حجر اسماعیل - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Pourghorbani در ‏۱ سپتامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۱:۰۶

2023-09-01T11:06:56Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ سپتامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۴:۳۶
خط ۹۵:		خط ۹۵:

	[[ar: حجر إسماعيل]]		[[ar: حجر إسماعيل]]
			[[en: Hijr ismaʿil]]

Kamran: /* اهمیت حجر اسماعیل نزد مکیان و مسلمانان */

2023-08-03T14:20:19Z

اهمیت حجر اسماعیل نزد مکیان و مسلمانان

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳ اوت ۲۰۲۳، ساعت ۱۷:۵۰
خط ۳۹:		خط ۳۹:
	حجر اسماعیل هماره مورد توجه [[اهل حرم\|مردم مکه]] بوده و خبرهایی از جلوس [[عبدالمطلب]] در حجر اسماعیل،<ref>الطبقات الکبری، ج1، ص82.</ref> نزاع‌های لفظی میان [[حضرت محمد(ص)]] و مشرکان [[قریش]] در این مکان،<ref>السیره النبویه، ج1، ص289- 290.</ref> و نیز اجتماع مشرکان برای تصمیم‌گیری بر ترور او<ref>المغازی، ج1، ص125.</ref> وجود دارد. تعدد رؤیاهای منتسب به بزرگانی مانند عبدالمطلب،<ref>السیره النبویه، ج1، ص142؛ البدایه و النهایه، ج2، ص244.</ref> و پیامبر(ص) در حجر اسماعیل<ref>سعد السعود، ص100؛ بحار الانوار، ج18، ص317.</ref> نشان از مناسب بودن این مکان برای استراحت پس از انجام عبادت دارد.		حجر اسماعیل هماره مورد توجه [[اهل حرم\|مردم مکه]] بوده و خبرهایی از جلوس [[عبدالمطلب]] در حجر اسماعیل،<ref>الطبقات الکبری، ج1، ص82.</ref> نزاع‌های لفظی میان [[حضرت محمد(ص)]] و مشرکان [[قریش]] در این مکان،<ref>السیره النبویه، ج1، ص289- 290.</ref> و نیز اجتماع مشرکان برای تصمیم‌گیری بر ترور او<ref>المغازی، ج1، ص125.</ref> وجود دارد. تعدد رؤیاهای منتسب به بزرگانی مانند عبدالمطلب،<ref>السیره النبویه، ج1، ص142؛ البدایه و النهایه، ج2، ص244.</ref> و پیامبر(ص) در حجر اسماعیل<ref>سعد السعود، ص100؛ بحار الانوار، ج18، ص317.</ref> نشان از مناسب بودن این مکان برای استراحت پس از انجام عبادت دارد.

	گزارش‌های مربوط به تعیین حجر اسماعیل به عنوان نقطه آغازین معراج پیامبر(ص)،<ref>سعد السعود، ص100؛ بحار الانوار، ج18، ص317.</ref> برگزاری برخی از سخنرانی‌های او،<ref>تفسیر القمی، ج1، ص379.</ref> حضور [[امامان شیعه]] در مناسبت‌های مختلف، و [[دعا]] و [[مناجات]] آنان در این مکان<ref>تفسیر العیاشی، ج2، ص337؛ الغیبه، ص259؛ بصائر الدرجات، ص373.</ref> نشان از جایگاه برجسته حجر اسماعیل نزد بزرگان دین دارد.		گزارش‌های مربوط به تعیین حجر اسماعیل به عنوان نقطه آغازین [[معراج]] پیامبر(ص)،<ref>سعد السعود، ص100؛ بحار الانوار، ج18، ص317.</ref> برگزاری برخی از سخنرانی‌های او،<ref>تفسیر القمی، ج1، ص379.</ref> حضور [[امامان شیعه]] در مناسبت‌های مختلف، و [[دعا]] و [[مناجات]] آنان در این مکان<ref>تفسیر العیاشی، ج2، ص337؛ الغیبه، ص259؛ بصائر الدرجات، ص373.</ref> نشان از جایگاه برجسته حجر اسماعیل نزد بزرگان دین دارد.

	=== بازسازی‌های حجر اسماعیل در طول تاریخ ===		=== بازسازی‌های حجر اسماعیل در طول تاریخ ===

Kamran: /* جایز نبودن طواف در حجر */

2023-08-03T14:19:22Z

جایز نبودن طواف در حجر

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳ اوت ۲۰۲۳، ساعت ۱۷:۴۹
خط ۴۸:		خط ۴۸:
	منابع از سنگفرش حجر در سال ۱۴۰ق. به فرمان منصور [[بنی‌عباس\|عباسی]] (حکومت ۱۳۶–۱۵۸ق)<ref>اخبار مکه، ج1، ص313؛ منائح الکرم، ج2، ص92.</ref> و بازسازی آن در سال ۱۶۴ق. به دستور مهدی عباسی (حک: ۱۵۸–۱۶۹ق)<ref>اخبار مکه، ج1، ص313- 314؛ التاریخ القویم، ج2، ص579.</ref> خبر داده‌اند. بازسازی‌های دیگری در سال‌های ۱۰۴۰ و ۱۲۶۰ و۱۲۸۳ق. در دوره سلاطین [[عثمانی]] انجام شد.<ref>التاریخ القویم، ج2، ص579.</ref>		منابع از سنگفرش حجر در سال ۱۴۰ق. به فرمان منصور [[بنی‌عباس\|عباسی]] (حکومت ۱۳۶–۱۵۸ق)<ref>اخبار مکه، ج1، ص313؛ منائح الکرم، ج2، ص92.</ref> و بازسازی آن در سال ۱۶۴ق. به دستور مهدی عباسی (حک: ۱۵۸–۱۶۹ق)<ref>اخبار مکه، ج1، ص313- 314؛ التاریخ القویم، ج2، ص579.</ref> خبر داده‌اند. بازسازی‌های دیگری در سال‌های ۱۰۴۰ و ۱۲۶۰ و۱۲۸۳ق. در دوره سلاطین [[عثمانی]] انجام شد.<ref>التاریخ القویم، ج2، ص579.</ref>

