دکه الاغوات - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Kamran در ‏۲۹ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۰۵:۰۱

2026-08-29T05:01:50Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۹ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۳۱
خط ۱:		خط ۱:
	[[پرونده:دکه‌الاغوات.jpg\|File.png\|400px\|thumb\|left\|دکه الاغوات]]		[[پرونده:دکه‌الاغوات.jpg\|File.png\|400px\|thumb\|left\|دکه الاغوات]]

	'''~~دکه الاغوات~~'''، سکویی است در [[مسجدالنبی]] و در شمال [[حجره شریفه]] ، میان باب جبرئیل و باب‌النساء، که محل استقرار و عبادات [[اغوات]] بوده است.		'''دَکَّةُ الاَغَوات'''، سکویی است در [[مسجدالنبی]] و در شمال [[حجره شریفه]] ، میان باب جبرئیل و باب‌النساء، که محل استقرار و عبادات [[اغوات]] بوده است.

	دکه الاغوات مختص خادمان خواجه [[حرمین]] بود که [[اغوات]] نامیده می‌شدند. آنان وظایفی چون دربانی، تأمین نظم روشنایی حرم و قرائت قرآن داشتند. این مکان ویژه آنان بود و دیگران اجازه ورود نداشتند. در دوران [[ملک فهد]] و با فتوی [[بن‌باز]]، استخدام اغوات ممنوع شد و شمارشان کاهش یافت. برخی این دکه را با جایگاه [[اصحاب صفه]] یکی می‌دانند و برخی آن را باقیمانده‌ای از [[صفه‌]]<nowiki/>ی دوران [[حضرت محمد (ص)\|پیامبر]] می‌دانند. امروز اگرچه سنت اغوات پایان یافته، دکه همچنان پابرجاست.		دکه الاغوات مختص خادمان خواجه [[حرمین]] بود که [[اغوات]] نامیده می‌شدند. آنان وظایفی چون دربانی، تأمین نظم روشنایی حرم و قرائت قرآن داشتند. این مکان ویژه آنان بود و دیگران اجازه ورود نداشتند.

	~~==مکان==~~		برخی این دکه را با جایگاه [[اصحاب صفه]] یکی دانسته‌اند و برخی آن را باقیمانده‌ای از [[صفه‌]]<nowiki/>ی دوران [[حضرت محمد (ص)\|پیامبر]] می‌دانند.
	این ~~سکو در شمال حجره شریفه بین~~ [[~~باب جبرئیل~~]] و [[~~باب‌النساء~~]] قرار گرفته است. ارتفاع آن حدود ۴۰ سانتی‌متر از کف مسجد است، طولش ۱۲ متر و عرض آن ۸ متر. سه طرف دکه به جز ضلع جنوبی، با نرده‌های کوتاه احاطه شده است. <~~ref~~>~~معالم المدینه المنوره، ج1،~~ ص ~~233</ref>~~

	==~~اغوات~~ و ~~وظایف~~==		==معرفی و مکان==
	~~اَغوات، آغوات و آغاوات جمع كلمه آغا و اَغا است كه به خادم خواجه حرمين می‌گفته‌اند. كلمه آغا~~ از ريشه مغولی به معنای بانو، خانم و شاهزاده خانم<ref>آينده (ماهنامه)، س۱۶، ص۳۹۴-۳۹۶</ref> وآقا در زبان كهن مغولی به معنای برادر و خواهر بزرگ، فرمانده، نجيب، قدرتمند، عمو، جد، پدرزن و بزرگسال‌تر است.~~<ref>آينده (ماهنامه)، سال۱۶، ص۳۹۴-۳۹۹</ref>~~ در ~~زبان فارسی، آغا به معنای خاتون، بی‌بی، و بانوی حرم~~ و ~~كلمه‌ای احترام‌آميز برای خادمان خواجه بوده~~ است.~~<ref>لغت‌نامه، ج۱, ص۱۱۳، «آغا».</ref> اين دو كلمه~~ از ~~زبان تركي وارد زبان عربی شدند~~ و ~~عرب زبانان هر دو را~~ به ~~معناي «مرد بزرگوار» به‌كار بردند~~.<ref>~~حفة المحبين، ص۵۳؛ التاريخ القويم، ج۴، ص۲۶~~</ref>		دکة الاغوات امروزه سکوی کم ارتفاعی در بخشی از مسجدالنبی است. این سکو در شمال حجره شریفه بین [[باب جبرئیل]] و [[باب‌النساء]] قرار گرفته است. ارتفاع آن حدود ۴۰ سانتی‌متر از کف مسجد است، طولش ۱۲ متر و عرض آن ۸ متر. سه طرف دکه به جز ضلع جنوبی، با نرده‌های کوتاه احاطه شده است.<ref>معالم المدینه المنوره، ج1، ص 233</ref>

	~~واژه آغا در اواخر دوران~~ [[~~ممالیک چرکسی\|مماليك چَرْكَسي~~]] (~~حك: ۷۸۴ـ۹۲۲ق.~~) و ~~نيز پس~~ از ~~قدرت گرفتن [[عثمانی\|تركان عثمانی]]، براي اشاره~~ به ~~شخص خواجه به كار مي‌رفت~~. ~~اما در حجاز خادمان خواجه حرمين شريفين را اغوات گفتند كه پيشتر به طواشيه به معنای اخته~~<ref>~~المعجم الوسيط، ج۲، ص۵۷۰؛ تاج العروس، ج۱۷، ص۲۴۸، «خصو»~~.</ref> ~~مشهور بودند~~.		گفته شده که این سکو محل استقرار و نیایش اغوات بود. [[اغوات]] در اصل گروهی از بردگان خواجه (اخته) بودند که از عصر ایوبیان برای انجام امور خدماتی، نگهبانی، دربانی و برخی از کارهای مذهبی در مسجدالنبی به کار گماشته شدند.<ref>موسوعة مرآة الحرمين، ج۳، ص۴۳؛ المسجد النبوي، ص۳۷۷.</ref><ref>التحفة اللطيفه، ج۱، ص۶۳.</ref>

