باب اجیاد کبیر - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Engineer: جایگزینی متن - ' ' به ''

2022-04-09T06:42:40Z

جایگزینی متن - '</ref> <ref>' به '</ref><ref>'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۹ آوریل ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۱۲
خط ۳:		خط ۳:
	==معرفی اجمالی==		==معرفی اجمالی==

	این باب، پنجمین در از درهای ضلع جنوبی [[مسجدالحرام]] از سمت شرق بود که به سبب قرار گرفتن در برابر دره اجیاد کبیر، بدین نام مشهور شد.<ref>تاریخ عمارة المسجدالحرام، ص119-123؛ موسوعة مکة المکرمه، ج4، ص281.</ref> اجیاد که گاه به صورت جیاد نیز تلفظ شده،<ref>البلدان، ص153؛ معجم البلدان، ج1، ص104؛ النهایه، ج1، ص27، «اجیاد. </ref> جمع جَید به معنای اسب تیزرو و نیز گردن است.<ref>الصحاح، ج2، ص461-462، «جود. </ref> <ref>تاج العروس، ج4، ص409، «جید. </ref> این نام بر منطقه‌ای در جنوب شرقی مسجدالحرام<ref>مرآة الحرمین، ج1، ص179.</ref> نهاده شده بود که از دو دره به نام‌های اجیاد صغیر و کبیر در دامنه [[کوه ابوقبیس\|کوه ابوقُبَیس]] تشکیل می‌شد.<ref>رحلة ابن بطوطه، ج1، ص368.</ref>		این باب، پنجمین در از درهای ضلع جنوبی [[مسجدالحرام]] از سمت شرق بود که به سبب قرار گرفتن در برابر دره اجیاد کبیر، بدین نام مشهور شد.<ref>تاریخ عمارة المسجدالحرام، ص119-123؛ موسوعة مکة المکرمه، ج4، ص281.</ref> اجیاد که گاه به صورت جیاد نیز تلفظ شده،<ref>البلدان، ص153؛ معجم البلدان، ج1، ص104؛ النهایه، ج1، ص27، «اجیاد. </ref> جمع جَید به معنای اسب تیزرو و نیز گردن است.<ref>الصحاح، ج2، ص461-462، «جود. </ref><ref>تاج العروس، ج4، ص409، «جید. </ref> این نام بر منطقه‌ای در جنوب شرقی مسجدالحرام<ref>مرآة الحرمین، ج1، ص179.</ref> نهاده شده بود که از دو دره به نام‌های اجیاد صغیر و کبیر در دامنه [[کوه ابوقبیس\|کوه ابوقُبَیس]] تشکیل می‌شد.<ref>رحلة ابن بطوطه، ج1، ص368.</ref>

	==وجه تسمیه به اجیاد==		==وجه تسمیه به اجیاد==

Kamran: جایگزینی متن - 'http://phz.hajj.ir/422' به 'http://hzrc.ac.ir/post'

2021-04-14T18:34:41Z

جایگزینی متن - 'http://phz.hajj.ir/422' به 'http://hzrc.ac.ir/post'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ آوریل ۲۰۲۱، ساعت ۲۲:۰۴
خط ۲۸:		خط ۲۸:
	{{منابع}}		{{منابع}}
	{{دانشنامه		{{دانشنامه
	\| آدرس = http://~~phz~~.~~hajj~~.ir/~~422~~/8013		\| آدرس = http://hzrc.ac.ir/post/8013
	\| عنوان = باب اجیاد کبیر		\| عنوان = باب اجیاد کبیر
	\| نویسنده = علي حسن‌خانی		\| نویسنده = علي حسن‌خانی

Kamran در ‏۶ آوریل ۲۰۲۰، ساعت ۰۶:۳۸

2020-04-06T06:38:30Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۶ آوریل ۲۰۲۰، ساعت ۱۰:۰۸
خط ۱:		خط ۱:
	'''باب اجیاد کبیر''' از درهای پیشین ضلع جنوبی [[مسجدالحرام]] بوده است. این در به علت قرار گرفتن در برابر دره اجیاد کبیر، به این نام مشهور شد. درباره وجه تسمیه این در گزارش‌های مختلفی ذکر شده ازجمله: اسبان تیزرو سمیدع، امیر قطورا که تیره‌ای از عمالقه بود، از این منطقه برای نبرد با قبیله یمنی جرهم که در [[مکه]] ساکن بودند، حرکت کردند و یا خون ۱۰۰ تن از مردم قطورا که در پی شکست از جرهم گردن زده شدند، در آن‌جا ریخته شد. این در به نام‌های مختلفی ذکر شده مثل باب بنی مخزوم؛ باب التمارین؛ باب الرحمه و باب المجاهدیه. این باب در گسترش دوم دوران [[مهدی عباسی]] که مسجدالحرام را از سمت جنوب گسترش دادند و درهایی در آن سمت ساختند، میان [[باب صفا]] و [[باب بنی‌تیم]] ساخته شد. این باب در گسترش اول دوره سعودی (۱۳۶۸-۱۳۷۵ق.) برداشته شد.		'''باب اجیاد کبیر''' از درهای پیشین ضلع جنوبی [[مسجدالحرام]] بوده است. این در به علت قرار گرفتن در برابر دره اجیاد کبیر، به این نام مشهور شد. این در به نام‌های مختلفی ذکر شده مثل باب بنی مخزوم؛ باب التمارین؛ باب الرحمه و باب المجاهدیه. این باب در گسترش دوم دوران [[مهدی عباسی]] که مسجدالحرام را از سمت جنوب گسترش دادند و درهایی در آن سمت ساختند، میان [[باب صفا]] و [[باب بنی‌تیم]] ساخته شد. این باب در گسترش اول دوره سعودی (۱۳۶۸-۱۳۷۵ق.) برداشته شد.

