سفرنامه عضدالملک به عتبات - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Engineer: حذف از رده:مقاله‌های در دست ویرایش رده‌انبوه

2024-10-24T09:09:10Z

حذف از رده:مقاله‌های در دست ویرایش رده‌انبوه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ اکتبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۲:۳۹
خط ۵۸:		خط ۵۸:
	{{پایان}}		{{پایان}}

	~~[[رده:مقاله‌های در دست ویرایش]]~~
	[[رده:کتاب‌های علیرضا عضدالملک قاجار]]		[[رده:کتاب‌های علیرضا عضدالملک قاجار]]
	[[رده:سفرنامه‌های عتبات]]		[[رده:سفرنامه‌های عتبات]]
	[[رده:کتاب‌های قرن سیزدهم قمری]]		[[رده:کتاب‌های قرن سیزدهم قمری]]

Abbasahmadi1363: /* منابع */

2020-07-19T14:37:50Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۹ ژوئیهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۱۸:۰۷
خط ۵۷:		خط ۵۷:
	* '''سفرنامه عضدالملک'''، علیرضا عضدالملک قاجار، مؤسسه پژوهش و مطالعات فرهنگی، تهران، ۱۳۷۰ش.		* '''سفرنامه عضدالملک'''، علیرضا عضدالملک قاجار، مؤسسه پژوهش و مطالعات فرهنگی، تهران، ۱۳۷۰ش.
	{{پایان}}		{{پایان}}
	~~{{سفرنامه‌ها}}~~

	[[رده:مقاله‌های در دست ویرایش]]		[[رده:مقاله‌های در دست ویرایش]]

Abbasahmadi1363: /* منابع */

2020-07-19T14:35:25Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۹ ژوئیهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۱۸:۰۵
خط ۵۶:		خط ۵۶:
	* '''[http://www.nlai.ir/ سازمان اسناد و کتابخانه می جمهوری اسلامی ایران]'''.		* '''[http://www.nlai.ir/ سازمان اسناد و کتابخانه می جمهوری اسلامی ایران]'''.
	* '''سفرنامه عضدالملک'''، علیرضا عضدالملک قاجار، مؤسسه پژوهش و مطالعات فرهنگی، تهران، ۱۳۷۰ش.		* '''سفرنامه عضدالملک'''، علیرضا عضدالملک قاجار، مؤسسه پژوهش و مطالعات فرهنگی، تهران، ۱۳۷۰ش.

	{{پایان}}		{{پایان}}
			{{سفرنامه‌ها}}

	[[رده:مقاله‌های در دست ویرایش]]		[[رده:مقاله‌های در دست ویرایش]]

Abbasahmadi1363 در ‏۲۲ دسامبر ۲۰۱۹، ساعت ۱۲:۱۶

2019-12-22T12:16:23Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۲ دسامبر ۲۰۱۹، ساعت ۱۵:۴۶
خط ۳۱:		خط ۳۱:

	==نسخه خطی==		==نسخه خطی==
	نسخه اصلی سفرنامه، در «مؤسسه پژوهش و مطالعات فرهنگی جمهوری اسلامی ایران» نگاه‌داری می‌شود. قطع نسخه، به صورت وزیریِ بزرگ بوده و متن آن با خط نستعلیق شکسته خوش و مرکب مشکی نگاشته شده است. این نسخه تزئینات فراوان دارد. روی بعضی عبارات به شنگرف خط کشیده و در تمام صفحات دارای جدول، دور سطور مذهب به زر و لاجورد است. در اوایل نسخه مخطوط، فواصل روزها رعایت گردیده؛ یعنی هر روز را از آغاز صفحه شروع کرده، ولی اواخر، این نظم مراعات نشده است. در جاهایی از نسخه، اعداد و بعضی از کلمات به خط سیاق نگاشته شده است.<ref name=":3">گزارشی از سفرنامه عضدالملک به عتبات عالیات عراق، فصلنامه فرهنگ زیارت، ش۱۳، ص۱۶۲.</ref> کاتب، میرزا محمدحسین دبیر، متخلص به «دبیر فارسی» ~~است~~ که در سفر عضدالملک همراه او بوده و گزارش‌های عضدالملک را کتابت می‌کرده است.<ref>حیات یحیی، ج1، ص357؛ تاریخ ایران و جهان، ص168.</ref> حسن مرسلوند (م. ۱۳۹۰ش)، از رجال‌نگاران و تاریخ‌نگاران معاصر، در تصحیح این نسخه تلاش کرده است.<ref name=":3" />		نسخه اصلی سفرنامه، در «مؤسسه پژوهش و مطالعات فرهنگی جمهوری اسلامی ایران» نگاه‌داری می‌شود. قطع نسخه، به صورت وزیریِ بزرگ بوده و متن آن با خط نستعلیق شکسته خوش و مرکب مشکی نگاشته شده است. این نسخه تزئینات فراوان دارد. روی بعضی عبارات با شَنگَرف{{یادداشت\|یا شنجرف، اکسید سرب که سرخ رنگ است و از آن در نقاشی استفاده می‌کنند.}}<ref>فرهنگ معین، ذیل واژه شنگرف.</ref> خط کشیده و در تمام صفحات دارای جدول، دور سطور مذهب به زر و لاجورد است. در اوایل نسخه مخطوط، فواصل روزها رعایت گردیده؛ یعنی هر روز را از آغاز صفحه شروع کرده، ولی اواخر، این نظم مراعات نشده است. در جاهایی از نسخه، اعداد و بعضی از کلمات به خط سیاق{{یادداشت\|فن تحریری محاسبات به روش قدیم و آن شامل علایمی اختصاری بود مأخوذ از اعداد عربی.}}<ref>فرهنگ معین، ذیل واژه خط سیاق.</ref> نگاشته شده است.<ref name=":3">گزارشی از سفرنامه عضدالملک به عتبات عالیات عراق، فصلنامه فرهنگ زیارت، ش۱۳، ص۱۶۲.</ref> کاتب، میرزا محمدحسین دبیر، متخلص به «دبیر فارسی» است، که در سفر عضدالملک همراه او بوده و گزارش‌های عضدالملک را کتابت می‌کرده است.<ref>حیات یحیی، ج1، ص357؛ تاریخ ایران و جهان، ص168.</ref> حسن مرسلوند (م. ۱۳۹۰ش)، از رجال‌نگاران و تاریخ‌نگاران معاصر، در تصحیح این نسخه تلاش کرده است.<ref name=":3" />

