جنة المعلاة - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Salar: /* بزرگان و عالمان */

2026-01-13T08:09:12Z

بزرگان و عالمان

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۳ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۳۹
خط ۱۳۳:		خط ۱۳۳:
	* عبدالعزیز فرزند ابن فهد، مؤلف بلوغ القری (م. ۹۲۲ق)؛		* عبدالعزیز فرزند ابن فهد، مؤلف بلوغ القری (م. ۹۲۲ق)؛
	* میرزا محمد بن علی استرآبادی (م. ۱۰۲۸ق)، از عالمان [[شیعه]] [[جارالله\|مجاور]] [[بیت‌الله\|بیت الله الحرام]] و مؤلف کتاب منهج المقال؛<ref>الکنی و الالقاب، ج3، ص220.</ref>		* میرزا محمد بن علی استرآبادی (م. ۱۰۲۸ق)، از عالمان [[شیعه]] [[جارالله\|مجاور]] [[بیت‌الله\|بیت الله الحرام]] و مؤلف کتاب منهج المقال؛<ref>الکنی و الالقاب، ج3، ص220.</ref>
	[[پرونده:تصویر محمد طاهر کردی.jpg\|150px\|بندانگشتی\|[[~~محمد طاهر~~ کردی]]]]		[[پرونده:تصویر محمد طاهر کردی.jpg\|150px\|بندانگشتی\|[[محمدطاهر کردی]]]]
	* محمد بن حسن نوه شهید ثانی (م. ۱۰۳۰ق)، مؤلف کتاب روضة الخواطر و نزهة النواظر؛<ref>الکنی والالقاب، ج2، ص390-391.</ref>		* محمد بن حسن نوه شهید ثانی (م. ۱۰۳۰ق)، مؤلف کتاب روضة الخواطر و نزهة النواظر؛<ref>الکنی والالقاب، ج2، ص390-391.</ref>
	* سید زین‌العابدین کاشانی، از بانیان [[کعبه]] پس از سیل سال ۱۰۳۹ق.<ref>آثار اسلامی مکه و مدینه، ص165.</ref>		* سید زین‌العابدین کاشانی، از بانیان [[کعبه]] پس از سیل سال ۱۰۳۹ق.<ref>آثار اسلامی مکه و مدینه، ص165.</ref>

Salar: /* بزرگان و عالمان */

2026-01-13T08:08:25Z

بزرگان و عالمان

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۳ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۳۸
خط ۱۳۳:		خط ۱۳۳:
	* عبدالعزیز فرزند ابن فهد، مؤلف بلوغ القری (م. ۹۲۲ق)؛		* عبدالعزیز فرزند ابن فهد، مؤلف بلوغ القری (م. ۹۲۲ق)؛
	* میرزا محمد بن علی استرآبادی (م. ۱۰۲۸ق)، از عالمان [[شیعه]] [[جارالله\|مجاور]] [[بیت‌الله\|بیت الله الحرام]] و مؤلف کتاب منهج المقال؛<ref>الکنی و الالقاب، ج3، ص220.</ref>		* میرزا محمد بن علی استرآبادی (م. ۱۰۲۸ق)، از عالمان [[شیعه]] [[جارالله\|مجاور]] [[بیت‌الله\|بیت الله الحرام]] و مؤلف کتاب منهج المقال؛<ref>الکنی و الالقاب، ج3، ص220.</ref>
	[[پرونده:تصویر محمد طاهر کردی.jpg\|150px\|بندانگشتی\|محمد طاهر کردی]]		[[پرونده:تصویر محمد طاهر کردی.jpg\|150px\|بندانگشتی\|[[محمد طاهر کردی]]]]
	* محمد بن حسن نوه شهید ثانی (م. ۱۰۳۰ق)، مؤلف کتاب روضة الخواطر و نزهة النواظر؛<ref>الکنی والالقاب، ج2، ص390-391.</ref>		* محمد بن حسن نوه شهید ثانی (م. ۱۰۳۰ق)، مؤلف کتاب روضة الخواطر و نزهة النواظر؛<ref>الکنی والالقاب، ج2، ص390-391.</ref>
	* سید زین‌العابدین کاشانی، از بانیان [[کعبه]] پس از سیل سال ۱۰۳۹ق.<ref>آثار اسلامی مکه و مدینه، ص165.</ref>		* سید زین‌العابدین کاشانی، از بانیان [[کعبه]] پس از سیل سال ۱۰۳۹ق.<ref>آثار اسلامی مکه و مدینه، ص165.</ref>

