انس الساری - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Kamran: کپی از رده:سفرنامه‌های حج به رده:سفرنامه‌های عربی حج رده‌انبوه

2024-12-14T10:22:20Z

کپی از رده:سفرنامه‌های حج به رده:سفرنامه‌های عربی حج رده‌انبوه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۳:۵۲
خط ۱۴۸:		خط ۱۴۸:

	[[رده:کتاب‌های قرن یازدهم قمری]]		[[رده:کتاب‌های قرن یازدهم قمری]]
			[[رده:سفرنامه‌های عربی حج]]

Kamran: حذف از رده:سفرنامه‌های حج رده‌انبوه

2024-12-14T10:21:24Z

حذف از رده:سفرنامه‌های حج رده‌انبوه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۳:۵۱
خط ۱۴۸:		خط ۱۴۸:

	[[رده:کتاب‌های قرن یازدهم قمری]]		[[رده:کتاب‌های قرن یازدهم قمری]]
	~~[[رده:سفرنامه‌های حج]]~~

Kamran در ‏۵ مهٔ ۲۰۲۱، ساعت ۰۶:۵۳

2021-05-05T06:53:11Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۵ مهٔ ۲۰۲۱، ساعت ۱۰:۲۳
خط ۹۶:		خط ۹۶:

	====هدیه پادشاه مراکش به مسجدالنبی====		====هدیه پادشاه مراکش به مسجدالنبی====
			[[پرونده:یک برگ از نسخه خطی انس الساری.jpg\|250px\|بندانگشتی\|برگی از نسخه خطی]]
	نویسنده در این بخش، از هدیه پادشاه مراکش، ولید بن زیدان، به [[مسجد النبی\|مسجدالنبی]] سخن گفته که شامل دو شمعدان طلا سوار بر دو یاقوت کبود، دو شمعدان از نقره خالص، دو صندوق مملو از شمع عنبر، سکه‌های طلا و نامه‌ای همراه با یک قصیده بوده است.<ref>انس الساری، ص103.</ref> این هدیه به دست یکی از سرداران نظامی پادشاه که در جایی میان درعه و تابلبالت، از شهرهای [[مغرب]]، به کاروان پیوسته بود، به مسجدالنبی تقدیم شد.<ref>انس الساری، ص28؛انس الساری، ص103.</ref>		نویسنده در این بخش، از هدیه پادشاه مراکش، ولید بن زیدان، به [[مسجد النبی\|مسجدالنبی]] سخن گفته که شامل دو شمعدان طلا سوار بر دو یاقوت کبود، دو شمعدان از نقره خالص، دو صندوق مملو از شمع عنبر، سکه‌های طلا و نامه‌ای همراه با یک قصیده بوده است.<ref>انس الساری، ص103.</ref> این هدیه به دست یکی از سرداران نظامی پادشاه که در جایی میان درعه و تابلبالت، از شهرهای [[مغرب]]، به کاروان پیوسته بود، به مسجدالنبی تقدیم شد.<ref>انس الساری، ص28؛انس الساری، ص103.</ref>

	==مسیر بازگشت==		==مسیر بازگشت==
	~~[[پرونده:یک برگ از نسخه خطی انس الساری.jpg\|بندانگشتی\|برگی از نسخه خطی]]~~
	در هفتم [[محرم]]، کاروان، مدینه را ترک کرده و مسیر بازگشت را در پیش گرفته است.<ref>انس الساری، ص124-129.</ref> از مواردی که نویسنده به آن اشاره کرده، استقبال مردم مدینه هنگام ورود کاروان به شهر و همچینین بدرقه ایشان از کاروان هنگام عزیمت از آن است.<ref>انس الساری، ص96، 125.</ref>		در هفتم [[محرم]]، کاروان، مدینه را ترک کرده و مسیر بازگشت را در پیش گرفته است.<ref>انس الساری، ص124-129.</ref> از مواردی که نویسنده به آن اشاره کرده، استقبال مردم مدینه هنگام ورود کاروان به شهر و همچینین بدرقه ایشان از کاروان هنگام عزیمت از آن است.<ref>انس الساری، ص96، 125.</ref>

