Kamran: removed Category:مسجدالحرام using HotCat

2018-07-31T09:18:38Z

removed Category:مسجدالحرام using HotCat

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ ژوئیهٔ ۲۰۱۸، ساعت ۱۲:۴۸
خط ۷۱:		خط ۷۱:

	[[رده:درب‌های مسجدالحرام]]		[[رده:درب‌های مسجدالحرام]]
	~~[[رده:مسجدالحرام]]~~

M-mohammad در ‏۱۰ ژوئن ۲۰۱۸، ساعت ۱۲:۴۷

2018-06-10T12:47:54Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ ژوئن ۲۰۱۸، ساعت ۱۶:۱۷
خط ۷۰:		خط ۷۰:
	{{درب‌های مسجدالحرام}}		{{درب‌های مسجدالحرام}}

	~~[[رده:تاریخ]]~~
	[[رده:درب‌های مسجدالحرام]]		[[رده:درب‌های مسجدالحرام]]
			[[رده:مسجدالحرام]]

M-mohammad: صفحه‌ای تازه حاوی «'''باب عباس''': از درهای ضلع شرقی مسجدالحرام است که در انتهای سمت جنوبی ديوار...» ایجاد کرد

2018-05-24T10:47:03Z

صفحه‌ای تازه حاوی «'''باب عباس''': از درهای ضلع شرقی مسجدالحرام است که در انتهای سمت جنوبی ديوار...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

'''باب عباس''': از درهای ضلع شرقی [[مسجدالحرام]] است که در انتهای سمت جنوبی ديوار شرقی مسجدالحرام پس از [[باب‌النبی]] ساخته شده است. این باب در دوران [[مهدی عباسی]] ساخته شده است و علت اشتهار به این نام قرار داشتن در برابر خانه [[عباس بن عبدالمطلب]]، عموی پیامبر(ص) بود. از این باب به نام‌های باب بنی‌هاشم و باب الجنائز نیز یاد شده است. طبق گزارش‌ها این باب در دوران ممالیک و دوران عثمانی بازسازی و تعمیر شده است. این باب در گسترش اول سعودی با افزوده شدن [[مسعی]] به مسجد، باب عباس از ميان رفت و در برابرش در آن سوی مسعی، دری ديگر با همان نام ساخته شد.

==وجه تسمیه==

باب عباس از درهایی است که به سال 161ق. در گسترش اول دوران [[مهدی عباسی]] (حک: 158-169ق.) در انتهای سمت جنوبی دیوار شرقی [[مسجدالحرام]] پس از [[باب النبی]] ساخته شد. این در که چهارمین باب در این ضلع مسجد بود، <ref>اخبار مکه، ازرقی، ج2، ص78، 88؛ اخبار مکه، فاکهی، ج2، ص170، 189.</ref> به سبب قرار داشتن در برابر خانه [[عباس بن عبدالمطلب]]، عموی پیامبر(ص) به این نام شهرت یافت.<ref>الجامع اللطیف، ص193؛ التاریخ القویم، ج2، ص422.</ref>

==نام‌های دیگر باب==

در منابع پیشین، از آن با نام باب بنی‌هاشم<ref>اخبار مکه، ازرقی، ج2، ص97؛ اخبار مکه، فاکهی، ج2، ص202.</ref>نیز یاد شده؛ زیرا در برابر [[شعب بنی‌هاشم]] (شعب علی(ع) ) قرار داشت. چنین برمی‌آید که ساخت باب دیگری در گسترش دوم دوران مهدی کنار این در و نام‌گذاری آن به باب بنی‌هاشم<ref>اخبار مکه، ازرقی، ج2، ص88؛ اخبار مکه، فاکهی، ج2، ص166؛ البلدان، ص153.</ref>سبب تغییر نام این در به باب عباس گشته است. در دوره‌های پسین، به سبب آن‌که کنار این باب بر جنازه‌ها نماز می‌خواندند، <ref>اخبار مکه، ازرقی، ج2، ص97؛ اخبار مکه، فاکهی، ج2، ص202.</ref> از آن با نام باب الجنائز نیز یاد شده است.<ref>اثارة الترغیب، ج1، ص289؛ مرآة الحرمین، ج1، ص220؛ تاریخ عمارة المسجد الحرام، ص118.</ref>