	==~~جایز نبودن~~ طواف در حجر==		==حکم طواف در حجر اسماعیل==
	چگونگی [[طواف]] و همچنین خواندن نمازهای واجب و مستحب در حجر اسماعیل، مورد اختلاف فقیهان [[شیعه]] و [[اهل سنت\|اهل‌سنت]] قرار گرفته و ریشه این اختلاف، به تفاوت دیدگاه آنان در به‌شمار آوردن یا نیاوردن حجر اسماعیل به عنوان بخشی از [[کعبه]] است.<ref>نک: حجر اسماعیل، ص42- 61؛ نک: میقات الحج، ج8، ص111 «حجر اسماعیل».</ref>		چگونگی [[طواف]] و همچنین خواندن نمازهای واجب و مستحب در حجر اسماعیل، مورد اختلاف فقیهان [[شیعه]] و [[اهل سنت\|اهل‌سنت]] قرار گرفته و ریشه این اختلاف، به تفاوت دیدگاه آنان در به‌شمار آوردن یا نیاوردن حجر اسماعیل به عنوان بخشی از [[کعبه]] است.<ref>نک: حجر اسماعیل، ص42- 61؛ نک: میقات الحج، ج8، ص111 «حجر اسماعیل».</ref>

Kamran: /* پیشینه */

2023-08-03T14:18:11Z

پیشینه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳ اوت ۲۰۲۳، ساعت ۱۷:۴۸
خط ۲۵:		خط ۲۵:
	طبق برخی احادیث، بخشی از حجر اسماعیل جزو کعبه بوده است؛‌ از این رو به باور فقیهان [[شیعه]] و بیشتر فقیهان [[اهل سنت]] باید هنگام [[طواف]]، حجر اسماعیل داخل طواف قرار بگیرد.		طبق برخی احادیث، بخشی از حجر اسماعیل جزو کعبه بوده است؛‌ از این رو به باور فقیهان [[شیعه]] و بیشتر فقیهان [[اهل سنت]] باید هنگام [[طواف]]، حجر اسماعیل داخل طواف قرار بگیرد.

	==~~مکان~~==		==معرفی==
	حِجر اسماعیل بر محوطه نیم دایره‌ای شکل در سوی شمال غربی [[کعبه]]، روبروی [[ناودان کعبه\|ناودان طلا]] گفته می‌شود.<ref>التاریخ القویم، ج2، ص569.</ref>		حِجر اسماعیل بر محوطه نیم دایره‌ای شکل در سوی شمال غربی [[کعبه]]، روبروی [[ناودان کعبه\|ناودان طلا]] گفته می‌شود.<ref>التاریخ القویم، ج2، ص569.</ref>

	~~==مساحت==~~		حجر اسماعیل، با دیواری به ارتفاع ۱٫۳۲ متر و پهنای ۱٫۵۲ متر مشخص شده است. فاصله این دیوار از ناودان طلا نزدیک به ۶/۸۰ متر است و محدوده‌ای به طول ۸٫۴۴ متر میان [[رکن عراقی]] و [[رکن شامی]](رکن غربی) را دربرگرفته است.<ref>مرآه الحرمین، ج1، ص266؛ التاریخ القویم، ج2، ص576.</ref>[[پرونده:کعبه و حجر اسماعیل (قدیمی).jpg\|جایگزین=\|بندانگشتی\|تصویری قدیمی از [[کعبه]] و حجر اسماعیل.]]
	حجر اسماعیل، با دیواری به ارتفاع ۱٫۳۲ متر و پهنای ۱٫۵۲ متر مشخص شده است. فاصله این دیوار از ناودان طلا نزدیک به ۶/۸۰ متر است و محدوده‌ای به طول ۸٫۴۴ متر میان [[رکن عراقی]] و [[رکن شامی]](رکن غربی) را دربرگرفته است.<ref>مرآه الحرمین، ج1، ص266؛ التاریخ القویم، ج2، ص576.</ref>

	==~~پیشینه~~==		== تاریخ ==
	~~[[پرونده:کعبه و حجر اسماعیل (قدیمی).jpg\|جایگزین=\|بندانگشتی\|تصویری قدیمی از [[کعبه]] و حجر اسماعیل.]]~~
	بر پایه روایت‌های دینی، تاریخچه ایجاد حِجر به زمان ساخت [[کعبه]] به دست [[حضرت ابراهیم(ع)]] برمی‌گردد. نقل‌های متفاوت و گاه ناهمگونی درباره سبب ساخت حجر وجود دارد؛ برخی از گزارش‌ها، از پناه گرفتن [[حضرت اسماعیل(ع)]] از آفتاب سوزان در این قسمت خبر داده،<ref>تاریخ و آثار اسلامی مکه و مدینه، ص117.</ref> و شاید در همین راستا حجر را خانه او معرفی می‌کنند،<ref>الکافی، ج4، ص210.</ref> این در حالی است که برخی از روایت‌ها، ساخت نخستینِ حجر را به حضرت ابراهیم(ع) و با هدف محافظت از گوسفندان اسماعیل(ع) بیان کرده‌اند.<ref>اخبار مکه، ج1، ص64- 65؛ وسائل الشیعه، ج13، ص355.</ref>		بر پایه روایت‌های دینی، تاریخچه ایجاد حِجر به زمان ساخت [[کعبه]] به دست [[حضرت ابراهیم(ع)]] برمی‌گردد. نقل‌های متفاوت و گاه ناهمگونی درباره سبب ساخت حجر وجود دارد؛ برخی از گزارش‌ها، از پناه گرفتن [[حضرت اسماعیل(ع)]] از آفتاب سوزان در این قسمت خبر داده،<ref>تاریخ و آثار اسلامی مکه و مدینه، ص117.</ref> و شاید در همین راستا حجر را خانه او معرفی می‌کنند،<ref>الکافی، ج4، ص210.</ref> این در حالی است که برخی از روایت‌ها، ساخت نخستینِ حجر را به حضرت ابراهیم(ع) و با هدف محافظت از گوسفندان اسماعیل(ع) بیان کرده‌اند.<ref>اخبار مکه، ج1، ص64- 65؛ وسائل الشیعه، ج13، ص355.</ref>