	==معرفی اجمالی==		==معرفی اجمالی==

Kamran در ‏۶ آوریل ۲۰۲۰، ساعت ۰۶:۳۲

2020-04-06T06:32:59Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۶ آوریل ۲۰۲۰، ساعت ۱۰:۰۲
خط ۱:		خط ۱:
	'''باب اجیاد کبیر''': از درهای پیشین ضلع جنوبی [[مسجدالحرام]] بوده است. این در به علت قرار گرفتن در برابر دره اجیاد کبیر، به این نام مشهور شد. درباره وجه تسمیه این در گزارش‌های مختلفی ذکر شده ازجمله: اسبان تیزرو سمیدع، امیر قطورا که تیره‌ای از عمالقه بود، از این منطقه برای نبرد با قبیله یمنی جرهم که در [[مکه]] ساکن بودند، حرکت کردند و یا خون ۱۰۰ تن از مردم قطورا که در پی شکست از جرهم گردن زده شدند، در آن‌جا ریخته شد. این در به نام‌های مختلفی ذکر شده مثل باب بنی مخزوم؛ باب التمارین؛ باب الرحمه و باب المجاهدیه. این باب در گسترش دوم دوران [[مهدی عباسی]] که مسجدالحرام را از سمت جنوب گسترش دادند و درهایی در آن سمت ساختند، میان [[باب صفا]] و [[باب بنی‌تیم]] ساخته شد. این باب در گسترش اول دوره سعودی (۱۳۶۸-۱۳۷۵ق.) برداشته شد.		'''باب اجیاد کبیر''' از درهای پیشین ضلع جنوبی [[مسجدالحرام]] بوده است. این در به علت قرار گرفتن در برابر دره اجیاد کبیر، به این نام مشهور شد. درباره وجه تسمیه این در گزارش‌های مختلفی ذکر شده ازجمله: اسبان تیزرو سمیدع، امیر قطورا که تیره‌ای از عمالقه بود، از این منطقه برای نبرد با قبیله یمنی جرهم که در [[مکه]] ساکن بودند، حرکت کردند و یا خون ۱۰۰ تن از مردم قطورا که در پی شکست از جرهم گردن زده شدند، در آن‌جا ریخته شد. این در به نام‌های مختلفی ذکر شده مثل باب بنی مخزوم؛ باب التمارین؛ باب الرحمه و باب المجاهدیه. این باب در گسترش دوم دوران [[مهدی عباسی]] که مسجدالحرام را از سمت جنوب گسترش دادند و درهایی در آن سمت ساختند، میان [[باب صفا]] و [[باب بنی‌تیم]] ساخته شد. این باب در گسترش اول دوره سعودی (۱۳۶۸-۱۳۷۵ق.) برداشته شد.

	==معرفی اجمالی==		==معرفی اجمالی==
خط ۲۵:		خط ۲۵:
	==پانویس==		==پانویس==
	{{پانویس}}		{{پانویس}}
	==منابع ==		==منابع==
	{{منابع}}		{{منابع}}
	{{دانشنامه		{{دانشنامه

Engineer در ‏۱ ژوئن ۲۰۱۹، ساعت ۰۹:۵۵

2019-06-01T09:55:17Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ ژوئن ۲۰۱۹، ساعت ۱۳:۲۵
خط ۳:		خط ۳:
	==معرفی اجمالی==		==معرفی اجمالی==

	این باب، پنجمین در از درهای ضلع جنوبی [[مسجدالحرام]] از سمت شرق بود که به سبب قرار گرفتن در برابر دره اجیاد کبیر، بدین نام مشهور شد.<ref>تاریخ عمارة المسجدالحرام، ص119-123؛ موسوعة مکة المکرمه، ج4، ص281.</ref>اجیاد که گاه به صورت جیاد نیز تلفظ شده، <ref>البلدان، ص153؛ معجم البلدان، ج1، ص104؛ النهایه، ج1، ص27، «اجیاد. </ref> جمع جَید به معنای اسب تیزرو و نیز گردن است.<ref>الصحاح، ج2، ص461-462، «جود. </ref><ref>تاج العروس، ج4، ص409، «جید. </ref>این نام بر منطقه‌ای در جنوب شرقی مسجدالحرام<ref>مرآة الحرمین، ج1، ص179.</ref>نهاده شده بود که از دو دره به نام‌های اجیاد صغیر و کبیر در دامنه [[کوه ابوقبیس\|کوه ابوقُبَیس]] تشکیل می‌شد.<ref>رحلة ابن بطوطه، ج1، ص368.</ref>		این باب، پنجمین در از درهای ضلع جنوبی [[مسجدالحرام]] از سمت شرق بود که به سبب قرار گرفتن در برابر دره اجیاد کبیر، بدین نام مشهور شد.<ref>تاریخ عمارة المسجدالحرام، ص119-123؛ موسوعة مکة المکرمه، ج4، ص281.</ref> اجیاد که گاه به صورت جیاد نیز تلفظ شده،<ref>البلدان، ص153؛ معجم البلدان، ج1، ص104؛ النهایه، ج1، ص27، «اجیاد. </ref> جمع جَید به معنای اسب تیزرو و نیز گردن است.<ref>الصحاح، ج2، ص461-462، «جود. </ref> <ref>تاج العروس، ج4، ص409، «جید. </ref> این نام بر منطقه‌ای در جنوب شرقی مسجدالحرام<ref>مرآة الحرمین، ج1، ص179.</ref> نهاده شده بود که از دو دره به نام‌های اجیاد صغیر و کبیر در دامنه [[کوه ابوقبیس\|کوه ابوقُبَیس]] تشکیل می‌شد.<ref>رحلة ابن بطوطه، ج1، ص368.</ref>

