قصد قربت - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Kamran: added Category:مقالات آماده ارزیابی using HotCat

2026-10-14T08:44:21Z

added Category:مقالات آماده ارزیابی using HotCat

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ اکتبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۲:۱۴
خط ۵۷:		خط ۵۷:
	{{پایان}}{{حج و عمره}}		{{پایان}}{{حج و عمره}}
	[[رده:مفاهیم مرتبط با حج]]		[[رده:مفاهیم مرتبط با حج]]
			[[رده:مقالات آماده ارزیابی]]

Heidar: /* فتاوای قصد قربت در حج */

2026-10-08T10:35:56Z

فتاوای قصد قربت در حج

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ اکتبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۴:۰۵
خط ۱۸:		خط ۱۸:

	=== فتاوای قصد قربت در حج ===		=== فتاوای قصد قربت در حج ===
	در اعمال عبادی [[حج]] و [[عمره]]، قصد قربت و انجام عمل برای خداوند لازم است. بر اساس فتاوای ~~فقها،~~ انگیزه انجام عبادت می‌تواند محبت و اطاعت خداوند، ترس از کیفر الهی یا امید به پاداش و نعمت‌های اخروی باشد؛ در همه این موارد، معیار آن است که عمل در چارچوب عبادت و برای خداوند انجام شود.<ref name=":02">مناسک حج مطابق با فتاوای امام خمینی(ره) و مراجع معظم تقلید، [[پژوهشکده حج و زیارت]]، ۱۳۹۷ش، صفحه ۲۶۱ تا ۳۰۸.</ref>		در اعمال عبادی [[حج]] و [[عمره]]، قصد قربت و انجام عمل برای خداوند لازم است. بر اساس فتاوای فقهای شیعه، انگیزه انجام عبادت می‌تواند محبت و اطاعت خداوند، ترس از کیفر الهی یا امید به پاداش و نعمت‌های اخروی باشد؛ در همه این موارد، معیار آن است که عمل در چارچوب عبادت و برای خداوند انجام شود.<ref name=":02">مناسک حج مطابق با فتاوای امام خمینی(ره) و مراجع معظم تقلید، [[پژوهشکده حج و زیارت]]، ۱۳۹۷ش، صفحه ۲۶۱ تا ۳۰۸.</ref> [[ریا]] در اعمال عبادی حج و عمره، به معنای انجام عمل برای نشان دادن آن به دیگران و جلب توجه آنان، موجب بطلان عمل می‌شود. همچنین اگر رضایت شخص یا هدفی غیرالهی در [[نیت]] عبادت، به‌گونه‌ای با قصد الهی آمیخته شود، عمل صحیح نخواهد بود.<ref name=":02" />

	[[~~ریا~~]] در ~~اعمال عبادی~~ حج و ~~عمره، به معنای~~ انجام ~~عمل~~ برای ~~نشان دادن آن به دیگران و~~ جلب توجه ~~آنان، موجب بطلان عمل می‌شود~~. ~~همچنین~~ اگر ~~رضایت شخص یا هدفی غیرالهی در [[نیت]] عبادت، به‌گونه‌ای~~ با ~~قصد الهی آمیخته شود، عمل صحیح نخواهد بود~~.<ref ~~name=":02"~~ />		در فقه [[اهل‌سنت]]، [[حج]] عبادتی است که با قصد تقرب به خداوند انجام می‌شود و صرف حضور در مناسک بدون قصد عبادت<ref>استفتائات معاصر اهل سنت، بخش فتاوا و استفائات [https://www.islamweb.net/ar/fatwa/228844/%D8%A7%D9%84%D8%A5%D8%AD%D8%B1%D8%A7%D9%85-%D8%A8%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%85%D8%B1%D8%A9-%D8%A3%D9%88-%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%AC-%D9%8A%D9%86%D8%B9%D9%82%D8%AF-%D8%A8%D9%85%D8%AC%D8%B1%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D9%86%D9%8A%D8%A9-%D9%88%D9%84%D8%A7-%D8%AA%D8%B4%D8%AA%D8%B1%D8%B7-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D9%84%D8%A8%D9%8A%D8%A9?utm_source=chatgpt.com وبسابت اسلام ویب].</ref>، حج محسوب نمی‌شود.<ref>[https://www.islamweb.net/amp/ar/library/content/18/1639/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A3%D8%AC%D8%B1-%D8%B1%D8%AC%D9%84%D8%A7-%D9%84%D9%8A%D8%AD%D8%AC-%D8%B9%D9%86%D9%87?utm_source=chatgpt.com المبسوط، ج4، ص160]؛ حاشية الدسوقي على الشرح الكبير، ج2، ص26.</ref> [[ریا]] و انجام حج برای کسب شهرت یا جلب توجه مردم حرام است.<ref>مواهب الجليل في شرح مختصر خليل، ج2، ص532؛ أنوار البروق في أنواء الفروق، ج3، ص23.</ref> ازاین‌رو، حج باید با انگیزه تقرب به خداوند انجام شود و اگر انگیزه اصلی آن خودنمایی و جلب نظر مردم باشد، با اخلاص حقیقت حج ناسازگار است.<ref>قواعد الاحکام فی مصالح الانام، ج1، ص212 ؛ فتح القدیر، ج3، ص41.</ref>

