فضایل شهر مکه - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Heidar: /* حرم امن الهی و سرزمین دارای حرمت ویژه */

2026-11-15T12:19:18Z

حرم امن الهی و سرزمین دارای حرمت ویژه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۵ نوامبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۵:۴۹
خط ۵:		خط ۵:

	== موقعیت و جایگاه مکه ==		== موقعیت و جایگاه مکه ==
	{{اصلی\|مکه}}شهر مکه در غرب [[عربستان\|کشور عربستان]] واقع است.<ref>«تاریخ اماکن متبرکه و عتبات عالیات و مشاهد مشرفه (مکه معظمه)»، ص۲۵۷.</ref> این شهر در [[حجاز\|منطقه حجاز]]، در فاصله هشتاد کیلومتری شرق دریای سرخ قرار دارد.<ref>آثار اسلامی مکه و مدینه، ص۳۲-۳۳.</ref> مکه ~~مرکزی تجاری محسوب می‌شد و~~ به دلیل وجود [[کعبه]] و [[مسجد الحرام\|مسجدالحرام]] در این ~~شهر،~~ مرکز مهم عبادی نیز ~~شمرده می‌شد، به همین دلیل به آن [[ام القری\|اُمُّ القُریٰ]] می‌گفتند~~.<ref name=":3">درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 155.</ref> این شهر در قرآن [[بکه\|بَکَّة]] نیز نامیده شده<ref>آل عمران: ۹۶.</ref> و [[بلد الامین]] و [[بلد الحرام]]، دیگر نام‌های این شهر است.<ref name=":3" />		{{اصلی\|مکه}}شهر مکه در غرب [[عربستان\|کشور عربستان]] واقع است.<ref>«تاریخ اماکن متبرکه و عتبات عالیات و مشاهد مشرفه (مکه معظمه)»، ص۲۵۷.</ref> این شهر در [[حجاز\|منطقه حجاز]]، در فاصله هشتاد کیلومتری شرق دریای سرخ قرار دارد.<ref>آثار اسلامی مکه و مدینه، ص۳۲-۳۳.</ref> مکه به دلیل وجود [[کعبه]] و [[مسجد الحرام\|مسجدالحرام]] در این شهر و فزونی زائران، مرکز مهم عبادی و نیز مرکزی تجاری محسوب می‌شود.<ref name=":3">درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 155.</ref> این شهر در قرآن [[بکه\|بَکَّة]] نیز نامیده شده<ref>آل عمران: ۹۶.</ref> و [[بلد الامین]] و [[بلد الحرام]]، دیگر نام‌های این شهر است.<ref name=":3" />

			مکه همچنین در قرآن و روایات با عنوان «[[ام‌القری]]» شناخته شده است. در روایتی از [[امام علی(ع)]]، این نام به جایگاه مکه و گسترش زمین از آن مرتبط دانسته شده<ref name=":4">بحار الانوار ، ج16 ، ح17 .</ref> و به همین علت مکه را منشأ خیر و برکت دانسته‌اند.<ref name=":1" />

	== آداب مکه ==		== آداب مکه ==
	{{اصلی\|آداب الحرمین}}قرار گرفتن [[کعبه]] در این شهر و وجود محدوده حرم امن الهی، امتیازات ویژه ای را به این شهر بخشیده است<ref>الاحتجاج، ج۲، ص۴۳-۴۴؛ الخرائج، ج۱، ص۲۴؛ وسائل الشیعه، ج۹، ص۳۲۱-۳۲۲، ۳۴۴-۳۴۹ ؛ جامع احادیث الشیعه، ج۱۱، ص۲۷۲، ۲۷۴.</ref>؛ از این رو ورود به این شهر و حضور و اقامت در آن همراه با آداب و دستوراتی است که حکایت از اسرار نهفته در آن دارد.<ref>تفسیر سمرقندی، ج۱، ص۳۲۴؛ المبسوط، سرخسی، ج۴، ص۱۰۵؛ جواهر الکلام، ج۴۱، ص۳۴۵؛ الکشاف، ج۳، ص۱۶۳؛ وسائل الشیعه، ج۹، ص۳۴۱.</ref> از جمله آداب مکه، تکرار ذکر خدا و قرائت ~~قرآن،~~<ref>وسائل الشیعه، ج۹، ص۳۸۲-۳۸۳، ۴۶۴-۴۶۵.</ref> فروافکندن چشم و رعایت حیا و ~~عفت،~~<ref>نک: الثمر الدانی، ص۶۶؛ مناسک الحج، ص۱۱۴.</ref> احترام، فروتنی و وقار<ref>الکافی، ج۴، ص۴۰۱؛ وسائل الشیعه، ج۹، ص۳۲۱.</ref> و خواندن نمازهای واجب در حرم<ref>اتحاف الزائر، ص۳۰-۴۱؛ بحارالانوار، ج۹۶، ص۳۸۱؛ جامع عباسی، ص۳۵.</ref> بیان شده است.		{{اصلی\|آداب الحرمین}}قرار گرفتن [[کعبه]] در این شهر و وجود محدوده حرم امن الهی، امتیازات ویژه ای را به این شهر بخشیده است<ref>الاحتجاج، ج۲، ص۴۳-۴۴؛ الخرائج، ج۱، ص۲۴؛ وسائل الشیعه، ج۹، ص۳۲۱-۳۲۲، ۳۴۴-۳۴۹ ؛ جامع احادیث الشیعه، ج۱۱، ص۲۷۲، ۲۷۴.</ref>؛ از این رو ورود به این شهر و حضور و اقامت در آن همراه با آداب و دستوراتی است که حکایت از [[اسرار حج\|اسرار]] نهفته در آن دارد.<ref>تفسیر سمرقندی، ج۱، ص۳۲۴؛ المبسوط، سرخسی، ج۴، ص۱۰۵؛ جواهر الکلام، ج۴۱، ص۳۴۵؛ الکشاف، ج۳، ص۱۶۳؛ وسائل الشیعه، ج۹، ص۳۴۱.</ref> از جمله آداب مکه، تکرار ذکر خدا و قرائت قرآن<ref>وسائل الشیعه، ج۹، ص۳۸۲-۳۸۳، ۴۶۴-۴۶۵.</ref>، فروافکندن چشم و رعایت حیا و عفت<ref>نک: الثمر الدانی، ص۶۶؛ مناسک الحج، ص۱۱۴.</ref>، احترام، [[فروتنی]] و وقار<ref>الکافی، ج۴، ص۴۰۱؛ وسائل الشیعه، ج۹، ص۳۲۱.</ref>، رعایت [[طهارت]] <ref>وسائل الشيعه، ج ۹ باب ۵ ابواب مقدمات طواف ، ح ۳ .</ref> و خواندن نمازهای واجب در [[حرم مکی\|حرم]]<ref>اتحاف الزائر، ص۳۰-۴۱؛ بحارالانوار، ج۹۶، ص۳۸۱؛ جامع عباسی، ص۳۵.</ref> بیان شده است.

