https://wikihaj.com/history/%D8%A8%D8%A7%D8%A8_%D8%B3%D8%AF%D9%87?feed=atomباب سده - تاریخچهٔ نسخهها2026-08-10T01:28:52Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.43.0https://wikihaj.com/index.php?title=%D8%A8%D8%A7%D8%A8_%D8%B3%D8%AF%D9%87&diff=39685&oldid=prev5.212.54.226 در ۱۸ سپتامبر ۲۰۲۱، ساعت ۱۲:۱۲2021-09-18T12:12:38Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۸ سپتامبر ۲۰۲۱، ساعت ۱۵:۴۲</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''باب سُده'''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">: </del>از درهای ضلع شمالی [[مسجدالحرام]] میباشد. این باب در گسترش دوران [[منصور عباسی]]، ساخته شد که اولین در از درهای دیوار شمالی مسجدالحرام بود. این در با نامهایی دیگری چون باب دار عمرو بن عاص، باب الوسیط، باب الطبری، باب سده الرهوط، یا باب سده الوهوط، باب ابن عتی و باب سدره، یاد شده است. در حکومت [[مهدی عباسی]] این در مرمت گشت و در دوران حکومت [[سلطان مراد سوم عثمانی]]، این باب ویران و به همان شکل پیشین ساخته شد. این باب در گسترش اول سعودی، در سال ۱۳۸۱ق. برداشته شد.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''باب سُده''' از درهای ضلع شمالی [[مسجدالحرام]] میباشد. این باب در گسترش دوران [[منصور عباسی]]، ساخته شد که اولین در از درهای دیوار شمالی مسجدالحرام بود. این در با نامهایی دیگری چون باب دار عمرو بن عاص، باب الوسیط، باب الطبری، باب سده الرهوط، یا باب سده الوهوط، باب ابن عتی و باب سدره، یاد شده است. در حکومت [[مهدی عباسی]] این در مرمت گشت و در دوران حکومت [[سلطان مراد سوم عثمانی]]، این باب ویران و به همان شکل پیشین ساخته شد. این باب در گسترش اول سعودی، در سال ۱۳۸۱ق. برداشته شد.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==معرفی اجمالی==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==معرفی اجمالی==</div></td></tr>
<!-- diff cache key wiki_fa:diff:1.41:old-8613:rev-39685:php=table -->
</table>5.212.54.226https://wikihaj.com/index.php?title=%D8%A8%D8%A7%D8%A8_%D8%B3%D8%AF%D9%87&diff=8613&oldid=prevEngineer در ۲۵ سپتامبر ۲۰۱۸، ساعت ۱۵:۴۰2018-09-25T15:40:23Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۵ سپتامبر ۲۰۱۸، ساعت ۱۹:۱۰</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l7">خط ۷:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۷:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>باب سده مشهورترین نامی است که این در از سده 6ق. با آن شناخته میشد.<ref>رحلة ابن جبیر، ص74؛ الاستبصار، ص27؛ رحلة ابن بطوطه، ج1، ص377.</ref>سیلهایی که از سمت [[کوه قعیقعان|کوه قُعَیقَعان]] به سوی مسجدالحرام روانه میشد، از این در وارد مسجد میشد. همزمان با جاری شدن سیل، تخته چوبی از ساج را بر دهانه این در قرار میدادند تا از ورود آن پیشگیری کند. در دو طرف دیوارهای باب، دو حفره ایجاد کردند تا لبههای این تخته چوب درون آن فرورود و در برابر سیل به قدر کافی مقاومت کند.<ref>اخبار مکه، فاکهی، ج2، ص197؛ الاعلاق النفیسه، ص52.</ref>شماری بر این باورند که این باب به علت بسته شدن و سپس باز شدن، به سده شناخته شده است.