ایران - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Gholampour در ‏۱۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۲۳:۱۷

2026-07-11T23:17:04Z

@@ خط ۲۰: / خط ۲۰: @@
 {{اصلی|راه‌های حج ایرانیان}}
-==مشکلات مذهبی ایرانیان در حج==
+== مشکلات مذهبی ایرانیان در حج ==
-بخشی از دشواری‌های حج ایرانیان از مسائل مربوط به راه حج و دشواری‌های حاصل از اوضاع سیاسی، در بخش‌های پیشین این مقاله گذشت. این‌گونه مشکلات اختصاص به ایرانیان نداشت و مسلمانان دیگر سرزمین‌ها نیز با چنین دشواری‌هایی روبه‌رو بودند. مشکل ویژه ایرانیان، مشکلات مذهبی بود که پس از فراگیری مذهب تشیع در پی تشکیل دولت صفوی در سده دهم ق. پیش روی آنان قرار گرفت. از این دوران، اختلاف‌های مذهبی مردم ایران با حاکمان عثمانی و مردم حجاز در موارد بسیار به آزار و حتی کشتار ایرانیان می‌انجامید. معمولاً آنچه بیشتر به این اختلاف‌ها دامن می‌زد، دشمنی سیاسی میان حکومت ایران و عثمانی بود.<ref>نک: صفویه در عرصه دین فرهنگ و سیاست، ج2، ص827-828.</ref>
+{{اصلی|مشکلات مذهبی ایرانیان در حج}}
 ==حج‌گزاری ایرانیان==

Gholampour: /* حج‌گزاری ایرانیان */

2026-07-11T23:00:55Z

حج‌گزاری ایرانیان

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۲ ژوئیهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۲:۳۰
خط ۳۹:		خط ۳۹:

	==حج‌گزاری ایرانیان==		==حج‌گزاری ایرانیان==
	{{اصلی\|~~حج‌گزاری و~~ سازمان‌دهی حج ایرانیان}}		{{اصلی\|سازمان‌دهی حج و حج‌گزاری ایرانیان}}
	حج‌گزاری ایرانیان در دوران مختلف، شیوه‌ها و آداب خاصی داشته است.		حج‌گزاری ایرانیان در دوران مختلف، شیوه‌ها و آداب خاصی داشته است.

Gholampour در ‏۴ ژوئیهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۵۰

2026-07-04T11:50:54Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۴ ژوئیهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۵:۲۰
خط ۱:		خط ۱:
			{{در دست ویرایش\|ماه=[[تیر]]\|روز=[[۱۳]]\|سال=[[۱۴۰۵]]\|کاربر=Gholampour }}

			[[رده:مقاله‌های در حال ویرایش]]
	[[پرونده:ایران.jpeg\|بندانگشتی\|ایران]]		[[پرونده:ایران.jpeg\|بندانگشتی\|ایران]]

	'''ایران''': کشوری مسلمان‌نشین در خاورمیانه است. ایران کشوری است با مساحت ۱۶۴۸۱۹۵ کیلومتر مربع که بخش بیشتر فلات ایران را دربر گرفته است. امروزه کشور ایران از شمال با [[جمهوری آذربایجان]] و [[ارمنستان]] و [[ترکمنستان]]، در شرق با [[افغانستان]] و [[پاکستان]]، و در غرب با [[ترکیه]] و [[عراق]] مرز زمینی دارد. مذهب رسمی آن [[تشیع]] و زبان رسمی‌اش فارسی است.<ref>ایران از آغاز تا اسلام، ص1-8؛ کلیات جغرافیای طبیعی و تاریخی ایران، ص11؛ مرکز آمار ایران، گزیده نتایج سرشماری1390.</ref> مرزهای سیاسی ایران در طول تاریخ تغییرهای فراوان به خود دیده است. حکومت‌های ایران گاه تنها بخشی از فلات ایران را زیر سلطه داشتند و گاه مرزهای قدرتشان تا بیرون از فلات ایران کشیده می‌شد. مرزهای سیاسی امروزین ایران در سده نوزدهم م؛ و پس از جدا شدن برخی سرزمین‌ها از آن در شمال و شرق و غرب شکل گرفته است.<ref>نک: کلیات جغرافیای طبیعی، ص56-59.</ref>		'''ایران''': کشوری مسلمان‌نشین در خاورمیانه است. ایران کشوری است با مساحت ۱۶۴۸۱۹۵ کیلومتر مربع که بخش بیشتر فلات ایران را دربر گرفته است. امروزه کشور ایران از شمال با [[جمهوری آذربایجان]] و [[ارمنستان]] و [[ترکمنستان]]، در شرق با [[افغانستان]] و [[پاکستان]]، و در غرب با [[ترکیه]] و [[عراق]] مرز زمینی دارد. مذهب رسمی آن [[تشیع]] و زبان رسمی‌اش فارسی است.<ref>ایران از آغاز تا اسلام، ص1-8؛ کلیات جغرافیای طبیعی و تاریخی ایران، ص11؛ مرکز آمار ایران، گزیده نتایج سرشماری1390.</ref> مرزهای سیاسی ایران در طول تاریخ تغییرهای فراوان به خود دیده است. حکومت‌های ایران گاه تنها بخشی از فلات ایران را زیر سلطه داشتند و گاه مرزهای قدرتشان تا بیرون از فلات ایران کشیده می‌شد. مرزهای سیاسی امروزین ایران در سده نوزدهم م؛ و پس از جدا شدن برخی سرزمین‌ها از آن در شمال و شرق و غرب شکل گرفته است.<ref>نک: کلیات جغرافیای طبیعی، ص56-59.</ref>

