حج مقبول - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Heidar: /* منابع */

2026-08-08T14:05:05Z

منابع

@@ خط ۴۱: / خط ۴۱: @@
 == منابع ==
 {{منابع}}
 * '''حج مقبول'''، ابوالحسن حسینی ادیانی، مشعر، تهران، 1385ش.
 * '''جرعه‌ای از صهبای حج''': جوادی آملی، قم، اسراء، 1377ش.
 * '''مستدرک الوسائل'''، حسین نوری طبرسی، بیروت، مؤسسة آل البیت علیهم السلام لاحیاء التراث، 1408-1429ق/ 1987-2008 میلادی.
 * '''لغت‌نامه دهخدا'''، علی اکبر دهخدا، تهران، موسسهٔ لغت‌نامهٔ دهخدا و مرکز بین‌المللی آموزش زبان فارسی دانشگاه تهران، 1377ش.
 * '''الکافی''': الکلینی (م.۳۲۹ق.)، به کوشش غفاری، تهران، دار الکتب الاسلامیه، ۱۳۷۵ش.
-*'''مصباح الشریعه'''، المنسوب امام جعفر الصادق(ع) ( -148ق.)، بیروت، الاعلمی1400ق.
+* '''سبل السلام''': الکحلانی (م. ۱۱۸۲ق)، مصر، مصطفی البابی، ۱۳۷۹ق.
-*'''کشف الاسرار'''، ابوالفضل رشید الدین میبدی، تهران، امیرکبیر، ۱۳۷۱ش.
+*'''کامل الزیارات (ترجمه فارسی)'''، جعفر بن محمد بن جعفر (ابن قولویه قمی)، ترجمه محمدجواد ذهنی تهرانی، تهران، پیام حق، ۱۳۸۷ش.
-*'''بیان السعاده فی مقامات العباده'''، موسسه الاعلمی للمطبوعات، بیروت، 1367ش / 1408ق.
+*'''کامل الزیارات'''، جعفر بن محمد بن جعفر (ابن قولویه قمی)، تصحیح: بهراد الجعفری، ط۱، تهران، صدوق، ۱۳۷۵ش.
-*'''فروع کافی'''، کلینی محمد بن یعقوب (م ۳۲۹ق)، تحقیق محمد حسین رحیمیان، قم، نشر قدس، ۱۳۸۸ش.
+*'''فتح الباری'''، احمد بن حجر عسقلانی، دارالمکتب العلمیه، بیروت، ۱۴۲۴ق.
-* '''السنن الکبری''': بیهقی، احمد بن حسین، دارالفکر، بیروت، 1419ق.
+* '''وسائل الشیعه (تفصیل وسائل الشیعه الی تحصیل مسائل الشریعه)''': محمد بن الحسن الحر العاملی (م. ۱۱۰۴ق)، قم، آل البیت، ۱۴۱۴ق.
-* '''سنن النسائي'''، نسائی، احمد بن علی، تحقيق صدقي جميل العطار، بيروت، دار الفکر، 1348ق.
+*'''حج برنامه تکامل'''، محمد ضیاء آبادی، تهران، مشعر، 1386ش.{{پایان}}{{حج و عمره}}

Heidar: /* مقاله‌های مرتبط */

2026-08-08T13:47:09Z

مقاله‌های مرتبط

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۱۷:۱۷
خط ۱:		خط ۱:

			'''حَجّ مَقبول'''، حجی است که علاوه بر صحت فقهی، با اخلاص و شرایط کمال انجام شده و مورد پذیرش الهی قرار گیرد. ولی [[حج]] صحیح فقط از جهت [[احکام حج\|احکام فقهی]] درست انجام شده و وجوب حج را از گردن مکلف برمی‌دارد ولی قبول شدن آن در درگاه الهی، شرایط خاصی دارد. در روایات، حج مقبول از برترین اعمال و دارای پاداشی بزرگ دانسته شده است.

			از مهم‌ترین عوامل قبولی حج، [[مال حلال]]، [[قصد قربت]] و [[اخلاص]] و در نگاه منابع [[شیعه]]، معرفت، ولایت و پیروی از [[اهل‌بیت(ع)]] دانسته شده است. در برخی روایات [[اهل‌سنت]] نیز رفتارهایی مانند [[اطعام در حج\|اطعام نیازمندان]]، سخن نیکو و [[خوش‌رفتاری]] از عوامل قبولی حج شمرده شده است.

			مهم‌ترین نشانه قبولی حج، آثار آن در زندگی پس از بازگشت است؛ به‌گونه‌ای که [[حاجی]] از گناه دوری کند و انگیزه، اراده و رفتار او در جهت خیر و صلاح تغییر یابد. بنابراین، حج مقبول تنها انجام صحیح [[مناسک حج\|مناسک]] نیست، بلکه باید موجب تزکیه نفس، اصلاح رفتار و پایبندی بیشتر به نیکی و دوری از گناه شود. همچنین در روایات، برخی اعمال مانند [[زیارت]]، نماز در [[مسجد کوفه]] و خدمت به مردم دارای ثوابی معادل حج مقبول دانسته شده‌اند.


	== مفهوم شناسی ==		== مفهوم شناسی ==
خط ۳۱:		خط ۳۲:
	== مقاله‌های مرتبط ==		== مقاله‌های مرتبط ==

	* [[~~سعی بین صفا و مروه~~]]		* [[مناسک حج]]
	* [[اسرار حج]]		* [[اسرار حج]]
	* [[~~دعاهای مناسک عمره تمتع و~~ حج~~\|دعاهای مستحبی سعی~~]]		* [[آداب حج]]

	== پانویس ==		== پانویس ==

Heidar: /* شرط قبولی حج */

2026-08-08T13:34:03Z

شرط قبولی حج

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۱۷:۰۴
خط ۹:		خط ۹:

	=== تفاوت حج مقبول با حج صحیح ===		=== تفاوت حج مقبول با حج صحیح ===
	«حجّ صحیح» حجّی است مطابق با احکام حج که در مناسک حج فقهاء ذکر شده باشد و با تحقق آن، وجوبِ ~~حجّ~~ از عهده مکلف و مستطیع ساقط می شود. اما «حجّ مقبول» به حجّی گفته می شود که علاوه بر دارا بودن شرایط صحت، دارای شرایط کمال نیز باشد، به نحوی که مورد قبول درگاه الهی و امام زمان ~~علیه السلام~~ واقع شود، بدون شک چنین ~~حجّی~~ علاوه بر رفع تکلیف و پاداش اخروی، دارای آثار تربیتی فراوانی برای حاجی خواهد بود.<ref>شرح چهل حدیث آیت الله مظاهری، حدیث نهم، [http://www.almazaheri.ir/farsi/Index.aspx?TabId=0003&ID=877#_ftn3 پایگاه رسمی اطلاع رسانی آیت الله مظاهری]</ref>		«حجّ صحیح» حجّی است مطابق با [[احکام حج]] که در [[مناسک حج]] فقهاء ذکر شده باشد و با تحقق آن، وجوبِ حج از عهده مکلف و [[مستطیع]] ساقط می شود. اما «حجّ مقبول» به حجّی گفته می شود که علاوه بر دارا بودن شرایط صحت، دارای شرایط کمال نیز باشد، به نحوی که مورد قبول درگاه الهی و امام زمان(عج) واقع شود، بدون شک چنین حجی علاوه بر رفع تکلیف و پاداش اخروی، دارای آثار تربیتی فراوانی برای حاجی خواهد بود.<ref>حج مقبول، ص15؛ شرح چهل حدیث آیت الله مظاهری، حدیث نهم، [http://www.almazaheri.ir/farsi/Index.aspx?TabId=0003&ID=877#_ftn3 پایگاه رسمی اطلاع رسانی آیت الله مظاهری]</ref>

