بازسازی مسجدالنبی (دوره عباسی) - تاریخچهٔ نسخه‌ها

عاطفه فتاحی: /* منابع */

2023-04-16T06:46:35Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ آوریل ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۱۶
خط ۶۲:		خط ۶۲:
	==منابع==		==منابع==
	{{منابع}}		{{منابع}}
	* '''~~تعمیر~~ و ~~توسعه مسجد شریف نبوی در طول تاریخ~~'''، ناجی ~~محمدحسن القادر~~ الانصاری، ~~ترجمه عبدالمحمد آیتی، تهران، مشعر~~		* '''عمارة و توسعة المسجد النبوی الشریف عبر التاریخ'''، ناجی محمد حسن عبدالقادر الانصاری، نادی المدینه المنوره الادبی، ۱۹۹۶م.

	* '''عماره المسجد النبوی منذ انشائه حتی نهایه العصر المملوکی'''، محمد هزاع الشهری، قاهره، مکتبه القاهره للکتاب، 2001		* '''عماره المسجد النبوی منذ انشائه حتی نهایه العصر المملوکی'''، محمد هزاع الشهری، قاهره، مکتبه القاهره للکتاب، 2001

	* '''المدينه المنوره تطورها العمراني و تراثها فی المعماری'''،‌صالح لمعی مصطفی، دارالنهضه العربیه، بیروت، 1981م		* '''المدينه المنوره تطورها العمراني و تراثها فی المعماری'''،‌صالح لمعی مصطفی، دارالنهضه العربیه، بیروت، 1981م

عاطفه فتاحی: /* نوسازی دیوار شرقی */

2023-04-16T06:45:25Z

نوسازی دیوار شرقی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ آوریل ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۱۵
خط ۳۳:		خط ۳۳:

	==نوسازی دیوار شرقی ==		==نوسازی دیوار شرقی ==
	در دوره خلافت معتضد(289-295ه.ق)، در سال 282ق/895م، اصلاحاتی در بخشی از دیوار شرقی مسجد که مشرف بر صحن بود انجام گرفت.<ref>عماره المسجد النبوی، ص ~~177؛~~ [https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A9_%D9%88_%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%D9%88%DB%8C_%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D9%81_%D8%B9%D8%A8%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE.pdf&page=116 عمارة و توسعه المسجد النبوی، ص 116]</ref>		در دوره خلافت معتضد(289-295ه.ق)، در سال 282ق/895م، اصلاحاتی در بخشی از دیوار شرقی مسجد که مشرف بر صحن بود انجام گرفت.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%D9%88%D9%89_%D9%85%D9%86%D8%B0_%D8%A5%D9%86%D8%B4%D8%A7%D8%A6%D9%87_%D8%AD%D8%AA%D9%89_%D9%86%D9%87%D8%A7%D9%8A%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B5%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%85%D9%84%D9%88%D9%83%D9%89.pdf&page=167 عماره المسجد النبوی، ص 177]؛ [https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A9_%D9%88_%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%D9%88%DB%8C_%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D9%81_%D8%B9%D8%A8%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE.pdf&page=116 عمارة و توسعه المسجد النبوی، ص 116]</ref>

