فضایل مسجدالحرام - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Heidar: /* محل توحید و عبادت */

2026-11-15T12:54:04Z

محل توحید و عبادت

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۵ نوامبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۶:۲۴
خط ۲۵:		خط ۲۵:

	== جایگاه ویژه و حرمت مسجدالحرام ==		== جایگاه ویژه و حرمت مسجدالحرام ==
	{{اصلی\|مسجدالحرام}}مسجدالحرام به سبب قرار گرفتن [[کعبه]] در آن، جایگاه ویژه‌ای در میان اماکن اسلامی دارد. کعبه قبله مسلمانان است و طواف به دور آن در مسجدالحرام انجام می‌شود. بخش‌هایی از [[مناسک حج]] و [[اعمال عمره تمتع\|عمره]] نیز در این مسجد انجام می‌گیرد. ~~مسجد الحرام~~ در طول تاریخ ~~از جایگاه ویژه‌ای نزد~~ حکومت‌‌های اسلامی ~~برخوردار~~ بوده<ref>تاريخ مكه، احمد السباعى، ص ١۵٩ .</ref> و شامل [[حجر الاسود]]، [[مقام ابراهیم]]، [[مسعی]] و [[زمزم]] است.<ref>الكعبة المعظمة و الحَرَمان الشريفان، ص ١٠۴ ~~.</ref>~~		{{اصلی\|مسجدالحرام}}مسجدالحرام به سبب قرار گرفتن [[کعبه]] در آن، جایگاه ویژه‌ای در میان اماکن اسلامی دارد. کعبه قبله مسلمانان است و طواف به دور آن در مسجدالحرام انجام می‌شود. بخش‌هایی از [[مناسک حج]] و [[اعمال عمره تمتع\|عمره]] نیز در این مسجد انجام می‌گیرد. مسجدالحرام در طول تاریخ در مرکز توجه و محور اقدامات عمرانی حکومت‌‌های اسلامی بوده است<ref>تاريخ مكه، احمد السباعى، ص ١۵٩ .</ref> و شامل [[حجر الاسود]]، [[مقام ابراهیم]]، [[مسعی]] و [[زمزم]] است.<ref>الكعبة المعظمة و الحَرَمان الشريفان، ص ١٠۴ .</ref>

	در قرآن، [[مسجدالحرام]] از مکان‌های دارای حرمت ویژه معرفی شده و بر اساس برخی آیات، مشرکان از نزدیک شدن به مسجدالحرام منع شده‌اند<ref name=":0">سوره توبه ، آیه 28 .</ref> و مشارکت آنان در آبادانی مساجد نیز مورد نهی قرار گرفته است.<ref name=":1">سوره توبه ، آیه 17 .</ref>

			در قرآن، [[مسجدالحرام]] از مکان‌های دارای حرمت ویژه معرفی شده و بر اساس برخی آیات، مشرکان از نزدیک شدن به مسجدالحرام منع شده‌اند<ref name=":0">سوره توبه ، آیه 28 .</ref> و مشارکت آنان در آبادانی مساجد نیز مورد نهی قرار گرفته است.<ref name=":1">سوره توبه ، آیه 17 .</ref>


خط ۳۴:		خط ۳۳:

	== امنیت و پناهندگی در مسجدالحرام ==		== امنیت و پناهندگی در مسجدالحرام ==
	از ویژگی‌های مرتبط با مسجدالحرام، مفهوم امنیت و پناهندگی در حرم است. در قرآن، برای حرم مکه ~~جایگاه ویژه‌ای~~ از نظر امنیت بیان شده و احکام خاصی برای حفظ آن مقرر شده است. برخی پژوهشگران با تکیه بر محتوای دعاهای توصیه شده هنگام ورود به مسجد الحرام<ref>کافی، ج ۴، ص ۴۰۱، ح ۱.</ref>، ورود به این مسجد را بهانه‌ای برای رسیدن به رحمت خداوند دانسته و وجود کعبه در مسجدالحرام را موجب فزونی قداست این مسجد در مقایسه با دیگر مسجدها می‌دانند.<ref>درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 161 .</ref>		از ویژگی‌های مرتبط با مسجدالحرام، مفهوم امنیت و پناهندگی در حرم است. در قرآن، برای [[حرم مکی\|حرم مکه]] شرایط خاصی از نظر امنیت بیان شده و احکام خاصی برای حفظ آن مقرر شده است. برخی پژوهشگران با تکیه بر محتوای دعاهای توصیه شده هنگام ورود به مسجد الحرام<ref>کافی، ج ۴، ص ۴۰۱، ح ۱.</ref>، ورود به این مسجد را بهانه‌ای برای رسیدن به رحمت خداوند دانسته و وجود کعبه در مسجدالحرام را موجب فزونی قداست این مسجد در مقایسه با دیگر مسجدها می‌دانند.<ref>درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 161 .</ref>