	==وجه تسمیه به اجیاد==		==وجه تسمیه به اجیاد==

	درباره سبب اشتهار این مکان به اجیاد، سخنان گوناگون ‌گزارش شده است که از آن جمله است: اسبان تیزرو سَمَیْدَع، امیر قطورا که تیره‌ای از عَمالقه بود، از این منطقه برای نبرد با قبیله یمنی جرهم که در [[مکه]] ساکن بودند، <ref>السیرة النبویه، ج1، ص112؛ اخبار مکه، ازرقی، ج1، ص82؛ معجم البلدان، ج1، ص105.</ref> حرکت کردند و یا خون 100 تن از مردم قطورا که در پی شکست از جرهم گردن زده شدند، <ref>معجم البلدان، ج1، ص105.</ref> در آن‌جا ریخته شد.		درباره سبب اشتهار این مکان به اجیاد، سخنان گوناگون ‌گزارش شده است که از آن جمله است: اسبان تیزرو سَمَیْدَع، امیر قطورا که تیره‌ای از عَمالقه بود، از این منطقه برای نبرد با قبیله یمنی جرهم که در [[مکه]] ساکن بودند،<ref>السیرة النبویه، ج1، ص112؛ اخبار مکه، ازرقی، ج1، ص82؛ معجم البلدان، ج1، ص105.</ref> حرکت کردند و یا خون 100 تن از مردم قطورا که در پی شکست از جرهم گردن زده شدند،<ref>معجم البلدان، ج1، ص105.</ref> در آن‌جا ریخته شد.

	==نام‌های دیگر باب==		==نام‌های دیگر باب==

	از این باب در سده‌های گوناگون با نام‌های دیگر یاد شده است. از جمله این نام‌ها است: باب بنی‌مخزوم ـ زیرا با خانه‌های بنی‌مخزوم روبه‌رو بود<ref>مرآة الحرمین، ج1، ص232.</ref>ـ و نیز باب اجیاد در سده سوم؛<ref>اخبار مکه، ازرقی، ج2، ص81؛ اخبار مکه، فاکهی، ج2، ص181؛ الاعلاق النفیسه، ص44.</ref> باب التمارین در سده پنجم؛<ref>سفرنامه ناصر خسرو، ص128؛ اثارة الترغیب و التشویق، ج1، ص290.</ref> و باب الرحمه در سده نهم.<ref>تاریخ مکة المشرفه، ج1، ص157؛ اتحاف الوری، ج3، ص637؛ شفاء الغرام، ج1، ص315.</ref>با ساخته شدن مدرسه مجاهدیه به سال 739ق. به دست ملک مجاهد علی بن داود، از حاکمان [[یمن]] (حک: 721-764ق.) کنار مسجدالحرام<ref>العقود اللؤلؤیه، ج2، ص105-106؛ اتحاف الوری، ج3، ص217-218.</ref>و در برابر باب اجیاد، این در به باب المجاهدیه مشهور شد.<ref>شفاء الغرام، ج1، ص315؛ التاریخ القویم، ج4، ص422.</ref>گویا باب المجاهدین، <ref>الانس الجلیل، ج1، ص408.</ref> باب مجاهد، <ref>موسوعة مرآة الحرمین، ج2، ص750.</ref> و باب الجهادیه<ref>الرحلة الحجازیه، ص207.</ref>از نام‌های تصحیف شده المجاهدیه هستند.		از این باب در سده‌های گوناگون با نام‌های دیگر یاد شده است. از جمله این نام‌ها است: باب بنی‌مخزوم ـ زیرا با خانه‌های بنی‌مخزوم روبه‌رو بود<ref>مرآة الحرمین، ج1، ص232.</ref> ـ و نیز باب اجیاد در سده سوم؛<ref>اخبار مکه، ازرقی، ج2، ص81؛ اخبار مکه، فاکهی، ج2، ص181؛ الاعلاق النفیسه، ص44.</ref> باب التمارین در سده پنجم؛<ref>سفرنامه ناصر خسرو، ص128؛ اثارة الترغیب و التشویق، ج1، ص290.</ref> و باب الرحمه در سده نهم.<ref>تاریخ مکة المشرفه، ج1، ص157؛ اتحاف الوری، ج3، ص637؛ شفاء الغرام، ج1، ص315.</ref> با ساخته شدن مدرسه مجاهدیه به سال 739ق. به دست ملک مجاهد علی بن داود، از حاکمان [[یمن]] (حک: 721-764ق.) کنار مسجدالحرام<ref>العقود اللؤلؤیه، ج2، ص105-106؛ اتحاف الوری، ج3، ص217-218.</ref> و در برابر باب اجیاد، این در به باب المجاهدیه مشهور شد.<ref>شفاء الغرام، ج1، ص315؛ التاریخ القویم، ج4، ص422.</ref> گویا باب المجاهدین،<ref>الانس الجلیل، ج1، ص408.</ref> باب مجاهد،<ref>موسوعة مرآة الحرمین، ج2، ص750.</ref> و باب الجهادیه<ref>الرحلة الحجازیه، ص207.</ref> از نام‌های تصحیف شده المجاهدیه هستند.

