https://wikihaj.com/history/%D8%AD%D8%AC_%D8%A7%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%87%DB%8C%D9%85%DB%8C_%D8%AD%D8%AC_%D9%85%D9%87%D8%AF%D9%88%DB%8C_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)?feed=atom 2026-08-12T08:41:22Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.43.0 https://wikihaj.com/index.php?title=%D8%AD%D8%AC_%D8%A7%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%87%DB%8C%D9%85%DB%8C_%D8%AD%D8%AC_%D9%85%D9%87%D8%AF%D9%88%DB%8C_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)&diff=68823&oldid=prev 2026-07-09T09:28:06Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۹ ژوئیهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۲:۵۸</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l29">خط ۲۹:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۹:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| شمارگان =  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| شمارگان =  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''حج ابراهیمی حج مهدوی''' کتابی به زبان فارسی اثر سید مسعود پورسیدآقایی است که به بررسی ارتباط مناسک حج با باورهای مهدوی و نقش امام معصوم در قبولی این عبادت می‌پردازد. نویسنده در این اثر تلاش کرده است با عبور از احکام ظاهری، باطن اعمال حج را با محوریت «ولایت» و «یاد امام زمان(عج)» تبیین کند. این کتاب توسط مؤسسه آینده روشن (پژوهشکده مهدویت) منتشر شده است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''حج ابراهیمی حج مهدوی''' کتابی به زبان فارسی اثر سید مسعود پورسیدآقایی است که به بررسی ارتباط <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>مناسک حج<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>با باورهای مهدوی و نقش امام معصوم در قبولی این عبادت می‌پردازد. نویسنده در این اثر تلاش کرده است با عبور از احکام ظاهری، باطن اعمال حج را با محوریت «ولایت» و «یاد امام زمان(عج)» تبیین کند. این کتاب توسط مؤسسه آینده روشن (پژوهشکده مهدویت) منتشر شده است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== ساختار کتاب ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== ساختار کتاب ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کتاب در قالب یک مقدمه و سه بخش اصلی تنظیم شده است. نویسنده ابتدا به جایگاه امام در هستی‌شناسی حج می‌پردازد و سپس ابعاد اسلام را در آینه حج بررسی می‌کند. ساختار کلی اثر بر پایه تحلیل مراحل سفر حج از منظر «اسلام تاریخی»، «اسلام اجتماعی» و «اسلام سلوک» بنا شده و در نهایت به تأویل عرفانی و ولاییِ مناسک می‌پردازد.&lt;ref&gt;حج ابراهیمی حج مهدوی، ص4 و 5 .&lt;/ref&gt;  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کتاب در قالب یک مقدمه و سه بخش اصلی تنظیم شده است. نویسنده ابتدا به جایگاه امام در هستی‌شناسی حج می‌پردازد و سپس ابعاد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>اسلام<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>را در آینه حج بررسی می‌کند. ساختار کلی اثر بر پایه تحلیل مراحل سفر حج از منظر «اسلام تاریخی»، «اسلام اجتماعی» و «اسلام سلوک» بنا شده و در نهایت به تأویل عرفانی و ولاییِ مناسک می‌پردازد.&lt;ref&gt;حج ابراهیمی حج مهدوی، ص4 و 5 .&lt;/ref&gt;  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== گزارش محتوا ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== گزارش محتوا ==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l39">خط ۳۹:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۹:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;۱. ابعاد سه‌گانه اسلام در حج&#039;&#039;&#039; نویسنده معتقد است حج، نمایشگاه کاملی از اسلام است که در سه بُعد نمود می‌یابد:</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;۱. ابعاد سه‌گانه اسلام در حج&#039;&#039;&#039; نویسنده معتقد است حج، نمایشگاه کاملی از اسلام است که در سه بُعد نمود می‌یابد:</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* '''اسلام تاریخی:''' بازخوانی تاریخ توحید و یادآوری مجاهدت‌های پیامبران الهی از آدم و ابراهیم تا پیامبر خاتم(ص) در بنای کعبه و احیای دین.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* '''اسلام تاریخی:''' بازخوانی تاریخ توحید و یادآوری مجاهدت‌های پیامبران الهی از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>آدم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(پیامبر)|آدم]] </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[حضرت ابراهیم(ع)|</ins>ابراهیم<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>تا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[حضرت محمد (ص)|</ins>پیامبر خاتم(ص)<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>در بنای <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>کعبه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و احیای دین.