	~~رواج بکارگیری~~ اغوات در مسجد النبی (ص) از دوره [[ایوبیان]] آغاز شد.<ref>موسوعة مرآة الحرمين، ج۳، ص۴۳؛ المسجد النبوي، ص۳۷۷.</ref> از نخستين وظايف اغوات [[مسجد النبی\|مسجدالنبی]] دربانی، نگهبانی و تأمين روشنايی حرم و انجام امور انتظامی و مذهبی مانند بازديد حرم پس از [[نماز عشا]] و بيرون راندن زائران و پيشگيري از توقف و شب‌نشيني در مسجد، و نيز فراشی و [[اذان]] گفتن بود.<ref>التحفة اللطيفه، ج۱، ص۶۳.</ref> در دوره [[ملک فهد سعودی\|ملک فهد]] (~~حك: ۱۹۸۲ـ۲۰۰۵م.~~) مفتي عربستان، بن باز، در فتوایی، جذب اغوات را بدعت شمرد و ملك فهد نيز اين كار را ممنوع دانست. پس از آن فتوا، رفته رفته از شمار اغوات كاسته شد و بر اساس آمار، در سال ۱۴۳۲ق. نُه آغا در [[مدینه\|مدينه]] و هفت آغا در [[مكه]] به خدمت مشغول‌ بودند.<ref>صفحات من تاريخ مكة المكرمه، ج۲، ص۳۳۱؛ نك: سفرنامه حجاز، دريابادي، ص۱۹۵؛ روزنامه عكاظ، الجمعه ۱۳/۰۴/۱۴۳۲ق. ، ۱۸مارس۲۰۱۱م. العدد : ۳۵۶۱.</ref>		اغوات در اين سکو (دکه) به قرائت [[قرآن]]، ادعيه و [[نمازهای مستحب]] مشغول می‌شدند. شايد به همين سبب اين مكان را دكه الاغوات ناميدند.<ref>موسوعة مرآة الحرمين، ج۳، ص۴۲.</ref> از ورود افراد ديگر به درون دكه جلوگیری می‌شد و تنها اغوات اجازه حضور و استراحت در آن را داشتند.<ref>روزنامه عكاظ، جمعه۱۳/۴/۱۴۳۲ق.، عدد ۳۵۶۱.</ref>

	~~==علت نام‌گذاری==~~
	~~اغوات در اين دكه~~ به قرائت [[قرآن]]، ادعيه و [[نمازهای مستحب]] مشغول می‌شدند. شايد به همين سبب اين مكان را دكه الاغوات ناميدند.<ref>موسوعة مرآة الحرمين، ج۳، ص۴۲.</ref> از ورود افراد ديگر به درون دكه جلوگیری می‌شد و تنها اغوات اجازه حضور و استراحت در آن را داشتند.<ref>روزنامه عكاظ، جمعه۱۳/۴/۱۴۳۲ق.، عدد ۳۵۶۱.</ref>

	==تفاوت دکه الاغوات و صفه==		==تفاوت دکه الاغوات و صفه==
	~~اهل~~ صفه، گروهی از [[مهاجرین]] بودند که به سبب از دست دادن، یا رها کردن خانه و دارایی و جایگاه خود، با پذیرش فقر و تنگدستی<ref>انوارالتنزیل، ج1، ص267، اللمع، ص 132-133</ref> در قسمت شمال مسجدالنبی<ref>مجموعه الرسائل و المسائل، ج1، ص 34</ref> در محلی مسقف و بزرگ و خارج از مسجد به نام «[[صفه]]» زندگی می‌کردند.<ref>الطبقات الکبیر، ج1، ص 48~~</ref>~~		برخی منابع دکة الاغوات را با صفه یکی می‌دانند<ref>معالم المدینه المنوره، ج1، ص 233</ref>و بعضی نیز آن را باقی‌مانده سکوی اصحاب صفه می‌دانند.<ref>تعمیر و توسعه مسجد شریف نبوی، ص57</ref> اصحاب صفه، گروهی از [[مهاجرین]] بودند که به سبب از دست دادن، یا رها کردن خانه و دارایی و جایگاه خود، با پذیرش فقر و تنگدستی<ref>انوارالتنزیل، ج1، ص267، اللمع، ص 132-133</ref> در قسمت شمال مسجدالنبی<ref>مجموعه الرسائل و المسائل، ج1، ص 34</ref> در محلی مسقف و بزرگ و خارج از مسجد به نام «[[صفه]]» زندگی می‌کردند.<ref>الطبقات الکبیر، ج1، ص 48</ref>

	با گسترش مسجد در عصر [[ولید بن عبدالملک]] (دوره اموی)، موقعیت [[صفه]] تغییر کرد.<ref>آثار اسلامی مکه و مدینه، ص 243</ref> برخی منابع اين دكه را با دكه اصحاب صفه يكسان می‌دانند<ref>معالم المدینه المنوره، ج1، ص 233</ref> و بعضی نيز آن را باقيمانده‌ای از دكه اصحاب صفه می‌شمرند<ref>تعمیر و توسعه مسجد شریف نبوی، ص57</ref>؛ بدین شرح که زمینی که به [[اهل صفه]] اختصاص داده شده بود، مساحتی 96 متری و مسقف بود که در منتهاالیه شرقی مسجد و به عبارتی در انتهای مسجد، کنار دیواره شمالی آن قرار داشت. از این رو مکان صفه اصلی در غرب دکه اغوات فعلی قرار می‌گرفته است و محل دکه اغوات که بعد از توسعه ولیدبن عبدالملک وارد مسجد شد، تا پیش از آن خارج از مسجد و محل حجرات برخی از زنان [[رسول خدا]] بوده است. <ref>آثار اسلامی مکه و مدینه، ص 234</ref>

