سفرنامه ابن جبیر - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Kamran در ‏۳۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۷:۳۳

2024-07-31T17:33:22Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۲۱:۰۳
خط ۳۱:		خط ۳۱:
	\|سایر مشخصات =		\|سایر مشخصات =
	}}		}}
	'''سفرنامه ابن جبیر'''، گزارش سفر حج [[ابن جبیر\|محمد ابن جبیر]] جهانگرد مشهور [[اندلس\|اندلسی]] است که از مشهورترین و مهمترین سفرنامه‌ها و آثار جغرافیایی مسلمانان به شمار می‌رود. این کتاب شامل گزارش کاملی از سفر طولانی ابن جبیر از [[اندلس]] به [[اسکندریه]]، [[عیزاب\|عیذاب]]، [[جده]]، [[مکه]] و [[مدینه]] و سپس در بازگشت از [[بغداد]]، [[شام]] و سفر دریایی در دریای مدیترانه تا بازگشت به اندلس است. این سفر طولانی از سال ۵۷۸ تا سال ۵۸۱ قمری به طول انجامید و ابن جبیر در موسم [[حج]] ۵۷۹ قمری در [[مکه]] بود.		'''سفرنامه ابن جبیر'''، گزارش سفر حج [[ابن جبیر\|محمد ابن جبیر]] (درگذشت 612 ق.) جهانگرد مشهور [[اندلس\|اندلسی]] است که از مشهورترین و مهمترین سفرنامه‌ها و آثار جغرافیایی مسلمانان به شمار می‌رود. این کتاب شامل گزارش کاملی از سفر طولانی ابن جبیر از [[اندلس]] به [[اسکندریه]]، [[عیزاب\|عیذاب]]، [[جده]]، [[مکه]] و [[مدینه]] و سپس در بازگشت از [[بغداد]]، [[شام]] و سفر دریایی در دریای مدیترانه تا بازگشت به اندلس است. این سفر طولانی از سال ۵۷۸ تا سال ۵۸۱ قمری به طول انجامید و ابن جبیر در موسم [[حج]] ۵۷۹ قمری در [[مکه]] بود.

	سفرنامه ابن جبیر الگوی اصلی [[سفرنامه نویسی]] [[حج]] در مغرب اسلامی است. اقامت طولانی او در [[مکه]] و [[مدینه]] و گزارش دقیق او از بناها و مکان‌های مذهبی این شهرها و نیز توصیف آیین‌ها و آداب فرهنگی و اجتماعی ساکنان این شهرها، کتاب او را به یکی از منابع اصلی تاریخ و جغرافیای تاریخی [[حرمین]] تبدیل کرده و توسط نویسندگان بعدی مورد استفاده قرار گرفته است.		سفرنامه ابن جبیر الگوی اصلی [[سفرنامه نویسی]] [[حج]] در مغرب اسلامی است. اقامت طولانی او در [[مکه]] و [[مدینه]] و گزارش دقیق او از بناها و مکان‌های مذهبی این شهرها و نیز توصیف آیین‌ها و آداب فرهنگی و اجتماعی ساکنان این شهرها، کتاب او را به یکی از منابع اصلی تاریخ و جغرافیای تاریخی [[حرمین]] تبدیل کرده و توسط نویسندگان بعدی مورد استفاده قرار گرفته است.

Kamran: added Category:کتاب‌های ابن جبیر using HotCat

2022-07-05T08:38:10Z

added Category:کتاب‌های ابن جبیر using HotCat

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۵ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۲:۰۸
خط ۱۵۷:		خط ۱۵۷:

	[[رده:سفرنامه‌های حج قرن 6 (قمری)]]		[[رده:سفرنامه‌های حج قرن 6 (قمری)]]
			[[رده:کتاب‌های ابن جبیر]]

Kamran: added Category:سفرنامه‌های حج قرن 6 (قمری) using HotCat

2022-07-05T08:37:04Z

added Category:سفرنامه‌های حج قرن 6 (قمری) using HotCat

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۵ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۲:۰۷
خط ۱۵۵:		خط ۱۵۵:
	}}		}}
	{{پایان}}		{{پایان}}

			[[رده:سفرنامه‌های حج قرن 6 (قمری)]]

A.h.fz: اصلاح املایی و نگارشی/* از اندلس تا اسکندریه */

2022-01-23T11:33:39Z

اصلاح املایی و نگارشیاز اندلس تا اسکندریه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۳ ژانویهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۵:۰۳
خط ۶۴:		خط ۶۴:
	'''راه عیذاب به جده'''		'''راه عیذاب به جده'''