	بر اساس برخی آیات قرآن، اگر فردی که از ورود به مسجدالحرام منع شده است به آن پناه ببرد، تا زمانی که درصدد جنگ و تعرض نباشد، باید به پناهندگی او احترام گذاشته شود.<ref>سوره بقره ، آیه 191 .</ref>		بر اساس برخی آیات قرآن، اگر فردی که از ورود به مسجدالحرام منع شده است به آن پناه ببرد، تا زمانی که درصدد جنگ و تعرض نباشد، باید به پناهندگی او احترام گذاشته شود.<ref>سوره بقره ، آیه 191 .</ref>
			== محل توحید و عبادت ==
			برخی محققان با اشاره به پیشینه تاریخی [[مسجدالحرام]] و با استناد به آیاتی که تصدی و تولیت مسجدالحرام را به پرهیزکاران<ref>سوره انفال ، آیه 34 .</ref> و کسانی که تنها از خدا می‌ترسند<ref>سوره توبه ، آیه 17 و 18 .</ref> نسبت می‌دهد، معتقدند افرادی که با شرک و مشرکان پیوند داشته‌اند، نمی‌توانند عهده‌دار مدیریت آن باشند.<ref>درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 163 .</ref>

	در ~~روایتی~~ از [[~~امام رضا(ع)~~]] نیز مسجدالحرام با مفهوم «کلمه توحید» مرتبط دانسته شده است.{{یادداشت\|محتوای روایت، افراد معترف به توحید خداوند را داخل در امنیت الهی می‌داند. امام رضا (ع) در حدیث معروف سلسلة الذهب، از خداوند متعال نقل میفرماید: «كلمة لا اله الا الله حصني فمن دخل حصني آمن من عذابي».}} بر اساس این روایت، برای مسجدالحرام ویژگی‌هایی مرتبط با امنیت و رحمت الهی بیان شده است.<ref>~~درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 163~~ .</ref>		با توجه به نقش محوری مسجد الحرام در مبارزه با شرک، سِر استحباب ورود از [[باب بنی‌شیبه\|باب بنی شیبه]]<ref>من لا یحضره الفقیه، ج۲، ص۲۳۸؛ جامع احادیث الشیعه، ج۱۰، ص۴۲۲؛ احیاء علوم الدین، ج۳، ص۶۶.</ref> نیز روشن می‌شود زیرا آنگاه که [[بت‌پرستی در حجاز\|بت هبل]] به دست [[امام علی (ع)\|علی (ع)]] از [[کعبه]] پایین آورده و شکسته شد؛ به دستور [[پیامبر (ص)]] در آن مکان دفن گردید تا حاجیان به هنگام ورود به وادی توحید نخست شرک را در زیر پای خود لگد مال کنند.<ref>الحج و العمره، ص48، ح 109 .</ref>
	~~== محل توحید و عبادت ==~~
	~~برخی محققان با اشاره~~ به ~~پیشینه تاریخی~~ [[~~مسجدالحرام~~]]~~، آن را فراتر~~ از ~~محل عبادت~~ و ~~مرکز مشترک میان تمام انبیا~~ در ~~شعار~~ توحید ~~و مبارزه با~~ شرک ~~دانسته‌اند. آنان با استناد به آیاتی که تصدی و تولیت مسجدالحرام~~ را ~~به پرهیزکاران<ref>سوره انفال ، آیه 34 .</ref> و کسانی که تنها از خدا می‌ترسند<ref>سوره توبه ، آیه 17 و 18~~ .</ref> ~~نسبت می‌دهد، معتقدند افرادی که با شرک~~ و مشرکان پیوند داشته‌اند، نمی‌توانند عهده‌دار مدیریت آن باشند.<ref>درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 163 .</ref>

	~~با توجه به جایگاه ویژه مسجد الحرام~~ در مبارزه با شرک، سِر استحباب ورود از [[باب بنی‌شیبه\|باب بنی شیبه]]<ref>من لا یحضره الفقیه، ج۲، ص۲۳۸؛ جامع احادیث الشیعه، ج۱۰، ص۴۲۲؛ احیاء علوم الدین، ج۳، ص۶۶.</ref> نیز روشن می‌شود زیرا آنگاه که [[بت‌پرستی در حجاز\|بت هبل]] به دست [[امام علی (ع)\|علی (ع)]] از [[کعبه]] پایین آورده و شکسته شد؛ به ~~دستور [[پیامبر (ص)]]~~ در آن مکان ~~دفن گردید~~ تا ~~حاجیان به هنگام ورود به وادی توحید نخست شرک را در زیر پای خود لگد مال کنند~~.<ref>~~الحج و العمره، ص48، ح 109~~ .</ref>		بر اساس روایات، عبادت در مسجدالحرام فضیلت بیشتری دارند. به همین جهت، مسافر می‌تواند در این مکان نماز را تمام بخواند تا به‌سبب رکعات بیشتر، ثواب افزون‌تری دریافت کند.<ref>وسائل‌الشیعه، ج8، ص527.</ref>

