https://wikihaj.com/history/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D9%86%DA%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C_%D9%85%D8%AD%D9%84%DB%8C_%D9%85%D8%AF%DB%8C%D9%86%D9%87?feed=atom تاریخ نگاری محلی مدینه - تاریخچهٔ نسخه‌ها 2026-08-11T13:58:39Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.43.0 https://wikihaj.com/index.php?title=%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D9%86%DA%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C_%D9%85%D8%AD%D9%84%DB%8C_%D9%85%D8%AF%DB%8C%D9%86%D9%87&diff=63750&oldid=prev Kamran: /* آثار نخستین تاریخ نگاری محلی مدینه */ 2025-08-16T08:40:33Z <p><span class="autocomment">آثار نخستین تاریخ نگاری محلی مدینه</span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۶ اوت ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۱۰</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l2">خط ۲:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پس از آثار نخستین مانند [[اخبار المدینه (ابن زباله)|اخبار المدینه ابن زباله]] و [[اخبار المدینه (ابن شبه)|ابن شبه]]، طی قرن چهار تا ششم تنها دو اثر مکتوب از این نوع تاریخ نگاری بجا ماند. در دوره مملوکی نگارش آثاری در تاریخ محلی مدینه رونق بیشتری یافت و تألیفاتی مانند [[الدُّرّة الثمینة فی تاریخ المدینة]] و [[وفاء الوفا بأخبار دارالمصطفی]] شکل گرفت. در دوره عثمانی نیز آثاری مانند [[تاریخ المدینه نهروالی|تاریخ المدینه]] اثر [[قطب الدین نهروالی|قطب‌الدین نهروالی]] تألیف شد.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پس از آثار نخستین مانند [[اخبار المدینه (ابن زباله)|اخبار المدینه ابن زباله]] و [[اخبار المدینه (ابن شبه)|ابن شبه]]، طی قرن چهار تا ششم تنها دو اثر مکتوب از این نوع تاریخ نگاری بجا ماند. در دوره مملوکی نگارش آثاری در تاریخ محلی مدینه رونق بیشتری یافت و تألیفاتی مانند [[الدُّرّة الثمینة فی تاریخ المدینة]] و [[وفاء الوفا بأخبار دارالمصطفی]] شکل گرفت. در دوره عثمانی نیز آثاری مانند [[تاریخ المدینه نهروالی|تاریخ المدینه]] اثر [[قطب الدین نهروالی|قطب‌الدین نهروالی]] تألیف شد.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==آثار نخستین <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تاریخ نگاری محلی مدینه</del>==</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==آثار نخستین ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شاخص ترین </del>تاریخ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نگاران </del>محلی مدینه در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قرون دوم و سوم بدین قرارند:</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برخی از منابع، نخستین </ins>تاریخ محلی مدینه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">را کتاب [[اخبار المدینه (ابن زباله)|اخبار المدینه ابن زباله]] (زنده </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">199ق.) دانسته‌اند.&lt;ref&gt;وفا الوفاءباخبار دارالمصطفی، ج2، ص65؛ تاریخ المدینه المنوره، «ل»&lt;/ref&gt; این اثر، امروزه متنی مفقود به شمار می‌آید؛ اما نقل قول‌های متعددی از آن در منابع دوره‌های بعدی به جای مانده است.برخی دیگر، نخستین متن نگاشته‌شده در تاریخ مدینه را از [[عبدالعزیز ابن عمران مَدَنی]] دانسته‌اند که گزارش‌های تاریخی فراوانی درباره [[مدینه]] از وی به واسطه شاگردش، ابوغسّان محمد بن یحیی مدنی (زنده در 190ق.)، روایت شده است.&lt;ref&gt;العرب، ص 98-100&lt;/ref&gt; برخی نیز برآنند که نخستین تاریخ‌محلی مدینه نوشته ابوغسّان مدنی دانسته است که تاریخ‌نگاران بعدی، به ویژه [[ابن شبه|ابن شبّه]]، گزارش‌های تاریخی فراوانی را از او روایت کرده‌اند.&lt;ref&gt;«ابو غَسّان محمد بن یحیی المدنی وکتابه المفقود اخبار المدینة» ، ص 189-203&lt;/ref&gt; </ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">===</del>ابن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زباله===</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">از میان تاریخ‌های محلی مدینه در سده‌های نخست اسلامی تنها بخشی از کتاب [[اخبار المدینه (</ins>ابن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شبه)|اخبار المدینه ابن شَبَّه]](د. 262ق.) در دسترس ما است و به چاپ رسیده است. از دیگر آثار اولیه در تاریخ مدینه باید به [[اخبار المدینه (علوی)|اخبار المدینه]] یحیی بن حسن علوی مدنی (د. 277ق.) اشاره کرد که سمهودی در قرن هشتم از او فراوان نقل کرده است.&lt;ref&gt;وفاء الوفاء، ج۲، ص۶۵.&lt;/ref&gt; </ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برخی </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مؤلّفان همچون </del>[[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نورالدین سمهودی</del>]] (د. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">911ق</del>.) <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">و [[فهیم شلتوت]]</del>، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نخستینِ این تواریخ را </del>[[اخبار المدینه (<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابن زباله</del>)|اخبار المدینه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابن زباله</del>]] (<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زنده </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">199ق</del>.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">) دانسته‌اند</del>.&lt;ref&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وفا الوفاءباخبار دارالمصطفی، ج2، ص65؛ تاریخ </del>المدینه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">المنوره، «ل»</del>&lt;/ref&gt; <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این اثر، امروزه متنی مفقود به شمار می‌آید؛ اما </del>نقل قول‌های <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">متعددی </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آن در منابع دوره‌های بعدی،به ویژه در وفاء الوفای سمهودی، </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جای مانده است</del>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">افزون بر این، شواهدی بر وجود تاریخ‌های دیگری برای [[مدینه]] </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جمله </ins>[[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اخبار المدینه مدائنی</ins>]] (د. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">225ق</ins>.)، [[اخبار المدینه (<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زبیر بن بکار</ins>)|اخبار المدینه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زبیر بن بکّار</ins>]] (<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">د. 256)&lt;ref&gt;ابن حجر </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الاصابه از او نقل کرده است</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نک: الاصابه، ج۳، ص۴۷۱؛ ج۴، ص۲۷۸-۲۷۹، ۴۴۸</ins>.