	==ویژگی==		==ویژگی==
خط ۳۷:		خط ۳۷:
	*این سفرنامه، دارای نکته‌های ادبی است. برای نمونه، در بخشی از مقدمه کتاب آمده است:		*این سفرنامه، دارای نکته‌های ادبی است. برای نمونه، در بخشی از مقدمه کتاب آمده است:
	{{گفتاورد		{{گفتاورد
	\| متن = درود بر فارِس شبرنگ عنایت، جالس اورنگ ولایت، اسدالله الغالب و مظهرالعجایب، علی بن ابی‌طالب و بر اولاد اطهارش که آیات حق را مفسرند و ولایات صدق را مدبّر. سرگشتگان وادی حیرت و فروماندگان بادیه ظلمت را محبتشان مفتاح ابواب عرفان است و ارادتشان مصباح اسباب ایقان.		\| متن = درود بر فارِس شبرنگ عنایت، جالس اورنگ ولایت، اسدالله الغالب و مظهرالعجایب، [[امام علی(ع)\|علی بن ابی‌طالب]] و بر اولاد اطهارش که آیات حق را مفسرند و ولایات صدق را مدبّر. سرگشتگان وادی حیرت و فروماندگان بادیه ظلمت را محبتشان مفتاح ابواب عرفان است و ارادتشان مصباح اسباب ایقان.
	}}		}}

	==چاپ==		==چاپ==
	این سفرنامه بعد از تصحیح، ویرایش و توضیحاتی که در پایان ~~هرکدام~~ از فصل‌های ششگانه آن آمده، به همراه فهرست اعلام، تصاویر، اسناد و تصاویری از نویسنده، توسط مؤسسه پژوهش و مطالعات فرهنگی، در شمارگان ۴۰۰۰ نسخه، در [[تهران]]، در قطع وزیری، در ۲۴۳ صفحه، در سال ۱۳۷۰ش. چاپ شده است.<ref>گزارشی از سفرنامه عضدالملک به عتبات عالیات عراق، فصلنامه فرهنگ زیارت، ش۱۳، ص۱۵۶.</ref><ref>[http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/493430 کتاب‌شناسی سفرنامه عضدالملک به عتبات]، سازمان اسناد و کتابخانه می جمهوری اسلامی ایران.</ref>		این سفرنامه بعد از تصحیح، ویرایش و توضیحاتی که در پایان هر کدام از فصل‌های ششگانه آن آمده، به همراه فهرست اعلام، تصاویر، اسناد و تصاویری از نویسنده، توسط مؤسسه پژوهش و مطالعات فرهنگی، در شمارگان ۴۰۰۰ نسخه، در [[تهران]]، در قطع وزیری، در ۲۴۳ صفحه، در سال ۱۳۷۰ش. چاپ شده است.<ref>گزارشی از سفرنامه عضدالملک به عتبات عالیات عراق، فصلنامه فرهنگ زیارت، ش۱۳، ص۱۵۶.</ref><ref>[http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/493430 کتاب‌شناسی سفرنامه عضدالملک به عتبات]، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.</ref>

	==پانویس==		==پانویس==

Abbasahmadi1363 در ‏۲۲ دسامبر ۲۰۱۹، ساعت ۱۱:۵۸

2019-12-22T11:58:52Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۲ دسامبر ۲۰۱۹، ساعت ۱۵:۲۸
خط ۱۴:		خط ۱۴:
	\| رده‌بندی کنگره = ‏‫‬‮‭DS۷۰/۶‏‫‬‮‭‭/ع۶س۷ ۱۳۷۰		\| رده‌بندی کنگره = ‏‫‬‮‭DS۷۰/۶‏‫‬‮‭‭/ع۶س۷ ۱۳۷۰
	}}		}}
	'''سفرنامه عضدالملک به عتبات'''، شرح گزارش سفر علیرضا عضدالملک ~~قاجار~~ از [[تهران]] به [[عتبات عالیات]] است. توصیف مزارهای بین راه، انتقاد از مفاسد حکومتی در آبادی‌های درون‌مرزی؛ بررسی [[عثمانی\|دولت عثمانی]]~~، نظام حاکم بر عراق~~ و نگاهی ویژه به مکان‌های مذهبی و زیارتی از ویژگی‌های این سفرنامه است.		'''سفرنامه عضدالملک به عتبات'''، شرح گزارش سفر علیرضا عضدالملک قاجار، از [[تهران]] به [[عتبات عالیات]] است. توصیف مزارهای بین راه، انتقاد از مفاسد حکومتی در آبادی‌های درون‌مرزی؛ بررسی [[عثمانی\|دولت عثمانی]] و نگاهی ویژه به مکان‌های مذهبی و زیارتی از ویژگی‌های این سفرنامه است.