	~~==موقعیت کنونی==~~		در نسبت دکة الاغوات و صفه‌ی اصحاب صفه گفته شده که زمینی که به [[اهل صفه]] اختصاص داده شده بود، مساحتی 96 متری و مسقف بود که در منتهاالیه شرقی مسجد و به عبارتی در انتهای مسجد، کنار دیواره شمالی آن قرار داشت. از این رو مکان صفه اصلی در غرب دکه اغوات فعلی قرار می‌گرفته است و محل دکه اغوات که بعد از توسعه ولیدبن عبدالملک وارد مسجد شد، تا پیش از آن خارج از مسجد و محل حجرات برخی از زنان [[رسول خدا]] بوده است. <ref>آثار اسلامی مکه و مدینه، ص 234</ref>
	~~امروزه~~ که ~~سنت اغوات~~ به ~~پایان رسیده است، دکه همچنان پابرجاست~~ و ~~زائران می‌توانند~~ آن ~~را مشاهده کنند، اما کاربرد~~ اصلی آن ~~به عنوان سکوی خادمان، دیگر فعال نیست~~.
	==پانویس==		==پانویس==
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

عاطفه فتاحی در ‏۲۳ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۱۶:۳۲

2026-08-23T16:32:31Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۳ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۲۰:۰۲
خط ۱:		خط ۱:
	[[پرونده:دکه‌الاغوات.jpg\|File.png\|400px\|thumb\|left\|دکه الاغوات]]		[[پرونده:دکه‌الاغوات.jpg\|File.png\|400px\|thumb\|left\|دکه الاغوات]]

	'''دکه الاغوات'''، سکویی است در [[مسجدالنبی]] و در شمال [[حجره شریفه]] که محل استقرار و عبادات [[اغوات]] بوده است.		'''دکه الاغوات'''، سکویی است در [[مسجدالنبی]] و در شمال [[حجره شریفه]] ، میان باب جبرئیل و باب‌النساء، که محل استقرار و عبادات [[اغوات]] بوده است.

			دکه الاغوات مختص خادمان خواجه [[حرمین]] بود که [[اغوات]] نامیده می‌شدند. آنان وظایفی چون دربانی، تأمین نظم روشنایی حرم و قرائت قرآن داشتند. این مکان ویژه آنان بود و دیگران اجازه ورود نداشتند. در دوران [[ملک فهد]] و با فتوی [[بن‌باز]]، استخدام اغوات ممنوع شد و شمارشان کاهش یافت. برخی این دکه را با جایگاه [[اصحاب صفه]] یکی می‌دانند و برخی آن را باقیمانده‌ای از [[صفه‌]]<nowiki/>ی دوران [[حضرت محمد (ص)\|پیامبر]] می‌دانند. امروز اگرچه سنت اغوات پایان یافته، دکه همچنان پابرجاست.

	==مکان==		==مکان==

عاطفه فتاحی در ‏۲۱ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۲۲:۰۸

2026-08-21T22:08:55Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۲ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۰۱:۳۸
خط ۱۷:		خط ۱۷:

	==تفاوت دکه الاغوات و صفه==		==تفاوت دکه الاغوات و صفه==
	~~در زمان~~ [[~~پیامبر اکرم (ص)~~]]~~، مهاجران فقیر~~ که به ~~مدینه می‌آمدند، نیاز به مکانی برای سکونت~~ و ~~عبادت داشتند. پیامبر (~~ص~~) دستور دادند~~ در ~~عقب مسجد،~~ در ~~گوشه شمال شرقی، سکویی بسازند~~ و ~~با شاخه‌های نخل آن را سقف‌پوش کنند. این مکان «صفه» یا «ظله» نامیده شد~~ و به «اصحاب صفه» اختصاص یافت. این گروه شامل فقرای عزب بودند که قرآن می‌آموختند، حدیث حفظ می‌کردند و در جنگ‌ها شرکت می‌کردند.		اهل صفه، گروهی از [[مهاجرین]] بودند که به سبب از دست دادن، یا رها کردن خانه و دارایی و جایگاه خود، با پذیرش فقر و تنگدستی<ref>انوارالتنزیل، ج1، ص267، اللمع، ص 132-133</ref> در قسمت شمال مسجدالنبی<ref>مجموعه الرسائل و المسائل، ج1، ص 34</ref> در محلی مسقف و بزرگ و خارج از مسجد به نام «[[صفه]]» زندگی می‌کردند.<ref>الطبقات الکبیر، ج1، ص 48</ref>

	با گسترش مسجد در عصر ولید بن عبدالملک (دوره اموی)، موقعیت صفه تغییر کرد. برخی منابع اين دكه را با دكه اصحاب صفه يكسان می‌دانند و بعضی نيز آن را باقيمانده‌ای از دكه اصحاب صفه می‌شمرند.		با گسترش مسجد در عصر [[ولید بن عبدالملک]] (دوره اموی)، موقعیت [[صفه]] تغییر کرد.<ref>آثار اسلامی مکه و مدینه، ص 243</ref> برخی منابع اين دكه را با دكه اصحاب صفه يكسان می‌دانند<ref>معالم المدینه المنوره، ج1، ص 233</ref> و بعضی نيز آن را باقيمانده‌ای از دكه اصحاب صفه می‌شمرند<ref>تعمیر و توسعه مسجد شریف نبوی، ص57</ref>؛ بدین شرح که زمینی که به [[اهل صفه]] اختصاص داده شده بود، مساحتی 96 متری و مسقف بود که در منتهاالیه شرقی مسجد و به عبارتی در انتهای مسجد، کنار دیواره شمالی آن قرار داشت. از این رو مکان صفه اصلی در غرب دکه اغوات فعلی قرار می‌گرفته است و محل دکه اغوات که بعد از توسعه ولیدبن عبدالملک وارد مسجد شد، تا پیش از آن خارج از مسجد و محل حجرات برخی از زنان [[رسول خدا]] بوده است. <ref>آثار اسلامی مکه و مدینه، ص 234</ref>