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* &#039;&#039;&#039;اسلام اجتماعی:&#039;&#039;&#039; حج به عنوان کنگره عظیم مسلمانان، فرصتی برای وحدت، همبستگی، شناخت متقابل ملت‌ها و نمایش قدرت در برابر دشمنان اسلام است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* &#039;&#039;&#039;اسلام اجتماعی:&#039;&#039;&#039; حج به عنوان کنگره عظیم مسلمانان، فرصتی برای وحدت، همبستگی، شناخت متقابل ملت‌ها و نمایش قدرت در برابر دشمنان اسلام است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* &#039;&#039;&#039;اسلام سلوک:&#039;&#039;&#039; مناسک حج به عنوان نقشه‌ای برای سیر و حرکت باطنی انسان از «خود» به سوی «خدا» ترسیم می‌شود. &lt;ref&gt;حج ابراهیمی حج مهدوی، ص 11 الی 16 .&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* &#039;&#039;&#039;اسلام سلوک:&#039;&#039;&#039; مناسک حج به عنوان نقشه‌ای برای سیر و حرکت باطنی انسان از «خود» به سوی «خدا» ترسیم می‌شود. &lt;ref&gt;حج ابراهیمی حج مهدوی، ص 11 الی 16 .&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l48">خط ۴۸:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴۸:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* &#039;&#039;&#039;وقوف در عرفات:&#039;&#039;&#039; این سرزمین جایگاه کسب «معرفت» معرفی شده است؛ معرفت به فقر ذاتی خود، غنای پروردگار و حقارت دنیا.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* &#039;&#039;&#039;وقوف در عرفات:&#039;&#039;&#039; این سرزمین جایگاه کسب «معرفت» معرفی شده است؛ معرفت به فقر ذاتی خود، غنای پروردگار و حقارت دنیا.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* &#039;&#039;&#039;وقوف در مشعرالحرام:&#039;&#039;&#039; پس از معرفت در [[عرفات]]، زائر در [[مشعر]] به «شعور» و آگاهی نسبت به حدود الهی می‌رسد. جمع‌آوری سنگریزه در شب، نماد تجهیز و آمادگی برای مبارزه با شیطان است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* &#039;&#039;&#039;وقوف در مشعرالحرام:&#039;&#039;&#039; پس از معرفت در [[عرفات]]، زائر در [[مشعر]] به «شعور» و آگاهی نسبت به حدود الهی می‌رسد. جمع‌آوری سنگریزه در شب، نماد تجهیز و آمادگی برای مبارزه با شیطان است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* '''منا و رمی جمرات:''' [[منا]] میدان جنگ با شیطان و نفس اماره است. رمی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جمرات، </del>طرد کردن شیطان‌های درونی و بیرونی و ذبح <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قربانی، </del>نماد سر بریدن تعلقات و آرزوهای نفسانی است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* '''منا و رمی جمرات:''' [[منا]] میدان جنگ با شیطان و نفس اماره است. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>رمی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جمرات]]، </ins>طرد کردن شیطان‌های درونی و بیرونی و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[قربانی|</ins>ذبح <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قربانی]]، </ins>نماد سر بریدن تعلقات و آرزوهای نفسانی است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* '''طواف و سعی:''' [[طواف]]، چرخش پروانه‌وار بر گرد شمع توحید و فنا شدن در خواست خداست. سعی صفا و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مروه، </del>نشانه تلاش و حرکت مداوم بین بیم و امید (خوف و رجا) برای جلب رضایت حق است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* '''طواف و سعی:''' [[طواف]]، چرخش پروانه‌وار بر گرد شمع توحید و فنا شدن در خواست خداست. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>سعی صفا و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مروه]]، </ins>نشانه تلاش و حرکت مداوم بین بیم و امید (خوف و رجا) برای جلب رضایت حق است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* &#039;&#039;&#039;طواف نساء:&#039;&#039;&#039; نویسنده در تحلیلی متفاوت، این عمل را تأکیدی بر جایگاه و منزلت زن و لزوم قدرشناسی مردان و زنان از یکدیگر و تحکیم بنیان خانواده پس از سفر حج می‌داند.&lt;ref&gt;حج ابراهیمی حج مهدوی، ص 16 الی 29 .&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* &#039;&#039;&#039;طواف نساء:&#039;&#039;&#039; نویسنده در تحلیلی متفاوت، این عمل را تأکیدی بر جایگاه و منزلت زن و لزوم قدرشناسی مردان و زنان از یکدیگر و تحکیم بنیان خانواده پس از سفر حج می‌داند.&lt;ref&gt;حج ابراهیمی حج مهدوی، ص 16 الی 29 .&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''۳. پیوند حج و مهدویت''' محوری‌ترین پیام کتاب، حدیث «تَمامُ الحَجِّ لِقاءُ الاِمام» است. نویسنده استدلال می‌کند که حاجی واقعی کسی است که در عرفات و منا به یاد امام زمان خود باشد و بداند که اعمالش در محضر او عرضه می‌شود. حج تمرینی برای زندگی در جامعه مهدوی و آمادگی برای نصرت امام است. &lt;ref&gt;حج ابراهیمی حج مهدوی، ص 6 و 7 .&lt;/ref&gt;  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''۳. پیوند حج و مهدویت''' محوری‌ترین پیام کتاب، حدیث «تَمامُ الحَجِّ لِقاءُ الاِمام» است. نویسنده استدلال می‌کند که <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>حاجی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>واقعی کسی است که در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>عرفات<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>منا<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>به یاد امام زمان خود باشد و بداند که اعمالش در محضر او عرضه می‌شود. حج تمرینی برای زندگی در جامعه مهدوی و آمادگی برای نصرت امام است. &lt;ref&gt;حج ابراهیمی حج مهدوی، ص 6 و 7 .