	==تاریخچه باب==		==تاریخچه باب==

	این باب در گسترش دوم دوران [[مهدی عباسی]] (حک: 167-169ق.) که مسجدالحرام را از سمت جنوب گسترش دادند و درهایی در آن سمت ساختند، میان [[باب صفا]] (بنی مخزوم) و [[باب بنی‌تیم]] ساخته شد. به ‌گزارش ازرقی (م. پس از 241ق.) این باب با دو ورودی و دو طاق به طول 5/13 ذرع (حدود شش و نیم متر) و عرض 15 ذرع (حدود هفت و نیم متر) ساخته شد. این دو طاق در وسط بر ستونی مرمرین که بر پایه‌ای چوبی و دارای آب طلا استوار بود، تکیه داشت.<ref>اخبار مکه، ازرقی، ج2، ص86-90.</ref>از وجود 12<ref>اخبار مکه، ازرقی، ج2، ص90.</ref>یا هفت پله<ref>اخبار مکه، فاکهی، ج2، ص193-194؛ الاعلاق النفیسه، ص50.</ref>در سده سوم ق. برای این باب ‌گزارش شده است. برخی علت اختلاف در تعیین شمار پله‌ها را جمع شدن گل و لای‌هایی می‌دانند که همراه سیل‌های مکه از سمت جنوب مسجدالحرام به درون می‌ریخت و به تدریج پله‌ها را می‌پوشاند.<ref>تاریخ عمارة و اسماء ابواب المسجدالحرام، ص52.</ref>		این باب در گسترش دوم دوران [[مهدی عباسی]] (حک: 167-169ق.) که مسجدالحرام را از سمت جنوب گسترش دادند و درهایی در آن سمت ساختند، میان [[باب صفا]] (بنی مخزوم) و [[باب بنی‌تیم]] ساخته شد. به ‌گزارش ازرقی (م. پس از 241ق.) این باب با دو ورودی و دو طاق به طول 5/13 ذرع (حدود شش و نیم متر) و عرض 15 ذرع (حدود هفت و نیم متر) ساخته شد. این دو طاق در وسط بر ستونی مرمرین که بر پایه‌ای چوبی و دارای آب طلا استوار بود، تکیه داشت.<ref>اخبار مکه، ازرقی، ج2، ص86-90.</ref> از وجود 12<ref>اخبار مکه، ازرقی، ج2، ص90.</ref> یا هفت پله<ref>اخبار مکه، فاکهی، ج2، ص193-194؛ الاعلاق النفیسه، ص50.</ref> در سده سوم ق. برای این باب ‌گزارش شده است. برخی علت اختلاف در تعیین شمار پله‌ها را جمع شدن گل و لای‌هایی می‌دانند که همراه سیل‌های مکه از سمت جنوب مسجدالحرام به درون می‌ریخت و به تدریج پله‌ها را می‌پوشاند.<ref>تاریخ عمارة و اسماء ابواب المسجدالحرام، ص52.</ref>

	یاسر، خادم زبیده همسر‌ [[هارون الرشید]]، وضوخانه‌ای کنار این باب ساخت.<ref>اخبار مکه، ازرقی، ج2، ص218؛ اخبار مکه، فاکهی، ج4، ص101.</ref>نزدیک این در مناره‌ای قرار داشت<ref>الاستبصار، ص24؛ رحلة ابن بطوطه، ج1، ص378.</ref>که فاصله آن با مناره‌ای که در مسعی وجود داشت، 278 ذرع (حدود 140 متر) بوده است.<ref>اخبار مکه، ازرقی، ج2، ص82؛ اخبار مکه، فاکهی ج2، ص181.</ref>		یاسر، خادم زبیده همسر‌ [[هارون الرشید]]، وضوخانه‌ای کنار این باب ساخت.<ref>اخبار مکه، ازرقی، ج2، ص218؛ اخبار مکه، فاکهی، ج4، ص101.</ref> نزدیک این در مناره‌ای قرار داشت<ref>الاستبصار، ص24؛ رحلة ابن بطوطه، ج1، ص378.</ref> که فاصله آن با مناره‌ای که در مسعی وجود داشت، 278 ذرع (حدود 140 متر) بوده است.<ref>اخبار مکه، ازرقی، ج2، ص82؛ اخبار مکه، فاکهی ج2، ص181.</ref>

	به سال 826ق. ستونِ طاق‌های در، هم‌زمان با حکومت سلطان بَرَسبای مملوکی (حک: 825-840ق.) تعمیر شد. در 984ق. هنگام حکومت سلطان مراد سوم عثمانی (حک: 982-1003ق.) درگاه باب کاملا بازسازی شد؛ اما شکل هندسی آن به همان‌سان حفظ گشت. بر بالای آن، دو طاق به شکل نیم دایره از جنس سنگ‌های رنگی وجود داشت که به صورت شطرنجی چیده شده بودند. تکیه‌گاه این دو طاق در وسط ستونی مستطیل‌شکل بود و بر بالای ورودی‌های در، دو قاب مستطیل وجود داشت. در قسمت غربی طاق، [[بسمله]] همراه آیه 95 [[سوره نساء]]: {{قلم رنگ\|سبز\|فَضَّلَ اللهُ الْمُجاهِدینَ بِاَمْوالِهِمْ وَ اَنْفُسِهِمْ عَلَی الْقاعِدینَ}} و بر قسمت شرقی آن، ادامه همان آیه: {{قلم رنگ\|سبز\|دَرَجَةً وَ کُلاًّ وَعَدَ اللهُ الْحُسْنی‏ وَ فَضَّلَ اللهُ الْمُجاهِدینَ عَلَی الْقاعِدینَ اَجْراً عَظیما}} نقش بسته بود. کنار هر یک نیز جایی مربع‌شکل وجود داشت که در آن تاریخ ساخت در به سال 984ق. نوشته شده بود. بر بالای در 20 کنگره به شکل برگ‌های درخت دیده می‌شد که کنگره وسطی که دقیقاً بر بالای تک ستون طاق‌ها قرار داشت، بزرگ‌تر از بقیه بود.<ref>تاریخ عمارة و اسماء ابواب المسجدالحرام، ص107.</ref>		به سال 826ق. ستونِ طاق‌های در، هم‌زمان با حکومت سلطان بَرَسبای مملوکی (حک: 825-840ق.) تعمیر شد. در 984ق. هنگام حکومت سلطان مراد سوم عثمانی (حک: 982-1003ق.) درگاه باب کاملا بازسازی شد؛ اما شکل هندسی آن به همان‌سان حفظ گشت. بر بالای آن، دو طاق به شکل نیم دایره از جنس سنگ‌های رنگی وجود داشت که به صورت شطرنجی چیده شده بودند. تکیه‌گاه این دو طاق در وسط ستونی مستطیل‌شکل بود و بر بالای ورودی‌های در، دو قاب مستطیل وجود داشت. در قسمت غربی طاق، [[بسمله]] همراه آیه 95 [[سوره نساء]]: {{قلم رنگ\|سبز\|فَضَّلَ اللهُ الْمُجاهِدینَ بِاَمْوالِهِمْ وَ اَنْفُسِهِمْ عَلَی الْقاعِدینَ}} و بر قسمت شرقی آن، ادامه همان آیه: {{قلم رنگ\|سبز\|دَرَجَةً وَ کُلاًّ وَعَدَ اللهُ الْحُسْنی‏ وَ فَضَّلَ اللهُ الْمُجاهِدینَ عَلَی الْقاعِدینَ اَجْراً عَظیما}} نقش بسته بود. کنار هر یک نیز جایی مربع‌شکل وجود داشت که در آن تاریخ ساخت در به سال 984ق. نوشته شده بود. بر بالای در 20 کنگره به شکل برگ‌های درخت دیده می‌شد که کنگره وسطی که دقیقاً بر بالای تک ستون طاق‌ها قرار داشت، بزرگ‌تر از بقیه بود.<ref>تاریخ عمارة و اسماء ابواب المسجدالحرام، ص107.</ref>