	سفرنامه عضدالملک، در ~~تهران،~~ در سال ۱۳۷۰ش. چاپ شده است.		سفرنامه عضدالملک، در [[تهران]]، در سال ۱۳۷۰ش. چاپ شده است.

	==نویسنده==		==نویسنده==
	علیرضا قوانلو ایلخانی [[قاجار]] (۱۲۳۸-)، ملقب به عضدالملک، فرزند موسی‌خان، فرزند سلیمان‌خان قاجار و پسردایی ناصرالدین شاه است.<ref>شرح حال رجال ایران، ج٢، ص۴٣۶؛ عباس قدیانی، فرهنگ جامع تاریخ ایران، ج٢، ص۵٩٠.</ref> وی در اواخر سده سیزدهم قمری، پیش‌خدمت ویژه دربار قاجار شده<ref name=":0">روزنامه خاطرات اعتمادالسلطنه، ص١٢٣ و ١٣٩.</ref> و در سال ۱۲۸۵ق. ~~مهردار~~ شاه شد. حکم‌رانی ~~مازندران،~~ عهده‌داری ایل‌خانی‌گری ایل قاجار، وزارت دادگستری و ریاست صندوق عدالت‌خانه برخی از مناصب او بوده‌اند. عضدالمک، در سفر ناصرالدین شاه به عتبات در سال ۱۲۸۷ق ~~همراه بوده~~ و در سفرش به ~~اروپا~~ در سال ۱۲۹۰ق. همراه شاه بوده است.<ref name=":1">روزنامه خاطرات اعتمادالسلطنه، ص۳۷۶.</ref>		علیرضا قوانلو ایلخانی [[قاجار]] (۱۲۳۸-۱۳۲۸ق)، ملقب به عضدالملک، فرزند موسی‌خان، فرزند سلیمان‌خان قاجار و پسردایی [[ناصرالدین شاه]] است.<ref>شرح حال رجال ایران، ج٢، ص۴٣۶؛ عباس قدیانی، فرهنگ جامع تاریخ ایران، ج٢، ص۵٩٠.</ref> وی در اواخر سده سیزدهم قمری، پیش‌خدمت ویژه دربار قاجار شده<ref name=":0">روزنامه خاطرات اعتمادالسلطنه، ص١٢٣ و ١٣٩.</ref> و در سال ۱۲۸۵ق. مُهردار شاه شد. حکم‌رانی [[استان مازندران\|مازندران]]، عهده‌داری ایل‌خانی‌گری ایل قاجار، وزارت دادگستری و ریاست صندوق عدالت‌خانه برخی از مناصب او بوده‌اند. عضدالمک، در سفر ناصرالدین شاه به [[عتبات عالیات\|عتبات]] در سال ۱۲۸۷ق. و در سفرش به اروپا، در سال ۱۲۹۰ق. همراه شاه بوده است.<ref name=":1">روزنامه خاطرات اعتمادالسلطنه، ص۳۷۶.</ref>

	گرچه وی، دارای لغزش‌هایی بوده، ولی برخی، او را «آدم حسابی»<ref name=":1" /> و برخی، فردی معتدل و مؤدب معرفی کرده‌اند.<ref>میرزا یحیی دولت‌آبادی، حیات یحیی، ج3، ص263.</ref> به باور برخی، او به راست‌گویی و تقدّس شهرت داشته است.<ref name=":0" /> وی در جریان تحریم تنباکو<ref>ابراهیم تیموری، تحریم تنباکو اولین مقاومت منفی در ایران، ص214،178،171،169،167.</ref> و میانجی‌گری بین شاه و عالمان ~~مشروطه‌خواه~~ نقش مثبتی داشته است.<ref>خاطرات حاج سیاح، به کوشش حمید سیاح و تصحیح سیف‌الله گلکار، زیر نظر ایرج افشار، ص594 و 595؛ حیات یحیی، ج2، ص176 و 177، و نیز ص222 و 242.</ref>		گرچه وی، دارای لغزش‌هایی بوده، ولی برخی، او را «آدم حسابی»<ref name=":1" /> و برخی، فردی معتدل و مؤدب معرفی کرده‌اند.<ref>میرزا یحیی دولت‌آبادی، حیات یحیی، ج3، ص263.</ref> به باور برخی، او به راست‌گویی و تقدّس شهرت داشته است.<ref name=":0" /> وی در جریان تحریم تنباکو<ref>ابراهیم تیموری، تحریم تنباکو اولین مقاومت منفی در ایران، ص214،178،171،169،167.</ref> و میانجی‌گری بین شاه و عالمان مشروطه‌خواه، نقش مثبتی داشته است.<ref>خاطرات حاج سیاح، به کوشش حمید سیاح و تصحیح سیف‌الله گلکار، زیر نظر ایرج افشار، ص594 و 595؛ حیات یحیی، ج2، ص176 و 177، و نیز ص222 و 242.</ref>

	عضدالملک، در اواخر سال ۱۲۸۳ق. با مأموریت از جانب ناصرالدین شاه، خشت‌های طلای گنبد [[آستان مقدس عسکریین(ع)]] را به [[عتبات عالیات]] انتقال داده است.<ref>سفرنامه عضدالدوله به عتبات، مقدمه.</ref>		عضدالملک، در اواخر سال ۱۲۸۳ق. با مأموریت از جانب ناصرالدین شاه، خشت‌های طلای گنبد [[آستان مقدس عسکریین(ع)]] را به عتبات عالیات انتقال داده است.<ref>سفرنامه عضدالدوله به عتبات، مقدمه.</ref>

