ایتاخ - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Kamran: جایگزینی متن - 'http://phz.hajj.ir/422' به 'http://hzrc.ac.ir/post'

2021-04-15T19:56:37Z

جایگزینی متن - 'http://phz.hajj.ir/422' به 'http://hzrc.ac.ir/post'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۵ آوریل ۲۰۲۱، ساعت ۲۳:۲۶
خط ۳۴:		خط ۳۴:
	{{منابع}}		{{منابع}}
	{{دانشنامه		{{دانشنامه
	\| آدرس = http://~~phz~~.~~hajj~~.ir/~~422~~/8028		\| آدرس = http://hzrc.ac.ir/post/8028
	\| عنوان = ایتاخ		\| عنوان = ایتاخ
	\| نویسنده = علي حسن‌خانی		\| نویسنده = علي حسن‌خانی

Engineer: Engineer صفحهٔ ايتاخ را به ایتاخ منتقل کرد

2020-08-06T12:07:54Z

Engineer صفحهٔ ايتاخ را به ایتاخ منتقل کرد

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۶ اوت ۲۰۲۰، ساعت ۱۵:۳۷
(بدون تفاوت)

Engineer: جایگزینی متن - '' به ' '

2019-08-13T13:14:59Z

جایگزینی متن - '</ref>' به '</ref> '

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۳ اوت ۲۰۱۹، ساعت ۱۶:۴۴
خط ۳:		خط ۳:
	==معرفی ایتاخ==		==معرفی ایتاخ==

	ایتاخ به ترکان خزری نسب می‌برد.<ref>تاریخ طبری، ج9، ص168؛ النجوم الزاهره، ج2، ص276.</ref>وی نخست در آشپزخانه شخصی به نام سلام بن ابرش، خادم [[منصور عباسی]]، به عنوان آشپز خدمت می‌کرد.<ref>تاریخ طبری، ج9، ص166؛ الانباء، ص280؛ تجارب الامم، ص294.</ref>معتصم پیش از خلافت به سال 199ق. ایتاخ را از سلام خرید<ref>البدایة و النهایه، ج10، ص312.</ref>و در زمره خدمتکاران خود درآورد. به تدریج وی به ‌سبب دلیری و کاردانی مورد توجه معتصم قرار گرفت و از سرداران مشهور او و دو خلیفه پس از وی، [[واثق عباسی\|واثق]] (حک: 129-132ق.) و [[متوکل عباسی]] (حک: 232-247ق.) گردید.<ref>البدایة و النهایه، ج10، ص313؛ النجوم الزاهره، ج2، ص276.</ref>		ایتاخ به ترکان خزری نسب می‌برد.<ref>تاریخ طبری، ج9، ص168؛ النجوم الزاهره، ج2، ص276.</ref> وی نخست در آشپزخانه شخصی به نام سلام بن ابرش، خادم [[منصور عباسی]]، به عنوان آشپز خدمت می‌کرد.<ref>تاریخ طبری، ج9، ص166؛ الانباء، ص280؛ تجارب الامم، ص294.</ref> معتصم پیش از خلافت به سال 199ق. ایتاخ را از سلام خرید<ref>البدایة و النهایه، ج10، ص312.</ref> و در زمره خدمتکاران خود درآورد. به تدریج وی به ‌سبب دلیری و کاردانی مورد توجه معتصم قرار گرفت و از سرداران مشهور او و دو خلیفه پس از وی، [[واثق عباسی\|واثق]] (حک: 129-132ق.) و [[متوکل عباسی]] (حک: 232-247ق.) گردید.<ref>البدایة و النهایه، ج10، ص313؛ النجوم الزاهره، ج2، ص276.</ref>

