تبوک - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Ahmadi در ‏۲۶ سپتامبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۴:۰۸

2023-09-26T04:08:36Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۶ سپتامبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۷:۳۸
خط ۳۵:		خط ۳۵:
	\| سیاسی =		\| سیاسی =
	}}		}}
	'''تَبوک''' ناحیه‌ای ~~است~~ در شمال کشور [[عربستان]] که از شمال به کشور [[اردن]] محدود می‌شود و شهر تبوک ~~نیز~~ در آن قرار گرفته است. تبوک ~~امروزه یکی از استان‌های عربستان است. تبوک بر سر~~ راه [[حج]] شامیان در مسیر [[شام]] به [[مدینه]] قرار داشت. این منطقه ~~همچنین~~ در سال نهم ~~هجرت~~ شاهد لشکرکشی بزرگ مسلمانان از ~~مدینه~~ برای مبارزه با ~~اتحادیه~~ عرب‌های تحت حمایت روم بود که به [[غزوه تبوک]] شهرت یافت.		'''تَبوک''' ناحیه‌ای در شمال کشور [[عربستان]] که از شمال به کشور [[اردن]] محدود می‌شود و در حال حاضر، یکی از ناحيه‌های عربستان است. شهر تبوک در اين ناحيه قرار گرفته است. تبوک در مسير راه [[حج]] شامیان (مسیر [[شام]] به [[مدینه]]) قرار داشت. این منطقه در سال نهم هجرى، شاهد لشکرکشی بزرگ مسلمانان از مدینه، برای مبارزه با عرب‌های تحت حمایت روم بود که به [[غزوه تبوک]] شهرت یافت.

	== نام ==		== نام ==
	در نام‌گذاری ~~تبوک~~ اختلاف است. برخی این نام را برگرفته از سخن [[حضرت محمد (ص)\|پیامبر(ص)]] درباره چشمه‌ای در آن سرزمین دانسته‌اند.<ref>الصحاح، ج4، ص1576-1577؛ النهایه، ج1، ص162، «بوک. </ref> اما بعضی به استناد روایتی از [[معاذ بن جبل]]، تبوک را نام این ~~چشمه~~ پیش از حضور ~~رسول خدا~~ در ~~تبوک~~<ref>ملء العیبه، ج1، ص9.</ref> دانسته‌اند.<ref>الموسوعة العربیة العالمیه، ج6، ص86.</ref> [[بطلمیوس]] در کتاب جغرافیای خود، آن را «تپوا» خوانده است.<ref>المفصل، ج7، ص251.</ref>		در وجه نام‌گذاری تبوک، اختلاف است. برخی این نام را برگرفته از سخن [[حضرت محمد (ص)\|پیامبر(ص)]] درباره چشمه‌ای در آن سرزمین دانسته‌اند.<ref>الصحاح، ج4، ص1576-1577؛ النهایه، ج1، ص162، «بوک. </ref> اما بعضی ديگر به استناد روایتی از [[معاذ بن جبل]]، تبوک را نام این چشمه، پیش از حضور پيامبر در آنجا<ref>ملء العیبه، ج1، ص9.</ref> دانسته‌اند.<ref>الموسوعة العربیة العالمیه، ج6، ص86.</ref> [[بطلمیوس]] در کتاب جغرافیای خود، آن را «تپوا» خوانده است.<ref>المفصل، ج7، ص251.</ref>

	== غزوه تبوک ==		== غزوه تبوک ==
	{{اصلی\|غزوه تبوک}}		{{اصلی\|غزوه تبوک}}
	در رجب سال نهم ~~هجرت~~ [[حضرت محمد (ص)\|پیامبر]] با سپاهی بزرگ از مردم ~~مدینه~~ راهی تبوک ~~شد.~~ به ~~پیامبر~~ خبر رسیده بود که برخی قبایل شمال ~~جزیره العرب با~~ اتحاد با دولت ~~روم~~ در پی حمله به مدینه هستند.<ref>تاریخ پیامبر اسلام، ص ۵۱۰</ref>		در رجب سال نهم هجرى، [[حضرت محمد (ص)\|پیامبر]] با سپاهی بزرگ از مردم مدینه، راهی تبوک شد؛ زيرا به ايشان خبر رسیده بود که برخی قبایل شمال جزیره‌العرب، پس از اتحاد با دولت روم، در پی حمله به مدینه هستند.<ref>تاریخ پیامبر اسلام، ص ۵۱۰</ref>
	==مسجدهای راه تبوک==		==مسجدهای راه تبوک==
	{{اصلی\|مسجدهای راه تبوک}}		{{اصلی\|مسجدهای راه تبوک}}
	~~نقاطی~~ که پیامبر ~~در این سفر~~ از [[مدینه]] تا تبوک در ~~آن‌ها~~ نماز خوانده ~~بود بعدها~~ مسجد شد. ~~برخی~~ از ~~بیست~~ مسجد در این مسیر نام برده‌اند.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D9%85%D8%B1%D8%A2%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B1%D9%85%DB%8C%D9%86_%D8%AC%DB%B3-%DB%B4.pdf&page=824 موسوعه مرآة‌الحرمین، ج۴،‌ ص]۸۲۴</ref>		جاهايى که پیامبر از [[مدینه]] تا تبوک در آن‌جا نماز خوانده بود، پس از مدتى مسجد شد. برخی، از احداث 20 مسجد در این مسیر نام برده‌اند.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D9%85%D8%B1%D8%A2%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B1%D9%85%DB%8C%D9%86_%D8%AC%DB%B3-%DB%B4.pdf&page=824 موسوعه مرآة‌الحرمین، ج۴،‌ ص]۸۲۴</ref>