	== در زیارت ==		== در زیارت ==

Heidar: /* جستارهای وابسته */

2026-10-08T09:53:22Z

جستارهای وابسته

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ اکتبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۳:۲۳
خط ۱۸:		خط ۱۸:

	=== فتاوای قصد قربت در حج ===		=== فتاوای قصد قربت در حج ===
	در ~~[[طواف]]، مانند دیگر عبادات~~ [[حج]] و [[عمره]]، ~~اخلاص~~ و انجام عمل برای خداوند لازم است. بر اساس فتاوای فقها، انگیزه انجام عبادت می‌تواند محبت و اطاعت خداوند، ترس از کیفر الهی یا امید به پاداش و نعمت‌های اخروی باشد؛ در همه این موارد، معیار آن است که عمل در چارچوب عبادت و برای خداوند انجام شود.<ref name=":02">مناسک حج مطابق با فتاوای امام خمینی(ره) و مراجع معظم تقلید، [[پژوهشکده حج و زیارت]]، ۱۳۹۷ش، صفحه ۲۶۱ تا ۳۰۸.</ref>		در اعمال عبادی [[حج]] و [[عمره]]، قصد قربت و انجام عمل برای خداوند لازم است. بر اساس فتاوای فقها، انگیزه انجام عبادت می‌تواند محبت و اطاعت خداوند، ترس از کیفر الهی یا امید به پاداش و نعمت‌های اخروی باشد؛ در همه این موارد، معیار آن است که عمل در چارچوب عبادت و برای خداوند انجام شود.<ref name=":02">مناسک حج مطابق با فتاوای امام خمینی(ره) و مراجع معظم تقلید، [[پژوهشکده حج و زیارت]]، ۱۳۹۷ش، صفحه ۲۶۱ تا ۳۰۸.</ref>

	[[ریا]] در اعمال عبادی حج و عمره، به معنای انجام عمل برای نشان دادن آن به دیگران و جلب توجه آنان، موجب بطلان عمل می‌شود. همچنین اگر رضایت شخص یا هدفی غیرالهی در نیت عبادت، به‌گونه‌ای با قصد الهی آمیخته شود، عمل صحیح نخواهد بود.<ref name=":02" />		[[ریا]] در اعمال عبادی حج و عمره، به معنای انجام عمل برای نشان دادن آن به دیگران و جلب توجه آنان، موجب بطلان عمل می‌شود. همچنین اگر رضایت شخص یا هدفی غیرالهی در [[نیت]] عبادت، به‌گونه‌ای با قصد الهی آمیخته شود، عمل صحیح نخواهد بود.<ref name=":02" />

	== در زیارت ==		== در زیارت ==
خط ۲۸:		خط ۲۸:

	* [[آداب حج]]		* [[آداب حج]]
	* [[~~اسرار~~ حج]]		* [[احکام حج]]
	* [[زیارت‌نامه‌های مدینه]]
	* [[زیارت]]
	* [[بقیع]]

	== پانویس ==		== پانویس ==

Kamran در ‏۲۷ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۵۰

2026-09-27T09:50:19Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۷ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۳:۲۰
خط ۱۱:		خط ۱۱:

	احکام اخلاص ناظر به هنگام انجام عمل و بعد از عمل است<ref name=":1" /> اما قصد قربت مربوط به حوزه نیت و انگیزه مکلف از شروع تا پایان عمل است و از این جهت، مقدم بر اخلاص است.<ref>الحدائق الناضرة، ج2، ص185؛ جواهر الکلام، ج2، ص105.</ref><ref>درسنامه مناسک حج، ص۵۰.</ref> رعایت اخلاص موجب [[حج مقبول\|قبولی]] و افزایش ارزش هر عمل عبادی می‌شود<ref>ابن فهد حلی، عدة الداعی و نجاح الساعی ، ص 232؛ جوادی آملی، ادب فنای مقربان، ج1، ص127.</ref><ref>فاطر: ۱۰؛ قصص: ۸۸.</ref> ولی رعایت قصد قربت در نیت، بنابر مشهور موجب جلوگیری از بطلان عمل عبادی است.<ref>شرائع الاسلام، ج1، ص15 ؛ مسالک الافهام، ج1، ص34. </ref>		احکام اخلاص ناظر به هنگام انجام عمل و بعد از عمل است<ref name=":1" /> اما قصد قربت مربوط به حوزه نیت و انگیزه مکلف از شروع تا پایان عمل است و از این جهت، مقدم بر اخلاص است.<ref>الحدائق الناضرة، ج2، ص185؛ جواهر الکلام، ج2، ص105.</ref><ref>درسنامه مناسک حج، ص۵۰.</ref> رعایت اخلاص موجب [[حج مقبول\|قبولی]] و افزایش ارزش هر عمل عبادی می‌شود<ref>ابن فهد حلی، عدة الداعی و نجاح الساعی ، ص 232؛ جوادی آملی، ادب فنای مقربان، ج1، ص127.</ref><ref>فاطر: ۱۰؛ قصص: ۸۸.</ref> ولی رعایت قصد قربت در نیت، بنابر مشهور موجب جلوگیری از بطلان عمل عبادی است.<ref>شرائع الاسلام، ج1، ص15 ؛ مسالک الافهام، ج1، ص34. </ref>