	== حرم امن الهی و سرزمین دارای حرمت ویژه ==		== حرم امن الهی و سرزمین دارای حرمت ویژه ==
	یکی از مهم‌ترین فضائل [[مکه]]، قرار گرفتن آن در محدوده [[حرم مکی\|حرم]] و برخورداری از حرمت و امنیت ویژه است. بر اساس آیه ۱۲۶ [[سوره بقره]]، [[حضرت ابراهیم(ع)]] از خداوند خواست مکه را سرزمینی امن قرار دهد. قرآن نیز مکه را «بلد امین» و «بلد حرام» معرفی کرده است.		یکی از مهم‌ترین فضائل [[مکه]]، قرار گرفتن آن در محدوده [[حرم مکی\|حرم]] و برخورداری از حرمت و امنیت ویژه است. بر اساس آیه ۱۲۶ [[سوره بقره]]، [[حضرت ابراهیم(ع)]] از خداوند خواست مکه را سرزمینی امن قرار دهد. قرآن نیز مکه را «بلد امین» و «بلد حرام» معرفی کرده است.

	حرمت مکه تنها به امنیت آن محدود نیست، بلکه برای این سرزمین احکام و محدودیت‌هایی نیز مقرر شده است. قرآن درباره کسی که در مکه قصد ظلم و گناه داشته باشد، از عذاب الهی سخن گفته است.<ref>~~حج ،~~ 25 .</ref> ازاین‌رو در منابع دینی، رعایت حرمت مکه و پرهیز از گناه در آن مورد تأکید قرار گرفته و برای هتک حرمت این سرزمین پیامدهای ویژه‌ای بیان شده است.<ref name=":2">درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 158.</ref>		حرمت مکه تنها به امنیت آن محدود نیست، بلکه برای این سرزمین احکام و محدودیت‌هایی نیز مقرر شده است. قرآن درباره کسی که در مکه قصد ظلم و گناه داشته باشد، از عذاب الهی سخن گفته است.<ref>سوره حج، آیه 25.</ref> ازاین‌رو در منابع دینی، رعایت حرمت مکه و پرهیز از گناه در آن مورد تأکید قرار گرفته و برای هتک حرمت این سرزمین پیامدهای ویژه‌ای<ref name=":5">سوره حج، آیه 25.</ref> بیان شده است.<ref name=":2">درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 158.</ref>

	قرار گرفتن [[کعبه]] در مکه نیز بر اهمیت و حرمت این شهر افزوده است. در قرآن، ماجرای [[سپاه ابرهه]] و نابودی آنان هنگام قصد تعرض به خانه خدا بیان شده است.<ref>درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 156.</ref> [[امام صادق(ع)]] یکی از نام‌های مکه را «البَساسَة» دانسته که به معنای نابودی ستمگران است.<ref>وسائل الشيعه، ج ۹ باب ۱۹ ابواب مقدمات الطواف، ح ۵۱ .</ref>[[پرونده:مکه_قدیم.jpg\|بندانگشتی\|تصویری از [[مسجد الحرام]] و شهر مکه، در سال ۱۸۸۹م.]]		قرار گرفتن [[کعبه]] در مکه نیز بر اهمیت و حرمت این شهر افزوده است. در قرآن، ماجرای [[سپاه ابرهه]] و نابودی آنان هنگام قصد تعرض به خانه خدا بیان شده است.<ref>درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 156.</ref> [[امام صادق(ع)]] یکی از نام‌های مکه را «البَساسَة» دانسته که به معنای نابودی ستمگران است.<ref>وسائل الشيعه، ج ۹ باب ۱۹ ابواب مقدمات الطواف، ح ۵۱ .</ref>[[پرونده:مکه_قدیم.jpg\|بندانگشتی\|تصویری از [[مسجد الحرام]] و شهر مکه، در سال ۱۸۸۹م.]]
خط ۲۰:		خط ۲۲:
	در منابع روایی [[شیعه]]، [[مکه]] محبوب‌ترین سرزمین نزد خداوند معرفی شده است.<ref>من لایحضره الفقیه، ج۲، ص۲۴۳.</ref> همچنین برای عبادت و حضور<ref>من لایحضره الفقیه، ج۲ ص۲۲۸.</ref> در این شهر فضیلت‌های فراوانی نقل شده<ref>تهذیب، ج ۵، ص ۴۶۸، ح ۱۶۴.</ref> و مکه از مکان‌های ممتاز برای تقرب به خداوند دانسته شده است.<ref>بحار الانوار، ج ۱۶، ح ۸ .</ref>		در منابع روایی [[شیعه]]، [[مکه]] محبوب‌ترین سرزمین نزد خداوند معرفی شده است.<ref>من لایحضره الفقیه، ج۲، ص۲۴۳.</ref> همچنین برای عبادت و حضور<ref>من لایحضره الفقیه، ج۲ ص۲۲۸.</ref> در این شهر فضیلت‌های فراوانی نقل شده<ref>تهذیب، ج ۵، ص ۴۶۸، ح ۱۶۴.</ref> و مکه از مکان‌های ممتاز برای تقرب به خداوند دانسته شده است.<ref>بحار الانوار، ج ۱۶، ح ۸ .</ref>

	وجود [[کعبه]] و [[مسجدالحرام]] در مکه، جایگاه عبادی ویژه‌ای به این شهر بخشیده است. [[مناسک حج]] نیز در مکه و پیرامون آن انجام می‌شود و مسلمانان از نقاط مختلف جهان برای انجام این فریضه به این شهر می‌آیند.<ref name=":0">درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 155.</ref> در منابع دینی، عبادت در مکه دارای فضیلت فراوان دانسته شده ~~است.~~ [[امام باقر(ع)]] سجده در مکه را دارای پاداشی بسیار بزرگ دانسته است.<ref>بحار الانوار، ج ۱۶، ح ۳۴ .</ref>		وجود [[کعبه]] و [[مسجدالحرام]] در مکه، جایگاه عبادی ویژه‌ای به این شهر بخشیده است.<ref name=":0" /> [[مناسک حج]] نیز در مکه و پیرامون آن انجام می‌شود و مسلمانان از نقاط مختلف جهان برای انجام این فریضه به این شهر می‌آیند.<ref name=":0">درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 155.</ref> در منابع دینی، عبادت در مکه دارای فضیلت فراوان دانسته شده از جمله [[امام باقر(ع)]] [[سجده]] در مکه را دارای پاداشی بسیار بزرگ دانسته است.<ref>بحار الانوار، ج ۱۶، ح ۳۴ .</ref>

	بر اساس روایتی از [[پیامبر(ص)]] ثواب شخصی که یک روز در [[مکه]] بیمار شود، معادل ثواب شصت سال عبادت است و هرکس ساعتی گرمای مکه را تحمل کند، آتش به اندازه صد سال راه از او دور می‌شود.<ref>بحار الانوار ، ج 16 ، ح 47 .</ref> بر این اساس برخی گفته‌اند سختی‌های مکه (از جمله گرمای آن) ناخالصی‌های روح را می‌زداید.<ref name=":2" />		بر اساس روایتی از [[پیامبر(ص)]] ثواب شخصی که یک روز در [[مکه]] بیمار شود، معادل ثواب شصت سال عبادت است و هرکس ساعتی گرمای مکه را تحمل کند، آتش به اندازه صد سال راه از او دور می‌شود.<ref>بحار الانوار ، ج 16 ، ح 47 .</ref> بر این اساس برخی گفته‌اند سختی‌های مکه (از جمله گرمای آن) ناخالصی‌های روح را می‌زداید.<ref name=":2" />