	== مقاله‌های مرتبط ==		== مقاله‌های مرتبط ==

Heidar: /* جایگاه ویژه و حرمت مسجدالحرام */

2026-11-15T12:32:05Z

جایگاه ویژه و حرمت مسجدالحرام

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۵ نوامبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۶:۰۲
خط ۲۷:		خط ۲۷:
	{{اصلی\|مسجدالحرام}}مسجدالحرام به سبب قرار گرفتن [[کعبه]] در آن، جایگاه ویژه‌ای در میان اماکن اسلامی دارد. کعبه قبله مسلمانان است و طواف به دور آن در مسجدالحرام انجام می‌شود. بخش‌هایی از [[مناسک حج]] و [[اعمال عمره تمتع\|عمره]] نیز در این مسجد انجام می‌گیرد. مسجد الحرام در طول تاریخ از جایگاه ویژه‌ای نزد حکومت‌‌های اسلامی برخوردار بوده<ref>تاريخ مكه، احمد السباعى، ص ١۵٩ .</ref> و شامل [[حجر الاسود]]، [[مقام ابراهیم]]، [[مسعی]] و [[زمزم]] است.<ref>الكعبة المعظمة و الحَرَمان الشريفان، ص ١٠۴ .</ref>		{{اصلی\|مسجدالحرام}}مسجدالحرام به سبب قرار گرفتن [[کعبه]] در آن، جایگاه ویژه‌ای در میان اماکن اسلامی دارد. کعبه قبله مسلمانان است و طواف به دور آن در مسجدالحرام انجام می‌شود. بخش‌هایی از [[مناسک حج]] و [[اعمال عمره تمتع\|عمره]] نیز در این مسجد انجام می‌گیرد. مسجد الحرام در طول تاریخ از جایگاه ویژه‌ای نزد حکومت‌‌های اسلامی برخوردار بوده<ref>تاريخ مكه، احمد السباعى، ص ١۵٩ .</ref> و شامل [[حجر الاسود]]، [[مقام ابراهیم]]، [[مسعی]] و [[زمزم]] است.<ref>الكعبة المعظمة و الحَرَمان الشريفان، ص ١٠۴ .</ref>

	در قرآن، [[مسجدالحرام]] از مکان‌های دارای حرمت ویژه معرفی شده ~~است.~~ بر اساس برخی آیات، مشرکان از نزدیک شدن به مسجدالحرام منع شده‌اند<ref name=":0">سوره توبه ، آیه 28 .</ref> و مشارکت آنان در آبادانی مساجد نیز مورد نهی قرار گرفته است.<ref name=":1">سوره توبه ، آیه 17 .</ref> این احکام در برخی منابع، در ارتباط با جایگاه خاص مسجدالحرام بررسی شده‌اند.<ref>درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 162 .</ref>		در قرآن، [[مسجدالحرام]] از مکان‌های دارای حرمت ویژه معرفی شده و بر اساس برخی آیات، مشرکان از نزدیک شدن به مسجدالحرام منع شده‌اند<ref name=":0">سوره توبه ، آیه 28 .</ref> و مشارکت آنان در آبادانی مساجد نیز مورد نهی قرار گرفته است.<ref name=":1">سوره توبه ، آیه 17 .</ref>



	در منابع اسلامی، برای حضور در مسجدالحرام [[آداب الحرمین\|آداب و احکام]] ویژه‌ای بیان شده است. از جمله، رعایت طهارت و توجه به حرمت این مکان مورد تاکید قرار گرفته است.<ref>جامع احادیث الشیعه، ج11، ص272-276.</ref><ref>الکافی، ج۴، ص۳۶۶؛ الجامع للشرایع، ص۲۳۰؛ جامع احادیث الشیعه، ج۱۰، ص۱۷۳.</ref>[[پرونده:مسجد-الحرام-قبل-از-توسعه-ملک-فهد.jpg\|بندانگشتی\|مسجدالحرام قبل از توسعه ملک فهد.<ref>«[https://twitter.com/makkahhistory11/status/1299967917459558402/photo/1 صورتان فريدتان للحرم المكی]»، صفحه مکة التاریخ و الصورة در توییتر.</ref>]]		در منابع اسلامی، برای حضور در مسجدالحرام [[آداب الحرمین\|آداب و احکام]] ویژه‌ای بیان شده است. از جمله، رعایت طهارت و توجه به حرمت این مکان مورد تاکید قرار گرفته است.<ref>جامع احادیث الشیعه، ج11، ص272-276.</ref><ref>الکافی، ج۴، ص۳۶۶؛ الجامع للشرایع، ص۲۳۰؛ جامع احادیث الشیعه، ج۱۰، ص۱۷۳.</ref>[[پرونده:مسجد-الحرام-قبل-از-توسعه-ملک-فهد.jpg\|بندانگشتی\|مسجدالحرام قبل از توسعه ملک فهد.<ref>«[https://twitter.com/makkahhistory11/status/1299967917459558402/photo/1 صورتان فريدتان للحرم المكی]»، صفحه مکة التاریخ و الصورة در توییتر.</ref>]]