	به سال 830ق. تدابیری برای مصون ماندن مسجد از سیل‌ اندیشیده شد که ارتفاع بخشیدن به این باب و قرار دادن پله برای آن، از جمله این کارها بود.<ref>اتحاف الوری، ج3، ص637.</ref>این باب در گسترش اول دوره سعودی (1368-1375ق.) برداشته شد.<ref>تاریخ عمارة و اسماء ابواب المسجدالحرام، ص106.</ref>		به سال 830ق. تدابیری برای مصون ماندن مسجد از سیل‌ اندیشیده شد که ارتفاع بخشیدن به این باب و قرار دادن پله برای آن، از جمله این کارها بود.<ref>اتحاف الوری، ج3، ص637.</ref> این باب در گسترش اول دوره سعودی (1368-1375ق.) برداشته شد.<ref>تاریخ عمارة و اسماء ابواب المسجدالحرام، ص106.</ref>

	==پانویس==		==پانویس==
خط ۸۵:		خط ۸۵:
	{{پایان}}		{{پایان}}
	{{درب‌های مسجدالحرام}}		{{درب‌های مسجدالحرام}}

			[[Category:درب‌های مسجدالحرام]]
			[[Category:درب‌های مسجدالحرام]]
			[[Category:درب‌های مسجدالحرام]]
			[[Category:درب‌های مسجدالحرام]]
			[[Category:درب‌های مسجدالحرام]]
			[[Category:درب‌های مسجدالحرام]]
			[[Category:درب‌های مسجدالحرام]]
			[[Category:درب‌های مسجدالحرام]]
			[[Category:درب‌های مسجدالحرام]]
			[[Category:درب‌های مسجدالحرام]]
			[[Category:درب‌های مسجدالحرام]]
			[[Category:درب‌های مسجدالحرام]]
			[[Category:درب‌های مسجدالحرام]]
			[[Category:درب‌های مسجدالحرام]]
			[[Category:درب‌های مسجدالحرام]]
			[[Category:درب‌های مسجدالحرام]]
			[[Category:درب‌های مسجدالحرام]]
			[[Category:درب‌های مسجدالحرام]]
			[[Category:درب‌های مسجدالحرام]]
			[[Category:درب‌های مسجدالحرام]]
			[[Category:درب‌های مسجدالحرام]]
			[[Category:درب‌های مسجدالحرام]]
			[[Category:درب‌های مسجدالحرام]]
			[[Category:درب‌های مسجدالحرام]]
			[[Category:درب‌های مسجدالحرام]]
			[[Category:درب‌های مسجدالحرام]]
			[[Category:درب‌های مسجدالحرام]]
			[[Category:درب‌های مسجدالحرام]]
			[[Category:درب‌های مسجدالحرام]]
			[[Category:درب‌های مسجدالحرام]]
			[[Category:درب‌های مسجدالحرام]]
			[[Category:درب‌های مسجدالحرام]]
			[[Category:درب‌های مسجدالحرام]]
			[[Category:درب‌های مسجدالحرام]]
			[[Category:درب‌های مسجدالحرام]]
			[[Category:درب‌های مسجدالحرام]]
			[[Category:درب‌های مسجدالحرام]]
			[[Category:درب‌های مسجدالحرام]]
			[[Category:درب‌های مسجدالحرام]]

	[[رده:درب‌های مسجدالحرام]]		[[رده:درب‌های مسجدالحرام]]

Hasaninasab: حذف از رده:مقاله‌های در دست ویرایش رده‌انبوه

2019-03-05T18:42:19Z

حذف از رده:مقاله‌های در دست ویرایش رده‌انبوه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۵ مارس ۲۰۱۹، ساعت ۲۲:۱۲
خط ۸۶:		خط ۸۶:
	{{درب‌های مسجدالحرام}}		{{درب‌های مسجدالحرام}}

	~~[[رده:مقاله‌های در دست ویرایش]]~~
	[[رده:درب‌های مسجدالحرام]]		[[رده:درب‌های مسجدالحرام]]

Kamran: removed Category:مسجدالحرام using HotCat

2018-07-31T09:14:31Z

removed Category:مسجدالحرام using HotCat

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ ژوئیهٔ ۲۰۱۸، ساعت ۱۲:۴۴
خط ۸۸:		خط ۸۸:
	[[رده:مقاله‌های در دست ویرایش]]		[[رده:مقاله‌های در دست ویرایش]]
	[[رده:درب‌های مسجدالحرام]]		[[رده:درب‌های مسجدالحرام]]
	~~[[رده:مسجدالحرام]]~~