			=== دفن پیامبران در حجر ===
	روایت‌های اسلامی از دفن شدن برخی از پیامبران در حجر بدون اشاره به نام آنها خبر داده‌اند. بر اساس این گزارش‌ها بدن اسماعیل، مادرش [[هاجر]] و برخی از دختران او در این مکان دفن شده‌اند.<ref>الکافی، ج4، ص210؛ السیره النبویه، ج1، ص5.</ref>		روایت‌های اسلامی از دفن شدن برخی از پیامبران در حجر بدون اشاره به نام آنها خبر داده‌اند. بر اساس این گزارش‌ها بدن اسماعیل، مادرش [[هاجر]] و برخی از دختران او در این مکان دفن شده‌اند.<ref>الکافی، ج4، ص210؛ السیره النبویه، ج1، ص5.</ref>

			=== اهمیت حجر اسماعیل نزد مکیان و مسلمانان ===
	حجر اسماعیل هماره مورد توجه [[اهل حرم\|مردم مکه]] بوده و خبرهایی از جلوس [[عبدالمطلب]] در حجر اسماعیل،<ref>الطبقات الکبری، ج1، ص82.</ref> نزاع‌های لفظی میان [[حضرت محمد(ص)]] و مشرکان [[قریش]] در این مکان،<ref>السیره النبویه، ج1، ص289- 290.</ref> و نیز اجتماع مشرکان برای تصمیم‌گیری بر ترور او<ref>المغازی، ج1، ص125.</ref> وجود دارد. تعدد رؤیاهای منتسب به بزرگانی مانند عبدالمطلب،<ref>السیره النبویه، ج1، ص142؛ البدایه و النهایه، ج2، ص244.</ref> و پیامبر(ص) در حجر اسماعیل<ref>سعد السعود، ص100؛ بحار الانوار، ج18، ص317.</ref> نشان از مناسب بودن این مکان برای استراحت پس از انجام عبادت دارد.		حجر اسماعیل هماره مورد توجه [[اهل حرم\|مردم مکه]] بوده و خبرهایی از جلوس [[عبدالمطلب]] در حجر اسماعیل،<ref>الطبقات الکبری، ج1، ص82.</ref> نزاع‌های لفظی میان [[حضرت محمد(ص)]] و مشرکان [[قریش]] در این مکان،<ref>السیره النبویه، ج1، ص289- 290.</ref> و نیز اجتماع مشرکان برای تصمیم‌گیری بر ترور او<ref>المغازی، ج1، ص125.</ref> وجود دارد. تعدد رؤیاهای منتسب به بزرگانی مانند عبدالمطلب،<ref>السیره النبویه، ج1، ص142؛ البدایه و النهایه، ج2، ص244.</ref> و پیامبر(ص) در حجر اسماعیل<ref>سعد السعود، ص100؛ بحار الانوار، ج18، ص317.</ref> نشان از مناسب بودن این مکان برای استراحت پس از انجام عبادت دارد.

	گزارش‌های مربوط به تعیین حجر اسماعیل به عنوان نقطه آغازین معراج پیامبر(ص)،<ref>سعد السعود، ص100؛ بحار الانوار، ج18، ص317.</ref> برگزاری برخی از سخنرانی‌های او،<ref>تفسیر القمی، ج1، ص379.</ref> حضور [[امامان شیعه]] در مناسبت‌های مختلف، و [[دعا]] و [[مناجات]] آنان در این مکان<ref>تفسیر العیاشی، ج2، ص337؛ الغیبه، ص259؛ بصائر الدرجات، ص373.</ref> نشان از جایگاه برجسته حجر اسماعیل نزد بزرگان دین دارد.		گزارش‌های مربوط به تعیین حجر اسماعیل به عنوان نقطه آغازین معراج پیامبر(ص)،<ref>سعد السعود، ص100؛ بحار الانوار، ج18، ص317.</ref> برگزاری برخی از سخنرانی‌های او،<ref>تفسیر القمی، ج1، ص379.</ref> حضور [[امامان شیعه]] در مناسبت‌های مختلف، و [[دعا]] و [[مناجات]] آنان در این مکان<ref>تفسیر العیاشی، ج2، ص337؛ الغیبه، ص259؛ بصائر الدرجات، ص373.</ref> نشان از جایگاه برجسته حجر اسماعیل نزد بزرگان دین دارد.

			=== بازسازی‌های حجر اسماعیل در طول تاریخ ===
	برخی با استناد به حدیثی منسوب به [[حضرت محمد(ص)]] خطاب به [[عایشه]]<ref>صحیح ابن خزیمه، ج2، ص1413؛ صحیح مسلم، ج2، ص968.</ref> بر این باورند که بخشی از حجر کنونی اسماعیل، جزو کعبه بوده که به جهت ناتوانی مالی [[قریش]] در بازسازی کعبه در سال پنجم پیش از [[بعثت]]، در حجر داخل شده است.<ref>التاریخ القویم، ج2، ص573.</ref> آنها حتی نامگذاری حجر را متناسب با سنگچین مشخص‌کننده قسمت باقیمانده از کعبه و برای منع افراد از ورود به آن دانسته‌اند.<ref>معجم البلدان، ج2، ص221.</ref>		برخی با استناد به حدیثی منسوب به [[حضرت محمد(ص)]] خطاب به [[عایشه]]<ref>صحیح ابن خزیمه، ج2، ص1413؛ صحیح مسلم، ج2، ص968.</ref> بر این باورند که بخشی از حجر کنونی اسماعیل، جزو کعبه بوده که به جهت ناتوانی مالی [[قریش]] در بازسازی کعبه در سال پنجم پیش از [[بعثت]]، در حجر داخل شده است.<ref>التاریخ القویم، ج2، ص573.</ref> آنها حتی نامگذاری حجر را متناسب با سنگچین مشخص‌کننده قسمت باقیمانده از کعبه و برای منع افراد از ورود به آن دانسته‌اند.<ref>معجم البلدان، ج2، ص221.</ref>

