ساخت مسجدالنبی (دوران پیامبر) - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Kamran در ‏۱۶ مارس ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۴۶

2024-03-16T11:46:28Z

Kamran در ‏۱۰ آوریل ۲۰۲۳، ساعت ۰۶:۱۳

2023-04-10T06:13:21Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ آوریل ۲۰۲۳، ساعت ۰۹:۴۳
خط ۷:		خط ۷:
	==بنای نخست==		==بنای نخست==

	حضرت محمد(ص) پس از [[هجرت]] از [[مکه]] به [[مدینه]] و استقرار در آن شهر، خانه و مسجدی را بنا نهاد. به این منظور، زمینی را که متعلق به دو یتیم از بنی نجار، بود خرید و مسجد را در آنجا بنا نهاد.ساخت مسجد حدود هفت ماه و بنابه گزارش‌هایی یک ماه و یا یک سال به طول انجامید.<ref>المسجد النبوی عبر التاریخ، ص ۲۸</ref>		حضرت محمد(ص) پس از [[هجرت]] از [[مکه]] به [[مدینه]] و استقرار در آن شهر، خانه و مسجدی را بنا نهاد. به این منظور، زمینی را که متعلق به دو یتیم از بنی نجار، بود خرید و مسجد را در آنجا بنا نهاد.ساخت مسجد حدود هفت ماه و بنابه گزارش‌هایی یک ماه و یا یک سال به طول انجامید.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%D9%88%D9%8A_%D8%B9%D8%A8%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%8A%D8%AE.pdf&page=28 المسجد النبوی عبر التاریخ، ص ۲۸]</ref>

	پی و اساس مسجد به عمق 3 ذراع (در حدود1/5 متر) با سنگ ریخته شد که دیوارهایی خشتی روی آن ساخته شد. <ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AF%D9%8A%D9%86%D9%87_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%87_%D8%AA%D8%B7%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%8A.pdf&page=56 المدینه المنوره، ص 56]</ref>بنای نخستین مسجد النبی چهار دیواری بود. درباره اندازه طول و عرض مسجد و مساحت آن گزارش‌ها گوناگون‌اند.<ref>چهار روایت مختلف را سمهودی دسته بندی کرده است: [https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D9%88%D9%81%D8%A7%D8%A1_%D8%A7%D9%84%D9%88%D9%81%D8%A7%D8%A1_%D8%B3%D9%85%D9%87%D9%88%D8%AF%DB%8C_%D8%AC%DB%B2.pdf&page=50 وفاء الوفاء، ج۲، ص 50]</ref> بنابر گزارشی طول مسجد از شرق به غرب ۶۳ و عرضش از شمال به جنوب ۵۴ ذراع بود و سقفی نداشت.<ref> [https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%D9%88%D9%89_%D9%85%D9%86%D8%B0_%D8%A5%D9%86%D8%B4%D8%A7%D8%A6%D9%87_%D8%AD%D8%AA%D9%89_%D9%86%D9%87%D8%A7%D9%8A%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B5%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%85%D9%84%D9%88%D9%83%D9%89.pdf&page=34 عمارة المسجد النبوی، ص ۳۸]</ref> بر اساس گزارشی دیگر طول مسجد 70 ذراع و عرض آن 60 یا کمی بیش از آن بود.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D9%88%D9%81%D8%A7%D8%A1_%D8%A7%D9%84%D9%88%D9%81%D8%A7%D8%A1_%D8%B3%D9%85%D9%87%D9%88%D8%AF%DB%8C_%D8%AC%DB%B2.pdf&page=50 وفاء الوفاء، ج۲، ص 50]</ref> برخی منابع نیز طول مسجد را صد ذراع و عرض آن را اندکی کمتر دانسته‌اند. بر این اساس برخی پژوهشگران مساحت اولیه مسجد را حدود ۲۴۵۰ متر دانسته‌اند (هر ذراع نیم متر است).<ref>المسجد النبوی عبر التاریخ، ص ۲۲-۲۳</ref>		پی و اساس مسجد به عمق 3 ذراع (در حدود1/5 متر) با سنگ ریخته شد که دیوارهایی خشتی روی آن ساخته شد. <ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AF%D9%8A%D9%86%D9%87_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%87_%D8%AA%D8%B7%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%8A.pdf&page=56 المدینه المنوره، ص 56]</ref>بنای نخستین مسجد النبی چهار دیواری بود. درباره اندازه طول و عرض مسجد و مساحت آن گزارش‌ها گوناگون‌اند.<ref>چهار روایت مختلف را سمهودی دسته بندی کرده است: [https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D9%88%D9%81%D8%A7%D8%A1_%D8%A7%D9%84%D9%88%D9%81%D8%A7%D8%A1_%D8%B3%D9%85%D9%87%D9%88%D8%AF%DB%8C_%D8%AC%DB%B2.pdf&page=50 وفاء الوفاء، ج۲، ص 50]</ref> بنابر گزارشی طول مسجد از شرق به غرب ۶۳ و عرضش از شمال به جنوب ۵۴ ذراع بود و سقفی نداشت.<ref> [https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%D9%88%D9%89_%D9%85%D9%86%D8%B0_%D8%A5%D9%86%D8%B4%D8%A7%D8%A6%D9%87_%D8%AD%D8%AA%D9%89_%D9%86%D9%87%D8%A7%D9%8A%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B5%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%85%D9%84%D9%88%D9%83%D9%89.pdf&page=34 عمارة المسجد النبوی، ص ۳۸]</ref> بر اساس گزارشی دیگر طول مسجد 70 ذراع و عرض آن 60 یا کمی بیش از آن بود.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D9%88%D9%81%D8%A7%D8%A1_%D8%A7%D9%84%D9%88%D9%81%D8%A7%D8%A1_%D8%B3%D9%85%D9%87%D9%88%D8%AF%DB%8C_%D8%AC%DB%B2.pdf&page=50 وفاء الوفاء، ج۲، ص 50]</ref> برخی منابع نیز طول مسجد را صد ذراع و عرض آن را اندکی کمتر دانسته‌اند. بر این اساس برخی پژوهشگران مساحت اولیه مسجد را حدود ۲۴۵۰ متر دانسته‌اند (هر ذراع نیم متر است).<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%D9%88%D9%8A_%D8%B9%D8%A8%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%8A%D8%AE.pdf&page=23 المسجد النبوی عبر التاریخ، ص ۲۲-۲۳]</ref>

	==== ساخت سایبان ====		==== ساخت سایبان ====
خط ۲۹:		خط ۲۹:
	==بازسازی بعد از فتح خیبر==		==بازسازی بعد از فتح خیبر==