	== مرکز توحید و اجتماع مسلمانان ==		== مرکز توحید و اجتماع مسلمانان ==
	مکه به ~~سبب وجود [[کعبه]]~~، ~~قبله~~ مسلمانان و ~~محل برگزاری [[حج]]، یکی از مهم‌ترین مراکز توحیدی و عبادی جهان اسلام~~ است. ~~مسلمانان از نقاط مختلف جهان در موسم حج در این شهر گرد می‌آیند و در کنار کعبه~~ و ~~[[مسجدالحرام]] به انجام [[مناسک~~ حج~~\|مناسک]] می‌پردازند~~.		از نام‌های مکه «بکه»(محل ازدحام) نیز یاد شده است. براساس برخی روایات، این نام به جهت ازدحام مردم نام‌گذاری شده است.<ref>قرب الاسناد ، ص104.</ref> این ویژگی، مکه را به محل اجتماع مسلمانان و نمایش وحدت آنان حول محور توحید تبدیل کرده است.<ref name=":1">درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 156.</ref>

	از ~~نام‌های~~ مکه ~~«بکه»(محل ازدحام) نیز یاد شده است. در برخی روایات، این نام~~ به ~~ازدحام و اجتماع~~ مردم در آن مرتبط دانسته شده است.<ref>قرب الاسناد ، ص104.</ref> این ویژگی، مکه را به محل اجتماع مسلمانان و نمایش وحدت آنان حول محور توحید تبدیل کرده است.<ref name=":1"~~>درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 156.<~~/~~ref~~>		از سوی دیگر، قرآن کریم مکه را متعلق به عموم مردم می‌داند.<ref name=":5" /> ازاین‌رو در منابع روایی، برای تملک خانه‌های مکه و دریافت اجاره از آنها محدودیت تعیین شده است.<ref>بیهقی ، ج6 ، ص35 ؛ وسائل الشیعه، ج۹، ص۳۶۷.</ref> [[امام علی(ع)]] نیز در دستور به کارگزار خود در مکه، بر رعایت این ویژگی و بهره‌مندی عمومی مسلمانان از منافع این شهر تأکید کرده است.<ref>نهج البلاغه ، نامه 67 .</ref>

	~~از سوی دیگر، برخی روایات مکه را محل عمومی و متعلق به همه مسلمانان معرفی کرده‌اند.~~ ازاین‌رو در منابع روایی، ~~درباره~~ تملک ~~خانه‌ها~~ و دریافت اجاره ~~در مکه محدودیت‌هایی بیان~~ شده است.<ref>بیهقی ، ج6 ، ص35 ؛ وسائل الشیعه، ج۹، ص۳۶۷.</ref> [[امام علی(ع)]] نیز در دستور به کارگزار خود در مکه، بر رعایت این ویژگی و بهره‌مندی عمومی مسلمانان از منافع این شهر تأکید کرده است.<ref>نهج البلاغه ، نامه 67 .</ref>

	== سرزمین برکت و طهارت ==		== سرزمین برکت و طهارت ==
	مکه ~~و کعبه~~ با مفهوم پاکی و طهارت ارتباط ویژه‌ای دارند. خداوند به [[حضرت ابراهیم(ع)]] و [[اسماعیل(ع)\|حضرت اسماعیل(ع)]] فرمان داد خانه خدا را برای طواف‌کنندگان و عبادت‌کنندگان پاکیزه نگه دارند.<ref>بقره ، 125</ref> همچنین در روایات، بر رعایت ~~طهارت و~~ آداب ~~ویژه هنگام ورود به مکه تأکید شده است.<ref>وسائل الشيعه، ج ۹ باب ۵ ابواب مقدمات طواف ، ح ۳ .</ref>~~		حضور در مکه با رعایت آداب ظاهری و معنوی، زمینه‌ای برای طهارت<ref>وسائل الشيعه، ج ۹ باب ۵ ابواب مقدمات طواف ، ح 1 .</ref> و توجه بیشتر به خداوند دانسته شده است.<ref name=":1" /> به اعتقاد برخی مکه شهر زندگی دنیوی نیست، بلکه مکان رشد و گذر است.<ref name=":0" /> [[امام صادق(ع)]] اقامت طولانی در مکه را موجب قساوت قلب دانسته و سفارش کرده که حتی در صورت نیاز به ماندن، گاه شهر را ترک کرده و با [[احرام]] دوباره وارد شوند.<ref>بحار الانوار، ج ۹۹، ج ۲۶ ؛ وسائل الشيعه، ج ۹ ابواب مقدمات طواف باب ۱۶، ج۵ .</ref> برخی روایات مکه را منشأ خیر و برکت دانسته‌اند.<ref name=":4" />

	~~در برخی روایات، طهارت هنگام ورود به مکه تنها به پاکیزگی~~ ظاهری ~~محدود نشده~~ و ~~بر پاکی درون و دوری از کبر و غرور نیز تأکید شده است.~~<ref>وسائل الشيعه، ج ۹ باب ۵ ابواب مقدمات طواف ، ح 1 .</ref> ~~از این جهت، حضور در مکه با رعایت آداب ظاهری و معنوی، زمینه‌ای برای عبادت~~ و توجه بیشتر به خداوند دانسته شده است.<ref name=":1" />

	به اعتقاد برخی مکه شهر زندگی دنیوی نیست، بلکه مکان رشد و گذر است.<ref name=":0" /> [[امام صادق(ع)]] اقامت طولانی در مکه را موجب قساوت قلب دانسته و سفارش کرده که حتی در صورت نیاز به ماندن، گاه شهر را ترک کرده و با [[احرام]] دوباره وارد شوند.<ref>بحار الانوار، ج ۹۹، ج ۲۶ ؛ وسائل الشيعه، ج ۹ ابواب مقدمات طواف باب ۱۶، ج۵ .</ref>

	~~مکه همچنین در قرآن و~~ روایات با عنوان «ام‌القری» شناخته شده است. در روایتی از [[امام علی(ع)]]، این نام به جایگاه مکه و گسترش زمین از آن مرتبط دانسته شده است.<ref>بحار الانوار ، ج16 ، ح17 .</ref> به همین علت مکه را منشأ خیر و برکت ~~دانسته اند~~.<ref name=":1" />