	==دوران فرماندهی==		==دوران فرماندهی==

	ایتاخ در فرونشاندن شورش‌های داخلی دوران معتصم نقش اساسی داشت. نخستین منصب مهم وی، فرماندهی نیروهای خلیفه برای یاری رساندن ‌به ‌افشین، از فرماندهان ترک، در برابر شورش بابک خرمدین در [[آذربایجان]] بود.<ref>المنتظم، ج11، ص73.</ref>وی همچنین شورش کردان در [[موصل]] (224ق.) را سرکوب کرد.<ref>الکامل، ج6، ص506-507؛ تاریخ ابن خلدون، ج3، ص568.</ref>سرکردگی نبرد عموریه با امپراتوری روم (223ق.) و نیز فرماندهی لشکریان مغربی و ترک را بر عهده داشت‌.<ref>الکامل، ج6، ص479-481، 487؛ النجوم الزاهره، ج2، ص232.</ref>در پی این خدمات، در سال 225ق. ‌ به امارت [[یمن]] منصوب شد.<ref>تاریخ طبری، ج9، ص103؛ الکامل، ج6، ص516.</ref>		ایتاخ در فرونشاندن شورش‌های داخلی دوران معتصم نقش اساسی داشت. نخستین منصب مهم وی، فرماندهی نیروهای خلیفه برای یاری رساندن ‌به ‌افشین، از فرماندهان ترک، در برابر شورش بابک خرمدین در [[آذربایجان]] بود.<ref>المنتظم، ج11، ص73.</ref> وی همچنین شورش کردان در [[موصل]] (224ق.) را سرکوب کرد.<ref>الکامل، ج6، ص506-507؛ تاریخ ابن خلدون، ج3، ص568.</ref> سرکردگی نبرد عموریه با امپراتوری روم (223ق.) و نیز فرماندهی لشکریان مغربی و ترک را بر عهده داشت‌.<ref>الکامل، ج6، ص479-481، 487؛ النجوم الزاهره، ج2، ص232.</ref> در پی این خدمات، در سال 225ق. ‌ به امارت [[یمن]] منصوب شد.<ref>تاریخ طبری، ج9، ص103؛ الکامل، ج6، ص516.</ref>

	==شمشیر انتقام خلفا==		==شمشیر انتقام خلفا==

	ایتاخ در دوران [[واثق عباسی\|واثق]]، قدرت بیشتر یافت و امور [[خراسان]]، سند و نواحی [[دجله]] به وی وا‌گذار شد.<ref>تاریخ یعقوبی، ج2، ص479.</ref>نیز به عنوان حاجب (دربان) خلیفه انتخاب گشت.<ref>التنبیه و الاشراف، ص361.</ref>در دوران معتصم نقش جلاد خلیفه را بر عهده داشت و از مخالفان خلفا انتقام می‌گرفت.<ref>المنتظم، ج11، ص313.</ref>از این‌رو، برخی از تاریخ‌نگاران او را «شمشیر انتقام خلفا» خوانده‌اند.<ref>تاریخ الاسلام، ج17، ص106؛ الوافی بالوفیات، ج9، ص270.</ref>		ایتاخ در دوران [[واثق عباسی\|واثق]]، قدرت بیشتر یافت و امور [[خراسان]]، سند و نواحی [[دجله]] به وی وا‌گذار شد.<ref>تاریخ یعقوبی، ج2، ص479.</ref> نیز به عنوان حاجب (دربان) خلیفه انتخاب گشت.<ref>التنبیه و الاشراف، ص361.</ref> در دوران معتصم نقش جلاد خلیفه را بر عهده داشت و از مخالفان خلفا انتقام می‌گرفت.<ref>المنتظم، ج11، ص313.</ref> از این‌رو، برخی از تاریخ‌نگاران او را «شمشیر انتقام خلفا» خوانده‌اند.<ref>تاریخ الاسلام، ج17، ص106؛ الوافی بالوفیات، ج9، ص270.</ref>