	با افزایش تعداد مسلمانان ضرورت توسعه مسجد ایجاد شد. پیامبر پس از بازگشت از [[غزوه خیبر]] به توسعه مسجد پرداخت. برای این کار خانه یکی از انصار خریداری و به مسجد اضافه شد.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A9_%D9%88_%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%D9%88%DB%8C_%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D9%81_%D8%B9%D8%A8%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE.pdf&page=54 عمارة و توسعة المسجد النبوی الشریف عبر التاریخ، ص ۵۴]</ref> و ابعاد مسجد به ۱۰۰ در ۱۰۰ ذراع<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A9_%D9%88_%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%D9%88%DB%8C_%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D9%81_%D8%B9%D8%A8%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE.pdf&page=54 عمارة و توسعة المسجد النبوی الشریف عبر التاریخ،‌ص 54]</ref> یا 100 در 90 ذراع (در حدود 45 در 50 متر) افزایش یافت.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AF%D9%8A%D9%86%D9%87_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%87_%D8%AA%D8%B7%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%8A.pdf&page=58 المدینه المنوره، ص 58]</ref> پژوهشگرانی که طول و عرض مسجد در ابتدای بنا را صد ذراع دانسته‌اند، بر‌آنند که در این بازسازی طول مسجد به ۶۸ متر و عرض مسجد به ۵۷ و مساحت آن به ۳۸۷۶ متر رسید.<ref>المسجد النبوی عبر التاریخ، ص ۳۹</ref>		با افزایش تعداد مسلمانان ضرورت توسعه مسجد ایجاد شد. پیامبر پس از بازگشت از [[غزوه خیبر]] به توسعه مسجد پرداخت. برای این کار خانه یکی از انصار خریداری و به مسجد اضافه شد.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A9_%D9%88_%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%D9%88%DB%8C_%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D9%81_%D8%B9%D8%A8%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE.pdf&page=54 عمارة و توسعة المسجد النبوی الشریف عبر التاریخ، ص ۵۴]</ref> و ابعاد مسجد به ۱۰۰ در ۱۰۰ ذراع<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A9_%D9%88_%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%D9%88%DB%8C_%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D9%81_%D8%B9%D8%A8%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE.pdf&page=54 عمارة و توسعة المسجد النبوی الشریف عبر التاریخ،‌ص 54]</ref> یا 100 در 90 ذراع (در حدود 45 در 50 متر) افزایش یافت.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AF%D9%8A%D9%86%D9%87_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%87_%D8%AA%D8%B7%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%8A.pdf&page=58 المدینه المنوره، ص 58]</ref> پژوهشگرانی که طول و عرض مسجد در ابتدای بنا را صد ذراع دانسته‌اند، بر‌آنند که در این بازسازی طول مسجد به ۶۸ متر و عرض مسجد به ۵۷ و مساحت آن به ۳۸۷۶ متر رسید.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%D9%88%D9%8A_%D8%B9%D8%A8%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%8A%D8%AE.pdf&page=39 المسجد النبوی عبر التاریخ، ص ۳۹]</ref>

	==== گسترش رواق ====		==== گسترش رواق ====

Kamran در ‏۱۰ آوریل ۲۰۲۳، ساعت ۰۶:۰۹

2023-04-10T06:09:10Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ آوریل ۲۰۲۳، ساعت ۰۹:۳۹
خط ۲۹:		خط ۲۹:
	==بازسازی بعد از فتح خیبر==		==بازسازی بعد از فتح خیبر==

	با افزایش تعداد مسلمانان ضرورت توسعه مسجد ایجاد شد. پیامبر پس از بازگشت از [[غزوه خیبر]] به توسعه مسجد پرداخت. برای این کار خانه یکی از انصار خریداری و به مسجد اضافه شد.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A9_%D9%88_%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%D9%88%DB%8C_%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D9%81_%D8%B9%D8%A8%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE.pdf&page=54 عمارة و توسعة المسجد النبوی الشریف عبر التاریخ، ص ۵۴]</ref> و ابعاد مسجد به ۱۰۰ در ۱۰۰ ذراع<ref>عمارة و توسعة المسجد النبوی الشریف عبر التاریخ،‌ص 54</ref> یا 100 در 90 ذراع (در حدود 45 در 50 متر) افزایش یافت.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AF%D9%8A%D9%86%D9%87_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%87_%D8%AA%D8%B7%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%8A.pdf&page=58 المدینه المنوره، ص 58]</ref> پژوهشگرانی که طول و عرض مسجد در ابتدای بنا را صد ذراع دانسته‌اند، بر‌آنند که در این بازسازی طول مسجد به ۶۸ متر و عرض مسجد به ۵۷ و مساحت آن به ۳۸۷۶ متر رسید.<ref>المسجد النبوی عبر التاریخ، ص ۳۹</ref>		با افزایش تعداد مسلمانان ضرورت توسعه مسجد ایجاد شد. پیامبر پس از بازگشت از [[غزوه خیبر]] به توسعه مسجد پرداخت. برای این کار خانه یکی از انصار خریداری و به مسجد اضافه شد.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A9_%D9%88_%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%D9%88%DB%8C_%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D9%81_%D8%B9%D8%A8%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE.pdf&page=54 عمارة و توسعة المسجد النبوی الشریف عبر التاریخ، ص ۵۴]</ref> و ابعاد مسجد به ۱۰۰ در ۱۰۰ ذراع<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A9_%D9%88_%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%D9%88%DB%8C_%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D9%81_%D8%B9%D8%A8%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE.pdf&page=54 عمارة و توسعة المسجد النبوی الشریف عبر التاریخ،‌ص 54]</ref> یا 100 در 90 ذراع (در حدود 45 در 50 متر) افزایش یافت.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AF%D9%8A%D9%86%D9%87_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%87_%D8%AA%D8%B7%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%8A.pdf&page=58 المدینه المنوره، ص 58]</ref> پژوهشگرانی که طول و عرض مسجد در ابتدای بنا را صد ذراع دانسته‌اند، بر‌آنند که در این بازسازی طول مسجد به ۶۸ متر و عرض مسجد به ۵۷ و مساحت آن به ۳۸۷۶ متر رسید.<ref>المسجد النبوی عبر التاریخ، ص ۳۹</ref>

	==== گسترش رواق ====		==== گسترش رواق ====
	در این بازسازی، سه ستون به هر ردیف از ستون‌های رواق مسجد افزوده شد و تعداد ستون‌ها در هر ردیف به ۹ ستون رسید. دو ستون در قسمت غربی و یک ستون در قسمت شرقی اضافه شد. بدین ترتیب رواق مسجد سه ستون عمق و ۹ ستون عرض داشت.<ref>عمارة و توسعة المسجد النبوی الشریف عبر التاریخ، ص 54-56</ref> سقف مسجد نیز هفت ذراع، سه و نیم متر بوده است.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%D9%88%D9%89_%D9%85%D9%86%D8%B0_%D8%A5%D9%86%D8%B4%D8%A7%D8%A6%D9%87_%D8%AD%D8%AA%D9%89_%D عمارة المسجد النبوی، ص ۵۵]</ref>		در این بازسازی، سه ستون به هر ردیف از ستون‌های رواق مسجد افزوده شد و تعداد ستون‌ها در هر ردیف به ۹ ستون رسید. دو ستون در قسمت غربی و یک ستون در قسمت شرقی اضافه شد. بدین ترتیب رواق مسجد سه ستون عمق و ۹ ستون عرض داشت.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A9_%D9%88_%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%D9%88%DB%8C_%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D9%81_%D8%B9%D8%A8%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE.pdf&page=54 عمارة و توسعة المسجد النبوی الشریف عبر التاریخ، ص 54-56]</ref> سقف مسجد نیز هفت ذراع، سه و نیم متر بوده است.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%D9%88%D9%89_%D9%85%D9%86%D8%B0_%D8%A5%D9%86%D8%B4%D8%A7%D8%A6%D9%87_%D8%AD%D8%AA%D9%89_%D عمارة المسجد النبوی، ص ۵۵]</ref>