<ref>الجامع اللطیف، ص193؛ مرآة الحرمین، ج1، ص234.</ref></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>باب سده مشهورترین نامی است که این در از سده 6ق. با آن شناخته میشد.<ref>رحلة ابن جبیر، ص74؛ الاستبصار، ص27؛ رحلة ابن بطوطه، ج1، ص377.</ref>سیلهایی که از سمت [[کوه قعیقعان|کوه قُعَیقَعان]] به سوی مسجدالحرام روانه میشد، از این در وارد مسجد میشد. همزمان با جاری شدن سیل، تخته چوبی از ساج را بر دهانه این در قرار میدادند تا از ورود آن پیشگیری کند. در دو طرف دیوارهای باب، دو حفره ایجاد کردند تا لبههای این تخته چوب درون آن فرورود و در برابر سیل به قدر کافی مقاومت کند.<ref>اخبار مکه، فاکهی، ج2، ص197؛ الاعلاق النفیسه، ص52.</ref>شماری بر این باورند که این باب به علت بسته شدن و سپس باز شدن، به سده شناخته شده است.<ref>الجامع اللطیف، ص193؛ مرآة الحرمین، ج1، ص234.</ref></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==نامهای دیگر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">باب</del>==</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==نامهای دیگر==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در منابع سده سوم ق. این در با نام باب دار عمرو بن عاص<ref>اخبار مکه، ازرقی، ج2، ص77، 93؛ اخبار مکه، فاکهی، ج2، ص196-197؛ تاریخ الخمیس، ج1، ص124.</ref>به سبب نزدیک بودن به منزل وی<ref>تاریخ عمارة و اسماء ابواب المسجد الحرام، ص28، 130.</ref>خوانده شده است. در دورههای بعد، با نامهای دیگر از این باب یاد شده است؛ همچون: باب الوسیط در سده 5ق.<ref>سفرنامه ناصر خسرو، ص128.</ref> باب الطبری در سده 6ق.<ref>الاستبصار، ص27.</ref> باب سده الرهوط/ سده الوهوط<ref>تاریخ الخمیس، ج2، ص124.</ref>در سده 9 و 10ق.<ref>تاریخ مکة المشرفه، ص158.</ref> باب ابن عتیق در سده 11ق. به سبب نزدیکی به خانه [[عبدالرحمن بن عبدالله حضرمی|عبدالرحمن]] بن [[عبدالله بن عتیق حضرمی]]، وزیر شریف [[حسن بن ابینمی]] امیر [[مکه]] (حک: 992-1010ق.). <ref>الارج المسکی، ص182؛ تاریخ عمارة المسجد الحرام، ص130.</ref>در برخی منابع، از این باب با نام سِدره یاد شده که یا بر اثر همجواری با درخت سدر و یا به سبب تصحیف نام سده، چنین خوانده شده است.<ref>منائح الکرم، ج3، ص181-182؛ تحصیل المرام، ج1، ص386؛ ج2، ص625؛ تاریخ عمارة و اسماء ابواب المسجد الحرام، ص132.</ref></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در منابع سده سوم ق. این در با نام باب دار عمرو بن عاص<ref>اخبار مکه، ازرقی، ج2، ص77، 93؛ اخبار مکه، فاکهی، ج2، ص196-197؛ تاریخ الخمیس، ج1، ص124.</ref>به سبب نزدیک بودن به منزل وی<ref>تاریخ عمارة و اسماء ابواب المسجد الحرام، ص28، 130.</ref>خوانده شده است. در دورههای بعد، با نامهای دیگر از این باب یاد شده است؛ همچون: باب الوسیط در سده 5ق.<ref>سفرنامه ناصر خسرو، ص128.</ref> باب الطبری در سده 6ق.<ref>الاستبصار، ص27.</ref> باب سده الرهوط/ سده الوهوط<ref>تاریخ الخمیس، ج2، ص124.</ref>در سده 9 و 10ق.<ref>تاریخ مکة المشرفه، ص158.</ref> باب ابن عتیق در سده 11ق. به سبب نزدیکی به خانه [[عبدالرحمن بن عبدالله حضرمی|عبدالرحمن]] بن [[عبدالله بن عتیق حضرمی]]، وزیر شریف [[حسن بن ابینمی]] امیر [[مکه]] (حک: 992-1010ق.). <ref>الارج المسکی، ص182؛ تاریخ عمارة المسجد الحرام، ص130.