	~~ابن جبیر یازدهم ذی حجه ۵۷۸~~ به [[قاهره]] ~~رسیده است.~~<ref>رحله ابن جبیر، ص18</ref> ~~ششم~~ محرم ~~۵۷۹ با کشتی و از طریق رود نیل [[قاهره]]~~ را ترک کرد<ref>رحله ابن جبیر، ص32</ref> و ۲۴ محرم به شهر [[قوص]] رسید که قرارگاه حاجیان [[تونس\|مغربی]]، [[مصر\|مصری]] و [[اندلس\|اندلسی]] بود و از آن‌جا به سوی [[عیذاب]] حرکت می‌کردند. ~~ابن جبیر~~ سفر به [[جده]] از طریق [[عیذاب]] را آفتی برای حجاج دانسته؛ زیرا گاه بادهای ناموافق، کشتی را از مسیر بیرون می برده و مسافران گم می‌شدند و بر اثر تشنگی جان می‌باختند.<ref>رحله ابن جبیر، ص47-48 ، 49</ref> او راه‌های دیگری را برای رسیدن به [[حجاز]] پیشنهاد کرده از جمله [[شام]] و [[بغداد]] که راهی طولانی‌تر ~~بوده است~~ <ref>رحله ابن جبیر، ص 48</ref> و دعا کرده راه گردنه [[ایله]] در مسیر [[مصر]] که به [[مدینه]] ~~می‌رسیده ولی~~ در آن زمان فرنگیان با ~~ساخن دژ~~ مانع عبور مردم از این راه می‌شده اند ~~باز شود~~.<ref>رحله ابن جبیر، ص49</ref>		ابن‌جبیر در ۱۱ ذی‌حجه به [[قاهره]] رسید<ref>رحله ابن جبیر، ص18</ref> و ۶ محرم آنجا را ترک کرد<ref>رحله ابن جبیر، ص32</ref> او ۲۴ محرم به شهر [[قوص]] رسید که قرارگاه حاجیان [[تونس\|مغربی]]، [[مصر\|مصری]] و [[اندلس\|اندلسی]] بود و از آن‌جا به سوی [[عیذاب]] حرکت می‌کردند. ابن‌جبیر سفر به [[جده]] را از طریق [[عیذاب]] آفتی برای حجاج دانسته؛ زیرا گاه بادهای ناموافق، کشتی را از مسیر بیرون می برده و مسافران گم می‌شدند و بر اثر تشنگی جان می‌باختند.<ref>رحله ابن جبیر، ص47-48 ، 49</ref> او راه‌های دیگری را برای رسیدن به [[حجاز]] پیشنهاد کرده از جمله [[شام]] و [[بغداد]] که راهی طولانی‌تر بود. <ref>رحله ابن جبیر، ص 48</ref> او دعا کرده راه گردنه [[ایله]] در مسیر [[مصر]] به [[مدینه]] باز شود که در آن زمان فرنگیان با ساختن دژ، مانع عبور مردم از این راه می‌شده اند.<ref>رحله ابن جبیر، ص49</ref>

	'''در حجاز'''		'''در حجاز'''

	~~ابن جبیر~~ در ۴ ربیع الاخر از راه دریای سرخ به [[جده]] رسید. در همین سال در وصول بودجه دولت ایوبی تاخیر روی داده و شریف مُکثر بن عیسی، امیر مکه فرمان می‌دهد تنها در صورتی به حجاج اجازه حرکت به سوی [[مکه]] بدهند که ضامن یکدیگر شوند تا اگر نفقهٔ [[صلاح الدین ایوبی\|صلاح الدین]] نرسیده، آنان مالیات خود را پرداخت کنند.<ref>رحله ابن جبیر، ص 54</ref> به همین دلیل ابن جبیر سزاوارترین شهرهای خدا را برای اینکه با تیغ بی‌دریغ پاک شود، شهرهای [[حجاز]] ~~می‌داند~~ <ref>رحله ابن جبیر، ص55</ref> و فتوای فقیهان [[اندلس]] بر ساقط بودن فریضه [[حج]] به دلیل رفتار بد حاکمان [[حجاز]] ~~را اجتهادی~~ درست ~~می شمارد~~.<ref>رحله ابن جبیر، ص55</ref>		ابن‌جبیر در ۴ ربیع الاخر از راه دریای سرخ به [[جده]] رسید. در همین سال در وصول بودجه دولت ایوبی تاخیر روی داده و شریف مُکثر بن عیسی، امیر مکه فرمان می‌دهد تنها در صورتی به حجاج اجازه حرکت به سوی [[مکه]] بدهند که ضامن یکدیگر شوند تا اگر نفقهٔ [[صلاح الدین ایوبی\|صلاح الدین]] نرسیده، آنان مالیات خود را پرداخت کنند.<ref>رحله ابن جبیر، ص 54</ref> به همین دلیل ابن جبیر سزاوارترین شهرهای خدا را برای اینکه با تیغ بی‌دریغ پاک شود، شهرهای [[حجاز]] دانسته <ref>رحله ابن جبیر، ص55</ref> و فتوای فقیهان [[اندلس]] را در ساقط بودن فریضه [[حج]] به دلیل رفتار بد حاکمان [[حجاز]]، نظر درست شمرده است.<ref>رحله ابن جبیر، ص55</ref>
	[[پرونده:مسیر ابن جبیر (2).png\|وسط\|بندانگشتی\|850px\|نقشه مسیر سفر ابن جبیر.\|جایگزین=]]		[[پرونده:مسیر ابن جبیر (2).png\|وسط\|بندانگشتی\|850px\|نقشه مسیر سفر ابن جبیر.\|جایگزین=]]