	==موقعیت کنونی==		==موقعیت کنونی==

عاطفه فتاحی در ‏۲۱ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۲۰:۴۳

2026-08-21T20:43:48Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۲ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۰۰:۱۳
خط ۱:		خط ۱:
	[[پرونده:دکه‌الاغوات.jpg\|File.png\|~~270px~~\|thumb\|left\|دکه الاغوات]]		[[پرونده:دکه‌الاغوات.jpg\|File.png\|400px\|thumb\|left\|دکه الاغوات]]

	'''دکه الاغوات'''، سکویی است در [[مسجدالنبی]] و در شمال [[حجره شریفه]] که محل استقرار و عبادات [[اغوات]] بوده است.		'''دکه الاغوات'''، سکویی است در [[مسجدالنبی]] و در شمال [[حجره شریفه]] که محل استقرار و عبادات [[اغوات]] بوده است.

عاطفه فتاحی در ‏۲۱ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۱۷:۱۹

2026-08-21T17:19:56Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۱ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۲۰:۴۹
خط ۱:		خط ۱:
			[[پرونده:دکه‌الاغوات.jpg\|File.png\|270px\|thumb\|left\|دکه الاغوات]]

	'''دکه الاغوات'''، سکویی است در [[مسجدالنبی]] و در شمال [[حجره شریفه]] که محل استقرار و عبادات [[اغوات]] بوده است.		'''دکه الاغوات'''، سکویی است در [[مسجدالنبی]] و در شمال [[حجره شریفه]] که محل استقرار و عبادات [[اغوات]] بوده است.

عاطفه فتاحی در ‏۲۰ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۱۹:۴۸

2026-08-20T19:48:35Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۰ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۲۳:۱۸
خط ۹:		خط ۹:
	واژه آغا در اواخر دوران [[ممالیک چرکسی\|مماليك چَرْكَسي]] (حك: ۷۸۴ـ۹۲۲ق.) و نيز پس از قدرت گرفتن [[عثمانی\|تركان عثمانی]]، براي اشاره به شخص خواجه به كار مي‌رفت. اما در حجاز خادمان خواجه حرمين شريفين را اغوات گفتند كه پيشتر به طواشيه به معنای اخته<ref>المعجم الوسيط، ج۲، ص۵۷۰؛ تاج العروس، ج۱۷، ص۲۴۸، «خصو».</ref> مشهور بودند.		واژه آغا در اواخر دوران [[ممالیک چرکسی\|مماليك چَرْكَسي]] (حك: ۷۸۴ـ۹۲۲ق.) و نيز پس از قدرت گرفتن [[عثمانی\|تركان عثمانی]]، براي اشاره به شخص خواجه به كار مي‌رفت. اما در حجاز خادمان خواجه حرمين شريفين را اغوات گفتند كه پيشتر به طواشيه به معنای اخته<ref>المعجم الوسيط، ج۲، ص۵۷۰؛ تاج العروس، ج۱۷، ص۲۴۸، «خصو».</ref> مشهور بودند.

	رواج بکارگیری اغوات در مسجد النبی (ص) از دوره [[ایوبیان]] آغاز شد.<ref>موسوعة مرآة الحرمين، ج۳، ص۴۳؛ المسجد النبوي، ص۳۷۷.</ref> ~~یکی~~ از ~~دلایلی که برای بکارگیری~~ اغوات ~~ذکر شده این است که ایوبیان پس از تلاش~~ [[~~صلیبیون~~]] ~~برای تعرض به~~ [[~~حجره رسول‌الله\|حجره نبوی~~]]~~<ref>المسجد النبوي، ص۳۷۷.</ref>، نخستین گروه~~ [[~~اغوات~~]] ~~را برای حراست و خدمت حرم وقف کردند~~.<ref>~~نصيحة المشاور، ص۲۹۰-۲۹۱~~.</ref>		رواج بکارگیری اغوات در مسجد النبی (ص) از دوره [[ایوبیان]] آغاز شد.<ref>موسوعة مرآة الحرمين، ج۳، ص۴۳؛ المسجد النبوي، ص۳۷۷.</ref> از نخستين وظايف اغوات [[مسجد النبی\|مسجدالنبی]] دربانی، نگهبانی و تأمين روشنايی حرم و انجام امور انتظامی و مذهبی مانند بازديد حرم پس از [[نماز عشا]] و بيرون راندن زائران و پيشگيري از توقف و شب‌نشيني در مسجد، و نيز فراشی و [[اذان]] گفتن بود.<ref>التحفة اللطيفه، ج۱، ص۶۳.</ref> در دوره [[ملک فهد سعودی\|ملک فهد]] (حك: ۱۹۸۲ـ۲۰۰۵م.) مفتي عربستان، بن باز، در فتوایی، جذب اغوات را بدعت شمرد و ملك فهد نيز اين كار را ممنوع دانست. پس از آن فتوا، رفته رفته از شمار اغوات كاسته شد و بر اساس آمار، در سال ۱۴۳۲ق. نُه آغا در [[مدینه\|مدينه]] و هفت آغا در [[مكه]] به خدمت مشغول‌ بودند.<ref>صفحات من تاريخ مكة المكرمه، ج۲، ص۳۳۱؛ نك: سفرنامه حجاز، دريابادي، ص۱۹۵؛ روزنامه عكاظ، الجمعه ۱۳/۰۴/۱۴۳۲ق. ، ۱۸مارس۲۰۱۱م. العدد : ۳۵۶۱.</ref>