</ref>در برخی منابع، از این باب با نام سِدره یاد شده که یا بر اثر همجواری با درخت سدر و یا به سبب تصحیف نام سده، چنین خوانده شده است.<ref>منائح الکرم، ج3، ص181-182؛ تحصیل المرام، ج1، ص386؛ ج2، ص625؛ تاریخ عمارة و اسماء ابواب المسجد الحرام، ص132.</ref></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==مرمت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">باب</del>==</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==مرمت==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این در کوچک با یک ورودی<ref>الاستبصار، ص27؛ تاریخ الخمیس، ج2، ص124؛ مرآة الحرمین، ج1، ص234.</ref>در حکومت [[مهدی عباسی]] (حک: 158-169ق.) مرمت گشت.<ref>تاریخ عمارة المسجد الحرام، ص129.</ref>باب سده دارای 10 ذرع طول (حدود پنج متر) و چهار ذرع عرض (حدود دو متر) بود و با هفت پله به صحن مسجدالحرام میرسید. هنگامی که سیل، گل و لای را به درون مسجد میآورد، برخی پلههای باب زیر آن مدفون میگشت.<ref>الاعلاق النفیسه، ص52.</ref></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این در کوچک با یک ورودی<ref>الاستبصار، ص27؛ تاریخ الخمیس، ج2، ص124؛ مرآة الحرمین، ج1، ص234.</ref>در حکومت [[مهدی عباسی]] (حک: 158-169ق.) مرمت گشت.<ref>تاریخ عمارة المسجد الحرام، ص129.</ref>باب سده دارای 10 ذرع طول (حدود پنج متر) و چهار ذرع عرض (حدود دو متر) بود و با هفت پله به صحن مسجدالحرام میرسید. هنگامی که سیل، گل و لای را به درون مسجد میآورد، برخی پلههای باب زیر آن مدفون میگشت.<ref>الاعلاق النفیسه، ص52.</ref></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l19">خط ۱۹:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۹:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==پانویس==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==پانویس==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{پانویس}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{پانویس}}</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==منابع ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==منابع ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{منابع}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{منابع}}</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l63">خط ۶۳:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۶۴:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* '''موسوعة مکة المکرمة و المدینة المنوره''': احمد زکی یمانی، مصر، مؤسسة الفرقان، 1429ق.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* '''موسوعة مکة المکرمة و المدینة المنوره''': احمد زکی یمانی، مصر، مؤسسة الفرقان، 1429ق.</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{{پایان}}</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{{پایان}}</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{دربهای مسجدالحرام}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{دربهای مسجدالحرام}}</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:دربهای مسجدالحرام]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:دربهای مسجدالحرام]]</div></td></tr>