	==مکه در سفرنامه ==		==مکه در سفرنامه ==

	ابن جبیر پنج شنبه ۱۳ ربیع الاخر به [[مکه]] رسیده<ref>رحله ابن جبیر، ص 58</ref> و هشت ماه و ده روز تا ۲۲ ذی الحجه <ref>رحله ابن جبیر، ص161</ref>در آنجا مانده است. از آن‌جا که هدف سفر ابن جبیر [[مکه]] بوده، مطالب مربوط به [[مکه]] بیشتر از دیگر شهرهاست.		ابن جبیر پنج شنبه ۱۳ ربیع الاخر به [[مکه]] رسیده<ref>رحله ابن جبیر، ص 58</ref> و هشت ماه و ده روز تا ۲۲ ذی الحجه <ref>رحله ابن جبیر، ص161</ref>در آنجا مانده است. از آن‌جا که هدف سفر ابن جبیر [[مکه]] بوده، در سفرنامه‌اش مطالب مربوط به [[مکه]] بیشتر از دیگر شهرهاست.
	===مسجدالحرام و کعبه===		===مسجدالحرام و کعبه===
	او نخست به گونه ای دقیق و مفصل در بیش از بیست صفحه<ref>رحله ابن جبیر، ص 59-86</ref> به ذکر ویژگی‌های [[مسجد الحرام\|مسجدالحرام]] و اماکن و اشیای مربوط به آن پرداخته ~~و کمتر موضوعی مربوط به [[مسجد الحرام\|مسجدالحرام]] را از قلم انداخته است~~.<ref>. نک. رحله ابن بطوطه، ج1، ص374-376.</ref> ~~ابن جبیر~~ همچنین ارتفاع [[بیت‌الله\|کعبه]] از جهات مختلف، ویژگی های در و اشیای درون [[بیت‌الله\|کعبه]]، [[پرده کعبه\|پرده کعبه]]، [[مقام ابراهیم(ع)\|مقام ابراهیم]]، [[حجر اسماعیل\|حجر اسماعیل]]، [[حجر الاسود\|حجرالاسود]]، [[ناودان کعبه\|ناودان]]، [[مطاف\|طوافگاه]] و دیگر متعلقات [[بیت‌الله\|کعبه]] و مسجد را با تفصیل و فواصل، مساحت و اندازه وصف کرده است.<ref>رحله ابن جبیر، ص 59-61</ref>		او نخست به گونه ای دقیق و مفصل در بیش از بیست صفحه<ref>رحله ابن جبیر، ص 59-86</ref> به ذکر ویژگی‌های [[مسجد الحرام\|مسجدالحرام]] و اماکن و اشیای مربوط به آن پرداخته.<ref>. نک. رحله ابن بطوطه، ج1، ص374-376.</ref> ابن‌جبیر همچنین ارتفاع [[بیت‌الله\|کعبه]] از جهات مختلف، ویژگی های در و اشیای درون [[بیت‌الله\|کعبه]]، [[پرده کعبه\|پرده کعبه]]، [[مقام ابراهیم(ع)\|مقام ابراهیم]]، [[حجر اسماعیل\|حجر اسماعیل]]، [[حجر الاسود\|حجرالاسود]]، [[ناودان کعبه\|ناودان]]، [[مطاف\|طوافگاه]] و دیگر متعلقات [[بیت‌الله\|کعبه]] و مسجد را با تفصیل و فواصل، مساحت و اندازه وصف کرده است.<ref>رحله ابن جبیر، ص 59-61</ref>