Kamran: /* مسیر بازگشت */

2021-05-05T06:46:03Z

مسیر بازگشت

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۵ مهٔ ۲۰۲۱، ساعت ۱۰:۱۶
خط ۱۰۰:		خط ۱۰۰:

	==مسیر بازگشت==		==مسیر بازگشت==
			[[پرونده:یک برگ از نسخه خطی انس الساری.jpg\|بندانگشتی\|برگی از نسخه خطی]]
	در هفتم [[محرم]]، کاروان، مدینه را ترک کرده و مسیر بازگشت را در پیش گرفته است.<ref>انس الساری، ص124-129.</ref> از مواردی که نویسنده به آن اشاره کرده، استقبال مردم مدینه هنگام ورود کاروان به شهر و همچینین بدرقه ایشان از کاروان هنگام عزیمت از آن است.<ref>انس الساری، ص96، 125.</ref>		در هفتم [[محرم]]، کاروان، مدینه را ترک کرده و مسیر بازگشت را در پیش گرفته است.<ref>انس الساری، ص124-129.</ref> از مواردی که نویسنده به آن اشاره کرده، استقبال مردم مدینه هنگام ورود کاروان به شهر و همچینین بدرقه ایشان از کاروان هنگام عزیمت از آن است.<ref>انس الساری، ص96، 125.</ref>

Kamran در ‏۵ مهٔ ۲۰۲۱، ساعت ۰۶:۴۱

2021-05-05T06:41:27Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۵ مهٔ ۲۰۲۱، ساعت ۱۰:۱۱
خط ۲۹:		خط ۲۹:
	}}		}}

	'''انس الساری''' سفرنامه [[حج]] نوشته ابوعبدالله محمد بن احمد مشهور به السراج و ملقب به ابن ملیح است. سفر ابن ملیح از [[مراکش]] تا [[مکه]] و سپس بازگشت به مراکش بیش از دو سال در فاصله سال های 1040 تا 1042 قمری به طول انجامید و گویا او سفرنامه‌اش را بعد از سال 1045 نگاشته است.		'''انس الساری و السارب من اقطار المغارب الی منتهی الآمال و المآرب سید الاعاجم و الاعارب''' سفرنامه [[حج]] نوشته ابوعبدالله محمد بن احمد مشهور به السراج و ملقب به ابن ملیح است. سفر ابن ملیح از [[مراکش]] تا [[مکه]] و سپس بازگشت به مراکش بیش از دو سال در فاصله سال های 1040 تا 1042 قمری به طول انجامید و گویا او سفرنامه‌اش را بعد از سال 1045 نگاشته است.

	سفرنامه که نثری ادبی دارد و آمیخته به شعرهای متعدد است، حاوی گزارشی دقیق و شامل اطلاعات جغرافیای طبیعی و انسانی از منازل سفر حج مردمان مغرب اسلامی است.		سفرنامه که نثری ادبی دارد و آمیخته به شعرهای متعدد است، حاوی گزارشی دقیق و شامل اطلاعات جغرافیای طبیعی و انسانی از منازل سفر حج مردمان مغرب اسلامی است.

Kamran در ‏۵ مهٔ ۲۰۲۱، ساعت ۰۶:۲۲

2021-05-05T06:22:34Z

نمایش تغییرات

Kamran در ‏۵ مهٔ ۲۰۲۱، ساعت ۰۵:۵۳

2021-05-05T05:53:27Z

نمایش تغییرات

Kamran در ‏۵ مهٔ ۲۰۲۱، ساعت ۰۵:۳۹

2021-05-05T05:39:49Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۵ مهٔ ۲۰۲۱، ساعت ۰۹:۰۹
خط ۲۹:		خط ۲۹:
	}}		}}