	==محتوا==		==محتوا==
	سفرنامه عضدالمک به عتبات، شرح گزارش نویسنده از سفر وی از [[تهران]] به [[عتبات عالیات]] است. وی از ابتدای سفر، به هر آبادی و روستایی که رسیده، پژوهش‌هایی از آن ارائه داده است.<ref name=":2">گزارشی از سفرنامه عضدالملک به عتبات عالیات عراق، فصلنامه فرهنگ زیارت، ش۱۳، ص۱۶۵–۱۶۷.</ref>		سفرنامه عضدالمک به عتبات، شرح گزارش نویسنده از سفر وی از [[تهران]] به [[عتبات عالیات]] است. وی از ابتدای سفر، به هر آبادی و روستایی که رسیده، پژوهش‌هایی از آن ارائه داده است.<ref name=":2">گزارشی از سفرنامه عضدالملک به عتبات عالیات عراق، فصلنامه فرهنگ زیارت، ش۱۳، ص۱۶۵–۱۶۷.</ref>

	عضدالملک، مزار امامزادگان بین راه را توصیف کرده<ref>گزارشی از سفرنامه عضدالملک به عتبات عالیات عراق، فصلنامه فرهنگ زیارت، ش۱۳، ص۱۶۳.</ref> و در بخش درون‌مرزیِ سفر خود، با اینکه خود از دربار [[قاجار]] بوده، نسبت به مفاسد، خرابی‌ها، رشوه‌خواری‌ها و زورگویی‌های مناطق ~~بین راه~~ انتقاد کرده است.<ref name=":2" /> پس از ورود به مرز [[خانقین]]، درباره دولت [[عثمانی]]، نظام حاکم بر [[عراق]] و مذاکراتش با مقامات عثمانی مطالبی را نگاشته است. از ویژگی‌های مهم این سفرنامه، نگاهی ویژه به مکان‌های مذهبی و زیارتی است. مسیر شهرهای زیارتی او پس از ورود به [[عراق]] عبارت است از: خانقین، [[نجف]]، [[کربلا]] و [[سامراء]].<ref>گزارشی از سفرنامه عضدالملک به عتبات عالیات عراق، فصلنامه فرهنگ زیارت، ش۱۳، ص۱۶۷–۱۷۶.</ref>		عضدالملک، مزار امامزادگان بین راه را توصیف کرده<ref>گزارشی از سفرنامه عضدالملک به عتبات عالیات عراق، فصلنامه فرهنگ زیارت، ش۱۳، ص۱۶۳.</ref> و در بخش درون‌مرزیِ سفر خود، با اینکه خود از دربار [[قاجار]] بوده، نسبت به مفاسد، خرابی‌ها، رشوه‌خواری‌ها و زورگویی‌های آن مناطق انتقاد کرده است.<ref name=":2" /> پس از ورود به مرز [[خانقین]]، درباره دولت [[عثمانی]]، که نظام حاکم بر [[عراق]] بوده و مذاکراتش با مقامات عثمانی مطالبی را نگاشته است. از ویژگی‌های مهم این سفرنامه، نگاهی ویژه به مکان‌های مذهبی و زیارتی است. مسیر شهرهای زیارتی او پس از ورود به [[عراق]] عبارت است از: خانقین، [[نجف]]، [[کربلا]] و [[سامراء]].<ref>گزارشی از سفرنامه عضدالملک به عتبات عالیات عراق، فصلنامه فرهنگ زیارت، ش۱۳، ص۱۶۷–۱۷۶.</ref>

	==نسخه خطی==		==نسخه خطی==
	نسخه اصلی سفرنامه، در ~~مؤسسه~~ پژوهش و مطالعات فرهنگی جمهوری اسلامی ~~ایران~~ نگاه‌داری می‌شود. قطع نسخه، به صورت ~~وزیری~~ بزرگ بوده و متن آن با خط نستعلیق شکسته خوش و مرکب مشکی نگاشته شده است. این نسخه تزئینات فراوان دارد. روی بعضی عبارات به شنگرف خط کشیده و در تمام صفحات دارای جدول، دور سطور مذهب به زر و لاجورد است. در اوایل نسخه مخطوط، فواصل روزها رعایت گردیده؛ یعنی هر روز را از آغاز صفحه شروع کرده، ولی اواخر، این نظم مراعات نشده است. در جاهایی از نسخه، اعداد و بعضی از کلمات به خط سیاق نگاشته شده است.<ref name=":3">گزارشی از سفرنامه عضدالملک به عتبات عالیات عراق، فصلنامه فرهنگ زیارت، ش۱۳، ص۱۶۲.</ref> کاتب، میرزا محمدحسین دبیر، متخلص به «دبیر فارسی» است که در سفر عضدالملک همراه او بوده و گزارش‌های عضدالملک را کتابت می‌کرده است.<ref>حیات یحیی، ج1، ص357؛ تاریخ ایران و جهان، ص168.</ref> حسن مرسلوند (م. ۱۳۹۰ش)، از رجال‌نگاران و تاریخ‌نگاران معاصر، در تصحیح این نسخه تلاش کرده است.<ref name=":3" />		نسخه اصلی سفرنامه، در «مؤسسه پژوهش و مطالعات فرهنگی جمهوری اسلامی ایران» نگاه‌داری می‌شود. قطع نسخه، به صورت وزیریِ بزرگ بوده و متن آن با خط نستعلیق شکسته خوش و مرکب مشکی نگاشته شده است. این نسخه تزئینات فراوان دارد. روی بعضی عبارات به شنگرف خط کشیده و در تمام صفحات دارای جدول، دور سطور مذهب به زر و لاجورد است. در اوایل نسخه مخطوط، فواصل روزها رعایت گردیده؛ یعنی هر روز را از آغاز صفحه شروع کرده، ولی اواخر، این نظم مراعات نشده است. در جاهایی از نسخه، اعداد و بعضی از کلمات به خط سیاق نگاشته شده است.<ref name=":3">گزارشی از سفرنامه عضدالملک به عتبات عالیات عراق، فصلنامه فرهنگ زیارت، ش۱۳، ص۱۶۲.</ref> کاتب، میرزا محمدحسین دبیر، متخلص به «دبیر فارسی» است که در سفر عضدالملک همراه او بوده و گزارش‌های عضدالملک را کتابت می‌کرده است.<ref>حیات یحیی، ج1، ص357؛ تاریخ ایران و جهان، ص168.</ref> حسن مرسلوند (م. ۱۳۹۰ش)، از رجال‌نگاران و تاریخ‌نگاران معاصر، در تصحیح این نسخه تلاش کرده است.<ref name=":3" />