Salar در ‏۲۵ اکتبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۲۴

2026-10-25T10:24:21Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۵ اکتبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۳:۵۴
خط ۲۰:		خط ۲۰:
	\| بازسازی = دوره [[عباسیان]]، دوره [[آل سعود]]		\| بازسازی = دوره [[عباسیان]]، دوره [[آل سعود]]
	\| وبگاه =		\| وبگاه =
	}}'''فضایل مسجدالحرام''' مجموعه‌ای از ویژگی‌ها و فضیلت‌های دینی [[مسجدالحرام]] است که در [[قرآن]] و روایات به آنها اشاره شده است. مسجدالحرام در ~~شهر~~ [[~~مکه~~]] ~~قرار دارد~~ و [[~~کعبه~~]]~~، قبله مسلمانان،~~ در آن ~~واقع~~ شده است. [[~~طواف]] از اعمال [[حج~~]] و ~~[[عمره]] است که در این مسجد و پیرامون کعبه انجام می‌شود.~~ [[حجرالاسود]]، [[مقام ابراهیم]]، [[مسعی]] و [[زمزم]] نیز از مکان‌ها و آثار مهم مرتبط با مسجدالحرام‌اند.		}}'''فضایل مسجدالحرام''' مجموعه‌ای از ویژگی‌ها و فضیلت‌های دینی [[مسجدالحرام]] است که در [[قرآن]] و روایات به آنها اشاره شده است. از فضائل مسجدالحرام می‌توان به جایگاه ویژه آن در میان مساجد، قرار گرفتن کعبه در آن، ارتباط آن با [[مناسک حج]] و [[اعمال عمره تمتع\|عمره]] و برخورداری از حرمت و امنیت ویژه اشاره کرد. در قرآن نیز احکام و محدودیت‌هایی درباره حضور مشرکان در مسجدالحرام و آبادانی آن بیان شده است.

			مسجدالحرام در شهر [[مکه]] قرار دارد و [[حجرالاسود]]، [[مقام ابراهیم]]، [[مسعی]] و [[زمزم]] نیز از مکان‌ها و آثار مهم مرتبط با مسجدالحرام‌اند.

	از فضائل مسجدالحرام می‌توان به جایگاه ویژه آن در میان مساجد، قرار گرفتن کعبه در آن، ارتباط آن با [[مناسک حج]] و [[اعمال عمره تمتع\|عمره]] و برخورداری از حرمت و امنیت ویژه اشاره کرد. در قرآن نیز احکام و محدودیت‌هایی درباره حضور مشرکان در مسجدالحرام و آبادانی آن بیان شده است.
	== جایگاه ویژه و حرمت مسجدالحرام ==		== جایگاه ویژه و حرمت مسجدالحرام ==
	{{اصلی\|مسجدالحرام}}مسجدالحرام به سبب قرار گرفتن [[کعبه]] در آن، جایگاه ویژه‌ای در میان اماکن اسلامی دارد. کعبه قبله مسلمانان است و طواف به دور آن در مسجدالحرام انجام می‌شود. بخش‌هایی از [[مناسک حج]] و [[اعمال عمره تمتع\|عمره]] نیز در این مسجد انجام می‌گیرد. مسجد الحرام در طول تاریخ از جایگاه ویژه‌ای نزد حکومت‌‌های اسلامی برخوردار بوده<ref>تاريخ مكه، احمد السباعى، ص ١۵٩ .</ref> و شامل [[حجر الاسود]]، [[مقام ابراهیم]]، [[مسعی]] و [[زمزم]] است.<ref>الكعبة المعظمة و الحَرَمان الشريفان، ص ١٠۴ .</ref>		{{اصلی\|مسجدالحرام}}مسجدالحرام به سبب قرار گرفتن [[کعبه]] در آن، جایگاه ویژه‌ای در میان اماکن اسلامی دارد. کعبه قبله مسلمانان است و طواف به دور آن در مسجدالحرام انجام می‌شود. بخش‌هایی از [[مناسک حج]] و [[اعمال عمره تمتع\|عمره]] نیز در این مسجد انجام می‌گیرد. مسجد الحرام در طول تاریخ از جایگاه ویژه‌ای نزد حکومت‌‌های اسلامی برخوردار بوده<ref>تاريخ مكه، احمد السباعى، ص ١۵٩ .</ref> و شامل [[حجر الاسود]]، [[مقام ابراهیم]]، [[مسعی]] و [[زمزم]] است.<ref>الكعبة المعظمة و الحَرَمان الشريفان، ص ١٠۴ .</ref>

Kamran در ‏۲۴ اکتبر ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۱۵

2026-10-24T08:15:04Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ اکتبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۴۵
خط ۲۲:		خط ۲۲:
	}}'''فضایل مسجدالحرام''' مجموعه‌ای از ویژگی‌ها و فضیلت‌های دینی [[مسجدالحرام]] است که در [[قرآن]] و روایات به آنها اشاره شده است. مسجدالحرام در شهر [[مکه]] قرار دارد و [[کعبه]]، قبله مسلمانان، در آن واقع شده است. [[طواف]] از اعمال [[حج]] و [[عمره]] است که در این مسجد و پیرامون کعبه انجام می‌شود. [[حجرالاسود]]، [[مقام ابراهیم]]، [[مسعی]] و [[زمزم]] نیز از مکان‌ها و آثار مهم مرتبط با مسجدالحرام‌اند.		}}'''فضایل مسجدالحرام''' مجموعه‌ای از ویژگی‌ها و فضیلت‌های دینی [[مسجدالحرام]] است که در [[قرآن]] و روایات به آنها اشاره شده است. مسجدالحرام در شهر [[مکه]] قرار دارد و [[کعبه]]، قبله مسلمانان، در آن واقع شده است. [[طواف]] از اعمال [[حج]] و [[عمره]] است که در این مسجد و پیرامون کعبه انجام می‌شود. [[حجرالاسود]]، [[مقام ابراهیم]]، [[مسعی]] و [[زمزم]] نیز از مکان‌ها و آثار مهم مرتبط با مسجدالحرام‌اند.