	~~=== اهمیت ===~~
	آیه {{قلم رنگ\|سبز\|﴿وَ أَتِمُّوا الْحَجَّ وَ الْعُمْرَةَ لِلَّهِ﴾}}<ref>بقره: ۱۹۶.</ref> بیانگر آن است که همه اعمال [[حج]] و [[عمره]] باید با قصد قربت باشد. همچنین آیه {{قلم رنگ\|سبز\|﴿وَلِلَّهِ عَلَى النَّاسِ حِجُّ الْبَيْتِ مَنِ اسْتَطَاعَ إِلَيْهِ سَبِيلًا﴾}} بر این معنا دلالت دارد.<ref>آل عمران: ۹۷.</ref> قصد قربت از شروط صحت حج دانسته شده است.<ref>تهذیب، ج ۵، ص ۴۶۳ ؛ ثواب الاعمال، ص ۱۰۸ و ۱۱۶.</ref>

	== قصد قربت در حج ==		== قصد قربت در حج ==
	~~در منابع اسلامی، بر رعایت قصد قربت در تمام مراحل سفر~~ [[حج]]~~، از آغاز حرکت تا بازگشت، تأکید شده است~~. ~~دعای ابراهیم و اسماعیل بعد از بنای کعبه، برای پذیرش اعمالشان، نشان دهنده توجه آنان به~~ قصد قربت دانسته شده است.<ref>~~ابوالفتوح رازی، روض الجنان، ج۲، ص۱۶۹~~.</ref> [[امام صادق(ع)]] نیز بر پاکی نیت و زدودن دل از انگیزه‌های غیرالهی هنگام [[نیت]] حج تأکید کرده است.<ref>مصباح الشریعه، ص163؛ مستدرک الوسائل، ج10، ص172.</ref>		آیه {{قلم رنگ\|سبز\|﴿وَ أَتِمُّوا الْحَجَّ وَ الْعُمْرَةَ لِلَّهِ﴾}}<ref>بقره: ۱۹۶.</ref> بیانگر آن است که همه اعمال [[حج]] و [[عمره]] باید با قصد قربت باشد. همچنین آیه {{قلم رنگ\|سبز\|﴿وَلِلَّهِ عَلَى النَّاسِ حِجُّ الْبَيْتِ مَنِ اسْتَطَاعَ إِلَيْهِ سَبِيلًا﴾}} بر این معنا دلالت دارد.<ref>آل عمران: ۹۷.</ref> قصد قربت از شروط صحت حج دانسته شده است.<ref>تهذیب، ج ۵، ص ۴۶۳ ؛ ثواب الاعمال، ص ۱۰۸ و ۱۱۶.</ref> [[امام صادق(ع)]] نیز بر پاکی نیت و زدودن دل از انگیزه‌های غیرالهی هنگام [[نیت]] حج تأکید کرده است.<ref>مصباح الشریعه، ص163؛ مستدرک الوسائل، ج10، ص172.</ref>

	بر این اساس گفته شده که [[حاجی]] باید نیت خود را بر تقرب به خداوند و انجام تکلیف شرعی استوار کند و از آمیختن این سفر عبادی با انگیزه‌هایی مانند تفریح و سیاحت پرهیز داشته باشد؛ زیرا پذیرش و پاداش عمل عبادی به انجام خالصانه آن ارتباط دارد.<ref>جوادی آملی، ادب فنای مقربان، ج۱، ص۱۲۷.</ref><ref>طبرسی، مجمع البیان، ج۱، ص۳۸۹.</ref>		بر این اساس گفته شده که [[حاجی]] باید نیت خود را بر تقرب به خداوند و انجام تکلیف شرعی استوار کند و از آمیختن این سفر عبادی با انگیزه‌هایی مانند تفریح و سیاحت پرهیز داشته باشد؛ زیرا پذیرش و پاداش عمل عبادی به انجام خالصانه آن ارتباط دارد.<ref>جوادی آملی، ادب فنای مقربان، ج۱، ص۱۲۷.</ref><ref>طبرسی، مجمع البیان، ج۱، ص۳۸۹.</ref>

Kamran: /* قصد قربت در حج */

2026-09-27T09:33:53Z

قصد قربت در حج

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۷ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۳:۰۳
خط ۱۶:		خط ۱۶:

	== قصد قربت در حج ==		== قصد قربت در حج ==
	در منابع اسلامی، بر رعایت قصد قربت در تمام مراحل سفر [[حج]]، از آغاز حرکت تا بازگشت، تأکید شده است. ~~بر این اساس، [[حاجی]] باید نیت خود را بر تقرب به خداوند و انجام تکلیف شرعی استوار کند~~ و از ~~آمیختن این سفر عبادی با انگیزه‌هایی مانند تفریح و سیاحت پرهیز داشته باشد؛ زیرا~~ پذیرش ~~و پاداش عمل عبادی~~ به ~~انجام خالصانه آن ارتباط دارد~~.<ref>~~جوادی آملی، ادب فنای مقربان، ج۱، ص۱۲۷~~.</ref>~~<ref>طبرسی، مجمع البیان، ج۱، ص۳۸۹.</ref> به اعتقاد برخی، دستیابی به~~ نیت ~~صحیح،~~ از ~~اصل عمل دشوارتر~~ است.<ref>~~جوادی آملی، تسنیم، ج۱، ص۵۰۴~~.</ref>		در منابع اسلامی، بر رعایت قصد قربت در تمام مراحل سفر [[حج]]، از آغاز حرکت تا بازگشت، تأکید شده است. دعای ابراهیم و اسماعیل بعد از بنای کعبه، برای پذیرش اعمالشان، نشان دهنده توجه آنان به قصد قربت دانسته شده است.<ref>ابوالفتوح رازی، روض الجنان، ج۲، ص۱۶۹.</ref> [[امام صادق(ع)]] نیز بر پاکی نیت و زدودن دل از انگیزه‌های غیرالهی هنگام [[نیت]] حج تأکید کرده است.<ref>مصباح الشریعه، ص163؛ مستدرک الوسائل، ج10، ص172.</ref>

	~~در قرآن، پس از گزارش بنای کعبه به دست~~ [[~~ابراهیم~~]] و ~~[[اسماعیل(ع)]]، دعای آنان~~ با درخواست پذیرش عملشان با تعبیر {{قلم رنگ\|سبز\|﴿رَبَّنا تَقَبَّلْ مِنّا﴾}} نقل شده است.<ref>ابوالفتوح رازی، روض الجنان، ج۲، ص۱۶۹.</ref> این درخواست، در کنار توجه آنان به قصد قربت و ~~لزوم~~ پذیرش ~~عمل از سوی خداوند، بیانگر فروتنی در برابر خداوند~~ و ~~ناچیز شمردن~~ عمل ~~خود دانسته شده است~~.<ref>~~طباطبایی، المیزان،~~ ج۱، ~~ص۲۸۳~~.</ref> ~~[[امام صادق(ع)]] نیز بر پاکی نیت و زدودن دل از انگیزه‌های غیرالهی هنگام [[نیت]] حج تأکید کرده است.~~<ref>~~مصباح الشریعه، ص163؛ مستدرک الوسائل، ج10، ص172~~.</ref>		بر این اساس گفته شده که [[حاجی]] باید نیت خود را بر تقرب به خداوند و انجام تکلیف شرعی استوار کند و از آمیختن این سفر عبادی با انگیزه‌هایی مانند تفریح و سیاحت پرهیز داشته باشد؛ زیرا پذیرش و پاداش عمل عبادی به انجام خالصانه آن ارتباط دارد.<ref>جوادی آملی، ادب فنای مقربان، ج۱، ص۱۲۷.</ref><ref>طبرسی، مجمع البیان، ج۱، ص۳۸۹.</ref>

	=== فتاوای قصد قربت در حج ===		=== فتاوای قصد قربت در حج ===

Heidar در ‏۲۴ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۰۱

2026-09-24T11:01:45Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۴:۳۱
خط ۱:		خط ۱:




	'''قَصد قُربَت''' به معنای انجام دادن عمل با [[نیت]] تقرب به خداوند و اطاعت از فرمان اوست و از شرایط صحت عبادات، از جمله [[حج]]، به شمار می‌رود. قصد قربت با [[اخلاص]] ارتباط دارد، اما با آن یکسان نیست؛ قصد قربت به جهت الهی نیت اشاره دارد، در حالی که اخلاص بر پاک بودن نیت و عمل از انگیزه‌های غیرالهی تأکید می‌کند.		'''قَصد قُربَت''' به معنای انجام دادن عمل با [[نیت]] تقرب به خداوند و اطاعت از فرمان اوست و از شرایط صحت عبادات، از جمله [[حج]]، به شمار می‌رود. قصد قربت با [[اخلاص]] ارتباط دارد، اما با آن یکسان نیست؛ قصد قربت به جهت الهی نیت اشاره دارد، در حالی که اخلاص بر پاک بودن نیت و عمل از انگیزه‌های غیرالهی تأکید می‌کند.