	==ویژگی==		==ویژگی==

Abbasahmadi1363: +رده:کتاب‌های علیرضا عضدالملک قاجار; +رده:سفرنامه‌های عتبات; +رده:کتاب‌های قرن سیزدهم قمری using HotCat

2019-12-15T15:42:08Z

+رده:کتاب‌های علیرضا عضدالملک قاجار; +رده:سفرنامه‌های عتبات; +رده:کتاب‌های قرن سیزدهم قمری using HotCat

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۵ دسامبر ۲۰۱۹، ساعت ۱۹:۱۲
خط ۶۰:		خط ۶۰:

	[[رده:مقاله‌های در دست ویرایش]]		[[رده:مقاله‌های در دست ویرایش]]
			[[رده:کتاب‌های علیرضا عضدالملک قاجار]]
			[[رده:سفرنامه‌های عتبات]]
			[[رده:کتاب‌های قرن سیزدهم قمری]]

Abbasahmadi1363 در ‏۱۵ دسامبر ۲۰۱۹، ساعت ۱۵:۳۸

2019-12-15T15:38:56Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۵ دسامبر ۲۰۱۹، ساعت ۱۹:۰۸
خط ۱۸:		خط ۱۸:
	سفرنامه عضدالملک، در تهران، در سال ۱۳۷۰ش. چاپ شده است.		سفرنامه عضدالملک، در تهران، در سال ۱۳۷۰ش. چاپ شده است.

	== نویسنده ==		==نویسنده==
	علیرضا قوانلو ایلخانی [[قاجار]] (۱۲۳۸-)، ملقب به عضدالملک، فرزند موسی‌خان، فرزند سلیمان‌خان قاجار و پسردایی ناصرالدین شاه است.<ref>شرح حال رجال ایران، ج٢، ص۴٣۶؛ عباس قدیانی، فرهنگ جامع تاریخ ایران، ج٢، ص۵٩٠.</ref> وی در اواخر سده سیزدهم قمری، پیش‌خدمت ویژه دربار قاجار شده<ref name=":0">روزنامه خاطرات اعتمادالسلطنه، ص١٢٣ و ١٣٩.</ref> و در سال ۱۲۸۵ق. مهردار شاه شد. حکم‌رانی مازندران، عهده‌داری ایل‌خانی‌گری ایل قاجار، وزارت دادگستری و ریاست صندوق عدالت‌خانه برخی از مناصب او بوده‌اند. عضدالمک، در سفر ناصرالدین شاه به عتبات در سال ~~۱۲۸۷ق؛~~ و ~~نیز~~ در سال ۱۲۹۰ق. همراه شاه ~~به اروپا رفت~~.<ref name=":1">روزنامه خاطرات اعتمادالسلطنه، ص۳۷۶.</ref>		علیرضا قوانلو ایلخانی [[قاجار]] (۱۲۳۸-)، ملقب به عضدالملک، فرزند موسی‌خان، فرزند سلیمان‌خان قاجار و پسردایی ناصرالدین شاه است.<ref>شرح حال رجال ایران، ج٢، ص۴٣۶؛ عباس قدیانی، فرهنگ جامع تاریخ ایران، ج٢، ص۵٩٠.</ref> وی در اواخر سده سیزدهم قمری، پیش‌خدمت ویژه دربار قاجار شده<ref name=":0">روزنامه خاطرات اعتمادالسلطنه، ص١٢٣ و ١٣٩.</ref> و در سال ۱۲۸۵ق. مهردار شاه شد. حکم‌رانی مازندران، عهده‌داری ایل‌خانی‌گری ایل قاجار، وزارت دادگستری و ریاست صندوق عدالت‌خانه برخی از مناصب او بوده‌اند. عضدالمک، در سفر ناصرالدین شاه به عتبات در سال ۱۲۸۷ق همراه بوده و در سفرش به اروپا در سال ۱۲۹۰ق. همراه شاه بوده است.<ref name=":1">روزنامه خاطرات اعتمادالسلطنه، ص۳۷۶.</ref>