	==جغرافیای تبوک==		==جغرافیای تبوک==

	تبوک نام یک ~~وادی~~ در شمالی‌ترین نقطه [[حجاز]] بین سرزمین [[حجر\|حِجر]] و [[شام]] است.<ref name=":0">صورة الارض، ج1، ص32؛ معجم ما استعجم، ج1، ص12؛ نک: معجم البلدان، ج2، ص219.</ref> برخی این سرزمین را بخشی از قلمرو شام دانسته‌اند.<ref name=":1">فتوح البلدان، ج1، ص71؛ تاریخ یعقوبی، ج2، ص67؛ التنبیه و الاشراف، ص230.</ref> این وادی در 4 منزلی حجر، 6 منزلی [[مدین\|مَدین]]، 12منزلی [[مدینه]] و 11منزلی [[دمشق]] و در میانه راه مدینه و دمشق قرار دارد.<ref name=":2">معجم البلدان، ج2، ص14؛ المسالک و الممالک، عزیزی، ص22.</ref> نام تبوک در منابع ~~اسلامی~~ به سبب غزوه‌ای که در اواخر ~~زندگانی~~ [[پیامبر(ص)]] در ~~آن جا~~ رخ داد، مشهور ~~گشت~~.		تبوک نام یک وادی، در شمالی‌ترین نقطه [[حجاز]] بین سرزمین [[حجر\|حِجر]] و [[شام]] است.<ref name=":0">صورة الارض، ج1، ص32؛ معجم ما استعجم، ج1، ص12؛ نک: معجم البلدان، ج2، ص219.</ref> برخی این سرزمین را بخشی از قلمرو شام دانسته‌اند.<ref name=":1">فتوح البلدان، ج1، ص71؛ تاریخ یعقوبی، ج2، ص67؛ التنبیه و الاشراف، ص230.</ref> این وادی در 4 منزلی حجر، 6 منزلی [[مدین\|مَدین]]، 12منزلی [[مدینه]] و 11منزلی [[دمشق]] و در میانه راه مدینه - دمشق قرار دارد.<ref name=":2">معجم البلدان، ج2، ص14؛ المسالک و الممالک، عزیزی، ص22.</ref> نام تبوک در منابع اسلامی، به سبب غزوه‌ای که در اواخر زندگی [[پیامبر(ص)]] در آن‌جا رخ داد، مشهور شد.

	== یادگارهای تاریخی تبوک ==		== یادگارهای تاریخی تبوک ==
خط ۵۶:		خط ۵۶:
	چاه [[ثمود]] که [[ناقه صالح(ع)]] باید از آب آن می‌نوشید، در سرزمین حجر و در مسیر همین وادی قرار دارد.<ref>المسالک و الممالک، اصطخری، ص20.</ref> حِسمی در شمال غربی و شَرَورَی در شمال شرقی تبوک، از کوه‌های این منطقه هستند.<ref>معجم البلدان، ج2، ص14، 258؛ مراصد الاطلاع، ج1، ص403.</ref>		چاه [[ثمود]] که [[ناقه صالح(ع)]] باید از آب آن می‌نوشید، در سرزمین حجر و در مسیر همین وادی قرار دارد.<ref>المسالک و الممالک، اصطخری، ص20.</ref> حِسمی در شمال غربی و شَرَورَی در شمال شرقی تبوک، از کوه‌های این منطقه هستند.<ref>معجم البلدان، ج2، ص14، 258؛ مراصد الاطلاع، ج1، ص403.</ref>