&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">/</ins>ref&gt; <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">و کتاب [[</ins>المدینه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وأخبارها]] اثر [[عبدالله بن ابی‌سعد وراق|عبدالله بن ابی‌سعد ورّاق]] (د. 274ق.) &lt;ref&gt;الفهرست، ج1-2، ص335</ins>&lt;/ref&gt; <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وجود دارد که در منابع تاریخی دوره‌های بعد، </ins>نقل قول‌های <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بسیار کمتری </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آنها </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چشم می‌خورد</ins>.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">=عبدالعزیز ابن عمران مدنی=</del>==</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سده‌های چهارم تا ششم</ins>==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[حَمَد الجاسر]]، نخستین متن نگاشته‌شده در تاریخ مدینه را از [[عبدالعزیز ابن عمران مَدَنی]] دانسته که گزارش‌های تاریخی فراوانی درباره [[مدینه]] منوّره از وی به واسطه شاگردش، [[ابوغسّان محمد بن یحیی مدنی]] (زنده در 190ق.)، روایت شده است.&lt;ref&gt;العرب، ص 98-100&lt;/ref&gt;  اما [[یاسر احمد نور]]، نخستین اثر در این موضوع را از ابوغسّان مدنی دانسته است که مورخان بعدی، به ویژه [[ابن شبه|ابن شبّه]]، گزارش‌های تاریخی فراوانی را از وی روایت کرده‌اند.&lt;ref&gt;«ابو غَسّان محمد بن یحیی المدنی وکتابه المفقود اخبار المدینة» ، ص 189-203&lt;/ref&gt;</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>طی سده‌های چهارم تا ششم هجری، نگارش تواریخ محلی مدینه شامل دو کتاب [[الانتقاء فی اخبار المدینة]] اثر محمد بن عبدالرحمان بغدادی ذهبی، معروف به [[ابوطاهر مُخلّص]] (305-393ق.) <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">و کتاب </ins>[[اخبار دارالهجره|اخبار دارالهجرة]] اثر رُزَین بن معاویه عبدری سَرقُسطی (د. 524ق.) <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بوده است. </ins>این دو متن، امروزه مفقود هستند؛ اما نقل قول‌هایی از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آن‌ها </ins>در منابع تاریخی دوره‌های بعدی به جای مانده است&lt;ref&gt;«الانتقاء فی اخبارالمدینه»،، ص299ـ301؛ «اخباردالهجره»، ص6ـ29&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">===ابن شبه ===</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کتاب [[اخبار المدینه (ابن شبه)|اخبار المدینه ابن شَبَّه]] بصری (د. 262ق.) است که از میان تواریخ محلی مدینه در سده‌های نخست، تنها متنی است که امروزه نسخه‌ای خطی از آن موجود است؛ هرچند این نسخه حاوی متن کامل کتاب نیست.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">===یحیی بن حسن علوی مدنی===</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[اخبار المدینه یحیی بن حسن علوی مدنی]] (د. 277ق.) امروزه متنی مفقود به شمار می‌آید؛ اما نقل قول‌های فراوانی از آن در منابع دوره‌های بعدی، به ویژه وفاء الوفای سمهودی، باقی مانده است.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">افزون بر این، اشاره‌هایی به وجود تاریخ‌های دیگری برای [[مدینه]] از همین [[اخبار المدینه مدائنی]] (د. 225ق.)،[[اخبار المدینه زبیر بن بکار|اخبار المدینه زبیر بن بکّار]] (د. 256) &lt;ref&gt;دانشنامه حج و حرمین شریفین، ج2، ص49ـ53 و 58ـ62&lt;/ref&gt; و کتاب [[المدینه وأخبارها]] اثر [[عبدالله بن ابی‌سعد وراق|عبدالله بن ابی‌سعد ورّاق]] (د. 274ق.) &lt;ref&gt;الفهرست، ج1-2، ص335&lt;/ref&gt; ـ وجود دارد که در منابع تاریخی دوره‌های بعد، نقل قول‌های بسیار کمتری از آنها به چشم می‌خورد.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==تاریخ نگاری در سده های چهارم تا ششم==</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>طی سده‌های چهارم تا ششم هجری، نگارش تواریخ محلی مدینه شامل دو کتاب <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌شد:</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* </del>[[الانتقاء فی اخبار المدینة]] اثر محمد بن عبدالرحمان بغدادی ذهبی، معروف به [[ابوطاهر مُخلّص]] (305-393ق.)  </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* </del>[[اخبار دارالهجره|اخبار دارالهجرة]] اثر رُزَین بن معاویه عبدری سَرقُسطی (د. 524ق.)  </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این دو متن، امروزه مفقود هستند؛ اما نقل قول‌هایی از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آنها </del>در منابع تاریخی دوره‌های بعدی به جای مانده است&lt;ref&gt;«الانتقاء فی اخبارالمدینه»،، ص299ـ301؛ «اخباردالهجره»، ص6ـ29&lt;/ref&gt;</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==تاریخ نگاری در دوره مملوکی==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==تاریخ نگاری در دوره مملوکی==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">منابع تاریخ نگاری محلی </del>مدینه در دوره مملوکی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که عمدتا  </del>با تأکید بر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تاریخ </del>شهر [[مدینه]] و اماکن دینی و جغرافیایی آن به ویژه [[مسجد النبی|مسجدالنبی]] نگاشته <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌شد، بدین قرارند</del>:</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تاریخ‌نگاری </ins>مدینه در دوره مملوکی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رشد یافت. این تاریخ‌ها </ins>با تأکید بر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تحولات </ins>شهر [[مدینه]] و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شناخت </ins>اماکن دینی و جغرافیایی آن به ویژه [[مسجد النبی|مسجدالنبی]] نگاشته <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌شد. فهرستی از این آثار به شرح زیر است</ins>:<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">‌</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[الدُّرّة الثمینة فی تاریخ المدینة]] اثر [[ابن نجار|ابن نجّار]] (د. 643ق.) <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">را می‌توان </del>نقطه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آغازی برای </del>موج <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جدیدی </del>از تاریخ‌نگاری محلی مدینه به شمار <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آورد که در دوره مملوکی به اوج رونق خود رسید</del>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[الدُّرّة الثمینة فی تاریخ المدینة]] اثر [[ابن نجار|ابن نجّار]] (د. 643ق.) <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>نقطه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آغاز </ins>موج <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تازه‌ای </ins>از تاریخ‌نگاری محلی مدینه به شمار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌آید</ins>.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*  [[بهجة النفوس و الاسرار فی تاریخ دار هجرة المختار|بهجة النفوس والاسرار فی تاریخ دارهجرة المختار|بهجة النفوس والاسرار فی تاریخ دارهجرة المختار]] اثر مرجانی (زنده در 770ق.)  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*  [[بهجة النفوس و الاسرار فی تاریخ دار هجرة المختار|بهجة النفوس والاسرار فی تاریخ دارهجرة المختار|بهجة النفوس والاسرار فی تاریخ دارهجرة المختار]] اثر مرجانی (زنده در 770ق.)  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[التعریف بما أنست الهجرة (کتاب)|التعریف بما أنست الهجرة من معالم دارالهجرة]] اثر [[جمال‌الدین مطری]] (د. 741ق.)</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[التعریف بما أنست الهجرة (کتاب)|التعریف بما أنست الهجرة من معالم دارالهجرة]] اثر [[جمال‌الدین مطری]] (د. 741ق.)</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l42">خط ۴۲:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۳:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[المغانم المطابة فی معالم طابة]] اثر [[مجدالدین فیروزآبادی]] (د. 817ق.)</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[المغانم المطابة فی معالم طابة]] اثر [[مجدالدین فیروزآبادی]] (د. 817ق.)</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[وفاء الوفا بأخبار دارالمصطفی]] اثر [[نورالدین سمهودی]] (د. 911ق.)  به عنوان مفصّل‌ترین و مهم‌ترین تواریخ محلی [[مدینه]] در دوره [[مملوکی]]، باید از آن نام برد.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[وفاء الوفا بأخبار دارالمصطفی]] اثر [[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">علی بن عبدالله سمهودی|</ins>نورالدین سمهودی]] (د. 911ق.)  به عنوان مفصّل‌ترین و مهم‌ترین تواریخ محلی [[مدینه]] در دوره [[مملوکی]]، باید از آن نام برد.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">به موازات این آثار، تواریخ محلی دیگری نیز در همین دوره با رویکرد تراجم‌نگاری پدید آمد. مهم‌ترین این آثار عبارت‌اند از: </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* </del>[[الروضة الفردوسیة والحضرة القدسیة]] اثر [[آقشهری]] (د. 739ق.)،  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">=== تراجم‌نگاری‌ها ===</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* </del>[[نصیحة المشاور وتعزیة المجاور]] اثر [[ابن فرحون مالکی]] (د. 769ق.)  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گونه دیگری از تاریخ‌نگاری محلی که در عصر مملوکی رشد یافت، تراجم‌نگاری (شرح‌حال نگاری) مشاهیر و علمای مدینه بود. </ins>[[الروضة الفردوسیة والحضرة القدسیة]] اثر [[آقشهری]] (د. 739ق.)، [[نصیحة المشاور وتعزیة المجاور]] اثر [[ابن فرحون مالکی]] (د. 769ق.)<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">، </ins>[[تاریخ المدینه کنانی|تاریخ المدینه]] اثر [[شمس‌الدین محمد بن صالح کِنانی]] (785ق.) که <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مفقود است و  </ins>ا[[التحفة اللطیفة (کتاب)|لتحفة اللطیفة فی تاریخ المدینة الشریفة]] اثر [[شمس‌الدین سخاوی]] (د. 902ق.)، که  نقطه اوج نگارش  در حوزه تراجم‌نگاری اعلام <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مدینه </ins>به شمار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌آمد، از جمله این آثار‌اند</ins>.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* </del>[[تاریخ المدینه کنانی|تاریخ المدینه]] اثر [[شمس‌الدین محمد بن صالح کِنانی]] (785ق.)<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>که <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">متنی مفقودی به‌شمار میآید.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* </del>ا[[التحفة اللطیفة (کتاب)|لتحفة اللطیفة فی تاریخ المدینة الشریفة]] اثر [[شمس‌الدین سخاوی]] (د. 902ق.) ، که  نقطه اوج نگارش  در حوزه تراجم‌نگاری اعلام <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مدینه، </del>به شمار <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌آمد</del>.</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==تاریخ نگاری در دوره عثمانی==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==تاریخ نگاری در دوره عثمانی==</div></td></tr> </table> Kamran https://wikihaj.com/index.php?title=%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D9%86%DA%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C_%D9%85%D8%AD%D9%84%DB%8C_%D9%85%D8%AF%DB%8C%D9%86%D9%87&diff=63749&oldid=prev Kamran در ‏۱۶ اوت ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۱۶ 2025-08-16T08:16:34Z <p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۶ اوت ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۴۶</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''تاریخ نگاری محلی مدینه'''، به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">منابعی </del>اطلاق <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می شود که تاریخ سیاسی اجتماعی </del>مدینه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">را بازگو کرده </del>و اخبار اماکن مقدس <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آن را بازتاب دهند</del>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''تاریخ نگاری محلی مدینه'''، به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مجموعه‌ای از آثار در تاریخ شهر [[مدینه]] </ins>اطلاق <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌‌شود. اهمیت و تأثیرگذاری علمی [[</ins>مدینه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] منوّره در سده‌های نخست اسلامی، عامل مهمی بود تا در طول سده دوم </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سوم هجری، چندین تاریخ محلی مهم، با هدف گردآوری </ins>اخبار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">و روایات مربوط به سیره [[پیامبر(ص)|رسول خدا]] و تاریخ این شهر و </ins>اماکن مقدس <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">و نیز حوادث سیاسی آن، نگاشته شود. نخستین تواریخ محلی مدینه که در پایان سده دوم و در طول سده سوم نگاشته شده‌اند، مطابق سنت تاریخ‌نگاری این دوره، معمولاً «اخبار المدینه» نامگذاری می‌شدند</ins>.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مدینه]] منوره، به عنوان مقصد مهاجرت رسول خدا</del>(<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ص</del>) <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">و نخستین پایگاه گسترش [[اسلام]]، و نیز وجود مسجد و تربت پاک آن حضرت و دیگر اماکن مقدس و مزارات مرتبط با ایشان و [[اهل بیت]] و [[صحابه پیامبر</del>|<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صحابه]] و [[تابعین</del>]]<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">، آن را به دومین شهر مقدس مسلمانان تبدیل کرده است. این شهر همچنین به عنوان خاستگاه بسیاری از قُرّاء، فقها و محدّثان برجسته مسلمان در سده‌های اول و دوم هجری، تأثیر فراوانی بر علم و حدیث داشته است.