	از فضائل مسجدالحرام می‌توان به جایگاه ویژه آن در میان مساجد، قرار گرفتن کعبه در آن، ارتباط آن با [[مناسک حج]] و [[اعمال عمره تمتع\|عمره]] و برخورداری از حرمت و امنیت ویژه اشاره کرد. در قرآن نیز احکام و محدودیت‌هایی درباره حضور مشرکان در مسجدالحرام و آبادانی آن بیان شده است.~~[[پرونده:مسجد_الحرام_۳.jpeg\|بندانگشتی\|تصویری از آخرین توسعه‌های مسجد الحرام در دوره [[آل سعود]].]]~~		از فضائل مسجدالحرام می‌توان به جایگاه ویژه آن در میان مساجد، قرار گرفتن کعبه در آن، ارتباط آن با [[مناسک حج]] و [[اعمال عمره تمتع\|عمره]] و برخورداری از حرمت و امنیت ویژه اشاره کرد. در قرآن نیز احکام و محدودیت‌هایی درباره حضور مشرکان در مسجدالحرام و آبادانی آن بیان شده است.

	== جایگاه ویژه و حرمت مسجدالحرام ==		== جایگاه ویژه و حرمت مسجدالحرام ==
	{{اصلی\|مسجدالحرام}}مسجدالحرام به سبب قرار گرفتن [[کعبه]] در آن، جایگاه ویژه‌ای در میان اماکن اسلامی دارد. کعبه قبله مسلمانان است و طواف به دور آن در مسجدالحرام انجام می‌شود. بخش‌هایی از [[مناسک حج]] و [[اعمال عمره تمتع\|عمره]] نیز در این مسجد انجام می‌گیرد. مسجد الحرام در طول تاریخ از جایگاه ویژه‌ای نزد حکومت‌‌های اسلامی برخوردار بوده<ref>تاريخ مكه، احمد السباعى، ص ١۵٩ .</ref> و شامل [[حجر الاسود]]، [[مقام ابراهیم]]، [[مسعی]] و [[زمزم]] است.<ref>الكعبة المعظمة و الحَرَمان الشريفان، ص ١٠۴ .</ref>		{{اصلی\|مسجدالحرام}}مسجدالحرام به سبب قرار گرفتن [[کعبه]] در آن، جایگاه ویژه‌ای در میان اماکن اسلامی دارد. کعبه قبله مسلمانان است و طواف به دور آن در مسجدالحرام انجام می‌شود. بخش‌هایی از [[مناسک حج]] و [[اعمال عمره تمتع\|عمره]] نیز در این مسجد انجام می‌گیرد. مسجد الحرام در طول تاریخ از جایگاه ویژه‌ای نزد حکومت‌‌های اسلامی برخوردار بوده<ref>تاريخ مكه، احمد السباعى، ص ١۵٩ .</ref> و شامل [[حجر الاسود]]، [[مقام ابراهیم]]، [[مسعی]] و [[زمزم]] است.<ref>الكعبة المعظمة و الحَرَمان الشريفان، ص ١٠۴ .</ref>
خط ۳۶:		خط ۳۵:
	بر اساس برخی آیات قرآن، اگر فردی که از ورود به مسجدالحرام منع شده است به آن پناه ببرد، تا زمانی که درصدد جنگ و تعرض نباشد، باید به پناهندگی او احترام گذاشته شود.<ref>سوره بقره ، آیه 191 .</ref>		بر اساس برخی آیات قرآن، اگر فردی که از ورود به مسجدالحرام منع شده است به آن پناه ببرد، تا زمانی که درصدد جنگ و تعرض نباشد، باید به پناهندگی او احترام گذاشته شود.<ref>سوره بقره ، آیه 191 .</ref>

	در روایتی از [[امام رضا(ع)]] نیز مسجدالحرام با مفهوم «کلمه توحید» مرتبط دانسته شده است.{{یادداشت\|محتوای روایت، افراد معترف به توحید خداوند را داخل در امنیت الهی می‌داند. امام رضا (ع) در حدیث معروف سلسلة الذهب، از خداوند متعال نقل میفرماید: «كلمة لا اله الا الله حصني فمن دخل حصني آمن من عذابي».}} بر اساس این روایت، برای مسجدالحرام ویژگی‌هایی مرتبط با امنیت و رحمت الهی بیان شده است.<ref>درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 163 .</ref>[[پرونده:نقاشی_مسجد_الحرام.jpeg\|بندانگشتی\|نقاشی از مسجد الحرام قدیم، که در معماری [[مسجد النبی]] در [[مدینه]] به‌کار رفته است.]]		در روایتی از [[امام رضا(ع)]] نیز مسجدالحرام با مفهوم «کلمه توحید» مرتبط دانسته شده است.{{یادداشت\|محتوای روایت، افراد معترف به توحید خداوند را داخل در امنیت الهی می‌داند. امام رضا (ع) در حدیث معروف سلسلة الذهب، از خداوند متعال نقل میفرماید: «كلمة لا اله الا الله حصني فمن دخل حصني آمن من عذابي».}} بر اساس این روایت، برای مسجدالحرام ویژگی‌هایی مرتبط با امنیت و رحمت الهی بیان شده است.<ref>درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 163 .</ref>