	بنا بر نقل برخی منابع توسعه مسجد موجب تخریب صفه شد.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AF%D9%8A%D9%86%D9%87_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%87_%D8%AA%D8%B7%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%8A.pdf&page=57 المدینه المنوره، ص 57]</ref>برخی منابع سنگفرش شدن مسجد با سنگریزه را در این دوره دانسته‌اند.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AF%D9%8A%D9%86%D9%87_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%87_%D8%AA%D8%B7%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%8A.pdf&page=58 المدینه المنوره، ص 58]</ref>[[پرونده:پلان مسجدالنبی بعد از فتح خیبر.jpg\|وسط\|بی‌قاب\|450px\|جایگزین=مراحل توسعه مسجد قبل از تغییر قبله]]		بنا بر نقل برخی منابع توسعه مسجد موجب تخریب صفه شد.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AF%D9%8A%D9%86%D9%87_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%87_%D8%AA%D8%B7%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%8A.pdf&page=57 المدینه المنوره، ص 57]</ref>برخی منابع سنگفرش شدن مسجد با سنگریزه را در این دوره دانسته‌اند.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AF%D9%8A%D9%86%D9%87_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%87_%D8%AA%D8%B7%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%8A.pdf&page=58 المدینه المنوره، ص 58]</ref>[[پرونده:پلان مسجدالنبی بعد از فتح خیبر.jpg\|وسط\|بی‌قاب\|450px\|جایگزین=مراحل توسعه مسجد قبل از تغییر قبله]]
خط ۴۶:		خط ۴۶:
	==محراب و گلدسته مسجد==		==محراب و گلدسته مسجد==

	مسجد در زمان پیامبر [[گلدسته‌های مسجدالنبی\|مأذنه]] و [[محراب‌های مسجدالنبی\|محراب]] گود نداشت.<ref>عمارة و توسعة المسجد النبوی الشریف عبر التاریخ، ص ۵۳</ref>		مسجد در زمان پیامبر [[گلدسته‌های مسجدالنبی\|مأذنه]] و [[محراب‌های مسجدالنبی\|محراب]] گود نداشت.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A9_%D9%88_%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%D9%88%DB%8C_%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D9%81_%D8%B9%D8%A8%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE.pdf&page=53 عمارة و توسعة المسجد النبوی الشریف عبر التاریخ، ص ۵۳]</ref>

	در منابع آمده [[بلال بن رباح\|بلال]] هنگام گفتن [[اذان و اقامه\|اذان]] بر بام خانه‌ای از [[بنی نجار]] که بلندترین خانه های اطراف مسجد بود می‌ایستاد. برخی هم گفته‌اند بلال بر ستون مربعی از خانه [[عبدالله بن عمر بن خطاب\|عبدالله بن عمر]] واقع در جنوب مسجد بالا می‌رفته و اذان را با صدای بلند ادا می‌کرده است.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AF%D9%8A%D9%86%D9%87_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%87_%D8%AA%D8%B7%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%8A.pdf&page=59 المدینه المنوره، ص 59]</ref>		در منابع آمده [[بلال بن رباح\|بلال]] هنگام گفتن [[اذان و اقامه\|اذان]] بر بام خانه‌ای از [[بنی نجار]] که بلندترین خانه های اطراف مسجد بود می‌ایستاد. برخی هم گفته‌اند بلال بر ستون مربعی از خانه [[عبدالله بن عمر بن خطاب\|عبدالله بن عمر]] واقع در جنوب مسجد بالا می‌رفته و اذان را با صدای بلند ادا می‌کرده است.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AF%D9%8A%D9%86%D9%87_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%87_%D8%AA%D8%B7%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%8A.pdf&page=59 المدینه المنوره، ص 59]</ref>

Kamran در ‏۱۰ آوریل ۲۰۲۳، ساعت ۰۶:۰۶

2023-04-10T06:06:15Z

عاطفه فتاحی: /* منابع */

2023-04-07T12:07:44Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۷ آوریل ۲۰۲۳، ساعت ۱۵:۳۷
خط ۶۲:		خط ۶۲:
	==منابع==		==منابع==
	{{منابع}}		{{منابع}}
	* '''~~مدینه منوره، تحولات عمرانی~~ و ~~میراث معماری~~'''،‌صالح لمعی مصطفی، ترجمه صدیقه وسمقی، تهران، سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، ۱۳۷۲		* '''المدينه المنوره تطورها العمراني و تراثها فی المعماری'''،‌صالح لمعی مصطفی، دارالنهضه العربیه، بیروت، 1981م

	* '''عمارة المسجد النبوی منذ انشائه حتی نهایة العصر المملوکی'''، محمد هزاع الشهری، قاهره، دارالقاهره، ۲۰۰۱		* '''عمارة المسجد النبوی منذ انشائه حتی نهایة العصر المملوکی'''، محمد هزاع الشهری، قاهره، دارالقاهره، ۲۰۰۱

	* '''عمارة و توسعة المسجد النبوی الشریف عبر التاریخ'''، ناجی محمد حسن عبدالقادرالانصاری، مدینه، نادی المدینة المنورة الادبی		* '''عمارة و توسعة المسجد النبوی الشریف عبر التاریخ'''، ناجی محمد حسن عبدالقادرالانصاری، مدینه، نادی المدینة المنورة الادبی

	* '''المسجد النبوی عبر التاریخ'''، محمد السید الوکیل، دار المجتمع للنشر و التوزیع، ۱۹۸۸م.		* '''المسجد النبوی عبر التاریخ'''، محمد السید الوکیل، دار المجتمع للنشر و التوزیع، ۱۹۸۸م.