M-mohammad در ‏۱۰ ژوئن ۲۰۱۸، ساعت ۱۱:۲۲

2018-06-10T11:22:58Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ ژوئن ۲۰۱۸، ساعت ۱۴:۵۲
خط ۱:		خط ۱:
	~~{{در دست ویرایش\|ماه=[[اردیبهشت]]\|روز=[[۲۷]]\|سال=[[۱۳۹۷]]\|کاربر=M-mohammad }}~~		'''باب اجیاد کبیر''': از درهای پیشین ضلع جنوبی [[مسجدالحرام]] بوده است. این در به علت قرار گرفتن در برابر دره اجیاد کبیر، به این نام مشهور شد. درباره وجه تسمیه این در گزارش‌های مختلفی ذکر شده ازجمله: اسبان تیزرو سمیدع، امیر قطورا که تیره‌ای از عمالقه بود، از این منطقه برای نبرد با قبیله یمنی جرهم که در [[مکه]] ساکن بودند، حرکت کردند و یا خون ۱۰۰ تن از مردم قطورا که در پی شکست از جرهم گردن زده شدند، در آن‌جا ریخته شد. این در به نام‌های مختلفی ذکر شده مثل باب بنی مخزوم؛ باب التمارین؛ باب الرحمه و باب المجاهدیه. این باب در گسترش دوم دوران [[مهدی عباسی]] که مسجدالحرام را از سمت جنوب گسترش دادند و درهایی در آن سمت ساختند، میان [[باب صفا]] و [[باب بنی‌تیم]] ساخته شد. این باب در گسترش اول دوره سعودی (۱۳۶۸-۱۳۷۵ق.) برداشته شد.

	~~[[رده:مقاله‌های در دست ویرایش]]~~
	باب اجیاد کبیر: از درهای پیشین ضلع جنوبی [[مسجدالحرام]] بوده است. این در به علت قرار گرفتن در برابر دره اجیاد کبیر، به این نام مشهور شد. درباره وجه تسمیه این در گزارش‌های مختلفی ذکر شده ازجمله: اسبان تیزرو سمیدع، امیر قطورا که تیره‌ای از عمالقه بود، از این منطقه برای نبرد با قبیله یمنی جرهم که در [[مکه]] ساکن بودند، حرکت کردند و یا خون ۱۰۰ تن از مردم قطورا که در پی شکست از جرهم گردن زده شدند، در آن‌جا ریخته شد. این در به نام‌های مختلفی ذکر شده مثل باب بنی مخزوم؛ باب التمارین؛ باب الرحمه و باب المجاهدیه. این باب در گسترش دوم دوران [[مهدی عباسی]] که مسجدالحرام را از سمت جنوب گسترش دادند و درهایی در آن سمت ساختند، میان [[باب صفا]] و [[باب بنی‌تیم]] ساخته شد. این باب در گسترش اول دوره سعودی (۱۳۶۸-۱۳۷۵ق.) برداشته شد.

	==معرفی اجمالی==		==معرفی اجمالی==
خط ۸۹:		خط ۸۶:
	{{درب‌های مسجدالحرام}}		{{درب‌های مسجدالحرام}}

	[[رده:~~تاریخ]]~~		[[رده:مقاله‌های در دست ویرایش]]
	~~[[رده:بناهای تاریخی مکه~~]]
	[[رده:درب‌های مسجدالحرام]]		[[رده:درب‌های مسجدالحرام]]
			[[رده:مسجدالحرام]]

M-mohammad: صفحه‌ای تازه حاوی «{{جا:ویرایش}} باب اجیاد کبیر: از درهای پیشین ضلع جنوبی مسجدالحرام بوده است. ا...» ایجاد کرد

2018-05-17T11:49:50Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{جا:ویرایش}} باب اجیاد کبیر: از درهای پیشین ضلع جنوبی مسجدالحرام بوده است. ا...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{در دست ویرایش|ماه=[[اردیبهشت]]|روز=[[۲۷]]|سال=[[۱۳۹۷]]|کاربر=M-mohammad }}

[[رده:مقاله‌های در دست ویرایش]]
باب اجیاد کبیر: از درهای پیشین ضلع جنوبی [[مسجدالحرام]] بوده است. این در به علت قرار گرفتن در برابر دره اجیاد کبیر، به این نام مشهور شد. درباره وجه تسمیه این در گزارش‌های مختلفی ذکر شده ازجمله: اسبان تیزرو سمیدع، امیر قطورا که تیره‌ای از عمالقه بود، از این منطقه برای نبرد با قبیله یمنی جرهم که در [[مکه]] ساکن بودند، حرکت کردند و یا خون ۱۰۰ تن از مردم قطورا که در پی شکست از جرهم گردن زده شدند، در آن‌جا ریخته شد. این در به نام‌های مختلفی ذکر شده مثل باب بنی مخزوم؛ باب التمارین؛ باب الرحمه و باب المجاهدیه. این باب در گسترش دوم دوران [[مهدی عباسی]] که مسجدالحرام را از سمت جنوب گسترش دادند و درهایی در آن سمت ساختند، میان [[باب صفا]] و [[باب بنی‌تیم]] ساخته شد. این باب در گسترش اول دوره سعودی (۱۳۶۸-۱۳۷۵ق.) برداشته شد.