	چشمه ~~معروفی در تبوک قرار داشت با نام~~ [[موله\|مُولَه]] که به برکت پیامبر(ص) ~~پرآب~~ شد و تا 1367 قمری همچنان ~~پرآب~~ بود و ساکنان و حاجیان از آن استفاده می‌کردند.<ref>المعجم الجغرافی للبلاد العربیه، ج3، ص1291.</ref> قلعه تبوک که این چشمه در آن قرار دارد، دیواری که پیامبر بر آن تکیه داد، <ref>المسالک و الممالک، اصطخری، ص20؛ جغرافیای حافظ ابرو، ج1، ص215.</ref> و [[مسجد توبه]] ~~(که~~ [[عمر بن عبدالعزیز]] (حک: 99-101ق.) به سال 99ق. ~~آن را~~ در ~~جایی~~ ساخت که پیامبر 10 شب در آن نماز گزارده بود)<ref~~>التعریف بما آنست، ص201؛ بهجة النفوس، ج1، ص633؛ وفاء الوفاء، ج3، ص179.<~~/~~ref~~> ~~از آثار اسلامی به جا مانده در این سرزمین هستند.~~		چشمه معروف [[موله\|مُولَه]] در تبوک قرار داشت که به برکت پیامبر(ص) پر آب شد و تا 1367 قمری همچنان پر آب بود و ساکنان و حاجیان از آن استفاده می‌کردند.<ref>المعجم الجغرافی للبلاد العربیه، ج3، ص1291.</ref> قلعه تبوک که این چشمه در آن قرار دارد، دیواری که پیامبر به آن تکیه داد، <ref>المسالک و الممالک، اصطخری، ص20؛ جغرافیای حافظ ابرو، ج1، ص215.</ref> و [[مسجد توبه]]<ref name=":3">التعریف بما آنست، ص201؛ بهجة النفوس، ج1، ص633؛ وفاء الوفاء، ج3، ص179.</ref>، از آثار اسلامی به جا مانده در این سرزمین هستند. [[عمر بن عبدالعزیز]] (حک: 99-101ق.) [[مسجد توبه]] را در سال 99ق. در جایگاهی ساخت که پیامبر 10 شب در آن‌جا نماز گزارده بود.<ref name=":3" />
	==راه حج شام==		==راه حج شام==
	{{بیشتر\|راه‌های تاریخی حج}}		{{بیشتر\|راه‌های تاریخی حج}}
	راه حج کاروان شام از تبوک می‌گذشت.<ref>الخراج و صناعة الکتابه، ص85؛ الاماکن، ص127؛ معجم البلدان، ج3، ص212.</ref> آن را پنجمین منزل این ~~راه در پی حرکت~~ از شام شمرده‌اند.<ref>الاعلاق النفیسه، ص183؛ المسالک و الممالک، ابن‌خرداذبه، ص150؛ بغیة الطلب، ج8، ص3602.</ref> [[محمد بن رشید\|محمد بن رُشید]] (م. 721ق.) و [[صلاح الدین صفدی]] (م. 764ق.) و [[ابن‌بطوطه]] (م. 779ق.) از تبوک ~~دیدار~~ کرده و از سنت ورود حاجیان به تبوک با شمشیرهای ~~برهنه~~ با اقتدا به رفتار پیامبر در غزوه تبوک، گزارش ~~داده‌اند~~.<ref>ملء العیبه، ج1، ص7؛ رحلة ابن‌بطوطه، ج1، ص347-348؛ شمال الحجاز، ج1، ص88.</ref>		راه حج کاروان شام از تبوک می‌گذشت.<ref>الخراج و صناعة الکتابه، ص85؛ الاماکن، ص127؛ معجم البلدان، ج3، ص212.</ref> تبوک را پنجمین منزل این راه، پس از شام شمرده‌اند.<ref>الاعلاق النفیسه، ص183؛ المسالک و الممالک، ابن‌خرداذبه، ص150؛ بغیة الطلب، ج8، ص3602.</ref> [[محمد بن رشید\|محمد بن رُشید]] (م. 721ق.)، [[صلاح الدین صفدی\|صلاح‌الدین صفدی]] (م. 764ق.) و [[ابن‌بطوطه]] (م. 779ق.)، تبوک را مشاهده کرده و از سنت ورود حاجیان به تبوک با شمشیرهای برهنه، با انگيزه اقتدا به رفتار پیامبر در غزوه تبوک، گزارش کرده‌اند.<ref>ملء العیبه، ج1، ص7؛ رحلة ابن‌بطوطه، ج1، ص347-348؛ شمال الحجاز، ج1، ص88.</ref>