	== اهمیت قبولی حج ==		== اهمیت قبولی حج ==
خط ۱۹:		خط ۱۹:
	برخی محققان براساس روایات متعدد، چنین برداشت کرده‌اند كه ارتباط خاصّى بين قبولى حج با ولايت [[اهل بیت\|اهل‌بيت(ع)]] وجود دارد و «تكميل و قبولى حج» را به ملاقات امام، معرفت به مقام امام، پيروى و اطاعت از او و آمادگی جهت نصرت و حمايت از امام مربوط دانسته‌اند.<ref>حج مقبول، صص188-190؛ بحار الانوار، ج٢٧، ص١٧٢، به نقل از امالى شيخ. همچنين احاديثى از محاسن، فضائل الشيعه، بشارة المصطفى و عيون اخبار الرّضا نقل مى‌كند؛ حج، برنامه تکامل، ص 366 تا 369.</ref> استفاده از [[مال حلال]] در سفر حج<ref>الامالی، ص527؛ بحار الانوار، ج93، ص164؛ </ref> و قصد قربت و اخلاص<ref>تهذیب، ج ۵، ص ۴۶۳ ؛ ثواب الاعمال، ص ۱۰۸ و ۱۱۶.</ref> نیز از شروط قبولی حج دانسته شده است.		برخی محققان براساس روایات متعدد، چنین برداشت کرده‌اند كه ارتباط خاصّى بين قبولى حج با ولايت [[اهل بیت\|اهل‌بيت(ع)]] وجود دارد و «تكميل و قبولى حج» را به ملاقات امام، معرفت به مقام امام، پيروى و اطاعت از او و آمادگی جهت نصرت و حمايت از امام مربوط دانسته‌اند.<ref>حج مقبول، صص188-190؛ بحار الانوار، ج٢٧، ص١٧٢، به نقل از امالى شيخ. همچنين احاديثى از محاسن، فضائل الشيعه، بشارة المصطفى و عيون اخبار الرّضا نقل مى‌كند؛ حج، برنامه تکامل، ص 366 تا 369.</ref> استفاده از [[مال حلال]] در سفر حج<ref>الامالی، ص527؛ بحار الانوار، ج93، ص164؛ </ref> و قصد قربت و اخلاص<ref>تهذیب، ج ۵، ص ۴۶۳ ؛ ثواب الاعمال، ص ۱۰۸ و ۱۱۶.</ref> نیز از شروط قبولی حج دانسته شده است.

	برخی روایات منقول از [[اهل سنت]]، قبول حج را به انجام اعمالی مانند [[اطعام در حج\|اطعام غذا]]<ref>فتح الباری بشرح صحیح بخاری، ج3، ص446؛ السنن والاحکام، ج4، ص8.</ref>، کلام نیکو<ref>صحيح الجامع الصغير وزيادته، ح2819.</ref> و بلند سلام گفتن(به نشانه رفتار نیکو و تواضع)<ref>سبل السلام شرح بلوغ المرام من أدلة الأحكام، ج2، ص285.</ref> مربوط دانسته‌اند.		برخی روایات منقول از [[اهل سنت]]، قبول حج را به انجام اعمالی مانند [[اطعام در حج\|اطعام غذا]]<ref>فتح الباری بشرح صحیح بخاری، ج3، ص446؛ السنن والاحکام، ج4، ص8.</ref>، کلام نیکو<ref>صحيح الجامع الصغير وزيادته، ح2819.</ref> و بلند سلام گفتن (به نشانه رفتار نیکو و تواضع)<ref>سبل السلام شرح بلوغ المرام من أدلة الأحكام، ج2، ص285.</ref> مربوط دانسته‌اند.

	== نشانه و نتیجه حق مقبول ==		== نشانه و نتیجه حق مقبول ==

Heidar: /* تفاوت حج مقبول با حج صحیح */

2026-08-08T13:16:08Z

تفاوت حج مقبول با حج صحیح

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۱۶:۴۶
خط ۹:		خط ۹:

	=== تفاوت حج مقبول با حج صحیح ===		=== تفاوت حج مقبول با حج صحیح ===
	«حجّ صحیح» حجّی است مطابق با احکام ~~حجّ~~ که در مناسک ~~حجّ~~ فقهاء ذکر شده باشد و با تحقق آن، وجوبِ حجّ از عهده مکلف و مستطیع ساقط می شود. اما «حجّ مقبول» به حجّی گفته می شود که علاوه بر دارا بودن شرایط صحت، دارای شرایط کمال نیز باشد، به نحوی که مورد قبول درگاه الهی و امام زمان علیه السلام واقع شود، بدون شک چنین حجّی علاوه بر رفع تکلیف و پاداش اخروی، دارای آثار تربیتی فراوانی برای حاجی خواهد بود.		«حجّ صحیح» حجّی است مطابق با احکام حج که در مناسک حج فقهاء ذکر شده باشد و با تحقق آن، وجوبِ حجّ از عهده مکلف و مستطیع ساقط می شود. اما «حجّ مقبول» به حجّی گفته می شود که علاوه بر دارا بودن شرایط صحت، دارای شرایط کمال نیز باشد، به نحوی که مورد قبول درگاه الهی و امام زمان علیه السلام واقع شود، بدون شک چنین حجّی علاوه بر رفع تکلیف و پاداش اخروی، دارای آثار تربیتی فراوانی برای حاجی خواهد بود.<ref>شرح چهل حدیث آیت الله مظاهری، حدیث نهم، [http://www.almazaheri.ir/farsi/Index.aspx?TabId=0003&ID=877#_ftn3 پایگاه رسمی اطلاع رسانی آیت الله مظاهری]</ref>

	== اهمیت قبولی حج ==		== اهمیت قبولی حج ==
خط ۱۷:		خط ۱۷:

	== شرط قبولی حج ==		== شرط قبولی حج ==
	برخی محققان براساس روایات متعدد، چنین برداشت کرده‌اند كه ارتباط خاصّى بين قبولى حج با ولايت [[اهل بیت\|اهل‌بيت(ع)]] وجود دارد و «تكميل و قبولى حج» را به ملاقات امام، معرفت به مقام امام، پيروى و اطاعت از او و آمادگی جهت نصرت و حمايت از امام مربوط دانسته‌اند.<ref>حج مقبول، صص188-190؛ بحار الانوار، ج٢٧، ص١٧٢، به نقل از امالى شيخ. همچنين احاديثى از محاسن، فضائل الشيعه، بشارة المصطفى و عيون اخبار الرّضا نقل مى‌كند؛ حج، برنامه تکامل، ص 366 تا 369.</ref> استفاده از [[مال حلال]] در سفر حج ~~نیز از شروط قبولی حج دانسته شده است.~~<ref>الامالی، ص527؛ بحار الانوار، ج93، ص164؛ </ref>		برخی محققان براساس روایات متعدد، چنین برداشت کرده‌اند كه ارتباط خاصّى بين قبولى حج با ولايت [[اهل بیت\|اهل‌بيت(ع)]] وجود دارد و «تكميل و قبولى حج» را به ملاقات امام، معرفت به مقام امام، پيروى و اطاعت از او و آمادگی جهت نصرت و حمايت از امام مربوط دانسته‌اند.<ref>حج مقبول، صص188-190؛ بحار الانوار، ج٢٧، ص١٧٢، به نقل از امالى شيخ. همچنين احاديثى از محاسن، فضائل الشيعه، بشارة المصطفى و عيون اخبار الرّضا نقل مى‌كند؛ حج، برنامه تکامل، ص 366 تا 369.</ref> استفاده از [[مال حلال]] در سفر حج<ref>الامالی، ص527؛ بحار الانوار، ج93، ص164؛ </ref> و قصد قربت و اخلاص<ref>تهذیب، ج ۵، ص ۴۶۳ ؛ ثواب الاعمال، ص ۱۰۸ و ۱۱۶.</ref> نیز از شروط قبولی حج دانسته شده است.

	برخی روایات منقول از [[اهل سنت]]، قبول حج را به انجام اعمالی مانند [[اطعام در حج\|اطعام غذا]]<ref>فتح الباری بشرح صحیح بخاری، ج3، ص446؛ السنن والاحکام، ج4، ص8.</ref>، کلام نیکو<ref>صحيح الجامع الصغير وزيادته، ح2819.</ref> و بلند سلام گفتن(به نشانه رفتار نیکو و تواضع)<ref>سبل السلام شرح بلوغ المرام من أدلة الأحكام، ج2، ص285.</ref> مربوط دانسته‌اند.		برخی روایات منقول از [[اهل سنت]]، قبول حج را به انجام اعمالی مانند [[اطعام در حج\|اطعام غذا]]<ref>فتح الباری بشرح صحیح بخاری، ج3، ص446؛ السنن والاحکام، ج4، ص8.</ref>، کلام نیکو<ref>صحيح الجامع الصغير وزيادته، ح2819.</ref> و بلند سلام گفتن(به نشانه رفتار نیکو و تواضع)<ref>سبل السلام شرح بلوغ المرام من أدلة الأحكام، ج2، ص285.</ref> مربوط دانسته‌اند.