==معرفی اجمالی==

این باب، پنجمین در از درهای ضلع جنوبی [[مسجدالحرام]] از سمت شرق بود که به سبب قرار گرفتن در برابر دره اجیاد کبیر، بدین نام مشهور شد.<ref>تاریخ عمارة المسجدالحرام، ص119-123؛ موسوعة مکة المکرمه، ج4، ص281.</ref>اجیاد که گاه به صورت جیاد نیز تلفظ شده، <ref>البلدان، ص153؛ معجم البلدان، ج1، ص104؛ النهایه، ج1، ص27، «اجیاد. </ref> جمع جَید به معنای اسب تیزرو و نیز گردن است.<ref>الصحاح، ج2، ص461-462، «جود. </ref><ref>تاج العروس، ج4، ص409، «جید. </ref>این نام بر منطقه‌ای در جنوب شرقی مسجدالحرام<ref>مرآة الحرمین، ج1، ص179.</ref>نهاده شده بود که از دو دره به نام‌های اجیاد صغیر و کبیر در دامنه [[کوه ابوقبیس|کوه ابوقُبَیس]] تشکیل می‌شد.<ref>رحلة ابن بطوطه، ج1، ص368.</ref>

==وجه تسمیه به اجیاد==

درباره سبب اشتهار این مکان به اجیاد، سخنان گوناگون ‌گزارش شده است که از آن جمله است: اسبان تیزرو سَمَیْدَع، امیر قطورا که تیره‌ای از عَمالقه بود، از این منطقه برای نبرد با قبیله یمنی جرهم که در [[مکه]] ساکن بودند، <ref>السیرة النبویه، ج1، ص112؛ اخبار مکه، ازرقی، ج1، ص82؛ معجم البلدان، ج1، ص105.</ref> حرکت کردند و یا خون 100 تن از مردم قطورا که در پی شکست از جرهم گردن زده شدند، <ref>معجم البلدان، ج1، ص105.</ref> در آن‌جا ریخته شد.

==نام‌های دیگر باب==

از این باب در سده‌های گوناگون با نام‌های دیگر یاد شده است. از جمله این نام‌ها است: باب بنی‌مخزوم ـ زیرا با خانه‌های بنی‌مخزوم روبه‌رو بود<ref>مرآة الحرمین، ج1، ص232.</ref>ـ و نیز باب اجیاد در سده سوم؛<ref>اخبار مکه، ازرقی، ج2، ص81؛ اخبار مکه، فاکهی، ج2، ص181؛ الاعلاق النفیسه، ص44.</ref> باب التمارین در سده پنجم؛<ref>سفرنامه ناصر خسرو، ص128؛ اثارة الترغیب و التشویق، ج1، ص290.</ref> و باب الرحمه در سده نهم.<ref>تاریخ مکة المشرفه، ج1، ص157؛ اتحاف الوری، ج3، ص637؛ شفاء الغرام، ج1، ص315.</ref>با ساخته شدن مدرسه مجاهدیه به سال 739ق. به دست ملک مجاهد علی بن داود، از حاکمان [[یمن]] (حک: 721-764ق.) کنار مسجدالحرام<ref>العقود اللؤلؤیه، ج2، ص105-106؛ اتحاف الوری، ج3، ص217-218.</ref>و در برابر باب اجیاد، این در به باب المجاهدیه مشهور شد.<ref>شفاء الغرام، ج1، ص315؛ التاریخ القویم، ج4، ص422.</ref>گویا باب المجاهدین، <ref>الانس الجلیل، ج1، ص408.</ref> باب مجاهد، <ref>موسوعة مرآة الحرمین، ج2، ص750.</ref> و باب الجهادیه<ref>الرحلة الحجازیه، ص207.</ref>از نام‌های تصحیف شده المجاهدیه هستند.

==تاریخچه باب==

این باب در گسترش دوم دوران [[مهدی عباسی]] (حک: 167-169ق.) که مسجدالحرام را از سمت جنوب گسترش دادند و درهایی در آن سمت ساختند، میان [[باب صفا]] (بنی مخزوم) و [[باب بنی‌تیم]] ساخته شد. به ‌گزارش ازرقی (م. پس از 241ق.) این باب با دو ورودی و دو طاق به طول 5/13 ذرع (حدود شش و نیم متر) و عرض 15 ذرع (حدود هفت و نیم متر) ساخته شد. این دو طاق در وسط بر ستونی مرمرین که بر پایه‌ای چوبی و دارای آب طلا استوار بود، تکیه داشت.<ref>اخبار مکه، ازرقی، ج2، ص86-90.</ref>از وجود 12<ref>اخبار مکه، ازرقی، ج2، ص90.</ref>یا هفت پله<ref>اخبار مکه، فاکهی، ج2، ص193-194؛ الاعلاق النفیسه، ص50.</ref>در سده سوم ق. برای این باب ‌گزارش شده است. برخی علت اختلاف در تعیین شمار پله‌ها را جمع شدن گل و لای‌هایی می‌دانند که همراه سیل‌های مکه از سمت جنوب مسجدالحرام به درون می‌ریخت و به تدریج پله‌ها را می‌پوشاند.<ref>تاریخ عمارة و اسماء ابواب المسجدالحرام، ص52.</ref>

یاسر، خادم زبیده همسر‌ [[هارون الرشید]]، وضوخانه‌ای کنار این باب ساخت.<ref>اخبار مکه، ازرقی، ج2، ص218؛ اخبار مکه، فاکهی، ج4، ص101.</ref>نزدیک این در مناره‌ای قرار داشت<ref>الاستبصار، ص24؛ رحلة ابن بطوطه، ج1، ص378.</ref>که فاصله آن با مناره‌ای که در مسعی وجود داشت، 278 ذرع (حدود 140 متر) بوده است.<ref>اخبار مکه، ازرقی، ج2، ص82؛ اخبار مکه، فاکهی ج2، ص181.</ref>