	~~وظایف اغوات شامل حراست از [~~[~~روضه شریفه]]~~ [~~[و حجره شریفه~~\|~~و حجره نبوی~~]]، نگهداری کلید‌های روضه و [[منبر پیامبر\|منبر]]، همراهی [[امام جمعه]]، اعلامیه‌های سلطان از روی دکه و حفظ نظم و حرمت حرم بود. ~~لباس آنان خاص بود؛ عمامه سفید، کمربند رنگی~~ و ~~ظاهری متمایز~~. ~~آنان~~ از ~~[[آفریقا]] (به‌ویژه [[حبشه]]) انتخاب می‌شدند~~ و ~~تمام عمر خود را وقف خدمت حرم می‌کردند~~. ~~این سنت تا اواخر دهه ۱۹۷۰ میلادی ادامه داشت، اما با~~ [[~~فتوا~~\|~~فتوای~~]] [[~~مفتیان]] [[عربستان~~]]، ~~پذیرش اغوات جدید متوقف شد~~.

	==علت نام‌گذاری==		==علت نام‌گذاری==
	اغوات در اين دكه به قرائت ~~قرآن،~~ ادعيه و [[نمازهای مستحب]] مشغول می‌شدند. شايد به همين سبب اين مكان را دكه الاغوات ناميدند. از ورود افراد ديگر به درون دكه جلوگیری می‌شد و تنها اغوات اجازه حضور و استراحت در آن را داشتند.		اغوات در اين دكه به قرائت [[قرآن]]، ادعيه و [[نمازهای مستحب]] مشغول می‌شدند. شايد به همين سبب اين مكان را دكه الاغوات ناميدند.<ref>موسوعة مرآة الحرمين، ج۳، ص۴۲.</ref> از ورود افراد ديگر به درون دكه جلوگیری می‌شد و تنها اغوات اجازه حضور و استراحت در آن را داشتند.<ref>روزنامه عكاظ، جمعه۱۳/۴/۱۴۳۲ق.، عدد ۳۵۶۱.</ref>

	==تفاوت دکه الاغوات و صفه==		==تفاوت دکه الاغوات و صفه==

عاطفه فتاحی در ‏۲۰ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۱۷:۴۳

2026-08-20T17:43:51Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۰ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۲۱:۱۳
خط ۵:		خط ۵:

	==اغوات و وظایف==		==اغوات و وظایف==
	اَغوات، آغوات و آغاوات جمع كلمه آغا و اَغا است كه به خادم خواجه حرمين می‌گفته‌اند. كلمه آغا از ريشه مغولی به معنای بانو، خانم و شاهزاده خانم وآقا در زبان كهن مغولی به معنای برادر و خواهر بزرگ، فرمانده، نجيب، قدرتمند، عمو، جد، پدرزن و بزرگسال‌تر است. در زبان فارسی، آغا به معنای خاتون، بی‌بی، و بانوی حرم و كلمه‌ای احترام‌آميز برای خادمان خواجه بوده است. اين دو كلمه از زبان تركي وارد زبان ~~عربي~~ شدند و عرب زبانان هر دو را به معناي «مرد بزرگوار» به‌كار بردند.		اَغوات، آغوات و آغاوات جمع كلمه آغا و اَغا است كه به خادم خواجه حرمين می‌گفته‌اند. كلمه آغا از ريشه مغولی به معنای بانو، خانم و شاهزاده خانم<ref>آينده (ماهنامه)، س۱۶، ص۳۹۴-۳۹۶</ref> وآقا در زبان كهن مغولی به معنای برادر و خواهر بزرگ، فرمانده، نجيب، قدرتمند، عمو، جد، پدرزن و بزرگسال‌تر است.<ref>آينده (ماهنامه)، سال۱۶، ص۳۹۴-۳۹۹</ref> در زبان فارسی، آغا به معنای خاتون، بی‌بی، و بانوی حرم و كلمه‌ای احترام‌آميز برای خادمان خواجه بوده است.<ref>لغت‌نامه، ج۱, ص۱۱۳، «آغا».</ref> اين دو كلمه از زبان تركي وارد زبان عربی شدند و عرب زبانان هر دو را به معناي «مرد بزرگوار» به‌كار بردند.<ref>حفة المحبين، ص۵۳؛ التاريخ القويم، ج۴، ص۲۶</ref>

	واژه آغا در اواخر دوران [[ممالیک چرکسی\|مماليك چَرْكَسي]] (حك: ۷۸۴ـ۹۲۲ق.) و نيز پس از قدرت گرفتن [[عثمانی\|تركان عثمانی]]، براي اشاره به شخص خواجه به كار مي‌رفت. اما در حجاز خادمان خواجه حرمين شريفين را اغوات گفتند كه پيشتر به طواشيه به معنای اخته مشهور بودند.		واژه آغا در اواخر دوران [[ممالیک چرکسی\|مماليك چَرْكَسي]] (حك: ۷۸۴ـ۹۲۲ق.) و نيز پس از قدرت گرفتن [[عثمانی\|تركان عثمانی]]، براي اشاره به شخص خواجه به كار مي‌رفت. اما در حجاز خادمان خواجه حرمين شريفين را اغوات گفتند كه پيشتر به طواشيه به معنای اخته<ref>المعجم الوسيط، ج۲، ص۵۷۰؛ تاج العروس، ج۱۷، ص۲۴۸، «خصو».</ref> مشهور بودند.