	~~به گزارشی، حاجیان~~ چهار روز کنار چشمه تبوک استراحت می‌کردند و سپس با برداشتن آب کافی از ~~این چشمه، آماده حرکت~~ به سوی [[مکه]] ~~می‌شدند~~.<ref>رحلة ابن‌بطوطه، ج1، ص347.</ref> ~~تبوک~~ استراحتگاه حاجیان ~~بود و~~ [[عثمانی‌ها]] قلعه‌هایی برای استراحت حاجیان در آنجا ساختند که به [[حصن حجاج\|حِصن حُجاج]] معروف ~~است~~.<ref>فی شمال غرب الجزیره، ص443؛ الموسوعة العربیة العالمیه، ج6، ص90.</ref>		برخى حاجیان، چهار روز در کنار چشمه تبوک استراحت می‌کردند و سپس با برداشتن آب کافی از آن، به سوی [[مکه]] حرکت می‌کردند.<ref>رحلة ابن‌بطوطه، ج1، ص347.</ref> تبوک، استراحتگاه حاجیان بود؛ بنابراين [[عثمانی‌ها]]، قلعه‌هایی برای استراحت حاجیان در آنجا ساختند که به [[حصن حجاج\|حِصن حُجاج]] معروف شد.<ref>فی شمال غرب الجزیره، ص443؛ الموسوعة العربیة العالمیه، ج6، ص90.</ref>

	== وضعیت امروزین ==		== وضعیت امروزین ==
	امروزه ناحیه ~~تبوک~~ بزرگ‌ترین منطقه در شمال عربستان ~~است~~<ref>المعجم الجغرافی للبلاد العربیه، ج1، ص314.</ref> که به مرکزیت شهر تبوک<ref>شمال الحجاز، ج1، ص83؛ المعجم الجغرافی للبلاد العربیه، ج1، ص116.</ref> یکی از 13 ناحیه پادشاهی سعودی است و از پنج استان [[املج]]، [[حقل\|حَقل]]، [[وجه\|وَجه]]، [[ضباء\|ضَباء]]، [[تیماء]] و ده‌ها روستا تشکیل شده است.<ref>الموسوعة العربیة العالمیه، ج6، ص85.</ref>		امروزه ناحیه تبوک، بزرگ‌ترین منطقه در شمال عربستان<ref>المعجم الجغرافی للبلاد العربیه، ج1، ص314.</ref> به مرکزیت شهر تبوک<ref>شمال الحجاز، ج1، ص83؛ المعجم الجغرافی للبلاد العربیه، ج1، ص116.</ref> و یکی از 13 ناحیه پادشاهی سعودی است و از پنج استان [[املج]]، [[حقل\|حَقل]]، [[وجه\|وَجه]]، [[ضباء\|ضَباء]]، [[تیماء]] و ده‌ها روستا تشکیل شده است.<ref>الموسوعة العربیة العالمیه، ج6، ص85.</ref>

	راه‌های آسفالت متعدد، این شهر را به دیگر شهرها پیوند داده و در این میان، راه تبوک به مدینه به مسافت 700<ref>شمال الحجاز، ج1، ص84-85.</ref> و به نقلی 674<ref>الموسوعة العربیة العالمیه، ج6، ص87.</ref> کیلومتر مهم‌ترین راه آسفالت تبوک به شمار می‌رود.		راه‌های آسفالت متعدد، این شهر را به دیگر شهرها پیوند داده و در این میان، راه تبوک به مدینه به مسافت 700<ref>شمال الحجاز، ج1، ص84-85.</ref> و به نقلی 674<ref>الموسوعة العربیة العالمیه، ج6، ص87.</ref> کیلومتر مهم‌ترین راه آسفالت تبوک به شمار می‌رود.

Kamran: /* وضعیت امروزین */

2023-06-10T08:58:19Z

وضعیت امروزین

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ ژوئن ۲۰۲۳، ساعت ۱۲:۲۸
خط ۶۶:		خط ۶۶:
	امروزه ناحیه تبوک بزرگ‌ترین منطقه در شمال عربستان است<ref>المعجم الجغرافی للبلاد العربیه، ج1، ص314.</ref> که به مرکزیت شهر تبوک<ref>شمال الحجاز، ج1، ص83؛ المعجم الجغرافی للبلاد العربیه، ج1، ص116.</ref> یکی از 13 ناحیه پادشاهی سعودی است و از پنج استان [[املج]]، [[حقل\|حَقل]]، [[وجه\|وَجه]]، [[ضباء\|ضَباء]]، [[تیماء]] و ده‌ها روستا تشکیل شده است.<ref>الموسوعة العربیة العالمیه، ج6، ص85.</ref>		امروزه ناحیه تبوک بزرگ‌ترین منطقه در شمال عربستان است<ref>المعجم الجغرافی للبلاد العربیه، ج1، ص314.</ref> که به مرکزیت شهر تبوک<ref>شمال الحجاز، ج1، ص83؛ المعجم الجغرافی للبلاد العربیه، ج1، ص116.</ref> یکی از 13 ناحیه پادشاهی سعودی است و از پنج استان [[املج]]، [[حقل\|حَقل]]، [[وجه\|وَجه]]، [[ضباء\|ضَباء]]، [[تیماء]] و ده‌ها روستا تشکیل شده است.<ref>الموسوعة العربیة العالمیه، ج6، ص85.</ref>

