https://wikihaj.com/history/%D9%82%D8%B1%D8%A7%D9%82%DB%8C%D9%88%D9%86%D9%84%D9%88%D9%87%D8%A7?feed=atomقراقیونلوها - تاریخچهٔ نسخهها2026-08-12T10:48:39Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.43.0https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%82%D8%B1%D8%A7%D9%82%DB%8C%D9%88%D9%86%D9%84%D9%88%D9%87%D8%A7&diff=59148&oldid=prevEngineer: حذف از رده:مقالههای در دست ویرایش ردهانبوه2024-10-24T09:09:31Z<p>حذف از <a href="/view/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%AF%D8%B1_%D8%AF%D8%B3%D8%AA_%D9%88%DB%8C%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D8%B4" title="رده:مقالههای در دست ویرایش">رده:مقالههای در دست ویرایش</a> <a href="https://wikihaj.com/view/%D9%88%D9%BE:%D8%B1%D8%AF%D9%87_%D8%A7%D9%86%D8%A8%D9%88%D9%87" class="extiw" title="fa:وپ:رده انبوه">ردهانبوه</a></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۴ اکتبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۲:۳۹</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l63">خط ۶۳:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۶۳:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{خاندانها}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{خاندانها}}</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:مقالههای در دست ویرایش]]</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:افراد تاثیرگذار بر حرمین]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:افراد تاثیرگذار بر حرمین]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:حاکمان ایران]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:حاکمان ایران]]</div></td></tr>
<!-- diff cache key wiki_fa:diff:1.41:old-25439:rev-59148:php=table -->
</table>Engineerhttps://wikihaj.com/index.php?title=%D9%82%D8%B1%D8%A7%D9%82%DB%8C%D9%88%D9%86%D9%84%D9%88%D9%87%D8%A7&diff=25439&oldid=prevEngineer: جایگزینی متن - ' <ref>' به '<ref>'2019-10-05T13:23:00Z<p>جایگزینی متن - ' <ref>' به '<ref>'</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۵ اکتبر ۲۰۱۹، ساعت ۱۶:۵۳</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l28">خط ۲۸:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۸:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>جهانشاه قرایوسف (٨٣٩ - ٨٧٢ ه. ق) بعد از کشته شدن اسکندر، به فرمان شاهرخ، جانشین پدر شد. وی در سال 844 ه. ق، [[گرجیان]] را مغلوب کرد و در سال ٨5٠ ه. ق بر عراق عجم، فارس و کرمان مستولی شد. در سال 862 ه. ق پس از غلبه بر میرزا علاءالدوله تیموری، هرات را نیز تصرف کرد. در سال ٨٧٢ ه. ق عازم سرکوبی حسن بیک آققویونلو شد که در این جنگ کشته شد. حسنعلی میرزا (٨٧٢ - ٨٧٣ ه. ق)، آخرین امیر خاندان قراقویونلو است که بعد از قتل پدرش، جهانشاه به سلطنت رسید و در سال ٨٧٣ ه. ق مغلوب حسن بیک آققویونلو شد. بدینترتیب، سلسله قراقویونلو منقرض گردید. مرکز قدرت ترکمانان قراقویونلو در شمال دریاچههای وان و ارومیه بوده و از آنجا قدرت خود را بر آذربایجان و نواحی مجاور آن بسط دادند. </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>جهانشاه قرایوسف (٨٣٩ - ٨٧٢ ه. ق) بعد از کشته شدن اسکندر، به فرمان شاهرخ، جانشین پدر شد. وی در سال 844 ه. ق، [[گرجیان]] را مغلوب کرد و در سال ٨5٠ ه. ق بر عراق عجم، فارس و کرمان مستولی شد. در سال 862 ه. ق پس از غلبه بر میرزا علاءالدوله تیموری، هرات را نیز تصرف کرد. در سال ٨٧٢ ه. ق عازم سرکوبی حسن بیک آققویونلو شد که در این جنگ کشته شد. حسنعلی میرزا (٨٧٢ - ٨٧٣ ه. ق)، آخرین امیر خاندان قراقویونلو است که بعد از قتل پدرش، جهانشاه به سلطنت رسید و در سال ٨٧٣ ه. ق مغلوب حسن بیک آققویونلو شد. بدینترتیب، سلسله قراقویونلو منقرض گردید. مرکز قدرت ترکمانان قراقویونلو در شمال دریاچههای وان و ارومیه بوده و از آنجا قدرت خود را بر آذربایجان و نواحی مجاور آن بسط دادند. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==روابط قراقویونلوها با حجاز==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==روابط قراقویونلوها با حجاز==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از ارتباط قراقویونلوها با [[حجاز]] آگاهیهای اندکی در دست است. پس از نابودی حکومت [[جلایریان]] در سال ٨١٣ه. ق بهدست قرایوسف قراقویونلو، چند سالی، کاروانی از [[عراق]] به حجاز اعزام نشد. <ref>اتحاف الوری، ج٣، ص4٨٢؛ تاریخ حبیب السیر، ج4، ص5٧٧؛ تاریخ ایران از آغاز تا انقراض سلسله قاجار، ص65٢ و 65٣.</ref> از سال 816ه. ق، قرایوسف کاروان حج را تجهیز میکرد و به [[مکه]] میفرستاد. در همین سال، در خطبههای نماز [[مسجدالحرام]]، برای قرایوسف دعا کردند. <ref>اتحاف الوری، ج٣، ص5١٠؛ شفاء الغرام، ج٢، ص4٣١؛ درر الفوائد المنظمه، ص٣٢٠.</ref></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از ارتباط قراقویونلوها با [[حجاز]] آگاهیهای اندکی در دست است. پس از نابودی حکومت [[جلایریان]] در سال ٨١٣ه. ق بهدست قرایوسف قراقویونلو، چند سالی، کاروانی از [[عراق]] به حجاز اعزام نشد.<ref>اتحاف الوری، ج٣، ص4٨٢؛ تاریخ حبیب السیر، ج4، ص5٧٧؛ تاریخ ایران از آغاز تا انقراض سلسله قاجار، ص65٢ و 65٣.</ref> از سال 816ه. ق، قرایوسف کاروان حج را تجهیز میکرد و به [[مکه]] میفرستاد. در همین سال، در خطبههای نماز [[مسجدالحرام]]، برای قرایوسف دعا کردند.<ref>اتحاف الوری، ج٣، ص5١٠؛ شفاء الغرام، ج٢، ص4٣١؛ درر الفوائد المنظمه، ص٣٢٠.</ref></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نبرد قرایوسف با [[شاهرخ تیموری]] و نیز حاکم شام سبب شد حج دو سال (٨٢١ تا ٨٢٣ه. ق) تعطیل شود. <ref>شفاء الغرام، ج٢، ص4٣4 و 4٣5.</ref><ref>درر الفوائد المنظمه، ص٣٢١.</ref> پس از آن با درگذشت قرایوسف در سال ٨٢٣ه. ق، حج [[ایرانیان]] تا سال ٨٣١ه. ق تعطیل شد و تا سال ٨5٠ه. ق گزارشهای کمی از اعزام کاروانهای حج یا دیگر ارتباطات قراقویونلوها با حجاز در دست است. <ref>ر. ک: اتحاف الوری، ج٣، ص574؛ ج4، ص٢٣؛ درر الفوائد المنظمه، ص٣٢١-٣٢5 و ص٣٣٠ و ٣٣١.</ref></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نبرد قرایوسف با [[شاهرخ تیموری]] و نیز حاکم شام سبب شد حج دو سال (٨٢١ تا ٨٢٣ه. ق) تعطیل شود.<ref>شفاء الغرام، ج٢، ص4٣4 و 4٣5.</ref><ref>درر الفوائد المنظمه، ص٣٢١.</ref> پس از آن با درگذشت قرایوسف در سال ٨٢٣ه. ق، حج [[ایرانیان]] تا سال ٨٣١ه. ق تعطیل شد و تا سال ٨5٠ه. ق گزارشهای کمی از اعزام کاروانهای حج یا دیگر ارتباطات قراقویونلوها با حجاز در دست است.