</table>Engineerhttps://wikihaj.com/index.php?title=%D8%A8%D8%A7%D8%A8_%D8%B3%D8%AF%D9%87&diff=7225&oldid=prevKamran: removed Category:مسجدالحرام using HotCat2018-07-31T09:18:25Z<p>removed <a href="/view/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B1%D8%A7%D9%85" title="رده:مسجدالحرام">Category:مسجدالحرام</a> using <a href="/edit/%D8%B1%D8%A7%D9%87%D9%86%D9%85%D8%A7:Gadget-HotCat?redlink=1" class="new" title="راهنما:Gadget-HotCat (صفحه وجود ندارد)">HotCat</a></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۳۱ ژوئیهٔ ۲۰۱۸، ساعت ۱۲:۴۸</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l70">خط ۷۰:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۷۰:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:دربهای مسجدالحرام]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:دربهای مسجدالحرام]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:مسجدالحرام]]</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
</table>Kamranhttps://wikihaj.com/index.php?title=%D8%A8%D8%A7%D8%A8_%D8%B3%D8%AF%D9%87&diff=6715&oldid=prevM-mohammad در ۱۰ ژوئن ۲۰۱۸، ساعت ۱۲:۳۵2018-06-10T12:35:03Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۰ ژوئن ۲۰۱۸، ساعت ۱۶:۰۵</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l69">خط ۶۹:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۶۹:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{دربهای مسجدالحرام}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{دربهای مسجدالحرام}}</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:تاریخ]]</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:دربهای مسجدالحرام]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:دربهای مسجدالحرام]]</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:مسجدالحرام]]</ins></div></td></tr>
</table>M-mohammadhttps://wikihaj.com/index.php?title=%D8%A8%D8%A7%D8%A8_%D8%B3%D8%AF%D9%87&diff=6431&oldid=prevM-mohammad: صفحهای تازه حاوی «'''باب سُده''': از درهای ضلع شمالی مسجدالحرام میباشد. این باب در گسترش دوران...» ایجاد کرد2018-05-23T10:25:54Z<p>صفحهای تازه حاوی «'''باب سُده''': از درهای ضلع شمالی <a href="/view/%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B1%D8%A7%D9%85" class="mw-redirect" title="مسجدالحرام">مسجدالحرام</a> میباشد. این باب در گسترش دوران...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>'''باب سُده''': از درهای ضلع شمالی [[مسجدالحرام]] میباشد. این باب در گسترش دوران [[منصور عباسی]]، ساخته شد که اولین در از درهای دیوار شمالی مسجدالحرام بود. این در با نامهایی دیگری چون باب دار عمرو بن عاص، باب الوسیط، باب الطبری، باب سده الرهوط، یا باب سده الوهوط، باب ابن عتی و باب سدره، یاد شده است. در حکومت [[مهدی عباسی]] این در مرمت گشت و در دوران حکومت [[سلطان مراد سوم عثمانی]]، این باب ویران و به همان شکل پیشین ساخته شد. این باب در گسترش اول سعودی، در سال ۱۳۸۱ق. برداشته شد.<br />