	== مقاله‌های مرتبط ==		== مقاله‌های مرتبط ==

Heidar: /* موقعیت و جایگاه مکه */

2026-11-15T11:52:52Z

موقعیت و جایگاه مکه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۵ نوامبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۵:۲۲
خط ۷:		خط ۷:
	{{اصلی\|مکه}}شهر مکه در غرب [[عربستان\|کشور عربستان]] واقع است.<ref>«تاریخ اماکن متبرکه و عتبات عالیات و مشاهد مشرفه (مکه معظمه)»، ص۲۵۷.</ref> این شهر در [[حجاز\|منطقه حجاز]]، در فاصله هشتاد کیلومتری شرق دریای سرخ قرار دارد.<ref>آثار اسلامی مکه و مدینه، ص۳۲-۳۳.</ref> مکه مرکزی تجاری محسوب می‌شد و به دلیل وجود [[کعبه]] و [[مسجد الحرام\|مسجدالحرام]] در این شهر، مرکز مهم عبادی نیز شمرده می‌شد، به همین دلیل به آن [[ام القری\|اُمُّ القُریٰ]] می‌گفتند.<ref name=":3">درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 155.</ref> این شهر در قرآن [[بکه\|بَکَّة]] نیز نامیده شده<ref>آل عمران: ۹۶.</ref> و [[بلد الامین]] و [[بلد الحرام]]، دیگر نام‌های این شهر است.<ref name=":3" />		{{اصلی\|مکه}}شهر مکه در غرب [[عربستان\|کشور عربستان]] واقع است.<ref>«تاریخ اماکن متبرکه و عتبات عالیات و مشاهد مشرفه (مکه معظمه)»، ص۲۵۷.</ref> این شهر در [[حجاز\|منطقه حجاز]]، در فاصله هشتاد کیلومتری شرق دریای سرخ قرار دارد.<ref>آثار اسلامی مکه و مدینه، ص۳۲-۳۳.</ref> مکه مرکزی تجاری محسوب می‌شد و به دلیل وجود [[کعبه]] و [[مسجد الحرام\|مسجدالحرام]] در این شهر، مرکز مهم عبادی نیز شمرده می‌شد، به همین دلیل به آن [[ام القری\|اُمُّ القُریٰ]] می‌گفتند.<ref name=":3">درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 155.</ref> این شهر در قرآن [[بکه\|بَکَّة]] نیز نامیده شده<ref>آل عمران: ۹۶.</ref> و [[بلد الامین]] و [[بلد الحرام]]، دیگر نام‌های این شهر است.<ref name=":3" />

	== آداب ~~ورود به~~ مکه ==		== آداب مکه ==
	{{اصلی\|آداب الحرمین}}قرار گرفتن [[کعبه]] در این شهر و وجود محدوده حرم امن الهی، امتیازات ویژه ای را به این شهر بخشیده است<ref>الاحتجاج، ج۲، ص۴۳-۴۴؛ الخرائج، ج۱، ص۲۴؛ وسائل الشیعه، ج۹، ص۳۲۱-۳۲۲، ۳۴۴-۳۴۹ ؛ جامع احادیث الشیعه، ج۱۱، ص۲۷۲، ۲۷۴.</ref>؛ از این رو ورود به این شهر و حضور و اقامت در آن همراه با آداب و دستوراتی است که حکایت از اسرار نهفته در آن دارد.<ref>تفسیر سمرقندی، ج۱، ص۳۲۴؛ المبسوط، سرخسی، ج۴، ص۱۰۵؛ جواهر الکلام، ج۴۱، ص۳۴۵؛ الکشاف، ج۳، ص۱۶۳؛ وسائل الشیعه، ج۹، ص۳۴۱.</ref>		{{اصلی\|آداب الحرمین}}قرار گرفتن [[کعبه]] در این شهر و وجود محدوده حرم امن الهی، امتیازات ویژه ای را به این شهر بخشیده است<ref>الاحتجاج، ج۲، ص۴۳-۴۴؛ الخرائج، ج۱، ص۲۴؛ وسائل الشیعه، ج۹، ص۳۲۱-۳۲۲، ۳۴۴-۳۴۹ ؛ جامع احادیث الشیعه، ج۱۱، ص۲۷۲، ۲۷۴.</ref>؛ از این رو ورود به این شهر و حضور و اقامت در آن همراه با آداب و دستوراتی است که حکایت از اسرار نهفته در آن دارد.<ref>تفسیر سمرقندی، ج۱، ص۳۲۴؛ المبسوط، سرخسی، ج۴، ص۱۰۵؛ جواهر الکلام، ج۴۱، ص۳۴۵؛ الکشاف، ج۳، ص۱۶۳؛ وسائل الشیعه، ج۹، ص۳۴۱.</ref> از جمله آداب مکه، تکرار ذکر خدا و قرائت قرآن،<ref>وسائل الشیعه، ج۹، ص۳۸۲-۳۸۳، ۴۶۴-۴۶۵.</ref> فروافکندن چشم و رعایت حیا و عفت،<ref>نک: الثمر الدانی، ص۶۶؛ مناسک الحج، ص۱۱۴.</ref> احترام، فروتنی و وقار<ref>الکافی، ج۴، ص۴۰۱؛ وسائل الشیعه، ج۹، ص۳۲۱.</ref> و خواندن نمازهای واجب در حرم<ref>اتحاف الزائر، ص۳۰-۴۱؛ بحارالانوار، ج۹۶، ص۳۸۱؛ جامع عباسی، ص۳۵.</ref> بیان شده است.

	== حرم امن الهی و سرزمین دارای حرمت ویژه ==		== حرم امن الهی و سرزمین دارای حرمت ویژه ==

Heidar: /* موقعیت و جایگاه مکه */

2026-11-15T11:45:21Z

موقعیت و جایگاه مکه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۵ نوامبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۵:۱۵
خط ۵:		خط ۵:

	== موقعیت و جایگاه مکه ==		== موقعیت و جایگاه مکه ==
	{{اصلی\|مکه}}شهر مکه در غرب [[عربستان\|کشور عربستان]] واقع است.<ref>«تاریخ اماکن متبرکه و عتبات عالیات و مشاهد مشرفه (مکه معظمه)»، ص۲۵۷.</ref> این شهر در [[حجاز\|منطقه حجاز]]، در فاصله هشتاد کیلومتری شرق دریای سرخ قرار دارد.<ref>آثار اسلامی مکه و مدینه، ص۳۲-۳۳.</ref> مکه مرکزی تجاری محسوب می‌شد و به دلیل وجود [[کعبه]] و [[مسجد الحرام\|مسجدالحرام]] در این شهر، مرکز مهم عبادی نیز شمرده می‌شد، به همین دلیل به آن [[ام القری\|اُمُّ القُریٰ]] می‌گفتند. این شهر در قرآن [[بکه\|بَکَّة]] نیز نامیده شده<ref>آل عمران: ۹۶.</ref> و [[بلد الامین]] و [[بلد الحرام]]، دیگر نام‌های این شهر است.		{{اصلی\|مکه}}شهر مکه در غرب [[عربستان\|کشور عربستان]] واقع است.<ref>«تاریخ اماکن متبرکه و عتبات عالیات و مشاهد مشرفه (مکه معظمه)»، ص۲۵۷.</ref> این شهر در [[حجاز\|منطقه حجاز]]، در فاصله هشتاد کیلومتری شرق دریای سرخ قرار دارد.<ref>آثار اسلامی مکه و مدینه، ص۳۲-۳۳.</ref> مکه مرکزی تجاری محسوب می‌شد و به دلیل وجود [[کعبه]] و [[مسجد الحرام\|مسجدالحرام]] در این شهر، مرکز مهم عبادی نیز شمرده می‌شد، به همین دلیل به آن [[ام القری\|اُمُّ القُریٰ]] می‌گفتند.<ref name=":3">درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 155.</ref> این شهر در قرآن [[بکه\|بَکَّة]] نیز نامیده شده<ref>آل عمران: ۹۶.</ref> و [[بلد الامین]] و [[بلد الحرام]]، دیگر نام‌های این شهر است.<ref name=":3" />