	~~خدمت آنان~~ در مسجد النبی (ص) از دوره [[ایوبیان]] آغاز شد. ایوبیان پس از تلاش [[صلیبیون]] برای تعرض به [[حجره رسول‌الله\|حجره نبوی]]، نخستین گروه [[اغوات]] را برای حراست و خدمت حرم وقف کردند. ~~در دوره عثمانی، تعداد آنان افزایش یافت و به بیش از صد نفر رسید~~.		رواج بکارگیری اغوات در مسجد النبی (ص) از دوره [[ایوبیان]] آغاز شد.<ref>موسوعة مرآة الحرمين، ج۳، ص۴۳؛ المسجد النبوي، ص۳۷۷.</ref> یکی از دلایلی که برای بکارگیری اغوات ذکر شده این است که ایوبیان پس از تلاش [[صلیبیون]] برای تعرض به [[حجره رسول‌الله\|حجره نبوی]]<ref>المسجد النبوي، ص۳۷۷.</ref>، نخستین گروه [[اغوات]] را برای حراست و خدمت حرم وقف کردند.<ref>نصيحة المشاور، ص۲۹۰-۲۹۱.</ref>

	وظایف اغوات شامل حراست از [[روضه شریفه]] [[و حجره شریفه\|و حجره نبوی]]، نگهداری کلید‌های روضه و [[منبر پیامبر\|منبر]]، همراهی [[امام جمعه]]، اعلامیه‌های سلطان از روی دکه و حفظ نظم و حرمت حرم بود. لباس آنان خاص بود؛ عمامه سفید، کمربند رنگی و ظاهری متمایز. آنان از [[آفریقا]] (به‌ویژه [[حبشه]]) انتخاب می‌شدند و تمام عمر خود را وقف خدمت حرم می‌کردند. این سنت تا اواخر دهه ۱۹۷۰ میلادی ادامه داشت، اما با [[فتوا\|فتوای]] [[مفتیان]] [[عربستان]]، پذیرش اغوات جدید متوقف شد.		وظایف اغوات شامل حراست از [[روضه شریفه]] [[و حجره شریفه\|و حجره نبوی]]، نگهداری کلید‌های روضه و [[منبر پیامبر\|منبر]]، همراهی [[امام جمعه]]، اعلامیه‌های سلطان از روی دکه و حفظ نظم و حرمت حرم بود. لباس آنان خاص بود؛ عمامه سفید، کمربند رنگی و ظاهری متمایز. آنان از [[آفریقا]] (به‌ویژه [[حبشه]]) انتخاب می‌شدند و تمام عمر خود را وقف خدمت حرم می‌کردند. این سنت تا اواخر دهه ۱۹۷۰ میلادی ادامه داشت، اما با [[فتوا\|فتوای]] [[مفتیان]] [[عربستان]]، پذیرش اغوات جدید متوقف شد.

عاطفه فتاحی در ‏۲۰ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۱۶:۲۴

2026-08-20T16:24:33Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۰ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۱۹:۵۴
خط ۱:		خط ۱:
	'''دکه الاغوات'''، سکویی است در ~~بخش عقب~~ [[مسجدالنبی]]، که محل استقرار و عبادات [[اغوات]] بوده است.		'''دکه الاغوات'''، سکویی است در [[مسجدالنبی]] و در شمال [[حجره شریفه]] که محل استقرار و عبادات [[اغوات]] بوده است.

	==مکان==		==مکان==
	این سکو در ~~بخش عقب مسجد، در رکن~~ شمال ~~شرقی، دقیقاً غرب محل اولیه~~ [[~~صفه پیامبر~~]] ~~(ص)~~ قرار ~~دارد~~. ارتفاع آن حدود ۴۰ سانتی‌متر از کف مسجد است، طولش ۱۲ متر و عرض آن ۸ متر. سه طرف ~~این~~ دکه با نرده‌های کوتاه ~~برنجی زردرنگ محصور~~ شده ~~و امروزه بخشی از فضای روضه شریف محسوب می‌شود~~.		این سکو در شمال حجره شریفه بین [[باب جبرئیل]] و [[باب‌النساء]] قرار گرفته است. ارتفاع آن حدود ۴۰ سانتی‌متر از کف مسجد است، طولش ۱۲ متر و عرض آن ۸ متر. سه طرف دکه به جز ضلع جنوبی، با نرده‌های کوتاه احاطه شده است. <ref>معالم المدینه المنوره، ج1، ص 233</ref>