Heidar: /* منابع */

2026-09-24T11:01:04Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۴:۳۱
خط ۴۳:		خط ۴۳:

	== منابع ==		== منابع ==
	{{منابع}}* '''الحقایق فی محاسن الاخلاق'''، محمد بن شاه مرتضی فیض کاشانی، به کوشش محسن عقیل، قم، دارالکتاب الاسلامی، 1381ش.		{{منابع}}
			*'''ادب فنای مقربان'''جوادی آملی، عبدالله، نشر اسراء، قم، بی تا.
			* '''تهذیب الأحکام'''، طوسی محمد بن حسن، تحقیق حسن موسوی خرسان، تهران، دارکتب الاسلامیة، 1407ق.
			* '''جرعه ای از صهبای حج'''، عبدالله جوادی آملی، تهران، مشعر، 1386ش.
			*'''جواهر الکلام فی شرح شرائع الإسلام'''، نجفی، صاحب الجواهر، محمد حسن، ۴۳ جلد، بیروت - لبنان، دار إحیاء التراث العربی، هفتم، ۱۴۰۴ق.
			*'''حدائق الناضره'''، یوسف بن احمد آل عصفور بحرانی (م.۱۱۸۶ق)، قم، دفتر انتشارات اسلامی، ۱۴۰۵ق.
			* '''الحقایق فی محاسن الاخلاق'''، محمد بن شاه مرتضی فیض کاشانی، به کوشش محسن عقیل، قم، دارالکتاب الاسلامی، 1381ش.
			*'''روض الجنان''': ابوالفتوح رازی (م.۵۵۴ق.)، به كوشش یاحقی و ناصح، مشهد، آستان قدس رضوی، ۱۳۷۵ش.
			*'''ثواب الاعمال''': الصدوق (م.381ق.)، قم، الرضی، 1368ش.
			*'''درسنامه مناسک حج'''، محمدحسین فلاح‌زاده، تهران، مشعر، ۱۳۸۹ش.
	*'''مصباح الشریعه'''، المنسوب امام جعفر الصادق(ع) (-۱۴۸ق)، بیروت، الاعلمی۱۴۰۰ق.		*'''مصباح الشریعه'''، المنسوب امام جعفر الصادق(ع) (-۱۴۸ق)، بیروت، الاعلمی۱۴۰۰ق.
	* '''المزار الکبیر'''، شیخ مفید، مکتبة العلامه المجلسی، قم، ۱۴۳۴ق.		* '''المزار الکبیر'''، شیخ مفید، مکتبة العلامه المجلسی، قم، ۱۴۳۴ق.
	* '''مناسک حج محشی'''، مرکز تحقیقات حج، نشر مشعر، زمستان ۱۳۷۵ش.		* '''مناسک حج محشی'''، مرکز تحقیقات حج، نشر مشعر، زمستان ۱۳۷۵ش.
	* '''مناسک حج'''، پژوهشکده حج و زیارت، نشر مشعر، زمستان 1379ش.		* '''مناسک حج'''، پژوهشکده حج و زیارت، نشر مشعر، زمستان 1379ش.
	* '''جرعه ای از صهبای حج'''، عبدالله جوادی آملی، تهران، مشعر، 1386ش.
	*'''جواهر الکلام فی شرح شرائع الإسلام'''، نجفی، صاحب الجواهر، محمد حسن، ۴۳ جلد، بیروت - لبنان، دار إحیاء التراث العربی، هفتم، ۱۴۰۴ق.
	*'''حدائق الناضره'''، یوسف بن احمد آل عصفور بحرانی (م.۱۱۸۶ق)، قم، دفتر انتشارات اسلامی، ۱۴۰۵ق.
	*'''درسنامه مناسک حج'''، محمدحسین فلاح‌زاده، تهران، مشعر، ۱۳۸۹ش.
	* '''تهذیب الأحکام'''، طوسی محمد بن حسن، تحقیق حسن موسوی خرسان، تهران، دارکتب الاسلامیة، 1407ق.
	* '''وفاءالوفا باخباردارالمصطفی'''، علی بن عبدالله سمهودی، تحقیق و تقدیم الدکتور قاسم السامرائی، الجز الثالث، مؤسسه الفرقان للتراث الاسلامیه، الطبعة الاولی 1422ه/2004م		* '''وفاءالوفا باخباردارالمصطفی'''، علی بن عبدالله سمهودی، تحقیق و تقدیم الدکتور قاسم السامرائی، الجز الثالث، مؤسسه الفرقان للتراث الاسلامیه، الطبعة الاولی 1422ه/2004م
	* '''عدة الداعی و نجاح الساعی'''، ابن فهد الحلی (م.841ق.)، به کوشش موحد قمی، دار الکتب الاسلامیة، بی‌تا.		* '''عدة الداعی و نجاح الساعی'''، ابن فهد الحلی (م.841ق.)، به کوشش موحد قمی، دار الکتب الاسلامیة، بی‌تا.
خط ۵۹:		خط ۶۳:
	*'''مسالک الافهام'''، زین‌الدین بن علی (شهید الثانی)، تحقیق موسسه المعارف الاسلامی، قم، موسسه المعارف الاسلامی، ۱۴۱۳ق.		*'''مسالک الافهام'''، زین‌الدین بن علی (شهید الثانی)، تحقیق موسسه المعارف الاسلامی، قم، موسسه المعارف الاسلامی، ۱۴۱۳ق.
	*'''مجمع البیان فی تفسیر القرآن'''، فضل بن حسن طبرسی، قم، کتابخانة آیت‌الله مرعشی نجفی، ۱۴۰۳ق.		*'''مجمع البیان فی تفسیر القرآن'''، فضل بن حسن طبرسی، قم، کتابخانة آیت‌الله مرعشی نجفی، ۱۴۰۳ق.
	*'''ادب فنای مقربان'''جوادی آملی، عبدالله، نشر اسراء، قم، بی تا.
	*'''روض الجنان''': ابوالفتوح رازی (م.۵۵۴ق.)، به كوشش یاحقی و ناصح، مشهد، آستان قدس رضوی، ۱۳۷۵ش.
	*'''ثواب الاعمال''': الصدوق (م.381ق.)، قم، الرضی، 1368ش.
	{{پایان}}{{حج و عمره}}		{{پایان}}{{حج و عمره}}
	[[رده:مفاهیم مرتبط با حج]]		[[رده:مفاهیم مرتبط با حج]]