<br />
==معرفی اجمالی==<br />
<br />
باب سده نخستین در از درهای دیوار شمالی [[مسجدالحرام]] بود که در گسترش دوران [[منصور عباسی]] (حک: 137-140ق.) ساخته شد.<ref>اخبار مکه، ازرقی، ج2، ص77، 93؛ تاریخ الخمیس، ج1، ص124؛ تاریخ عمارة المسجد الحرام، ص129.</ref><br />
<br />
باب سده مشهورترین نامی است که این در از سده 6ق. با آن شناخته میشد.<ref>رحلة ابن جبیر، ص74؛ الاستبصار، ص27؛ رحلة ابن بطوطه، ج1، ص377.</ref>سیلهایی که از سمت [[کوه قعیقعان|کوه قُعَیقَعان]] به سوی مسجدالحرام روانه میشد، از این در وارد مسجد میشد. همزمان با جاری شدن سیل، تخته چوبی از ساج را بر دهانه این در قرار میدادند تا از ورود آن پیشگیری کند. در دو طرف دیوارهای باب، دو حفره ایجاد کردند تا لبههای این تخته چوب درون آن فرورود و در برابر سیل به قدر کافی مقاومت کند.<ref>اخبار مکه، فاکهی، ج2، ص197؛ الاعلاق النفیسه، ص52.</ref>شماری بر این باورند که این باب به علت بسته شدن و سپس باز شدن، به سده شناخته شده است.<ref>الجامع اللطیف، ص193؛ مرآة الحرمین، ج1، ص234.</ref><br />
<br />
==نامهای دیگر باب==<br />
<br />
در منابع سده سوم ق. این در با نام باب دار عمرو بن عاص<ref>اخبار مکه، ازرقی، ج2، ص77، 93؛ اخبار مکه، فاکهی، ج2، ص196-197؛ تاریخ الخمیس، ج1، ص124.</ref>به سبب نزدیک بودن به منزل وی<ref>تاریخ عمارة و اسماء ابواب المسجد الحرام، ص28، 130.</ref>خوانده شده است. در دورههای بعد، با نامهای دیگر از این باب یاد شده است؛ همچون: باب الوسیط در سده 5ق.<ref>سفرنامه ناصر خسرو، ص128.</ref> باب الطبری در سده 6ق.<ref>الاستبصار، ص27.</ref> باب سده الرهوط/ سده الوهوط<ref>تاریخ الخمیس، ج2، ص124.</ref>در سده 9 و 10ق.<ref>تاریخ مکة المشرفه، ص158.</ref> باب ابن عتیق در سده 11ق. به سبب نزدیکی به خانه [[عبدالرحمن بن عبدالله حضرمی|عبدالرحمن]] بن [[عبدالله بن عتیق حضرمی]]، وزیر شریف [[حسن بن ابینمی]] امیر [[مکه]] (حک: 992-1010ق.). <ref>الارج المسکی، ص182؛ تاریخ عمارة المسجد الحرام، ص130.</ref>در برخی منابع، از این باب با نام سِدره یاد شده که یا بر اثر همجواری با درخت سدر و یا به سبب تصحیف نام سده، چنین خوانده شده است.<ref>منائح الکرم، ج3، ص181-182؛ تحصیل المرام، ج1، ص386؛ ج2، ص625؛ تاریخ عمارة و اسماء ابواب المسجد الحرام، ص132.</ref><br />
<br />
==مرمت باب==<br />
<br />
این در کوچک با یک ورودی<ref>الاستبصار، ص27؛ تاریخ الخمیس، ج2، ص124؛ مرآة الحرمین، ج1، ص234.</ref>در حکومت [[مهدی عباسی]] (حک: 158-169ق.) مرمت گشت.<ref>تاریخ عمارة المسجد الحرام، ص129.</ref>باب سده دارای 10 ذرع طول (حدود پنج متر) و چهار ذرع عرض (حدود دو متر) بود و با هفت پله به صحن مسجدالحرام میرسید. هنگامی که سیل، گل و لای را به درون مسجد میآورد، برخی پلههای باب زیر آن مدفون میگشت.<ref>الاعلاق النفیسه، ص52.</ref><br />
<br />