Salar: /* بزرگان و عالمان */

2026-01-13T08:07:54Z

بزرگان و عالمان

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۳ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۳۷
خط ۱۳۳:		خط ۱۳۳:
	* عبدالعزیز فرزند ابن فهد، مؤلف بلوغ القری (م. ۹۲۲ق)؛		* عبدالعزیز فرزند ابن فهد، مؤلف بلوغ القری (م. ۹۲۲ق)؛
	* میرزا محمد بن علی استرآبادی (م. ۱۰۲۸ق)، از عالمان [[شیعه]] [[جارالله\|مجاور]] [[بیت‌الله\|بیت الله الحرام]] و مؤلف کتاب منهج المقال؛<ref>الکنی و الالقاب، ج3، ص220.</ref>		* میرزا محمد بن علی استرآبادی (م. ۱۰۲۸ق)، از عالمان [[شیعه]] [[جارالله\|مجاور]] [[بیت‌الله\|بیت الله الحرام]] و مؤلف کتاب منهج المقال؛<ref>الکنی و الالقاب، ج3، ص220.</ref>
			[[پرونده:تصویر محمد طاهر کردی.jpg\|150px\|بندانگشتی\|محمد طاهر کردی]]
	* محمد بن حسن نوه شهید ثانی (م. ۱۰۳۰ق)، مؤلف کتاب روضة الخواطر و نزهة النواظر؛<ref>الکنی والالقاب، ج2، ص390-391.</ref>		* محمد بن حسن نوه شهید ثانی (م. ۱۰۳۰ق)، مؤلف کتاب روضة الخواطر و نزهة النواظر؛<ref>الکنی والالقاب، ج2، ص390-391.</ref>
	* سید زین‌العابدین کاشانی، از بانیان [[کعبه]] پس از سیل سال ۱۰۳۹ق.<ref>آثار اسلامی مکه و مدینه، ص165.</ref>{{پایان}}		* سید زین‌العابدین کاشانی، از بانیان [[کعبه]] پس از سیل سال ۱۰۳۹ق.<ref>آثار اسلامی مکه و مدینه، ص165.</ref>
			* [[محمدطاهر کردی\|محمدطاهر کُردی]](۱۳۲۱-۱۴۰۰ق) تاریخ‌نگار و خوشنویسِ اهل [[مکه]] و نویسنده کتاب [[التاریخ القویم لمکة و بیت‌الله الکریم\|التاریخ القویم]].<ref>التاریخ القویم لمکة و بیت‌الله الکریم، مقدمه ناشر.</ref>
			{{پایان}}

	==بارگاه‌ها==		==بارگاه‌ها==

Kamran: /* خاندان پیامبر(ص) */

2025-11-11T06:21:42Z

خاندان پیامبر(ص)

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۵۱
خط ۷۸:		خط ۷۸:
	{{ستون-شروع\|۲}}		{{ستون-شروع\|۲}}
	* [[قصی بن کلاب\|قُصی بن کِلاب]]، جد چهارم پیامبر(ص)؛<ref>اخبار مکه، فاکهی، ج4، ص58؛ العقد الثمین، ج1، ص307.</ref>		* [[قصی بن کلاب\|قُصی بن کِلاب]]، جد چهارم پیامبر(ص)؛<ref>اخبار مکه، فاکهی، ج4، ص58؛ العقد الثمین، ج1، ص307.</ref>
	* ~~عبدالمطلب،~~ جد پیامبر(ص)؛<ref>اخبار مکه، الازرقی، ج1، ص315؛ تاریخ دمشق، ج3، ص86؛ اتحاف الوری، ج1، ص101.</ref>		* [[عبدالمطلب]]، جد پیامبر(ص)؛<ref>اخبار مکه، الازرقی، ج1، ص315؛ تاریخ دمشق، ج3، ص86؛ اتحاف الوری، ج1، ص101.</ref>
	* [[ابوطالب]]، عموی او؛<ref>انساب الاشراف، ج2، ص289.</ref>		* [[ابوطالب]]، عموی او؛<ref>انساب الاشراف، ج2، ص289.</ref>
	* خدیجه، همسر او<ref>الطبقات، ج8، ص15؛ المستدرک، ج3، ص182؛ اسد الغابه، ج5، ص439.</ref>		* خدیجه، همسر او<ref>الطبقات، ج8، ص15؛ المستدرک، ج3، ص182؛ اسد الغابه، ج5، ص439.</ref>

Kamran: /* پیشینه */

2023-10-22T13:58:27Z

پیشینه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۲ اکتبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۷:۲۸
خط ۵۲:		خط ۵۲:
	==پیشینه==		==پیشینه==
	[[پرونده:جنة المعلاة۳.png\|بندانگشتی\|300x300پیکسل\|سنگ قبری مربوط به سال ۵۱۳ق؛ که در جنة المعلاة یافت شده است. نوع خط آن کوفی مورق منقوط بوده و شامل دو آیه از سوره الرحمان و چند بیت شعر به زبان عربی است.]]		[[پرونده:جنة المعلاة۳.png\|بندانگشتی\|300x300پیکسل\|سنگ قبری مربوط به سال ۵۱۳ق؛ که در جنة المعلاة یافت شده است. نوع خط آن کوفی مورق منقوط بوده و شامل دو آیه از سوره الرحمان و چند بیت شعر به زبان عربی است.]]
	از پیشینه این قبرستان اطلاع دقیقی در دست نیست؛ ولی با توجه به وجود گزارش دفن [[قصی بن کلاب\|قُصی بن کِلاب]]<ref>اخبار مکه، الفاکهی، ج4، ص59.</ref> جد چهارم [[حضرت محمد(ص)]]، در این قبرستان باید پیشینه آن حدود یک سده پیش از ظهور اسلام باشد. بر پایه برخی گزارش‌ها، پس از دفن قُصی در حجون، مردم [[مکه]] مردگان خود را در این قبرستان دفن کردند؛<ref>اخبار مکه، الفاکهی، ج4، ص59.</ref> اما حمد الجاسر (درگذشت: 1421ق)، تاریخ‌نگار عربستانی، معتقد است قبرستان حجون در مکه، مکان دیگری غیر از معلاة و در نزدیکی آن بود ~~و پس از اسلام به عنوان قبرستان معلاة مشهور شد~~.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1328419/%d8%a7%d9%85%d8%a7%da%a9%d9%86-%d8%aa%d8%a7%d8%b1%db%8c%d8%ae%db%8c-%d8%a7%d8%b3%d9%84%d8%a7%d9%85%db%8c-%d8%af%d8%b1-%d9%85%da%a9%d9%87-%d9%85%da%a9%d8%b1%d9%85%d9%87 «اماکن تاریخى اسلامى در مکه مکرّمه»]، ص۱۱۸.</ref>		از پیشینه این قبرستان اطلاع دقیقی در دست نیست؛ ولی با توجه به وجود گزارش دفن [[قصی بن کلاب\|قُصی بن کِلاب]]<ref>اخبار مکه، الفاکهی، ج4، ص59.</ref> جد چهارم [[حضرت محمد(ص)]]، در این قبرستان باید پیشینه آن حدود یک سده پیش از ظهور اسلام باشد. بر پایه برخی گزارش‌ها، پس از دفن قُصی در حجون، مردم [[مکه]] مردگان خود را در این قبرستان دفن کردند؛<ref>اخبار مکه، الفاکهی، ج4، ص59.</ref> اما حمد الجاسر (درگذشت: 1421ق)، تاریخ‌نگار عربستانی، معتقد است قبرستان حجون در مکه، مکان دیگری غیر از معلاة و در نزدیکی آن بود.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1328419/%d8%a7%d9%85%d8%a7%da%a9%d9%86-%d8%aa%d8%a7%d8%b1%db%8c%d8%ae%db%8c-%d8%a7%d8%b3%d9%84%d8%a7%d9%85%db%8c-%d8%af%d8%b1-%d9%85%da%a9%d9%87-%d9%85%da%a9%d8%b1%d9%85%d9%87 «اماکن تاریخى اسلامى در مکه مکرّمه»]، ص۱۱۸.</ref>