	گرچه وی، دارای لغزش‌هایی بوده، ولی برخی، او را «آدم حسابی»<ref name=":1"/> و برخی، فردی معتدل و مؤدب معرفی کرده‌اند.<ref>میرزا یحیی دولت‌آبادی، حیات یحیی، ج3، ص263.</ref> به باور برخی، او به راست‌گویی و تقدّس شهرت داشته است.<ref name=":0"/> او در ~~به سرانجام رسیدن~~ جریان تحریم تنباکو<ref>ابراهیم تیموری، تحریم تنباکو اولین مقاومت منفی در ایران، ص214،178،171،169،167.</ref> و در میانجی‌گری بین شاه و عالمان مشروطه‌خواه نقش مثبتی داشته است.<ref>خاطرات حاج سیاح، به کوشش حمید سیاح و تصحیح سیف‌الله گلکار، زیر نظر ایرج افشار، ص594 و 595؛ حیات یحیی، ج2، ص176 و 177، و نیز ص222 و 242.</ref>		گرچه وی، دارای لغزش‌هایی بوده، ولی برخی، او را «آدم حسابی»<ref name=":1" /> و برخی، فردی معتدل و مؤدب معرفی کرده‌اند.<ref>میرزا یحیی دولت‌آبادی، حیات یحیی، ج3، ص263.</ref> به باور برخی، او به راست‌گویی و تقدّس شهرت داشته است.<ref name=":0" /> وی در جریان تحریم تنباکو<ref>ابراهیم تیموری، تحریم تنباکو اولین مقاومت منفی در ایران، ص214،178،171،169،167.</ref> و میانجی‌گری بین شاه و عالمان مشروطه‌خواه نقش مثبتی داشته است.<ref>خاطرات حاج سیاح، به کوشش حمید سیاح و تصحیح سیف‌الله گلکار، زیر نظر ایرج افشار، ص594 و 595؛ حیات یحیی، ج2، ص176 و 177، و نیز ص222 و 242.</ref>

	عضدالملک، در اواخر سال ۱۲۸۳ق. با مأموریت از جانب ناصرالدین شاه، خشت‌های طلای گنبد [[آستان مقدس عسکریین(ع)]] را به [[عتبات عالیات]] انتقال ~~داد~~.<ref>سفرنامه عضدالدوله به عتبات، مقدمه.</ref>		عضدالملک، در اواخر سال ۱۲۸۳ق. با مأموریت از جانب ناصرالدین شاه، خشت‌های طلای گنبد [[آستان مقدس عسکریین(ع)]] را به [[عتبات عالیات]] انتقال داده است.<ref>سفرنامه عضدالدوله به عتبات، مقدمه.</ref>

	== محتوا ==		==محتوا==
	سفرنامه عضدالمک به عتبات، شرح گزارش نویسنده از سفر وی از تهران به عتبات عالیات است. وی از ابتدای سفر، به هر آبادی و روستایی که رسیده، پژوهش‌هایی از آن ارائه داده است.<ref name=":2">گزارشی از سفرنامه عضدالملک به عتبات عالیات عراق، فصلنامه فرهنگ زیارت، ش۱۳، ص۱۶۵–۱۶۷.</ref>		سفرنامه عضدالمک به عتبات، شرح گزارش نویسنده از سفر وی از [[تهران]] به [[عتبات عالیات]] است. وی از ابتدای سفر، به هر آبادی و روستایی که رسیده، پژوهش‌هایی از آن ارائه داده است.<ref name=":2">گزارشی از سفرنامه عضدالملک به عتبات عالیات عراق، فصلنامه فرهنگ زیارت، ش۱۳، ص۱۶۵–۱۶۷.</ref>

	عضدالملک، مزار امامزادگان بین راه را توصیف کرده<ref>گزارشی از سفرنامه عضدالملک به عتبات عالیات عراق، فصلنامه فرهنگ زیارت، ش۱۳، ص۱۶۳.</ref> و در بخش ~~درون‌مرزی~~ سفر خود، با اینکه خود از دربار [[قاجار]] ~~است،~~ نسبت به مفاسد، خرابی‌ها، رشوه‌خواری‌ها و زورگویی‌های مناطق بین راه انتقاد کرده است.<ref name=":2"/> پس از ورود به مرز [[خانقین]]، درباره دولت ~~عثمانی،~~ نظام حاکم بر [[عراق]] و مذاکراتش با مقامات عثمانی مطالبی را نگاشته است. از ویژگی‌های مهم این سفرنامه، نگاهی ویژه به مکان‌های مذهبی و زیارتی است. مسیر شهرهای زیارتی او پس از ورود به عراق عبارت است از: خانقین، [[نجف]]، [[کربلا]] و [[سامراء]].<ref>گزارشی از سفرنامه عضدالملک به عتبات عالیات عراق، فصلنامه فرهنگ زیارت، ش۱۳، ص۱۶۷–۱۷۶.</ref>		عضدالملک، مزار امامزادگان بین راه را توصیف کرده<ref>گزارشی از سفرنامه عضدالملک به عتبات عالیات عراق، فصلنامه فرهنگ زیارت، ش۱۳، ص۱۶۳.</ref> و در بخش درون‌مرزیِ سفر خود، با اینکه خود از دربار [[قاجار]] بوده، نسبت به مفاسد، خرابی‌ها، رشوه‌خواری‌ها و زورگویی‌های مناطق بین راه انتقاد کرده است.<ref name=":2" /> پس از ورود به مرز [[خانقین]]، درباره دولت [[عثمانی]]، نظام حاکم بر [[عراق]] و مذاکراتش با مقامات عثمانی مطالبی را نگاشته است. از ویژگی‌های مهم این سفرنامه، نگاهی ویژه به مکان‌های مذهبی و زیارتی است. مسیر شهرهای زیارتی او پس از ورود به [[عراق]] عبارت است از: خانقین، [[نجف]]، [[کربلا]] و [[سامراء]].<ref>گزارشی از سفرنامه عضدالملک به عتبات عالیات عراق، فصلنامه فرهنگ زیارت، ش۱۳، ص۱۶۷–۱۷۶.</ref>