Heidar در ‏۸ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۱۳:۰۱

2026-08-08T13:01:20Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۱۶:۳۱
خط ۶:		خط ۶:

	== مفهوم شناسی ==		== مفهوم شناسی ==
	حج مقبول حجی است که به درگاه خداوند پذیرفته شده باشد<ref>لغت‌نامه دهخدا، واژه حج مقبول.</ref> ~~دانسته~~ واژه ~~حج مبرور~~ نیز در ~~روایت~~ و کتب ~~لغت~~ مترادف حج مقبول به کار رفته است		حج مقبول حجی است که به درگاه خداوند پذیرفته شده باشد.<ref>لغت‌نامه دهخدا، واژه حج مقبول.</ref> واژه «حج مبرور» نیز در روایات و کتب لغت، مترادف «حج مقبول و خالص» به کار رفته است.<ref>لغت‌نامه دهخدا، واژه حج مبرور؛ جرعه‌ای از صهبای حج، ص232؛ جواهر الكلام، ج١٧، ص٢١۴. مضمون حديثى از امام صادق عليه السلام /وسائل الشيعه، ج٨، باب ۴١، حديث /٣ همچنين از پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله ، مستدرك الوسائل، باب ٢۴، حديث ٢٢ و ٢۴.</ref>

	~~«إنَّ الْحَجَّ المبرورَ لايَعْدِلُهُ شئٌ وَ لاٰ جَزٰاءَ لَهُ الاَّ الْجَنَّة»~~

	~~«همانا چيزى با~~ حج ~~خالص برابرى نكند و پاداشى مگر بهشت براى آن نيست.»~~

	جواهر الكلام، ج١٧، ص٢١۴. مضمون حديثى از امام صادق عليه السلام /وسائل الشيعه، ج٨، باب ۴١، حديث /٣ همچنين از پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله ، مستدرك الوسائل، باب ٢۴، حديث ٢٢ و ٢۴

	~~تفاوت حج مقبول با حج صحیح~~

			=== تفاوت حج مقبول با حج صحیح ===
	«حجّ صحیح» حجّی است مطابق با احکام حجّ که در مناسک حجّ فقهاء ذکر شده باشد و با تحقق آن، وجوبِ حجّ از عهده مکلف و مستطیع ساقط می شود. اما «حجّ مقبول» به حجّی گفته می شود که علاوه بر دارا بودن شرایط صحت، دارای شرایط کمال نیز باشد، به نحوی که مورد قبول درگاه الهی و امام زمان علیه السلام واقع شود، بدون شک چنین حجّی علاوه بر رفع تکلیف و پاداش اخروی، دارای آثار تربیتی فراوانی برای حاجی خواهد بود.		«حجّ صحیح» حجّی است مطابق با احکام حجّ که در مناسک حجّ فقهاء ذکر شده باشد و با تحقق آن، وجوبِ حجّ از عهده مکلف و مستطیع ساقط می شود. اما «حجّ مقبول» به حجّی گفته می شود که علاوه بر دارا بودن شرایط صحت، دارای شرایط کمال نیز باشد، به نحوی که مورد قبول درگاه الهی و امام زمان علیه السلام واقع شود، بدون شک چنین حجّی علاوه بر رفع تکلیف و پاداش اخروی، دارای آثار تربیتی فراوانی برای حاجی خواهد بود.

خط ۲۴:		خط ۱۷:

	== شرط قبولی حج ==		== شرط قبولی حج ==
	برخی محققان براساس روایات متعدد، چنین برداشت کرده‌اند كه ارتباط خاصّى بين قبولى حج با ولايت [[اهل بیت\|اهل‌بيت(ع)]] وجود دارد و «تكميل و قبولى حج» را به ملاقات امام، معرفت به مقام امام، پيروى و اطاعت از او و آمادگی جهت نصرت و حمايت از امام مربوط دانسته‌اند.<ref>حج مقبول، صص188-190؛ بحار الانوار، ج٢٧، ص١٧٢، به نقل از امالى شيخ. همچنين احاديثى از محاسن، فضائل الشيعه، بشارة المصطفى و عيون اخبار الرّضا نقل ~~مى‌كند~~.</ref> استفاده از [[مال حلال]] در سفر حج نیز از شروط قبولی حج دانسته شده است.<ref>الامالی، ص527؛ بحار الانوار، ج93، ص164؛ </ref>		برخی محققان براساس روایات متعدد، چنین برداشت کرده‌اند كه ارتباط خاصّى بين قبولى حج با ولايت [[اهل بیت\|اهل‌بيت(ع)]] وجود دارد و «تكميل و قبولى حج» را به ملاقات امام، معرفت به مقام امام، پيروى و اطاعت از او و آمادگی جهت نصرت و حمايت از امام مربوط دانسته‌اند.<ref>حج مقبول، صص188-190؛ بحار الانوار، ج٢٧، ص١٧٢، به نقل از امالى شيخ. همچنين احاديثى از محاسن، فضائل الشيعه، بشارة المصطفى و عيون اخبار الرّضا نقل مى‌كند؛ حج، برنامه تکامل، ص 366 تا 369.</ref> استفاده از [[مال حلال]] در سفر حج نیز از شروط قبولی حج دانسته شده است.<ref>الامالی، ص527؛ بحار الانوار، ج93، ص164؛ </ref>

	برخی روایات منقول از [[اهل سنت]]، قبول حج را به انجام اعمالی مانند [[اطعام در حج\|اطعام غذا]]<ref>فتح الباری بشرح صحیح بخاری، ج3، ص446؛ السنن والاحکام، ج4، ص8.</ref>، کلام نیکو<ref>صحيح الجامع الصغير وزيادته، ح2819.</ref> و بلند سلام گفتن(به نشانه رفتار نیکو و تواضع)<ref>سبل السلام شرح بلوغ المرام من أدلة الأحكام، ج2، ص285.</ref> مربوط دانسته‌اند.		برخی روایات منقول از [[اهل سنت]]، قبول حج را به انجام اعمالی مانند [[اطعام در حج\|اطعام غذا]]<ref>فتح الباری بشرح صحیح بخاری، ج3، ص446؛ السنن والاحکام، ج4، ص8.</ref>، کلام نیکو<ref>صحيح الجامع الصغير وزيادته، ح2819.</ref> و بلند سلام گفتن(به نشانه رفتار نیکو و تواضع)<ref>سبل السلام شرح بلوغ المرام من أدلة الأحكام، ج2، ص285.</ref> مربوط دانسته‌اند.
خط ۳۴:		خط ۲۷:

	== اعمال معادل حج مقبول ==		== اعمال معادل حج مقبول ==
	در احادیث شیعه، اعمالی هستند که ثواب انجام آنها، معادل ثواب یک یا چند حج مقبول دانسته شده. [[امام صادق(ع)]] برای کسی که در طول یک سال، شب‌های نیمه شعبان، عید فطر و [[عید قربان]] به زیارت [[امام حسین(ع)]] رفته باشد، ثوابی معادل هزار حج مقبول دانسته است.<ref>وسائل الشیعه، ج ١٠، ص ٣٧١.</ref> زيارت قبر [[پیامبر(ص)]]، و زيارت مزار شهيدان، و زيارت مرقد امام حسين(ع) معادل حجّ مقبول همراه رسول خدا(ص)، دانسته شده<ref>مستدرك الوسائل، ج1، ص266؛ كامل الزيارات، ص156.</ref> و خواندن یک نماز واجب در [[مسجد کوفه]] ثوابی معادل یک حج مقبول را دارد.<ref>کامل الزیارات، ص24؛ ترجمه کامل الزیارات، ~~ص73~~.</ref>		در احادیث شیعه، اعمالی هستند که ثواب انجام آنها، معادل ثواب یک یا چند حج مقبول دانسته شده. [[امام صادق(ع)]] برای کسی که در طول یک سال، شب‌های نیمه شعبان، عید فطر و [[عید قربان]] به زیارت [[امام حسین(ع)]] رفته باشد، ثوابی معادل هزار حج مقبول دانسته است.<ref>وسائل الشیعه، ج ١٠، ص ٣٧١.</ref> زيارت قبر [[پیامبر(ص)]]، و زيارت مزار شهيدان، و زيارت مرقد امام حسين(ع) معادل حجّ مقبول همراه رسول خدا(ص)، دانسته شده<ref>مستدرك الوسائل، ج1، ص266؛ كامل الزيارات، ص156.</ref> و خواندن یک نماز واجب در [[مسجد کوفه]]، خدمت به خلق خدا و دستگیری از نیازمندان ثوابی معادل یک یا چند حج مقبول را دارد.<ref>کامل الزیارات، ص24؛ ترجمه کامل الزیارات، ص73؛ کافی، ج2، ص193-195، امالی الصدوق، ص237.</ref>