	===نمازگزاری در مکه===		===نمازگزاری در مکه===
	نماز و خطبه ~~جمعه~~ و آداب خاص ~~آن که نزدیک~~ سه صفحه را به خود اختصاص داده ~~و ابن جبیر جایگاه~~ امام جمعه و لباس و آداب او را هنگام خطابه و نماز به تفصیل آورده است<ref>رحله ابن جبیر، ص72-74</ref> و کیفیت ~~پنجگانه~~ یومیه که چهار جماعت از مذاهب [[اهل سنت]] و یکی به [[زیدیه]] اختصاص داشته، توصیف کرده است. ابن جبیر از زیدیه به بدی یاد می کند و می گوید [[اشراف حسنی\|اشراف]] [[مکه]] بر این ~~مذهبند~~ و اینان «حی علی خیر العمل» را بر [[اذان]] می افزایند. <ref>رحله ابن جبیر، ص78-80</ref>		نماز جمعه و خطبه و آداب خاص آن، سه صفحه را در این سفرنامه به خود اختصاص داده است. ابن‌جبیر جای‌گاه امام جمعه و لباس و آداب او را هنگام خطابه و نماز به تفصیل آورده است.<ref>رحله ابن جبیر، ص72-74</ref> او هم‌چنین کیفیت پنج‌گانه یومیه که چهار جماعت از مذاهب [[اهل سنت]] و یکی به [[زیدیه]] اختصاص داشته، توصیف کرده است. ابن جبیر از زیدیه به بدی یاد می کند و می گوید [[اشراف حسنی\|اشراف]] [[مکه]] بر این مذهب‌اند و اینان «حی علی خیر العمل» را بر [[اذان]] می افزایند.<ref>رحله ابن جبیر، ص78-80</ref>

	===اماکن مقدس مکه===		===اماکن مقدس مکه===
	~~ابن جبیر~~ بخشی را به دیگر اماکن ~~مقدس و زیارتی~~ شهر [[مکه]] اختصاص داده است از جمله: [[مولد النبی(ص)\|محل تولد پیامبر(ص)]] در مسجدی که در اصل [[خانه عبدالله بن عبدالمطلب]] بوده، [[خانه ابوطالب]] که مسجدی بر آن ساخته بودند،<ref>رحله ابن جبیر، ص 92-141</ref> محل فرود آمدن وحی در [[خانه خدیجه]]، گنبد کوچکی که بر تولدگاه فاطمه(ع) بوده،<ref>رحله ابن جبیر، ص141</ref> و در همانجا [[حسنین]](ع) نیز به دنیا آمده اند.ابن جبیر می‌گوید این امکان دربسته و محفوظند و بر آنها بناهایی شایسته برآورده اند.<ref>رحله ابن جبیر، ص 92، 142</ref> از دیگر بناهایی که ابن جبیر از آن‌ها سخن گفته می‌توان به [[خانه ابوبکر]] <ref>رحله ابن جبیر، ص92</ref> [[خانه جعفر بن ابی طالب]] <ref>رحله ابن جبیر، ص93</ref> و [[دارالخیزان]] اشاره کرد.<ref>رحله ابن جبیر، ص 92</ref>		ابن‌جبیر بخشی را به دیگر اماکن شهر [[مکه]] اختصاص داده است از جمله: [[مولد النبی(ص)\|محل تولد پیامبر(ص)]] در مسجدی که در اصل [[خانه عبدالله بن عبدالمطلب]] بوده، [[خانه ابوطالب]] که مسجدی روی آن ساخته بودند،<ref>رحله ابن جبیر، ص 92-141</ref> محل فرود آمدن وحی در [[خانه خدیجه]]، گنبد کوچکی که بر تولدگاه فاطمه(ع) بوده،<ref>رحله ابن جبیر، ص141</ref> و در همانجا [[حسنین]](ع) نیز به دنیا آمده اند.ابن جبیر می‌گوید این امکان دربسته و محفوظند و بر آنها بناهایی شایسته برآورده اند.<ref>رحله ابن جبیر، ص 92، 142</ref> از دیگر بناهایی که ابن جبیر از آن‌ها سخن گفته می‌توان به [[خانه ابوبکر]] <ref>رحله ابن جبیر، ص92</ref> [[خانه جعفر بن ابی طالب]] <ref>رحله ابن جبیر، ص93</ref> و [[دارالخیزان]] اشاره کرد.<ref>رحله ابن جبیر، ص 92</ref>
	===گزارش اجتماعی و سیاسی از شهر مکه===		===گزارش اجتماعی و سیاسی از شهر مکه===