	==پوشش دیوار قبر نبوی با مرمر ==		==پوشش دیوار قبر نبوی با مرمر ==

عاطفه فتاحی در ‏۱۶ آوریل ۲۰۲۳، ساعت ۰۶:۳۹

2023-04-16T06:39:40Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ آوریل ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۰۹
خط ۲۰:		خط ۲۰:
	==گسترش مساحت مسجد ==		==گسترش مساحت مسجد ==
	{{بیشتر\|بازسازی مسجدالنبی (مهدی عباسی)}}		{{بیشتر\|بازسازی مسجدالنبی (مهدی عباسی)}}
	در دوره خلافت مهدی (158-169ه.ق)، مساحت [[مسجد النبی\|مسجدالنبی]]، بنا بر اقوال مختلف بین 53<ref>~~تعمیر~~ و توسعه ~~مسجد شریف نبوی در طول تاریخ،~~ ص ~~125~~</ref> تا 100 <ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AF%D9%8A%D9%86%D9%87_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%87_%D8%AA%D8%B7%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%8A.pdf&page=75 المدینه المنوره، ص 75]</ref>ذراع افزایش یافت. برای بازسازی در این زمان که تنها از سمت شمال مسجد صورت می‌گرفت،<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AF%D9%8A%D9%86%D9%87_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%87_%D8%AA%D8%B7%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%8A.pdf&page=75 المدینه المنوره، ص75]</ref> خانه‌های اطراف خریداری و به مسجد افزوده شد.<ref>~~تعمیر~~ و توسعه ~~مسجد شریف نبوی در طول تاریخ،~~ ص ~~125~~</ref> از نکات قابل توجه در این بازسازی تخریب [[مقصوره اموی]]{{یادداشت\|مقصوره (عربی: مقصورة، به معنای «فضای بسته»)، محوطه، جعبه یا صفحه چوبی در نزدیکی محراب یا مرکز دیوار قبله در مسجد است. معمولاً برای یک حاکم مسلمان و اطرافیانش در نظر گرفته شده و در اصل برای محافظت از او در برابر قاتلان احتمالی در هنگام نماز طراحی شده بود.}} و جایگزین شدن مقصوره چوبی<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AF%D9%8A%D9%86%D9%87_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%87_%D8%AA%D8%B7%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%8A.pdf&page=77 المدینه المنوره، ص 77]</ref> و نیز گشودن 24 درِ جدید برای مسجد بود.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AF%D9%8A%D9%86%D9%87_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%87_%D8%AA%D8%B7%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%8A.pdf&page=76 المدینه المنوره، ص 76]</ref>		در دوره خلافت مهدی (158-169ه.ق)، مساحت [[مسجد النبی\|مسجدالنبی]]، بنا بر اقوال مختلف بین 53<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A9_%D9%88_%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%D9%88%DB%8C_%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D9%81_%D8%B9%D8%A8%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE.pdf&page=112 عمارة و توسعه المسجد النبوی، ص 112]</ref> تا 100 <ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AF%D9%8A%D9%86%D9%87_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%87_%D8%AA%D8%B7%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%8A.pdf&page=75 المدینه المنوره، ص 75]</ref>ذراع افزایش یافت. برای بازسازی در این زمان که تنها از سمت شمال مسجد صورت می‌گرفت،<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AF%D9%8A%D9%86%D9%87_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%87_%D8%AA%D8%B7%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%8A.pdf&page=75 المدینه المنوره، ص75]</ref> خانه‌های اطراف خریداری و به مسجد افزوده شد.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A9_%D9%88_%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%D9%88%DB%8C_%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D9%81_%D8%B9%D8%A8%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE.pdf&page=112 عمارة و توسعه المسجد النبوی، ص 112]</ref> از نکات قابل توجه در این بازسازی تخریب [[مقصوره اموی]]{{یادداشت\|مقصوره (عربی: مقصورة، به معنای «فضای بسته»)، محوطه، جعبه یا صفحه چوبی در نزدیکی محراب یا مرکز دیوار قبله در مسجد است. معمولاً برای یک حاکم مسلمان و اطرافیانش در نظر گرفته شده و در اصل برای محافظت از او در برابر قاتلان احتمالی در هنگام نماز طراحی شده بود.}} و جایگزین شدن مقصوره چوبی<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AF%D9%8A%D9%86%D9%87_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%87_%D8%AA%D8%B7%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%8A.pdf&page=77 المدینه المنوره، ص 77]</ref> و نیز گشودن 24 درِ جدید برای مسجد بود.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AF%D9%8A%D9%86%D9%87_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%87_%D8%AA%D8%B7%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%8A.pdf&page=76 المدینه المنوره، ص 76]</ref>

	تزیینات ساخت مسجد در این دوره مرمر و کاشی‌های معرق‌کاری شده بود.<ref>~~تعمیر~~ و توسعه ~~مسجد شریف نبوی در طول تاریخ،~~ ص ~~128~~</ref> معماری بنا بر عهده عبدالله بن عاصم بن عمربن عبدالعزیز و عبدالملک بن شبیب غسانی از اهالی شام بود که پس از وفات ابن عاصم عبدالله بن موسی حمصی به جای وی به کار پرداخت.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AF%D9%8A%D9%86%D9%87_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%87_%D8%AA%D8%B7%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%8A.pdf&page=77 المدینه المنوره، ص 77]</ref>		تزیینات ساخت مسجد در این دوره مرمر و کاشی‌های معرق‌کاری شده بود.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A9_%D9%88_%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%D9%88%DB%8C_%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D9%81_%D8%B9%D8%A8%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE.pdf&page=114 عمارة و توسعه المسجد النبوی، ص 114]</ref> معماری بنا بر عهده عبدالله بن عاصم بن عمربن عبدالعزیز و عبدالملک بن شبیب غسانی از اهالی شام بود که پس از وفات ابن عاصم عبدالله بن موسی حمصی به جای وی به کار پرداخت.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AF%D9%8A%D9%86%D9%87_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%87_%D8%AA%D8%B7%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%8A.pdf&page=77 المدینه المنوره، ص 77]</ref>

	==تعمیر سقف ==		==تعمیر سقف ==

عاطفه فتاحی در ‏۱۶ آوریل ۲۰۲۳، ساعت ۰۶:۳۵

2023-04-16T06:35:38Z

نمایش تغییرات

عاطفه فتاحی: /* منابع */

2023-04-08T17:44:45Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ آوریل ۲۰۲۳، ساعت ۲۱:۱۴
خط ۶۶:		خط ۶۶:
	* '''عماره المسجد النبوی منذ انشائه حتی نهایه العصر المملوکی'''، محمد هزاع الشهری، قاهره، مکتبه القاهره للکتاب، 2001		* '''عماره المسجد النبوی منذ انشائه حتی نهایه العصر المملوکی'''، محمد هزاع الشهری، قاهره، مکتبه القاهره للکتاب، 2001

	* '''~~مدینه منوره، تحولات عمرانی~~ و ~~میراث معماری، صالح لمعی مصطفی~~'''، ترجمه صدیقه وسمقی، تهران، سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، 1372		* '''المدينه المنوره تطورها العمراني و تراثها فی المعماری'''،‌صالح لمعی مصطفی، دارالنهضه العربیه، بیروت، 1981م

عاطفه فتاحی در ‏۸ آوریل ۲۰۲۳، ساعت ۱۷:۴۳

2023-04-08T17:43:50Z

عاطفه فتاحی در ‏۲ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۱۲:۲۶

2022-08-02T12:26:19Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۱۵:۵۶
خط ۳۶:		خط ۳۶:

	==پوشش دیوار قبر نبوی با مرمر ==		==پوشش دیوار قبر نبوی با مرمر ==
	در دوره خلافت مقتفی(530-555ه.ق)، زمانی که قاسم بن مهنی(مهنا) حسینی والی مدینه بود، در سال 548ق/1153م، [[جمال الدین (جواد) اصفهانی]]، وزیر سلاطین [[زنگیان\|زنگی]]<ref>تعمیر و توسعه مسجد شریف نبوی در طول تاریخ، ص 130</ref> ، مرمر دیوار خارجی [[قبر نبوی]] را بازسازی کرد.<ref>مدینه منوره، ص 97</ref>		در دوره خلافت مقتفی(530-555ه.ق)، زمانی که قاسم بن مهنی(مهنا) حسینی والی مدینه بود، در سال 548ق/1153م، [[جواد اصفهانی\|جمال الدین (جواد) اصفهانی]]، وزیر سلاطین [[زنگیان\|زنگی]]<ref>تعمیر و توسعه مسجد شریف نبوی در طول تاریخ، ص 130</ref> ، مرمر دیوار خارجی [[قبر نبوی]] را بازسازی کرد.<ref>مدینه منوره، ص 97</ref>

	==ساختن دیوار سربی دور قبر نبوی==		==ساختن دیوار سربی دور قبر نبوی==

عاطفه فتاحی در ‏۱ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۲۱:۴۲

2022-08-01T21:42:52Z

عاطفه فتاحی در ‏۱ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۰۸:۳۴

2022-08-01T08:34:32Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۱۲:۰۴
خط ۳۶:		خط ۳۶:

	==پوشش دیوار قبر نبوی با مرمر ==		==پوشش دیوار قبر نبوی با مرمر ==
	در دوره خلافت مقتفی(530-555ه.ق)، زمانی که قاسم بن مهنی(مهنا) حسینی والی مدینه بود، در سال 548ه/1153م، جمال الدین ~~اصفهانی، وزیرزنگی~~<ref>تعمیر و توسعه مسجد شریف نبوی در طول تاریخ، ص 130</ref> مرمر دیوار خارجی [[قبر نبوی]] را بازسازی کرد~~. برخی منابع این بازسازی را پس ازاصلاح دیوار شرقی غرفه نبوی دانسته‌اند~~.<ref>مدینه منوره، ص 97</ref>		در دوره خلافت مقتفی(530-555ه.ق)، زمانی که قاسم بن مهنی(مهنا) حسینی والی مدینه بود، در سال 548ه/1153م، [[جمال الدین (جواد) اصفهانی]]، وزیر سلاطین [[زنگیان\|زنگی]]<ref>تعمیر و توسعه مسجد شریف نبوی در طول تاریخ، ص 130</ref> ، مرمر دیوار خارجی [[قبر نبوی]] را بازسازی کرد.<ref>مدینه منوره، ص 97</ref>

	==ساختن دیوار سربی دور قبر نبوی==		==ساختن دیوار سربی دور قبر نبوی==

Salar: /* نوسازی دیوار شرقی */

2022-08-01T03:44:47Z

نوسازی دیوار شرقی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۰۷:۱۴
خط ۳۳:		خط ۳۳:

	==نوسازی دیوار شرقی ==		==نوسازی دیوار شرقی ==
	در دوره خلافت معتضد(289-295ه.ق)، در سال 282ه/895م، اصلاحاتی در بخشی از دیوار شرقی مسجد که مشرف بر صحن بود انجام گرفت.<ref>عماره المسجد النبوی، ص ~~177</ref><ref>~~تعمیر و توسعه مسجد شریف نبوی در طول تاریخ، ص 130</ref>		در دوره خلافت معتضد(289-295ه.ق)، در سال 282ه/895م، اصلاحاتی در بخشی از دیوار شرقی مسجد که مشرف بر صحن بود انجام گرفت.<ref>عماره المسجد النبوی، ص 177؛ تعمیر و توسعه مسجد شریف نبوی در طول تاریخ، ص 130</ref>

	==پوشش دیوار قبر نبوی با مرمر ==		==پوشش دیوار قبر نبوی با مرمر ==

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ آوریل ۲۰۲۳، ساعت ۲۱:۱۳
خط ۱۶:		خط ۱۶:

	==ساخت سایبان ==		==ساخت سایبان ==
	در دوره خلافت منصور(136-158ه.ق)، در سال 140ق (برابر با 756م)، برای نخستین بار<ref>تعمیر و توسعه مسجد شریف نبوی در طول تاریخ، ص 124</ref>، بر [[صحن]] مسجد سایبان قرار گرفت. در این دوره، والی [[مدینه]] حسن بن زید بن حسن بن علی(ع)، مرمرهایی که منبر روی آن قرار داشت را کند و از اطراف [[منبر]] تا کنار ستون‌ها را با مرمر مفروش کرد.<ref>تعمیر و توسعه مسجد شریف نبوی در طول تاریخ، ص 129</ref> این اتفاق در سال 151ق صورت گرفت.<ref>~~مدینه منوره،~~ ص</ref>		در دوره خلافت منصور(136-158ه.ق)، در سال 140ق (برابر با 756م)، برای نخستین بار<ref>تعمیر و توسعه مسجد شریف نبوی در طول تاریخ، ص 124</ref>، بر [[صحن]] مسجد سایبان قرار گرفت. در این دوره، والی [[مدینه]] حسن بن زید بن حسن بن علی(ع)، مرمرهایی که منبر روی آن قرار داشت را کند و از اطراف [[منبر]] تا کنار ستون‌ها را با مرمر مفروش کرد.<ref>تعمیر و توسعه مسجد شریف نبوی در طول تاریخ، ص 129</ref> این اتفاق در سال 151ق صورت گرفت.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AF%D9%8A%D9%86%D9%87_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%87_%D8%AA%D8%B7%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%8A.pdf&page=78 المدینه المنوره، ص 78]</ref>