	== مقاله‌های مرتبط ==		== مقاله‌های مرتبط ==

Heidar: /* شرط قبولی حج */

2026-08-06T18:18:51Z

شرط قبولی حج

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۶ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۲۱:۴۸
خط ۲۴:		خط ۲۴:

	== شرط قبولی حج ==		== شرط قبولی حج ==
	برخی محققان براساس روایات متعدد، چنین برداشت کرده‌اند كه ارتباط خاصّى بين قبولى حج با ولايت اهل‌بيت(ع) وجود دارد و «تكميل و قبولى حج» را به ملاقات امام، معرفت به مقام امام، پيروى و اطاعت از او و آمادگی جهت نصرت و حمايت از امام مربوط دانسته‌اند.<ref>حج مقبول، صص188-190؛ بحار الانوار، ج٢٧، ص١٧٢، به نقل از امالى شيخ. همچنين احاديثى از محاسن، فضائل الشيعه، بشارة المصطفى و عيون اخبار الرّضا نقل مى‌كند.</ref>		برخی محققان براساس روایات متعدد، چنین برداشت کرده‌اند كه ارتباط خاصّى بين قبولى حج با ولايت [[اهل بیت\|اهل‌بيت(ع)]] وجود دارد و «تكميل و قبولى حج» را به ملاقات امام، معرفت به مقام امام، پيروى و اطاعت از او و آمادگی جهت نصرت و حمايت از امام مربوط دانسته‌اند.<ref>حج مقبول، صص188-190؛ بحار الانوار، ج٢٧، ص١٧٢، به نقل از امالى شيخ. همچنين احاديثى از محاسن، فضائل الشيعه، بشارة المصطفى و عيون اخبار الرّضا نقل مى‌كند.</ref> استفاده از [[مال حلال]] در سفر حج نیز از شروط قبولی حج دانسته شده است.<ref>الامالی، ص527؛ بحار الانوار، ج93، ص164؛ </ref>

			برخی روایات منقول از [[اهل سنت]]، قبول حج را به انجام اعمالی مانند [[اطعام در حج\|اطعام غذا]]<ref>فتح الباری بشرح صحیح بخاری، ج3، ص446؛ السنن والاحکام، ج4، ص8.</ref>، کلام نیکو<ref>صحيح الجامع الصغير وزيادته، ح2819.</ref> و بلند سلام گفتن(به نشانه رفتار نیکو و تواضع)<ref>سبل السلام شرح بلوغ المرام من أدلة الأحكام، ج2، ص285.</ref> مربوط دانسته‌اند.

	== نشانه و نتیجه حق مقبول ==		== نشانه و نتیجه حق مقبول ==
خط ۳۱:		خط ۳۳:
	نتیجه انجام حج مقبول چنین بیان شده که انگیزه ها، اراده ها، شوقها تصمیم ها و عزمهای [[حجگزار]] چنان تغییر می‌کند که نسبت به خیر مصمم باشد و عمل بد را ناشایست دانسته و از آن دوری گزیند.<ref>جرعه‌ای از صهبای حج، ص232.</ref> براساس روایات، حاجی با انجام [[مناسک حج]] از هر پلیدی پاک می‌شود؛ از این رو مادامی که به گناه آلوده نگردد نورانی است.<ref>وسائل الشیعه، ج8، ص68 و 328،</ref>		نتیجه انجام حج مقبول چنین بیان شده که انگیزه ها، اراده ها، شوقها تصمیم ها و عزمهای [[حجگزار]] چنان تغییر می‌کند که نسبت به خیر مصمم باشد و عمل بد را ناشایست دانسته و از آن دوری گزیند.<ref>جرعه‌ای از صهبای حج، ص232.</ref> براساس روایات، حاجی با انجام [[مناسک حج]] از هر پلیدی پاک می‌شود؛ از این رو مادامی که به گناه آلوده نگردد نورانی است.<ref>وسائل الشیعه، ج8، ص68 و 328،</ref>

	== حج مقبول ~~در روایات~~ ==		== اعمال معادل حج مقبول ==
	در احادیث شیعه، اعمالی هستند که ثواب انجام آنها، معادل ثواب یک یا چند حج مقبول دانسته شده.		در احادیث شیعه، اعمالی هستند که ثواب انجام آنها، معادل ثواب یک یا چند حج مقبول دانسته شده. [[امام صادق(ع)]] برای کسی که در طول یک سال، شب‌های نیمه شعبان، عید فطر و [[عید قربان]] به زیارت [[امام حسین(ع)]] رفته باشد، ثوابی معادل هزار حج مقبول دانسته است.<ref>وسائل الشیعه، ج ١٠، ص ٣٧١.</ref> زيارت قبر [[پیامبر(ص)]]، و زيارت مزار شهيدان، و زيارت مرقد امام حسين(ع) معادل حجّ مقبول همراه رسول خدا(ص)، دانسته شده<ref>مستدرك الوسائل، ج1، ص266؛ كامل الزيارات، ص156.</ref> و خواندن یک نماز واجب در [[مسجد کوفه]] ثوابی معادل یک حج مقبول را دارد.<ref>کامل الزیارات، ص24؛ ترجمه کامل الزیارات، ص73.</ref>

	[[امام صادق(ع)]] برای کسی که در طول یک سال، شب‌های نیمه شعبان، عید فطر و [[عید قربان]] به زیارت [[امام حسین(ع)]] رفته باشد، ثوابی معادل هزار حج مقبول دانسته است.<ref>وسائل الشیعه، ج ١٠، ص ٣٧١.</ref> ~~همچنین~~ زيارت قبر [[پیامبر(ص)]]، و زيارت مزار شهيدان، و زيارت مرقد امام حسين(ع) معادل حجّ مقبول همراه رسول خدا(ص)، دانسته شده.<ref>مستدرك الوسائل، ج1، ص266؛ كامل الزيارات، ص156.</ref>

	== مقاله‌های مرتبط ==		== مقاله‌های مرتبط ==

Heidar: /* شرط قبولی حج */

2026-08-06T17:46:21Z

شرط قبولی حج

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۶ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۲۱:۱۶
خط ۲:		خط ۲:


	حج مقبول


			== مفهوم شناسی ==
			حج مقبول حجی است که به درگاه خداوند پذیرفته شده باشد<ref>لغت‌نامه دهخدا، واژه حج مقبول.</ref> دانسته واژه حج مبرور نیز در روایت و کتب لغت مترادف حج مقبول به کار رفته است

			«إنَّ الْحَجَّ المبرورَ لايَعْدِلُهُ شئٌ وَ لاٰ جَزٰاءَ لَهُ الاَّ الْجَنَّة»

			«همانا چيزى با حج خالص برابرى نكند و پاداشى مگر بهشت براى آن نيست.»

			جواهر الكلام، ج١٧، ص٢١۴. مضمون حديثى از امام صادق عليه السلام /وسائل الشيعه، ج٨، باب ۴١، حديث /٣ همچنين از پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله ، مستدرك الوسائل، باب ٢۴، حديث ٢٢ و ٢۴

			تفاوت حج مقبول با حج صحیح

			«حجّ صحیح» حجّی است مطابق با احکام حجّ که در مناسک حجّ فقهاء ذکر شده باشد و با تحقق آن، وجوبِ حجّ از عهده مکلف و مستطیع ساقط می شود. اما «حجّ مقبول» به حجّی گفته می شود که علاوه بر دارا بودن شرایط صحت، دارای شرایط کمال نیز باشد، به نحوی که مورد قبول درگاه الهی و امام زمان علیه السلام واقع شود، بدون شک چنین حجّی علاوه بر رفع تکلیف و پاداش اخروی، دارای آثار تربیتی فراوانی برای حاجی خواهد بود.