	راه‌های آسفالت متعدد، این شهر را به دیگر شهرها پیوند داده و در این میان، راه تبوک به مدینه به مسافت 700<ref>شمال الحجاز، ج1، ص84-85.</ref> و به نقلی 674<ref>الموسوعة العربیة العالمیه، ج6، ص87.</ref> کیلومتر مهم‌ترین راه آسفالت تبوک به شمار می‌رود ~~و فرودگاه آن مهم‌ترین فرودگاه شمال عربستان است~~. این شهر به سبب وجود یکی از بزرگ‌ترین پایگاه‌های نظامی [[عربستان]] در مرز [[اردن]] و [[سوریه]]، از اهمیتی ویژه برخوردار است.<ref>الموسوعة العربیة العالمیه، ج6، ص88.</ref>		راه‌های آسفالت متعدد، این شهر را به دیگر شهرها پیوند داده و در این میان، راه تبوک به مدینه به مسافت 700<ref>شمال الحجاز، ج1، ص84-85.</ref> و به نقلی 674<ref>الموسوعة العربیة العالمیه، ج6، ص87.</ref> کیلومتر مهم‌ترین راه آسفالت تبوک به شمار می‌رود.
	==پانویس==		==پانویس==
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

Kamran در ‏۵ ژوئن ۲۰۲۳، ساعت ۰۷:۱۶

2023-06-05T07:16:17Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۵ ژوئن ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۴۶
خط ۳۵:		خط ۳۵:
	\| سیاسی =		\| سیاسی =
	}}		}}
	'''~~تبک~~''' ناحیه‌ای است در شمال کشور [[عربستان]] که از شمال به کشور [[اردن]] محدود می‌شود و شهر تبوک نیز در آن قرار گرفته است. تبوک امروزه یکی از استان‌های عربستان است. تبوک بر سر راه [[حج]] شامیان در مسیر [[شام]] به [[مدینه]] قرار داشت. این منطقه همچنین در سال نهم هجرت شاهد لشکرکشی بزرگ مسلمانان از مدینه برای مبارزه با اتحادیه عرب‌های تحت حمایت روم بود که به [[غزوه تبوک]] شهرت یافت.		'''تَبوک''' ناحیه‌ای است در شمال کشور [[عربستان]] که از شمال به کشور [[اردن]] محدود می‌شود و شهر تبوک نیز در آن قرار گرفته است. تبوک امروزه یکی از استان‌های عربستان است. تبوک بر سر راه [[حج]] شامیان در مسیر [[شام]] به [[مدینه]] قرار داشت. این منطقه همچنین در سال نهم هجرت شاهد لشکرکشی بزرگ مسلمانان از مدینه برای مبارزه با اتحادیه عرب‌های تحت حمایت روم بود که به [[غزوه تبوک]] شهرت یافت.

	== نام ==		== نام ==

Kamran: added Category:مقاله‌های تکمیل‌شده using HotCat

2023-06-05T07:15:33Z

added Category:مقاله‌های تکمیل‌شده using HotCat

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۵ ژوئن ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۴۵
خط ۱۰۳:		خط ۱۰۳:
	[[رده:استان‌های عربستان]]		[[رده:استان‌های عربستان]]
	[[رده:مکان جنگ‌های حضرت محمد (ص)]]		[[رده:مکان جنگ‌های حضرت محمد (ص)]]
			[[رده:مقاله‌های تکمیل‌شده]]