Gholampour در ‏۲ ژوئیهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۲۰:۰۲

2026-07-02T20:02:46Z

نمایش تغییرات

Salar2: /* آداب و رسوم حج ایرانیان */

2026-05-09T09:01:24Z

آداب و رسوم حج ایرانیان

@@ خط ۱۱۳: / خط ۱۱۳: @@
 ==آداب و رسوم حج ایرانیان==
-سفر حج نزد ایرانیان از اهمیت فراوان برخوردار بوده و حاجیان پس از بازگشت از مکه، در جامعه از احترام فراوان بهره داشته و مورد اعتماد مردم و بازرگانان بوده‌اند.<ref>سفرنامه کازاما، ص113.</ref> امروزه نیز اشتیاق فراوان ایرانیان به حج‌گزاری باعث شده که خواستاران [[حج و عمره]] در هر نوبت ثبت نام به میلیون‌ها تن برسد و امکان حج‌گزاری و سفر عمره تنها پس از چند سال برای ثبت نام کنندگان فراهم شود.
+{{اصلی|آداب و رسوم حج ایرانیان}}
 ==ایرانیان و آبادانی حرمین==

Salar2: /* مجاورت ایرانیان در مکه و مدینه */

2026-05-09T08:51:57Z

مجاورت ایرانیان در مکه و مدینه

@@ خط ۱۵۶: / خط ۱۵۶: @@
 ==مجاورت ایرانیان در مکه و مدینه==
 {{اصلی|مجاوران ایرانی در حرمین}}
-علاقه به زندگی در جوار حرم الهی و اعتقاد به فضیلت آن، انگیزه مهم ایرانیان برای مهاجرت به حرمین و ساکن شدن در مکه و مدینه بوده است. این باور که مدفون شدگان در حرمین، بی‌حساب به بهشت می‌روند، حتی در میان عامه مردم رواج داشته است.<ref>کتاب کوچه، ج5، ص1886.</ref> انگیزه سفر به حرمین برای دانشوران که امید بهره بردن از محیط علمی مکه و مدینه را داشتند، دو چندان بود. سفر حج بخشی از زندگی بیشتر علما، فقیهان و متصوفه ایرانی بوده است. مجاورت ایرانیان در حرمین، مختص دانشوران نبود. بسیاری از مردم عادی و نیز بازرگانان و ثروتمندان در مکه و مدینه ساکن می‌شدند یا بارها به آن‌جا سفر می‌کردند. چنان‌که دیدیم، گروهی از همین بازرگانان و ثروتمندان و حتی دانشورانی که توانایی مالی داشتند، با مشارکت در ساختن بناهای سودمند برای همگان یا بازسازی بخش‌هایی از حرمین، در آبادانی مکه و مدینه نقش داشتند.
+علاقه به زندگی در جوار حرم الهی و اعتقاد به فضیلت آن، انگیزه مهم ایرانیان برای مهاجرت به حرمین و ساکن شدن در مکه و مدینه بوده است. این باور که مدفون شدگان در حرمین، بی‌حساب به بهشت می‌روند، حتی در میان عامه مردم رواج داشته است.<ref>کتاب کوچه، ج5، ص1886.</ref> همواره برخی از افراد یا خاندان‌های ایرانی در شهرهای مکه و مدینه سکونت و مجاورت گزیده‌اند.
 ==پانویس==

Salar2: /* ایرانیان و آبادانی حرمین */

2026-05-09T08:50:08Z

ایرانیان و آبادانی حرمین

@@ خط ۱۳۲: / خط ۱۳۲: @@
 ==ایرانیان و آبادانی حرمین==
 {{اصلی|خدمت ایرانیان در حرمین}}
-خدمت به حرمین به ویژه ساخت بناهای دارای سود همگانی و بازسازی بناهای مقدس حرمین، همواره مورد توجه پادشاهان و مردم ایران بوده است. کهن‌ترین گزارش‌ها از ارسال هدایا به دست حاکمان ایران پس از اسلام، مربوط به حج‌گزاری طاهر بن عبدالله بن طاهر (م. ۲۴۸ق) و اهدای قفلی زرین به [[کعبه]] از سوی او است که از هزار مثقال طلا ساخته شده بود. محمد بن عبدالله بن طاهر از دیگر اعضای خاندان طاهریان که به سال ۲۴۶ق. امیرالحاج بود، نیز در این سال اموالی فراوان میان مردم مکه و مدینه انفاق کرد.<ref>تاریخ طبری، ج9، ص221؛ اتحاف الوری، ج2، ص290، 325.</ref>
+خدمت به حرمین به ویژه ساخت بناهای دارای سود همگانی و بازسازی بناهای مقدس حرمین، همواره مورد توجه پادشاهان و مردم ایران بوده است. در طول تاریخ گزارش‌های متعددی از اهدای هدایا و موقوفات پادشاهان سلسله‌های ایرانی یا بازرگانان و ثروتمندان ایرانی ثبت شده است.
 ==نگاشته‌های ایرانیان درباره حج و حرمین==