			== اهمیت قبولی حج ==
			برای آگاهی از اهمیت قبولی حجّ، دقت در روایات [[اهل بیت\|معصومین(ع)]] در این خصوص سودمند است. براساس روایتی از [[پیامبر اسلام(ص)]] برترین اعمال، ایمانی است که تردیدی در آن نباشد، جهادی است که فریبی در آن نباشد و حجّی است که مقبول واقع شود.<ref>بحار، ج 66، ص 383.</ref> براساس حدیثی دیگر، چيزى با حج مقبول برابرى نكند و پاداشى مگر بهشت براى آن نيست.<ref>مستدرک، ج 8، ح 9087؛ جواهر الكلام، ج١٧، ص٢١۴. مضمون حديثى از امام صادق عليه السلام /وسائل الشيعه، ج٨، باب ۴١، حديث /٣ همچنين از پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله ، مستدرك الوسائل، باب ٢۴، حديث ٢٢ و ٢۴.</ref>

			[[امام سجاد(ع)]] از خداوند طلب می کنند که نامشان در زمره کسانی که حجّشان مقبول و تلاششان مشکور درگاه خداوند است، قرار دهد.<ref>دعای حج صحیفه سجادیه.</ref>

	== شرط قبولی حج ==		== شرط قبولی حج ==
خط ۱۰:		خط ۲۹:
	براساس روایتی از [[حضرت محمد(ص)]] نشانه قبولی حج این است که حج گزار از آن پس مرتکب گناه نشود اما اگر همچنان به تباهی و گناه تن داد این نشان از مردود بودن حج اوست.<ref>مستدرک الوسائل، ج10، ص165-166.</ref>		براساس روایتی از [[حضرت محمد(ص)]] نشانه قبولی حج این است که حج گزار از آن پس مرتکب گناه نشود اما اگر همچنان به تباهی و گناه تن داد این نشان از مردود بودن حج اوست.<ref>مستدرک الوسائل، ج10، ص165-166.</ref>

	نتیجه انجام حج مقبول چنین بیان شده که انگیزه ها، اراده ها، شوقها تصمیم ها و عزمهای [[حجگزار]] چنان تغییر می‌کند که نسبت به خیر مصمم باشد و عمل بد را ناشایست دانسته و از آن دوری گزیند.<ref>جرعه‌ای از صهبای حج، ص232.</ref> براساس روایات، حاجی با انجام [[مناسک حج]] از هر پلیدی پاک می‌شود؛ از این رو مادامی که به گناه آلوده نگردد نورانی است<ref>وسائل الشیعه، ج8، ص68 و 328،</ref> و چيزى با حج خالص برابرى نكند و پاداشى مگر بهشت براى آن نيست.<ref>جواهر الكلام، ج١٧، ص٢١۴. مضمون حديثى از امام صادق عليه السلام /وسائل الشيعه، ج٨، باب ۴١، حديث /٣ همچنين از پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله ، مستدرك الوسائل، باب ٢۴، حديث ٢٢ و ٢۴.</ref>		نتیجه انجام حج مقبول چنین بیان شده که انگیزه ها، اراده ها، شوقها تصمیم ها و عزمهای [[حجگزار]] چنان تغییر می‌کند که نسبت به خیر مصمم باشد و عمل بد را ناشایست دانسته و از آن دوری گزیند.<ref>جرعه‌ای از صهبای حج، ص232.</ref> براساس روایات، حاجی با انجام [[مناسک حج]] از هر پلیدی پاک می‌شود؛ از این رو مادامی که به گناه آلوده نگردد نورانی است.<ref>وسائل الشیعه، ج8، ص68 و 328،</ref>

	== حج مقبول در روایات ==		== حج مقبول در روایات ==
	در احادیث شیعه، ~~یکی از اثرهای زیارت امام حسین(ع) در روز~~ [[~~عید فطر]] و [[عید قربان\|قربان]]، آمرزیده شدن گناهان گذشته و آینده زائر معرفی شده است.~~ امام صادق(ع)، برای کسی که در طول یک سال، شب‌های نیمه شعبان، عید فطر و عید قربان به زیارت امام حسین(ع) رفته باشد، ~~ثواب بیشتری ذکر کرده است؛ او، ثواب این زیارت را~~ هزار [[حج مقبول~~]] و هزار [[عمره]] مقبول و اجابت هزار دعای دنیایی و آخرتی~~ دانسته است.<ref>وسائل الشیعه، ج ١٠، ص ٣٧١.</ref>		در احادیث شیعه، اعمالی هستند که ثواب انجام آنها، معادل ثواب یک یا چند حج مقبول دانسته شده.

			[[امام صادق(ع)]] برای کسی که در طول یک سال، شب‌های نیمه شعبان، عید فطر و [[عید قربان]] به زیارت [[امام حسین(ع)]] رفته باشد، ثوابی معادل هزار حج مقبول دانسته است.<ref>وسائل الشیعه، ج ١٠، ص ٣٧١.</ref> همچنین زيارت قبر [[پیامبر(ص)]]، و زيارت مزار شهيدان، و زيارت مرقد امام حسين(ع) معادل حجّ مقبول همراه رسول خدا(ص)، دانسته شده.<ref>مستدرك الوسائل، ج1، ص266؛ كامل الزيارات، ص156.</ref>

	== مقاله‌های مرتبط ==		== مقاله‌های مرتبط ==
خط ۳۰:		خط ۵۱:
	* '''وسائل الشیعه (تفصیل وسائل الشیعه الی تحصیل مسائل الشریعه)''': محمد بن الحسن الحر العاملی (م. ۱۱۰۴ق)، قم، آل البیت، ۱۴۱۴ق.		* '''وسائل الشیعه (تفصیل وسائل الشیعه الی تحصیل مسائل الشریعه)''': محمد بن الحسن الحر العاملی (م. ۱۱۰۴ق)، قم، آل البیت، ۱۴۱۴ق.
	* '''مستدرک الوسائل'''، حسین نوری طبرسی، بیروت، مؤسسة آل البیت علیهم السلام لاحیاء التراث، 1408-1429ق/ 1987-2008 میلادی.		* '''مستدرک الوسائل'''، حسین نوری طبرسی، بیروت، مؤسسة آل البیت علیهم السلام لاحیاء التراث، 1408-1429ق/ 1987-2008 میلادی.
			* '''لغت‌نامه دهخدا'''، علی اکبر دهخدا، تهران، موسسهٔ لغت‌نامهٔ دهخدا و مرکز بین‌المللی آموزش زبان فارسی دانشگاه تهران، 1377ش.

Heidar: /* نشانه و نتیجه حق مقبول */

2026-08-06T17:12:30Z

نشانه و نتیجه حق مقبول

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۶ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۲۰:۴۲
خط ۳:		خط ۳:

	حج مقبول		حج مقبول

			== شرط قبولی حج ==
			برخی محققان براساس روایات متعدد، چنین برداشت کرده‌اند كه ارتباط خاصّى بين قبولى حج با ولايت اهل‌بيت(ع) وجود دارد و «تكميل و قبولى حج» را به ملاقات امام، معرفت به مقام امام، پيروى و اطاعت از او و آمادگی جهت نصرت و حمايت از امام مربوط دانسته‌اند.<ref>حج مقبول، صص188-190؛ بحار الانوار، ج٢٧، ص١٧٢، به نقل از امالى شيخ. همچنين احاديثى از محاسن، فضائل الشيعه، بشارة المصطفى و عيون اخبار الرّضا نقل مى‌كند.</ref>

	== نشانه و نتیجه حق مقبول ==		== نشانه و نتیجه حق مقبول ==
	براساس روایتی از [[حضرت محمد(ص)]] نشانه قبولی حج این است که حج گزار از آن پس مرتکب گناه نشود اما اگر همچنان به تباهی و گناه تن داد این نشان از مردود بودن حج اوست.<ref>مستدرک الوسائل، ج10، ص165-166.</ref>		براساس روایتی از [[حضرت محمد(ص)]] نشانه قبولی حج این است که حج گزار از آن پس مرتکب گناه نشود اما اگر همچنان به تباهی و گناه تن داد این نشان از مردود بودن حج اوست.<ref>مستدرک الوسائل، ج10، ص165-166.</ref>