	بر پایه گزارش ازرقی (م. بعد از ۲۴۱ق)، مردم مکه در [[جاهلیت]] و صدر اسلام مردگان خود را در سمت راست و بالای وادی، که شامل شعب ابی‌دُبّ<ref group="یادداشت">که به جَزَّارین و دَحلة الجِن نیز مشهور است.</ref><ref>(جَزَّارین) اخبار مکه، الازرقی، ج2، ص273؛ اخبار مکه، الفاکهی، ج4، ص143. (دَحلة الجِن) اخبار مکه، الفاکهی، ج4، ص54، «پاورقی»؛ افادة الانام، ج2، ص145، «پاورقی»</ref> و شعب صُفی<ref group="یادداشت">که در قدیم از آن به صفی الشباب یاد می‌شد.</ref><ref>الجامع اللطیف، ص305-306.</ref> و نیز در سمت چپ، که شعبی متصل به گردنه مدنیین (ریع الحجون)<ref>نک: معجم المعالم الجغرافیه، ج14، ص94.</ref> بود، دفن ~~کردند~~.		بر پایه گزارش ازرقی (م. بعد از ۲۴۱ق)، مردم مکه در [[جاهلیت]] و صدر اسلام مردگان خود را در سمت راست و بالای وادی، که شامل شعب ابی‌دُبّ<ref group="یادداشت">که به جَزَّارین و دَحلة الجِن نیز مشهور است.</ref><ref>(جَزَّارین) اخبار مکه، الازرقی، ج2، ص273؛ اخبار مکه، الفاکهی، ج4، ص143. (دَحلة الجِن) اخبار مکه، الفاکهی، ج4، ص54، «پاورقی»؛ افادة الانام، ج2، ص145، «پاورقی»</ref> و شعب صُفی<ref group="یادداشت">که در قدیم از آن به صفی الشباب یاد می‌شد.</ref><ref>الجامع اللطیف، ص305-306.</ref> و نیز در سمت چپ، که شعبی متصل به گردنه مدنیین (ریع الحجون)<ref>نک: معجم المعالم الجغرافیه، ج14، ص94.</ref> بود، دفن می‌کردند.

	پس از اسلام، آنگاه که حضرت محمد(ص) از سمت چپ قبرستان به نیکی یاد کرد، مردم مکه مردگان خود را فقط در آن بخش دفن کردند.<ref>اخبار مکه، الازرقی، ج2، ص209، 211.</ref> به همین علت، نام حجون نیز بر این بخش گفته شد و به مرور زمان دیگر کسی این نام را برای سمت راست دره بکار نبرد و مردگان خود را نیز در آن قسمت دفن نکرد.<ref>اخبار مکه، الفاکهی، ج4، ص60، «پاورقی».</ref> بخش چپ قبرستان را ~~به سبب وجود این قبرستان،~~ شعب المقبره نیز خوانده‌اند.<ref>اخبار مکه، الازرقی، ج2، ص286؛ اخبار مکه، الفاکهی، ج4، ص179؛ العقد الثمین، ج1، ص50.</ref> قرار گرفتن در برابر [[کعبه]] از ویژگی‌های منحصر به‌فرد این شعب و قبرستان است.<ref>اخبار مکه، الازرقی، ج2، ص209؛ اخبار مکه، الفاکهی، ج4، ص50؛ المسالک و الممالک، ج1، ص399.</ref> اشعار به جامانده از صدر اسلام در وصف این قبرستان و مردگان آن بیانگر جایگاه این قبرستان در مقایسه با دیگر قبرستان‌های مکه است.<ref>اخبار مکه، الفاکهی، ج4، ص60 ـ 61</ref>		پس از اسلام، آنگاه که حضرت محمد(ص) از سمت چپ قبرستان به نیکی یاد کرد، مردم مکه مردگان خود را فقط در آن بخش دفن کردند.<ref>اخبار مکه، الازرقی، ج2، ص209، 211.</ref> به همین علت، نام حجون نیز بر این بخش گفته شد و به مرور زمان دیگر کسی این نام را برای سمت راست دره بکار نبرد و مردگان خود را نیز در آن قسمت دفن نکرد.<ref>اخبار مکه، الفاکهی، ج4، ص60، «پاورقی».</ref> بخش چپ قبرستان را شعب المقبره نیز خوانده‌اند.<ref>اخبار مکه، الازرقی، ج2، ص286؛ اخبار مکه، الفاکهی، ج4، ص179؛ العقد الثمین، ج1، ص50.</ref> قرار گرفتن در برابر [[کعبه]] از ویژگی‌های منحصر به‌فرد این شعب و قبرستان است.<ref>اخبار مکه، الازرقی، ج2، ص209؛ اخبار مکه، الفاکهی، ج4، ص50؛ المسالک و الممالک، ج1، ص399.</ref> اشعار به جامانده از صدر اسلام در وصف این قبرستان و مردگان آن بیانگر جایگاه این قبرستان در مقایسه با دیگر قبرستان‌های مکه است.<ref>اخبار مکه، الفاکهی، ج4، ص60 ـ 61</ref>

