰۱۹، ساعت ۱۶:۳۹
خط ۷۳:		خط ۷۳:

	* '''آثار اسلامی مکه و مدینه''': رسول جعفریان، قم، مشعر، 1386ش؛		* '''آثار اسلامی مکه و مدینه''': رسول جعفریان، قم، مشعر، 1386ش؛
	* '''الاستیعاب''': ابن عبدالبر (م. 463ق.) ، به کوشش البجاوی، بیروت، دار الجیل، 1412ق؛		* '''الاستیعاب''': ابن عبدالبر (م. 463ق.)، به کوشش البجاوی، بیروت، دار الجیل، 1412ق؛
	* '''اسد الغابه''': ابن اثیر (م. 630ق.) ، بیروت، دار الکتاب العربی؛		* '''اسد الغابه''': ابن اثیر (م. 630ق.)، بیروت، دار الکتاب العربی؛
	* '''الاصابه''': ابن حجر العسقلانی (م. 852ق.) ، به کوشش علی معوض و عادل عبدالموجود، بیروت، دار الکتب العلمیه، 1415ق؛		* '''الاصابه''': ابن حجر العسقلانی (م. 852ق.)، به کوشش علی معوض و عادل عبدالموجود، بیروت، دار الکتب العلمیه، 1415ق؛
	* '''اعلام الوری''': الطبرسی (م. 548ق.) ، قم، آل البیت:، 1417ق؛		* '''اعلام الوری''': الطبرسی (م. 548ق.)، قم، آل البیت:، 1417ق؛
	* '''اقبال الاعمال''': سید ابن طاوس (م. 664ق.) ، به کوشش القیومی، مکتب الاعلام الاسلامی، 1414ق؛		* '''اقبال الاعمال''': سید ابن طاوس (م. 664ق.)، به کوشش القیومی، مکتب الاعلام الاسلامی، 1414ق؛
	* '''امتاع الاسماع''': المقریزی (م. 845ق.) ، به کوشش محمد عبدالحمید، بیروت، دار الکتب العلمیه، 1420ق؛		* '''امتاع الاسماع''': المقریزی (م. 845ق.)، به کوشش محمد عبدالحمید، بیروت، دار الکتب العلمیه، 1420ق؛
	* '''انساب الاشراف''': البلاذری (م. 279ق.) ، به کوشش زکار و زرکلی، بیروت، دار الفکر، 1417ق؛		* '''انساب الاشراف''': البلاذری (م. 279ق.)، به کوشش زکار و زرکلی، بیروت، دار الفکر، 1417ق؛
	* '''الانساب''': عبدالکریم السمعانی (م. 562ق.) ، به کوشش عبدالرحمن، حیدرآباد، دائرة المعارف العثمانیه، 1382ق؛		* '''الانساب''': عبدالکریم السمعانی (م. 562ق.)، به کوشش عبدالرحمن، حیدرآباد، دائرة المعارف العثمانیه، 1382ق؛
	* '''بحار الانوار''': المجلسی (م. 1110ق.) ، بیروت، دار احیاء التراث العربی، 1403ق؛		* '''بحار الانوار''': المجلسی (م. 1110ق.)، بیروت، دار احیاء التراث العربی، 1403ق؛
	* '''تاریخ مدینة دمشق''': ابن عساکر (م. 571ق.) ، به کوشش علی شیری، بیروت، دار الفکر، 1415ق؛		* '''تاریخ مدینة دمشق''': ابن عساکر (م. 571ق.)، به کوشش علی شیری، بیروت، دار الفکر، 1415ق؛
	* '''تقریب المعارف فی الکلام''': ابوالصلاح الحلبی (م. 447ق.) ، به کوشش الحسون، محقق، 1417ق؛		* '''تقریب المعارف فی الکلام''': ابوالصلاح الحلبی (م. 447ق.)، به کوشش الحسون، محقق، 1417ق؛
	* '''الخصال''': الصدوق (م. 381ق.) ، به کوشش غفاری، قم، نشر اسلامی، 1416ق؛		* '''الخصال''': الصدوق (م. 381ق.)، به کوشش غفاری، قم، نشر اسلامی، 1416ق؛
	* '''الدر المنثور''': السیوطی (م. 911ق.) ، بیروت، دار المعرفه، 1365ق؛		* '''الدر المنثور''': السیوطی (م. 911ق.)، بیروت، دار المعرفه، 1365ق؛
	* '''دلائل النبوه''': اسماعیل الاصفهانی (م. 535ق.) ، به کوشش مساعد بن سلیمان، دار العاصمه؛		* '''دلائل النبوه''': اسماعیل الاصفهانی (م. 535ق.)، به کوشش مساعد بن سلیمان، دار العاصمه؛
	* '''السیرة الحلبیه''': الحلبی (م. 1044ق.) ، بیروت، دار المعرفه، 1400ق؛		* '''السیرة الحلبیه''': الحلبی (م. 1044ق.)، بیروت، دار المعرفه، 1400ق؛
	* '''السیرة النبویه''': ابن هشام (م. 213/218ق.) ، به کوشش محمد محیی الدین، مصر، مکتبة محمد علی صبیح، 1383ق؛		* '''السیرة النبویه''': ابن هشام (م. 213/218ق.)، به کوشش محمد محیی الدین، مصر، مکتبة محمد علی صبیح، 1383ق؛
	* '''شرح نهج البلاغه''': ابن ابی الحدید (م. 656ق.) ، به کوشش محمد ابوالفضل، دار احیاء الکتب العربیه، 1378ق؛		* '''شرح نهج البلاغه''': ابن ابی الحدید (م. 656ق.)، به کوشش محمد ابوالفضل، دار احیاء الکتب العربیه، 1378ق؛
	* '''الصحیح من سیرة النبی(ص)''': جعفر مرتضی العاملی، بیروت، دار السیره، 1414ق؛		* '''الصحیح من سیرة النبی(ص)''': جعفر مرتضی العاملی، بیروت، دار السیره، 1414ق؛
	* '''الطبقات الکبری''': ابن سعد (م. 230ق.) ، بیروت، دار صادر؛		* '''الطبقات الکبری''': ابن سعد (م. 230ق.)، بیروت، دار صادر؛
	* '''قاموس الرجال''': محمد تقی شوشتری، قم، نشر اسلامی، 1418ق؛		* '''قاموس الرجال''': محمد تقی شوشتری، قم، نشر اسلامی، 1418ق؛
	* '''الکافی''': الکلینی (م. 329ق.) ، به کوشش غفاری، تهران، دار الکتب الاسلامیه، 1375ش؛		* '''الکافی''': الکلینی (م. 329ق.)، به کوشش غفاری، تهران، دار الکتب الاسلامیه، 1375ش؛
	* '''الکامل فی التاریخ''': ابن اثیر (م. 630ق.) ، بیروت، دار صادر، 1385ق؛		* '''الکامل فی التاریخ''': ابن اثیر (م. 630ق.)، بیروت، دار صادر، 1385ق؛
	* '''مصباح المتهجد''': الشیخ الطوسی (م. 460ق.) ، بیروت، مؤسسة فقه الشیعه، 1411ق؛		* '''مصباح المتهجد''': الشیخ الطوسی (م. 460ق.)، بیروت، مؤسسة فقه الشیعه، 1411ق؛
	* '''المغازی''': الواقدی (م. 207ق.) ، به کوشش مارسدن جونس، بیروت، اعلمی، 1409ق.		* '''المغازی''': الواقدی (م. 207ق.)، به کوشش مارسدن جونس، بیروت، اعلمی، 1409ق.
	{{پایان}}		{{پایان}}