	نتیجه انجام حج مقبول چنین بیان شده که انگیزه ها، اراده ها، شوقها تصمیم ها و عزمهای [[حجگزار]] چنان تغییر می‌کند که نسبت به خیر مصمم باشد و عمل بد را ناشایست دانسته و از آن دوری گزیند.<ref>جرعه‌ای از صهبای حج، ص232.</ref> براساس روایات، حاجی با انجام [[مناسک حج]] از هر پلیدی پاک می‌شود؛ از این رو مادامی که به گناه آلوده نگردد نورانی است.<ref>وسائل الشیعه، ج8، ص68 و 328،</ref>		نتیجه انجام حج مقبول چنین بیان شده که انگیزه ها، اراده ها، شوقها تصمیم ها و عزمهای [[حجگزار]] چنان تغییر می‌کند که نسبت به خیر مصمم باشد و عمل بد را ناشایست دانسته و از آن دوری گزیند.<ref>جرعه‌ای از صهبای حج، ص232.</ref> براساس روایات، حاجی با انجام [[مناسک حج]] از هر پلیدی پاک می‌شود؛ از این رو مادامی که به گناه آلوده نگردد نورانی است<ref>وسائل الشیعه، ج8، ص68 و 328،</ref> و چيزى با حج خالص برابرى نكند و پاداشى مگر بهشت براى آن نيست.<ref>جواهر الكلام، ج١٧، ص٢١۴. مضمون حديثى از امام صادق عليه السلام /وسائل الشيعه، ج٨، باب ۴١، حديث /٣ همچنين از پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله ، مستدرك الوسائل، باب ٢۴، حديث ٢٢ و ٢۴.</ref>

	== حج مقبول در روایات ==		== حج مقبول در روایات ==
خط ۲۳:		خط ۲۶:
	== منابع ==		== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}
			* '''حج مقبول'''، ابوالحسن حسینی ادیانی، مشعر، تهران، 1385ش.
			* '''جرعه‌ای از صهبای حج''': جوادی آملی، قم، اسراء، 1377ش.
			* '''وسائل الشیعه (تفصیل وسائل الشیعه الی تحصیل مسائل الشریعه)''': محمد بن الحسن الحر العاملی (م. ۱۱۰۴ق)، قم، آل البیت، ۱۴۱۴ق.
			* '''مستدرک الوسائل'''، حسین نوری طبرسی، بیروت، مؤسسة آل البیت علیهم السلام لاحیاء التراث، 1408-1429ق/ 1987-2008 میلادی.



	* '''ادعیه و آداب حرمین شریفین در عمره مفرده با ترجمه فارسی'''، مرکز تحقیقات حج، تهران، نشر مشعر، ۱۳۸۷ش.		* '''ادعیه و آداب حرمین شریفین در عمره مفرده با ترجمه فارسی'''، مرکز تحقیقات حج، تهران، نشر مشعر، ۱۳۸۷ش.
	* '''ادعیه و زیارات مدینه منوره و مکه مکرمه (ویژه تمتع)'''، مرکز تحقیقات حج، تهران، نشر مشعر، ۱۳۹۱ش.		* '''ادعیه و زیارات مدینه منوره و مکه مکرمه (ویژه تمتع)'''، مرکز تحقیقات حج، تهران، نشر مشعر، ۱۳۹۱ش.
خط ۶۲:		خط ۷۲:
	* '''السنن الکبری''': بیهقی، احمد بن حسین، دارالفکر، بیروت، 1419ق.		* '''السنن الکبری''': بیهقی، احمد بن حسین، دارالفکر، بیروت، 1419ق.
	* '''سنن النسائي'''، نسائی، احمد بن علی، تحقيق صدقي جميل العطار، بيروت، دار الفکر، 1348ق.		* '''سنن النسائي'''، نسائی، احمد بن علی، تحقيق صدقي جميل العطار، بيروت، دار الفکر، 1348ق.
	* '''وسائل الشیعه (تفصیل وسائل الشیعه الی تحصیل مسائل الشریعه)''': محمد بن الحسن الحر العاملی (م. ۱۱۰۴ق)، قم، آل البیت، ۱۴۱۴ق.
	* '''جواهر الکلام في شرح شرائع الاسلام'''، صاحب جواهر، محمدحسن، تحقيق عباس قوچاني، تهران، دار الکتب الاسلاميه، 1365ش.		* '''جواهر الکلام في شرح شرائع الاسلام'''، صاحب جواهر، محمدحسن، تحقيق عباس قوچاني، تهران، دار الکتب الاسلاميه، 1365ش.
	* '''مجمع الفائده و البرهان فی شرح الاذهان'''، محمدباقر بین محمداکمل بهبهانی، موسسه العلامه المجدد الوحید البهبهانی، قم، 1317ق.		* '''مجمع الفائده و البرهان فی شرح الاذهان'''، محمدباقر بین محمداکمل بهبهانی، موسسه العلامه المجدد الوحید البهبهانی، قم، 1317ق.
خط ۶۹:		خط ۷۹:
	* '''بدایة المجتهد''': محمد بن احمد ابن رشد القرطبی (م. ۵۹۵ق)، تحقیق خالد عطار، بیروت، دارالفکر، ۱۴۱۵ق.		* '''بدایة المجتهد''': محمد بن احمد ابن رشد القرطبی (م. ۵۹۵ق)، تحقیق خالد عطار، بیروت، دارالفکر، ۱۴۱۵ق.
	* '''تفسیر نمونه'''، ناصر مکارم شیرازی، مدرسه الامام علی بن ابی طالب (علیه السلام)، قم، 1380ش.		* '''تفسیر نمونه'''، ناصر مکارم شیرازی، مدرسه الامام علی بن ابی طالب (علیه السلام)، قم، 1380ش.
	* '''مستدرک الوسائل'''، حسین نوری طبرسی، بیروت، مؤسسة آل البیت علیهم السلام لاحیاء التراث، 1408-1429ق/ 1987-2008 میلادی.
	* '''صهبای حج''': جوادی آملی، قم، اسراء، 1377ش.
	* '''پرتوی از اسرار حج (پرتوی از مشعل هدایت)''' : عباسعلی زارعی سبزواری، قم، جامعه مدرسین حوزه علمیه قم دفتر انتشارات اسلامی ، 1390 ش.		* '''پرتوی از اسرار حج (پرتوی از مشعل هدایت)''' : عباسعلی زارعی سبزواری، قم، جامعه مدرسین حوزه علمیه قم دفتر انتشارات اسلامی ، 1390 ش.
	* '''التحقیق فی کلمات القرآن'''، حسن مصطفوی، تهران، بنگاه ترجمه و نشر کتاب، ۱۳۶۰ش.		* '''التحقیق فی کلمات القرآن'''، حسن مصطفوی، تهران، بنگاه ترجمه و نشر کتاب، ۱۳۶۰ش.
	*''' در بارگاه نور'''، حسین انصاریان، مشعر، تهران، 1382ش.{{پایان}}{{حج و عمره}}		*''' در بارگاه نور'''، حسین انصاریان، مشعر، تهران، 1382ش.{{پایان}}{{حج و عمره}}

Heidar در ‏۶ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۱۶:۴۰

2026-08-06T16:40:59Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۶ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۲۰:۱۰
خط ۴:		خط ۴:
	حج مقبول		حج مقبول

	~~رسول اکرم صلی الله علیه و آله~~ و ~~سلم در بیان معیار حج~~ مقبول ~~فرمود~~ نشانه قبولی حج این است که حج گزار از آن پس مرتکب گناه نشود اما اگر همچنان به تباهی و گناه تن داد این نشان از مردود بودن حج ~~اوست؛ «من علامَةِ قَبُولِ الْحَجِّ، إذا رَجَعَ الرَّجُلُ عَمَّا كَانَ عَلَيْهِ مِنَ الْمَعاصى~~. هذا عَلَامَةُ قَبُولِ الْحَجِّ وَإِنْ رَجَعَ مِنَ الْحَجِّ ثُمَّ انْهَمَكَ فيما كانَ عَلَيْهِ مِنْ زِنا أَوْ خِيانَةٍ أَوْ مَعْصِيَةٍ فَقَدْ رُدَّ عَلَيْهِ حَجَّهُ» آيَةً قَبُولِ الْحَجَّ تَرْك ما كانَ عَلَيْهِ الْعَبْدُ مُقِيماً مِنَ الذُّنُوبِ».		== نشانه و نتیجه حق مقبول ==
			براساس روایتی از [[حضرت محمد(ص)]] نشانه قبولی حج این است که حج گزار از آن پس مرتکب گناه نشود اما اگر همچنان به تباهی و گناه تن داد این نشان از مردود بودن حج اوست.<ref>مستدرک الوسائل، ج10، ص165-166.</ref>