&lt;/ref&gt;  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== وضعیت نشر ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== وضعیت نشر ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کتاب «حج ابراهیمی حج مهدوی» کم‌حجم و در قطع رقعی (حدود ۴۸ صفحه) طراحی شده تا به عنوان کتابی همراه برای زائران در طول سفر قابل استفاده باشد. این اثر ابتدا توسط انتشارات مهر محبوب و سپس توسط انتشارات مؤسسه آینده روشن (پژوهشکده مهدویت) به چاپ رسیده و بارها تجدید چاپ شده است. &lt;ref&gt;امام مهدى(عج) در آينه قلم، ج1 ص691.&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کتاب «حج ابراهیمی حج مهدوی» کم‌حجم و در قطع رقعی (حدود ۴۸ صفحه) طراحی شده تا به عنوان کتابی همراه برای <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[حاجیان|</ins>زائران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>در طول سفر قابل استفاده باشد. این اثر ابتدا توسط انتشارات مهر محبوب و سپس توسط انتشارات مؤسسه آینده روشن (پژوهشکده مهدویت) به چاپ رسیده و بارها تجدید چاپ شده است. &lt;ref&gt;امام مهدى(عج) در آينه قلم، ج1 ص691.&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== پانویس ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== پانویس ==</div></td></tr> </table>

Heidar https://wikihaj.com/index.php?title=%D8%AD%D8%AC_%D8%A7%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%87%DB%8C%D9%85%DB%8C_%D8%AD%D8%AC_%D9%85%D9%87%D8%AF%D9%88%DB%8C_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)&diff=68812&oldid=prev 2026-07-08T04:47:27Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۸ ژوئیهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۱۷</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l29">خط ۲۹:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۹:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| شمارگان =  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| شمارگان =  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''حج ابراهیمی حج مهدوی''' کتابی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تألیفی </del>به زبان فارسی اثر سید مسعود پورسیدآقایی است که به بررسی ارتباط مناسک حج با باورهای مهدوی و نقش امام معصوم در قبولی این عبادت می‌پردازد. نویسنده در این اثر تلاش کرده است با عبور از احکام ظاهری، باطن اعمال حج را با محوریت «ولایت» و «یاد امام زمان(عج)» تبیین کند. این کتاب توسط مؤسسه آینده روشن (پژوهشکده مهدویت) منتشر شده است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''حج ابراهیمی حج مهدوی''' کتابی به زبان فارسی اثر سید مسعود پورسیدآقایی است که به بررسی ارتباط مناسک حج با باورهای مهدوی و نقش امام معصوم در قبولی این عبادت می‌پردازد. نویسنده در این اثر تلاش کرده است با عبور از احکام ظاهری، باطن اعمال حج را با محوریت «ولایت» و «یاد امام زمان(عج)» تبیین کند. این کتاب توسط مؤسسه آینده روشن (پژوهشکده مهدویت) منتشر شده است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== ساختار <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">و محتوای </del>کتاب ==</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== ساختار کتاب ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کتاب در قالب یک مقدمه و سه بخش اصلی تنظیم شده است. نویسنده ابتدا به جایگاه امام در هستی‌شناسی حج می‌پردازد و سپس ابعاد اسلام را در آینه حج بررسی می‌کند. ساختار کلی اثر بر پایه تحلیل مراحل سفر حج از منظر «اسلام تاریخی»، «اسلام اجتماعی» و «اسلام سلوک» بنا شده و در نهایت به تأویل عرفانی و ولاییِ مناسک می‌پردازد.&lt;ref&gt;حج ابراهیمی حج مهدوی، ص4 و 5 .&lt;/ref&gt;  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کتاب در قالب یک مقدمه و سه بخش اصلی تنظیم شده است. نویسنده ابتدا به جایگاه امام در هستی‌شناسی حج می‌پردازد و سپس ابعاد اسلام را در آینه حج بررسی می‌کند. ساختار کلی اثر بر پایه تحلیل مراحل سفر حج از منظر «اسلام تاریخی»، «اسلام اجتماعی» و «اسلام سلوک» بنا شده و در نهایت به تأویل عرفانی و ولاییِ مناسک می‌پردازد.&lt;ref&gt;حج ابراهیمی حج مهدوی، ص4 و 5 .&lt;/ref&gt;  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== گزارش محتوا ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== گزارش محتوا ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>محتوای کتاب بر این ایده استوار است که کعبه «سنگ نشان» و امام «روح مکان» است و حج بدون معرفت و همراهی با امام، کالبدی بی‌جان است.&lt;ref&gt;حج ابراهیمی حج مهدوی، ص 6 .&lt;/ref&gt; مباحث اصلی کتاب عبارتند از:</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>محتوای کتاب بر این ایده استوار است که <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>کعبه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>«سنگ نشان» و امام «روح مکان» است و حج بدون معرفت و همراهی با امام، کالبدی بی‌جان است.&lt;ref&gt;حج ابراهیمی حج مهدوی، ص 6 .