	== آداب ورود به مکه ==		== آداب ورود به مکه ==

Kamran: added Category:مقالات آماده ارزیابی using HotCat

2026-10-06T09:23:39Z

added Category:مقالات آماده ارزیابی using HotCat

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۶ اکتبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۲:۵۳
خط ۷۳:		خط ۷۳:
	[[رده:مکه]]		[[رده:مکه]]
	[[رده:اسرار حج]]		[[رده:اسرار حج]]
			[[رده:مقالات آماده ارزیابی]]

Heidar: /* اسرار مکه */

2026-09-30T16:12:03Z

اسرار مکه

نمایش تغییرات

Heidar در ‏۳۰ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۵:۳۴

2026-09-30T15:34:44Z

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
 {{جعبه اطلاعات شهر|عنوان=مکه|تصویر=شهر مکه جدید.jpg|توضیح تصویر=نمایی از شهر مکه و [[مسجد الحرام]]|اندازه تصویر=|طول جغرافیایی=21.42506862048872|عرض جغرافیایی=39.82493262701568|ویژگی=|کشور=<!--  فقط نام کشور را بنویسید و آن را لینک نکنید --> [[عربستان]]|استان=استان مکه|مساحت=|جمعیت کل=|نام محلی=|زبان=عربی|نژاد=|ادیان=[[اسلام]]|مذهب=[[اهل سنت]]|جمعیت مسلمان=|جمعیت شیعه=|نام قدیم=|سال تأسیس=|قدمت=|پیشینه اسلام=صدر اسلام|پیشینه تشیع=|وقایع مهم=فتح مکه به‌دست مسلمانان، تخریب کعبه به‌دست سپاه [[یزید به معاویه|یزید]]، تخریب کعبه به‌دست [[حجاج بن یوسف|حجاج]]|مکان‌های تاریخی=[[شعب ابی‌طالب]]، [[مولد النبی]]|زیارتگاه=|قبرستان‌ها=[[جنة المعلاة|قبرستان ابوطالب]]|حوزه علمیه=|مساجد=[[مسجدالحرام]]، [[مسجد الجن]]، [[مسجد الاجابه]]|حسینیه‌ها=|مؤسسات=|مذهبی=|اجتماعی=|سیاسی=}}
-'''اسرار مکه''' مجموعه‌ای از ارزش‌ها و فضائل، شرایط خاص شهر [[مکه]] و اسرار موجود در نام‌های [[مکه]] است. مکه شهری است در غرب [[عربستان]]، در منطقه [[حجاز]] و فاصله ۸۰ کیلومتری شرق دریای سرخ. این شهر به دلیل داشتن کعبه و مسجدالحرام، مرکز مهم عبادی و پیشتر مرکز تجاری بود و به همین سبب «ام القری» (مادر شهرها) نامیده شد.
+'''فضائل مکه''' مجموعه‌ای از ویژگی‌ها و فضیلت‌های دینی و معنوی شهر [[مکه]] است که در [[قرآن]] و روایات به آنها اشاره شده است. مکه در غرب [[عربستان]] و در منطقه [[حجاز]] قرار دارد و به سبب وجود [[کعبه]] و [[مسجد الحرام|مسجدالحرام]] از مهم‌ترین شهرهای اسلامی به شمار می‌رود. در قرآن و روایات، مکه با نام‌ها و اوصافی همچون «بکه»، «ام‌القری»، «بلد الامین» و «بلد الحرام» یاد شده است.
-در قرآن از این شهر با نام «بکه» نیز یاد شده است. مکه بر اساس آیه ۱۲۶ سوره بقره، حرم امن الهی است و دعای [[حضرت ابراهیم(ع)]] در آن مستجاب گردید. در منابع روایی شیعه، مکه محبوبترین زمین نزد خداوند شمرده شده و ثوابهای بسیاری برای سکونت در آن نقل شده است. [[مناسک حج]] در این شهر و اطراف آن انجام می‌شود. ورود به مکه به دلیل قرار گرفتن در محدوده حرم، دارای آداب ویژه‌ای است. در نگاه دینی، مکه مقصد خداجویان، سرزمین عبادت و سازندگی روح، و شهری برای همه مسلمانان دانسته شده که گناه در آن عقوبتی مضاعف دارد.
+از مهم‌ترین فضائل مکه می‌توان به حرمت و امنیت ویژه آن، محبوبیت این سرزمین نزد خداوند، قرار گرفتن کعبه و مسجدالحرام در آن، اختصاص آن به عبادت و [[مناسک حج]]، و پاداش فراوان عبادت و اقامت در آن اشاره کرد. همچنین در منابع دینی، مکه محل اجتماع مسلمانان و مقصد خداجویان معرفی شده و برای حفظ حرمت آن، احکام و آداب ویژه‌ای بیان شده است.
 == موقعیت و جایگاه مکه ==
@@ خط ۱۰: / خط ۱۰: @@
 در منابع روایی شیعه، مکه محبوب‌ترین زمین نزد خدا دانسته شده<ref>من لایحضره الفقیه، ج۲، ص۲۴۳.</ref> و برای ماندن در این شهر، ثواب‌های پرشمار شمرده شده است.<ref>من لایحضره الفقیه، ج۲ ص۲۲۸.</ref> [[مناسک حج]] در این شهر و اطراف آن انجام می‌شود.
 == آداب ورود به مکه ==

Heidar: Heidar صفحهٔ اسرار مکه را به فضایل شهر مکه منتقل کرد

2026-09-30T15:25:08Z

Heidar صفحهٔ اسرار مکه را به فضایل شهر مکه منتقل کرد

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۸:۵۵
(بدون تفاوت)