A.h.fz: اصلاح اشتباهات املایی و نگارشی/* از اندلس تا اسکندریه */

2022-01-23T10:19:28Z

اصلاح اشتباهات املایی و نگارشیاز اندلس تا اسکندریه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۳ ژانویهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۳:۴۹
خط ۶۰:		خط ۶۰:
	==مسیر سفر==		==مسیر سفر==
	==== از اندلس تا اسکندریه ====		==== از اندلس تا اسکندریه ====
	سفرنامه با گزارش حرکت ~~ابن جبیر~~ و احمد بن ~~حسّان~~ پزشک و ~~همسفر~~ او ~~روز~~ هشتم شوال ۵۷۸ قمری از [[غرناطه]] آغاز ~~میشود~~. ~~آنان~~ یک هفته بعد به [[سِبته]] (اسپانیایی: Ceuta شهری در اسپانیای فعلی و جنوب [[جبل الطارق]]) ~~می‌رسند~~ و با یک کشتی رومی به قصد [[~~اسنکدریه~~]] حرکت ~~می کنند~~.<ref>رحله ابن جبیر، ص7-8</ref> در [[سردانیه]] ، [[اقریطش]] (کرت؛ Karn riti)؛ و سرانجام [[اسکندریه]] توقف ~~می‌کنند~~. <ref>رحله ابن جبیر، ص8-14</ref>		سفرنامه با گزارش حرکت ابن‌جبیر و احمد بن حسّان، پزشک و هم‌سفر او در هشتم شوال ۵۷۸ قمری از [[غرناطه]](گرانادا) آغاز شده است. آن‌دو یک هفته بعد به [[سِبته]] (اسپانیایی: Ceuta شهری در اسپانیای فعلی و جنوب [[جبل الطارق]]) رسیدند و با یک کشتی رومی به قصد [[اسکندریه]] حرکت کردند.<ref>رحله ابن جبیر، ص7-8</ref> آنان در [[سردانیه]]، [[اقریطش]] (کرت؛ Karn riti)؛ و سرانجام [[اسکندریه]] توقف کردند. <ref>رحله ابن جبیر، ص8-14</ref>

	'''راه عیذاب به جده'''		'''راه عیذاب به جده'''

Kamran در ‏۱۵ ژانویهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۷:۵۰

2022-01-15T07:50:30Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۵ ژانویهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۱:۲۰
خط ۶۹:		خط ۶۹:

	ابن جبیر در ۴ ربیع الاخر از راه دریای سرخ به [[جده]] رسید. در همین سال در وصول بودجه دولت ایوبی تاخیر روی داده و شریف مُکثر بن عیسی، امیر مکه فرمان می‌دهد تنها در صورتی به حجاج اجازه حرکت به سوی [[مکه]] بدهند که ضامن یکدیگر شوند تا اگر نفقهٔ [[صلاح الدین ایوبی\|صلاح الدین]] نرسیده، آنان مالیات خود را پرداخت کنند.<ref>رحله ابن جبیر، ص 54</ref> به همین دلیل ابن جبیر سزاوارترین شهرهای خدا را برای اینکه با تیغ بی‌دریغ پاک شود، شهرهای [[حجاز]] می‌داند <ref>رحله ابن جبیر، ص55</ref> و فتوای فقیهان [[اندلس]] بر ساقط بودن فریضه [[حج]] به دلیل رفتار بد حاکمان [[حجاز]] را اجتهادی درست می شمارد.<ref>رحله ابن جبیر، ص55</ref>		ابن جبیر در ۴ ربیع الاخر از راه دریای سرخ به [[جده]] رسید. در همین سال در وصول بودجه دولت ایوبی تاخیر روی داده و شریف مُکثر بن عیسی، امیر مکه فرمان می‌دهد تنها در صورتی به حجاج اجازه حرکت به سوی [[مکه]] بدهند که ضامن یکدیگر شوند تا اگر نفقهٔ [[صلاح الدین ایوبی\|صلاح الدین]] نرسیده، آنان مالیات خود را پرداخت کنند.<ref>رحله ابن جبیر، ص 54</ref> به همین دلیل ابن جبیر سزاوارترین شهرهای خدا را برای اینکه با تیغ بی‌دریغ پاک شود، شهرهای [[حجاز]] می‌داند <ref>رحله ابن جبیر، ص55</ref> و فتوای فقیهان [[اندلس]] بر ساقط بودن فریضه [[حج]] به دلیل رفتار بد حاکمان [[حجاز]] را اجتهادی درست می شمارد.<ref>رحله ابن جبیر، ص55</ref>
	[[پرونده:مسیر ابن جبیر (2).png\|وسط\|بندانگشتی\|~~999x999px~~\|نقشه مسیر سفر ابن جبیر.\|جایگزین=]]		[[پرونده:مسیر ابن جبیر (2).png\|وسط\|بندانگشتی\|850px\|نقشه مسیر سفر ابن جبیر.\|جایگزین=]]