	==گسترش مساحت مسجد ==		==گسترش مساحت مسجد ==
	{{بیشتر\|بازسازی مسجدالنبی (مهدی عباسی)}}		{{بیشتر\|بازسازی مسجدالنبی (مهدی عباسی)}}
	در دوره خلافت مهدی (158-169ه.ق)، مساحت [[مسجد النبی\|مسجدالنبی]]، بنا بر اقوال مختلف بین 53<ref>تعمیر و توسعه مسجد شریف نبوی در طول تاریخ، ص 125</ref> تا 100 <ref>~~مدینه منوره،~~ ص 95</ref>ذراع افزایش یافت. برای بازسازی در این زمان که تنها از سمت شمال مسجد صورت می‌گرفت،<ref>~~مدینه منوره، ص95~~</ref> خانه‌های اطراف خریداری و به مسجد افزوده شد.<ref>تعمیر و توسعه مسجد شریف نبوی در طول تاریخ، ص 125</ref> از نکات قابل توجه در این بازسازی تخریب [[مقصوره اموی]]{{یادداشت\|مقصوره (عربی: مقصورة، به معنای «فضای بسته»)، محوطه، جعبه یا صفحه چوبی در نزدیکی محراب یا مرکز دیوار قبله در مسجد است. معمولاً برای یک حاکم مسلمان و اطرافیانش در نظر گرفته شده و در اصل برای محافظت از او در برابر قاتلان احتمالی در هنگام نماز طراحی شده بود.}} و جایگزین شدن مقصوره چوبی و نیز گشودن 24 درِ جدید برای مسجد بود.<ref>~~مدینه منوره،~~ ص 96</ref>		در دوره خلافت مهدی (158-169ه.ق)، مساحت [[مسجد النبی\|مسجدالنبی]]، بنا بر اقوال مختلف بین 53<ref>تعمیر و توسعه مسجد شریف نبوی در طول تاریخ، ص 125</ref> تا 100 <ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AF%D9%8A%D9%86%D9%87_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%87_%D8%AA%D8%B7%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%8A.pdf&page=75 المدینه المنوره، ص 75]</ref>ذراع افزایش یافت. برای بازسازی در این زمان که تنها از سمت شمال مسجد صورت می‌گرفت،<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AF%D9%8A%D9%86%D9%87_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%87_%D8%AA%D8%B7%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%8A.pdf&page=75 المدینه المنوره، ص75]</ref> خانه‌های اطراف خریداری و به مسجد افزوده شد.<ref>تعمیر و توسعه مسجد شریف نبوی در طول تاریخ، ص 125</ref> از نکات قابل توجه در این بازسازی تخریب [[مقصوره اموی]]{{یادداشت\|مقصوره (عربی: مقصورة، به معنای «فضای بسته»)، محوطه، جعبه یا صفحه چوبی در نزدیکی محراب یا مرکز دیوار قبله در مسجد است. معمولاً برای یک حاکم مسلمان و اطرافیانش در نظر گرفته شده و در اصل برای محافظت از او در برابر قاتلان احتمالی در هنگام نماز طراحی شده بود.}} و جایگزین شدن مقصوره چوبی<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AF%D9%8A%D9%86%D9%87_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%87_%D8%AA%D8%B7%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%8A.pdf&page=77 المدینه المنوره، ص 77]</ref> و نیز گشودن 24 درِ جدید برای مسجد بود.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AF%D9%8A%D9%86%D9%87_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%87_%D8%AA%D8%B7%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%8A.pdf&page=76 المدینه المنوره، ص 76]</ref>

	تزیینات ساخت مسجد در این دوره مرمر و کاشی‌های معرق‌کاری شده بود.<ref>تعمیر و توسعه مسجد شریف نبوی در طول تاریخ، ص 128</ref> معماری بنا بر عهده عبدالله بن عاصم بن عمربن عبدالعزیز و عبدالملک بن شبیب غسانی از اهالی شام بود که پس از وفات ابن عاصم عبدالله بن موسی حمصی به جای وی به کار پرداخت.<ref>~~مدینه منوره،~~ ص 97</ref>		تزیینات ساخت مسجد در این دوره مرمر و کاشی‌های معرق‌کاری شده بود.<ref>تعمیر و توسعه مسجد شریف نبوی در طول تاریخ، ص 128</ref> معماری بنا بر عهده عبدالله بن عاصم بن عمربن عبدالعزیز و عبدالملک بن شبیب غسانی از اهالی شام بود که پس از وفات ابن عاصم عبدالله بن موسی حمصی به جای وی به کار پرداخت.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AF%D9%8A%D9%86%D9%87_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%87_%D8%AA%D8%B7%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%8A.pdf&page=77 المدینه المنوره، ص 77]</ref>