	* '''وفاء الوفاء'''، نورالدین علی سمهودی، تحقیق قاسم سامرایی، لندن، موسسه الفرقان،		* '''وفاء الوفاء'''، نورالدین علی سمهودی، تحقیق قاسم سامرایی، لندن، موسسه الفرقان،

	[[رده:بازسازی مسجدالنبی]]		[[رده:بازسازی مسجدالنبی]]
	[[رده:مقاله‌های تکمیل‌شده]]		[[رده:مقاله‌های تکمیل‌شده]]
	[[ar:بناء المسجد النبوي (عهد النبي)]]		[[ar:بناء المسجد النبوي (عهد النبي)]]

عاطفه فتاحی: /* بنای نخست */

2023-04-07T12:03:24Z

بنای نخست

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۷ آوریل ۲۰۲۳، ساعت ۱۵:۳۳
خط ۹:		خط ۹:
	حضرت محمد(ص) پس از [[هجرت]] از [[مکه]] به [[مدینه]] و استقرار در آن شهر، خانه و مسجدی را بنا نهاد. به این منظور، زمینی را که متعلق به دو یتیم از بنی نجار، بود خرید و مسجد را در آنجا بنا نهاد.ساخت مسجد حدود هفت ماه و بنابه گزارش‌هایی یک ماه و یا یک سال به طول انجامید.<ref>المسجد النبوی عبر التاریخ، ص ۲۸</ref>		حضرت محمد(ص) پس از [[هجرت]] از [[مکه]] به [[مدینه]] و استقرار در آن شهر، خانه و مسجدی را بنا نهاد. به این منظور، زمینی را که متعلق به دو یتیم از بنی نجار، بود خرید و مسجد را در آنجا بنا نهاد.ساخت مسجد حدود هفت ماه و بنابه گزارش‌هایی یک ماه و یا یک سال به طول انجامید.<ref>المسجد النبوی عبر التاریخ، ص ۲۸</ref>

	پی و اساس مسجد به عمق 3 ذراع (در حدود1/5 متر) با سنگ ریخته شد که دیوارهایی خشتی روی آن ساخته شد. <ref>~~مدینه منوره،~~ ص 75</ref>بنای نخستین مسجد النبی چهار دیواری بود. درباره اندازه طول و عرض مسجد و مساحت آن گزارش‌ها گوناگون‌اند.<ref>چهار روایت مختلف را سمهودی دسته بندی کرده است: [https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D9%88%D9%81%D8%A7%D8%A1_%D8%A7%D9%84%D9%88%D9%81%D8%A7%D8%A1_%D8%B3%D9%85%D9%87%D9%88%D8%AF%DB%8C_%D8%AC%DB%B2.pdf&page=50 وفاء الوفاء، ج۲، ص 50]</ref> بنابر گزارشی طول مسجد از شرق به غرب ۶۳ و عرضش از شمال به جنوب ۵۴ ذراع بود و سقفی نداشت.<ref> [https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%D9%88%D9%89_%D9%85%D9%86%D8%B0_%D8%A5%D9%86%D8%B4%D8%A7%D8%A6%D9%87_%D8%AD%D8%AA%D9%89_%D9%86%D9%87%D8%A7%D9%8A%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B5%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%85%D9%84%D9%88%D9%83%D9%89.pdf&page=34 عمارة المسجد النبوی، ص ۳۸]</ref> بر اساس گزارشی دیگر طول مسجد 70 ذراع و عرض آن 60 یا کمی بیش از آن بود.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D9%88%D9%81%D8%A7%D8%A1_%D8%A7%D9%84%D9%88%D9%81%D8%A7%D8%A1_%D8%B3%D9%85%D9%87%D9%88%D8%AF%DB%8C_%D8%AC%DB%B2.pdf&page=50 وفاء الوفاء، ج۲، ص 50]</ref> برخی منابع نیز طول مسجد را صد ذراع و عرض آن را اندکی کمتر دانسته‌اند. بر این اساس برخی پژوهشگران مساحت اولیه مسجد را حدود ۲۴۵۰ متر دانسته‌اند (هر ذراع نیم متر است).<ref>المسجد النبوی عبر التاریخ، ص ۲۲-۲۳</ref>		پی و اساس مسجد به عمق 3 ذراع (در حدود1/5 متر) با سنگ ریخته شد که دیوارهایی خشتی روی آن ساخته شد. <ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AF%D9%8A%D9%86%D9%87_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%87_%D8%AA%D8%B7%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%8A.pdf&page=56 المدینه المنوره، ص 56]</ref>بنای نخستین مسجد النبی چهار دیواری بود. درباره اندازه طول و عرض مسجد و مساحت آن گزارش‌ها گوناگون‌اند.<ref>چهار روایت مختلف را سمهودی دسته بندی کرده است: [https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D9%88%D9%81%D8%A7%D8%A1_%D8%A7%D9%84%D9%88%D9%81%D8%A7%D8%A1_%D8%B3%D9%85%D9%87%D9%88%D8%AF%DB%8C_%D8%AC%DB%B2.pdf&page=50 وفاء الوفاء، ج۲، ص 50]</ref> بنابر گزارشی طول مسجد از شرق به غرب ۶۳ و عرضش از شمال به جنوب ۵۴ ذراع بود و سقفی نداشت.<ref> [https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%D9%88%D9%89_%D9%85%D9%86%D8%B0_%D8%A5%D9%86%D8%B4%D8%A7%D8%A6%D9%87_%D8%AD%D8%AA%D9%89_%D9%86%D9%87%D8%A7%D9%8A%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B5%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%85%D9%84%D9%88%D9%83%D9%89.pdf&page=34 عمارة المسجد النبوی، ص ۳۸]</ref> بر اساس گزارشی دیگر طول مسجد 70 ذراع و عرض آن 60 یا کمی بیش از آن بود.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D9%88%D9%81%D8%A7%D8%A1_%D8%A7%D9%84%D9%88%D9%81%D8%A7%D8%A1_%D8%B3%D9%85%D9%87%D9%88%D8%AF%DB%8C_%D8%AC%DB%B2.pdf&page=50 وفاء الوفاء، ج۲، ص 50]</ref> برخی منابع نیز طول مسجد را صد ذراع و عرض آن را اندکی کمتر دانسته‌اند. بر این اساس برخی پژوهشگران مساحت اولیه مسجد را حدود ۲۴۵۰ متر دانسته‌اند (هر ذراع نیم متر است).<ref>المسجد النبوی عبر التاریخ، ص ۲۲-۲۳</ref>

	==== ساخت سایبان ====		==== ساخت سایبان ====
	پس از مدتی به دلیل شدت گرما، سایبانی در جهت شمال مسجد ساخته شد که محل نماز (مصلی) مسجد بود. به این بخش از مسجد [[رواق\|رِواق]] گفته می‌شود. این سایه‌بان که از شاخ و برگ درختان ساخته شده بود بر روی ستون‌هایی از چوب قرار داشت و در آغاز از چوب و برگ درختان ساخته شده و پس از مدتی برای جلوگیری از نفوذ باران گل اندود شد.<ref>. [https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%D9%88%D9%89_%D9%85%D9%86%D8%B0_%D8%A5%D9%86%D8%B4%D8%A7%D8%A6%D9%87_%D8%AD%D8%AA%D9%89_%D9%86%D9%87%D8%A7%D9%8A%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B5%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%85%D9%84%D9%88%D9%83%D9%89.pdf&page=34 عمارة المسجد النبوی، ص ۳۸-۳۹]</ref>		پس از مدتی به دلیل شدت گرما، سایبانی در جهت شمال مسجد ساخته شد که محل نماز (مصلی) مسجد بود. به این بخش از مسجد [[رواق\|رِواق]] گفته می‌شود. این سایه‌بان که از شاخ و برگ درختان ساخته شده بود بر روی ستون‌هایی از چوب قرار داشت و در آغاز از چوب و برگ درختان ساخته شده و پس از مدتی برای جلوگیری از نفوذ باران گل اندود شد.<ref>. [https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%D9%88%D9%89_%D9%85%D9%86%D8%B0_%D8%A5%D9%86%D8%B4%D8%A7%D8%A6%D9%87_%D8%AD%D8%AA%D9%89_%D9%86%D9%87%D8%A7%D9%8A%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B5%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%85%D9%84%D9%88%D9%83%D9%89.pdf&page=34 عمارة المسجد النبوی، ص ۳۸-۳۹]</ref>