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پس از آثار نخستین مانند </ins>[[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اخبار المدینه </ins>(<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابن زباله</ins>)|<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اخبار المدینه ابن زباله</ins>]] و [[اخبار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">المدینه </ins>(<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابن شبه</ins>)|<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابن شبه</ins>]]<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">، </ins>طی قرن چهار تا ششم تنها دو اثر مکتوب از این نوع تاریخ نگاری بجا ماند. در دوره مملوکی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نگارش آثاری در تاریخ محلی مدینه </ins>رونق بیشتری یافت و تألیفاتی مانند [[الدُّرّة الثمینة فی تاریخ المدینة]] و [[وفاء الوفا بأخبار دارالمصطفی]] شکل گرفت. در دوره عثمانی نیز آثاری مانند [[تاریخ المدینه نهروالی|تاریخ المدینه]] اثر [[قطب الدین نهروالی|قطب‌الدین نهروالی]] تألیف شد.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اهمیت </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تأثیرگذاری علمی </del>[[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مدینه]] منوّره در سده‌های نخست اسلامی، عامل مهمی بود تا در طول سده دوم و سوم هجری، چندین تاریخ محلی مهم، با هدف گردآوری </del>اخبار <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">و روایات مربوط به سیره [[پیامبر</del>(<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ص</del>)|<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رسول خدا</del>]] <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">و تاریخ این شهر و اماکن مقدس و نیز حوادث سیاسی آن، نگاشته شود. </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نخستین تواریخ محلی مدینه که در پایان سده دوم و در طول سده سوم نگاشته شده‌اند، مطابق سنت تاریخ‌نگاری این دوره، معمولاً «اخبار المدینه» نامگذاری می‌شدند.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پس از آثار نخستین مانند اخبار المدینه ابن زباله و ابن شبه، </del>طی قرن چهار تا ششم تنها دو اثر مکتوب از این نوع تاریخ نگاری بجا ماند.</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در دوره مملوکی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این آثار </del>رونق بیشتری یافت و تألیفاتی مانند [[الدُّرّة الثمینة فی تاریخ المدینة]] و [[وفاء الوفا بأخبار دارالمصطفی]] شکل گرفت.</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در دوره عثمانی نیز آثاری مانند [[تاریخ المدینه نهروالی|تاریخ المدینه]] اثر [[قطب الدین نهروالی|قطب‌الدین نهروالی]] تألیف شد.</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==آثار نخستین تاریخ نگاری محلی مدینه==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==آثار نخستین تاریخ نگاری محلی مدینه==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> </table> Kamran https://wikihaj.com/index.php?title=%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D9%86%DA%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C_%D9%85%D8%AD%D9%84%DB%8C_%D9%85%D8%AF%DB%8C%D9%86%D9%87&diff=44243&oldid=prev Kamran: /* تاریخ نگاری در دوره عثمانی */ 2022-04-06T07:42:49Z <p><span class="autocomment">تاریخ نگاری در دوره عثمانی</span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۶ آوریل ۲۰۲۲، ساعت ۱۱:۱۲</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l68">خط ۶۸:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۶۸:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[عمدة الاخبار فی مدینة المختار]] اثر [[احمد بن عبدالحمید عبّاسی]] (سده 10ق.)،</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[عمدة الاخبار فی مدینة المختار]] اثر [[احمد بن عبدالحمید عبّاسی]] (سده 10ق.)،</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[نتیجة الفِکَر فی خبر مدینة سید البشر]] اثر [[زین‌العابدین بن محمد بن عبدالله عبّاسی]] (د. 1130ق.)  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[نتیجة الفِکَر فی خبر مدینة سید البشر]] اثر [[زین‌العابدین بن محمد بن عبدالله عبّاسی]] (د. 1130ق.)  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[الاخبار الغریبة فی ذکر ما وقع بطیبة الحَبیبة]] اثر [[جعفر بن حسین مدنی]] (د. 1342ق.)</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الاخبار الغريبة|</ins>الاخبار الغریبة فی ذکر ما وقع بطیبة الحَبیبة]] اثر [[جعفر بن حسین مدنی]] (د. 1342ق.)</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==پانویس==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==پانویس==</div></td></tr> </table> Kamran https://wikihaj.com/index.php?title=%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D9%86%DA%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C_%D9%85%D8%AD%D9%84%DB%8C_%D9%85%D8%AF%DB%8C%D9%86%D9%87&diff=44242&oldid=prev Kamran: /* تاریخ نگاری در دوره مملوکی */ 2022-04-06T07:41:29Z <p><span class="autocomment">تاریخ نگاری در دوره مملوکی</span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۶ آوریل ۲۰۲۲، ساعت ۱۱:۱۱</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l48">خط ۴۸:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴۸:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[الدُّرّة الثمینة فی تاریخ المدینة]] اثر [[ابن نجار|ابن نجّار]] (د. 643ق.) را می‌توان نقطه آغازی برای موج جدیدی از تاریخ‌نگاری محلی مدینه به شمار آورد که در دوره مملوکی به اوج رونق خود رسید.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[الدُّرّة الثمینة فی تاریخ المدینة]] اثر [[ابن نجار|ابن نجّار]] (د. 643ق.) را می‌توان نقطه آغازی برای موج جدیدی از تاریخ‌نگاری محلی مدینه به شمار آورد که در دوره مملوکی به اوج رونق خود رسید.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*  [[بهجة النفوس و الاسرار فی تاریخ دار هجرة المختار|بهجة النفوس والاسرار فی تاریخ دارهجرة المختار|بهجة النفوس والاسرار فی تاریخ دارهجرة المختار]] اثر مرجانی (زنده در 770ق.)  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*  [[بهجة النفوس و الاسرار فی تاریخ دار هجرة المختار|بهجة النفوس والاسرار فی تاریخ دارهجرة المختار|بهجة النفوس والاسرار فی تاریخ دارهجرة المختار]] اثر مرجانی (زنده در 770ق.)  