Kamran: /* راه حج شام */

2023-06-05T07:15:10Z

راه حج شام

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۵ ژوئن ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۴۵
خط ۵۸:		خط ۵۸:
	چشمه معروفی در تبوک قرار داشت با نام [[موله\|مُولَه]] که به برکت پیامبر(ص) پرآب شد و تا 1367 قمری همچنان پرآب بود و ساکنان و حاجیان از آن استفاده می‌کردند.<ref>المعجم الجغرافی للبلاد العربیه، ج3، ص1291.</ref> قلعه تبوک که این چشمه در آن قرار دارد، دیواری که پیامبر بر آن تکیه داد، <ref>المسالک و الممالک، اصطخری، ص20؛ جغرافیای حافظ ابرو، ج1، ص215.</ref> و [[مسجد توبه]] (که [[عمر بن عبدالعزیز]] (حک: 99-101ق.) به سال 99ق. آن را در جایی ساخت که پیامبر 10 شب در آن نماز گزارده بود)<ref>التعریف بما آنست، ص201؛ بهجة النفوس، ج1، ص633؛ وفاء الوفاء، ج3، ص179.</ref> از آثار اسلامی به جا مانده در این سرزمین هستند.		چشمه معروفی در تبوک قرار داشت با نام [[موله\|مُولَه]] که به برکت پیامبر(ص) پرآب شد و تا 1367 قمری همچنان پرآب بود و ساکنان و حاجیان از آن استفاده می‌کردند.<ref>المعجم الجغرافی للبلاد العربیه، ج3، ص1291.</ref> قلعه تبوک که این چشمه در آن قرار دارد، دیواری که پیامبر بر آن تکیه داد، <ref>المسالک و الممالک، اصطخری، ص20؛ جغرافیای حافظ ابرو، ج1، ص215.</ref> و [[مسجد توبه]] (که [[عمر بن عبدالعزیز]] (حک: 99-101ق.) به سال 99ق. آن را در جایی ساخت که پیامبر 10 شب در آن نماز گزارده بود)<ref>التعریف بما آنست، ص201؛ بهجة النفوس، ج1، ص633؛ وفاء الوفاء، ج3، ص179.</ref> از آثار اسلامی به جا مانده در این سرزمین هستند.
	==راه حج شام==		==راه حج شام==
	{{بیشتر\|راه‌های حج}}		{{بیشتر\|راه‌های تاریخی حج}}
	راه حج کاروان شام از تبوک می‌گذشت.<ref>الخراج و صناعة الکتابه، ص85؛ الاماکن، ص127؛ معجم البلدان، ج3، ص212.</ref> آن را پنجمین منزل این راه در پی حرکت از شام شمرده‌اند.<ref>الاعلاق النفیسه، ص183؛ المسالک و الممالک، ابن‌خرداذبه، ص150؛ بغیة الطلب، ج8، ص3602.</ref> [[محمد بن رشید\|محمد بن رُشید]] (م. 721ق.) و [[صلاح الدین صفدی]] (م. 764ق.) و [[ابن‌بطوطه]] (م. 779ق.) از تبوک دیدار کرده و از سنت ورود حاجیان به تبوک با شمشیرهای برهنه با اقتدا به رفتار پیامبر در غزوه تبوک، گزارش داده‌اند.<ref>ملء العیبه، ج1، ص7؛ رحلة ابن‌بطوطه، ج1، ص347-348؛ شمال الحجاز، ج1، ص88.</ref>		راه حج کاروان شام از تبوک می‌گذشت.<ref>الخراج و صناعة الکتابه، ص85؛ الاماکن، ص127؛ معجم البلدان، ج3، ص212.</ref> آن را پنجمین منزل این راه در پی حرکت از شام شمرده‌اند.<ref>الاعلاق النفیسه، ص183؛ المسالک و الممالک، ابن‌خرداذبه، ص150؛ بغیة الطلب، ج8، ص3602.</ref> [[محمد بن رشید\|محمد بن رُشید]] (م. 721ق.) و [[صلاح الدین صفدی]] (م. 764ق.) و [[ابن‌بطوطه]] (م. 779ق.) از تبوک دیدار کرده و از سنت ورود حاجیان به تبوک با شمشیرهای برهنه با اقتدا به رفتار پیامبر در غزوه تبوک، گزارش داده‌اند.<ref>ملء العیبه، ج1، ص7؛ رحلة ابن‌بطوطه، ج1، ص347-348؛ شمال الحجاز، ج1، ص88.</ref>