	==تعمیر سقف ==		==تعمیر سقف ==
	در دوران خلافت هارون الرشید(170-193ه.ق)، ابی البحتری بن وهب بن رشد والی مدینه در این زمان، اصلاحاتی در سقف مسجد انجام داد. این اصلاحات در سقف جهت قبر نبوی بود. <ref>~~مدینه منوره،~~ ص 97</ref>بین [[قبله]] و صحن سنگ مربعی شکلی قرار گرفت تا مانع نفوذ آب باران به داخل مسجد شود.<ref>تعمیر و توسعه مسجد شریف نبوی د رطول تاریخ، ص 130</ref> جمادی الاول 193ق/ 809م زمان این اصلاحات ذکر شده است.<ref>~~مدینه منوره،~~ ص 97</ref>		در دوران خلافت هارون الرشید(170-193ه.ق)، ابی البحتری بن وهب بن رشد والی مدینه در این زمان، اصلاحاتی در سقف مسجد انجام داد. این اصلاحات در سقف جهت قبر نبوی بود. <ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AF%D9%8A%D9%86%D9%87_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%87_%D8%AA%D8%B7%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%8A.pdf&page=78 المدینه المنوره، ص 78]</ref>بین [[قبله]] و صحن سنگ مربعی شکلی قرار گرفت تا مانع نفوذ آب باران به داخل مسجد شود.<ref>تعمیر و توسعه مسجد شریف نبوی د رطول تاریخ، ص 130</ref> جمادی الاول 193ق/ 809م زمان این اصلاحات ذکر شده است.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AF%D9%8A%D9%86%D9%87_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%87_%D8%AA%D8%B7%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%8A.pdf&page=78 المدینه المنوره، ص 78]</ref>
	==گسترش مساحت مسجد و انجام تعمیرات==		==گسترش مساحت مسجد و انجام تعمیرات==
	در دوره خلافت مأمون(198-218ه.ق)، در سال 302ق/18-817م، تعمیراتی در مسجد انجام شد.<ref>~~مدینه منوره،~~ ص 97</ref> درباره میزان و محدوده این اصلاحات، در منابع اختلاف نظر وجود دارد. برخی گسترش مسجد به فرمان مأمون را گزارش کرده و برخی دیگر مانند سمهودی این امر را مربوط به دوره مأمون نمی‌دانند.<ref>وفاءالوفا، ج2، ص 296</ref>		در دوره خلافت مأمون(198-218ه.ق)، در سال 302ق/18-817م، تعمیراتی در مسجد انجام شد.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AF%D9%8A%D9%86%D9%87_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%87_%D8%AA%D8%B7%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%8A.pdf&page=78 المدینه المنوره، ص 78]</ref> درباره میزان و محدوده این اصلاحات، در منابع اختلاف نظر وجود دارد. برخی گسترش مسجد به فرمان مأمون را گزارش کرده و برخی دیگر مانند سمهودی این امر را مربوط به دوره مأمون نمی‌دانند.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D9%88%D9%81%D8%A7%D8%A1_%D8%A7%D9%84%D9%88%D9%81%D8%A7%D8%A1_%D8%B3%D9%85%D9%87%D9%88%D8%AF%DB%8C_%D8%AC%DB%B2.pdf&page=296 وفاءالوفا، ج2، ص 296]</ref>

	==مفروش شدن مسجد با مرمر ==		==مفروش شدن مسجد با مرمر ==
	در دوره خلافت متوکل (232-247ه.ق)، قسمتی از دیوار که از طاقچه تا کف زمین بود، به ارتفاع 1/75متر از سنگ مرمر ساخته شد.<ref>تعمیر و توسعه مسجد شریف نبوی در طول تاریخ، ص 130؛ عماره المسجد النبوی، ص177</ref> سطح مسجد با مرمر سفید پوشیده شد و برخی دیوارها ضمن مرمت با کاشی‌کاری معرق زینت یافت. ناظر این اصلاحات که در سال 7-246ق/ 61-860م صورت گرفت، اسحاق بن مسلمه بود.<ref>~~مدینه منوره،~~ ص 97</ref>		در دوره خلافت متوکل (232-247ه.ق)، قسمتی از دیوار که از طاقچه تا کف زمین بود، به ارتفاع 1/75متر از سنگ مرمر ساخته شد.<ref>تعمیر و توسعه مسجد شریف نبوی در طول تاریخ، ص 130؛ عماره المسجد النبوی، ص177</ref> سطح مسجد با مرمر سفید پوشیده شد و برخی دیوارها ضمن مرمت با کاشی‌کاری معرق زینت یافت. ناظر این اصلاحات که در سال 7-246ق/ 61-860م صورت گرفت، اسحاق بن مسلمه بود.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AF%D9%8A%D9%86%D9%87_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%87_%D8%AA%D8%B7%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%8A.pdf&page=78 المدینه المنوره، ص 78]</ref>

	==نوسازی دیوار شرقی ==		==نوسازی دیوار شرقی ==
خط ۳۶:		خط ۳۶:

	==پوشش دیوار قبر نبوی با مرمر ==		==پوشش دیوار قبر نبوی با مرمر ==
	در دوره خلافت مقتفی(530-555ه.ق)، زمانی که قاسم بن مهنی(مهنا) حسینی والی مدینه بود، در سال 548ق/1153م، [[جواد اصفهانی\|جمال الدین (جواد) اصفهانی]]، وزیر سلاطین [[زنگیان\|زنگی]]<ref>تعمیر و توسعه مسجد شریف نبوی در طول تاریخ، ص 130</ref> ، مرمر دیوار خارجی [[قبر نبوی]] را بازسازی کرد.<ref>~~مدینه منوره،~~ ص 97</ref>		در دوره خلافت مقتفی(530-555ه.ق)، زمانی که قاسم بن مهنی(مهنا) حسینی والی مدینه بود، در سال 548ق/1153م، [[جواد اصفهانی\|جمال الدین (جواد) اصفهانی]]، وزیر سلاطین [[زنگیان\|زنگی]]<ref>تعمیر و توسعه مسجد شریف نبوی در طول تاریخ، ص 130</ref> ، مرمر دیوار خارجی [[قبر نبوی]] را بازسازی کرد.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AF%D9%8A%D9%86%D9%87_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%87_%D8%AA%D8%B7%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%8A.pdf&page=78 المدینه المنوره، ص 78]</ref>

	==ساختن دیوار سربی دور قبر نبوی==		==ساختن دیوار سربی دور قبر نبوی==

	در دوره خلافت المستنجد(555-566ه.ق)، در سال 557ق/62-1161م، توسط [[نورالدین محمود زنگی]]، دیواره‌ای از سرب اطراف مقبره نبوی ساخته شد.<ref>تعمیر و توسعه مسجد شریف نبوی در طول تاریخ، ص 131</ref> برخی منابع نیز در این مورد تردید کرده‌اند.<ref>~~مدینه منوره،~~ ص 98</ref>		در دوره خلافت المستنجد(555-566ه.ق)، در سال 557ق/62-1161م، توسط [[نورالدین محمود زنگی]]، دیواره‌ای از سرب اطراف مقبره نبوی ساخته شد.<ref>تعمیر و توسعه مسجد شریف نبوی در طول تاریخ، ص 131</ref> برخی منابع نیز در این مورد تردید کرده‌اند.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AF%D9%8A%D9%86%D9%87_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%87_%D8%AA%D8%B7%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%8A.pdf&page=78 المدینه المنوره، ص 78]</ref><ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AF%D9%8A%D9%86%D9%87_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%87_%D8%AA%D8%B7%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%8A.pdf&page=79 المدینه المنوره، ص 79]</ref>

	==پوشش قبر نبوی با مرمر==		==پوشش قبر نبوی با مرمر==
	در دوره خلافت مستضیء(566-575ه.ق)، حسین بن ابی الهیجاء، داماد صالح طلائع بن رزیق وزیر،<ref>~~مدینه منوره،~~ ص 98</ref> پوشش دیوار‌های خارجی قبر نبوی را با مرمر کامل کرد.<ref>تعمیر و توسعه مسجد شریف نبوی در طول تاریخ، ص 130</ref>		در دوره خلافت مستضیء(566-575ه.ق)، حسین بن ابی الهیجاء، داماد صالح طلائع بن رزیق وزیر،<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AF%D9%8A%D9%86%D9%87_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%87_%D8%AA%D8%B7%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%8A.pdf&page=78 المدینه المنوره، ص 78]</ref> پوشش دیوار‌های خارجی قبر نبوی را با مرمر کامل کرد.<ref>تعمیر و توسعه مسجد شریف نبوی در طول تاریخ، ص 130</ref>

	==ساخت گنبد در وسط صحن==		==ساخت گنبد در وسط صحن==
	در دوره خلافت ناصر(575-622ه.ق)، در سال 576ق-81-1180م، [[گنبد\|گنبدی]] در وسط صحن برای حفظ کتاب‌های نفیس چون [[مصحف عثمانی]] ساخته شد.<ref>تعمیر و توسعه مسجد شریف نبوی در طول تاریخ، ص 131</ref> همچنین دیوار شرقی از [[گلدسته\|مأذنه]] شمالی تا شرقی تا باب دیوار شرقی(قبل از باب النسا، ریطه) بازسازی و در سال 589ه/1193م پایان یافت.<ref>~~مدینه منوره، 98؛~~ تعمیر و توسعه مسجد شریف نبوی در طول تاریخ، ص130-131</ref>		در دوره خلافت ناصر(575-622ه.ق)، در سال 576ق-81-1180م، [[گنبد\|گنبدی]] در وسط صحن برای حفظ کتاب‌های نفیس چون [[مصحف عثمانی]] ساخته شد.<ref>تعمیر و توسعه مسجد شریف نبوی در طول تاریخ، ص 131</ref> همچنین دیوار شرقی از [[گلدسته\|مأذنه]] شمالی تا شرقی تا باب دیوار شرقی(قبل از باب النسا، ریطه) بازسازی و در سال 589ه/1193م پایان یافت.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AF%D9%8A%D9%86%D9%87_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%87_%D8%AA%D8%B7%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%8A.pdf&page=78 المدینه المنوره، ص 78]</ref><ref>تعمیر و توسعه مسجد شریف نبوی در طول تاریخ، ص130-131</ref>

	==آتش‌سوزی مسجد و بازسازی آن==		==آتش‌سوزی مسجد و بازسازی آن==

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۰۱:۱۲
خط ۲۵:		خط ۲۵:

	==تعمیر سقف ==		==تعمیر سقف ==
	در دوران خلافت هارون الرشید(170-193ه.ق)، ابی البحتری بن وهب بن رشد والی مدینه در این زمان، اصلاحاتی در سقف مسجد انجام داد. این اصلاحات در سقف جهت قبر نبوی بود. <ref>مدینه منوره، ص</ref>بین [[قبله]] و صحن سنگ مربعی شکلی قرار گرفت تا مانع نفوذ آب باران به داخل مسجد شود.<ref>تعمیر و توسعه مسجد شریف نبوی د رطول تاریخ، ص 130</ref> جمادی الاول ~~193ه~~/ 809م زمان این اصلاحات ذکر شده است.<ref>مدینه منوره، ص</ref>		در دوران خلافت هارون الرشید(170-193ه.ق)، ابی البحتری بن وهب بن رشد والی مدینه در این زمان، اصلاحاتی در سقف مسجد انجام داد. این اصلاحات در سقف جهت قبر نبوی بود. <ref>مدینه منوره، ص 97</ref>بین [[قبله]] و صحن سنگ مربعی شکلی قرار گرفت تا مانع نفوذ آب باران به داخل مسجد شود.<ref>تعمیر و توسعه مسجد شریف نبوی د رطول تاریخ، ص 130</ref> جمادی الاول 193ق/ 809م زمان این اصلاحات ذکر شده است.<ref>مدینه منوره، ص 97</ref>
	==گسترش مساحت مسجد و انجام تعمیرات==		==گسترش مساحت مسجد و انجام تعمیرات==
	در دوره خلافت مأمون(198-218ه.ق)، در سال ~~302ه~~/18-817م، تعمیراتی در مسجد انجام شد.<ref>مدینه منوره، ص 97</ref> درباره میزان و محدوده این اصلاحات، در منابع اختلاف نظر وجود دارد. برخی گسترش مسجد به فرمان مأمون را گزارش کرده و برخی دیگر مانند سمهودی این امر را مربوط به دوره مأمون نمی‌دانند.<ref>وفاءالوفا، ج2، ص 296</ref>		در دوره خلافت مأمون(198-218ه.ق)، در سال 302ق/18-817م، تعمیراتی در مسجد انجام شد.<ref>مدینه منوره، ص 97</ref> درباره میزان و محدوده این اصلاحات، در منابع اختلاف نظر وجود دارد. برخی گسترش مسجد به فرمان مأمون را گزارش کرده و برخی دیگر مانند سمهودی این امر را مربوط به دوره مأمون نمی‌دانند.<ref>وفاءالوفا، ج2، ص 296</ref>

	==مفروش شدن مسجد با مرمر ==		==مفروش شدن مسجد با مرمر ==
	در دوره خلافت متوکل (232-247ه.ق)، قسمتی از دیوار که از طاقچه تا کف زمین بود، به ارتفاع 1/75متر از سنگ مرمر ساخته شد.<ref>تعمیر و توسعه مسجد شریف نبوی در طول تاریخ، ص 130؛ عماره المسجد النبوی، ص177</ref> سطح مسجد با مرمر سفید پوشیده شد و برخی دیوارها ضمن مرمت با کاشی‌کاری معرق زینت یافت. ناظر این اصلاحات که در سال 7-~~246ه~~/ 61-860م صورت گرفت، اسحاق بن مسلمه بود.<ref>مدینه منوره، ص 97</ref>		در دوره خلافت متوکل (232-247ه.ق)، قسمتی از دیوار که از طاقچه تا کف زمین بود، به ارتفاع 1/75متر از سنگ مرمر ساخته شد.<ref>تعمیر و توسعه مسجد شریف نبوی در طول تاریخ، ص 130؛ عماره المسجد النبوی، ص177</ref> سطح مسجد با مرمر سفید پوشیده شد و برخی دیوارها ضمن مرمت با کاشی‌کاری معرق زینت یافت. ناظر این اصلاحات که در سال 7-246ق/ 61-860م صورت گرفت، اسحاق بن مسلمه بود.<ref>مدینه منوره، ص 97</ref>

	==نوسازی دیوار شرقی ==		==نوسازی دیوار شرقی ==
	در دوره خلافت معتضد(289-295ه.ق)، در سال ~~282ه~~/895م، اصلاحاتی در بخشی از دیوار شرقی مسجد که مشرف بر صحن بود انجام گرفت.<ref>عماره المسجد النبوی، ص 177؛ تعمیر و توسعه مسجد شریف نبوی در طول تاریخ، ص 130</ref>		در دوره خلافت معتضد(289-295ه.ق)، در سال 282ق/895م، اصلاحاتی در بخشی از دیوار شرقی مسجد که مشرف بر صحن بود انجام گرفت.<ref>عماره المسجد النبوی، ص 177؛ تعمیر و توسعه مسجد شریف نبوی در طول تاریخ، ص 130</ref>