	'''انس الساری''' سفرنامه [[حج]]، نوشته ~~شده در قرن یازدهم هجری می‌باشد. نویسنده کتاب~~ ابوعبدالله محمد بن احمد مشهور به السراج و ملقب به [[ابن ملیح]] ~~است،~~ که ~~می‌توان از متن کتاب~~ به ~~دانش وی در علوم دینی و ادبیات عرب پی برد~~. ~~هنگام~~ سفر ~~وی که بیش از دو سال است، از 1040 تا 1042ق. می‌باشد. محتوای کتاب گزارش سفر وی است که با کاروانی~~ از [[مراکش]] به [[~~مصر~~]] و از ~~آنجا~~ به ~~[[حجاز]] سفر کرده~~ است. ~~وی گزارشاتی~~ از ~~مصر در طول اقامتش در آنجا دارد~~ و ~~از آنجا به [[~~مکه~~]] رفته~~ و ~~بعد به [[~~مدینه~~]] رسیده~~ است ~~و گزارشاتی نیز~~ از ~~آنجا بیان کرده،~~ همچنین ~~گزارشاتی نیز~~ از ~~قبور [[اهل‌بیت (علیهم‌السلام)]]~~ در ~~[[قبرستان بقیع]] دارد~~.		'''انس الساری''' سفرنامه [[حج]] نوشته ابوعبدالله محمد بن احمد مشهور به السراج و ملقب به [[ابن ملیح]] است که در آن حوادث سفرش را به مکه گزارش کرده است. سفر ابن ملیح از [[مراکش]] تا [[مکه]] و سپس بازگشت به مراکش بیش از دو سال از فاصله سال های 1040 تا 1042 به طول انجامید و سفرنامه‌اش به احتمال بعد از سال 1045 نگاشته شده است. سفرنامه که نثری ادبی و آمیخته به شعرهای متعدد دارد، حاوی گزارشی دقیق از منازل سفر حج مردمان مغرب اسلامی و توصیف شهر مصر، مکه و مدینه است. از متن کتاب همچنین می‌توان به گرایش صوفیانه نویسنده پی برد. او سفرش را با کاروانی از صوفیان مغرب آغاز کرد و در طول سفر نیز به دیدار مشایخ صوفیه می‌رفت.

	~~==نام==~~		سفرنامه انس الساری که نویسنده آن به زیارت مقابر و زیارتگاه‌های منسوب به انبیا، امام‌زادگان، علما و صوفیه پایبندی داشته است، از نظر معرفی اماکن زیارتی مورد توجه در مغرب، مصر، شام و حجاز ارزشمند است که از آن میان می‌توان به توصیف قبور امامان(ع) در [[بقیع]] اشاره کرد.
	~~این کتاب~~ سفرنامه ~~حج یکی از اهالی [[مراکش]]~~ به ~~نام ابوعبدالله محمد بن احمد مشهور~~ به ~~السراج~~ و ~~ملقب~~ به [[~~ابن ملیح~~]] است. نام کامل این اثر انس الساری و السارب من اقطار المغارب الی منتهی الآمال و المآرب سید الاعاجم و الاعارب است.<ref>الاعلام، ج6، ص8؛الاعلام بمن حل مراکش و اغمات، ج5، ص259.~~</ref>~~

	==~~معرفی~~ نویسنده==		==نام و نشان سفرنامه و نویسنده==
	~~درباره زندگی نویسنده، جز آن‌چه در خود کتاب می‌توان یافت، آگاهی نداریم~~ و ~~تاریخ تولد~~ و ~~مرگ او نیز معلوم نیست~~.<ref>رحلة الرحلات، ج1، ص194.</ref> هنگام سفر وی که بیش از دو سال، از 1040 تا 1042ق. به طول انجامید، مقارن است با دوران فرمانروایی [[ولید بن زیدان سعدی]] (درگذشت 1045ق.) پادشاه مراکش~~<ref>انس الساری، ص103.</ref> از آن‌جا که ابن ملیح در متن کتاب برای ولید بن زیدان طلب رحمت کرده<ref>انس الساری، ص103~~.</ref> ~~، می‌توان نتیجه گرفت که سفرنامه خود را پس از مرگ وی (1045ق.) و دست‌کم سه سال در پی بازگشت از سفرش نگاشته است.~~		نام کامل این اثر انس الساری و السارب من اقطار المغارب الی منتهی الآمال و المآرب سید الاعاجم و الاعارب است.<ref>الاعلام، ج6، ص8؛الاعلام بمن حل مراکش و اغمات، ج5، ص259.</ref>