	در قدیم از وسط این قبرستان راهی بود که مردم برای ورود و خروج به مکه از آن استفاده می‌کردند و در منابع به نام‌های مختلفی شناخته می‌شد از آن جمله است: ثنیه العُلیا،<ref>الاستبصار، ص7؛ مرآة الحرمین، ج1، ص81؛ التاریخ القویم، ج4، ص294.</ref> کَداء،<ref>تاریخ دمشق، ج28، ص228؛ المعالم الاثیره، ص78؛ نک: التاریخ القویم، ج2، ص54.</ref> ثنیه الحجون<ref>تاریخ دمشق، ج58؛ ص236؛ رحله ابن جبیر، ص102؛ رحله ابن بطوطه، ج1، ص401.</ref> و ثنیه المقبره.<ref>افادة الانام، ج2، ص145.</ref> در گزارش‌ها از ورود حضرت محمد(ص) به مکه از این مسیر در فتح مکه و [[حجة الوداع]] خبر داده‌اند.<ref>اخبار مکه، الازرقی، ج2، ص286؛ اخبار، مکه الفاکهی، ج4، ص179؛ الزهور المقتطفه، ص114.</ref>		در قدیم از وسط این قبرستان راهی بود که مردم برای ورود و خروج به مکه از آن استفاده می‌کردند و در منابع به نام‌های مختلفی شناخته می‌شد از آن جمله است: ثنیه العُلیا،<ref>الاستبصار، ص7؛ مرآة الحرمین، ج1، ص81؛ التاریخ القویم، ج4، ص294.</ref> کَداء،<ref>تاریخ دمشق، ج28، ص228؛ المعالم الاثیره، ص78؛ نک: التاریخ القویم، ج2، ص54.</ref> ثنیه الحجون<ref>تاریخ دمشق، ج58؛ ص236؛ رحله ابن جبیر، ص102؛ رحله ابن بطوطه، ج1، ص401.</ref> و ثنیه المقبره.<ref>افادة الانام، ج2، ص145.</ref> در گزارش‌ها از ورود حضرت محمد(ص) به مکه از این مسیر در فتح مکه و [[حجة الوداع]] خبر داده‌اند.<ref>اخبار مکه، الازرقی، ج2، ص286؛ اخبار، مکه الفاکهی، ج4، ص179؛ الزهور المقتطفه، ص114.</ref>

Salar: /* خاندان پیامبر(ص) */

2023-07-20T07:38:01Z

خاندان پیامبر(ص)

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۰ ژوئیهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۱:۰۸
خط ۸۷:		خط ۸۷:
	برخی، محل دفن عبدمناف جد سوم پیامبر، هاشم جد دوم او<ref>مرآة الحرمین، ص31.</ref> و [[آمنه بنت وهب\|آمنه]] مادر وی<ref>اخبار مکه، الازرقی، ج2، ص272؛ اخبار مکه، الفاکهی، ج4، ص53.</ref> را نیز در این قبرستان دانسته‌اند. این در حالیست که منابع از دفن هاشم در غزه [[فلسطین]]<ref>الطبقات، ج1، ص79.</ref> و آمنه در [[ابواء]] [[مدینه]]<ref>الطبقات، ج1، ص116؛ الفائق، ج3، ص277؛ معجم البلدان، ج1، ص79.</ref> حکایت دارند.		برخی، محل دفن عبدمناف جد سوم پیامبر، هاشم جد دوم او<ref>مرآة الحرمین، ص31.</ref> و [[آمنه بنت وهب\|آمنه]] مادر وی<ref>اخبار مکه، الازرقی، ج2، ص272؛ اخبار مکه، الفاکهی، ج4، ص53.</ref> را نیز در این قبرستان دانسته‌اند. این در حالیست که منابع از دفن هاشم در غزه [[فلسطین]]<ref>الطبقات، ج1، ص79.</ref> و آمنه در [[ابواء]] [[مدینه]]<ref>الطبقات، ج1، ص116؛ الفائق، ج3، ص277؛ معجم البلدان، ج1، ص79.</ref> حکایت دارند.