==مشخصات باب==

باب عباس، نخست با دو ستون و سه طاق ساخته شد. ارتفاع هر طاق 13 ذرع (بیش از شش متر) و پهنای آن 21 ذرع (بیش از 10 متر) بود. بر روی این در، با فاصله بیش از سه متر از بالای طاق، پنجره‌ای از چوب ساج مزین به طلا، به طول 26 ذرع (کمتر از 13 متر) و پهنای سه ذرع و 12 انگشت (کمتر از دو متر) قرار داشت. دیواره‌ها و بالای این باب با سنگ‌های رنگی تزیین شده بود. این باب با هفت پله به صحن مسجد می‌رسید.<ref>اخبار مکه، ازرقی، ج2، ص87-88؛ اخبار مکه، فاکهی، ج2، ص189؛ الاعلاق النفیسه، ص49.</ref>در تعمیر مسجد به فرمان [[متوکل عباسی]] (حک: 232-247ق.) بر دیواره بیرونی باب، کتیبه‌ای قرار گرفت که بر آن، نام عبدالله بن محمد بن داود، امیر [[مکه]] (238-242ق.) و تاریخ تعمیر مسجد به فرمان خلیفه، نوشته شده بود.<ref>اخبار مکه، فاکهی، ج2، ص189.</ref>بیرون این باب، میله سبز رنگی قرار داشت که نشانگر [[سعی]] از [[مروه]] به سوی [[صفا]] بود.<ref>اخبار مکه، ازرقی، ج2، ص88؛ اخبار مکه، فاکهی، ج2، ص170، 189.</ref>

==بازسازی باب==

از تعمیرات و بازسازی‌های این باب در دوران ممالیک، ‌گزارش‌هایی در دست است. به سال 738ق. در دوران حکومت [[سلطان محمد قلاوون]] (حک: 709-741ق.) هنگامی که چهار لنگه این باب بر اثر سیل کنده شد، این لنگه‌ها بازسازی و نصب گشت.<ref>اتحاف الوری، ج3، ص212.</ref>نیز در دوران حکومت [[سلطان ابونصر برسبای]] (حک: 825-841ق.) به سال826ق. در بازسازی درهای مسجد به دست [[امیر مقبل قدیدی|امیر مُقبِل قُدَیدی]]، کارگزار گسترش و بازسازی حرم، همه لنگه‌های سه ورودی این باب نیز بازسازی شد.<ref>الزهور المقتطفه، ص84؛ اتحاف الوری، ج3، ص599-600.</ref>[[فاسی]] (م. 832ق.) از وجود 15 کنگره بر روی این در ‌گزارش داده<ref>شفاء الغرام، ج‏1، ص312.</ref>که گویا مربوط به بازسازی‌های این دوره است.

===بازسازی در دوران عثمانی===

در دوران عثمانی، هنگام حکومت [[سلطان مراد عثمانی]] (حک: 982-1003ق.) این باب به سال984ق. با همان شکل پیشین با سه ورودی به پهنای 12 متر بازسازی شد و بر دیوار بیرونی آن، کتیبه‌ای نصب کردند که روی سنگ زرد شُمَیسی، کنده‌کاری و زراندود شده بود. این نوشته در بر دارنده حمد [[خداوند]] برای فرستادن [[پیامبر(ص)]] و نیز ستایش سلطان سلیم و فرزندش سلطان مراد بود. نیز از آغاز بازسازی مسجد در دوران سلطان سلیم و پایان آن به سال 984ق. در دوران حکومت سلطان مراد، حکایت داشت. طولانی بودن متن این نوشته موجب شد که این کتیبه تا بالای [[باب علی]](ع) که کنار این باب قرار داشت، ادامه یابد.<ref>التاریخ القویم، ج3، ص53.</ref>به سال 1299ق. بر دیوار سمت چپ این در، عبارت «الله محمد ابوبکر عمر عثمان» نوشته شد.<ref>مرآة الحرمین، ج1، ص230.</ref>[[ایوب صبری پاشا]] (م. 1290ق.) از بازسازی ورودی‌های این باب در دوره خود یاد کرده و شمار پله‌های آن به صحن مسجد را پنج و به مسعی نُه پله دانسته است.<ref>موسوعة مرآة الحرمین، ج1، ص23؛ ج2، ص570.</ref>[[رفعت پاشا]] (م. 1353ق.) پله‌ها را 11 عدد دانسته است.<ref>مرآة الحرمین، ج1، ص230.</ref>شاید این تغییر در نتیجه بازسازی دیگری در سده 14ق. باشد.