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[التعریف بما أنست الهجرة من معالم دارالهجرة]] اثر [[جمال‌الدین مطری]] (د. 741ق.)</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">التعریف بما أنست الهجرة (کتاب)|</ins>التعریف بما أنست الهجرة من معالم دارالهجرة]] اثر [[جمال‌الدین مطری]] (د. 741ق.)</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[تحقیق النصرة بتلخیص معالم دارالهجرة]] اثر [[ابوبکر مراغی]] (د. 816ق.)  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تحقیق النصرة (کتاب)|</ins>تحقیق النصرة بتلخیص معالم دارالهجرة]] اثر [[ابوبکر مراغی]] (د. 816ق.)  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[المغانم المطابة فی معالم طابة]] اثر [[مجدالدین فیروزآبادی]] (د. 817ق.)</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[المغانم المطابة فی معالم طابة]] اثر [[مجدالدین فیروزآبادی]] (د. 817ق.)</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l59">خط ۵۹:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۵۹:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[نصیحة المشاور وتعزیة المجاور]] اثر [[ابن فرحون مالکی]] (د. 769ق.)  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[نصیحة المشاور وتعزیة المجاور]] اثر [[ابن فرحون مالکی]] (د. 769ق.)  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[تاریخ المدینه کنانی|تاریخ المدینه]] اثر [[شمس‌الدین محمد بن صالح کِنانی]] (785ق.).که متنی مفقودی به‌شمار میآید.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[تاریخ المدینه کنانی|تاریخ المدینه]] اثر [[شمس‌الدین محمد بن صالح کِنانی]] (785ق.).که متنی مفقودی به‌شمار میآید.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* التحفة اللطیفة <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''</del>فی<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'' </del>تاریخ المدینة الشریفة اثر [[شمس‌الدین سخاوی]] (د. 902ق.) ، که  نقطه اوج نگارش  در حوزه تراجم‌نگاری اعلام مدینه، به شمار می‌آمد.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ا[[</ins>التحفة اللطیفة <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(کتاب)|لتحفة اللطیفة </ins>فی تاریخ المدینة الشریفة<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>اثر [[شمس‌الدین سخاوی]] (د. 902ق.) ، که  نقطه اوج نگارش  در حوزه تراجم‌نگاری اعلام مدینه، به شمار می‌آمد.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==تاریخ نگاری در دوره عثمانی==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==تاریخ نگاری در دوره عثمانی==</div></td></tr> </table> Kamran https://wikihaj.com/index.php?title=%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D9%86%DA%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C_%D9%85%D8%AD%D9%84%DB%8C_%D9%85%D8%AF%DB%8C%D9%86%D9%87&diff=44240&oldid=prev Kamran: /* تاریخ نگاری در دوره مملوکی */ 2022-04-06T07:39:16Z <p><span class="autocomment">تاریخ نگاری در دوره مملوکی</span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۶ آوریل ۲۰۲۲، ساعت ۱۱:۰۹</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l47">خط ۴۷:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴۷:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[الدُّرّة الثمینة فی تاریخ المدینة]] اثر [[ابن نجار|ابن نجّار]] (د. 643ق.) را می‌توان نقطه آغازی برای موج جدیدی از تاریخ‌نگاری محلی مدینه به شمار آورد که در دوره مملوکی به اوج رونق خود رسید.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[الدُّرّة الثمینة فی تاریخ المدینة]] اثر [[ابن نجار|ابن نجّار]] (د. 643ق.) را می‌توان نقطه آغازی برای موج جدیدی از تاریخ‌نگاری محلی مدینه به شمار آورد که در دوره مملوکی به اوج رونق خود رسید.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*  [[بهجة النفوس والاسرار فی تاریخ دارهجرة المختار|بهجة النفوس والاسرار فی تاریخ دارهجرة <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">المختا''ر'' </del>اثر مرجانی<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </del>(زنده در 770ق.)  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*  [[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بهجة النفوس و الاسرار فی تاریخ دار هجرة المختار|</ins>بهجة النفوس والاسرار فی تاریخ دارهجرة المختار|بهجة النفوس والاسرار فی تاریخ دارهجرة <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">المختار]] </ins>اثر مرجانی (زنده در 770ق.)  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[التعریف بما أنست الهجرة من معالم دارالهجرة]] اثر [[جمال‌الدین مطری]] (د. 741ق.)</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[التعریف بما أنست الهجرة من معالم دارالهجرة]] اثر [[جمال‌الدین مطری]] (د. 741ق.)</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[تحقیق النصرة بتلخیص معالم دارالهجرة]] اثر [[ابوبکر مراغی]] (د. 816ق.)  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[تحقیق النصرة بتلخیص معالم دارالهجرة]] اثر [[ابوبکر مراغی]] (د. 816ق.)  </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l60">خط ۶۰:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۶۰:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[تاریخ المدینه کنانی|تاریخ المدینه]] اثر [[شمس‌الدین محمد بن صالح کِنانی]] (785ق.).که متنی مفقودی به‌شمار میآید.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[تاریخ المدینه کنانی|تاریخ المدینه]] اثر [[شمس‌الدین محمد بن صالح کِنانی]] (785ق.).که متنی مفقودی به‌شمار میآید.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* التحفة اللطیفة &#039;&#039;فی&#039;&#039; تاریخ المدینة الشریفة اثر [[شمس‌الدین سخاوی]] (د. 902ق.) ، که  نقطه اوج نگارش  در حوزه تراجم‌نگاری اعلام مدینه، به شمار می‌آمد.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* التحفة اللطیفة &#039;&#039;فی&#039;&#039; تاریخ المدینة الشریفة اثر [[شمس‌الدین سخاوی]] (د. 902ق.) ، که  نقطه اوج نگارش  در حوزه تراجم‌نگاری اعلام مدینه، به شمار می‌آمد.