خط ۴۷:		خط ۴۸:
	منابع از سنگفرش حجر در سال ۱۴۰ق. به فرمان منصور [[بنی‌عباس\|عباسی]] (حکومت ۱۳۶–۱۵۸ق)<ref>اخبار مکه، ج1، ص313؛ منائح الکرم، ج2، ص92.</ref> و بازسازی آن در سال ۱۶۴ق. به دستور مهدی عباسی (حک: ۱۵۸–۱۶۹ق)<ref>اخبار مکه، ج1، ص313- 314؛ التاریخ القویم، ج2، ص579.</ref> خبر داده‌اند. بازسازی‌های دیگری در سال‌های ۱۰۴۰ و ۱۲۶۰ و۱۲۸۳ق. در دوره سلاطین [[عثمانی]] انجام شد.<ref>التاریخ القویم، ج2، ص579.</ref>		منابع از سنگفرش حجر در سال ۱۴۰ق. به فرمان منصور [[بنی‌عباس\|عباسی]] (حکومت ۱۳۶–۱۵۸ق)<ref>اخبار مکه، ج1، ص313؛ منائح الکرم، ج2، ص92.</ref> و بازسازی آن در سال ۱۶۴ق. به دستور مهدی عباسی (حک: ۱۵۸–۱۶۹ق)<ref>اخبار مکه، ج1، ص313- 314؛ التاریخ القویم، ج2، ص579.</ref> خبر داده‌اند. بازسازی‌های دیگری در سال‌های ۱۰۴۰ و ۱۲۶۰ و۱۲۸۳ق. در دوره سلاطین [[عثمانی]] انجام شد.<ref>التاریخ القویم، ج2، ص579.</ref>

	در سال ۸۵۲ق. سلطان چقمق چرکسی (حکومت ۸۴۲–۸۵۷ق) برای نخستین بار جامه‌ای برای پوشاندن حجر اسماعیل به همراه [[پرده کعبه\|جامه کعبه]] ارسال کرد، که در سال بعد مورد استفاده قرار گرفت.<ref>التاریخ القویم، ج2، ص578.</ref>		==جایز نبودن طواف در حجر==

	==طواف==
	چگونگی [[طواف]] و همچنین خواندن نمازهای واجب و مستحب در حجر اسماعیل، مورد اختلاف فقیهان [[شیعه]] و [[اهل سنت\|اهل‌سنت]] قرار گرفته و ریشه این اختلاف، به تفاوت دیدگاه آنان در به‌شمار آوردن یا نیاوردن حجر اسماعیل به عنوان بخشی از [[کعبه]] است.<ref>نک: حجر اسماعیل، ص42- 61؛ نک: میقات الحج، ج8، ص111 «حجر اسماعیل».</ref>		چگونگی [[طواف]] و همچنین خواندن نمازهای واجب و مستحب در حجر اسماعیل، مورد اختلاف فقیهان [[شیعه]] و [[اهل سنت\|اهل‌سنت]] قرار گرفته و ریشه این اختلاف، به تفاوت دیدگاه آنان در به‌شمار آوردن یا نیاوردن حجر اسماعیل به عنوان بخشی از [[کعبه]] است.<ref>نک: حجر اسماعیل، ص42- 61؛ نک: میقات الحج، ج8، ص111 «حجر اسماعیل».</ref>

Hosainahmadi در ‏۱۸ ژوئن ۲۰۲۲، ساعت ۰۸:۵۴

2022-06-18T08:54:10Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ ژوئن ۲۰۲۲، ساعت ۱۲:۲۴
خط ۹۴:		خط ۹۴:

	[[رده:مسجدالحرام]]		[[رده:مسجدالحرام]]

			[[ar: حجر إسماعيل]]

Abbasahmadi1363: /* مساحت */

2022-06-08T13:19:00Z

مساحت

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ ژوئن ۲۰۲۲، ساعت ۱۶:۴۹
خط ۲۹:		خط ۲۹:

	==مساحت==		==مساحت==
	حجر اسماعیل، با دیواری به ارتفاع ۱٫۳۲ متر و پهنای ۱٫۵۲ متر مشخص شده است. فاصله این دیوار از ناودان طلا نزدیک به ۶/۸۰ متر است و محدوده‌ای به طول ۸٫۴۴ متر میان [[رکن عراقی]] و [[رکن شامی]]~~{{یادداشت\|~~رکن غربی~~.}}~~ را دربرگرفته است.<ref>مرآه الحرمین، ج1، ص266؛ التاریخ القویم، ج2، ص576.</ref>		حجر اسماعیل، با دیواری به ارتفاع ۱٫۳۲ متر و پهنای ۱٫۵۲ متر مشخص شده است. فاصله این دیوار از ناودان طلا نزدیک به ۶/۸۰ متر است و محدوده‌ای به طول ۸٫۴۴ متر میان [[رکن عراقی]] و [[رکن شامی]](رکن غربی) را دربرگرفته است.<ref>مرآه الحرمین، ج1، ص266؛ التاریخ القویم، ج2، ص576.</ref>

	==پیشینه==		==پیشینه==

Abbasahmadi1363: /* منابع */ اصلاح نشانی وب

2022-06-08T13:18:13Z

منابع: اصلاح نشانی وب

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ ژوئن ۲۰۲۲، ساعت ۱۶:۴۸
خط ۵۹:		خط ۵۹:
	{{منابع}}		{{منابع}}
	{{دانشنامه		{{دانشنامه
	\| آدرس = ~~http،~~//hzrc.ac.ir/post/22194/حجر-اسماعيل		\| آدرس = http://hzrc.ac.ir/post/22194/حجر-اسماعيل
	\| عنوان = حجر اسماعیل		\| عنوان = حجر اسماعیل
	\| نویسنده = ابوالفضل ربانی		\| نویسنده = ابوالفضل ربانی

Abbasahmadi1363 در ‏۸ ژوئن ۲۰۲۲، ساعت ۱۳:۰۵

2022-06-08T13:05:09Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ ژوئن ۲۰۲۲، ساعت ۱۶:۳۵
خط ۲۳:		خط ۲۳:
	'''حِجر اسماعیل''' محوطه نیم‌دایره‌ای شکل در جوار [[کعبه]] است، که بر اساس روایت‌های اسلامی، مکان دفن [[حضرت اسماعیل(ع)]]، [[هاجر]] و برخی پیامبران است.		'''حِجر اسماعیل''' محوطه نیم‌دایره‌ای شکل در جوار [[کعبه]] است، که بر اساس روایت‌های اسلامی، مکان دفن [[حضرت اسماعیل(ع)]]، [[هاجر]] و برخی پیامبران است.