&lt;/ref&gt; مباحث اصلی کتاب عبارتند از:</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;۱. ابعاد سه‌گانه اسلام در حج&#039;&#039;&#039; نویسنده معتقد است حج، نمایشگاه کاملی از اسلام است که در سه بُعد نمود می‌یابد:</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;۱. ابعاد سه‌گانه اسلام در حج&#039;&#039;&#039; نویسنده معتقد است حج، نمایشگاه کاملی از اسلام است که در سه بُعد نمود می‌یابد:</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l45">خط ۴۵:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴۵:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;۲. اسرار مناسک با رویکرد مهدوی&#039;&#039;&#039; در این بخش، تک‌تک اعمال حج با نگاهی باطنی تفسیر شده‌اند:</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;۲. اسرار مناسک با رویکرد مهدوی&#039;&#039;&#039; در این بخش، تک‌تک اعمال حج با نگاهی باطنی تفسیر شده‌اند:</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* '''احرام:''' نیت احرام، حرکتی آگاهانه و انتخابی بصیرانه است. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«لبیک» </del>گفتن، پاسخ مثبت به دعوت خدا و رد کردن تمام بت‌ها و الهه‌های غیر الهی است. نویسنده احرام را تمرین پاسخگویی به ندای یاری‌طلبی امام زمان(عج) می‌داند.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* '''احرام:''' نیت احرام، حرکتی آگاهانه و انتخابی بصیرانه است. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«[[تلبیه|لبیک]]» </ins>گفتن، پاسخ مثبت به دعوت خدا و رد کردن تمام بت‌ها و الهه‌های غیر الهی است. نویسنده احرام را تمرین پاسخگویی به ندای یاری‌طلبی امام زمان(عج) می‌داند.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* &#039;&#039;&#039;وقوف در عرفات:&#039;&#039;&#039; این سرزمین جایگاه کسب «معرفت» معرفی شده است؛ معرفت به فقر ذاتی خود، غنای پروردگار و حقارت دنیا.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* &#039;&#039;&#039;وقوف در عرفات:&#039;&#039;&#039; این سرزمین جایگاه کسب «معرفت» معرفی شده است؛ معرفت به فقر ذاتی خود، غنای پروردگار و حقارت دنیا.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* '''وقوف در مشعرالحرام:''' پس از معرفت در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عرفات، </del>زائر در مشعر به «شعور» و آگاهی نسبت به حدود الهی می‌رسد. جمع‌آوری سنگریزه در شب، نماد تجهیز و آمادگی برای مبارزه با شیطان است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* '''وقوف در مشعرالحرام:''' پس از معرفت در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[عرفات]]، </ins>زائر در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>مشعر<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>به «شعور» و آگاهی نسبت به حدود الهی می‌رسد. جمع‌آوری سنگریزه در شب، نماد تجهیز و آمادگی برای مبارزه با شیطان است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* '''منا و رمی جمرات:''' منا میدان جنگ با شیطان و نفس اماره است. رمی جمرات، طرد کردن شیطان‌های درونی و بیرونی و ذبح قربانی، نماد سر بریدن تعلقات و آرزوهای نفسانی است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* '''منا و رمی جمرات:''' <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>منا<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>میدان جنگ با شیطان و نفس اماره است. رمی جمرات، طرد کردن شیطان‌های درونی و بیرونی و ذبح قربانی، نماد سر بریدن تعلقات و آرزوهای نفسانی است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* '''طواف و سعی:''' <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طواف، </del>چرخش پروانه‌وار بر گرد شمع توحید و فنا شدن در خواست خداست. سعی صفا و مروه، نشانه تلاش و حرکت مداوم بین بیم و امید (خوف و رجا) برای جلب رضایت حق است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* '''طواف و سعی:''' <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[طواف]]، </ins>چرخش پروانه‌وار بر گرد شمع توحید و فنا شدن در خواست خداست. سعی صفا و مروه، نشانه تلاش و حرکت مداوم بین بیم و امید (خوف و رجا) برای جلب رضایت حق است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* &#039;&#039;&#039;طواف نساء:&#039;&#039;&#039; نویسنده در تحلیلی متفاوت، این عمل را تأکیدی بر جایگاه و منزلت زن و لزوم قدرشناسی مردان و زنان از یکدیگر و تحکیم بنیان خانواده پس از سفر حج می‌داند.&lt;ref&gt;حج ابراهیمی حج مهدوی، ص 16 الی 29 .&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* &#039;&#039;&#039;طواف نساء:&#039;&#039;&#039; نویسنده در تحلیلی متفاوت، این عمل را تأکیدی بر جایگاه و منزلت زن و لزوم قدرشناسی مردان و زنان از یکدیگر و تحکیم بنیان خانواده پس از سفر حج می‌داند.&lt;ref&gt;حج ابراهیمی حج مهدوی، ص 16 الی 29 .&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> </table>

Salar2 https://wikihaj.com/index.php?title=%D8%AD%D8%AC_%D8%A7%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%87%DB%8C%D9%85%DB%8C_%D8%AD%D8%AC_%D9%85%D9%87%D8%AF%D9%88%DB%8C_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)&diff=67116&oldid=prev 2026-03-02T14:45:08Z