<ref>ر. ک: اتحاف الوری، ج٣، ص574؛ ج4، ص٢٣؛ درر الفوائد المنظمه، ص٣٢١-٣٢5 و ص٣٣٠ و ٣٣١.</ref></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مطابق گزارش [[مقریزی]]، اسکندر بن قرایوسف در مقابل شاهرخ تیموری با [[ممالیک مصر]] متحد شد و در سایه آن توانست به [[حج]] و حجاز توجه کند. سیاست قرقویونلوها این بود که با ایجاد روابط حسنه با ممالیک و خطبه خواندن به نام آنان<ref>سومر، ص66 و 6٧.</ref> بتوانند راحتتر با حجاز مرتبط باشند؛ زیرا ممالیک در این زمان بر حجاز سیادت داشتند و اقدامات دیگر دولتها در [[حرمین]] بدون هماهنگی با آنان موجب واکنش سلاطین مصر میشد.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مطابق گزارش [[مقریزی]]، اسکندر بن قرایوسف در مقابل شاهرخ تیموری با [[ممالیک مصر]] متحد شد و در سایه آن توانست به [[حج]] و حجاز توجه کند. سیاست قرقویونلوها این بود که با ایجاد روابط حسنه با ممالیک و خطبه خواندن به نام آنان<ref>سومر، ص66 و 6٧.</ref> بتوانند راحتتر با حجاز مرتبط باشند؛ زیرا ممالیک در این زمان بر حجاز سیادت داشتند و اقدامات دیگر دولتها در [[حرمین]] بدون هماهنگی با آنان موجب واکنش سلاطین مصر میشد.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==اقدامات قراقویونلوها برای حرمین==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==اقدامات قراقویونلوها برای حرمین==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از اقدامات اسکندر در راستای حجگزاری میتوان به امنسازی راه حج اشاره کرد. <ref>مقریزی، ج٧، ص٢55.</ref></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از اقدامات اسکندر در راستای حجگزاری میتوان به امنسازی راه حج اشاره کرد.<ref>مقریزی، ج٧، ص٢55.</ref></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>جهانشاه، فرزند دیگر قرایوسف نیز برای مدتی سلطان راه حج شد و خدماتی انجام داد. سلطان اویس، حاکم بغداد در دهه هفتم سده هشتم ه. ق دو قندیل بزرگ از طلا و دو قندیل از نقره به [[کعبه]] اهدا کرد که بعدها [[امیر مکه]]، [[عجلان بن رمیثه]] آنها را تصاحب کرد. <ref>شفاء الغرام، ج١، ص٢٢٧.</ref></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>جهانشاه، فرزند دیگر قرایوسف نیز برای مدتی سلطان راه حج شد و خدماتی انجام داد. سلطان اویس، حاکم بغداد در دهه هفتم سده هشتم ه. ق دو قندیل بزرگ از طلا و دو قندیل از نقره به [[کعبه]] اهدا کرد که بعدها [[امیر مکه]]، [[عجلان بن رمیثه]] آنها را تصاحب کرد.<ref>شفاء الغرام، ج١، ص٢٢٧.</ref></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==اميران قراقويونلو==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==اميران قراقويونلو==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>قرايوسف پسر محمد (٨١٠ - ٨٢٣ ه .ق)؛</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>قرايوسف پسر محمد (٨١٠ - ٨٢٣ ه .ق)؛</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l43">خط ۴۳:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴۳:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>جهانشاه پسر قرايوسف (٨٣٩ - ٨٧٢ ه .ق)؛</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>جهانشاه پسر قرايوسف (٨٣٩ - ٨٧٢ ه .ق)؛</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>حسنعلى ميرزا پسر جهانشاه (٨٧٢ - ٨٧٣ ه .