	به نظر برخی پژوهشگران، مزار ~~عبدالمطلب،~~ ابوطالب و خدیجه(س) در قبرستان معلاة نیست؛ زیرا در منابع کهن اسلامی اشاره‌ای به مزار این سه نفر در معلاة نشده و قبر عبدالمطلب و ابوطالب در قبرستان معلاة، در حقیقت قبر دو حاکم مکه در قرن یازدهم قمری است. آنها دو برادر به همین نام بودند و تاریخ درگذشت آنان به ترتیب در ۱۰۱۰ و ۱۰۱۲ قمری است و بعدها این دو قبر به اشتباه به نام پدربزرگ و عموی پیامبر در بین مردم _تا زمان حاضر_ مشهور شد.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1328419/%d8%a7%d9%85%d8%a7%da%a9%d9%86-%d8%aa%d8%a7%d8%b1%db%8c%d8%ae%db%8c-%d8%a7%d8%b3%d9%84%d8%a7%d9%85%db%8c-%d8%af%d8%b1-%d9%85%da%a9%d9%87-%d9%85%da%a9%d8%b1%d9%85%d9%87 «اماکن تاریخى اسلامى در مکه مکرّمه»]، ص۱۱۸_۱۱۹.</ref> قبر کنونی حضرت خدیجه(س) نیز از قرن نهم قمری معرفی شد و تا قرن هشتم در منابع کهن هیچ اشاره‌ای به وجود قبر او در این قبرستان نیست.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1328419/%d8%a7%d9%85%d8%a7%da%a9%d9%86-%d8%aa%d8%a7%d8%b1%db%8c%d8%ae%db%8c-%d8%a7%d8%b3%d9%84%d8%a7%d9%85%db%8c-%d8%af%d8%b1-%d9%85%da%a9%d9%87-%d9%85%da%a9%d8%b1%d9%85%d9%87 «اماکن تاریخى اسلامى در مکه مکرّمه»]، ص۱۱۸_۱۱۹.</ref>		به نظر برخی پژوهشگران، مزار [[عبدالمطلب]]، [[ابوطالب]] و [[حضرت خدیجه (س)\|خدیجه(س)]] در قبرستان معلاة نیست؛ زیرا در منابع کهن اسلامی اشاره‌ای به مزار این سه نفر در معلاة نشده و قبر عبدالمطلب و ابوطالب در قبرستان معلاة، در حقیقت قبر دو حاکم [[مکه]] در قرن یازدهم قمری است. آنها دو برادر به همین نام بودند و تاریخ درگذشت آنان به ترتیب در ۱۰۱۰ و ۱۰۱۲ قمری است و بعدها این دو قبر به اشتباه به نام پدربزرگ و عموی پیامبر در بین مردم _تا زمان حاضر_ مشهور شد.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1328419/%d8%a7%d9%85%d8%a7%da%a9%d9%86-%d8%aa%d8%a7%d8%b1%db%8c%d8%ae%db%8c-%d8%a7%d8%b3%d9%84%d8%a7%d9%85%db%8c-%d8%af%d8%b1-%d9%85%da%a9%d9%87-%d9%85%da%a9%d8%b1%d9%85%d9%87 «اماکن تاریخى اسلامى در مکه مکرّمه»]، ص۱۱۸_۱۱۹.</ref> [[قبر حضرت خدیجه\|قبر کنونی حضرت خدیجه(س)]] نیز از قرن نهم قمری معرفی شد و تا قرن هشتم در منابع کهن هیچ اشاره‌ای به وجود قبر او در این قبرستان نیست.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1328419/%d8%a7%d9%85%d8%a7%da%a9%d9%86-%d8%aa%d8%a7%d8%b1%db%8c%d8%ae%db%8c-%d8%a7%d8%b3%d9%84%d8%a7%d9%85%db%8c-%d8%af%d8%b1-%d9%85%da%a9%d9%87-%d9%85%da%a9%d8%b1%d9%85%d9%87 «اماکن تاریخى اسلامى در مکه مکرّمه»]، ص۱۱۸_۱۱۹.</ref>

	===صحابه و تابعین===		===صحابه و تابعین===

Kamran در ‏۱۷ ژوئیهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۵:۴۳

2023-07-17T05:43:54Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ ژوئیهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۹:۱۳
خط ۸۷:		خط ۸۷:
	برخی، محل دفن عبدمناف جد سوم پیامبر، هاشم جد دوم او<ref>مرآة الحرمین، ص31.</ref> و [[آمنه بنت وهب\|آمنه]] مادر وی<ref>اخبار مکه، الازرقی، ج2، ص272؛ اخبار مکه، الفاکهی، ج4، ص53.</ref> را نیز در این قبرستان دانسته‌اند. این در حالیست که منابع از دفن هاشم در غزه [[فلسطین]]<ref>الطبقات، ج1، ص79.</ref> و آمنه در [[ابواء]] [[مدینه]]<ref>الطبقات، ج1، ص116؛ الفائق، ج3، ص277؛ معجم البلدان، ج1، ص79.</ref> حکایت دارند.		برخی، محل دفن عبدمناف جد سوم پیامبر، هاشم جد دوم او<ref>مرآة الحرمین، ص31.</ref> و [[آمنه بنت وهب\|آمنه]] مادر وی<ref>اخبار مکه، الازرقی، ج2، ص272؛ اخبار مکه، الفاکهی، ج4، ص53.</ref> را نیز در این قبرستان دانسته‌اند. این در حالیست که منابع از دفن هاشم در غزه [[فلسطین]]<ref>الطبقات، ج1، ص79.</ref> و آمنه در [[ابواء]] [[مدینه]]<ref>الطبقات، ج1، ص116؛ الفائق، ج3، ص277؛ معجم البلدان، ج1، ص79.</ref> حکایت دارند.