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==تاریخ نگاری در دوره عثمانی==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==تاریخ نگاری در دوره عثمانی==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> </table> Kamran https://wikihaj.com/index.php?title=%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D9%86%DA%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C_%D9%85%D8%AD%D9%84%DB%8C_%D9%85%D8%AF%DB%8C%D9%86%D9%87&diff=43380&oldid=prev Kamran: added Category:کتاب‌های تاریخ مدینه using HotCat 2022-03-06T07:16:39Z <p>added <a href="/view/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D9%85%D8%AF%DB%8C%D9%86%D9%87" title="رده:کتاب‌های تاریخ مدینه">Category:کتاب‌های تاریخ مدینه</a> using <a href="/edit/%D8%B1%D8%A7%D9%87%D9%86%D9%85%D8%A7:Gadget-HotCat?redlink=1" class="new" title="راهنما:Gadget-HotCat (صفحه وجود ندارد)">HotCat</a></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۶ مارس ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۴۶</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l100">خط ۱۰۰:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۰۰:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:تاریخ‌نگاری محلی مدینه]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:تاریخ‌نگاری محلی مدینه]]</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:کتاب‌های تاریخ مدینه]]</ins></div></td></tr> </table> Kamran https://wikihaj.com/index.php?title=%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D9%86%DA%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C_%D9%85%D8%AD%D9%84%DB%8C_%D9%85%D8%AF%DB%8C%D9%86%D9%87&diff=43379&oldid=prev Kamran: added Category:تاریخ‌نگاری محلی مدینه using HotCat 2022-03-06T07:16:14Z <p>added <a href="/view/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%E2%80%8C%D9%86%DA%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C_%D9%85%D8%AD%D9%84%DB%8C_%D9%85%D8%AF%DB%8C%D9%86%D9%87" title="رده:تاریخ‌نگاری محلی مدینه">Category:تاریخ‌نگاری محلی مدینه</a> using <a href="/edit/%D8%B1%D8%A7%D9%87%D9%86%D9%85%D8%A7:Gadget-HotCat?redlink=1" class="new" title="راهنما:Gadget-HotCat (صفحه وجود ندارد)">HotCat</a></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۶ مارس ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۴۶</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l98">خط ۹۸:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۹۸:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>  | توضیحات منبع = نوشته احمد خامه یار، فصلنامه علمی-ترویجی میقات حج، سال 29، شماره 115، صفحات 73-51</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>  | توضیحات منبع = نوشته احمد خامه یار، فصلنامه علمی-ترویجی میقات حج، سال 29، شماره 115، صفحات 73-51</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:تاریخ‌نگاری محلی مدینه]]</ins></div></td></tr> </table> Kamran https://wikihaj.com/index.php?title=%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D9%86%DA%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C_%D9%85%D8%AD%D9%84%DB%8C_%D9%85%D8%AF%DB%8C%D9%86%D9%87&diff=43335&oldid=prev عاطفه فتاحی در ‏۵ مارس ۲۰۲۲، ساعت ۱۱:۴۹ 2022-03-05T11:49:49Z <p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۵ مارس ۲۰۲۲، ساعت ۱۵:۱۹</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l91">خط ۹۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۹۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* &#039;&#039;&#039;وفاء الوفا بأخبار دارالمصطفی&#039;&#039;&#039;، علی بن عبدالله سمهودی، تحقیق قاسم السامرائی، لندن، مؤسّسة الفرقان للتراث الاسلامی،2001م</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* &#039;&#039;&#039;وفاء الوفا بأخبار دارالمصطفی&#039;&#039;&#039;، علی بن عبدالله سمهودی، تحقیق قاسم السامرائی، لندن، مؤسّسة الفرقان للتراث الاسلامی،2001م</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{{برگرفتگی</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> | پیش از لینک = </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> | منبع = مقاله سیر اجمالی تاریخ نگاری مکه و مدینه (با تاکید برجایگاه نگارش‌های علمای مغرب اسلامی)</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> | لینک = </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> | توضیحات منبع = نوشته احمد خامه یار، فصلنامه علمی-ترویجی میقات حج، سال 29، شماره 115، صفحات 73-51</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">}}</ins></div></td></tr> </table> عاطفه فتاحی https://wikihaj.com/index.php?title=%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D9%86%DA%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C_%D9%85%D8%AD%D9%84%DB%8C_%D9%85%D8%AF%DB%8C%D9%86%D9%87&diff=43160&oldid=prev عاطفه فتاحی در ‏۱ مارس ۲۰۲۲، ساعت ۲۰:۵۳ 2022-03-01T20:53:03Z <p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲ مارس ۲۰۲۲، ساعت ۰۰:۲۳</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l7">خط ۷:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۷:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نخستین تواریخ محلی مدینه که در پایان سده دوم و در طول سده سوم نگاشته شده‌اند، مطابق سنت تاریخ‌نگاری این دوره، معمولاً «اخبار المدینه» نامگذاری می‌شدند.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نخستین تواریخ محلی مدینه که در پایان سده دوم و در طول سده سوم نگاشته شده‌اند، مطابق سنت تاریخ‌نگاری این دوره، معمولاً «اخبار المدینه» نامگذاری می‌شدند.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پس از آثار نخستین مانند اخبار المدینه ابن زباله و ابن شبه، طی قرن چهار تا ششم دو اثر مکتوب از این نوع تاریخ نگاری بجا ماند.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پس از آثار نخستین مانند اخبار المدینه ابن زباله و ابن شبه، طی قرن چهار تا ششم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تنها </ins>دو اثر مکتوب از این نوع تاریخ نگاری بجا ماند.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در دوره مملوکی این آثار رونق بیشتری یافت و تألیفاتی مانند [[الدُّرّة الثمینة فی تاریخ المدینة]] و [[وفاء الوفا بأخبار دارالمصطفی]] شکل گرفت.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در دوره مملوکی این آثار رونق بیشتری یافت و تألیفاتی مانند [[الدُّرّة الثمینة فی تاریخ المدینة]] و [[وفاء الوفا بأخبار دارالمصطفی]] شکل گرفت.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l36">خط ۳۶:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۶:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==تاریخ نگاری در سده های چهارم تا ششم==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==تاریخ نگاری در سده های چهارم تا ششم==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>طی سده‌های چهارم تا ششم هجری، نگارش تواریخ محلی مدینه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">به ترتیب با </del>دو کتاب [[الانتقاء فی اخبار المدینة]] اثر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ابوطاهر مخلص|</del>محمد بن عبدالرحمان بغدادی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ذهبی]]، </del>معروف به [[ابوطاهر مُخلّص]] (305-393ق.)