	ارتفاع سقف مسجد به اندازه قامت یک انسان یعنی 3/5ذراع (1/75 متر) بود.<ref>~~مدینه منوره،~~ ص 77</ref>		ارتفاع سقف مسجد به اندازه قامت یک انسان یعنی 3/5ذراع (1/75 متر) بود.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AF%D9%8A%D9%86%D9%87_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%87_%D8%AA%D8%B7%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%8A.pdf&page=57 المدینه المنوره، ص 57]</ref>

	====درها====		====درها====
خط ۲۹:		خط ۲۹:
	==بازسازی بعد از فتح خیبر==		==بازسازی بعد از فتح خیبر==

	با افزایش تعداد مسلمانان ضرورت توسعه مسجد ایجاد شد. پیامبر پس از بازگشت از [[غزوه خیبر]] به توسعه مسجد پرداخت. برای این کار خانه یکی از انصار خریداری و به مسجد اضافه شد.<ref>عمارة و توسعة المسجد النبوی الشریف عبر التاریخ، ص ۵۴</ref> و ابعاد مسجد به ۱۰۰ در ۱۰۰ ذراع<ref>عمارة و توسعة المسجد النبوی الشریف عبر التاریخ،‌ص 54</ref> یا 100 در 90 ذراع (در حدود 45 در 50 متر) افزایش یافت.<ref>~~مدینه منوره،~~ ص 79</ref> پژوهشگرانی که طول و عرض مسجد در ابتدای بنا را صد ذراع دانسته‌اند، بر‌آنند که در این بازسازی طول مسجد به ۶۸ متر و عرض مسجد به ۵۷ و مساحت آن به ۳۸۷۶ متر رسید.<ref>المسجد النبوی عبر التاریخ، ص ۳۹</ref>		با افزایش تعداد مسلمانان ضرورت توسعه مسجد ایجاد شد. پیامبر پس از بازگشت از [[غزوه خیبر]] به توسعه مسجد پرداخت. برای این کار خانه یکی از انصار خریداری و به مسجد اضافه شد.<ref>عمارة و توسعة المسجد النبوی الشریف عبر التاریخ، ص ۵۴</ref> و ابعاد مسجد به ۱۰۰ در ۱۰۰ ذراع<ref>عمارة و توسعة المسجد النبوی الشریف عبر التاریخ،‌ص 54</ref> یا 100 در 90 ذراع (در حدود 45 در 50 متر) افزایش یافت.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AF%D9%8A%D9%86%D9%87_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%87_%D8%AA%D8%B7%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%8A.pdf&page=58 المدینه المنوره، ص 58]</ref> پژوهشگرانی که طول و عرض مسجد در ابتدای بنا را صد ذراع دانسته‌اند، بر‌آنند که در این بازسازی طول مسجد به ۶۸ متر و عرض مسجد به ۵۷ و مساحت آن به ۳۸۷۶ متر رسید.<ref>المسجد النبوی عبر التاریخ، ص ۳۹</ref>

	==== گسترش رواق ====		==== گسترش رواق ====
	در این بازسازی، سه ستون به هر ردیف از ستون‌های رواق مسجد افزوده شد و تعداد ستون‌ها در هر ردیف به ۹ ستون رسید. دو ستون در قسمت غربی و یک ستون در قسمت شرقی اضافه شد. بدین ترتیب رواق مسجد سه ستون عمق و ۹ ستون عرض داشت.<ref>عمارة و توسعة المسجد النبوی الشریف عبر التاریخ، ص 54-56</ref> سقف مسجد نیز هفت ذراع، سه و نیم متر بوده است.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%D9%88%D9%89_%D9%85%D9%86%D8%B0_%D8%A5%D9%86%D8%B4%D8%A7%D8%A6%D9%87_%D8%AD%D8%AA%D9%89_%D عمارة المسجد النبوی، ص ۵۵]</ref>		در این بازسازی، سه ستون به هر ردیف از ستون‌های رواق مسجد افزوده شد و تعداد ستون‌ها در هر ردیف به ۹ ستون رسید. دو ستون در قسمت غربی و یک ستون در قسمت شرقی اضافه شد. بدین ترتیب رواق مسجد سه ستون عمق و ۹ ستون عرض داشت.<ref>عمارة و توسعة المسجد النبوی الشریف عبر التاریخ، ص 54-56</ref> سقف مسجد نیز هفت ذراع، سه و نیم متر بوده است.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%D9%88%D9%89_%D9%85%D9%86%D8%B0_%D8%A5%D9%86%D8%B4%D8%A7%D8%A6%D9%87_%D8%AD%D8%AA%D9%89_%D عمارة المسجد النبوی، ص ۵۵]</ref>

	بنا بر نقل برخی منابع توسعه مسجد موجب تخریب صفه شد.<ref>~~مدینه منوره،~~ ص 77</ref>برخی منابع سنگفرش شدن مسجد با سنگریزه را در این دوره دانسته‌اند.<ref>~~مدینه منوره،~~ ص 80</ref>[[پرونده:پلان مسجدالنبی بعد از فتح خیبر.jpg\|وسط\|بی‌قاب\|450px\|جایگزین=مراحل توسعه مسجد قبل از تغییر قبله]]		بنا بر نقل برخی منابع توسعه مسجد موجب تخریب صفه شد.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AF%D9%8A%D9%86%D9%87_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%87_%D8%AA%D8%B7%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%8A.pdf&page=57 المدینه المنوره، ص 57]</ref>برخی منابع سنگفرش شدن مسجد با سنگریزه را در این دوره دانسته‌اند.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AF%D9%8A%D9%86%D9%87_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%87_%D8%AA%D8%B7%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%8A.pdf&page=58 المدینه المنوره، ص 58]</ref>[[پرونده:پلان مسجدالنبی بعد از فتح خیبر.jpg\|وسط\|بی‌قاب\|450px\|جایگزین=مراحل توسعه مسجد قبل از تغییر قبله]]