	~~همچنین~~ به نظر ~~حمد الجاسر،~~ مزار عبدالمطلب، ابوطالب و خدیجه(س) در قبرستان معلاة نیست؛ در منابع کهن اسلامی اشاره‌ای به مزار این سه نفر در معلاة نشده و قبر عبدالمطلب و ابوطالب در قبرستان معلاة، در حقیقت قبر دو حاکم مکه در قرن یازدهم قمری است. آنها دو برادر به همین نام بودند و تاریخ درگذشت آنان به ترتیب در ۱۰۱۰ و ۱۰۱۲ قمری است و بعدها این دو قبر به اشتباه به نام پدربزرگ و عموی پیامبر در بین مردم _تا زمان حاضر_ مشهور شد.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1328419/%d8%a7%d9%85%d8%a7%da%a9%d9%86-%d8%aa%d8%a7%d8%b1%db%8c%d8%ae%db%8c-%d8%a7%d8%b3%d9%84%d8%a7%d9%85%db%8c-%d8%af%d8%b1-%d9%85%da%a9%d9%87-%d9%85%da%a9%d8%b1%d9%85%d9%87 «اماکن تاریخى اسلامى در مکه مکرّمه»]، ص۱۱۸_۱۱۹.</ref> قبر کنونی حضرت خدیجه(س) نیز از قرن نهم قمری معرفی شد و تا قرن هشتم در منابع کهن هیچ اشاره‌ای به وجود قبر او در این قبرستان نیست.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1328419/%d8%a7%d9%85%d8%a7%da%a9%d9%86-%d8%aa%d8%a7%d8%b1%db%8c%d8%ae%db%8c-%d8%a7%d8%b3%d9%84%d8%a7%d9%85%db%8c-%d8%af%d8%b1-%d9%85%da%a9%d9%87-%d9%85%da%a9%d8%b1%d9%85%d9%87 «اماکن تاریخى اسلامى در مکه مکرّمه»]، ص۱۱۸_۱۱۹.</ref>		به نظر برخی پژوهشگران، مزار عبدالمطلب، ابوطالب و خدیجه(س) در قبرستان معلاة نیست؛ زیرا در منابع کهن اسلامی اشاره‌ای به مزار این سه نفر در معلاة نشده و قبر عبدالمطلب و ابوطالب در قبرستان معلاة، در حقیقت قبر دو حاکم مکه در قرن یازدهم قمری است. آنها دو برادر به همین نام بودند و تاریخ درگذشت آنان به ترتیب در ۱۰۱۰ و ۱۰۱۲ قمری است و بعدها این دو قبر به اشتباه به نام پدربزرگ و عموی پیامبر در بین مردم _تا زمان حاضر_ مشهور شد.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1328419/%d8%a7%d9%85%d8%a7%da%a9%d9%86-%d8%aa%d8%a7%d8%b1%db%8c%d8%ae%db%8c-%d8%a7%d8%b3%d9%84%d8%a7%d9%85%db%8c-%d8%af%d8%b1-%d9%85%da%a9%d9%87-%d9%85%da%a9%d8%b1%d9%85%d9%87 «اماکن تاریخى اسلامى در مکه مکرّمه»]، ص۱۱۸_۱۱۹.</ref> قبر کنونی حضرت خدیجه(س) نیز از قرن نهم قمری معرفی شد و تا قرن هشتم در منابع کهن هیچ اشاره‌ای به وجود قبر او در این قبرستان نیست.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1328419/%d8%a7%d9%85%d8%a7%da%a9%d9%86-%d8%aa%d8%a7%d8%b1%db%8c%d8%ae%db%8c-%d8%a7%d8%b3%d9%84%d8%a7%d9%85%db%8c-%d8%af%d8%b1-%d9%85%da%a9%d9%87-%d9%85%da%a9%d8%b1%d9%85%d9%87 «اماکن تاریخى اسلامى در مکه مکرّمه»]، ص۱۱۸_۱۱۹.</ref>