===بازسازی در دوران سعودی===

در گسترش اول سعودی به سال 1375ق. با افزوده شدن [[مسعی]] به مسجد، باب عباس از میان رفت و در برابرش در آن سوی مسعی، دری دیگر با همان نام ساخته شد. این در همانند دیگر درهای مسجد که در آن سوی مسعی قرار داشتند، از یک ورودی بزرگ تشکیل شده است.<ref>موسوعة مکة المکرمه، ج4، ص371.</ref>

==پانویس==
{{پانویس}}
==منابع ==
{{منابع}}
{{دانشنامه
| آدرس = http://phz.hajj.ir/422/7976
| عنوان = باب عباس
| نویسنده = سیدعلی خیرخواه علوی
}}

* '''اتحاف الوری''': عمر بن محمد بن فهد (م. 885ق.)، به کوشش عبدالکریم، مکه، جامعة ام‏ القری، 1408ق؛

* '''اثارة الترغیب و التشویق''': محمد الخوارزمی (م. 827ق.)، به کوشش الذهبی، مکه، مکتبة نزار مصطفی الباز، 1418ق؛

* '''آموزگار جاوید''': صادق لاریجانی، مرصاد، 1377ش؛

* '''اخبار مکه''': الازرقی (م. 248ق.)، به کوشش رشدی الصالح، مکه، مکتبة الثقافه، 1415ق؛

* '''اخبار مکه''': الفاکهی (م. 279ق.)، به کوشش ابن دهیش، بیروت، دار خضر، 1414ق؛

* '''الاعلاق النفیسه''': ابن رسته (م. قرن3ق.)، بیروت، دار صادر، 1892م؛

* '''البلدان''': ابن الفقیه (م. 365ق.)، به کوشش یوسف الهادی، بیروت، عالم الکتب، 1416ق؛

* '''التاریخ القویم''': محمد طاهر الکردی، به کوشش ابن دهیش، بیروت، دار خضر، 1420ق؛

* '''تاریخ عمارة المسجدالحرام''': حسین عبدالله باسلامه، جده، تهامه، 1400ق؛

* '''الجامع اللطیف''': محمد بن ظهیره (م. 986ق.)، به کوشش علی عمر، قاهره، مکتبة الثقافة الدینیه، 1423ق؛

* '''الزهور المقتطفه''': محمد الفاسی (م. 832ق.)، به کوشش محمد حسن، بیروت، دار الکتب العلمیه، 1422ق؛

* '''شفاء الغرام''': محمد الفاسی (م. 832ق.)، به کوشش گروهی از علما، بیروت، دار الکتب العلمیه، 1421ق؛

* '''مرآة الحرمین''': ابراهیم رفعت پاشا (م. 1353ق.)، قم، المطبعة العلمیه، 1344ق؛

* '''موسوعة مرآة الحرمین الشریفین''': ایوب صبری پاشا (م. 1290ق.)، قاهره، دار الآفاق العربیه، 1424ق؛

* '''موسوعة مکة المکرمة و المدینة المنوره''': احمد زکی یمانی، مصر، مؤسسة الفرقان، 1429ق.

{{پایان}}
{{درب‌های مسجدالحرام}}

[[رده:تاریخ]]
[[رده:درب‌های مسجدالحرام]]

باب عباس - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Kamran: removed Category:مسجدالحرام using HotCat

M-mohammad در ‏۱۰ ژوئن ۲۰۱۸، ساعت ۱۲:۴۷

M-mohammad: صفحه‌ای تازه حاوی «'''باب عباس''': از درهای ضلع شرقی مسجدالحرام است که در انتهای سمت جنوبی ديوار...» ایجاد کرد