Kamran: /* راه حج شام */

2023-06-05T07:14:45Z

راه حج شام

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۵ ژوئن ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۴۴
خط ۵۸:		خط ۵۸:
	چشمه معروفی در تبوک قرار داشت با نام [[موله\|مُولَه]] که به برکت پیامبر(ص) پرآب شد و تا 1367 قمری همچنان پرآب بود و ساکنان و حاجیان از آن استفاده می‌کردند.<ref>المعجم الجغرافی للبلاد العربیه، ج3، ص1291.</ref> قلعه تبوک که این چشمه در آن قرار دارد، دیواری که پیامبر بر آن تکیه داد، <ref>المسالک و الممالک، اصطخری، ص20؛ جغرافیای حافظ ابرو، ج1، ص215.</ref> و [[مسجد توبه]] (که [[عمر بن عبدالعزیز]] (حک: 99-101ق.) به سال 99ق. آن را در جایی ساخت که پیامبر 10 شب در آن نماز گزارده بود)<ref>التعریف بما آنست، ص201؛ بهجة النفوس، ج1، ص633؛ وفاء الوفاء، ج3، ص179.</ref> از آثار اسلامی به جا مانده در این سرزمین هستند.		چشمه معروفی در تبوک قرار داشت با نام [[موله\|مُولَه]] که به برکت پیامبر(ص) پرآب شد و تا 1367 قمری همچنان پرآب بود و ساکنان و حاجیان از آن استفاده می‌کردند.<ref>المعجم الجغرافی للبلاد العربیه، ج3، ص1291.</ref> قلعه تبوک که این چشمه در آن قرار دارد، دیواری که پیامبر بر آن تکیه داد، <ref>المسالک و الممالک، اصطخری، ص20؛ جغرافیای حافظ ابرو، ج1، ص215.</ref> و [[مسجد توبه]] (که [[عمر بن عبدالعزیز]] (حک: 99-101ق.) به سال 99ق. آن را در جایی ساخت که پیامبر 10 شب در آن نماز گزارده بود)<ref>التعریف بما آنست، ص201؛ بهجة النفوس، ج1، ص633؛ وفاء الوفاء، ج3، ص179.</ref> از آثار اسلامی به جا مانده در این سرزمین هستند.
	==راه حج شام==		==راه حج شام==
			{{بیشتر\|راه‌های حج}}
	راه حج کاروان شام از تبوک می‌گذشت.<ref>الخراج و صناعة الکتابه، ص85؛ الاماکن، ص127؛ معجم البلدان، ج3، ص212.</ref> آن را پنجمین منزل این راه در پی حرکت از شام شمرده‌اند.<ref>الاعلاق النفیسه، ص183؛ المسالک و الممالک، ابن‌خرداذبه، ص150؛ بغیة الطلب، ج8، ص3602.</ref> [[محمد بن رشید\|محمد بن رُشید]] (م. 721ق.) و [[صلاح الدین صفدی]] (م. 764ق.) و [[ابن‌بطوطه]] (م. 779ق.) از تبوک دیدار کرده و از سنت ورود حاجیان به تبوک با شمشیرهای برهنه با اقتدا به رفتار پیامبر در غزوه تبوک، گزارش داده‌اند.<ref>ملء العیبه، ج1، ص7؛ رحلة ابن‌بطوطه، ج1، ص347-348؛ شمال الحجاز، ج1، ص88.</ref>		راه حج کاروان شام از تبوک می‌گذشت.<ref>الخراج و صناعة الکتابه، ص85؛ الاماکن، ص127؛ معجم البلدان، ج3، ص212.</ref> آن را پنجمین منزل این راه در پی حرکت از شام شمرده‌اند.<ref>الاعلاق النفیسه، ص183؛ المسالک و الممالک، ابن‌خرداذبه، ص150؛ بغیة الطلب، ج8، ص3602.</ref> [[محمد بن رشید\|محمد بن رُشید]] (م. 721ق.) و [[صلاح الدین صفدی]] (م. 764ق.) و [[ابن‌بطوطه]] (م. 779ق.) از تبوک دیدار کرده و از سنت ورود حاجیان به تبوک با شمشیرهای برهنه با اقتدا به رفتار پیامبر در غزوه تبوک، گزارش داده‌اند.<ref>ملء العیبه، ج1، ص7؛ رحلة ابن‌بطوطه، ج1، ص347-348؛ شمال الحجاز، ج1، ص88.</ref>

Kamran در ‏۵ ژوئن ۲۰۲۳، ساعت ۰۷:۱۴

2023-06-05T07:14:14Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۵ ژوئن ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۴۴
خط ۱۰۱:		خط ۱۰۱:
	[[رده:مکان‌های تاریخی عربستان]]		[[رده:مکان‌های تاریخی عربستان]]
	[[رده:مکان‌های جزیرة العرب]]		[[رده:مکان‌های جزیرة العرب]]
	~~[[رده:مکان جنگ‌های پیامبر (ص)]]~~
	[[رده:استان‌های عربستان]]		[[رده:استان‌های عربستان]]
	[[رده:مکان جنگ‌های حضرت محمد (ص)]]		[[رده:مکان جنگ‌های حضرت محمد (ص)]]

Kamran: added Category:مکان جنگ‌های حضرت محمد (ص) using HotCat

2023-06-05T07:13:39Z

added Category:مکان جنگ‌های حضرت محمد (ص) using HotCat

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۵ ژوئن ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۴۳
خط ۱۰۳:		خط ۱۰۳:
	[[رده:مکان جنگ‌های پیامبر (ص)]]		[[رده:مکان جنگ‌های پیامبر (ص)]]
	[[رده:استان‌های عربستان]]		[[رده:استان‌های عربستان]]
			[[رده:مکان جنگ‌های حضرت محمد (ص)]]

Kamran: +رده:مکان‌های تاریخی عربستان; +رده:مکان‌های جزیرة العرب; +رده:مکان جنگ‌های پیامبر (ص); +رده:استان‌های عربستان using HotCat

2023-06-05T07:10:38Z

+رده:مکان‌های تاریخی عربستان; +رده:مکان‌های جزیرة العرب; +رده:مکان جنگ‌های پیامبر (ص); +رده:استان‌های عربستان using HotCat

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۵ ژوئن ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۴۰
خط ۹۸:		خط ۹۸:
	* '''موسوعة مرآة الحرمین الشریفین''': ایوب صبری پاشا (م. 1290ق.)، قاهره، دار الآفاق العربیه، 1424ق؛		* '''موسوعة مرآة الحرمین الشریفین''': ایوب صبری پاشا (م. 1290ق.)، قاهره، دار الآفاق العربیه، 1424ق؛
	* '''نزهة المشتاق''': محمد الادریسی (م. 560ق.)، بیروت، عالم الکتب، 1409ق؛		* '''نزهة المشتاق''': محمد الادریسی (م. 560ق.)، بیروت، عالم الکتب، 1409ق؛