	از ~~مطالب کتاب می‌توان~~ به ~~دانش نویسنده در علوم دینی~~ و ~~ادبیات عرب پی برد.~~ ابن ملیح سفرنامه خود را به نثر متکلف که در سده یازدهم ق. در مراکش رایج بوده، نوشته است.<ref>السیاسة و المجتمع، ص429.</ref> متن سفرنامه سرشار از مترادفات، تشبیهات، القاب طولانی، و اِطناب است. ~~نویسنده~~ در ~~جای جای کتاب، برای بیان عواطف~~ و ~~احساسات خود، خواه در وصف زیبایی شهرها~~ و ~~مناظر طبیعی و خواه در بیان احساسات دینی، از شعر بهره برده است~~.<ref>~~انس الساری، ص41. انس الساری، ص92~~.</ref> ~~از متن کتاب همچنین می‌توان به گرایش صوفیانه وی که آن هنگام در مغرب رایج بوده، پی برد. (نک: ادامه همین مقاله)~~		نویسنده این کتاب، یکی از اهالی [[مراکش]] به نام ابوعبدالله محمد بن احمد مشهور به السراج و ملقب به [[ابن ملیح]] است. درباره زندگی او، جز آن‌چه در خود کتاب می‌توان یافت، آگاهی نداریم و تاریخ تولد و مرگ او نیز معلوم نیست.<ref>رحلة الرحلات، ج1، ص194.</ref>

	==~~محتوا~~==		==== زمان نگارش ====
			سفر وی که بیش از دو سال، از 1040 تا 1042ق. به طول انجامید، مقارن است با دوران فرمانروایی [[ولید بن زیدان سعدی]] (درگذشت 1045ق.) پادشاه مراکش<ref>انس الساری، ص103.</ref> از آن‌جا که ابن ملیح در متن کتاب برای ولید بن زیدان طلب رحمت کرده<ref>انس الساری، ص103.</ref> ، می‌توان نتیجه گرفت که سفرنامه خود را پس از مرگ وی (1045ق.) و دست‌کم سه سال در پی بازگشت از سفرش نگاشته است.

	کاروانی که ابن ملیح با آن همراه بوده، سفر خود را به سال 1040ق. به رهبری یکی از صوفیان با نام محمد بن عبدالعزیز از شهر مراکش آغاز کرده است.<ref>انس الساری، ص2.</ref> در طول سفر و منزل به منزل، بر شمار این کاروانیان افزوده شده است.<ref>انس الساری، ص29-30.</ref> مسیر این کاروان از راه بیابان و از مراکش به [[مصر]] و از آن‌جا به [[حجاز]] بوده است. اهمیت این سفرنامه در ‌گزارش دقیقی است که ابن ملیح از منازل سفر و ویژگی‌های آن‌ها همچون پوشش گیاهی<ref>انس الساری، ص28.</ref> ، پر آب بودن چشمه‌ها<ref>انس الساری، ص29.</ref> ، مهمان‌نواز بودن مردم<ref>انس الساری، ص26-27.</ref> ، زبان آن‌ها<ref>انس الساری، ص28.</ref> ، و ... ارائه کرده و سفرنامه خود را به راهنمای [[سفر حج]] برای حاجیان مغربی تبدیل کرده است. مسیر ابن ملیح بر خلاف مسیر معمول در سفر ~~مغربی‌ها،~~ از صحرا گذشته و سفرنامه او از این نظر نیز دارای اهمیت است.<ref>دلیل مؤرخ المغرب الاقصی، ص228.</ref>		==== سبک نگارش ====
			از مطالب کتاب می‌توان به دانش نویسنده در علوم دینی و ادبیات عرب پی برد. ابن ملیح سفرنامه خود را به نثر متکلف که در سده یازدهم ق. در مراکش رایج بوده، نوشته است.<ref>السیاسة و المجتمع، ص429.</ref> متن سفرنامه سرشار از مترادفات، تشبیهات، القاب طولانی، و اِطناب است. نویسنده در جای جای کتاب، برای بیان عواطف و احساسات خود، خواه در وصف زیبایی شهرها و مناظر طبیعی و خواه در بیان احساسات دینی، از شعر بهره برده است.<ref>انس الساری، ص41. انس الساری، ص92.</ref> از متن کتاب همچنین می‌توان به گرایش صوفیانه وی که آن هنگام در مغرب رایج بوده، پی برد.