	== نسخه خطی ==		==نسخه خطی==
	نسخه اصلی سفرنامه، در مؤسسه پژوهش و مطالعات فرهنگی جمهوری اسلامی ایران نگاه‌داری می‌شود. قطع نسخه، به صورت وزیری بزرگ بوده و متن آن با خط نستعلیق شکسته خوش و مرکب مشکی نگاشته شده است. این نسخه تزئینات فراوان دارد. روی بعضی عبارات به شنگرف خط کشیده و در تمام صفحات دارای جدول، دور سطور مذهب به زر و لاجورد است. در اوایل نسخه مخطوط، فواصل روزها رعایت گردیده؛ یعنی هر روز را از آغاز صفحه شروع کرده، ولی اواخر، این نظم مراعات نشده است. در جاهایی از نسخه، اعداد و بعضی از کلمات به خط سیاق نگاشته شده ~~است. حسن مرسلوند (م. ۱۳۹۰ش)، از رجال‌نگاران و تاریخ‌نگاران معاصر، در تصحیح این نسخه تلاش کرده~~ است.<ref>گزارشی از سفرنامه عضدالملک به عتبات عالیات عراق، فصلنامه فرهنگ زیارت، ش۱۳، ص۱۶۲.</ref> کاتب، میرزا محمدحسین دبیر، متخلص به «دبیر فارسی» است که در سفر عضدالملک همراه او بوده و گزارش‌های عضدالملک را کتابت می‌کرده است.<ref>حیات یحیی، ج1، ص357؛ تاریخ ایران و جهان، ص168.</ref>		نسخه اصلی سفرنامه، در مؤسسه پژوهش و مطالعات فرهنگی جمهوری اسلامی ایران نگاه‌داری می‌شود. قطع نسخه، به صورت وزیری بزرگ بوده و متن آن با خط نستعلیق شکسته خوش و مرکب مشکی نگاشته شده است. این نسخه تزئینات فراوان دارد. روی بعضی عبارات به شنگرف خط کشیده و در تمام صفحات دارای جدول، دور سطور مذهب به زر و لاجورد است. در اوایل نسخه مخطوط، فواصل روزها رعایت گردیده؛ یعنی هر روز را از آغاز صفحه شروع کرده، ولی اواخر، این نظم مراعات نشده است. در جاهایی از نسخه، اعداد و بعضی از کلمات به خط سیاق نگاشته شده است.<ref name=":3">گزارشی از سفرنامه عضدالملک به عتبات عالیات عراق، فصلنامه فرهنگ زیارت، ش۱۳، ص۱۶۲.</ref> کاتب، میرزا محمدحسین دبیر، متخلص به «دبیر فارسی» است که در سفر عضدالملک همراه او بوده و گزارش‌های عضدالملک را کتابت می‌کرده است.<ref>حیات یحیی، ج1، ص357؛ تاریخ ایران و جهان، ص168.</ref> حسن مرسلوند (م. ۱۳۹۰ش)، از رجال‌نگاران و تاریخ‌نگاران معاصر، در تصحیح این نسخه تلاش کرده است.<ref name=":3" />

	== ویژگی ==		==ویژگی==
	* این سفرنامه، دارای نکته‌های ادبی است. برای نمونه، در بخشی از مقدمه کتاب آمده است:
			*این سفرنامه، دارای نکته‌های ادبی است. برای نمونه، در بخشی از مقدمه کتاب آمده است:
	{{گفتاورد		{{گفتاورد
	\| متن = درود بر فارِس شبرنگ عنایت، جالس اورنگ ولایت، اسدالله الغالب و مظهرالعجایب، علی بن ابی‌طالب و بر اولاد اطهارش که آیات حق را مفسرند و ولایات صدق را مدبّر. سرگشتگان وادی حیرت و فروماندگان بادیه ظلمت را محبتشان مفتاح ابواب عرفان است و ارادتشان مصباح اسباب ایقان.		\| متن = درود بر فارِس شبرنگ عنایت، جالس اورنگ ولایت، اسدالله الغالب و مظهرالعجایب، علی بن ابی‌طالب و بر اولاد اطهارش که آیات حق را مفسرند و ولایات صدق را مدبّر. سرگشتگان وادی حیرت و فروماندگان بادیه ظلمت را محبتشان مفتاح ابواب عرفان است و ارادتشان مصباح اسباب ایقان.
	}}		}}

	== چاپ ==		==چاپ==
	این سفرنامه بعد از تصحیح، ویرایش و توضیحاتی که در پایان هرکدام از فصل‌های ششگانه آن آمده، به همراه فهرست اعلام، تصاویر، اسناد و تصاویری از نویسنده، توسط مؤسسه پژوهش و مطالعات فرهنگی، در شمارگان ۴۰۰۰ نسخه، در ~~تهران،~~ در قطع وزیری، در ۲۴۳ صفحه، در سال ۱۳۷۰ش. چاپ شده است.<ref>گزارشی از سفرنامه عضدالملک به عتبات عالیات عراق، فصلنامه فرهنگ زیارت، ش۱۳، ص۱۵۶.</ref><ref>[http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/493430 کتاب‌شناسی سفرنامه عضدالملک به عتبات]، سازمان اسناد و کتابخانه می جمهوری اسلامی ایران.</ref>		این سفرنامه بعد از تصحیح، ویرایش و توضیحاتی که در پایان هرکدام از فصل‌های ششگانه آن آمده، به همراه فهرست اعلام، تصاویر، اسناد و تصاویری از نویسنده، توسط مؤسسه پژوهش و مطالعات فرهنگی، در شمارگان ۴۰۰۰ نسخه، در [[تهران]]، در قطع وزیری، در ۲۴۳ صفحه، در سال ۱۳۷۰ش. چاپ شده است.<ref>گزارشی از سفرنامه عضدالملک به عتبات عالیات عراق، فصلنامه فرهنگ زیارت، ش۱۳، ص۱۵۶.</ref><ref>[http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/493430 کتاب‌شناسی سفرنامه عضدالملک به عتبات]، سازمان اسناد و کتابخانه می جمهوری اسلامی ایران.</ref>