	نکته مزبور شاید اشاره به سر دیگری از حج باشد؛ زیرا اسرار عبادتها در قیامت ظهور میکند که روز ظهور باطن افراد و اعمال آنان است و در آن روز هر انسانی نه تنها نتیجه		نتیجه انجام حج مقبول چنین بیان شده که انگیزه ها، اراده ها، شوقها تصمیم ها و عزمهای [[حجگزار]] چنان تغییر می‌کند که نسبت به خیر مصمم باشد و عمل بد را ناشایست دانسته و از آن دوری گزیند.<ref>جرعه‌ای از صهبای حج، ص232.</ref> براساس روایات، حاجی با انجام [[مناسک حج]] از هر پلیدی پاک می‌شود؛ از این رو مادامی که به گناه آلوده نگردد نورانی است.<ref>وسائل الشیعه، ج8، ص68 و 328،</ref>

	یعنی قبولی یا رد را بلکه دلیل و سر رد یا قبول را نیز مشاهده میکند بنابراین کسی که در دنیا توانست بفهمد حجش مورد قبول یا نکول واقع شده به گوشه ای از اسرار حج ~~رسیده است و قهراً سبب قبول یا رد را هم بررسی میکند.~~

	~~معیار ارائه~~ شده در کلام رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم درباره نشانه حج مقبول در سایر عبادت ها نیز هست. چنان که خدای سبحان درباره نماز فرمود: إِنَّ الصَّلاةَ تَنْهَى عَنِ الْفَحْشَاءِ وَ الْمُنْكَرِ حقیقت نماز برای نمازگزار نقشی تکوینی دارد. بدین صورت که انگیزه ها، اراده ها، شوقها تصمیم ها و عزمهای ~~او را تعدیل میکند~~ که نسبت به خیر مصمم باشد و ~~از شر کراهت داشته آن~~ را ناشایست دانسته و از آن دوری گزیند. ~~با توجه به احادیث مذکور حقیقت و روح حج نیز امری تکوینی است و همان حقیقت مانع اتخاذ تصمیمها و اراده های نارواست~~.

	~~خلاصه اینکه حج گزار~~ با انجام مناسک حج از هر پلیدی پاک ~~میشود؛~~ از این رو مادامی که به گناه آلوده نگردد نورانی است. چنان که امام صادق علیه السلام فرمود: «الحاج لا يزالُ عَلَيْهِ نُورُ الْحَجِّ مَا لَمْ يَلْمَ بِذَنْبٍ . مشاهده این نورانیت حج گزار را به پذیرش الهی حج خود امیدوار خواهد کرد.

			== حج مقبول در روایات ==
			در احادیث شیعه، یکی از اثرهای زیارت امام حسین(ع) در روز [[عید فطر]] و [[عید قربان\|قربان]]، آمرزیده شدن گناهان گذشته و آینده زائر معرفی شده است. امام صادق(ع)، برای کسی که در طول یک سال، شب‌های نیمه شعبان، عید فطر و عید قربان به زیارت امام حسین(ع) رفته باشد، ثواب بیشتری ذکر کرده است؛ او، ثواب این زیارت را هزار [[حج مقبول]] و هزار [[عمره]] مقبول و اجابت هزار دعای دنیایی و آخرتی دانسته است.<ref>وسائل الشیعه، ج ١٠، ص ٣٧١.</ref>

	== مقاله‌های مرتبط ==		== مقاله‌های مرتبط ==

Heidar: صفحه‌ای تازه حاوی « حج مقبول رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم در بیان معیار حج مقبول فرمود نشانه قبولی حج این است که حج گزار از آن پس مرتکب گناه نشود اما اگر همچنان به تباهی و گناه تن داد این نشان از مردود بودن حج اوست؛ «من علامَةِ قَبُولِ الْحَجِّ، إذا رَجَعَ...» ایجاد کرد

2026-08-06T15:50:18Z

صفحه‌ای تازه حاوی « حج مقبول رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم در بیان معیار حج مقبول فرمود نشانه قبولی حج این است که حج گزار از آن پس مرتکب گناه نشود اما اگر همچنان به تباهی و گناه تن داد این نشان از مردود بودن حج اوست؛ «من علامَةِ قَبُولِ الْحَجِّ، إذا رَجَعَ...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

حج مقبول

رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم در بیان معیار حج مقبول فرمود نشانه قبولی حج این است که حج گزار از آن پس مرتکب گناه نشود اما اگر همچنان به تباهی و گناه تن داد این نشان از مردود بودن حج اوست؛ «من علامَةِ قَبُولِ الْحَجِّ، إذا رَجَعَ الرَّجُلُ عَمَّا كَانَ عَلَيْهِ مِنَ الْمَعاصى. هذا عَلَامَةُ قَبُولِ الْحَجِّ وَإِنْ رَجَعَ مِنَ الْحَجِّ ثُمَّ انْهَمَكَ فيما كانَ عَلَيْهِ مِنْ زِنا أَوْ خِيانَةٍ أَوْ مَعْصِيَةٍ فَقَدْ رُدَّ عَلَيْهِ حَجَّهُ» آيَةً قَبُولِ الْحَجَّ تَرْك ما كانَ عَلَيْهِ الْعَبْدُ مُقِيماً مِنَ الذُّنُوبِ».

نکته مزبور شاید اشاره به سر دیگری از حج باشد؛ زیرا اسرار عبادتها در قیامت ظهور میکند که روز ظهور باطن افراد و اعمال آنان است و در آن روز هر انسانی نه تنها نتیجه

یعنی قبولی یا رد را بلکه دلیل و سر رد یا قبول را نیز مشاهده میکند بنابراین کسی که در دنیا توانست بفهمد حجش مورد قبول یا نکول واقع شده به گوشه ای از اسرار حج رسیده است و قهراً سبب قبول یا رد را هم بررسی میکند.

معیار ارائه شده در کلام رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم درباره نشانه حج مقبول در سایر عبادت ها نیز هست. چنان که خدای سبحان درباره نماز فرمود: إِنَّ الصَّلاةَ تَنْهَى عَنِ الْفَحْشَاءِ وَ الْمُنْكَرِ حقیقت نماز برای نمازگزار نقشی تکوینی دارد. بدین صورت که انگیزه ها، اراده ها، شوقها تصمیم ها و عزمهای او را تعدیل میکند که نسبت به خیر مصمم باشد و از شر کراهت داشته آن را ناشایست دانسته و از آن دوری گزیند. با توجه به احادیث مذکور حقیقت و روح حج نیز امری تکوینی است و همان حقیقت مانع اتخاذ تصمیمها و اراده های نارواست.

خلاصه اینکه حج گزار با انجام مناسک حج از هر پلیدی پاک میشود؛ از این رو مادامی که به گناه آلوده نگردد نورانی است. چنان که امام صادق علیه السلام فرمود: «الحاج لا يزالُ عَلَيْهِ نُورُ الْحَجِّ مَا لَمْ يَلْمَ بِذَنْبٍ . مشاهده این نورانیت حج گزار را به پذیرش الهی حج خود امیدوار خواهد کرد.