			[[رده:مکان‌های تاریخی عربستان]]
			[[رده:مکان‌های جزیرة العرب]]
			[[رده:مکان جنگ‌های پیامبر (ص)]]
			[[رده:استان‌های عربستان]]

Kamran در ‏۵ ژوئن ۲۰۲۳، ساعت ۰۷:۰۴

2023-06-05T07:04:54Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۵ ژوئن ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۳۴
خط ۳۵:		خط ۳۵:
	\| سیاسی =		\| سیاسی =
	}}		}}
	'''تبک''' ناحیه‌ای است در شمال کشور [[عربستان]] که از شمال به کشور [[اردن]] محدود می‌شود و شهر تبوک نیز در آن قرار گرفته است. تبوک امروزه یکی از استان‌های ~~کشور~~ عربستان است. تبوک بر سر راه حج شامیان در مسیر شام به مدینه قرار داشت. این منطقه همچنین در سال نهم هجرت شاهد لشکرکشی بزرگ مسلمانان از مدینه برای مبارزه با اتحادیه عرب‌های تحت حمایت روم بود که به [[غزوه تبوک]] شهرت یافت.		'''تبک''' ناحیه‌ای است در شمال کشور [[عربستان]] که از شمال به کشور [[اردن]] محدود می‌شود و شهر تبوک نیز در آن قرار گرفته است. تبوک امروزه یکی از استان‌های عربستان است. تبوک بر سر راه [[حج]] شامیان در مسیر [[شام]] به [[مدینه]] قرار داشت. این منطقه همچنین در سال نهم هجرت شاهد لشکرکشی بزرگ مسلمانان از مدینه برای مبارزه با اتحادیه عرب‌های تحت حمایت روم بود که به [[غزوه تبوک]] شهرت یافت.

	== نام ==		== نام ==
	در نام‌گذاری تبوک اختلاف است. برخی این نام را برگرفته از سخن پیامبر(ص) درباره چشمه‌ای در آن سرزمین دانسته‌اند.<ref>الصحاح، ج4، ص1576-1577؛ النهایه، ج1، ص162، «بوک. </ref> اما بعضی به استناد روایتی از [[معاذ بن جبل]]، تبوک را نام این چشمه پیش از حضور رسول خدا در تبوک<ref>ملء العیبه، ج1، ص9.</ref> دانسته‌اند.<ref>الموسوعة العربیة العالمیه، ج6، ص86.</ref> [[بطلمیوس]] در کتاب جغرافیای خود، آن را «تپوا» خوانده است.<ref>المفصل، ج7، ص251.</ref>		در نام‌گذاری تبوک اختلاف است. برخی این نام را برگرفته از سخن [[حضرت محمد (ص)\|پیامبر(ص)]] درباره چشمه‌ای در آن سرزمین دانسته‌اند.<ref>الصحاح، ج4، ص1576-1577؛ النهایه، ج1، ص162، «بوک. </ref> اما بعضی به استناد روایتی از [[معاذ بن جبل]]، تبوک را نام این چشمه پیش از حضور رسول خدا در تبوک<ref>ملء العیبه، ج1، ص9.</ref> دانسته‌اند.<ref>الموسوعة العربیة العالمیه، ج6، ص86.</ref> [[بطلمیوس]] در کتاب جغرافیای خود، آن را «تپوا» خوانده است.<ref>المفصل، ج7، ص251.</ref>

	== غزوه تبوک ==		== غزوه تبوک ==
	{{اصلی\|غزوه تبوک}}		{{اصلی\|غزوه تبوک}}
	در رجب سال نهم هجرت پیامبر با سپاهی بزرگ از مردم مدینه راهی تبوک شد. به پیامبر خبر رسیده بود که برخی قبایل شمال جزیره العرب با اتحاد با دولت روم در پی حمله به مدینه هستند.<ref>تاریخ پیامبر اسلام، ص ۵۱۰</ref>		در رجب سال نهم هجرت [[حضرت محمد (ص)\|پیامبر]] با سپاهی بزرگ از مردم مدینه راهی تبوک شد. به پیامبر خبر رسیده بود که برخی قبایل شمال جزیره العرب با اتحاد با دولت روم در پی حمله به مدینه هستند.<ref>تاریخ پیامبر اسلام، ص ۵۱۰</ref>
	==مسجدهای راه تبوک==		==مسجدهای راه تبوک==
	{{اصلی\|مسجدهای راه تبوک}}		{{اصلی\|مسجدهای راه تبوک}}