			==درونمایه==

			کاروانی که ابن ملیح با آن همراه بوده، سفر خود را به سال 1040ق. به رهبری یکی از صوفیان با نام محمد بن عبدالعزیز از شهر مراکش آغاز کرده است.<ref>انس الساری، ص2.</ref> در طول سفر و منزل به منزل، بر شمار این کاروانیان افزوده شده است.<ref>انس الساری، ص29-30.</ref> مسیر این کاروان از راه بیابان و از مراکش به [[مصر]] و از آن‌جا به [[حجاز]] بوده است.

			اهمیت این سفرنامه در ‌گزارش دقیقی است که ابن ملیح از منازل سفر و ویژگی‌های آن‌ها همچون پوشش گیاهی<ref>انس الساری، ص28.</ref> ، پر آب بودن چشمه‌ها<ref>انس الساری، ص29.</ref> ، مهمان‌نواز بودن مردم<ref>انس الساری، ص26-27.</ref> ، زبان آن‌ها<ref>انس الساری، ص28.</ref> ، و ... ارائه کرده و سفرنامه خود را به راهنمای [[سفر حج]] برای حاجیان مغربی تبدیل کرده است. مسیر ابن ملیح بر خلاف مسیر معمول در سفر مغربی‌ها به مصر که راه دریایی بوده، از صحرا گذشته و سفرنامه او از این نظر نیز دارای اهمیت است.<ref>دلیل مؤرخ المغرب الاقصی، ص228.</ref>

	===گزارش از آرامگاه‌ها و مزار صوفیان===		===گزارش از آرامگاه‌ها و مزار صوفیان===
خط ۶۰:		خط ۶۷:

	===گزارش از قبرستان بقیع===		===گزارش از قبرستان بقیع===
	نویسنده در وصف [[بقیع]] به برخی مشاهد آن مانند مشهد [[مالک بن انس]]، عباس، [[محمد بن حنفیه]]، [[فاطمه بنت اسد]]، [[عقیل بن ابی طالب]]، [[امهات المؤمنین\|همسران پیامبر (~~صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم~~)]] و [[عثمان بن عفان]] اشاره کرده و به پشتوانه کتاب‌های حدیثی و تاریخی، روایاتی در فضیلت‌های هریک آورده است. او همچنین قبر یکی از صوفیه متاخر به نام عبدالکرم القسطار را زیارت کرده است.<ref>انس الساری، ص107-115.</ref>		نویسنده در وصف [[بقیع]] به برخی مشاهد آن مانند مشهد [[مالک بن انس]]، عباس، [[محمد بن حنفیه]]، [[فاطمه بنت اسد]]، [[عقیل بن ابی طالب]]، [[امهات المؤمنین\|همسران پیامبر (ص)]] و [[عثمان بن عفان]] اشاره کرده و به پشتوانه کتاب‌های حدیثی و تاریخی، روایاتی در فضیلت‌های هریک آورده است. او همچنین قبر یکی از صوفیه متاخر به نام عبدالکرم القسطار را زیارت کرده است.<ref>انس الساری، ص107-115.</ref>