	== پانویس ==		==پانویس==
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	== منابع ==		==منابع==
	{{منابع}}		{{منابع}}
	{{برگرفتگی		{{برگرفتگی

Abbasahmadi1363: اصلاح نویسه‌های عربی، ابرابزار

2019-12-15T15:32:54Z

اصلاح نویسه‌های عربی، ابرابزار

نمایش تغییرات

Abbasahmadi1363: /* منابع */

2019-12-15T15:32:08Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۵ دسامبر ۲۰۱۹، ساعت ۱۹:۰۲
خط ۴۶:		خط ۴۶:

	==چاپ==		==چاپ==
	این سفرنامه بعد از تصحیح، ویرایش و توضیحاتی که در پایان هرکدام از فصل‌های ششگانه آن آمده، به همراه فهرست اعلام، تصاویر، اسناد و تصاویری از نویسنده، توسط مؤسسه پژوهش و مطالعات فرهنگی، در شمارگان 4000 نسخه، ~~درتهران~~ در قطع وزیری، در 243 صفحه، در سال 1370ش. چاپ شده است.<ref>گزارشی از سفرنامه عضدالملک به عتبات عالیات عراق، فصلنامه فرهنگ زیارت، ش۱۳، ص۱۵۶.</ref><ref>[http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/493430 کتاب‌شناسی سفرنامه عضدالملک به عتبات]، سازمان اسناد و کتابخانه می جمهوری اسلامی ایران.</ref>		این سفرنامه بعد از تصحیح، ویرایش و توضیحاتی که در پایان هرکدام از فصل‌های ششگانه آن آمده، به همراه فهرست اعلام، تصاویر، اسناد و تصاویری از نویسنده، توسط مؤسسه پژوهش و مطالعات فرهنگی، در شمارگان 4000 نسخه، در تهران، در قطع وزیری، در 243 صفحه، در سال 1370ش. چاپ شده است.<ref>گزارشی از سفرنامه عضدالملک به عتبات عالیات عراق، فصلنامه فرهنگ زیارت، ش۱۳، ص۱۵۶.</ref><ref>[http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/493430 کتاب‌شناسی سفرنامه عضدالملک به عتبات]، سازمان اسناد و کتابخانه می جمهوری اسلامی ایران.</ref>

	==پیوند به بیرون==		==پیوند به بیرون==
خط ۶۱:		خط ۶۱:
	}}		}}

	* '''[http://www.nlai.ir/ سازمان اسناد و کتابخانه می جمهوری اسلامی ایران]'''.		*'''[http://www.nlai.ir/ سازمان اسناد و کتابخانه می جمهوری اسلامی ایران]'''.
			*'''سفرنامه عضدالملک'''، علیرضا عضدالملک قاجار، مؤسسه پژوهش و مطالعات فرهنگی، تهران، 1370ش.

	{{پایان}}		{{پایان}}

Abbasahmadi1363 در ‏۱۵ دسامبر ۲۰۱۹، ساعت ۱۵:۲۸

2019-12-15T15:28:47Z

@@ خط ۳: / خط ۳: @@
 [[رده:مقاله‌های در دست ویرایش]]
-'''سفرنامه عضدالملک به عتبات'''،
+{{جعبه اطلاعات کتاب
 ==نویسنده==
@@ خط ۲۸: / خط ۴۶: @@
 ==چاپ==
-این سفرنامه بعد از تصحیح، ویرایش و توضیحاتی که در پایان هرکدام از فصل‌های ششگانه آن آمده، به همراه فهرست اعلام، تصاویر، اسناد و تصاویری از نویسنده، توسط مؤسسه پژوهش و مطالعات فرهنگی، در شمارگان 4000 نسخه، در قطع وزیری، در 243 صفحه، در سال 1370ش. چاپ شده است.<ref>گزارشی از سفرنامه عضدالملک به عتبات عالیات عراق، فصلنامه فرهنگ زیارت، ش۱۳، ص۱۵۶.</ref>
+این سفرنامه بعد از تصحیح، ویرایش و توضیحاتی که در پایان هرکدام از فصل‌های ششگانه آن آمده، به همراه فهرست اعلام، تصاویر، اسناد و تصاویری از نویسنده، توسط مؤسسه پژوهش و مطالعات فرهنگی، در شمارگان 4000 نسخه، درتهران در قطع وزیری، در 243 صفحه، در سال 1370ش. چاپ شده است.<ref>گزارشی از سفرنامه عضدالملک به عتبات عالیات عراق، فصلنامه فرهنگ زیارت، ش۱۳، ص۱۵۶.</ref><ref>[http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/493430 کتاب‌شناسی سفرنامه عضدالملک به عتبات]،  سازمان اسناد و کتابخانه می جمهوری اسلامی ایران.</ref>
 ==پیوند به بیرون==
@@ خط ۴۲: / خط ۶۰: @@
 | لینک = http://lib.hajj.ir/View/fa/Book/BookView/Image/1269/1/156
 }}
 {{پایان}}