	== خانه‌های چسبیده به مسجد ==		== خانه‌های چسبیده به مسجد ==
خط ۴۳:		خط ۴۳:
	مقطع افقی خانه‌های اطراف مسجد هریک عبارت از مربعی به ضلع 8 تا 9 ذراع (4 تا 4/5 متر) بود و سقف آن از داخل قابل لمس بود. گفته شده ارتفاع آن به اندازه رواق های مسجد بود.<ref>عمارة و توسعة المسجد النبوی الشریف عبر التاریخ، ص ۵۶</ref>		مقطع افقی خانه‌های اطراف مسجد هریک عبارت از مربعی به ضلع 8 تا 9 ذراع (4 تا 4/5 متر) بود و سقف آن از داخل قابل لمس بود. گفته شده ارتفاع آن به اندازه رواق های مسجد بود.<ref>عمارة و توسعة المسجد النبوی الشریف عبر التاریخ، ص ۵۶</ref>

	داخل هر خانه حجره‌ای بود به ضلع 6 تا 7 ذراع (3 تا 3/5 متر) که دیواره های آن را پوشش مویینی از چوب درخت سرو پوشانده بود. هر خانه از یک مدخل و یک حجره (اتاق) تشکیل می‌شد و درِ آن در دیوار غربی واقع بود که به مسجد گشوده می‌شد.<ref>~~مدینه منوره، ص77~~</ref>		داخل هر خانه حجره‌ای بود به ضلع 6 تا 7 ذراع (3 تا 3/5 متر) که دیواره های آن را پوشش مویینی از چوب درخت سرو پوشانده بود. هر خانه از یک مدخل و یک حجره (اتاق) تشکیل می‌شد و درِ آن در دیوار غربی واقع بود که به مسجد گشوده می‌شد.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AF%D9%8A%D9%86%D9%87_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%87_%D8%AA%D8%B7%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%8A.pdf&page=57 المدینه المنوره، ص57]</ref>
	==محراب و گلدسته مسجد==		==محراب و گلدسته مسجد==

	مسجد در زمان پیامبر [[گلدسته‌های مسجدالنبی\|مأذنه]] و [[محراب‌های مسجدالنبی\|محراب]] گود نداشت.<ref>عمارة و توسعة المسجد النبوی الشریف عبر التاریخ، ص ۵۳</ref>		مسجد در زمان پیامبر [[گلدسته‌های مسجدالنبی\|مأذنه]] و [[محراب‌های مسجدالنبی\|محراب]] گود نداشت.<ref>عمارة و توسعة المسجد النبوی الشریف عبر التاریخ، ص ۵۳</ref>

	در منابع آمده [[بلال بن رباح\|بلال]] هنگام گفتن [[اذان و اقامه\|اذان]] بر بام خانه‌ای از [[بنی نجار]] که بلندترین خانه های اطراف مسجد بود می‌ایستاد. برخی هم گفته‌اند بلال بر ستون مربعی از خانه [[عبدالله بن عمر بن خطاب\|عبدالله بن عمر]] واقع در جنوب مسجد بالا می‌رفته و اذان را با صدای بلند ادا می‌کرده است.<ref>~~مدینه منوره،~~ ص 80</ref>		در منابع آمده [[بلال بن رباح\|بلال]] هنگام گفتن [[اذان و اقامه\|اذان]] بر بام خانه‌ای از [[بنی نجار]] که بلندترین خانه های اطراف مسجد بود می‌ایستاد. برخی هم گفته‌اند بلال بر ستون مربعی از خانه [[عبدالله بن عمر بن خطاب\|عبدالله بن عمر]] واقع در جنوب مسجد بالا می‌رفته و اذان را با صدای بلند ادا می‌کرده است.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AF%D9%8A%D9%86%D9%87_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%87_%D8%AA%D8%B7%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%8A.pdf&page=59 المدینه المنوره، ص 59]</ref>
	==جستار وابسته==		==جستار وابسته==
	* [[بازسازی مسجدالنبی]]		* [[بازسازی مسجدالنبی]]

Kamran در ‏۷ آوریل ۲۰۲۳، ساعت ۰۵:۱۲

2023-04-07T05:12:50Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۷ آوریل ۲۰۲۳، ساعت ۰۸:۴۲
خط ۶۹:		خط ۶۹:
	[[رده:بازسازی مسجدالنبی]]		[[رده:بازسازی مسجدالنبی]]
	[[رده:مقاله‌های تکمیل‌شده]]		[[رده:مقاله‌های تکمیل‌شده]]
			[[ar:بناء المسجد النبوي (عهد النبي)]]

Kamran: /* منابع */

2023-04-01T16:29:18Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ آوریل ۲۰۲۳، ساعت ۱۹:۵۹
خط ۶۳:		خط ۶۳:
	{{منابع}}		{{منابع}}
	* '''مدینه منوره، تحولات عمرانی و میراث معماری'''،‌صالح لمعی مصطفی، ترجمه صدیقه وسمقی، تهران، سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، ۱۳۷۲		* '''مدینه منوره، تحولات عمرانی و میراث معماری'''،‌صالح لمعی مصطفی، ترجمه صدیقه وسمقی، تهران، سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، ۱۳۷۲
	* ''عمارة المسجد النبوی منذ انشائه حتی نهایة العصر المملوکی''، محمد هزاع الشهری، قاهره، دارالقاهره، ۲۰۰۱		* '''عمارة المسجد النبوی منذ انشائه حتی نهایة العصر المملوکی'''، محمد هزاع الشهری، قاهره، دارالقاهره، ۲۰۰۱
	* '''عمارة و توسعة المسجد النبوی الشریف عبر التاریخ'''، ناجی محمد حسن عبدالقادرالانصاری، مدینه، نادی المدینة المنورة الادبی		* '''عمارة و توسعة المسجد النبوی الشریف عبر التاریخ'''، ناجی محمد حسن عبدالقادرالانصاری، مدینه، نادی المدینة المنورة الادبی
	* '''المسجد النبوی عبر التاریخ'''، محمد السید الوکیل، دار المجتمع للنشر و التوزیع، ۱۹۸۸م.		* '''المسجد النبوی عبر التاریخ'''، محمد السید الوکیل، دار المجتمع للنشر و التوزیع، ۱۹۸۸م.

Kamran: /* منابع */

2023-04-01T16:28:45Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ آوریل ۲۰۲۳، ساعت ۱۹:۵۸
خط ۶۵:		خط ۶۵:
	* ''عمارة المسجد النبوی منذ انشائه حتی نهایة العصر المملوکی''، محمد هزاع الشهری، قاهره، دارالقاهره، ۲۰۰۱		* ''عمارة المسجد النبوی منذ انشائه حتی نهایة العصر المملوکی''، محمد هزاع الشهری، قاهره، دارالقاهره، ۲۰۰۱
	* '''عمارة و توسعة المسجد النبوی الشریف عبر التاریخ'''، ناجی محمد حسن عبدالقادرالانصاری، مدینه، نادی المدینة المنورة الادبی		* '''عمارة و توسعة المسجد النبوی الشریف عبر التاریخ'''، ناجی محمد حسن عبدالقادرالانصاری، مدینه، نادی المدینة المنورة الادبی
	المسجد النبوی عبر ~~التاریخ،~~ محمد السید الوکیل، دار المجتمع للنشر و التوزیع، ۱۹۸۸م.		* '''المسجد النبوی عبر التاریخ'''، محمد السید الوکیل، دار المجتمع للنشر و التوزیع، ۱۹۸۸م.
			* '''وفاء الوفاء'''، نورالدین علی سمهودی، تحقیق قاسم سامرایی، لندن، موسسه الفرقان،
	[[رده:بازسازی مسجدالنبی]]		[[رده:بازسازی مسجدالنبی]]
	[[رده:مقاله‌های تکمیل‌شده]]		[[رده:مقاله‌های تکمیل‌شده]]