Heidar در ‏۱۴ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۴۵

2026-05-14T09:45:57Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۳:۱۵
خط ۱:		خط ۱:
	{{جعبه اطلاعات شهر\|عنوان=مکه\|تصویر=شهر مکه جدید.jpg\|توضیح تصویر=نمایی از شهر مکه و [[مسجد الحرام]]\|اندازه تصویر=\|طول جغرافیایی=21.42506862048872\|عرض جغرافیایی=39.82493262701568\|ویژگی=\|کشور=<!-- فقط نام کشور را بنویسید و آن را لینک نکنید --> [[عربستان]]\|استان=استان مکه\|مساحت=\|جمعیت کل=\|نام محلی=\|زبان=عربی\|نژاد=\|ادیان=[[اسلام]]\|مذهب=[[اهل سنت]]\|جمعیت مسلمان=\|جمعیت شیعه=\|نام قدیم=\|سال تأسیس=\|قدمت=\|پیشینه اسلام=صدر اسلام\|پیشینه تشیع=\|وقایع مهم=فتح مکه به‌دست مسلمانان، تخریب کعبه به‌دست سپاه [[یزید به معاویه\|یزید]]، تخریب کعبه به‌دست [[حجاج بن یوسف\|حجاج]]\|مکان‌های تاریخی=[[شعب ابی‌طالب]]، [[مولد النبی]]\|زیارتگاه=\|قبرستان‌ها=[[جنة المعلاة\|قبرستان ابوطالب]]\|حوزه علمیه=\|مساجد=[[مسجدالحرام]]، [[مسجد الجن]]، [[مسجد الاجابه]]\|حسینیه‌ها=\|مؤسسات=\|مذهبی=\|اجتماعی=\|سیاسی=}}		{{جعبه اطلاعات شهر\|عنوان=مکه\|تصویر=شهر مکه جدید.jpg\|توضیح تصویر=نمایی از شهر مکه و [[مسجد الحرام]]\|اندازه تصویر=\|طول جغرافیایی=21.42506862048872\|عرض جغرافیایی=39.82493262701568\|ویژگی=\|کشور=<!-- فقط نام کشور را بنویسید و آن را لینک نکنید --> [[عربستان]]\|استان=استان مکه\|مساحت=\|جمعیت کل=\|نام محلی=\|زبان=عربی\|نژاد=\|ادیان=[[اسلام]]\|مذهب=[[اهل سنت]]\|جمعیت مسلمان=\|جمعیت شیعه=\|نام قدیم=\|سال تأسیس=\|قدمت=\|پیشینه اسلام=صدر اسلام\|پیشینه تشیع=\|وقایع مهم=فتح مکه به‌دست مسلمانان، تخریب کعبه به‌دست سپاه [[یزید به معاویه\|یزید]]، تخریب کعبه به‌دست [[حجاج بن یوسف\|حجاج]]\|مکان‌های تاریخی=[[شعب ابی‌طالب]]، [[مولد النبی]]\|زیارتگاه=\|قبرستان‌ها=[[جنة المعلاة\|قبرستان ابوطالب]]\|حوزه علمیه=\|مساجد=[[مسجدالحرام]]، [[مسجد الجن]]، [[مسجد الاجابه]]\|حسینیه‌ها=\|مؤسسات=\|مذهبی=\|اجتماعی=\|سیاسی=}}
	'''اسرار مکه''' مجموعه‌ای از ارزش‌ها و فضائل، شرایط خاص شهر مکه و اسرار موجود در نام‌های [[مکه]] است.		'''اسرار مکه''' مجموعه‌ای از ارزش‌ها و فضائل، شرایط خاص شهر [[مکه]] و اسرار موجود در نام‌های [[مکه]] است. مکه شهری است در غرب [[عربستان]]، در منطقه [[حجاز]] و فاصله ۸۰ کیلومتری شرق دریای سرخ. این شهر به دلیل داشتن کعبه و مسجدالحرام، مرکز مهم عبادی و پیشتر مرکز تجاری بود و به همین سبب «ام القری» (مادر شهرها) نامیده شد.

			در قرآن از این شهر با نام «بکه» نیز یاد شده است. مکه بر اساس آیه ۱۲۶ سوره بقره، حرم امن الهی است و دعای [[حضرت ابراهیم(ع)]] در آن مستجاب گردید. در منابع روایی شیعه، مکه محبوبترین زمین نزد خداوند شمرده شده و ثوابهای بسیاری برای سکونت در آن نقل شده است. [[مناسک حج]] در این شهر و اطراف آن انجام می‌شود. ورود به مکه به دلیل قرار گرفتن در محدوده حرم، دارای آداب ویژه‌ای است. در نگاه دینی، مکه مقصد خداجویان، سرزمین عبادت و سازندگی روح، و شهری برای همه مسلمانان دانسته شده که گناه در آن عقوبتی مضاعف دارد.

	== موقعیت و جایگاه مکه ==		== موقعیت و جایگاه مکه ==

Heidar: /* آداب ورود به مکه */

2026-05-14T09:41:51Z

آداب ورود به مکه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۳:۱۱
خط ۳۱:		خط ۳۱:

	==== عرصه اجتماع یکتاپرستان ====		==== عرصه اجتماع یکتاپرستان ====
	یکی از نامهای مکه «بکه» (محل ازدحام) است. در روایتی علت این نام را ازدحام جمعیت و کنار زدن یکدیگر با دست برای رسیدن به مقصد، بیان کرده‌اند.<ref>قرب الاسناد ، ص104.</ref> که نشانه اجتماع عظیم موحّدان حول محور توحید دانسته‌ شده.<ref name=":1" />		یکی از نامهای مکه «بکه» (محل ازدحام) است. در روایتی علت این نام را ازدحام جمعیت و کنار زدن یکدیگر با دست برای رسیدن به مقصد، بیان کرده‌اند.<ref>قرب الاسناد ، ص104.</ref> که نشانه اجتماع عظیم موحّدان حول محور توحید دانسته‌ شده.<ref name=":1" />[[پرونده:مکه_قدیم.jpg\|بندانگشتی\|تصویری از [[مسجد الحرام]] و شهر مکه، در سال ۱۸۸۹م.]]

	==== مرکز تحقیر ستمگران ====		==== مرکز تحقیر ستمگران ====
خط ۴۸:		خط ۴۸:

	==== شهری برای همه مسلمانان ====		==== شهری برای همه مسلمانان ====
	برخی روایات، مکه را «مناخ» (محیط آزاد) معرفی کرده و فروش خانه‌ها و دریافت اجاره از ساکنان را جایز ندانسته‌اند.<ref>بیهقی ، ج6 ، ص35 .</ref> [[امام علی(ع)]] به کارگزار خود در مکه تأکید کرد از ساکنان اجاره نگیرد، زیرا مکه از اموال عمومی [[اسلام\|مسلمانان]] است و باید منافع آن به عموم برسد.<ref>نهج البلاغه ، نامه 67 .</ref>~~[[پرونده:مکه_قدیم.jpg\|بندانگشتی\|تصویری از [[مسجد الحرام]] و شهر مکه، در سال ۱۸۸۹م.]]~~		برخی روایات، مکه را «مناخ» (محیط آزاد) معرفی کرده و فروش خانه‌ها و دریافت اجاره از ساکنان را جایز ندانسته‌اند.<ref>بیهقی ، ج6 ، ص35 ؛ وسائل الشیعه، ج۹، ص۳۶۷.</ref> [[امام علی(ع)]] به کارگزار خود در مکه تأکید کرد از ساکنان اجاره نگیرد، زیرا مکه از اموال عمومی [[اسلام\|مسلمانان]] است و باید منافع آن به عموم برسد.<ref>نهج البلاغه ، نامه 67 .</ref>