	== محل توحید و عبادت ==		== محل توحید و عبادت ==
	برخی محققان با اشاره به پیشینه تاریخی [[مسجدالحرام]]، آن را فراتر از محل عبادت و مرکز مشترک میان تمام انبیا در شعار توحید و مبارزه با شرک دانسته‌اند. آنان با استناد به آیاتی که تصدی و تولیت مسجدالحرام را به پرهیزکاران<ref>سوره انفال ، آیه 34 .</ref> و کسانی که تنها از خدا می‌ترسند<ref>سوره توبه ، آیه 17 و 18 .</ref> نسبت می‌دهد، معتقدند افرادی که با شرک و مشرکان پیوند داشته‌اند، نمی‌توانند عهده‌دار مدیریت آن باشند.<ref>درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 163 .</ref>		برخی محققان با اشاره به پیشینه تاریخی [[مسجدالحرام]]، آن را فراتر از محل عبادت و مرکز مشترک میان تمام انبیا در شعار توحید و مبارزه با شرک دانسته‌اند. آنان با استناد به آیاتی که تصدی و تولیت مسجدالحرام را به پرهیزکاران<ref>سوره انفال ، آیه 34 .</ref> و کسانی که تنها از خدا می‌ترسند<ref>سوره توبه ، آیه 17 و 18 .</ref> نسبت می‌دهد، معتقدند افرادی که با شرک و مشرکان پیوند داشته‌اند، نمی‌توانند عهده‌دار مدیریت آن باشند.<ref>درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 163 .</ref>

Kamran: added Category:مقالات آماده ارزیابی using HotCat

2026-10-06T09:24:53Z

added Category:مقالات آماده ارزیابی using HotCat

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۶ اکتبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۲:۵۴
خط ۶۷:		خط ۶۷:
	[[رده:مکه]]		[[رده:مکه]]
	[[رده:مسجدالحرام]]		[[رده:مسجدالحرام]]
			[[رده:مقالات آماده ارزیابی]]

Heidar در ‏۳۰ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۷:۱۳

2026-09-30T17:13:00Z

نمایش تغییرات

Heidar در ‏۳۰ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۶:۴۱

2026-09-30T16:41:05Z

نمایش تغییرات

Heidar: Heidar صفحهٔ اسرار مسجدالحرام را به فضایل مسجدالحرام منتقل کرد

2026-09-30T16:13:06Z

Heidar صفحهٔ اسرار مسجدالحرام را به فضایل مسجدالحرام منتقل کرد

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۹:۴۳
(بدون تفاوت)

Heidar: Heidar صفحهٔ اسرار مسجد الحرام را به اسرار مسجدالحرام منتقل کرد

2026-05-21T09:20:08Z

Heidar صفحهٔ اسرار مسجد الحرام را به اسرار مسجدالحرام منتقل کرد

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۱ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۲:۵۰
(بدون تفاوت)

Heidar در ‏۲۰ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۷:۱۵

2026-05-20T17:15:46Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۰ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۲۰:۴۵
خط ۱:		خط ۱:
	'''اسرار مسجدالحرام''' مجموعه‌ای از ویژگی‌ها، اقتضائات و کارکردهای مسجدالحرام است که حج‌گزار با توجه به آنها، تمرکز و استفاده بیشتری هنگام ورود به این مسجد خواهد داشت. {{جعبه اطلاعات بنای مذهبی		{{جعبه اطلاعات بنای مذهبی
	\| عنوان = مسجد الحرام		\| عنوان = مسجد الحرام
	\| تصویر = مسجد الحرام ۲.jpg		\| تصویر = مسجد الحرام ۲.jpg
خط ۲۰:		خط ۲۰:
	\| بازسازی = دوره [[عباسیان]]، دوره [[آل سعود]]		\| بازسازی = دوره [[عباسیان]]، دوره [[آل سعود]]
	\| وبگاه =		\| وبگاه =
	}}		}}'''اسرار مسجدالحرام''' مجموعه‌ای از ویژگی‌ها، اقتضائات و کارکردهای [[مسجدالحرام]] است که [[حج‌گزار]] با توجه به آنها، تمرکز و استفاده بیشتری هنگام ورود به این مسجد خواهد داشت. مسجدالحرام شریف‌ترین مسجد [[اسلام\|مسلمانان]] در شهر [[مکه]] است که [[کعبه]] در آن قرار دارد. [[طواف]] [[حج]] و [[عمره]] در این مسجد انجام میشود. این مسجد شامل [[حجرالاسود]]، [[مقام ابراهیم]]، [[مسعی]] و [[زمزم]] است.

			بر اساس آیات قرآن، مشرکان و کافران نباید به مسجدالحرام نزدیک شوند؛ از این رو، ورود به آن نیازمند طهارت ظاهری و باطنی است تا محیط توحید از تاریکی شرک پاک بماند. امنیت این مسجد در پناه رحمت الهی تضمین شده؛ حتی مشرکان پناهنده به آن در امان‌اند. مسجدالحرام فراتر از محل عبادت، مرکز مبارزه با شرک جهانی است. تولیت آن تنها در اختیار پرهیزکاران است و کسانی که با مشرکان پیوند دارند، شایسته مدیریت این کانون توحید نیستند.