Heidar در ‏۲۴ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۵۹

2026-09-24T10:59:43Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۴:۲۹
خط ۱:		خط ۱:




			'''قَصد قُربَت''' به معنای انجام دادن عمل با [[نیت]] تقرب به خداوند و اطاعت از فرمان اوست و از شرایط صحت عبادات، از جمله [[حج]]، به شمار می‌رود. قصد قربت با [[اخلاص]] ارتباط دارد، اما با آن یکسان نیست؛ قصد قربت به جهت الهی نیت اشاره دارد، در حالی که اخلاص بر پاک بودن نیت و عمل از انگیزه‌های غیرالهی تأکید می‌کند.

			در [[اعمال حج (ابهام‌زدایی)\|اعمال حج]]، بر رعایت قصد قربت از آغاز سفر تا پایان [[مناسک حج\|مناسک]] تأکید شده و انجام اعمال برای خداوند و دوری از انگیزه‌های غیرعبادی مورد توجه قرار گرفته است. در برخی روایات نیز [[زیارت]] [[پیامبر(ص)]] و [[اهل بیت\|امامان(ع)]] با قصد قربت، دارای پاداش‌هایی مانند [[بهشت]] دانسته شده و در منابع [[اهل‌سنت]]، قصد تقرب به خداوند از [[آداب زیارت]] پیامبر(ص) شمرده شده است.

	== معنا و اهمیت ==		== معنا و اهمیت ==
خط ۳۸:		خط ۴۳:

	== منابع ==		== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}* '''الحقایق فی محاسن الاخلاق'''، محمد بن شاه مرتضی فیض کاشانی، به کوشش محسن عقیل، قم، دارالکتاب الاسلامی، 1381ش.
	* '''~~ادعیه و آداب حرمین شریفین در عمره مفرده با ترجمه فارسی~~'''، ~~مرکز تحقیقات حج، تهران، نشر مشعر، ۱۳۸۷ش.~~
	* '''ادعیه و زیارات مدینه منوره و مکه مکرمه (ویژه تمتع) '''، مرکز تحقیقات حج، تهران، نشر مشعر، ۱۳۹۱ش.
	* '''بحار الأنوار'''، مجلسی، محمد ~~باقر، مؤسسة الوفاء، چاپ دوم، ۱۴۰۳ق.~~
	* '''کتاب:مکه و مدینه در آیات قرآن/مباحث اخلاقی در آیات حج'''
	* '''میقات حج (فصلنامه)''': تهران، حوزه نمایندگی ولی فقیه در امور حج و زیارت؛
	* '''تفسیر بیضاوی (انوار التنزیل)''': البیضاوی (م. 685ق.)، به کوشش ~~مرعشلی، بیروت، دار احیاء التراث العربی، 1418ق.~~
	* '''مخزن العرفان''': سیده نصرت امین (م. 1362ش.)، تهران، نهضت زنان مسلمان، 1361ش.
	* '''تفسیر قشیری (لطائف الاشارات)''': النیشابوری القشیری (م. 465ق.)، به کوشش بسیونی، مصر، الهیئة المصریة العامة.
	* '''بیان السعاده''': الجنابذی (م. 1327ق.)، تهران، 1344ش.
	* '''لغت‌نامه''': دهخدا (م. 1334ش.) و دیگران، مؤسسه لغت‏نامه و دانشگاه تهران، 1373ش.
	* '''«شاهان صفوی و زیارت»'''، ایزدی، حسین، شیعه‌شناسی، شماره ۳۹، پاییز ۱۳۹۱ش.
	* '''عالم آرای عبّاسی'''، ترکمان، اسکندر بیک، تصحیح محمّداسماعیل رضوانی، تهران، دنیای کتاب، ۱۳۷۸ش.
	* '''قصص الخاقانی'''، شاملو، ولی قلی بن داود قلی، صحیح و پاورقی سیدحسن سادات ناصری، تهران، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، ۱۳۷۱ش.
	* '''قلائد الدرر فی مناسک من حج و اعتمر'''، كاشف الغطاء، احمد، مؤسسة كاشف الغطاء، نجف اشرف‌، 1367ق‌.
	* '''راهنمای حرمین شریفین'''، غفاری، ابراهیم، انتشارات اسوه، ۱۳۷۰ش.
	*'''مصباح الشریعه'''، المنسوب امام جعفر الصادق(ع) (-۱۴۸ق)، بیروت، الاعلمی۱۴۰۰ق.		*'''مصباح الشریعه'''، المنسوب امام جعفر الصادق(ع) (-۱۴۸ق)، بیروت، الاعلمی۱۴۰۰ق.
	*'''~~مستدرک الوسائل~~ و ~~مستنبط المسائل~~'''، ~~حسین نوری الطبرسی~~ (~~۱۲۵۴–۱۳۲۰ق~~)، قم، انتشارات ~~موسسه آل البیت لاحیاء التراث، ۱۴۰۸ق~~.		* '''المزار الکبیر'''، شیخ مفید، مکتبة العلامه المجلسی، قم، ۱۴۳۴ق.
			* '''مناسک حج محشی'''، مرکز تحقیقات حج، نشر مشعر، زمستان ۱۳۷۵ش.
			* '''مناسک حج'''، پژوهشکده حج و زیارت، نشر مشعر، زمستان 1379ش.
			* '''جرعه ای از صهبای حج'''، عبدالله جوادی آملی، تهران، مشعر، 1386ش.
			*'''جواهر الکلام فی شرح شرائع الإسلام'''، نجفی، صاحب الجواهر، محمد حسن، ۴۳ جلد، بیروت - لبنان، دار إحیاء التراث العربی، هفتم، ۱۴۰۴ق.
			*'''حدائق الناضره'''، یوسف بن احمد آل عصفور بحرانی (م.۱۱۸۶ق)، قم، دفتر انتشارات اسلامی، ۱۴۰۵ق.
			*'''درسنامه مناسک حج'''، محمدحسین فلاح‌زاده، تهران، مشعر، ۱۳۸۹ش.
	* '''تهذیب الأحکام'''، طوسی محمد بن حسن، تحقیق حسن موسوی خرسان، تهران، دارکتب الاسلامیة، 1407ق.		* '''تهذیب الأحکام'''، طوسی محمد بن حسن، تحقیق حسن موسوی خرسان، تهران، دارکتب الاسلامیة، 1407ق.
	* '''~~لولو و مرجان~~'''، ~~حسین نوری طبرسی،~~ تحقیق ~~حسین استاد ولی، تهران، دارالکتب~~ الاسلامیه، ~~۱۳۷۹ش.~~		* '''وفاءالوفا باخباردارالمصطفی'''، علی بن عبدالله سمهودی، تحقیق و تقدیم الدکتور قاسم السامرائی، الجز الثالث، مؤسسه الفرقان للتراث الاسلامیه، الطبعة الاولی 1422ه/2004م
			* '''عدة الداعی و نجاح الساعی'''، ابن فهد الحلی (م.841ق.)، به کوشش موحد قمی، دار الکتب الاسلامیة، بی‌تا.
			* '''المیزان'''، الطباطبایی (م.۱۴۰۲ق.)، بیروت، اعلمی، ۱۳۹۳ق.
	* '''~~البیان~~'''، ~~محمدبن مکی، شهیداول، چاپ محمد حسون، قم، ۱۴۱۲ق~~.		* '''مستدرک الوسائل و مستنبط المسائل'''، حسین نوری الطبرسی (۱۲۵۴–۱۳۲۰ق)، قم، انتشارات موسسه آل البیت لاحیاء التراث، ۱۴۰۸ق.
	* '''~~آثار اسلامی مکه و مدینه~~'''، ~~جعفریان، رسول، تهران، نشر مشعر، ۱۳۸۶ش~~		*'''مسالک الافهام'''، زین‌الدین بن علی (شهید الثانی)، تحقیق موسسه المعارف الاسلامی، قم، موسسه المعارف الاسلامی، ۱۴۱۳ق.
	* '''~~المزار الکبیر~~'''، ~~شیخ مفید، مکتبة العلامه المجلسی،~~ قم، ~~۱۴۳۴ق~~.		*'''مجمع البیان فی تفسیر القرآن'''، فضل بن حسن طبرسی، قم، کتابخانة آیت‌الله مرعشی نجفی، ۱۴۰۳ق.
	* '''~~بحار الأنوار~~'''، ~~مجلسی، محمد باقر، مؤسسة الوفاء، چاپ دوم، ۱۴۰۳ق~~.		*'''ادب فنای مقربان'''جوادی آملی، عبدالله، نشر اسراء، قم، بی تا.
	* '''~~تاریخ حرم ائمه بقیع و آثار دیگر در مدینه منوره~~'''، ~~نجمی، محمدصادق، تهران، نشر مشعر، ۱۳۸۶ش~~.		*'''روض الجنان''': ابوالفتوح رازی (م.۵۵۴ق.)، به كوشش یاحقی و ناصح، مشهد، آستان قدس رضوی، ۱۳۷۵ش.
	* '''~~تحفة الزائر~~'''~~، مجلسی، محمدباقر، مؤسسه امام هادی،~~ قم، ~~۱۳۸۶ش~~.		*'''ثواب الاعمال''': الصدوق (م.381ق.)، قم، الرضی، 1368ش.
	* '''~~مفتاح الجنات في الأدعیة و الأعمال و الصلوات و الزیارات~~'''، ~~امین، سید محسن، مؤسسه اعلمی، بیروت، بی‌تا~~.
	* '''~~ميزان الحكمه~~''' ~~محمدی ری‌شهری~~.
	{{پایان}}{{حج و عمره}}		{{پایان}}{{حج و عمره}}
			[[رده:مفاهیم مرتبط با حج]]