Kamran: /* گسترش رواق */

2023-04-01T16:24:24Z

گسترش رواق

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ آوریل ۲۰۲۳، ساعت ۱۹:۵۴
خط ۳۲:		خط ۳۲:

	==== گسترش رواق ====		==== گسترش رواق ====
	در این بازسازی، سه ستون به هر ردیف از ستون‌های رواق مسجد افزوده شد و تعداد ستون‌ها در هر ردیف به ۹ ستون رسید. دو ستون در قسمت غربی و یک ستون در قسمت شرقی اضافه شد. بدین ترتیب رواق مسجد سه ستون عمق و ۹ ستون عرض داشت.<ref>عمارة و توسعة المسجد النبوی الشریف عبر التاریخ، ص 54-56</ref> سقف مسجد نیز هفت ذراع، سه و نیم متر بوده است.<ref>عمارة المسجد النبوی، ص ۵۵</ref>		در این بازسازی، سه ستون به هر ردیف از ستون‌های رواق مسجد افزوده شد و تعداد ستون‌ها در هر ردیف به ۹ ستون رسید. دو ستون در قسمت غربی و یک ستون در قسمت شرقی اضافه شد. بدین ترتیب رواق مسجد سه ستون عمق و ۹ ستون عرض داشت.<ref>عمارة و توسعة المسجد النبوی الشریف عبر التاریخ، ص 54-56</ref> سقف مسجد نیز هفت ذراع، سه و نیم متر بوده است.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%D9%88%D9%89_%D9%85%D9%86%D8%B0_%D8%A5%D9%86%D8%B4%D8%A7%D8%A6%D9%87_%D8%AD%D8%AA%D9%89_%D عمارة المسجد النبوی، ص ۵۵]</ref>

	بنا بر نقل برخی منابع توسعه مسجد موجب تخریب صفه شد.<ref>مدینه منوره، ص 77</ref>برخی منابع سنگفرش شدن مسجد با سنگریزه را در این دوره دانسته‌اند.<ref>مدینه منوره، ص 80</ref>[[پرونده:پلان مسجدالنبی بعد از فتح خیبر.jpg\|وسط\|بی‌قاب\|450px\|جایگزین=مراحل توسعه مسجد قبل از تغییر قبله]]		بنا بر نقل برخی منابع توسعه مسجد موجب تخریب صفه شد.<ref>مدینه منوره، ص 77</ref>برخی منابع سنگفرش شدن مسجد با سنگریزه را در این دوره دانسته‌اند.<ref>مدینه منوره، ص 80</ref>[[پرونده:پلان مسجدالنبی بعد از فتح خیبر.jpg\|وسط\|بی‌قاب\|450px\|جایگزین=مراحل توسعه مسجد قبل از تغییر قبله]]

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ آوریل ۲۰۲۳، ساعت ۰۹:۳۶
خط ۲۳:		خط ۲۳:
	مرحله دیگری از تغییر مسجد النبی زمانی بود که قبله از سمت شمال ([[مسجد الاقصی\|مسجدالاقصی]]) به جنوب مدینه ([[کعبه]]) تغییر کرد. در این مرحله ابعاد مسجد تغییر نکرد. اما لازم بود محل نمازگزاری که سایه‌بان داشت و در ضلع شمالی بود به جنوب مسجد برود.		مرحله دیگری از تغییر مسجد النبی زمانی بود که قبله از سمت شمال ([[مسجد الاقصی\|مسجدالاقصی]]) به جنوب مدینه ([[کعبه]]) تغییر کرد. در این مرحله ابعاد مسجد تغییر نکرد. اما لازم بود محل نمازگزاری که سایه‌بان داشت و در ضلع شمالی بود به جنوب مسجد برود.

	در جنوب مسجد محوطه‌ای سقف‌دار که بر سه ردیف ستون بنا شده بود ساخته شد که در هر ردیف شش ستون قرار داشت. این همان رواق جنوبی مسجد‌النبی بود. رواق شمالی (سایبانی که قبل از تغییر قبله مصلی بود) دست نخورده باقی‌ماند و تبدیل به مکانی برای [[اهل صفه]] شد .<ref>. [https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%D9%88%D9%89_%D9%85%D9%86%D8%B0_%D8%A5%D9%86%D8%B4%D8%A7%D8%A6%D9%87_%D8%AD%D8%AA%D9%89_%D9%86%D9%87%D8%A7%D9%8A%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B5%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%85%D9%84%D9%88%D9%83%D9%89.pdf&page=41 عماره المسجد النبوی، ص 45]</ref><ref>عمارة و توسعة المسجد النبوی الشریف عبر التاریخ، ص ۵۳</ref>		در جنوب مسجد محوطه‌ای سقف‌دار که بر سه ردیف ستون بنا شده بود ساخته شد که در هر ردیف شش ستون قرار داشت. این همان رواق جنوبی مسجد‌النبی بود. رواق شمالی (سایبانی که قبل از تغییر قبله مصلی بود) دست نخورده باقی‌ماند و تبدیل به مکانی برای [[اهل صفه]] شد .<ref>. [https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%D9%88%D9%89_%D9%85%D9%86%D8%B0_%D8%A5%D9%86%D8%B4%D8%A7%D8%A6%D9%87_%D8%AD%D8%AA%D9%89_%D9%86%D9%87%D8%A7%D9%8A%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B5%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%85%D9%84%D9%88%D9%83%D9%89.pdf&page=41 عماره المسجد النبوی، ص 45]</ref><ref>[[:پرونده:عمارة و توسعة المسجد النبوی الشریف عبر التاریخ.pdf\|عمارة و توسعة المسجد النبوی الشریف عبر التاریخ، ص ۵۳]]</ref>

	در این بازسازی درِ جنوبی مسجد مسدود شد و در عوض دری در ضلع شمالی باز شد اما درهای شرقی و غربی ([[باب جبرئیل\|باب عثمان]] و [[باب عاتکه]]) تغییری نکردند.<ref>عمارة و توسعة المسجد النبوی الشریف عبر التاریخ، ص 52-53</ref>		در این بازسازی درِ جنوبی مسجد مسدود شد و در عوض دری در ضلع شمالی باز شد اما درهای شرقی و غربی ([[باب جبرئیل\|باب عثمان]] و [[باب عاتکه]]) تغییری نکردند.<ref>[[:پرونده:عمارة و توسعة المسجد النبوی الشریف عبر التاریخ.pdf\|عمارة و توسعة المسجد النبوی الشریف عبر التاریخ، ص 52-53]]</ref>
	[[پرونده:پلان مسجدالنبی بعد از تغییر قبله.jpg\|وسط\|بی‌قاب\|450px\|جایگزین=مراحل توسعه مسجد قبل از تغییر قبله]]		[[پرونده:پلان مسجدالنبی بعد از تغییر قبله.jpg\|وسط\|بی‌قاب\|450px\|جایگزین=مراحل توسعه مسجد قبل از تغییر قبله]]
	==بازسازی بعد از فتح خیبر==		==بازسازی بعد از فتح خیبر==

