https://wikihaj.com/history/%D8%AC%D8%A7%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%A8%D9%86_%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B2%DB%8C%D8%B2?feed=atomجار الله محمد بن عبدالعزیز - تاریخچهٔ نسخهها2026-08-14T19:57:20Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.43.0https://wikihaj.com/index.php?title=%D8%AC%D8%A7%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%A8%D9%86_%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B2%DB%8C%D8%B2&diff=35049&oldid=prevKamran: صفحهای تازه حاوی «جارالله محمد بن عبدالعزیز (891-954ق.)، از تاریخنگاران خاندان ابن فهد در [[مکه]...» ایجاد کرد2020-09-17T08:54:52Z<p>صفحهای تازه حاوی «جارالله محمد بن عبدالعزیز (891-954ق.)، از تاریخنگاران <a href="/view/%D8%AE%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86_%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D9%81%D9%87%D8%AF" class="mw-redirect" title="خاندان ابن فهد">خاندان ابن فهد</a> در [[مکه]...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>جارالله محمد بن عبدالعزیز (891-954ق.)، از تاریخنگاران [[خاندان ابن فهد]] در [[مکه]] است. او را با عنوان محبالدین و ابوالفضل هم میخوانند.<br />
<br />
==زندگینامه==<br />
کراچکوفسکی، محقق روس، سبب این لقب را آن دانسته که وی سالها در جدّه اقامت کرده و سپس به مکه بازگشته است.[۱۴]<br />
<br />
آموختن حدیث را در چهار سالگی نزد پدرش عبدالعزیز آغاز و قرآن را حفظ کرد و از دانشوران مکه مانند سخاوی بهره برد. او سفرهای علمی بسیار داشت و بارها به مدینه، یمن، شام و مصر سفر کرد و از عبدالغنی بن بساطی، عایشه بنت ابن عبدالهادی و محمد بن شهاب بوصیری و دیگران اجازه دریافت نمود. در حلب با شمسالدین محمد بن طولون آشنا شد و به او اجازه روایت داد و میان آنها مکاتبه علمی برقرار شد.[۱۵]<br />
<br />
جارالله در زادگاهش مکه درگذشت و در قبرستان معلات دفن گشت.<br />
<br />
==آثار==<br />
جارالله به تاریخ محلی به ویژه مسائل جغرافیایی بسیار علاقهمند بود و آثاری درخور در این زمینه[۱۶] و دیگر رشتههای علمی از جمله حدیث دارد که بیشتر آنها چاپ نشدهاند.<br />
<br />
مهمترین اثر او [[نیل المنی بذیل بلوغ القری لتکملة اتحاف الوری]] در تاریخ محلی مکه است که ذیلی بر ذیل پدرش [[عز بن فهد|عبدالعزیز]] بر [[اتحاف الوری]] نوشته جدّش [[عمر بن فهد|نجمالدین عمر]] است. او آگاهیهای دوره خویش را تا سال 949ق. بر اتحاف الوری افزوده است.<br />
<br />
دیگر آثار او درباره مکه، عبارتند از:<br />
* بهجة الزمان بعمارة الحرمین لملوک آل عثمان<br />
* تحفة الکرام بمرویات حجّاج بیت الله الحرام<br />
* التحفة اللطیفة فی انباء المسجدالحرام و الکعبة الشریفه<br />
* حسن القری فی اودیة ام القری.</div>Kamran