	طبق برخی احادیث، بخشی از حجر اسماعیل جزو کعبه بوده است؛‌ از این رو به باور فقیهان [[شیعه]] و بیشتر فقیهان [[اهل سنت]] باید هنگام ~~طواف، حجر اسماعیل داخل~~ [[طواف]] قرار بگیرد.		طبق برخی احادیث، بخشی از حجر اسماعیل جزو کعبه بوده است؛‌ از این رو به باور فقیهان [[شیعه]] و بیشتر فقیهان [[اهل سنت]] باید هنگام [[طواف]]، حجر اسماعیل داخل طواف قرار بگیرد.

	==مکان==		==مکان==
خط ۵۲:		خط ۵۲:
	چگونگی [[طواف]] و همچنین خواندن نمازهای واجب و مستحب در حجر اسماعیل، مورد اختلاف فقیهان [[شیعه]] و [[اهل سنت\|اهل‌سنت]] قرار گرفته و ریشه این اختلاف، به تفاوت دیدگاه آنان در به‌شمار آوردن یا نیاوردن حجر اسماعیل به عنوان بخشی از [[کعبه]] است.<ref>نک: حجر اسماعیل، ص42- 61؛ نک: میقات الحج، ج8، ص111 «حجر اسماعیل».</ref>		چگونگی [[طواف]] و همچنین خواندن نمازهای واجب و مستحب در حجر اسماعیل، مورد اختلاف فقیهان [[شیعه]] و [[اهل سنت\|اهل‌سنت]] قرار گرفته و ریشه این اختلاف، به تفاوت دیدگاه آنان در به‌شمار آوردن یا نیاوردن حجر اسماعیل به عنوان بخشی از [[کعبه]] است.<ref>نک: حجر اسماعیل، ص42- 61؛ نک: میقات الحج، ج8، ص111 «حجر اسماعیل».</ref>

	عالمان شیعه به اتفاق ~~آراء،~~ حجر اسماعیل را داخل در طواف قرار داده و در صورت ورود به حجر اسماعیل در حال طواف، حکم به اعاده و تکرار آن داده‌اند.<ref>الخلاف، ج2، ص 324؛ مجمع الفائده و البرهان، ج7، ص79.</ref> فقیهان اهل‌سنت نیز، طواف را در بیرون حجر جایز دانسته‌اند و تنها به باور [[ابوحنیفه]]، ورود به حجر درستیِ طواف را به هم نمی‌زند.<ref>الام، ج2، ص193؛ الهدایه، ص190.</ref>		عالمان شیعه به اتفاق آرا، حجر اسماعیل را داخل در طواف قرار داده و در صورت ورود به حجر اسماعیل در حال طواف، حکم به اعاده و تکرار آن داده‌اند.<ref>الخلاف، ج2، ص 324؛ مجمع الفائده و البرهان، ج7، ص79.</ref> فقیهان اهل‌سنت نیز، طواف را در بیرون حجر جایز دانسته‌اند و تنها به باور [[ابوحنیفه]]، ورود به حجر درستیِ طواف را به هم نمی‌زند.<ref>الام، ج2، ص193؛ الهدایه، ص190.</ref>
	==پانویس==		==پانویس==
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

Abbasahmadi1363 در ‏۸ ژوئن ۲۰۲۲، ساعت ۱۳:۰۳

2022-06-08T13:03:22Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ ژوئن ۲۰۲۲، ساعت ۱۶:۳۳
خط ۲۱:		خط ۲۱:
	\| وبگاه =		\| وبگاه =
	}}		}}
	'''حِجر اسماعیل'''، محوطه نیم‌دایره‌ای شکل در جوار [[کعبه]] است، که بر ~~پایه~~ روایت‌های اسلامی، مکان دفن [[حضرت اسماعیل(ع)]]، [[هاجر]] و برخی پیامبران است.		'''حِجر اسماعیل''' محوطه نیم‌دایره‌ای شکل در جوار [[کعبه]] است، که بر اساس روایت‌های اسلامی، مکان دفن [[حضرت اسماعیل(ع)]]، [[هاجر]] و برخی پیامبران است.

	~~بر پایه~~ برخی احادیث، بخشی از حجر اسماعیل جزو کعبه بوده است؛‌ از این رو به باور فقیهان [[شیعه]] و بیشتر فقیهان [[اهل سنت]] باید هنگام طواف، حجر اسماعیل داخل طواف قرار بگیرد.		طبق برخی احادیث، بخشی از حجر اسماعیل جزو کعبه بوده است؛‌ از این رو به باور فقیهان [[شیعه]] و بیشتر فقیهان [[اهل سنت]] باید هنگام طواف، حجر اسماعیل داخل [[طواف]] قرار بگیرد.