در سده هفتم ق. کنار این در، مسافرخانهای به نام رباط قزوینی قرار داشت.<ref>شفاء الغرام، ج1، ص431؛ افادة الانام، ج2، ص387.</ref>به سال 984ق. در دوران حکومت [[سلطان مراد سوم عثمانی]] (حک: 982-1003ق.) این باب ویران و به همان شکل پیشین ساخته شد. درِ جدید دو لنگه بود و 5/2 متر وسعت داشت. در بالای آن، شش کنگره به شکل برگهای سه ضلعی طراحی شده بود. بر بالای چهار چوب این در، عبارت «لا اله الا الله محمد رسول الله» را حکاکی کرده بودند.<ref>تاریخ عمارة المسجد الحرام، ص129-130؛ تاریخ عمارة و اسماء ابواب المسجد الحرام، ص132.</ref>پلههای این در را 15<ref>مرآة الحرمین، ج1، ص234.</ref>یا 11<ref>تاریخ عمارة المسجد الحرام، ص129؛ تاریخ عمارة و اسماء ابواب المسجد الحرام، ص132.</ref>عدد دانستهاند. این باب در گسترش اول سعودی، به سال 1381ق. برداشته شد.<ref>تاریخ عمارة و اسماء ابواب المسجد الحرام، ص132؛ موسوعة مکة المکرمه، ج4، ص321.</ref><br />
<br />
==پانویس==<br />
{{پانویس}}<br />
==منابع ==<br />
{{منابع}}<br />
{{دانشنامه<br />
| آدرس = http://phz.hajj.ir/422/7981<br />
| عنوان = باب سده<br />
| نویسنده = سیدمجتبی حسینی ـ سیدعلی آقایی<br />
}}<br />
* '''اخبار مکه''': الازرقی (م. 248ق.)، به کوشش رشدی الصالح، مکه، مکتبة الثقافه، 1415ق؛<br />
<br />
* '''اخبار مکه''': الفاکهی (م. 279ق.)، به کوشش ابن دهیش، بیروت، دار خضر، 1414ق؛<br />
<br />
* '''الارج المسکی فی تاریخ المکی''': علی عبدالقادر الطبری (م. 1070ق.)، به کوشش الجمال، مکه، المکتبة التجاریه، 1416ق؛<br />
<br />
* '''الاستبصار فی عجائب الامصار''': کاتب مراکشی (م. قرن6ق.)، بغداد، دار الشؤون الثقافیه، 1986ق؛<br />
<br />
* '''الاعلاق النفیسه''': ابن رسته (م. قرن3ق.)، بیروت، دار صادر، 1892؛<br />
<br />
* '''افادة الانام''': عبدالله بن محمد الغازی (م. 1365ق.)، به کوشش ابن دهیش، مکه، مکتبة الاسدی، 1430ق؛<br />
<br />
* '''تاریخ الخمیس''': حسین الدیاربکری (م. 966ق.)، بیروت، مؤسسة شعبان، 1283ق؛<br />
<br />
* '''تاریخ عمارة المسجدالحرام''': حسین عبدالله باسلامه، جده، تهامه، 1400ق؛<br />
<br />
* '''تاریخ عمارة و اسماء ابواب المسجدالحرام''': طه عبدالقادر، مکه، جامعةام القری؛<br />
<br />
* '''تاریخ مکة المشرفه''': محمد ابن الضیاء (م. 854ق.)، به کوشش علاء و ایمن، بیروت، دار الکتب العلمیه، 1424ق؛<br />
<br />
* '''تحصیل المرام''': محمد بن احمد الصباغ (م. 1321ق.)، به کوشش ابن دهیش، 1424ق؛<br />
<br />
* '''الجامع اللطیف''': محمد ابن ظهیره (م. 986ق.)، به کوشش علی عمر، قاهره، مکتبة الثقافة الدینیه، 1423ق؛<br />
<br />
* '''رحلة ابن بطوطه''': ابن بطوطه (م. 779ق.)، به کوشش التازی، رباط، المملکة المغربیه، 1417ق؛<br />
<br />
* '''رحلة ابن جبیر''': محمد بن احمد (م. 614ق.)، بیروت، دار مکتبة الهلال، 1986م؛<br />
<br />
* '''سفرنامه ناصر خسرو''': ناصر خسرو (م. 481ق.)، تهران، زوّار، 1381ش؛<br />
<br />
* '''شفاء الغرام''': محمد الفاسی (م. 832ق.)، به کوشش گروهی از علما، بیروت، دار الکتب العلمیه، 1421ق؛<br />
<br />
* '''مرآة الحرمین''': ابراهیم رفعت پاشا (م. 1353ق.)، قم، المطبعة العلمیه، 1344ق؛<br />
<br />
* '''منائح الکرم''': علی بن تاج الدین السنجاری (م. 1125ق.)، به کوشش المصری، مکه، جامعة ام القری، 1419ق؛<br />
<br />
* '''موسوعة مکة المکرمة و المدینة المنوره''': احمد زکی یمانی، مصر، مؤسسة الفرقان، 1429ق.<br />
<br />
<br />
<br />
{{پایان}}<br />
{{دربهای مسجدالحرام}}<br />
<br />
[[رده:تاریخ]]<br />
[[رده:دربهای مسجدالحرام]]</div>M-mohammad