	==مکه در سفرنامه ==		==مکه در سفرنامه ==

Kamran در ‏۱۵ ژانویهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۷:۲۱

2022-01-15T07:21:18Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۵ ژانویهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۵۱
خط ۳۳:		خط ۳۳:
	'''سفرنامه ابن جبیر'''، گزارش سفر حج [[ابن جبیر\|محمد ابن جبیر]] جهانگرد مشهور [[اندلس\|اندلسی]] است که از مشهورترین و مهمترین سفرنامه‌ها و آثار جغرافیایی مسلمانان به شمار می‌رود. این کتاب شامل گزارش کاملی از سفر طولانی ابن جبیر از [[اندلس]] به [[اسکندریه]]، [[عیزاب\|عیذاب]]، [[جده]]، [[مکه]] و [[مدینه]] و سپس در بازگشت از [[بغداد]]، [[شام]] و سفر دریایی در دریای مدیترانه تا بازگشت به اندلس است. این سفر طولانی از سال ۵۷۸ تا سال ۵۸۱ قمری به طول انجامید و ابن جبیر در موسم [[حج]] ۵۷۹ قمری در [[مکه]] بود.		'''سفرنامه ابن جبیر'''، گزارش سفر حج [[ابن جبیر\|محمد ابن جبیر]] جهانگرد مشهور [[اندلس\|اندلسی]] است که از مشهورترین و مهمترین سفرنامه‌ها و آثار جغرافیایی مسلمانان به شمار می‌رود. این کتاب شامل گزارش کاملی از سفر طولانی ابن جبیر از [[اندلس]] به [[اسکندریه]]، [[عیزاب\|عیذاب]]، [[جده]]، [[مکه]] و [[مدینه]] و سپس در بازگشت از [[بغداد]]، [[شام]] و سفر دریایی در دریای مدیترانه تا بازگشت به اندلس است. این سفر طولانی از سال ۵۷۸ تا سال ۵۸۱ قمری به طول انجامید و ابن جبیر در موسم [[حج]] ۵۷۹ قمری در [[مکه]] بود.

	سفرنامه ابن جبیر الگوی اصلی [[سفرنامه نویسی]] [[حج]] در مغرب اسلامی است. اقامت طولانی او در [[مکه]] و [[مدینه]] و گزارش دقیق او از بناها و مکان‌های مذهبی این شهرها و نیز توصیف آیین‌ها و آداب فرهنگی و اجتماعی ساکنان این شهرها، کتاب او را به یکی از منابع اصلی تاریخ و جغرافیای تاریخی [[حرمین]] تبدیل کرده ~~است. از همین رو است که کتاب او بارها~~ توسط نویسندگان بعدی مورد استفاده قرار گرفته است.		سفرنامه ابن جبیر الگوی اصلی [[سفرنامه نویسی]] [[حج]] در مغرب اسلامی است. اقامت طولانی او در [[مکه]] و [[مدینه]] و گزارش دقیق او از بناها و مکان‌های مذهبی این شهرها و نیز توصیف آیین‌ها و آداب فرهنگی و اجتماعی ساکنان این شهرها، کتاب او را به یکی از منابع اصلی تاریخ و جغرافیای تاریخی [[حرمین]] تبدیل کرده و توسط نویسندگان بعدی مورد استفاده قرار گرفته است.

	نام اصلی اثر به درستی مشخص نیست و از آن با عناوین رحله الکنانی،<ref>. تاریخ نوشتههای جغرافیای، 242-244؛ نشوار المحاضره، ج7، ص330؛ الرحلات المغربیه، ص 102.</ref> یا الاسفار رحله ابن جبیر، اعتبار الناسک فی ذکر الآثار الکریمه والمناسک، تذکیر (تذکره) بالاخبار عن اتفاقات الاثار، و الرحلهٔ الی المشرق<ref>. معجم المطبوعات العربیة، ج1، ص62.</ref> یاد کرده‌اند. این کتاب بارها به چاپ رسیده و به زبان‌های انگلیسی و فرانسوی و فارسی ترجمه شده است.		نام اصلی اثر به درستی مشخص نیست و از آن با عناوین رحله الکنانی،<ref>. تاریخ نوشتههای جغرافیای، 242-244؛ نشوار المحاضره، ج7، ص330؛ الرحلات المغربیه، ص 102.</ref> یا الاسفار رحله ابن جبیر، اعتبار الناسک فی ذکر الآثار الکریمه والمناسک، تذکیر (تذکره) بالاخبار عن اتفاقات الاثار، و الرحلهٔ الی المشرق<ref>. معجم المطبوعات العربیة، ج1، ص62.</ref> یاد کرده‌اند. این کتاب بارها به چاپ رسیده و به زبان‌های انگلیسی و فرانسوی و فارسی ترجمه شده است.