	==مکان==		==مکان==
	حِجر ~~اسماعیل،~~ بر محوطه نیم دایره‌ای شکل در سوی شمال غربی [[کعبه]]، روبروی [[ناودان ~~طلا (~~کعبه)\|ناودان طلا]] گفته می‌شود.<ref>التاریخ القویم، ج2، ص569.</ref>		حِجر اسماعیل بر محوطه نیم دایره‌ای شکل در سوی شمال غربی [[کعبه]]، روبروی [[ناودان کعبه\|ناودان طلا]] گفته می‌شود.<ref>التاریخ القویم، ج2، ص569.</ref>

	==مساحت==		==مساحت==
	حجر اسماعیل، با دیواری به ارتفاع ۱٫۳۲ متر و پهنای ۱٫۵۲ متر مشخص شده است. فاصله این دیوار از ناودان طلا نزدیک به ۶/۸۰ متر است و محدوده‌ای به طول ۸٫۴۴ متر میان رکن عراقی و رکن شامی{{یادداشت\|رکن غربی.}} را دربرگرفته است.<ref>مرآه الحرمین، ج1، ص266؛ التاریخ القویم، ج2، ص576.</ref>		حجر اسماعیل، با دیواری به ارتفاع ۱٫۳۲ متر و پهنای ۱٫۵۲ متر مشخص شده است. فاصله این دیوار از ناودان طلا نزدیک به ۶/۸۰ متر است و محدوده‌ای به طول ۸٫۴۴ متر میان [[رکن عراقی]] و [[رکن شامی]]{{یادداشت\|رکن غربی.}} را دربرگرفته است.<ref>مرآه الحرمین، ج1، ص266؛ التاریخ القویم، ج2، ص576.</ref>

	==پیشینه==		==پیشینه==
	[[پرونده:کعبه و حجر اسماعیل (قدیمی).jpg\|جایگزین=\|بندانگشتی\|تصویری قدیمی از [[کعبه]] و حجر اسماعیل.]]		[[پرونده:کعبه و حجر اسماعیل (قدیمی).jpg\|جایگزین=\|بندانگشتی\|تصویری قدیمی از [[کعبه]] و حجر اسماعیل.]]
	بر پایه روایت‌های دینی، تاریخچه ایجاد حِجر به زمان ساخت [[کعبه]] به دست [[حضرت ابراهیم(ع)]] برمی‌گردد. نقل‌های متفاوت و گاه ناهمگونی درباره سبب ساخت حجر وجود دارد؛ برخی از گزارش‌ها، از پناه گرفتن [[حضرت اسماعیل(ع)]] از آفتاب سوزان در این قسمت خبر داده،<ref>تاریخ و آثار اسلامی مکه و مدینه، ص117.</ref> و شاید در همین راستا حجر را خانه او معرفی می‌کنند،<ref>الکافی، ج4، ص210.</ref> این در ~~حالیست~~ که برخی از روایت‌ها، ساخت نخستینِ حجر را به حضرت ابراهیم(ع) و با هدف محافظت از گوسفندان اسماعیل(ع) بیان کرده‌اند.<ref>اخبار مکه، ج1، ص64- 65؛ وسائل الشیعه، ج13، ص355.</ref>		بر پایه روایت‌های دینی، تاریخچه ایجاد حِجر به زمان ساخت [[کعبه]] به دست [[حضرت ابراهیم(ع)]] برمی‌گردد. نقل‌های متفاوت و گاه ناهمگونی درباره سبب ساخت حجر وجود دارد؛ برخی از گزارش‌ها، از پناه گرفتن [[حضرت اسماعیل(ع)]] از آفتاب سوزان در این قسمت خبر داده،<ref>تاریخ و آثار اسلامی مکه و مدینه، ص117.</ref> و شاید در همین راستا حجر را خانه او معرفی می‌کنند،<ref>الکافی، ج4، ص210.</ref> این در حالی است که برخی از روایت‌ها، ساخت نخستینِ حجر را به حضرت ابراهیم(ع) و با هدف محافظت از گوسفندان اسماعیل(ع) بیان کرده‌اند.<ref>اخبار مکه، ج1، ص64- 65؛ وسائل الشیعه، ج13، ص355.</ref>

	روایت‌های ~~اسلامی،~~ از دفن شدن برخی از پیامبران در حجر بدون اشاره به نام آنها خبر داده‌اند. بر ~~پایه~~ این گزارش‌ها بدن اسماعیل، مادرش [[هاجر]] و برخی از دختران او در این مکان دفن شده‌اند.<ref>الکافی، ج4، ص210؛ السیره النبویه، ج1، ص5.</ref>		روایت‌های اسلامی از دفن شدن برخی از پیامبران در حجر بدون اشاره به نام آنها خبر داده‌اند. بر اساس این گزارش‌ها بدن اسماعیل، مادرش [[هاجر]] و برخی از دختران او در این مکان دفن شده‌اند.<ref>الکافی، ج4، ص210؛ السیره النبویه، ج1، ص5.</ref>

	~~حجر،~~ هماره مورد توجه [[اهل حرم\|~~مکیان~~]] بوده و خبرهایی از جلوس [[عبدالمطلب]] در ~~حجر،~~<ref>الطبقات الکبری، ج1، ص82.</ref> نزاع‌های لفظی میان [[حضرت محمد(ص)]] و مشرکان [[قریش]] در این مکان،<ref>السیره النبویه، ج1، ص289- 290.</ref> و نیز اجتماع مشرکان برای تصمیم‌گیری بر ترور او<ref>المغازی، ج1، ص125.</ref> وجود دارد. تعدد رؤیاهای منتسب به بزرگانی مانند عبدالمطلب،<ref>السیره النبویه، ج1، ص142؛ البدایه و النهایه، ج2، ص244.</ref> و پیامبر(ص) در حجر<ref>سعد السعود، ص100؛ بحار الانوار، ج18، ص317.</ref> نشان از مناسب بودن این مکان برای استراحت پس از انجام عبادت دارد.		حجر اسماعیل هماره مورد توجه [[اهل حرم\|مردم مکه]] بوده و خبرهایی از جلوس [[عبدالمطلب]] در حجر اسماعیل،<ref>الطبقات الکبری، ج1، ص82.</ref> نزاع‌های لفظی میان [[حضرت محمد(ص)]] و مشرکان [[قریش]] در این مکان،<ref>السیره النبویه، ج1، ص289- 290.</ref> و نیز اجتماع مشرکان برای تصمیم‌گیری بر ترور او<ref>المغازی، ج1، ص125.</ref> وجود دارد. تعدد رؤیاهای منتسب به بزرگانی مانند عبدالمطلب،<ref>السیره النبویه، ج1، ص142؛ البدایه و النهایه، ج2، ص244.</ref> و پیامبر(ص) در حجر اسماعیل<ref>سعد السعود، ص100؛ بحار الانوار، ج18، ص317.</ref> نشان از مناسب بودن این مکان برای استراحت پس از انجام عبادت دارد.