<p><span class="autocomment">گزارش محتوا</span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۱۸:۱۵</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l35">خط ۳۵:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۵:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== گزارش محتوا ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== گزارش محتوا ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>محتوای کتاب بر این ایده استوار است که کعبه «سنگ نشان» و امام «روح مکان» است و حج بدون معرفت و همراهی با امام، کالبدی بی‌جان است. مباحث اصلی کتاب عبارتند از:</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>محتوای کتاب بر این ایده استوار است که کعبه «سنگ نشان» و امام «روح مکان» است و حج بدون معرفت و همراهی با امام، کالبدی بی‌جان است.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;ref&gt;حج ابراهیمی حج مهدوی، ص 6 .&lt;/ref&gt; </ins>مباحث اصلی کتاب عبارتند از:</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;۱. ابعاد سه‌گانه اسلام در حج&#039;&#039;&#039; نویسنده معتقد است حج، نمایشگاه کاملی از اسلام است که در سه بُعد نمود می‌یابد:</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;۱. ابعاد سه‌گانه اسلام در حج&#039;&#039;&#039; نویسنده معتقد است حج، نمایشگاه کاملی از اسلام است که در سه بُعد نمود می‌یابد:</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l41">خط ۴۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* &#039;&#039;&#039;اسلام تاریخی:&#039;&#039;&#039; بازخوانی تاریخ توحید و یادآوری مجاهدت‌های پیامبران الهی از آدم و ابراهیم تا پیامبر خاتم(ص) در بنای کعبه و احیای دین.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* &#039;&#039;&#039;اسلام تاریخی:&#039;&#039;&#039; بازخوانی تاریخ توحید و یادآوری مجاهدت‌های پیامبران الهی از آدم و ابراهیم تا پیامبر خاتم(ص) در بنای کعبه و احیای دین.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* &#039;&#039;&#039;اسلام اجتماعی:&#039;&#039;&#039; حج به عنوان کنگره عظیم مسلمانان، فرصتی برای وحدت، همبستگی، شناخت متقابل ملت‌ها و نمایش قدرت در برابر دشمنان اسلام است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* &#039;&#039;&#039;اسلام اجتماعی:&#039;&#039;&#039; حج به عنوان کنگره عظیم مسلمانان، فرصتی برای وحدت، همبستگی، شناخت متقابل ملت‌ها و نمایش قدرت در برابر دشمنان اسلام است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* '''اسلام سلوک:''' مناسک حج به عنوان نقشه‌ای برای سیر و حرکت باطنی انسان از «خود» به سوی «خدا» ترسیم می‌شود. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">  </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* '''اسلام سلوک:''' مناسک حج به عنوان نقشه‌ای برای سیر و حرکت باطنی انسان از «خود» به سوی «خدا» ترسیم می‌شود. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;ref&gt;حج ابراهیمی حج مهدوی، ص 11 الی 16 .&lt;/ref&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''۲. اسرار مناسک با رویکرد مهدوی''' در این بخش، تک‌تک اعمال حج با نگاهی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نمادین </del>تفسیر شده‌اند:</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''۲. اسرار مناسک با رویکرد مهدوی''' در این بخش، تک‌تک اعمال حج با نگاهی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">باطنی </ins>تفسیر شده‌اند:</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* &#039;&#039;&#039;احرام:&#039;&#039;&#039; نیت احرام، حرکتی آگاهانه و انتخابی بصیرانه است. «لبیک» گفتن، پاسخ مثبت به دعوت خدا و رد کردن تمام بت‌ها و الهه‌های غیر الهی است. نویسنده احرام را تمرین پاسخگویی به ندای یاری‌طلبی امام زمان(عج) می‌داند.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* &#039;&#039;&#039;احرام:&#039;&#039;&#039; نیت احرام، حرکتی آگاهانه و انتخابی بصیرانه است. «لبیک» گفتن، پاسخ مثبت به دعوت خدا و رد کردن تمام بت‌ها و الهه‌های غیر الهی است. نویسنده احرام را تمرین پاسخگویی به ندای یاری‌طلبی امام زمان(عج) می‌داند.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l50">خط ۵۰:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۵۰:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* &#039;&#039;&#039;منا و رمی جمرات:&#039;&#039;&#039; منا میدان جنگ با شیطان و نفس اماره است. رمی جمرات، طرد کردن شیطان‌های درونی و بیرونی و ذبح قربانی، نماد سر بریدن تعلقات و آرزوهای نفسانی است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* &#039;&#039;&#039;منا و رمی جمرات:&#039;&#039;&#039; منا میدان جنگ با شیطان و نفس اماره است. رمی جمرات، طرد کردن شیطان‌های درونی و بیرونی و ذبح قربانی، نماد سر بریدن تعلقات و آرزوهای نفسانی است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* &#039;&#039;&#039;طواف و سعی:&#039;&#039;&#039; طواف، چرخش پروانه‌وار بر گرد شمع توحید و فنا شدن در خواست خداست. سعی صفا و مروه، نشانه تلاش و حرکت مداوم بین بیم و امید (خوف و رجا) برای جلب رضایت حق است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* &#039;&#039;&#039;طواف و سعی:&#039;&#039;&#039; طواف، چرخش پروانه‌وار بر گرد شمع توحید و فنا شدن در خواست خداست. سعی صفا و مروه، نشانه تلاش و حرکت مداوم بین بیم و امید (خوف و رجا) برای جلب رضایت حق است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* '''طواف نساء:''' نویسنده در تحلیلی متفاوت، این عمل را تأکیدی بر جایگاه و منزلت زن و لزوم قدرشناسی مردان و زنان از یکدیگر و تحکیم بنیان خانواده پس از سفر حج می‌داند. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">  </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* '''طواف نساء:''' نویسنده در تحلیلی متفاوت، این عمل را تأکیدی بر جایگاه و منزلت زن و لزوم قدرشناسی مردان و زنان از یکدیگر و تحکیم بنیان خانواده پس از سفر حج می‌داند.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;ref&gt;حج ابراهیمی حج مهدوی، ص 16 الی 29 .&lt;/ref&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''۳. پیوند حج و مهدویت''' محوری‌ترین پیام کتاب، حدیث «تَمامُ الحَجِّ لِقاءُ الاِمام» است. نویسنده استدلال می‌کند که حاجی واقعی کسی است که در عرفات و منا به یاد امام زمان خود باشد و بداند که اعمالش در محضر او عرضه می‌شود. حج تمرینی برای زندگی در جامعه مهدوی و آمادگی برای نصرت امام است. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">  </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''۳. پیوند حج و مهدویت''' محوری‌ترین پیام کتاب، حدیث «تَمامُ الحَجِّ لِقاءُ الاِمام» است. نویسنده استدلال می‌کند که حاجی واقعی کسی است که در عرفات و منا به یاد امام زمان خود باشد و بداند که اعمالش در محضر او عرضه می‌شود. حج تمرینی برای زندگی در جامعه مهدوی و آمادگی برای نصرت امام است. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;ref&gt;حج ابراهیمی حج مهدوی، ص 6 و 7 .&lt;/ref&gt; </ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== وضعیت نشر ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== وضعیت نشر ==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l63">خط ۶۳:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۶۳:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{منابع}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{منابع}}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* &#039;&#039;&#039;امام مهدى(عج) در آينه قلم كارنامه منابع پيرامون امام مهدى عليه‌السلام و مهدویت&#039;&#039;&#039;، قم، مؤسسه اطلاع رسانى اسلامى مرجع، 1388ش.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* &#039;&#039;&#039;امام مهدى(عج) در آينه قلم كارنامه منابع پيرامون امام مهدى عليه‌السلام و مهدویت&#039;&#039;&#039;، قم، مؤسسه اطلاع رسانى اسلامى مرجع، 1388ش.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>حج ابراهیمی حج مهدوی</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* '''</ins>حج ابراهیمی حج مهدوی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''، مسعود پور سید آقایی، قم، موسسه آینده روشن پژوهشکده مهدویت ، 1387ش.</ins></div></td></tr> </table>

Heidar https://wikihaj.com/index.php?title=%D8%AD%D8%AC_%D8%A7%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%87%DB%8C%D9%85%DB%8C_%D8%AD%D8%AC_%D9%85%D9%87%D8%AF%D9%88%DB%8C_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)&diff=67115&oldid=prev 2026-03-02T14:26:04Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۱۷:۵۶</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l18">خط ۱۸:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۸:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| زبان = فارسی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| زبان = فارسی</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| تعداد جلد = 1</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| تعداد جلد = 1</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| صفحه = <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">244</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| صفحه = <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">48</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| قطع =  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| قطع =  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| ناشر =  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| ناشر =  </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l32">خط ۳۲:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۲:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== ساختار و محتوای کتاب ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== ساختار و محتوای کتاب ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کتاب در قالب یک مقدمه و سه بخش اصلی تنظیم شده است. نویسنده ابتدا به جایگاه امام در هستی‌شناسی حج می‌پردازد و سپس ابعاد اسلام را در آینه حج بررسی می‌کند. ساختار کلی اثر بر پایه تحلیل مراحل سفر حج از منظر «اسلام تاریخی»، «اسلام اجتماعی» و «اسلام سلوک» بنا شده و در نهایت به تأویل عرفانی و ولاییِ مناسک می‌پردازد. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">  </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کتاب در قالب یک مقدمه و سه بخش اصلی تنظیم شده است. نویسنده ابتدا به جایگاه امام در هستی‌شناسی حج می‌پردازد و سپس ابعاد اسلام را در آینه حج بررسی می‌کند. ساختار کلی اثر بر پایه تحلیل مراحل سفر حج از منظر «اسلام تاریخی»، «اسلام اجتماعی» و «اسلام سلوک» بنا شده و در نهایت به تأویل عرفانی و ولاییِ مناسک می‌پردازد.