	ابن ملیح ضمن اشاره به قبور اهل بیت، پاره‌ای از فضیلت‌های [[حسنین]] (علیهماالسّلام) را بیان کرده و [[امام محمدباقر (علیه‌السّلام)]] را از اولیای خدا و مدوّن حقائق [[صوفیه]] دانسته<ref>انس الساری، ص110.</ref> و به جایگاه علمی و معنوی [[امام صادق (علیه‌السّلام)]] پرداخته است.<ref>انس الساری، ص111. ‌</ref> وی همچنین به نزول [[آیه تطهیر]] در حق [[اهل بیت]] اشاره کرده است.<ref>انس الساری، ص110.</ref>		ابن ملیح ضمن اشاره به قبور اهل بیت، پاره‌ای از فضیلت‌های [[حسنین]] (علیهماالسّلام) را بیان کرده و [[امام محمدباقر (علیه‌السّلام)]] را از اولیای خدا و مدوّن حقائق [[صوفیه]] دانسته<ref>انس الساری، ص110.</ref> و به جایگاه علمی و معنوی [[امام صادق (علیه‌السّلام)]] پرداخته است.<ref>انس الساری، ص111. ‌</ref> وی همچنین به نزول [[آیه تطهیر]] در حق [[اهل بیت]] اشاره کرده است.<ref>انس الساری، ص110.</ref>
خط ۶۶:		خط ۷۳:
	===گزارش از هدیه پادشاه مراکش===		===گزارش از هدیه پادشاه مراکش===

	نویسنده در این بخش، از هدیه پادشاه مراکش، ولید بن زیدان، به مسجدالنبی سخن گفته که شامل دو شمعدان طلا سوار بر دو یاقوت کبود، دو شمعدان از نقره خالص، دو صندوق مملو از شمع عنبر، ~~000/10 سکه~~ طلا و نامه‌ای همراه با یک قصیده بوده است.<ref>انس الساری، ص103.</ref> این هدیه به دست یکی از سرداران نظامی پادشاه که در جایی میان درعه و تابلبالت، از شهرهای [[مغرب]]، به کاروان پیوسته بود، به مسجدالنبی تقدیم شد.<ref>انس الساری، ص28؛انس الساری، ص103.</ref>		نویسنده در این بخش، از هدیه پادشاه مراکش، ولید بن زیدان، به مسجدالنبی سخن گفته که شامل دو شمعدان طلا سوار بر دو یاقوت کبود، دو شمعدان از نقره خالص، دو صندوق مملو از شمع عنبر، سکه‌های طلا و نامه‌ای همراه با یک قصیده بوده است.<ref>انس الساری، ص103.</ref> این هدیه به دست یکی از سرداران نظامی پادشاه که در جایی میان درعه و تابلبالت، از شهرهای [[مغرب]]، به کاروان پیوسته بود، به مسجدالنبی تقدیم شد.<ref>انس الساری، ص28؛انس الساری، ص103.</ref>

	===گزارش بازگشت از سفر===		===گزارش بازگشت از سفر===

Kamran در ‏۵ مهٔ ۲۰۲۱، ساعت ۰۴:۲۹

2021-05-05T04:29:57Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۵ مهٔ ۲۰۲۱، ساعت ۰۷:۵۹
خط ۳:		خط ۳:
	\| عنوان اصلی = انس الساری و السارب من اقطار المغارب		\| عنوان اصلی = انس الساری و السارب من اقطار المغارب
	الی منتهی الآمال و المآرب سید الاعاجم و الاعارب		الی منتهی الآمال و المآرب سید الاعاجم و الاعارب
	\| تصویر =		\| تصویر =انس الساری.jpg
	\| اندازه تصویر =		\| اندازه تصویر =
	\| توضیح_تصویر =		\| توضیح_تصویر =

Kamran در ‏۵ مهٔ ۲۰۲۱، ساعت ۰۴:۲۷

2021-05-05T04:27:05Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۵ مهٔ ۲۰۲۱، ساعت ۰۷:۵۷
خط ۱۵:		خط ۱۵:
	\| طراح جلد =		\| طراح جلد =
	\| موضوع = سفرنامه [[حج]]		\| موضوع = سفرنامه [[حج]]
	\| سبک =~~نثر متکلف که در سده یازدهم ق. در [[مراکش]] رایج بوده~~		\| سبک =
	\| زبان =عربی		\| زبان =عربی
	\| تعداد جلد =1 جلد		\| تعداد جلد =1 جلد