	== مسجدالحرام ==		== مسجدالحرام ==
			[[پرونده:مسجد_الحرام_۳.jpeg\|بندانگشتی\|تصویری از آخرین توسعه‌های مسجد الحرام در دوره [[آل سعود]].]]
	{{اصلی\|مسجدالحرام}}'''مسجدالحرام'''، شریف‌ترین مسجد بین [[اسلام\|مسلمانان]] است که در [[عربستان]] و شهر [[مکه]] واقع است و [[کعبه]]، قبله مسلمانان در آن قرار دارد. عمل [[طواف]] یکی از اعمال [[حج]] و [[عمره]] در این مسجد و دور کعبه انجام می‌شود. مسجد الحرام در طول تاریخ تغییرات زیادی کرده که بیشترین آن در دوره [[بنی‌عباس\|عباسیان]] و [[آل سعود]] بوده است.<ref>تاريخ مكه، احمد السباعى، ص ١۵٩ .</ref> این مسجد، شامل [[حجر الاسود]]، [[مقام ابراهیم]]، [[مسعی]] و [[زمزم]] است.<ref>الكعبة المعظمة و الحَرَمان الشريفان، ص ١٠۴ .</ref>		{{اصلی\|مسجدالحرام}}'''مسجدالحرام'''، شریف‌ترین مسجد بین [[اسلام\|مسلمانان]] است که در [[عربستان]] و شهر [[مکه]] واقع است و [[کعبه]]، قبله مسلمانان در آن قرار دارد. عمل [[طواف]] یکی از اعمال [[حج]] و [[عمره]] در این مسجد و دور کعبه انجام می‌شود. مسجد الحرام در طول تاریخ تغییرات زیادی کرده که بیشترین آن در دوره [[بنی‌عباس\|عباسیان]] و [[آل سعود]] بوده است.<ref>تاريخ مكه، احمد السباعى، ص ١۵٩ .</ref> این مسجد، شامل [[حجر الاسود]]، [[مقام ابراهیم]]، [[مسعی]] و [[زمزم]] است.<ref>الكعبة المعظمة و الحَرَمان الشريفان، ص ١٠۴ .</ref>

خط ۳۴:		خط ۳۷:

	== محل مبارزه با شرک جهانی ==		== محل مبارزه با شرک جهانی ==
	برخی محققان با اشاره به پیشینه تاریخی ~~مسجدالحرام،~~ این مسجد را فراتر از محل عبادت، محلی برای مبارزه سیاسی و مرکز مشترک میان تمام انبیا در شعار توحید و مبارزه با شرک دانسته اند. با تکیه بر آیاتی که تصدی و تولیت مسجدالحرام را تنها مختص پرهیزکاران<ref>سوره انفال ، آیه 34 .</ref> و افرادی که تنها از خدا می‌ترسند<ref>سوره توبه ، آیه 17 و 18 .</ref> می‌داند، برخی بر این باورند که آنان که خود از سردمداران شرک بوده و یا دنیا و دین خود را با مشرکان پیوند ~~زده‌اند~~ نمی‌توانند مدیریت کانون توحید و مبارزه با شرک را به دست گیرند.<ref>درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 163 .</ref>		[[پرونده:مسجد-الحرام-قبل-از-توسعه-ملک-فهد.jpg\|بندانگشتی\|مسجدالحرام قبل از توسعه ملک فهد.<ref>«[https://twitter.com/makkahhistory11/status/1299967917459558402/photo/1 صورتان فريدتان للحرم المكی]»، صفحه مکة التاریخ و الصورة در توییتر.</ref>]]
			برخی محققان با اشاره به پیشینه تاریخی [[مسجدالحرام]]، این مسجد را فراتر از محل عبادت، محلی برای مبارزه سیاسی و مرکز مشترک میان تمام انبیا در شعار توحید و مبارزه با شرک دانسته اند. با تکیه بر آیاتی که تصدی و تولیت مسجدالحرام را تنها مختص پرهیزکاران<ref>سوره انفال ، آیه 34 .</ref> و افرادی که تنها از خدا می‌ترسند<ref>سوره توبه ، آیه 17 و 18 .</ref> می‌داند، برخی بر این باورند که آنان که خود از سردمداران شرک بوده و یا دنیا و دین خود را با مشرکان پیوند زده‌اند، نمی‌توانند مدیریت کانون توحید و مبارزه با شرک را به دست گیرند.<ref>درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 163 .</ref>
	با توجه به جایگاه ویژه مسجد الحرام در مبارزه با شرک، سِر استحباب ورود از باب بنی شیبه نیز روشن می‌شود زیرا آنگاه که بت هبل به دست علی (ع) از کعبه پایین آورده و شکسته شد؛ به دستور پیامبر (ص) در آن مکان دفن گردید تا حاجیان به هنگام ورود به وادی توحید نخست شرک را در زیر پای خود لگد مال کنند و آنگاه وارد به وادی توحید شوند.<ref>الحج و العمره، ص48، ح 109 .</ref>