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;ref&gt;حج ابراهیمی حج مهدوی، ص4 و 5 .&lt;/ref&gt; </ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== گزارش محتوا ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== گزارش محتوا ==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l63">خط ۶۳:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۶۳:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{منابع}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{منابع}}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* &#039;&#039;&#039;امام مهدى(عج) در آينه قلم كارنامه منابع پيرامون امام مهدى عليه‌السلام و مهدویت&#039;&#039;&#039;، قم، مؤسسه اطلاع رسانى اسلامى مرجع، 1388ش.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* &#039;&#039;&#039;امام مهدى(عج) در آينه قلم كارنامه منابع پيرامون امام مهدى عليه‌السلام و مهدویت&#039;&#039;&#039;، قم، مؤسسه اطلاع رسانى اسلامى مرجع، 1388ش.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حج ابراهیمی حج مهدوی</ins></div></td></tr> </table>

Heidar https://wikihaj.com/index.php?title=%D8%AD%D8%AC_%D8%A7%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%87%DB%8C%D9%85%DB%8C_%D8%AD%D8%AC_%D9%85%D9%87%D8%AF%D9%88%DB%8C_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)&diff=66431&oldid=prev 2025-12-30T19:56:50Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۳۰ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۲۳:۲۶</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l2">خط ۲:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| عنوان =  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| عنوان =  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| عنوان اصلی =  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| عنوان اصلی =  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| تصویر =  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| تصویر = <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حج_ابراهیمی_حج_مهدوی_(کتاب).png</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| اندازه تصویر =  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| اندازه تصویر =  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| توضیح_تصویر =  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| توضیح_تصویر =  </div></td></tr> </table>

Heidar https://wikihaj.com/index.php?title=%D8%AD%D8%AC_%D8%A7%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%87%DB%8C%D9%85%DB%8C_%D8%AD%D8%AC_%D9%85%D9%87%D8%AF%D9%88%DB%8C_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)&diff=66429&oldid=prev 2025-12-30T19:53:30Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۳۰ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۲۳:۲۳</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{جعبه اطلاعات کتاب</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{جعبه اطلاعات کتاب</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| عنوان =  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| عنوان =  </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l32">خط ۳۲:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۸:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| شابک =  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| شابک =  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| شمارگان =  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| شمارگان =  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}&lt;ref&gt;امام مهدى(عج) در آينه قلم، ج1 ص691.&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''حج ابراهیمی حج مهدوی''' کتابی تألیفی به زبان فارسی اثر سید مسعود پورسیدآقایی است که به بررسی ارتباط مناسک حج با باورهای مهدوی و نقش امام معصوم در قبولی این عبادت می‌پردازد. نویسنده در این اثر تلاش کرده است با عبور از احکام ظاهری، باطن اعمال حج را با محوریت «ولایت» و «یاد امام زمان(عج)» تبیین کند. این کتاب توسط مؤسسه آینده روشن (پژوهشکده مهدویت) منتشر شده است.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== ساختار و محتوای کتاب ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کتاب در قالب یک مقدمه و سه بخش اصلی تنظیم شده است. نویسنده ابتدا به جایگاه امام در هستی‌شناسی حج می‌پردازد و سپس ابعاد اسلام را در آینه حج بررسی می‌کند. ساختار کلی اثر بر پایه تحلیل مراحل سفر حج از منظر «اسلام تاریخی»، «اسلام اجتماعی» و «اسلام سلوک» بنا شده و در نهایت به تأویل عرفانی و ولاییِ مناسک می‌پردازد.   </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== گزارش محتوا ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محتوای کتاب بر این ایده استوار است که کعبه «سنگ نشان» و امام «روح مکان» است و حج بدون معرفت و همراهی با امام، کالبدی بی‌جان است. مباحث اصلی کتاب عبارتند از:</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''۱. ابعاد سه‌گانه اسلام در حج''' نویسنده معتقد است حج، نمایشگاه کاملی از اسلام است که در سه بُعد نمود می‌یابد:</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* '''اسلام تاریخی:''' بازخوانی تاریخ توحید و یادآوری مجاهدت‌های پیامبران الهی از آدم و ابراهیم تا پیامبر خاتم(ص) در بنای کعبه و احیای دین.