	گزارش‌های مربوط به تعیین حجر به عنوان نقطه آغازین معراج پیامبر(ص)،<ref>سعد السعود، ص100؛ بحار الانوار، ج18، ص317.</ref> برگزاری برخی از سخنرانی‌های او،<ref>تفسیر القمی، ج1، ص379.</ref> حضور [[امامان~~]] [[~~شیعه]] در مناسبت‌های مختلف، و دعا و مناجات آنان در این مکان<ref>تفسیر العیاشی، ج2، ص337؛ الغیبه، ص259؛ بصائر الدرجات، ص373.</ref> نشان از جایگاه برجسته حجر نزد بزرگان دین دارد.		گزارش‌های مربوط به تعیین حجر اسماعیل به عنوان نقطه آغازین معراج پیامبر(ص)،<ref>سعد السعود، ص100؛ بحار الانوار، ج18، ص317.</ref> برگزاری برخی از سخنرانی‌های او،<ref>تفسیر القمی، ج1، ص379.</ref> حضور [[امامان شیعه]] در مناسبت‌های مختلف، و [[دعا]] و [[مناجات]] آنان در این مکان<ref>تفسیر العیاشی، ج2، ص337؛ الغیبه، ص259؛ بصائر الدرجات، ص373.</ref> نشان از جایگاه برجسته حجر اسماعیل نزد بزرگان دین دارد.

	برخی با استناد به حدیثی منسوب به حضرت محمد(ص) خطاب به [[عایشه]]<ref>صحیح ابن خزیمه، ج2، ص1413؛ صحیح مسلم، ج2، ص968.</ref> بر این باورند که بخشی از حجر کنونی اسماعیل، جزو کعبه بوده که به جهت ناتوانی مالی قریش در بازسازی کعبه در سال پنجم پیش از [[بعثت]]، در حجر داخل شده است.<ref>التاریخ القویم، ج2، ص573.</ref> آنها حتی نامگذاری حجر را متناسب با سنگچین ~~مشخص کننده~~ قسمت باقیمانده از کعبه و برای منع افراد از ورود به آن دانسته‌اند.<ref>معجم البلدان، ج2، ص221.</ref>		برخی با استناد به حدیثی منسوب به [[حضرت محمد(ص)]] خطاب به [[عایشه]]<ref>صحیح ابن خزیمه، ج2، ص1413؛ صحیح مسلم، ج2، ص968.</ref> بر این باورند که بخشی از حجر کنونی اسماعیل، جزو کعبه بوده که به جهت ناتوانی مالی [[قریش]] در بازسازی کعبه در سال پنجم پیش از [[بعثت]]، در حجر داخل شده است.<ref>التاریخ القویم، ج2، ص573.</ref> آنها حتی نامگذاری حجر را متناسب با سنگچین مشخص‌کننده قسمت باقیمانده از کعبه و برای منع افراد از ورود به آن دانسته‌اند.<ref>معجم البلدان، ج2، ص221.</ref>

	[[عبدالله بن زبیر]]، در سال ۶۴ق. در بازسازی ~~کعبه،~~ قسمت یاد شده را به کعبه ملحق کرد، ولی [[حجاج بن یوسف]] پس از کسب اجازه از عبدالملک بن مروان (~~حک:~~ ۶۵–۸۶ق) در سال۷۴ق. بنای کعبه را به شکل پیشین آن بازگرداند.<ref>الاعلاق النفیسه، ص30؛ اخبار مکه، ج1، ص214.</ref> مساحت حجر از آن زمان تاکنون بدون تغییر مانده است.		[[عبدالله بن زبیر]] در سال ۶۴ق. در [[بازسازی کعبه (ابن زبیر)\|بازسازی کعبه]]، قسمت یاد شده را به کعبه ملحق کرد، ولی [[حجاج بن یوسف]] پس از کسب اجازه از عبدالملک بن مروان (حکومت ۶۵–۸۶ق) در سال۷۴ق. بنای کعبه را به شکل پیشین آن بازگرداند.<ref>الاعلاق النفیسه، ص30؛ اخبار مکه، ج1، ص214.</ref> مساحت حجر از آن زمان تاکنون بدون تغییر مانده است.

	منابع از سنگفرش حجر در سال ۱۴۰ق. به فرمان منصور [[بنی‌عباس\|عباسی]] (~~حک:~~ ۱۳۶–۱۵۸ق)<ref>اخبار مکه، ج1، ص313؛ منائح الکرم، ج2، ص92.</ref> و بازسازی آن در سال ۱۶۴ق. به دستور مهدی عباسی (حک: ۱۵۸–۱۶۹ق)<ref>اخبار مکه، ج1، ص313- 314؛ التاریخ القویم، ج2، ص579.</ref> خبر داده‌اند. بازسازی‌های دیگری در سال‌های ۱۰۴۰ و ۱۲۶۰ و۱۲۸۳ق. در دوره سلاطین [[عثمانی]] انجام شد.<ref>التاریخ القویم، ج2، ص579.</ref>		منابع از سنگفرش حجر در سال ۱۴۰ق. به فرمان منصور [[بنی‌عباس\|عباسی]] (حکومت ۱۳۶–۱۵۸ق)<ref>اخبار مکه، ج1، ص313؛ منائح الکرم، ج2، ص92.</ref> و بازسازی آن در سال ۱۶۴ق. به دستور مهدی عباسی (حک: ۱۵۸–۱۶۹ق)<ref>اخبار مکه، ج1، ص313- 314؛ التاریخ القویم، ج2، ص579.</ref> خبر داده‌اند. بازسازی‌های دیگری در سال‌های ۱۰۴۰ و ۱۲۶۰ و۱۲۸۳ق. در دوره سلاطین [[عثمانی]] انجام شد.<ref>التاریخ القویم، ج2، ص579.</ref>