	==دروان به قدرت رسیدن ایتاخ==		==دروان به قدرت رسیدن ایتاخ==

	پس از مرگ واثق، [[متوکل عباسی\|متوکل]] با حمایت و پشتیبانی برخی سرداران ترک از جمله ایتاخ‌، به خلافت رسید. از این‌رو، بسیاری از امور سیاسی و نظامی را به وی سپرد. او فرماندهی سپاهیان ترک و مغربی‌، ریاست بَرید (چاپارخانه)، حجابت خلیفه، و اداره امور دارالخلافه را بر عهده گرفت. چندی به امارت [[مصر]]، [[کوفه‌]]، [[تهامه‌]]، [[مکه]]، [[مدینه]] و دیگر مناطق [[حجاز]] منصوب شد و البته به جای خود افرادی را گماشت.<ref>تاریخ طبری، ج9، ص154، 166-167؛ البدایة و النهایه، ج10، ص311-312؛ النجوم الزاهره، ج2، ص275.</ref>در این مدت، برای وی بر منبرها دعا می‌شد.<ref>المنتظم، ج11، ص208؛ النجوم الزاهره، ج2، ص275.</ref>		پس از مرگ واثق، [[متوکل عباسی\|متوکل]] با حمایت و پشتیبانی برخی سرداران ترک از جمله ایتاخ‌، به خلافت رسید. از این‌رو، بسیاری از امور سیاسی و نظامی را به وی سپرد. او فرماندهی سپاهیان ترک و مغربی‌، ریاست بَرید (چاپارخانه)، حجابت خلیفه، و اداره امور دارالخلافه را بر عهده گرفت. چندی به امارت [[مصر]]، [[کوفه‌]]، [[تهامه‌]]، [[مکه]]، [[مدینه]] و دیگر مناطق [[حجاز]] منصوب شد و البته به جای خود افرادی را گماشت.<ref>تاریخ طبری، ج9، ص154، 166-167؛ البدایة و النهایه، ج10، ص311-312؛ النجوم الزاهره، ج2، ص275.</ref> در این مدت، برای وی بر منبرها دعا می‌شد.<ref>المنتظم، ج11، ص208؛ النجوم الزاهره، ج2، ص275.</ref>

	==منسب امارت حج==		==منسب امارت حج==

	متوکل که از قدرت روزافزون ترکان از جمله ایتاخ بیمناک بود، در صدد کوتاه کردن دست آنان از امور خلافت برآمد و قصد کشتن او ‌را کرد. اما از بیم شورش سپاهیان ترک، در 234ق. ‌ او را به بهانه امارت حج‌<ref>المعرفة و التاریخ، ج1، ص210؛ تاریخ طبری، ج9، ص166-167؛ المنتظم، ج11، ص209؛ البدایة و النهایه، ج10، ص312.</ref>از [[سامرا]] دور نمود.<ref>تاریخ طبری، ج9، ص166-167؛ الکامل، ج7، ص46؛ تاریخ الاسلام، ج17، ص106.</ref>وی در [[ماه ذی‌قعده]] این سال، در پی پوشیدن خلعت، همراه سپاهی رهسپار [[حج]] شد.<ref>تاریخ طبری، ج9، ص166-167.</ref>		متوکل که از قدرت روزافزون ترکان از جمله ایتاخ بیمناک بود، در صدد کوتاه کردن دست آنان از امور خلافت برآمد و قصد کشتن او ‌را کرد. اما از بیم شورش سپاهیان ترک، در 234ق. ‌ او را به بهانه امارت حج‌<ref>المعرفة و التاریخ، ج1، ص210؛ تاریخ طبری، ج9، ص166-167؛ المنتظم، ج11، ص209؛ البدایة و النهایه، ج10، ص312.</ref> از [[سامرا]] دور نمود.<ref>تاریخ طبری، ج9، ص166-167؛ الکامل، ج7، ص46؛ تاریخ الاسلام، ج17، ص106.</ref> وی در [[ماه ذی‌قعده]] این سال، در پی پوشیدن خلعت، همراه سپاهی رهسپار [[حج]] شد.<ref>تاریخ طبری، ج9، ص166-167.</ref>