Kamran: /* از اندلس تا اسکندریه */

2022-01-13T19:24:26Z

از اندلس تا اسکندریه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۳ ژانویهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۲۲:۵۴
خط ۶۹:		خط ۶۹:

	ابن جبیر در ۴ ربیع الاخر از راه دریای سرخ به [[جده]] رسید. در همین سال در وصول بودجه دولت ایوبی تاخیر روی داده و شریف مُکثر بن عیسی، امیر مکه فرمان می‌دهد تنها در صورتی به حجاج اجازه حرکت به سوی [[مکه]] بدهند که ضامن یکدیگر شوند تا اگر نفقهٔ [[صلاح الدین ایوبی\|صلاح الدین]] نرسیده، آنان مالیات خود را پرداخت کنند.<ref>رحله ابن جبیر، ص 54</ref> به همین دلیل ابن جبیر سزاوارترین شهرهای خدا را برای اینکه با تیغ بی‌دریغ پاک شود، شهرهای [[حجاز]] می‌داند <ref>رحله ابن جبیر، ص55</ref> و فتوای فقیهان [[اندلس]] بر ساقط بودن فریضه [[حج]] به دلیل رفتار بد حاکمان [[حجاز]] را اجتهادی درست می شمارد.<ref>رحله ابن جبیر، ص55</ref>		ابن جبیر در ۴ ربیع الاخر از راه دریای سرخ به [[جده]] رسید. در همین سال در وصول بودجه دولت ایوبی تاخیر روی داده و شریف مُکثر بن عیسی، امیر مکه فرمان می‌دهد تنها در صورتی به حجاج اجازه حرکت به سوی [[مکه]] بدهند که ضامن یکدیگر شوند تا اگر نفقهٔ [[صلاح الدین ایوبی\|صلاح الدین]] نرسیده، آنان مالیات خود را پرداخت کنند.<ref>رحله ابن جبیر، ص 54</ref> به همین دلیل ابن جبیر سزاوارترین شهرهای خدا را برای اینکه با تیغ بی‌دریغ پاک شود، شهرهای [[حجاز]] می‌داند <ref>رحله ابن جبیر، ص55</ref> و فتوای فقیهان [[اندلس]] بر ساقط بودن فریضه [[حج]] به دلیل رفتار بد حاکمان [[حجاز]] را اجتهادی درست می شمارد.<ref>رحله ابن جبیر، ص55</ref>
	[[پرونده:مسیر ابن جبیر (2).png\|وسط\|~~بی‌قاب~~\|999x999px\|مسیر سفر ابن جبیر.\|جایگزین=]]		[[پرونده:مسیر ابن جبیر (2).png\|وسط\|بندانگشتی\|999x999px\|نقشه مسیر سفر ابن جبیر.\|جایگزین=]]

	==مکه در سفرنامه ==		==مکه در سفرنامه ==

Kamran: /* مکه در سفرنامه */

2022-01-13T19:19:56Z

مکه در سفرنامه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۳ ژانویهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۲۲:۴۹
خط ۷۴:		خط ۷۴:

	ابن جبیر پنج شنبه ۱۳ ربیع الاخر به [[مکه]] رسیده<ref>رحله ابن جبیر، ص 58</ref> و هشت ماه و ده روز تا ۲۲ ذی الحجه <ref>رحله ابن جبیر، ص161</ref>در آنجا مانده است. از آن‌جا که هدف سفر ابن جبیر [[مکه]] بوده، مطالب مربوط به [[مکه]] بیشتر از دیگر شهرهاست.		ابن جبیر پنج شنبه ۱۳ ربیع الاخر به [[مکه]] رسیده<ref>رحله ابن جبیر، ص 58</ref> و هشت ماه و ده روز تا ۲۲ ذی الحجه <ref>رحله ابن جبیر، ص161</ref>در آنجا مانده است. از آن‌جا که هدف سفر ابن جبیر [[مکه]] بوده، مطالب مربوط به [[مکه]] بیشتر از دیگر شهرهاست.
	~~[[پرونده:تصویر کعبه و مسجدالحرام.jpg\|350px\|thumb\|left\|alt text\|کعبه و مسجدالحرام]]~~
	===مسجدالحرام و کعبه===		===مسجدالحرام و کعبه===
	او نخست به گونه ای دقیق و مفصل در بیش از بیست صفحه<ref>رحله ابن جبیر، ص 59-86</ref> به ذکر ویژگی‌های [[مسجد الحرام\|مسجدالحرام]] و اماکن و اشیای مربوط به آن پرداخته و کمتر موضوعی مربوط به [[مسجد الحرام\|مسجدالحرام]] را از قلم انداخته است.<ref>. نک. رحله ابن بطوطه، ج1، ص374-376.</ref> ابن جبیر همچنین ارتفاع [[بیت‌الله\|کعبه]] از جهات مختلف، ویژگی های در و اشیای درون [[بیت‌الله\|کعبه]]، [[پرده کعبه\|پرده کعبه]]، [[مقام ابراهیم(ع)\|مقام ابراهیم]]، [[حجر اسماعیل\|حجر اسماعیل]]، [[حجر الاسود\|حجرالاسود]]، [[ناودان کعبه\|ناودان]]، [[مطاف\|طوافگاه]] و دیگر متعلقات [[بیت‌الله\|کعبه]] و مسجد را با تفصیل و فواصل، مساحت و اندازه وصف کرده است.<ref>رحله ابن جبیر، ص 59-61</ref>		او نخست به گونه ای دقیق و مفصل در بیش از بیست صفحه<ref>رحله ابن جبیر، ص 59-86</ref> به ذکر ویژگی‌های [[مسجد الحرام\|مسجدالحرام]] و اماکن و اشیای مربوط به آن پرداخته و کمتر موضوعی مربوط به [[مسجد الحرام\|مسجدالحرام]] را از قلم انداخته است.<ref>. نک. رحله ابن بطوطه، ج1، ص374-376.</ref> ابن جبیر همچنین ارتفاع [[بیت‌الله\|کعبه]] از جهات مختلف، ویژگی های در و اشیای درون [[بیت‌الله\|کعبه]]، [[پرده کعبه\|پرده کعبه]]، [[مقام ابراهیم(ع)\|مقام ابراهیم]]، [[حجر اسماعیل\|حجر اسماعیل]]، [[حجر الاسود\|حجرالاسود]]، [[ناودان کعبه\|ناودان]]، [[مطاف\|طوافگاه]] و دیگر متعلقات [[بیت‌الله\|کعبه]] و مسجد را با تفصیل و فواصل، مساحت و اندازه وصف کرده است.<ref>رحله ابن جبیر، ص 59-61</ref>

Abbasahmadi1363: /* مسیر سفر */

2022-01-13T17:56:04Z

مسیر سفر

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۳ ژانویهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۲۱:۲۶
خط ۶۹:		خط ۶۹:

	ابن جبیر در ۴ ربیع الاخر از راه دریای سرخ به [[جده]] رسید. در همین سال در وصول بودجه دولت ایوبی تاخیر روی داده و شریف مُکثر بن عیسی، امیر مکه فرمان می‌دهد تنها در صورتی به حجاج اجازه حرکت به سوی [[مکه]] بدهند که ضامن یکدیگر شوند تا اگر نفقهٔ [[صلاح الدین ایوبی\|صلاح الدین]] نرسیده، آنان مالیات خود را پرداخت کنند.<ref>رحله ابن جبیر، ص 54</ref> به همین دلیل ابن جبیر سزاوارترین شهرهای خدا را برای اینکه با تیغ بی‌دریغ پاک شود، شهرهای [[حجاز]] می‌داند <ref>رحله ابن جبیر، ص55</ref> و فتوای فقیهان [[اندلس]] بر ساقط بودن فریضه [[حج]] به دلیل رفتار بد حاکمان [[حجاز]] را اجتهادی درست می شمارد.<ref>رحله ابن جبیر، ص55</ref>		ابن جبیر در ۴ ربیع الاخر از راه دریای سرخ به [[جده]] رسید. در همین سال در وصول بودجه دولت ایوبی تاخیر روی داده و شریف مُکثر بن عیسی، امیر مکه فرمان می‌دهد تنها در صورتی به حجاج اجازه حرکت به سوی [[مکه]] بدهند که ضامن یکدیگر شوند تا اگر نفقهٔ [[صلاح الدین ایوبی\|صلاح الدین]] نرسیده، آنان مالیات خود را پرداخت کنند.<ref>رحله ابن جبیر، ص 54</ref> به همین دلیل ابن جبیر سزاوارترین شهرهای خدا را برای اینکه با تیغ بی‌دریغ پاک شود، شهرهای [[حجاز]] می‌داند <ref>رحله ابن جبیر، ص55</ref> و فتوای فقیهان [[اندلس]] بر ساقط بودن فریضه [[حج]] به دلیل رفتار بد حاکمان [[حجاز]] را اجتهادی درست می شمارد.<ref>رحله ابن جبیر، ص55</ref>
	[[پرونده:مسیر ابن جبیر (2).png\|وسط\|بی‌قاب\|~~900x900px~~\|مسیر سفر ابن جبیر.\|جایگزین=]]		[[پرونده:مسیر ابن جبیر (2).png\|وسط\|بی‌قاب\|999x999px\|مسیر سفر ابن جبیر.\|جایگزین=]]

	==مکه در سفرنامه ==		==مکه در سفرنامه ==