Kamran: /* راه‌های حج ایرانیان */

2026-04-15T09:00:56Z

راه‌های حج ایرانیان

نمایش تغییرات

Kamran در ‏۱۵ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۵۰

2026-04-15T08:50:29Z

نمایش تغییرات

Kamran: /* پیش از اسلام */

2025-05-04T10:06:50Z

پیش از اسلام

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۴ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۳۶
خط ۹:		خط ۹:

	===پیش از اسلام===		===پیش از اسلام===
			{{اصلی\|ایران و عربستان در عهد باستان}}

	درباره روابط ساسانیان (۲۲۴–۶۵۰م) با عرب‌ها گزارش‌های تاریخی فراوان بر جای مانده است. ساسانیان در برخی از نقاط شبه جزیره عربی، نفوذ سیاسی فراوان داشتند.<ref>فتوح البلدان، ص85؛ تاریخ و فرهنگ ایران، ج1، ص159، 173.</ref> آنان همچنین با اعمال نفوذ مستقیم بر یمن<ref>تاریخ طبری، ج2، ص656-657؛ تاریخ ایرانیان و عرب‌ها، ص248-253؛ ایران در زمان ساسانیان، ص495.</ref> و نیز اتحاد با حاکمان عرب حیره<ref>السیرة النبویه، ج1، ص300؛ الشعر و الشعراء، ج1، ص251؛ تاریخ مختصر الدول، ص92؛ ایران در زمان ساسانیان، ص107؛ راه‌های نفوذ فارسی، ص149، 155؛ بررسی‌های تاریخی، سال اول، ش3، ص87، «نفوذ سیاسی و فرهنگی و معنوی ایرانیان در عربستان هنگام ظهور.</ref> بر سیاست شبه‌جزیره عربی و حجاز تاثیرگذار بودند.		درباره روابط ساسانیان (۲۲۴–۶۵۰م) با عرب‌ها گزارش‌های تاریخی فراوان بر جای مانده است. ساسانیان در برخی از نقاط شبه جزیره عربی، نفوذ سیاسی فراوان داشتند.<ref>فتوح البلدان، ص85؛ تاریخ و فرهنگ ایران، ج1، ص159، 173.</ref> آنان همچنین با اعمال نفوذ مستقیم بر یمن<ref>تاریخ طبری، ج2، ص656-657؛ تاریخ ایرانیان و عرب‌ها، ص248-253؛ ایران در زمان ساسانیان، ص495.</ref> و نیز اتحاد با حاکمان عرب حیره<ref>السیرة النبویه، ج1، ص300؛ الشعر و الشعراء، ج1، ص251؛ تاریخ مختصر الدول، ص92؛ ایران در زمان ساسانیان، ص107؛ راه‌های نفوذ فارسی، ص149، 155؛ بررسی‌های تاریخی، سال اول، ش3، ص87، «نفوذ سیاسی و فرهنگی و معنوی ایرانیان در عربستان هنگام ظهور.</ref> بر سیاست شبه‌جزیره عربی و حجاز تاثیرگذار بودند.

	ایرانیان باستان همچنین بر حجاز تاثیر فرهنگی داشتند چنان که تاثیر موسیقی ایرانی بر موسیقی حجاز و وجود کلمات فارسی در زبان عرب پیش از اسلام<ref>بررسی‌های تاریخی، سال اول، ش3، ص85-88؛ راه‌های نفوذ فارسی، ص122، 159.</ref> و حتی گزارش‌هایی از نفوذ ادیان ایرانی نزد قریش<ref>فتوح البلدان، ص85؛ الاعلاق النفیسه، ص217؛ البدء و التاریخ، ج4، ص31؛ المفصل، ج6، ص693.</ref> از نشانه‌های آن است.		ایرانیان باستان همچنین بر حجاز تاثیر فرهنگی داشتند چنان که تاثیر موسیقی ایرانی بر موسیقی حجاز و وجود کلمات فارسی در زبان عرب پیش از اسلام<ref>بررسی‌های تاریخی، سال اول، ش3، ص85-88؛ راه‌های نفوذ فارسی، ص122، 159.</ref> و حتی گزارش‌هایی از نفوذ ادیان ایرانی نزد قریش<ref>فتوح البلدان، ص85؛ الاعلاق النفیسه، ص217؛ البدء و التاریخ، ج4، ص31؛ المفصل، ج6، ص693.</ref> از نشانه‌های آن است.

	===از ورود اسلام تا حمله مغول===		===از ورود اسلام تا حمله مغول===