	===صحابه و تابعین===		===صحابه و تابعین===

Salar: /* منابع */

2023-07-16T22:29:56Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ ژوئیهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۱:۵۹
خط ۲۰۶:		خط ۲۰۶:
	* '''الاشارات الی معرفه الزیارات'''، علی بن ابی‌بکر الهروی (۶۱۱ق)، به کوشش علی عمر، قاهره، مکتبه الثقافه الدینیه، ۱۴۲۳ق.		* '''الاشارات الی معرفه الزیارات'''، علی بن ابی‌بکر الهروی (۶۱۱ق)، به کوشش علی عمر، قاهره، مکتبه الثقافه الدینیه، ۱۴۲۳ق.
	* '''افاده الانام بذکر اخبار بلد الله الحرام'''، عبدالله بن محمد الغازی (۱۳۶۵ق)، به کوشش عبدالملک بن عبدالله بن دهیش، مکه، مکتبه الاسدی، ۱۴۳۰ق.		* '''افاده الانام بذکر اخبار بلد الله الحرام'''، عبدالله بن محمد الغازی (۱۳۶۵ق)، به کوشش عبدالملک بن عبدالله بن دهیش، مکه، مکتبه الاسدی، ۱۴۳۰ق.
			*'''[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1328419/%d8%a7%d9%85%d8%a7%da%a9%d9%86-%d8%aa%d8%a7%d8%b1%db%8c%d8%ae%db%8c-%d8%a7%d8%b3%d9%84%d8%a7%d9%85%db%8c-%d8%af%d8%b1-%d9%85%da%a9%d9%87-%d9%85%da%a9%d8%b1%d9%85%d9%87 «اماکن تاریخى اسلامى در مکه مکرّمه»]'''، حمد الجاسر، با ترجمه رسول جعفریان، مجله میقات حج، شماره ۲۱، ۱۳۷۶ش.
	* '''انساب الاشراف'''، احمد بن یحیی البلاذری (۲۷۹ق)، به کوشش محمد باقر محمودی، بیروت، مؤسسه الاعلمی، ۱۳۹۴ق.		* '''انساب الاشراف'''، احمد بن یحیی البلاذری (۲۷۹ق)، به کوشش محمد باقر محمودی، بیروت، مؤسسه الاعلمی، ۱۳۹۴ق.
	* '''آثار اسلامی مکه و مدینه'''، رسول جعفریان، تهران، انتشارات مشعر، ۱۳۸۶ش.		* '''آثار اسلامی مکه و مدینه'''، رسول جعفریان، تهران، انتشارات مشعر، ۱۳۸۶ش.
	* '''بحار الانوار الجامعه لدرر اخبار الائمه الاطهار'''، محمد باقر المجلسی (۱۰۳۷–۱۱۱۰ق)، تصحیح محمد باقر ~~بهبودی~~ و سید ابراهیم میانجی و سید محمد مهدی موسوی خرسان، بیروت، داراحیاء التراث العربی و مؤسسه الوفاء، ۱۴۰۳ق.		* '''بحار الانوار الجامعه لدرر اخبار الائمه الاطهار'''، محمد باقر المجلسی (۱۰۳۷–۱۱۱۰ق)، تصحیح محمد باقر ب۵ف۵ و سید ابراهیم میانجی و سید محمد مهدی موسوی خرسان، بیروت، داراحیاء التراث العربی و مؤسسه الوفاء، ۱۴۰۳ق.
	* '''بقیع الغرقد فی دراسة شامله'''، محمد امین الامینی، تهران، انتشارات مشعر، ۱۴۲۸ق.		* '''بقیع الغرقد فی دراسة شامله'''، محمد امین الامینی، تهران، انتشارات مشعر، ۱۴۲۸ق.
	* '''بهجة النفوس و الاسرار'''، عبدالله المرجانی (۶۹۹ق)، به کوشش محمد عبدالوهاب، بیروت، دارالغرب الاسلامی، ۲۰۰۲م.		* '''بهجة النفوس و الاسرار'''، عبدالله المرجانی (۶۹۹ق)، به کوشش محمد عبدالوهاب، بیروت، دارالغرب الاسلامی، ۲۰۰۲م.

Salar: /* خاندان پیامبر(ص) */

2023-07-16T22:16:37Z

خاندان پیامبر(ص)

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ ژوئیهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۱:۴۶
خط ۸۶:		خط ۸۶:

	برخی، محل دفن عبدمناف جد سوم پیامبر، هاشم جد دوم او<ref>مرآة الحرمین، ص31.</ref> و [[آمنه بنت وهب\|آمنه]] مادر وی<ref>اخبار مکه، الازرقی، ج2، ص272؛ اخبار مکه، الفاکهی، ج4، ص53.</ref> را نیز در این قبرستان دانسته‌اند. این در حالیست که منابع از دفن هاشم در غزه [[فلسطین]]<ref>الطبقات، ج1، ص79.</ref> و آمنه در [[ابواء]] [[مدینه]]<ref>الطبقات، ج1، ص116؛ الفائق، ج3، ص277؛ معجم البلدان، ج1، ص79.</ref> حکایت دارند.		برخی، محل دفن عبدمناف جد سوم پیامبر، هاشم جد دوم او<ref>مرآة الحرمین، ص31.</ref> و [[آمنه بنت وهب\|آمنه]] مادر وی<ref>اخبار مکه، الازرقی، ج2، ص272؛ اخبار مکه، الفاکهی، ج4، ص53.</ref> را نیز در این قبرستان دانسته‌اند. این در حالیست که منابع از دفن هاشم در غزه [[فلسطین]]<ref>الطبقات، ج1، ص79.</ref> و آمنه در [[ابواء]] [[مدینه]]<ref>الطبقات، ج1، ص116؛ الفائق، ج3، ص277؛ معجم البلدان، ج1، ص79.</ref> حکایت دارند.

			همچنین به نظر حمد الجاسر، مزار عبدالمطلب، ابوطالب و خدیجه(س) در قبرستان معلاة نیست؛ در منابع کهن اسلامی اشاره‌ای به مزار این سه نفر در معلاة نشده و قبر عبدالمطلب و ابوطالب در قبرستان معلاة، در حقیقت قبر دو حاکم مکه در قرن یازدهم قمری است. آنها دو برادر به همین نام بودند و تاریخ درگذشت آنان به ترتیب در ۱۰۱۰ و ۱۰۱۲ قمری است و بعدها این دو قبر به اشتباه به نام پدربزرگ و عموی پیامبر در بین مردم _تا زمان حاضر_ مشهور شد.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1328419/%d8%a7%d9%85%d8%a7%da%a9%d9%86-%d8%aa%d8%a7%d8%b1%db%8c%d8%ae%db%8c-%d8%a7%d8%b3%d9%84%d8%a7%d9%85%db%8c-%d8%af%d8%b1-%d9%85%da%a9%d9%87-%d9%85%da%a9%d8%b1%d9%85%d9%87 «اماکن تاریخى اسلامى در مکه مکرّمه»]، ص۱۱۸_۱۱۹.</ref> قبر کنونی حضرت خدیجه(س) نیز از قرن نهم قمری معرفی شد و تا قرن هشتم در منابع کهن هیچ اشاره‌ای به وجود قبر او در این قبرستان نیست.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1328419/%d8%a7%d9%85%d8%a7%da%a9%d9%86-%d8%aa%d8%a7%d8%b1%db%8c%d8%ae%db%8c-%d8%a7%d8%b3%d9%84%d8%a7%d9%85%db%8c-%d8%af%d8%b1-%d9%85%da%a9%d9%87-%d9%85%da%a9%d8%b1%d9%85%d9%87 «اماکن تاریخى اسلامى در مکه مکرّمه»]، ص۱۱۸_۱۱۹.</ref>