	== مقاله‌های مرتبط ==		== مقاله‌های مرتبط ==
	{{ستون-شروع\|۲}}		{{ستون-شروع\|۲}}
خط ۶۵:		خط ۶۴:
	== منابع ==		== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}
	~~{{برگرفتگی~~		* '''الاحتجاج''': ابومنصور الطبرسی (م.۵۲۰ق.)، به کوشش سید محمد باقر، دار النعمان، ۱۳۸۶ق
	~~\| پیش از لینک = کتاب~~
	~~\| منبع = آثار اسلامی مکه و مدینه~~
	~~\| ‌ توضیحات منبع =~~
	~~\| لینک = https~~:~~//noorlib~~.~~ir/book/view/11914~~
	}}
	* '''آثار اسلامی مکه و مدینه'''، رسول جعفریان، تهران، نشر مشعر، ۱۳۸۲ش.		* '''آثار اسلامی مکه و مدینه'''، رسول جعفریان، تهران، نشر مشعر، ۱۳۸۲ش.
	* ‏'''~~«تاریخ~~ اماکن متبرکه و عتبات عالیات و مشاهد مشرفه (مکه معظمه)»'''، حسین عمادزاده، در مجله جلوه، شماره ۱۷، دی ۱۳۲۵ش.		* '''بحار الانوار''': المجلسی (م.۱۱۱۰ق.)، بیروت، دار احیاء التراث العربی، ۱۴۰۳ق.
			* '''بحرالعلوم''': السمرقندی (م.۳۷۵ق.)، به کوشش محمود مطرجی، بیروت، دار الفکر.
			* ‏'''تاریخ اماکن متبرکه و عتبات عالیات و مشاهد مشرفه (مکه معظمه)'''، حسین عمادزاده، در مجله جلوه، شماره ۱۷، دی ۱۳۲۵ش.
			* '''تهذیب الاحکام''': الطوسی (م.۴۶۰ق.)، به کوشش موسوی و آخوندی، تهران، دار الکتب الاسلامیه، ۱۳۶۵ش
			* '''جامع احادیث الشیعه''': اسماعیل معزی ملایری، قم، المطبعة العلمیه، ۱۳۹۹ق
			* '''جواهر الکلام''': النجفی (م.۱۲۶۶ق.)، به کوشش قوچانی و دیگران، بیروت، دار احیاء التراث العربی
			* '''الخرائج والجرائح''': الراوندی (م.۵۷۳ق.)، قم، مؤسسة الامام المهدی.
			*'''درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج'''، کمیته اسرار و معارف معاونت امور روحانیون حوزه نمایندگی ولی فقیه در امور حج و زیارت، تهران، مشعر، 1389ش.
			*'''قرب الاسناد''': الحمیری (درگذشت قرن3ق.)، قم، آل البیت:، 1413ق.
			* '''الکشاف''': الزمخشری (م.۵۳۸ق.)، مصطفی البابی، ۱۳۸۵ق
			* '''المبسوط''': السرخسی (م.۴۸۳ق.)، بیروت، دار المعرفه، ۱۴۰۶ق.
	* '''من لا يحضره الفقيه'''، ابن بابويه الصدوق، تحقيق السيد حسن خرسان، بيروت، دار الاضواء، ۱۴۰۵ق.		* '''من لا يحضره الفقيه'''، ابن بابويه الصدوق، تحقيق السيد حسن خرسان، بيروت، دار الاضواء، ۱۴۰۵ق.
			* '''وسائل الشیعه''': الحر العاملی (م.۱۱۰۴ق.)، به کوشش ربانی شیرازی، بیروت، دار احیاء التراث العربی، ۱۴۰۳ق.
	{{پایان}}{{حج و عمره}}		{{پایان}}{{حج و عمره}}
	[[رده:مکه]]		[[رده:مکه]]
	[[رده:اسرار حج]]		[[رده:اسرار حج]]

Heidar: /* ۸. شهر پاکان و اهل طهارت */

2026-05-14T09:28:20Z

۸. شهر پاکان و اهل طهارت

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۲:۵۸
خط ۱:		خط ۱:
	{{جعبه اطلاعات شهر\|عنوان=مکه\|تصویر=شهر مکه جدید.jpg\|توضیح تصویر=نمایی از شهر مکه و [[مسجد الحرام]]\|اندازه تصویر=\|طول جغرافیایی=21.42506862048872\|عرض جغرافیایی=39.82493262701568\|ویژگی=\|کشور=<!-- فقط نام کشور را بنویسید و آن را لینک نکنید --> [[عربستان]]\|استان=استان مکه\|مساحت=\|جمعیت کل=\|نام محلی=\|زبان=عربی\|نژاد=\|ادیان=[[اسلام]]\|مذهب=[[اهل سنت]]\|جمعیت مسلمان=\|جمعیت شیعه=\|نام قدیم=\|سال تأسیس=\|قدمت=\|پیشینه اسلام=صدر اسلام\|پیشینه تشیع=\|وقایع مهم=فتح مکه به‌دست مسلمانان، تخریب کعبه به‌دست سپاه [[یزید به معاویه\|یزید]]، تخریب کعبه به‌دست [[حجاج بن یوسف\|حجاج]]\|مکان‌های تاریخی=[[شعب ابی‌طالب]]، [[مولد النبی]]\|زیارتگاه=\|قبرستان‌ها=[[جنة المعلاة\|قبرستان ابوطالب]]\|حوزه علمیه=\|مساجد=[[مسجدالحرام]]، [[مسجد الجن]]، [[مسجد الاجابه]]\|حسینیه‌ها=\|مؤسسات=\|مذهبی=\|اجتماعی=\|سیاسی=}}		{{جعبه اطلاعات شهر\|عنوان=مکه\|تصویر=شهر مکه جدید.jpg\|توضیح تصویر=نمایی از شهر مکه و [[مسجد الحرام]]\|اندازه تصویر=\|طول جغرافیایی=21.42506862048872\|عرض جغرافیایی=39.82493262701568\|ویژگی=\|کشور=<!-- فقط نام کشور را بنویسید و آن را لینک نکنید --> [[عربستان]]\|استان=استان مکه\|مساحت=\|جمعیت کل=\|نام محلی=\|زبان=عربی\|نژاد=\|ادیان=[[اسلام]]\|مذهب=[[اهل سنت]]\|جمعیت مسلمان=\|جمعیت شیعه=\|نام قدیم=\|سال تأسیس=\|قدمت=\|پیشینه اسلام=صدر اسلام\|پیشینه تشیع=\|وقایع مهم=فتح مکه به‌دست مسلمانان، تخریب کعبه به‌دست سپاه [[یزید به معاویه\|یزید]]، تخریب کعبه به‌دست [[حجاج بن یوسف\|حجاج]]\|مکان‌های تاریخی=[[شعب ابی‌طالب]]، [[مولد النبی]]\|زیارتگاه=\|قبرستان‌ها=[[جنة المعلاة\|قبرستان ابوطالب]]\|حوزه علمیه=\|مساجد=[[مسجدالحرام]]، [[مسجد الجن]]، [[مسجد الاجابه]]\|حسینیه‌ها=\|مؤسسات=\|مذهبی=\|اجتماعی=\|سیاسی=}}
	'''اسرار مکه''' مجموعه‌ای از ارزش‌ها و فضائل، شرایط خاص شهر مکه و ~~علل نام‌گزاری~~ [[مکه~~]] برای [[حج~~]] است.		'''اسرار مکه''' مجموعه‌ای از ارزش‌ها و فضائل، شرایط خاص شهر مکه و اسرار موجود در نام‌های [[مکه]] است.