ق). <ref>تاريخ تطبيقى ايران با كشورهاى جهان، ص٣٨۶-٣٨٩. </ref></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>حسنعلى ميرزا پسر جهانشاه (٨٧٢ - ٨٧٣ ه .ق).<ref>تاريخ تطبيقى ايران با كشورهاى جهان، ص٣٨۶-٣٨٩. </ref></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==پانویس==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==پانویس==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{پانویس}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{پانویس}}</div></td></tr>
<!-- diff cache key wiki_fa:diff:1.41:old-23175:rev-25439:php=table -->
</table>Engineerhttps://wikihaj.com/index.php?title=%D9%82%D8%B1%D8%A7%D9%82%DB%8C%D9%88%D9%86%D9%84%D9%88%D9%87%D8%A7&diff=23175&oldid=prevZ mohammad در ۸ سپتامبر ۲۰۱۹، ساعت ۰۶:۰۸2019-09-08T06:08:28Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۸ سپتامبر ۲۰۱۹، ساعت ۰۹:۳۸</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{{در دست ویرایش|ماه=[[شهریور]]|روز=[[۱۰]]|سال=[[۱۳۹۸]]|کاربر=Sajjadd }}</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:مقالههای در دست ویرایش]]</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{جعبه اطلاعات خاندان</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{جعبه اطلاعات خاندان</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| نام = قراقویونلوها</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| نام = قراقویونلوها</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l66">خط ۶۶:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۶۳:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{خاندانها}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{خاندانها}}</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:مقالههای در دست ویرایش]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:افراد تاثیرگذار بر حرمین]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:افراد تاثیرگذار بر حرمین]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:حاکمان ایران]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:حاکمان ایران]]</div></td></tr>
<!-- diff cache key wiki_fa:diff:1.41:old-22608:rev-23175:php=table -->
</table>Z mohammadhttps://wikihaj.com/index.php?title=%D9%82%D8%B1%D8%A7%D9%82%DB%8C%D9%88%D9%86%D9%84%D9%88%D9%87%D8%A7&diff=22608&oldid=prevSajjadd: صفحهای تازه حاوی «{{جا:ویرایش}} {{جعبه اطلاعات خاندان | نام = قراقویونلوها | تصویر = | ا...» ایجاد کرد2019-09-01T04:59:02Z<p>صفحهای تازه حاوی «{{جا:ویرایش}} {{جعبه اطلاعات خاندان | نام = قراقویونلوها | تصویر = | ا...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{در دست ویرایش|ماه=[[شهریور]]|روز=[[۱۰]]|سال=[[۱۳۹۸]]|کاربر=Sajjadd }}<br />
<br />
[[رده:مقالههای در دست ویرایش]]<br />
{{جعبه اطلاعات خاندان<br />
| نام = قراقویونلوها<br />
| تصویر = <br />
| اندازه تصویر = <br />
| توضیح تصویر = <br />
| نام کامل = قراقویونلو یا قرهقویونلو<br />
| نسب = ترکان غز (اوغوز)<br />
| محل حکومت = مناطقی از غرب و شمال غربی ایران<br />