	==اغوات و وظایف==		==اغوات و وظایف==
	اَغوات، آغوات و آغاوات جمع كلمه آغا و اَغا است كه به خادم خواجه حرمين ~~مي‌گفته‌اند~~. كلمه آغا از ريشه ~~مغولي~~ به ~~معناي~~ بانو، خانم و شاهزاده خانم وآقا در زبان كهن ~~مغولي~~ به ~~معناي~~ برادر و خواهر بزرگ، فرمانده، نجيب، قدرتمند، عمو، جد، پدرزن و بزرگسال‌تر است. در زبان فارسی، آغا به معنای خاتون، بی‌بی، و بانوی حرم و كلمه‌ای احترام‌آميز برای خادمان خواجه بوده است. اين دو كلمه از زبان تركي وارد زبان عربي شدند و عرب زبانان هر دو را به معناي «مرد بزرگوار» به‌كار بردند.		اَغوات، آغوات و آغاوات جمع كلمه آغا و اَغا است كه به خادم خواجه حرمين می‌گفته‌اند. كلمه آغا از ريشه مغولی به معنای بانو، خانم و شاهزاده خانم وآقا در زبان كهن مغولی به معنای برادر و خواهر بزرگ، فرمانده، نجيب، قدرتمند، عمو، جد، پدرزن و بزرگسال‌تر است. در زبان فارسی، آغا به معنای خاتون، بی‌بی، و بانوی حرم و كلمه‌ای احترام‌آميز برای خادمان خواجه بوده است. اين دو كلمه از زبان تركي وارد زبان عربي شدند و عرب زبانان هر دو را به معناي «مرد بزرگوار» به‌كار بردند.
	واژه آغا در اواخر دوران [[مماليك چَرْكَسي]] (حك: ۷۸۴ـ۹۲۲ق.) و نيز پس از قدرت گرفتن تركان ~~عثماني،~~ براي اشاره به شخص خواجه به كار مي‌رفت. اما در حجاز خادمان خواجه حرمين شريفين را اغوات گفتند كه پيشتر به طواشيه به معنای اخته مشهور بودند.
	خدمت آنان در مسجد النبی (ص) از دوره [[~~صلاح‌الدین ایوبی~~]] ~~(۵۵۷ هجری قمری / ۱۱۶۱ میلادی)~~ آغاز شد. ~~صلاح‌الدین~~ پس از تلاش صلیبیون برای تعرض به حجره ~~نبوی،~~ نخستین گروه اغوات را برای حراست و خدمت حرم وقف ~~کرد~~. در دوره عثمانی، تعداد آنان افزایش یافت و به بیش از صد نفر رسید.		واژه آغا در اواخر دوران [[ممالیک چرکسی\|مماليك چَرْكَسي]] (حك: ۷۸۴ـ۹۲۲ق.) و نيز پس از قدرت گرفتن [[عثمانی\|تركان عثمانی]]، براي اشاره به شخص خواجه به كار مي‌رفت. اما در حجاز خادمان خواجه حرمين شريفين را اغوات گفتند كه پيشتر به طواشيه به معنای اخته مشهور بودند.
	وظایف اغوات شامل حراست از روضه ~~شریف~~ و حجره ~~نبوی،~~ نگهداری کلید‌های روضه و ~~منبر،~~ همراهی امام ~~جمعه،~~ اعلامیه‌های سلطان از روی دکه و حفظ نظم و حرمت حرم بود. لباس آنان خاص بود؛ عمامه سفید، کمربند رنگی و ظاهری متمایز. آنان از آفریقا (به‌ویژه حبشه) انتخاب می‌شدند و تمام عمر خود را وقف خدمت حرم می‌کردند. این سنت تا اواخر دهه ۱۹۷۰ میلادی ادامه داشت، اما با فتوای مفتیان ~~عربستان،~~ پذیرش اغوات جدید متوقف شد.
			خدمت آنان در مسجد النبی (ص) از دوره [[ایوبیان]] آغاز شد. ایوبیان پس از تلاش [[صلیبیون]] برای تعرض به [[حجره رسول‌الله\|حجره نبوی]]، نخستین گروه [[اغوات]] را برای حراست و خدمت حرم وقف کردند. در دوره عثمانی، تعداد آنان افزایش یافت و به بیش از صد نفر رسید.

			وظایف اغوات شامل حراست از [[روضه شریفه]] [[و حجره شریفه\|و حجره نبوی]]، نگهداری کلید‌های روضه و [[منبر پیامبر\|منبر]]، همراهی [[امام جمعه]]، اعلامیه‌های سلطان از روی دکه و حفظ نظم و حرمت حرم بود. لباس آنان خاص بود؛ عمامه سفید، کمربند رنگی و ظاهری متمایز. آنان از [[آفریقا]] (به‌ویژه [[حبشه]]) انتخاب می‌شدند و تمام عمر خود را وقف خدمت حرم می‌کردند. این سنت تا اواخر دهه ۱۹۷۰ میلادی ادامه داشت، اما با [[فتوا\|فتوای]] [[مفتیان]] [[عربستان]]، پذیرش اغوات جدید متوقف شد.

	==علت نام‌گذاری==		==علت نام‌گذاری==
	اغوات در اين دكه به قرائت قرآن، ادعيه و نمازهای مستحب مشغول می‌شدند. شايد به همين سبب اين مكان را دكه الاغوات ناميدند. از ورود افراد ديگر به درون دكه جلوگیری می‌شد و تنها اغوات اجازه حضور و استراحت در آن را داشتند.		اغوات در اين دكه به قرائت قرآن، ادعيه و [[نمازهای مستحب]] مشغول می‌شدند. شايد به همين سبب اين مكان را دكه الاغوات ناميدند. از ورود افراد ديگر به درون دكه جلوگیری می‌شد و تنها اغوات اجازه حضور و استراحت در آن را داشتند.

	==تفاوت دکه الاغوات و صفه==		==تفاوت دکه الاغوات و صفه==
	در زمان پیامبر اکرم (ص)، مهاجران فقیر که به مدینه می‌آمدند، نیاز به مکانی برای سکونت و عبادت داشتند. پیامبر (ص) دستور دادند در عقب مسجد، در گوشه شمال شرقی، سکویی بسازند و با شاخه‌های نخل آن را سقف‌پوش کنند. این مکان «صفه» یا «ظله» نامیده شد و به «اصحاب صفه» اختصاص یافت. این گروه شامل فقرای عزب بودند که قرآن می‌آموختند، حدیث حفظ می‌کردند و در جنگ‌ها شرکت می‌کردند.		در زمان [[پیامبر اکرم (ص)]]، مهاجران فقیر که به مدینه می‌آمدند، نیاز به مکانی برای سکونت و عبادت داشتند. پیامبر (ص) دستور دادند در عقب مسجد، در گوشه شمال شرقی، سکویی بسازند و با شاخه‌های نخل آن را سقف‌پوش کنند. این مکان «صفه» یا «ظله» نامیده شد و به «اصحاب صفه» اختصاص یافت. این گروه شامل فقرای عزب بودند که قرآن می‌آموختند، حدیث حفظ می‌کردند و در جنگ‌ها شرکت می‌کردند.

	با گسترش مسجد در عصر ولید بن عبدالملک (دوره اموی)، موقعیت صفه تغییر کرد. برخی منابع اين دكه را با دكه اصحاب صفه يكسان می‌دانند و بعضی نيز آن را باقيمانده‌ای از دكه اصحاب صفه می‌شمرند.		با گسترش مسجد در عصر ولید بن عبدالملک (دوره اموی)، موقعیت صفه تغییر کرد. برخی منابع اين دكه را با دكه اصحاب صفه يكسان می‌دانند و بعضی نيز آن را باقيمانده‌ای از دكه اصحاب صفه می‌شمرند.