	با افزایش تعداد مسلمانان ضرورت توسعه مسجد ایجاد شد. پیامبر پس از بازگشت از [[غزوه خیبر]] به توسعه مسجد پرداخت. برای این کار خانه یکی از انصار خریداری و به مسجد اضافه شد.<ref>عمارة و توسعة المسجد النبوی الشریف عبر التاریخ، ص ۵۴</ref> و ابعاد مسجد به ۱۰۰ در ۱۰۰ ذراع<ref>عمارة و توسعة المسجد النبوی الشریف عبر التاریخ،‌ص 54</ref> یا 100 در 90 ذراع (در حدود 45 در 50 متر) افزایش یافت.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AF%D9%8A%D9%86%D9%87_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%87_%D8%AA%D8%B7%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%8A.pdf&page=58 المدینه المنوره، ص 58]</ref> پژوهشگرانی که طول و عرض مسجد در ابتدای بنا را صد ذراع دانسته‌اند، بر‌آنند که در این بازسازی طول مسجد به ۶۸ متر و عرض مسجد به ۵۷ و مساحت آن به ۳۸۷۶ متر رسید.<ref>المسجد النبوی عبر التاریخ، ص ۳۹</ref>		با افزایش تعداد مسلمانان ضرورت توسعه مسجد ایجاد شد. پیامبر پس از بازگشت از [[غزوه خیبر]] به توسعه مسجد پرداخت. برای این کار خانه یکی از انصار خریداری و به مسجد اضافه شد.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A9_%D9%88_%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%D9%88%DB%8C_%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D9%81_%D8%B9%D8%A8%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE.pdf&page=54 عمارة و توسعة المسجد النبوی الشریف عبر التاریخ، ص ۵۴]</ref> و ابعاد مسجد به ۱۰۰ در ۱۰۰ ذراع<ref>عمارة و توسعة المسجد النبوی الشریف عبر التاریخ،‌ص 54</ref> یا 100 در 90 ذراع (در حدود 45 در 50 متر) افزایش یافت.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AF%D9%8A%D9%86%D9%87_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%87_%D8%AA%D8%B7%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%8A.pdf&page=58 المدینه المنوره، ص 58]</ref> پژوهشگرانی که طول و عرض مسجد در ابتدای بنا را صد ذراع دانسته‌اند، بر‌آنند که در این بازسازی طول مسجد به ۶۸ متر و عرض مسجد به ۵۷ و مساحت آن به ۳۸۷۶ متر رسید.<ref>المسجد النبوی عبر التاریخ، ص ۳۹</ref>

	==== گسترش رواق ====		==== گسترش رواق ====
خط ۳۷:		خط ۳۷:

	== خانه‌های چسبیده به مسجد ==		== خانه‌های چسبیده به مسجد ==
	پیامبر پس از ازدواج، برای هر یک از زنان خود حجره ای در کنار مسجد می‌ساخت. اولین خانه‌ها را برای [[عایشه]] و [[سوده]] در قمست شرقی مسجد با فاصله‌ای اندک ساخت. بعدا تعداد این خانه‌ها زیادتر شد و در توسعه مسجد بعد از فتح خیبر، دیوار مسجد به خانه‌ها چسبید و دری از هر یک از خانه‌ها به مسجد باز شد.<ref>عمارة و توسعة المسجد النبوی الشریف عبر التاریخ، ص ۵۶</ref>		پیامبر پس از ازدواج، برای هر یک از زنان خود حجره ای در کنار مسجد می‌ساخت. اولین خانه‌ها را برای [[عایشه]] و [[سوده]] در قمست شرقی مسجد با فاصله‌ای اندک ساخت. بعدا تعداد این خانه‌ها زیادتر شد و در توسعه مسجد بعد از فتح خیبر، دیوار مسجد به خانه‌ها چسبید و دری از هر یک از خانه‌ها به مسجد باز شد.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A9_%D9%88_%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%D9%88%DB%8C_%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D9%81_%D8%B9%D8%A8%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE.pdf&page=56 عمارة و توسعة المسجد النبوی الشریف عبر التاریخ، ص ۵۶]</ref>

	تعداد حجره ها 9 عدد بود که آخرین آنها نزدیک باب عثمان ([[باب جبرئیل]]) یا [[باب النساء]] (بابی که عمر احداث کرد) قرار داشت.		تعداد حجره ها 9 عدد بود که آخرین آنها نزدیک باب عثمان ([[باب جبرئیل]]) یا [[باب النساء]] (بابی که عمر احداث کرد) قرار داشت.

	مقطع افقی خانه‌های اطراف مسجد هریک عبارت از مربعی به ضلع 8 تا 9 ذراع (4 تا 4/5 متر) بود و سقف آن از داخل قابل لمس بود. گفته شده ارتفاع آن به اندازه رواق های مسجد بود.<ref>عمارة و توسعة المسجد النبوی الشریف عبر التاریخ، ص ۵۶</ref>		مقطع افقی خانه‌های اطراف مسجد هریک عبارت از مربعی به ضلع 8 تا 9 ذراع (4 تا 4/5 متر) بود و سقف آن از داخل قابل لمس بود. گفته شده ارتفاع آن به اندازه رواق های مسجد بود.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A9_%D9%88_%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%D9%88%DB%8C_%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D9%81_%D8%B9%D8%A8%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE.pdf&page=56 عمارة و توسعة المسجد النبوی الشریف عبر التاریخ، ص ۵۶]</ref>

	داخل هر خانه حجره‌ای بود به ضلع 6 تا 7 ذراع (3 تا 3/5 متر) که دیواره های آن را پوشش مویینی از چوب درخت سرو پوشانده بود. هر خانه از یک مدخل و یک حجره (اتاق) تشکیل می‌شد و درِ آن در دیوار غربی واقع بود که به مسجد گشوده می‌شد.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AF%D9%8A%D9%86%D9%87_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%87_%D8%AA%D8%B7%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%8A.pdf&page=57 المدینه المنوره، ص57]</ref>		داخل هر خانه حجره‌ای بود به ضلع 6 تا 7 ذراع (3 تا 3/5 متر) که دیواره های آن را پوشش مویینی از چوب درخت سرو پوشانده بود. هر خانه از یک مدخل و یک حجره (اتاق) تشکیل می‌شد و درِ آن در دیوار غربی واقع بود که به مسجد گشوده می‌شد.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AF%D9%8A%D9%86%D9%87_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%87_%D8%AA%D8%B7%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%8A.pdf&page=57 المدینه المنوره، ص57]</ref>