	==پوشش دیوار قبر نبوی با مرمر ==		==پوشش دیوار قبر نبوی با مرمر ==
	در دوره خلافت مقتفی(530-555ه.ق)، زمانی که قاسم بن مهنی(مهنا) حسینی والی مدینه بود، در سال ~~548ه~~/1153م، [[جمال الدین (جواد) اصفهانی]]، وزیر سلاطین [[زنگیان\|زنگی]]<ref>تعمیر و توسعه مسجد شریف نبوی در طول تاریخ، ص 130</ref> ، مرمر دیوار خارجی [[قبر نبوی]] را بازسازی کرد.<ref>مدینه منوره، ص 97</ref>		در دوره خلافت مقتفی(530-555ه.ق)، زمانی که قاسم بن مهنی(مهنا) حسینی والی مدینه بود، در سال 548ق/1153م، [[جمال الدین (جواد) اصفهانی]]، وزیر سلاطین [[زنگیان\|زنگی]]<ref>تعمیر و توسعه مسجد شریف نبوی در طول تاریخ، ص 130</ref> ، مرمر دیوار خارجی [[قبر نبوی]] را بازسازی کرد.<ref>مدینه منوره، ص 97</ref>

	==ساختن دیوار سربی دور قبر نبوی==		==ساختن دیوار سربی دور قبر نبوی==

	در دوره خلافت المستنجد(555-566ه.ق)، در سال ~~557ه~~/62-1161م، توسط [[نورالدین محمود زنگی]]، دیواره‌ای از سرب اطراف مقبره نبوی ساخته شد.<ref>تعمیر و توسعه مسجد شریف نبوی در طول تاریخ، ص 131</ref> برخی منابع نیز در این مورد تردید کرده‌اند.<ref>مدینه منوره، ص 98</ref>		در دوره خلافت المستنجد(555-566ه.ق)، در سال 557ق/62-1161م، توسط [[نورالدین محمود زنگی]]، دیواره‌ای از سرب اطراف مقبره نبوی ساخته شد.<ref>تعمیر و توسعه مسجد شریف نبوی در طول تاریخ، ص 131</ref> برخی منابع نیز در این مورد تردید کرده‌اند.<ref>مدینه منوره، ص 98</ref>

	==پوشش قبر نبوی با مرمر==		==پوشش قبر نبوی با مرمر==
خط ۴۶:		خط ۴۶:

	==ساخت گنبد در وسط صحن==		==ساخت گنبد در وسط صحن==
	در دوره خلافت ناصر(575-622ه.ق)، در سال ~~576ه~~-81-1180م، [[گنبد\|گنبدی]] در وسط صحن برای حفظ کتاب‌های نفیس چون [[مصحف عثمانی]] ساخته شد.<ref>تعمیر و توسعه مسجد شریف نبوی در طول تاریخ، ص 131</ref> همچنین دیوار شرقی از [[گلدسته\|مأذنه]] شمالی تا شرقی تا باب دیوار شرقی(قبل از باب النسا، ریطه) بازسازی و در سال 589ه/1193م پایان یافت.<ref>مدینه منوره، 98؛ تعمیر و توسعه مسجد شریف نبوی در طول تاریخ، ص130-131</ref>		در دوره خلافت ناصر(575-622ه.ق)، در سال 576ق-81-1180م، [[گنبد\|گنبدی]] در وسط صحن برای حفظ کتاب‌های نفیس چون [[مصحف عثمانی]] ساخته شد.<ref>تعمیر و توسعه مسجد شریف نبوی در طول تاریخ، ص 131</ref> همچنین دیوار شرقی از [[گلدسته\|مأذنه]] شمالی تا شرقی تا باب دیوار شرقی(قبل از باب النسا، ریطه) بازسازی و در سال 589ه/1193م پایان یافت.<ref>مدینه منوره، 98؛ تعمیر و توسعه مسجد شریف نبوی در طول تاریخ، ص130-131</ref>

	==آتش‌سوزی مسجد و بازسازی آن==		==آتش‌سوزی مسجد و بازسازی آن==
	در دوره خلافت مستعصم(640-656ه.ق) مسجد دچار آتش‌سوزی شد. این اتفاق در اول رمضان سال ~~654ه~~/1256م رخ داد.<ref>تعمیر و توسعه مسجد شریف نبوی در طول تاریخ، ص 131</ref> بر اثر این آتش‌سوزی سقف، منبر، درها، کتاب‌های نفیس و پنجره‌ها، مقصوره‌ها و پوشش حجره سوختند. فقط گنبدی که در وسط صحن برای نگهداری کتاب‌ها ساخته‌شده بود باقی ماند.		در دوره خلافت مستعصم(640-656ه.ق) مسجد دچار آتش‌سوزی شد. این اتفاق در اول رمضان سال 654ق/1256م رخ داد.<ref>تعمیر و توسعه مسجد شریف نبوی در طول تاریخ، ص 131</ref> بر اثر این آتش‌سوزی سقف، منبر، درها، کتاب‌های نفیس و پنجره‌ها، مقصوره‌ها و پوشش حجره سوختند. فقط گنبدی که در وسط صحن برای نگهداری کتاب‌ها ساخته‌شده بود باقی ماند.

	ستون‌ها نیز برجای ماند اما در اثر شدت آتش سرب داخل آنها ذوب شد. سقفی که بالای حجره قرارداشت بر بام خانه [[پیامبر(ٌص)\|پیامبر]] افتاد و همه آن‌ها به درون حجره نبوی ریخته شدند.		ستون‌ها نیز برجای ماند اما در اثر شدت آتش سرب داخل آنها ذوب شد. سقفی که بالای حجره قرارداشت بر بام خانه [[پیامبر(ٌص)\|پیامبر]] افتاد و همه آن‌ها به درون حجره نبوی ریخته شدند.