| مدت حکومت = 810 - 873ه .ق<br />
| مکان قبیله = [[ایران]]<br />
| سرسلسله = [[بیرم خواجه]]<br />
| اشخاص مهم = [[قرايوسف]]، [[اسكندر بن قرايوسف]]، [[جهانشاه بن قرايوسف]] و [[حسنعلى ميرزا]]<br />
| جمعیت = <br />
| جنگها = <br />
| شاخهای از = [[ترکمانان]]<br />
| زیرشاخهها = <br />
| مهمترین اقدامات = ارسال کاروانهای حج، امنسازی [[راه حج]] و اهدای قندیل بزرگ از طلا و نقره به [[کعبه]]<br />
| مناصب مهم = <br />
| مذهب = [[شیعه]]<br />
}}<br />
'''قراقویونلوها''' (٨١٠ - ٨٧٣ه .ق) یکی از حکمرانان [[ترکمانان]] بودند که برای مدتی بر مناطقی از غرب و شمال غربی [[ایران]] فرمانروایی کردند. از ارتباط قراقویونلوها با [[حجاز]] اطلاعات کمی در دست است. درگذشت قرایوسف و نبرد وی با [[شاهرخ تیموری]] و نیز حاکم شام سبب شد حج [[ایرانیان]] چند سالی تعطیل شود.<br />
<br />
بنابر گزارش [[مقریزی]]، اسکندر بن قرایوسف بعد از پدرش بهسبب اتحاد با [[ممالیک مصر]] و ایجاد روابط حسنه توانست دوباره ارتباط خود را با [[حج]] و حجاز برقرار کند، و کاروانهای حج ایران دوباره راهی حج شدند.<br />
از اقدامات قراقویونلوها برای حج میتوان به امنسازی [[راه حج]] و اهدای دو قندیل بزرگ از طلا و دو قندیل از نقره به [[کعبه]] نام برد.<br />
==پیشینه تاریخی==<br />
مؤسس طایفه قراقویونلوها، بیرم خواجه نام داشت که به خدمت سلطان اویس جلایر پیوست. پس از مرگ بیرم خواجه، پسرش، قرامحمد و بعد از او، قرایوسف به امارت رسیدند. قرایوسف در سال ٨٠٩ ه. ق، میرانشاه، پسر امیر تیمور را شکست داد و آذربایجان را تصرف کرد و تبریز را پایتخت خود قرار داد. وی در سال ٨١5ه. ق، امیر شروان و پادشاه گرجستان را شکست داد و یک سال بعد، سلطانیه، ساوه و قزوین را نیز تصرف کرد. بعد از درگذشت قرایوسف، پسرش، اسکندر (٨٢٣ - ٨٣٩ه. ق) جانشین او شد و در سال ٨٣٢ ه. ق، سلطانیه را از [[تیموریان]] گرفت، اما از عهده مقابله با [[شاهرخ تیموری|شاهرخ]] برنیامد و به آناتولی گریخت. بعد از مراجعت شاهرخ، اسکندر، آذربایجان را تصرف کرد که بار دیگر، شاهرخ عازم جنگ با او شد. این بار اسکندر شکست خورد و به نخجوان گریخت و در سال 841 ه. ق به دست پسر خود کشته شد. <br />
<br />
جهانشاه قرایوسف (٨٣٩ - ٨٧٢ ه. ق) بعد از کشته شدن اسکندر، به فرمان شاهرخ، جانشین پدر شد. وی در سال 844 ه. ق، [[گرجیان]] را مغلوب کرد و در سال ٨5٠ ه. ق بر عراق عجم، فارس و کرمان مستولی شد. در سال 862 ه. ق پس از غلبه بر میرزا علاءالدوله تیموری، هرات را نیز تصرف کرد. در سال ٨٧٢ ه. ق عازم سرکوبی حسن بیک آققویونلو شد که در این جنگ کشته شد. حسنعلی میرزا (٨٧٢ - ٨٧٣ ه. ق)، آخرین امیر خاندان قراقویونلو است که بعد از قتل پدرش، جهانشاه به سلطنت رسید و در سال ٨٧٣ ه. ق مغلوب حسن بیک آققویونلو شد. بدینترتیب، سلسله قراقویونلو منقرض گردید. مرکز قدرت ترکمانان قراقویونلو در شمال دریاچههای وان و ارومیه بوده و از آنجا قدرت خود را بر آذربایجان و نواحی مجاور آن بسط دادند. <br />
==روابط قراقویونلوها با حجاز==<br />
از ارتباط قراقویونلوها با [[حجاز]] آگاهیهای اندکی در دست است. پس از نابودی حکومت [[جلایریان]] در سال ٨١٣ه. ق بهدست قرایوسف قراقویونلو، چند سالی، کاروانی از [[عراق]] به حجاز اعزام نشد. <ref>اتحاف الوری، ج٣، ص4٨٢؛ تاریخ حبیب السیر، ج4، ص5٧٧؛ تاریخ ایران از آغاز تا انقراض سلسله قاجار، ص65٢ و 65٣.</ref> از سال 816ه. ق، قرایوسف کاروان حج را تجهیز میکرد و به [[مکه]] میفرستاد. در همین سال، در خطبههای نماز [[مسجدالحرام]]، برای قرایوسف دعا کردند. <ref>اتحاف الوری، ج٣، ص5١٠؛ شفاء الغرام، ج٢، ص4٣١؛ درر الفوائد المنظمه، ص٣٢٠.</ref><br />