== مقاله‌های مرتبط ==

* [[سعی بین صفا و مروه]]
* [[اسرار حج]]
* [[دعاهای مناسک عمره تمتع و حج|دعاهای مستحبی سعی]]

== پانویس ==
{{پانویس}}

== منابع ==
{{منابع}}
* '''ادعیه و آداب حرمین شریفین در عمره مفرده با ترجمه فارسی'''، مرکز تحقیقات حج، تهران، نشر مشعر، ۱۳۸۷ش.
* '''ادعیه و زیارات مدینه منوره و مکه مکرمه (ویژه تمتع)'''، مرکز تحقیقات حج، تهران، نشر مشعر، ۱۳۹۱ش.
* '''درسنامه مناسک حج'''، محمدحسین فلاح‌زاده، تهران، مشعر، ۱۳۸۹ش.
* '''ویژه‌نامه عمره مفرده: وصال دوست'''، حوزه نمایندگی ولی‌فقیه در امور حج و زیارت معاونت فرهنگی، ۱۳۹۳ش.
* '''دانشنامه حج و حرمین شریفین'''، مدخل سعی در جلد هشتم.
* '''درسنامه اسرار حج'''، محمد تقی فعالی، تهران، مشعر، 1389ش.
* '''اسرار عرفانی حج'''، محمد تقی فعالی، تهران، مشعر، 1386ش.
* '''کتاب الخلاف فی الفقه'''، شیخ طوسی، ابوجعفر، محمد بن الحسن، تهران، ۱۳۷۷ش.
* '''منتهي المطلب في تحقيق المذهب'''، حلی، حسن بن یوسف، مشهد، انتشارات بنياد پژوهش‌هاي اسلامي آستان قدس رضوي، 1414ق.
* '''احکام القرآن''': ابن العربی (م.543ق.)، به کوشش محمد عطا، لبنان، دار الفکر، بی‌تا.
* '''المبسوط'''، سرخسی، محمد بن احمد، بيروت، دار المعرفه، 1406ق.
*''' مدارک الاحکام''': سید محمد بن علی الموسوی العاملی (درگذشت ۱۰۰۹ق)، قم، آل البیت، ۱۴۱۰ق.
* '''الروضة البهیه فی شرح اللمعة الدمشقیه'''، الشهید الثانی، شیخ زین‌الدین العاملی، قم، مجمع الفکر الاسلامی، چاپ اول، ۱۴۲۴ق.
* '''علل الشرائع'''، ابن بابویه، محمد بن علی، النجف، المکتبه الحیدریه ، 1385ق/ 1966م .
* '''المبسوط في فقه الاماميه'''، طوسی، محمد بن حسن، تحقيق محمد باقر البهبودي، تهران، المكتبة المرتضويه، 1387ق.
* '''شرائع الاسلام فی مسائل الحلال والحرام'''، محقق حلّی، نجم الدین جعفر بن حسن، تهران، منشورات الأعلمی، ۱۳۸۹ق.
* '''صفا و مروه'''، سيدعلى قاضى عسكر، «فصلنامه ميقات حج»، ش٩، ص۸۸-۱۰۶ .
*'''السرائر'''، ابن ادریس (م.598ق.)، قم، نشر اسلامی، 1411ق.
*'''حاشیة الدسوقی'''، محمد بن احمد دسوقی (م.1230ق.)، بیروت، احیاء الکتب العربیه، بی‌تا.
*'''المعتمد فی شرح المناسک'''، سید ابوالقاسم خوئی، به تحقیق سید رضا خلخالی، نجف، مدرسة دار العلم، مؤسسه الخوئی الإسلامیة، چاپ اول، 1409ق.
*'''التهذیب فی مناسک العمره و الحج'''، جواد تبریزی، دار التفسیر، قم ، 1423ق.
* '''مناسک حج محشی'''، مرکز تحقیقات حج، نشر مشعر، تهران، زمستان ۱۳۷۵ش.
* '''مجمع المسائل'''، محمدرضا گلپایگانی، دار القرآن الکریم، قم، بی‌تا.
*'''تحریر الوسیلة'''، خمینی، سید روح اللّه موسوی، مؤسسه مطبوعات دار العلم، قم، بی‌تا.
*'''منیة السائل (مجموعه فتاواي هامه اوبالقاسم الخويي دام ظله)'''، ابوالقاسم خوئی، به کوشش موسی مفیدالدین عاصی العاملی، دارالمجتبی، بیروت، 1370ق.
*''' تذکرة الفقهاء''': العلامة الحلی (درگذشت ۷۲۶ق)، قم، آل البیت، ۱۴۱۴ق.
*'''الحدائق الناضره''': یوسف البحرانی (م.1186ق.)، به کوشش آخوندی، قم، نشر اسلامی، 1363ش.
*'''دلیل الناسک''': السید محسن الحکیم (م.1390ق.)، به کوشش طباطبایی، مدرسه دار الحکمه، 1374ش.
* '''تهذیب الأحکام'''، طوسی محمد بن حسن، تحقیق حسن موسوی خرسان، تهران، دارکتب الاسلامیة، 1407ق.
*'''من لا یحضره الفقیه''': الصدوق (م.381ق.)، به کوشش غفاری، قم، نشر اسلامی، 1404ق.
*'''عوارف المعارف'''، محمود بن عبدالکریم شبستری، کتابفروشی جهان نما، شیراز، 1317ش.
*'''بحار الانوار الجامعه لدرر اخبار الائمه الاطهار'''، محمد باقر المجلسی (۱۰۳۷-۱۱۱۰ق)، تصحیح محمد باقر بهبودی و سید ابراهیم میانجی و سید محمد مهدی موسوی خرسان، بیروت، داراحیاء التراث العربی و موسسه الوفاء، ۱۴۰۳ق.
* '''الکافی''': الکلینی (م.۳۲۹ق.)، به کوشش غفاری، تهران، دار الکتب الاسلامیه، ۱۳۷۵ش.
*'''مصباح الشریعه'''، المنسوب امام جعفر الصادق(ع) ( -148ق.)، بیروت، الاعلمی1400ق.
*'''کشف الاسرار'''، ابوالفضل رشید الدین میبدی، تهران، امیرکبیر، ۱۳۷۱ش.
*'''بیان السعاده فی مقامات العباده'''، موسسه الاعلمی للمطبوعات، بیروت، 1367ش / 1408ق.
*'''فروع کافی'''، کلینی محمد بن یعقوب (م ۳۲۹ق)، تحقیق محمد حسین رحیمیان، قم، نشر قدس، ۱۳۸۸ش.
* '''السنن الکبری''': بیهقی، احمد بن حسین، دارالفکر، بیروت، 1419ق.
* '''سنن النسائي'''، نسائی، احمد بن علی، تحقيق صدقي جميل العطار، بيروت، دار الفکر، 1348ق.
* '''وسائل الشیعه (تفصیل وسائل الشیعه الی تحصیل مسائل الشریعه)''': محمد بن الحسن الحر العاملی (م. ۱۱۰۴ق)، قم، آل البیت، ۱۴۱۴ق.
* '''جواهر الکلام في شرح شرائع الاسلام'''، صاحب جواهر، محمدحسن، تحقيق عباس قوچاني، تهران، دار الکتب الاسلاميه، 1365ش.
* '''مجمع الفائده و البرهان فی شرح الاذهان'''، محمدباقر بین محمداکمل بهبهانی، موسسه العلامه المجدد الوحید البهبهانی، قم، 1317ق.
*''' کشف اللثام''': الفاضل الهندی (درگذشت ۱۱۳۷ق)، قم، نشر اسلامی، ۱۴۱۶ق.
*'''روضة الطالبیین و عمدة المفتین'''، یححی بن شرف به کوشش زهیر شاویش، المکتب الاسلامی، بیروت، 1412ق / 1991م.
* '''بدایة المجتهد''': محمد بن احمد ابن رشد القرطبی (م. ۵۹۵ق)، تحقیق خالد عطار، بیروت، دارالفکر، ۱۴۱۵ق.
* '''تفسیر نمونه'''، ناصر مکارم شیرازی، مدرسه الامام علی بن ابی طالب (علیه السلام)، قم، 1380ش.
* '''مستدرک الوسائل'''، حسین نوری طبرسی، بیروت، مؤسسة آل البیت علیهم السلام لاحیاء التراث، 1408-1429ق/ 1987-2008 میلادی.
* '''صهبای حج''': جوادی آملی، قم، اسراء، 1377ش.
* '''پرتوی از اسرار حج (پرتوی از مشعل هدایت)''' : عباسعلی زارعی سبزواری، قم، جامعه مدرسین حوزه علمیه قم دفتر انتشارات اسلامی ، 1390 ش.
* '''التحقیق فی کلمات القرآن'''، حسن مصطفوی، تهران، بنگاه ترجمه و نشر کتاب، ۱۳۶۰ش.
*''' در بارگاه نور'''، حسین انصاریان، مشعر، تهران، 1382ش.{{پایان}}{{حج و عمره}}