	==عاقبت ایتاخ==		==عاقبت ایتاخ==

	متوکل افزون بر اعطای منصب یاد شده، امارت هر سرزمینی را که به آن وارد ‏شود، به وی ‏سپرد.<ref>شفاء الغرام، ج2، ص220.</ref>چندی بعد او از امارت حرمین برکنار شد<ref>شفاء الغرام، ج2، ص220.</ref>و در پی بازگشت از حج، به فرمان متوکل، به دست والی [[بغداد]]، اسحق بن ابراهیم، همراه پسران و دبیرش دستگیر و زندانی ‌گشت. بر پایه روایت مشهور، او را به زنجیر کشیدند و آب را از او بازداشتند تا از تشنگی جان سپرد.<ref>نک: تجارب الامم، ج4، ص297؛ المنتظم، ج11، ص221-222؛ البدایة و النهایه، ج10، ص313.</ref>		متوکل افزون بر اعطای منصب یاد شده، امارت هر سرزمینی را که به آن وارد ‏شود، به وی ‏سپرد.<ref>شفاء الغرام، ج2، ص220.</ref> چندی بعد او از امارت حرمین برکنار شد<ref>شفاء الغرام، ج2، ص220.</ref> و در پی بازگشت از حج، به فرمان متوکل، به دست والی [[بغداد]]، اسحق بن ابراهیم، همراه پسران و دبیرش دستگیر و زندانی ‌گشت. بر پایه روایت مشهور، او را به زنجیر کشیدند و آب را از او بازداشتند تا از تشنگی جان سپرد.<ref>نک: تجارب الامم، ج4، ص297؛ المنتظم، ج11، ص221-222؛ البدایة و النهایه، ج10، ص313.</ref>

	==پیوند به بیرون==		==پیوند به بیرون==

Kamran: removed Category:اشخاص using HotCat

2019-07-24T04:21:02Z

removed Category:اشخاص using HotCat

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ ژوئیهٔ ۲۰۱۹، ساعت ۰۷:۵۱
خط ۷۲:		خط ۷۲:
	{{امیران حج}}		{{امیران حج}}

	~~[[رده:اشخاص]]~~
	[[رده:امیران حج]]		[[رده:امیران حج]]
	[[رده:اشخاص حج‌گزار]]		[[رده:اشخاص حج‌گزار]]
	[[رده:کارگزاران حکومت عباسی]]		[[رده:کارگزاران حکومت عباسی]]

Kamran: added Category:کارگزاران حکومت عباسی using HotCat

2019-07-24T04:20:59Z

added Category:کارگزاران حکومت عباسی using HotCat

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ ژوئیهٔ ۲۰۱۹، ساعت ۰۷:۵۰
خط ۷۵:		خط ۷۵:
	[[رده:امیران حج]]		[[رده:امیران حج]]
	[[رده:اشخاص حج‌گزار]]		[[رده:اشخاص حج‌گزار]]
			[[رده:کارگزاران حکومت عباسی]]

Kamran: added Category:اشخاص حج‌گزار using HotCat

2018-08-08T09:40:29Z

added Category:اشخاص حج‌گزار using HotCat

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ اوت ۲۰۱۸، ساعت ۱۳:۱۰
خط ۷۴:		خط ۷۴:
	[[رده:اشخاص]]		[[رده:اشخاص]]
	[[رده:امیران حج]]		[[رده:امیران حج]]
			[[رده:اشخاص حج‌گزار]]

Kamran: removed Category:کشورهای حج‌گزار using HotCat

2018-08-08T09:39:25Z

removed Category:کشورهای حج‌گزار using HotCat

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ اوت ۲۰۱۸، ساعت ۱۳:۰۹
خط ۷۴:		خط ۷۴:
	[[رده:اشخاص]]		[[رده:اشخاص]]
	[[رده:امیران حج]]		[[رده:امیران حج]]
	~~[[رده:کشورهای حج‌گزار]]~~