	در سال ۸۵۲ق. سلطان چقمق چرکسی (~~حک:~~۸۴۲–۸۵۷ق) برای نخستین بار جامه‌ای برای پوشاندن حجر اسماعیل به همراه جامه کعبه ارسال کرد، که در سال بعد مورد استفاده قرار گرفت.<ref>التاریخ القویم، ج2، ص578.</ref>		در سال ۸۵۲ق. سلطان چقمق چرکسی (حکومت ۸۴۲–۸۵۷ق) برای نخستین بار جامه‌ای برای پوشاندن حجر اسماعیل به همراه [[پرده کعبه\|جامه کعبه]] ارسال کرد، که در سال بعد مورد استفاده قرار گرفت.<ref>التاریخ القویم، ج2، ص578.</ref>

	==طواف==		==طواف==
	چگونگی [[طواف]] و همچنین خواندن نمازهای واجب و مستحب در ~~حجر،~~ مورد اختلاف فقیهان [[شیعه]] و [[اهل سنت]] قرار گرفته و ریشه این اختلاف، به تفاوت دیدگاه آنان در ~~به شمار~~ آوردن یا نیاوردن حجر به عنوان بخشی از [[کعبه]] ~~می‌باشد~~.<ref>نک: حجر اسماعیل، ص42- 61؛ نک: میقات الحج، ج8، ص111 «حجر اسماعیل».</ref>		چگونگی [[طواف]] و همچنین خواندن نمازهای واجب و مستحب در حجر اسماعیل، مورد اختلاف فقیهان [[شیعه]] و [[اهل سنت\|اهل‌سنت]] قرار گرفته و ریشه این اختلاف، به تفاوت دیدگاه آنان در به‌شمار آوردن یا نیاوردن حجر اسماعیل به عنوان بخشی از [[کعبه]] است.<ref>نک: حجر اسماعیل، ص42- 61؛ نک: میقات الحج، ج8، ص111 «حجر اسماعیل».</ref>

	عالمان ~~شیعه،~~ به اتفاق ~~آراء~~ حجر را داخل در طواف قرار داده و در صورت ورود به حجر در حال طواف، حکم به اعاده آن داده‌اند.<ref>الخلاف، ج2، ص 324؛ مجمع الفائده و البرهان، ج7، ص79.</ref> فقیهان ~~اهل سنت~~ نیز، طواف را در بیرون حجر جایز دانسته‌اند و تنها به باور [[ابوحنیفه]]، ورود به حجر درستیِ طواف را به هم نمی‌زند.<ref>الام، ج2، ص193؛ الهدایه، ص190.</ref>		عالمان شیعه به اتفاق آراء، حجر اسماعیل را داخل در طواف قرار داده و در صورت ورود به حجر اسماعیل در حال طواف، حکم به اعاده و تکرار آن داده‌اند.<ref>الخلاف، ج2، ص 324؛ مجمع الفائده و البرهان، ج7، ص79.</ref> فقیهان اهل‌سنت نیز، طواف را در بیرون حجر جایز دانسته‌اند و تنها به باور [[ابوحنیفه]]، ورود به حجر درستیِ طواف را به هم نمی‌زند.<ref>الام، ج2، ص193؛ الهدایه، ص190.</ref>
	==پانویس==		==پانویس==
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

Abbasahmadi1363 در ‏۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۰۶:۳۱

2020-07-01T06:31:51Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۱۰:۰۱
خط ۵۰:		خط ۵۰:

	==طواف==		==طواف==
	چگونگی [[طواف]] و همچنین خواندن نمازهای واجب و مستحب در حجر، مورد اختلاف فقیهان [[شیعه]] و [[اهل سنت]] قرار گرفته و ریشه این اختلاف، به تفاوت دیدگاه آنان در به شمار آوردن یا نیاوردن حجر به عنوان بخشی از [[کعبه]] می‌باشد.<ref>نک: حجر اسماعیل، ص42- 61؛ نک: میقات الحج، ج8، ص111 «حجر اسماعیل».</ref>		چگونگی [[طواف]] و همچنین خواندن نمازهای واجب و مستحب در حجر، مورد اختلاف فقیهان [[شیعه]] و [[اهل سنت]] قرار گرفته و ریشه این اختلاف، به تفاوت دیدگاه آنان در به شمار آوردن یا نیاوردن حجر به عنوان بخشی از [[کعبه]] می‌باشد.<ref>نک: حجر اسماعیل، ص42- 61؛ نک: میقات الحج، ج8، ص111 «حجر اسماعیل».</ref>

	عالمان شیعه، به اتفاق آراء حجر را داخل در طواف قرار داده و در صورت ورود به حجر در حال طواف، حکم به اعاده آن داده‌اند.<ref>الخلاف، ج2، ص 324؛ مجمع الفائده و البرهان، ج7، ص79.</ref> فقیهان اهل سنت نیز، طواف را در بیرون حجر جایز دانسته‌اند و تنها به باور [[ابوحنیفه]]، ورود به حجر درستیِ طواف را به هم نمی‌زند.<ref>الام، ج2، ص193؛ الهدایه، ص190.</ref>		عالمان شیعه، به اتفاق آراء حجر را داخل در طواف قرار داده و در صورت ورود به حجر در حال طواف، حکم به اعاده آن داده‌اند.<ref>الخلاف، ج2، ص 324؛ مجمع الفائده و البرهان، ج7، ص79.</ref> فقیهان اهل سنت نیز، طواف را در بیرون حجر جایز دانسته‌اند و تنها به باور [[ابوحنیفه]]، ورود به حجر درستیِ طواف را به هم نمی‌زند.<ref>الام، ج2، ص193؛ الهدایه، ص190.</ref>