عاطفه فتاحی: صفحه‌ای تازه حاوی «'''دکه الاغوات'''، سکویی است در بخش عقب مسجدالنبی، که محل استقرار و عبادات اغوات بوده است. ==مکان== این سکو در بخش عقب مسجد، در رکن شمال شرقی، دقیقاً غرب محل اولیه صفه پیامبر (ص) قرار دارد. ارتفاع آن حدود ۴۰ سانتی‌متر از کف مسجد است، طولش ۱۲ م...» ایجاد کرد

2026-08-19T19:50:24Z

صفحه‌ای تازه حاوی «'''دکه الاغوات'''، سکویی است در بخش عقب مسجدالنبی، که محل استقرار و عبادات اغوات بوده است. ==مکان== این سکو در بخش عقب مسجد، در رکن شمال شرقی، دقیقاً غرب محل اولیه صفه پیامبر (ص) قرار دارد. ارتفاع آن حدود ۴۰ سانتی‌متر از کف مسجد است، طولش ۱۲ م...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

'''دکه الاغوات'''، سکویی است در بخش عقب [[مسجدالنبی]]، که محل استقرار و عبادات [[اغوات]] بوده است.

==مکان==
این سکو در بخش عقب مسجد، در رکن شمال شرقی، دقیقاً غرب محل اولیه [[صفه پیامبر]] (ص) قرار دارد. ارتفاع آن حدود ۴۰ سانتی‌متر از کف مسجد است، طولش ۱۲ متر و عرض آن ۸ متر. سه طرف این دکه با نرده‌های کوتاه برنجی زردرنگ محصور شده و امروزه بخشی از فضای روضه شریف محسوب می‌شود.

==اغوات و وظایف==
اَغوات، آغوات و آغاوات جمع كلمه آغا و اَغا است كه به خادم خواجه حرمين مي‌گفته‌اند. كلمه آغا از ريشه مغولي به معناي بانو، خانم و شاهزاده خانم وآقا در زبان كهن مغولي به معناي برادر و خواهر بزرگ، فرمانده، نجيب، قدرتمند، عمو، جد، پدرزن و بزرگسال‌تر است. در زبان فارسی، آغا به معنای خاتون، بی‌بی، و بانوی حرم و كلمه‌ای احترام‌آميز برای خادمان خواجه بوده است. اين دو كلمه از زبان تركي وارد زبان عربي شدند و عرب زبانان هر دو را به معناي «مرد بزرگوار» به‌كار بردند.
واژه آغا در اواخر دوران [[مماليك چَرْكَسي]] (حك: ۷۸۴ـ۹۲۲ق.) و نيز پس از قدرت گرفتن تركان عثماني، براي اشاره به شخص خواجه به كار مي‌رفت. اما در حجاز خادمان خواجه حرمين شريفين را اغوات گفتند كه پيشتر به طواشيه به معنای اخته مشهور بودند.
خدمت آنان در مسجد النبی (ص) از دوره [[صلاح‌الدین ایوبی]] (۵۵۷ هجری قمری / ۱۱۶۱ میلادی) آغاز شد. صلاح‌الدین پس از تلاش صلیبیون برای تعرض به حجره نبوی، نخستین گروه اغوات را برای حراست و خدمت حرم وقف کرد. در دوره عثمانی، تعداد آنان افزایش یافت و به بیش از صد نفر رسید.
وظایف اغوات شامل حراست از روضه شریف و حجره نبوی، نگهداری کلید‌های روضه و منبر، همراهی امام جمعه، اعلامیه‌های سلطان از روی دکه و حفظ نظم و حرمت حرم بود. لباس آنان خاص بود؛ عمامه سفید، کمربند رنگی و ظاهری متمایز. آنان از آفریقا (به‌ویژه حبشه) انتخاب می‌شدند و تمام عمر خود را وقف خدمت حرم می‌کردند. این سنت تا اواخر دهه ۱۹۷۰ میلادی ادامه داشت، اما با فتوای مفتیان عربستان، پذیرش اغوات جدید متوقف شد.

==علت نام‌گذاری==
اغوات در اين دكه به قرائت قرآن، ادعيه و نمازهای مستحب مشغول می‌شدند. شايد به همين سبب اين مكان را دكه الاغوات ناميدند. از ورود افراد ديگر به درون دكه جلوگیری می‌شد و تنها اغوات اجازه حضور و استراحت در آن را داشتند.

==تفاوت دکه الاغوات و صفه==
در زمان پیامبر اکرم (ص)، مهاجران فقیر که به مدینه می‌آمدند، نیاز به مکانی برای سکونت و عبادت داشتند. پیامبر (ص) دستور دادند در عقب مسجد، در گوشه شمال شرقی، سکویی بسازند و با شاخه‌های نخل آن را سقف‌پوش کنند. این مکان «صفه» یا «ظله» نامیده شد و به «اصحاب صفه» اختصاص یافت. این گروه شامل فقرای عزب بودند که قرآن می‌آموختند، حدیث حفظ می‌کردند و در جنگ‌ها شرکت می‌کردند.

با گسترش مسجد در عصر ولید بن عبدالملک (دوره اموی)، موقعیت صفه تغییر کرد. برخی منابع اين دكه را با دكه اصحاب صفه يكسان می‌دانند و بعضی نيز آن را باقيمانده‌ای از دكه اصحاب صفه می‌شمرند.

==موقعیت کنونی==
امروزه که سنت اغوات به پایان رسیده است، دکه همچنان پابرجاست و زائران می‌توانند آن را مشاهده کنند، اما کاربرد اصلی آن به عنوان سکوی خادمان، دیگر فعال نیست.
==پانویس==
{{پانویس}}