	== موقعیت و جایگاه مکه ==		== موقعیت و جایگاه مکه ==
خط ۱۹:		خط ۱۹:
	[[مکه]] را به معنای مقصد؛ یعنی آن سرزمینی که جان‌های شیفته لقای الهی با ورود به آن سرزمین به آرامش و سکینه می‌رسد، دانسته‌اند.<ref name=":0">درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 155.</ref>		[[مکه]] را به معنای مقصد؛ یعنی آن سرزمینی که جان‌های شیفته لقای الهی با ورود به آن سرزمین به آرامش و سکینه می‌رسد، دانسته‌اند.<ref name=":0">درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 155.</ref>

	=== سرزمین عبادت و عبودیت ===		==== سرزمین عبادت و عبودیت ====
	مکه برای تضرع، ناله، [[توبه]] و عبادت آفریده شده<ref>بحار الانوار، ج ۱۶، ح ۸ .</ref>؛ به گونه‌ای که حتی استراحت در آن نیز عبادت محسوب می‌شود.<ref>تهذیب، ج ۵، ص ۴۶۸، ح ۱۶۴.</ref> [[امام باقر(ع)]] فرمود: [[سجده\|سجده‌کننده]] در مکه مانند کسی است که در راه خدا به خون غلتیده باشد.<ref>بحار الانوار، ج ۱۶، ح ۳۴ .</ref>		مکه برای تضرع، ناله، [[توبه]] و عبادت آفریده شده<ref>بحار الانوار، ج ۱۶، ح ۸ .</ref>؛ به گونه‌ای که حتی استراحت در آن نیز عبادت محسوب می‌شود.<ref>تهذیب، ج ۵، ص ۴۶۸، ح ۱۶۴.</ref> [[امام باقر(ع)]] فرمود: [[سجده\|سجده‌کننده]] در مکه مانند کسی است که در راه خدا به خون غلتیده باشد.<ref>بحار الانوار، ج ۱۶، ح ۳۴ .</ref>

			==== دارای حرمت ویژه ====
			با توجه به آیه شریفه «هرکس در آن قصد گناه و ستم کند، عذاب دردناکی به او می‌چشانیم»<ref>حج ، 25 .</ref>، برخی معتقدند شکستن حرمت الهی مکه در موقعیتی که همه را در حریم امن خود مهمان نموده، باعث می‌شود گناه در این سرزمین عقوبتی مضاعف داشته باشد.<ref name=":2" />

	=== علل نامگزاری ===		=== علل نامگزاری ===
خط ۳۹:		خط ۴۲:

	==== شهر سازندگی روح و جان ====		==== شهر سازندگی روح و جان ====
	[[پیامبر(ص)]] ثواب شخصی که یک روز در [[مکه]] بیمار شود را معادل ثواب شصت سال عبادت دانسته و به بیان ایشان هرکس ساعتی گرمای مکه را تحمل کند، آتش به اندازه صد سال راه از او دور می‌شود.<ref>بحار الانوار ، ج 16 ، ح 47 .</ref> بر این اساس برخی گفته‌اند سختی‌های مکه (از جمله گرمای آن) ناخالصی‌های روح را می‌زداید.<ref>درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 158.</ref>		[[پیامبر(ص)]] ثواب شخصی که یک روز در [[مکه]] بیمار شود را معادل ثواب شصت سال عبادت دانسته و به بیان ایشان هرکس ساعتی گرمای مکه را تحمل کند، آتش به اندازه صد سال راه از او دور می‌شود.<ref>بحار الانوار ، ج 16 ، ح 47 .</ref> بر این اساس برخی گفته‌اند سختی‌های مکه (از جمله گرمای آن) ناخالصی‌های روح را می‌زداید.<ref name=":2">درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 158.</ref>



	~~=== ۸. شهر پاکان و اهل طهارت ===~~
	خداوند به ابراهیم و اسماعیل دستور تطهیر خانه را داد. امام صادق(ع) فرمود: سزاوار است انسان جز با طهارت (ظاهری و باطنی از کبر و خودبزرگ‌بینی) وارد مکه نشود.

	=== ~~۹. دارای حرمت ویژه~~ ===		==== شهر پاکان و اهل طهارت ====
	~~با توجه~~ به ~~آیه شریفه «هرکس در آن قصد گناه~~ و ~~ستم کند، عذاب دردناکی~~ به ~~او می‌چشانیم»، حرمت الهی~~ مکه ~~باعث می‌شود گناه در این سرزمین عقوبتی مضاعف داشته باشد~~.		خداوند به [[حضرت ابراهیم(ع)\|ابراهیم]] و [[اسماعیل(ع)]] دستور تطهیر خانه [[کعبه]] را داد.<ref>بقره ، 125</ref> به بیان [[امام صادق(ع)]]، سزاوار است انسان جز با طهارت وارد مکه نشود.<ref>وسائل الشيعه، ج ۹ باب ۵ ابواب مقدمات طواف ، ح ۳ .</ref> هم باید طهارت ظاهری را کسب کرد اعم از [[طهارت]] بدن و [[غسل]] و [[وضو]] و هم آنکه (بنابر روایتی دیگر) روح خود را از کبر و غرور طاهر ساخت و آن را به زیور تواضع و خشوع آراست.<ref>وسائل الشيعه، ج ۹ باب ۵ ابواب مقدمات طواف ، ح 1 .</ref>

	=== ~~۱۰.~~ شهری برای همه مسلمانان ===		==== شهری برای همه مسلمانان ====
	مکه «مناخ» (~~چراگاه~~ آزاد) ~~است~~ و فروش خانه‌ها و دریافت اجاره از ساکنان جایز ~~نیست~~. امام علی(ع) به کارگزار خود در مکه تأکید کرد از ساکنان اجاره نگیرد، زیرا مکه از اموال عمومی مسلمانان است و باید منافع آن به عموم برسد.[[پرونده:مکه_قدیم.jpg\|بندانگشتی\|تصویری از [[مسجد الحرام]] و شهر مکه، در سال ۱۸۸۹م.]]		برخی روایات، مکه را «مناخ» (محیط آزاد) معرفی کرده و فروش خانه‌ها و دریافت اجاره از ساکنان را جایز ندانسته‌اند.<ref>بیهقی ، ج6 ، ص35 .</ref> [[امام علی(ع)]] به کارگزار خود در مکه تأکید کرد از ساکنان اجاره نگیرد، زیرا مکه از اموال عمومی [[اسلام\|مسلمانان]] است و باید منافع آن به عموم برسد.<ref>نهج البلاغه ، نامه 67 .</ref>[[پرونده:مکه_قدیم.jpg\|بندانگشتی\|تصویری از [[مسجد الحرام]] و شهر مکه، در سال ۱۸۸۹م.]]

	== مقاله‌های مرتبط ==		== مقاله‌های مرتبط ==