Kamran: removed Category:حج گزاران using HotCat

2018-08-08T09:36:44Z

removed Category:حج گزاران using HotCat

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ اوت ۲۰۱۸، ساعت ۱۳:۰۶
خط ۷۴:		خط ۷۴:
	[[رده:اشخاص]]		[[رده:اشخاص]]
	[[رده:امیران حج]]		[[رده:امیران حج]]
	~~[[رده:حج گزاران]]~~
	[[رده:کشورهای حج‌گزار]]		[[رده:کشورهای حج‌گزار]]

Kamran: added Category:کشورهای حج‌گزار using HotCat

2018-08-08T09:36:26Z

added Category:کشورهای حج‌گزار using HotCat

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ اوت ۲۰۱۸، ساعت ۱۳:۰۶
خط ۷۵:		خط ۷۵:
	[[رده:امیران حج]]		[[رده:امیران حج]]
	[[رده:حج گزاران]]		[[رده:حج گزاران]]
			[[رده:کشورهای حج‌گزار]]

M-mohammad در ‏۱۰ ژوئن ۲۰۱۸، ساعت ۱۰:۱۸

2018-06-10T10:18:26Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ ژوئن ۲۰۱۸، ساعت ۱۳:۴۸
خط ۱:		خط ۱:
	'''ایتاخ''': غلام [[معتصم عباسی]] و کارگزار [[حرمین شریفین]] می‌باشد. ایتاخ از ترکان خزری بود که در آشپزخانه خادم [[منصور عباسی]] کار می‌کرد که معتصم عباسی او را خرید و در زمره خدمتکاران خود درآورد، او به سبب دلیری و ~~کاردنی~~ مورد توجه معتصم قرار گرفت و از سرداران مشهور او و دو خلیفه پس از وی، واثق و [[متوکل عباسی]] گردید. نخستین منصب مهم وی، فرماندهی نیروهای معتصم بود و در دوران واثق، قدرت بیشتر یافت و امور [[خراسان]]، سند و نواحی دجله به وی واگذار شد. متوکل با حمایت و پشتیبانی برخی سرداران ترک از جمله ایتاخ، به خلافت رسید. لذا، بسیاری از امور سیاسی و نظامی را به وی سپرد و در این دوران اوج قدرت ایتاخ بود. متوکل از بیم قدرت‌یافتن ایتاخ به وی امارت [[حج]] را داد و او را از مرکز حکومت دور کرد و سرانجام چندی بعد او از امارت حرمین برکنار شد و در پی بازگشت از حج، به فرمان متوکل، کشته شد.		'''ایتاخ''': غلام [[معتصم عباسی]] و کارگزار [[حرمین شریفین]] می‌باشد. ایتاخ از ترکان خزری بود که در آشپزخانه خادم [[منصور عباسی]] کار می‌کرد که معتصم عباسی او را خرید و در زمره خدمتکاران خود درآورد، او به سبب دلیری و کاردانی مورد توجه معتصم قرار گرفت و از سرداران مشهور او و دو خلیفه پس از وی، واثق و [[متوکل عباسی]] گردید. نخستین منصب مهم وی، فرماندهی نیروهای معتصم بود و در دوران واثق، قدرت بیشتر یافت و امور [[خراسان]]، سند و نواحی دجله به وی واگذار شد. متوکل با حمایت و پشتیبانی برخی سرداران ترک از جمله ایتاخ، به خلافت رسید. لذا، بسیاری از امور سیاسی و نظامی را به وی سپرد و در این دوران اوج قدرت ایتاخ بود. متوکل از بیم قدرت‌یافتن ایتاخ به وی امارت [[حج]] را داد و او را از مرکز حکومت دور کرد و سرانجام چندی بعد او از امارت حرمین برکنار شد و در پی بازگشت از حج، به فرمان متوکل، کشته شد.

	==معرفی ایتاخ==		==معرفی ایتاخ==