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* '''اسلام اجتماعی:''' حج به عنوان کنگره عظیم مسلمانان، فرصتی برای وحدت، همبستگی، شناخت متقابل ملت‌ها و نمایش قدرت در برابر دشمنان اسلام است.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* '''اسلام سلوک:''' مناسک حج به عنوان نقشه‌ای برای سیر و حرکت باطنی انسان از «خود» به سوی «خدا» ترسیم می‌شود.   </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''۲. اسرار مناسک با رویکرد مهدوی''' در این بخش، تک‌تک اعمال حج با نگاهی نمادین تفسیر شده‌اند:</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* '''احرام:''' نیت احرام، حرکتی آگاهانه و انتخابی بصیرانه است. «لبیک» گفتن، پاسخ مثبت به دعوت خدا و رد کردن تمام بت‌ها و الهه‌های غیر الهی است. نویسنده احرام را تمرین پاسخگویی به ندای یاری‌طلبی امام زمان(عج) می‌داند.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* '''وقوف در عرفات:''' این سرزمین جایگاه کسب «معرفت» معرفی شده است؛ معرفت به فقر ذاتی خود، غنای پروردگار و حقارت دنیا.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* '''وقوف در مشعرالحرام:''' پس از معرفت در عرفات، زائر در مشعر به «شعور» و آگاهی نسبت به حدود الهی می‌رسد. جمع‌آوری سنگریزه در شب، نماد تجهیز و آمادگی برای مبارزه با شیطان است.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* '''منا و رمی جمرات:''' منا میدان جنگ با شیطان و نفس اماره است. رمی جمرات، طرد کردن شیطان‌های درونی و بیرونی و ذبح قربانی، نماد سر بریدن تعلقات و آرزوهای نفسانی است.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* '''طواف و سعی:''' طواف، چرخش پروانه‌وار بر گرد شمع توحید و فنا شدن در خواست خداست. سعی صفا و مروه، نشانه تلاش و حرکت مداوم بین بیم و امید (خوف و رجا) برای جلب رضایت حق است.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* '''طواف نساء:''' نویسنده در تحلیلی متفاوت، این عمل را تأکیدی بر جایگاه و منزلت زن و لزوم قدرشناسی مردان و زنان از یکدیگر و تحکیم بنیان خانواده پس از سفر حج می‌داند.   </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''۳. پیوند حج و مهدویت''' محوری‌ترین پیام کتاب، حدیث «تَمامُ الحَجِّ لِقاءُ الاِمام» است. نویسنده استدلال می‌کند که حاجی واقعی کسی است که در عرفات و منا به یاد امام زمان خود باشد و بداند که اعمالش در محضر او عرضه می‌شود. حج تمرینی برای زندگی در جامعه مهدوی و آمادگی برای نصرت امام است.   </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== وضعیت نشر ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کتاب «حج ابراهیمی حج مهدوی» کم‌حجم و در قطع رقعی (حدود ۴۸ صفحه) طراحی شده تا به عنوان کتابی همراه برای زائران در طول سفر قابل استفاده باشد. این اثر ابتدا توسط انتشارات مهر محبوب و سپس توسط انتشارات مؤسسه آینده روشن (پژوهشکده مهدویت) به چاپ رسیده و بارها تجدید چاپ شده است. </ins>&lt;ref&gt;امام مهدى(عج) در آينه قلم، ج1 ص691.&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== پانویس ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== پانویس ==</div></td></tr> <!-- diff cache key wiki_fa:diff:1.41:old-66423:rev-66429:php=table --> </table>

Heidar https://wikihaj.com/index.php?title=%D8%AD%D8%AC_%D8%A7%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%87%DB%8C%D9%85%DB%8C_%D8%AD%D8%AC_%D9%85%D9%87%D8%AF%D9%88%DB%8C_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)&diff=66423&oldid=prev 2025-12-30T15:25:02Z

<p>صفحه‌ای تازه حاوی « {{جعبه اطلاعات کتاب | عنوان = | عنوان اصلی = | تصویر = | اندازه تصویر = | توضیح_تصویر = | نویسنده = سيد مسعود پورسيدآقايى | برگرداننده = | ویراستار = | به تصحیح = | تحقیق = | به کوشش = | تاریخ نگارش = | تصویرگر = | طراح جلد = | موضوع = آداب حج- اسرار حج - آدا...» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div><br /> <br /> <br /> <br /> {{جعبه اطلاعات کتاب<br /> | عنوان = <br /> | عنوان اصلی = <br /> | تصویر = <br /> | اندازه تصویر = <br /> | توضیح_تصویر = <br /> | نویسنده = سيد مسعود پورسيدآقايى<br /> | برگرداننده = <br /> | ویراستار = <br /> | به تصحیح = <br /> | تحقیق = <br /> | به کوشش = <br /> | تاریخ نگارش = <br /> | تصویرگر = <br /> | طراح جلد = <br /> | موضوع = آداب حج- اسرار حج - آداب و رسوم<br /> | سبک = <br /> | زبان = فارسی<br /> | تعداد جلد = 1<br /> | صفحه = 244<br /> | قطع = <br /> | ناشر = <br /> | وبسایت ناشر = <br /> | محل انتشارات = قم<br /> | تاریخ نشر = <br /> | ترجمه به = <br /> | مجموعه = <br /> | شابک = <br /> | شمارگان = <br /> }}&lt;ref&gt;امام مهدى(عج) در آينه قلم، ج1 ص691.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == پانویس ==<br /> {{پانویس}}<br /> <br /> == منابع ==<br /> {{منابع}}<br /> * &#039;&#039;&#039;امام مهدى(عج) در آينه قلم كارنامه منابع پيرامون امام مهدى عليه‌السلام و مهدویت&#039;&#039;&#039;، قم، مؤسسه اطلاع رسانى اسلامى مرجع، 1388ش.</div>

Heidar