	~~[[پرونده:مسجد_الحرام_۳.jpeg\|بندانگشتی\|تصویری از آخرین توسعه‌های~~ مسجد الحرام در ~~دوره~~ [[~~آل سعود~~]].]]		با توجه به جایگاه ویژه مسجد الحرام در مبارزه با شرک، سِر استحباب ورود از [[باب بنی‌شیبه\|باب بنی شیبه]] نیز روشن می‌شود زیرا آنگاه که [[بت‌پرستی در حجاز\|بت هبل]] به دست [[امام علی (ع)\|علی (ع)]] از [[کعبه]] پایین آورده و شکسته شد؛ به دستور [[پیامبر (ص)]] در آن مکان دفن گردید تا حاجیان به هنگام ورود به وادی توحید نخست شرک را در زیر پای خود لگد مال کنند.<ref>الحج و العمره، ص48، ح 109 .</ref>
	[[~~پرونده:مسجد-الحرام-قبل-از-توسعه-ملک-فهد.jpg~~\|~~بندانگشتی\|مسجدالحرام قبل~~ از ~~توسعه ملک فهد~~.<ref>~~«[https://twitter.com/makkahhistory11/status/1299967917459558402/photo/1 صورتان فريدتان للحرم المكی]»، صفحه مکة التاریخ~~ و ~~الصورة در توییتر~~.</ref>]]
	[[پرونده:نقاشی_مسجد_الحرام.jpeg\|بندانگشتی\|نقاشی از مسجد الحرام قدیم، که در معماری [[مسجد النبی]] در [[مدینه]] به‌کار رفته است.]]		[[پرونده:نقاشی_مسجد_الحرام.jpeg\|بندانگشتی\|نقاشی از مسجد الحرام قدیم، که در معماری [[مسجد النبی]] در [[مدینه]] به‌کار رفته است.]]

خط ۵۹:		خط ۵۸:
	== منابع ==		== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}
	* '''~~الاحتجاج'''~~: ~~ابومنصور الطبرسی~~ (~~م.۵۲۰ق.~~)~~، به کوشش سید محمد باقر، دار النعمان، ۱۳۸۶ق~~		* '''تاریخ مکه: از آغاز تا پایان دولت شرفای مکه (1344ق)''': احمد سباعی، مترجم رسول جعفریان، تهران، مشعر، 1385ش.
	* '''~~آثار اسلامی مکه و مدینه'''،~~ رسول جعفریان، تهران، ~~نشر~~ مشعر، ~~۱۳۸۲ش~~.		* '''الحج و العمرة فی الکتاب و السنه''': ری شهری، قم، دار الحدیث، ۱۳۷۶ش
	* '''~~بحار الانوار''': المجلسی (م.۱۱۱۰ق.)، بیروت، دار احیاء التراث العربی، ۱۴۰۳ق.~~
	* '''بحرالعلوم''': السمرقندی (م.۳۷۵ق.)، به کوشش محمود مطرجی، بیروت، دار الفکر.
	* ‏'''تاریخ اماکن متبرکه و ~~عتبات عالیات~~ و ~~مشاهد مشرفه (مکه معظمه)'''، حسین عمادزاده، در مجله جلوه، شماره ۱۷، دی ۱۳۲۵ش.~~
	* '''تهذیب الاحکام''': الطوسی (م.۴۶۰ق.)، به کوشش موسوی و آخوندی، تهران، دار الکتب الاسلامیه، ۱۳۶۵ش
	* '''جامع احادیث الشیعه''': ~~اسماعیل معزی ملایری،~~ قم، ~~المطبعة العلمیه، ۱۳۹۹ق~~
	* '''جواهر الکلام''': النجفی (م.۱۲۶۶ق.)، به کوشش قوچانی و دیگران، بیروت، دار ~~احیاء التراث العربی~~
	* '''الخرائج والجرائح''': الراوندی (م.۵۷۳ق.)، قم، مؤسسة الامام المهدی.
	*'''درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج'''، کمیته اسرار و معارف معاونت امور روحانیون حوزه نمایندگی ولی فقیه در امور حج و زیارت، تهران، مشعر، 1389ش.		*'''درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج'''، کمیته اسرار و معارف معاونت امور روحانیون حوزه نمایندگی ولی فقیه در امور حج و زیارت، تهران، مشعر، 1389ش.
	*'''~~قرب الاسناد~~''': ~~الحمیری (درگذشت قرن3ق.)، قم، آل البیت:، 1413ق.~~		* '''الکافی''': الکلینی (م.۳۲۹ق.)، به کوشش غفاری، تهران، دار الکتب الاسلامیه، ۱۳۷۵ش
	* '''الکشاف''': الزمخشری (م.۵۳۸ق.)، مصطفی البابی، ۱۳۸۵ق
	* '''المبسوط''': السرخسی (م.۴۸۳ق.)، بیروت، دار المعرفه، ۱۴۰۶ق.
	* '''من لا يحضره الفقيه'''، ابن بابويه الصدوق، تحقيق السيد حسن خرسان، بيروت، دار الاضواء، ۱۴۰۵ق.
	* '''وسائل الشیعه''': الحر العاملی (م.~~۱۱۰۴ق~~.)، به کوشش ~~ربانی شیرازی، بیروت،~~ دار ~~احیاء التراث العربی، ۱۴۰۳ق.~~
	{{پایان}}{{حج و عمره}}		{{پایان}}{{حج و عمره}}
	[[رده:اسرار حج]]		[[رده:اسرار حج]]
	[[رده:مکه]]		[[رده:مکه]]
	[[رده:مسجدالحرام]]		[[رده:مسجدالحرام]]