<br />
نبرد قرایوسف با [[شاهرخ تیموری]] و نیز حاکم شام سبب شد حج دو سال (٨٢١ تا ٨٢٣ه. ق) تعطیل شود. <ref>شفاء الغرام، ج٢، ص4٣4 و 4٣5.</ref><ref>درر الفوائد المنظمه، ص٣٢١.</ref> پس از آن با درگذشت قرایوسف در سال ٨٢٣ه. ق، حج [[ایرانیان]] تا سال ٨٣١ه. ق تعطیل شد و تا سال ٨5٠ه. ق گزارشهای کمی از اعزام کاروانهای حج یا دیگر ارتباطات قراقویونلوها با حجاز در دست است. <ref>ر. ک: اتحاف الوری، ج٣، ص574؛ ج4، ص٢٣؛ درر الفوائد المنظمه، ص٣٢١-٣٢5 و ص٣٣٠ و ٣٣١.</ref><br />
<br />
مطابق گزارش [[مقریزی]]، اسکندر بن قرایوسف در مقابل شاهرخ تیموری با [[ممالیک مصر]] متحد شد و در سایه آن توانست به [[حج]] و حجاز توجه کند. سیاست قرقویونلوها این بود که با ایجاد روابط حسنه با ممالیک و خطبه خواندن به نام آنان<ref>سومر، ص66 و 6٧.</ref> بتوانند راحتتر با حجاز مرتبط باشند؛ زیرا ممالیک در این زمان بر حجاز سیادت داشتند و اقدامات دیگر دولتها در [[حرمین]] بدون هماهنگی با آنان موجب واکنش سلاطین مصر میشد.<br />
==اقدامات قراقویونلوها برای حرمین==<br />
از اقدامات اسکندر در راستای حجگزاری میتوان به امنسازی راه حج اشاره کرد. <ref>مقریزی، ج٧، ص٢55.</ref><br />
جهانشاه، فرزند دیگر قرایوسف نیز برای مدتی سلطان راه حج شد و خدماتی انجام داد. سلطان اویس، حاکم بغداد در دهه هفتم سده هشتم ه. ق دو قندیل بزرگ از طلا و دو قندیل از نقره به [[کعبه]] اهدا کرد که بعدها [[امیر مکه]]، [[عجلان بن رمیثه]] آنها را تصاحب کرد. <ref>شفاء الغرام، ج١، ص٢٢٧.</ref><br />
==اميران قراقويونلو==<br />
قرايوسف پسر محمد (٨١٠ - ٨٢٣ ه .ق)؛<br />
<br />
اسكندر پسر قرايوسف (٨٢٣ - ٨٣٩ ه .ق)؛<br />
<br />
جهانشاه پسر قرايوسف (٨٣٩ - ٨٧٢ ه .ق)؛<br />
<br />
حسنعلى ميرزا پسر جهانشاه (٨٧٢ - ٨٧٣ ه .ق). <ref>تاريخ تطبيقى ايران با كشورهاى جهان، ص٣٨۶-٣٨٩. </ref><br />
==پانویس==<br />
{{پانویس}}<br />
==منابع ==<br />
{{منابع}}<br />
{{برگرفتگی<br />
|پیش از لینک = کتاب<br />
|منبع = مناسبات ایرانیان با حجاز در دوره های مختلف تاریخ اسلام، محمود سامانی.<br />
|پس از لینک = بخش «تركمانان قراقويونلو»، ج1، ص163-165،<br />
| لینک = http://lib.hajj.ir/View/fa/Book/BookView/Image/1385/1<br />
}}<br />
*'''الخطط'''، تقىالدين مقريزى، مكتبه احياء العلوم، بيروت، ١٩۵٩ه .ق.<br />
*'''تاريخ ايران از آغاز تا انقراض سلسله قاجاريه'''، حسن پيرنيا و عباس اقبال، تهران، خيام، ١٣٨٠ه.ش.<br />
*'''تاريخ تطبيقى ايران با كشورهاى جهان'''، عزيزالله بيات، تهران، امير كبير، بىتا.<br />
*'''شفاء الغرام'''، محمد الفاسى (م٨٣٢ه .ق)، به كوشش: گروهى از علما، بيروت، دار الكتب العلميه، ١۴٢١ه .ق. <br />
* '''اتحاف الوری''': عمر بن محمد بن فهد (م. 885ق.)، به کوشش عبدالکریم، مکه، جامعةام القری، 1408ق.<br />
*'''درر الفوائد المنظم'''، عبدالقادر بنمحمدبن الجزيرى، قاهره، المطبعة السلفيه، ١٣٨۴ه.ق.<br />
{{پایان}}<br />
{{خاندانها}}<br />
<br />
[[رده:افراد تاثیرگذار بر حرمین]]<br />
[[رده:حاکمان ایران]]</div>Sajjadd