<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">، و </del>[[اخبار دارالهجره|اخبار دارالهجرة]] اثر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</del>رُزَین بن معاویه عبدری سَرقُسطی<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </del>(د. 524ق.) <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ادامه یافته است. </del>این دو متن، امروزه مفقود هستند؛ اما نقل قول‌هایی از آنها در منابع تاریخی دوره‌های بعدی به جای مانده است&lt;ref&gt;«الانتقاء فی اخبارالمدینه»،، ص299ـ301؛ «اخباردالهجره»، ص6ـ29&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>طی سده‌های چهارم تا ششم هجری، نگارش تواریخ محلی مدینه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شامل </ins>دو کتاب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌شد:</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* </ins>[[الانتقاء فی اخبار المدینة]] اثر محمد بن عبدالرحمان بغدادی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ذهبی، </ins>معروف به [[ابوطاهر مُخلّص]] (305-393ق.)  </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* </ins>[[اخبار دارالهجره|اخبار دارالهجرة]] اثر رُزَین بن معاویه عبدری سَرقُسطی (د. 524ق.)  </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این دو متن، امروزه مفقود هستند؛ اما نقل قول‌هایی از آنها در منابع تاریخی دوره‌های بعدی به جای مانده است&lt;ref&gt;«الانتقاء فی اخبارالمدینه»،، ص299ـ301؛ «اخباردالهجره»، ص6ـ29&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==تاریخ نگاری در دوره مملوکی==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==تاریخ نگاری در دوره مملوکی==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نگارش کتاب </del>[[الدُّرّة الثمینة فی تاریخ المدینة]] اثر [[ابن نجار|ابن نجّار]] (د. 643ق.) را می‌توان نقطه آغازی برای موج جدیدی از تاریخ‌نگاری محلی مدینه به شمار آورد که در دوره مملوکی به اوج رونق خود رسید.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">منابع تاریخ نگاری محلی مدینه در دوره مملوکی که عمدتا  با تأکید بر تاریخ شهر [[مدینه]] و اماکن دینی و جغرافیایی آن به ویژه [[مسجد النبی|مسجدالنبی]] نگاشته می‌شد، بدین قرارند:</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* </ins>[[الدُّرّة الثمینة فی تاریخ المدینة]] اثر [[ابن نجار|ابن نجّار]] (د. 643ق.) را می‌توان نقطه آغازی برای موج جدیدی از تاریخ‌نگاری محلی مدینه به شمار آورد که در دوره مملوکی به اوج رونق خود رسید.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">*  [[بهجة النفوس والاسرار فی تاریخ دارهجرة المختار|بهجة النفوس والاسرار فی تاریخ دارهجرة المختا''ر'' اثر مرجانی]] (زنده در 770ق.) </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[التعریف بما أنست الهجرة من معالم دارالهجرة]] اثر [[جمال‌الدین مطری]] (د. 741ق.)</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[تحقیق النصرة بتلخیص معالم دارالهجرة]] اثر [[ابوبکر مراغی]] (د. 816ق.) </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[المغانم المطابة فی معالم طابة]] اثر [[مجدالدین فیروزآبادی]] (د. 817ق.)</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در دوره [[مملوکی]] تحت تأثیر کتاب ابن نجّار، چندین اثر مشابه آن شامل:  [[بهجة النفوس والاسرار فی تاریخ دارهجرة المختار|بهجة النفوس والاسرار فی تاریخ دارهجرة المختا''ر'']] اثر </del>[[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مرجانی]] (زنده در 770ق.)، [[التعریف بما أنست الهجرة من معالم دارالهجرة</del>]] اثر [[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جمال‌الدین مطری</del>]] (د. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">741ق.)، [[تحقیق النصرة بتلخیص معالم دارالهجرة]] اثر [[ابوبکر مراغی]] (د. 816ق</del>.) و [[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">المغانم المطابة فی معالم طابة</del>]] <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اثر </del>[[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مجدالدین فیروزآبادی</del>]] <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(د. 817ق.) پدید آمد</del>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* </ins>[[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وفاء الوفا بأخبار دارالمصطفی</ins>]] اثر [[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نورالدین سمهودی</ins>]] (د. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">911ق</ins>.) <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> به عنوان مفصّل‌ترین </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مهم‌ترین تواریخ محلی </ins>[[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مدینه</ins>]] <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در دوره </ins>[[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مملوکی</ins>]]<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">، باید از آن نام برد</ins>.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>به موازات این <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آثار که با تأکید بر تاریخ شهر [[مدینه]] و اماکن دینی و جغرافیایی آن به ویژه [[مسجد النبی|مسجدالنبی]] نگاشته شد، </del>تواریخ محلی دیگری نیز در همین دوره با رویکرد تراجم‌نگاری پدید آمد. مهم‌ترین این آثار عبارت‌اند از: <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[الروضة الفردوسیة والحضرة القدسیة]] اثر [[آقشهری]] (د. 739ق.)، [[نصیحة المشاور وتعزیة المجاور]] اثر [[ابن فرحون مالکی]] (د. 769ق.) و متن مفقودی با عنوان [[تاریخ المدینه کنانی|تاریخ المدینه]] اثر [[شمس‌الدین محمد بن صالح کِنانی]] (785ق.).</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>به موازات این <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آثار، </ins>تواریخ محلی دیگری نیز در همین دوره با رویکرد تراجم‌نگاری پدید آمد. مهم‌ترین این آثار عبارت‌اند از:  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اما به عنوان مفصّل‌ترین و مهم‌ترین تواریخ محلی </del>[[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مدینه</del>]] <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در دوره </del>[[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مملوکی</del>]]، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">باید از </del>[[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وفاء الوفا بأخبار دارالمصطفی</del>]] اثر [[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نورالدین سمهودی</del>]] (د. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">911ق</del>.) <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">و </del>[[التحفة اللطیفة<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </del>''فی'' <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</del>تاریخ المدینة الشریفة<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </del>اثر [[شمس‌الدین سخاوی]] (د. 902ق.) <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نام برد </del>که <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هر دو تقریباً به طور همزمان در پایان این دوره نگاشته شده‌اند. این دو اثر، </del>نقطه اوج نگارش <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تاریخ‌نگاری محلی [[مدینه]] در دوره مملوکی، به ترتیب یکی در حوزه تاریخ شهر و اماکن آن و دیگری </del>در حوزه تراجم‌نگاری اعلام <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آن، </del>به شمار <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌آیند</del>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* </ins>[[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الروضة الفردوسیة والحضرة القدسیة</ins>]] <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اثر </ins>[[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آقشهری</ins>]] <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(د. 739ق.)</ins>،  </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* </ins>[[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نصیحة المشاور وتعزیة المجاور</ins>]] اثر [[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابن فرحون مالکی</ins>]] (د. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">769ق</ins>.)  </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[تاریخ المدینه کنانی|تاریخ المدینه]] اثر </ins>[[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شمس‌الدین محمد بن صالح کِنانی]] (785ق.).که متنی مفقودی به‌شمار میآید.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* </ins>التحفة اللطیفة ''فی'' تاریخ المدینة الشریفة اثر [[شمس‌الدین سخاوی]] (د. 902ق.) <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">، </ins>که <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </ins>نقطه اوج نگارش <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </ins>در حوزه تراجم‌نگاری اعلام <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مدینه، </ins>به شمار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌آمد</ins>.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==تاریخ نگاری در دوره عثمانی==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==تاریخ نگاری در دوره عثمانی==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در دوره عثمانی، شماری از آثاری پدید آمد که به نوعی می‌توان آنها را تاریخ محلی مدینه دانست؛ از جمله: [[تاریخ المدینه نهروالی|تاریخ المدینه]] اثر [[قطب الدین نهروالی|قطب‌الدین نهروالی]] (د. 990ق.)، [[عمدة الاخبار فی مدینة المختار]] اثر [[احمد بن عبدالحمید عبّاسی]] (سده 10ق.)، [[نتیجة الفِکَر فی خبر مدینة سید البشر]] اثر [[زین‌العابدین بن محمد بن عبدالله عبّاسی]] (د. 1130ق.) <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">و </del>[[الاخبار الغریبة فی ذکر ما وقع بطیبة الحَبیبة]] اثر [[جعفر بن حسین مدنی]] (د. 1342ق.)</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در دوره عثمانی، شماری از آثاری پدید آمد که به نوعی می‌توان آنها را تاریخ محلی مدینه دانست؛ از جمله:  </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* </ins>[[تاریخ المدینه نهروالی|تاریخ المدینه]] اثر [[قطب الدین نهروالی|قطب‌الدین نهروالی]] (د. 990ق.)،  </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* </ins>[[عمدة الاخبار فی مدینة المختار]] اثر [[احمد بن عبدالحمید عبّاسی]] (سده 10ق.)،</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* </ins>[[نتیجة الفِکَر فی خبر مدینة سید البشر]] اثر [[زین‌العابدین بن محمد بن عبدالله عبّاسی]] (د. 1130ق.)  </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* </ins>[[الاخبار الغریبة فی ذکر ما وقع بطیبة الحَبیبة]] اثر [[جعفر بن حسین مدنی]] (د. 1342ق.)</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==پانویس==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==پانویس==</div></td></tr> </table> عاطفه فتاحی https://wikihaj.com/index.php?title=%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D9%86%DA%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C_%D9%85%D8%AD%D9%84%DB%8C_%D9%85%D8%AF%DB%8C%D9%86%D9%87&diff=43159&oldid=prev عاطفه فتاحی: /* یحیی بن حسن علوی مدنی */ 2022-03-01T20:28:32Z <p><span class="autocomment">یحیی بن حسن علوی مدنی</span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱ مارس ۲۰۲۲، ساعت ۲۳:۵۸</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l30">خط ۳۰:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۰:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>===یحیی بن حسن علوی مدنی===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>===یحیی بن حسن علوی مدنی===</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del>[[اخبار المدینه یحیی بن حسن علوی مدنی]] (د. 277ق.) امروزه متنی مفقود به شمار می‌آید؛ اما نقل قول‌های فراوانی از آن در منابع دوره‌های بعدی، به ویژه وفاء الوفای سمهودی، باقی مانده است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[اخبار المدینه یحیی بن حسن علوی مدنی]] (د. 277ق.) امروزه متنی مفقود به شمار می‌آید؛ اما نقل قول‌های فراوانی از آن در منابع دوره‌های بعدی، به ویژه وفاء الوفای سمهودی، باقی مانده است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>افزون بر این، اشاره‌هایی به وجود تاریخ‌های دیگری برای [[مدینه]] از همین [[اخبار المدینه مدائنی]] (د. 225ق.)،[[اخبار المدینه زبیر بن بکار|اخبار المدینه زبیر بن بکّار]] (د. 256) &lt;ref&gt;دانشنامه حج و حرمین شریفین، ج2، ص49ـ53 و 58ـ62&lt;/ref&gt; و کتاب [[المدینه وأخبارها]] اثر [[عبدالله بن ابی‌سعد وراق|عبدالله بن ابی‌سعد ورّاق]] (د. 274ق.) &lt;ref&gt;الفهرست، ج1-2، ص335&lt;/ref&gt; ـ وجود دارد که در منابع تاریخی دوره‌های بعد، نقل قول‌های بسیار کمتری از آنها به چشم می‌خورد.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>افزون بر این، اشاره‌هایی به وجود تاریخ‌های دیگری برای [[مدینه]] از همین [[اخبار المدینه مدائنی]] (د. 225ق.)،[[اخبار المدینه زبیر بن بکار|اخبار المدینه زبیر بن بکّار]] (د. 256) &lt;ref&gt;دانشنامه حج و حرمین شریفین، ج2، ص49ـ53 و 58ـ62&lt;/ref&gt; و کتاب [[المدینه وأخبارها]] اثر [[عبدالله بن ابی‌سعد وراق|عبدالله بن ابی‌سعد ورّاق]] (د. 274ق.) &lt;ref&gt;الفهرست، ج1-2، ص335&lt;/ref&gt; ـ وجود دارد که در منابع تاریخی دوره‌های بعد، نقل قول‌های بسیار کمتری از آنها به چشم می‌خورد.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==تاریخ نگاری در سده های چهارم تا ششم==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==تاریخ نگاری در سده های چهارم تا ششم==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> </table> عاطفه فتاحی