به سال 826ق. ستونِ طاق‌های در، هم‌زمان با حکومت سلطان بَرَسبای مملوکی (حک: 825-840ق.) تعمیر شد. در 984ق. هنگام حکومت سلطان مراد سوم عثمانی (حک: 982-1003ق.) درگاه باب کاملا بازسازی شد؛ اما شکل هندسی آن به همان‌سان حفظ گشت. بر بالای آن، دو طاق به شکل نیم دایره از جنس سنگ‌های رنگی وجود داشت که به صورت شطرنجی چیده شده بودند. تکیه‌گاه این دو طاق در وسط ستونی مستطیل‌شکل بود و بر بالای ورودی‌های در، دو قاب مستطیل وجود داشت. در قسمت غربی طاق، [[بسمله]] همراه آیه 95 [[سوره نساء]]: {{قلم رنگ|سبز|فَضَّلَ اللهُ الْمُجاهِدینَ بِاَمْوالِهِمْ وَ اَنْفُسِهِمْ عَلَی الْقاعِدینَ}} و بر قسمت شرقی آن، ادامه همان آیه: {{قلم رنگ|سبز|دَرَجَةً وَ کُلاًّ وَعَدَ اللهُ الْحُسْنی‏ وَ فَضَّلَ اللهُ الْمُجاهِدینَ عَلَی الْقاعِدینَ اَجْراً عَظیما}} نقش بسته بود. کنار هر یک نیز جایی مربع‌شکل وجود داشت که در آن تاریخ ساخت در به سال 984ق. نوشته شده بود. بر بالای در 20 کنگره به شکل برگ‌های درخت دیده می‌شد که کنگره وسطی که دقیقاً بر بالای تک ستون طاق‌ها قرار داشت، بزرگ‌تر از بقیه بود.<ref>تاریخ عمارة و اسماء ابواب المسجدالحرام، ص107.</ref>

به سال 830ق. تدابیری برای مصون ماندن مسجد از سیل‌ اندیشیده شد که ارتفاع بخشیدن به این باب و قرار دادن پله برای آن، از جمله این کارها بود.<ref>اتحاف الوری، ج3، ص637.</ref>این باب در گسترش اول دوره سعودی (1368-1375ق.) برداشته شد.<ref>تاریخ عمارة و اسماء ابواب المسجدالحرام، ص106.</ref>

==پانویس==
{{پانویس}}
==منابع ==
{{منابع}}
{{دانشنامه
| آدرس = http://phz.hajj.ir/422/8013
| عنوان = باب اجیاد کبیر
| نویسنده = علي حسن‌خانی
}}

* '''اتحاف الوری''': عمر بن محمد بن فهد (م. 885ق.)، به کوشش عبدالکریم، مکه، جامعة‌ام القری، 1408ق؛

* '''اثارة الترغیب''': محمد بن اسحق الخوارزمی (م. 827ق.)، به کوشش ذهبی، مکه، مکتبة نزار، 1418ق؛

* '''اخبار مکه''': الازرقی (م. 248ق.)، به کوشش رشدی الصالح، مکه، مکتبة الثقافه، 1415ق؛

* '''اخبار مکه''': الفاکهی (م. 279ق.)، به کوشش ابن دهیش، بیروت، دار خضر، 1414ق؛

* '''الاستبصار فی عجائب الامصار''': مراکشی (م. قرن6ق.)، بغداد، دار الشؤون، 1986م؛

* '''الاعلاق النفیسه''': ابن رسته (م. قرن3ق.)، بیروت، دار صادر، 1892م؛

* '''الانس الجلیل بتاریخ القدس و الخلیل''': مجیر الدین الحنبلی (م. 928ق.)، قم، امیر، 1368ش؛

* '''البلدان''': احمد بن یعقوب (م. 292ق.)، به کوشش صناوی، بیروت، دار الکتب العلمیه، 1422ق؛

* '''تاج العروس''': الزبیدی (م. 1205ق.)، به کوشش علی شیری، بیروت، دار الفکر، 1414ق؛

* '''تاریخ عمارة المسجدالحرام''': حسین عبدالله باسلامه، جده، تهامه، 1400ق؛

* '''تاریخ عمارة و اسماء ابواب المسجدالحرام''': طه عبدالقادر، مکه، جامعة‌ام القری؛

* '''التاریخ القویم''': محمد طاهر الکردی، به کوشش ابن دهیش، بیروت، دار خضر، 1420ق؛

* '''تاریخ مکة المشرفه''': محمد ابن الضیاء (م. 854ق.)، به کوشش علاء و ایمن، بیروت، دار الکتب العلمیه، 1424ق؛

* '''رحلة ابن بطوطه''': ابن‏ بطوطه (م. 779ق.)، به کوشش التازی، رباط، المملکة المغربیه، 1417ق؛

* '''الرحلة الحجازیه''': اولیا چلبی، قاهره، دار الآفاق العربیه، 1999م؛

* '''سفرنامه ناصر خسرو''': ناصر خسرو (م. 481ق.)، تهران، زوّار، 1381ش؛

* '''السیرة النبویه''': ابن هشام (م. 213/218ق.)، به کوشش السقاء و دیگران، بیروت، دار المعرفه؛

* '''شفاء الغرام''': محمد الفاسی (م. 832ق.)، به کوشش گروهی از علما، بیروت، دار الکتب العلمیه، 1421ق؛

* '''الصحاح''': الجوهری (م. 393ق.)، به کوشش العطار، بیروت، دار العلم للملایین، 1407ق؛

* '''العقود اللؤلؤیه''': علی بن الحسن الزبیدی (م. 812ق.)، به کوشش الاکوع، بیروت، دار الآداب، 1403ق؛

* '''مرآة الحرمین''': ابراهیم رفعت پاشا (م. 1353ق.)، قم، المطبعة العلمیه، 1344ق؛

* '''معجم البلدان''': یاقوت الحموی (م. 626ق.)، بیروت، دار صادر، 1995م؛

* '''موسوعة مرآة الحرمین الشریفین''': ایوب صبری پاشا (م. 1290ق.)، قاهره، دار الآفاق العربیه، 1424ق؛

* '''موسوعة مکة المکرمة و المدینة المنوره''': احمد زکی یمانی، مصر، مؤسسة الفرقان، 1429ق؛

* '''النهایه''': مبارک ابن اثیر (م. 606ق.)، به کوشش الزاوی و الطناحی، قم، اسماعیلیان، 1367ش.

{{پایان}}
{{درب‌های مسجدالحرام}}

[[رده:تاریخ]]
[[رده:بناهای تاریخی مکه]]
[[رده:درب‌های مسجدالحرام]]