	===صحابه و تابعین===		===صحابه و تابعین===

Salar: /* پیشینه */

2023-07-16T21:52:27Z

پیشینه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ ژوئیهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۱:۲۲
خط ۵۲:		خط ۵۲:
	==پیشینه==		==پیشینه==
	[[پرونده:جنة المعلاة۳.png\|بندانگشتی\|300x300پیکسل\|سنگ قبری مربوط به سال ۵۱۳ق؛ که در جنة المعلاة یافت شده است. نوع خط آن کوفی مورق منقوط بوده و شامل دو آیه از سوره الرحمان و چند بیت شعر به زبان عربی است.]]		[[پرونده:جنة المعلاة۳.png\|بندانگشتی\|300x300پیکسل\|سنگ قبری مربوط به سال ۵۱۳ق؛ که در جنة المعلاة یافت شده است. نوع خط آن کوفی مورق منقوط بوده و شامل دو آیه از سوره الرحمان و چند بیت شعر به زبان عربی است.]]
	از پیشینه این قبرستان اطلاع دقیقی در دست نیست؛ ولی با توجه به وجود گزارش دفن [[قصی بن کلاب\|قُصی بن کِلاب]]<ref>اخبار مکه، الفاکهی، ج4، ص59.</ref> جد چهارم [[حضرت محمد(ص)]]، در این قبرستان باید پیشینه آن حدود یک سده پیش از ظهور اسلام باشد. بر پایه برخی گزارش‌ها، پس از دفن قُصی در حجون، مردم [[مکه]] مردگان خود را در این قبرستان دفن ~~کردند.~~<ref>اخبار مکه، الفاکهی، ج4، ص59.</ref>		از پیشینه این قبرستان اطلاع دقیقی در دست نیست؛ ولی با توجه به وجود گزارش دفن [[قصی بن کلاب\|قُصی بن کِلاب]]<ref>اخبار مکه، الفاکهی، ج4، ص59.</ref> جد چهارم [[حضرت محمد(ص)]]، در این قبرستان باید پیشینه آن حدود یک سده پیش از ظهور اسلام باشد. بر پایه برخی گزارش‌ها، پس از دفن قُصی در حجون، مردم [[مکه]] مردگان خود را در این قبرستان دفن کردند؛<ref>اخبار مکه، الفاکهی، ج4، ص59.</ref> اما حمد الجاسر (درگذشت: 1421ق)، تاریخ‌نگار عربستانی، معتقد است قبرستان حجون در مکه، مکان دیگری غیر از معلاة و در نزدیکی آن بود و پس از اسلام به عنوان قبرستان معلاة مشهور شد.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1328419/%d8%a7%d9%85%d8%a7%da%a9%d9%86-%d8%aa%d8%a7%d8%b1%db%8c%d8%ae%db%8c-%d8%a7%d8%b3%d9%84%d8%a7%d9%85%db%8c-%d8%af%d8%b1-%d9%85%da%a9%d9%87-%d9%85%da%a9%d8%b1%d9%85%d9%87 «اماکن تاریخى اسلامى در مکه مکرّمه»]، ص۱۱۸.</ref>

	بر پایه گزارش ازرقی (م. بعد از ۲۴۱ق)، مردم مکه در [[جاهلیت]] و صدر اسلام مردگان خود را در سمت راست و بالای وادی، که شامل شعب ابی‌دُبّ<ref group="یادداشت">که به جَزَّارین و دَحلة الجِن نیز مشهور است.</ref><ref>(جَزَّارین) اخبار مکه، الازرقی، ج2، ص273؛ اخبار مکه، الفاکهی، ج4، ص143. (دَحلة الجِن) اخبار مکه، الفاکهی، ج4، ص54، «پاورقی»؛ افادة الانام، ج2، ص145، «پاورقی»</ref> و شعب صُفی<ref group="یادداشت">که در قدیم از آن به صفی الشباب یاد می‌شد.</ref><ref>الجامع اللطیف، ص305-306.</ref> و نیز در سمت چپ، که شعبی متصل به گردنه مدنیین (ریع الحجون)<ref>نک: معجم المعالم الجغرافیه، ج14، ص94.</ref> بود، دفن کردند.		بر پایه گزارش ازرقی (م. بعد از ۲۴۱ق)، مردم مکه در [[جاهلیت]] و صدر اسلام مردگان خود را در سمت راست و بالای وادی، که شامل شعب ابی‌دُبّ<ref group="یادداشت">که به جَزَّارین و دَحلة الجِن نیز مشهور است.</ref><ref>(جَزَّارین) اخبار مکه، الازرقی، ج2، ص273؛ اخبار مکه، الفاکهی، ج4، ص143. (دَحلة الجِن) اخبار مکه، الفاکهی، ج4، ص54، «پاورقی»؛ افادة الانام، ج2، ص145، «پاورقی»</ref> و شعب صُفی<ref group="یادداشت">که در قدیم از آن به صفی الشباب یاد می‌شد.</ref><ref>الجامع اللطیف، ص305-306.</ref> و نیز در سمت چپ، که شعبی متصل به گردنه مدنیین (ریع الحجون)<ref>نک: معجم المعالم الجغرافیه، ج14، ص94.</ref> بود، دفن کردند.