Heidar: /* در زیارت */

2026-09-24T10:29:32Z

در زیارت

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۳:۵۹
خط ۸:		خط ۸:
	قصد قربت ناظر به جهت الهیِ نیت است<ref>فیض کاشانی، الحقایق، ص۴۱۶.</ref> در حالی که [[اخلاص]] ناظر به خالص بودن عمل از غیر خداست.<ref>مصباح‌الشریعه، ص36؛ کتاب المزار شیخ مفید، ص19.</ref> مثلاً اگر کسی [[نماز]] بخواند تا به خدا تقرب پیدا کند، قصد قربت دارد. اما اگر در همان حال، نماز را به‌گونه‌ای انجام دهد که دیگران او را فردی متعبد بدانند، قصد او با انگیزه غیرالهی آمیخته شده و اخلاص او خدشه‌دار می‌شود.<ref name=":1">مناسک حج مطابق با فتاوای امام خمینی(ره) و مراجع معظم تقلید، [[پژوهشکده حج و زیارت]]، ۱۳۹۷ش، صفحه ۲۶۱ تا ۳۰۸.</ref>		قصد قربت ناظر به جهت الهیِ نیت است<ref>فیض کاشانی، الحقایق، ص۴۱۶.</ref> در حالی که [[اخلاص]] ناظر به خالص بودن عمل از غیر خداست.<ref>مصباح‌الشریعه، ص36؛ کتاب المزار شیخ مفید، ص19.</ref> مثلاً اگر کسی [[نماز]] بخواند تا به خدا تقرب پیدا کند، قصد قربت دارد. اما اگر در همان حال، نماز را به‌گونه‌ای انجام دهد که دیگران او را فردی متعبد بدانند، قصد او با انگیزه غیرالهی آمیخته شده و اخلاص او خدشه‌دار می‌شود.<ref name=":1">مناسک حج مطابق با فتاوای امام خمینی(ره) و مراجع معظم تقلید، [[پژوهشکده حج و زیارت]]، ۱۳۹۷ش، صفحه ۲۶۱ تا ۳۰۸.</ref>

	احکام اخلاص ناظر به هنگام انجام عمل و بعد از عمل است<ref name=":1" /> اما قصد قربت مربوط به حوزه نیت و انگیزه مکلف از شروع تا پایان عمل است و از این جهت، مقدم بر اخلاص است.<ref>الحدائق الناضرة، ج2، ص185؛ جواهر الکلام، ج2، ص105.</ref> رعایت اخلاص موجب قبولی و افزایش ارزش هر عمل عبادی می‌شود<ref>ابن فهد حلی، عدة الداعی و نجاح الساعی ، ص 232؛ جوادی آملی، ادب فنای مقربان، ج1، ص127.</ref><ref>فاطر: ۱۰؛ قصص: ۸۸.</ref> ولی رعایت قصد قربت در نیت، بنابر مشهور موجب جلوگیری از بطلان عمل عبادی است.<ref>شرائع الاسلام، ج1، ص15 ؛ مسالک الافهام، ج1، ص34. </ref>		احکام اخلاص ناظر به هنگام انجام عمل و بعد از عمل است<ref name=":1" /> اما قصد قربت مربوط به حوزه نیت و انگیزه مکلف از شروع تا پایان عمل است و از این جهت، مقدم بر اخلاص است.<ref>الحدائق الناضرة، ج2، ص185؛ جواهر الکلام، ج2، ص105.</ref><ref>درسنامه مناسک حج، ص۵۰.</ref> رعایت اخلاص موجب [[حج مقبول\|قبولی]] و افزایش ارزش هر عمل عبادی می‌شود<ref>ابن فهد حلی، عدة الداعی و نجاح الساعی ، ص 232؛ جوادی آملی، ادب فنای مقربان، ج1، ص127.</ref><ref>فاطر: ۱۰؛ قصص: ۸۸.</ref> ولی رعایت قصد قربت در نیت، بنابر مشهور موجب جلوگیری از بطلان عمل عبادی است.<ref>شرائع الاسلام، ج1، ص15 ؛ مسالک الافهام، ج1، ص34. </ref>

	=== اهمیت ===		=== اهمیت ===
	آیه {{قلم رنگ\|سبز\|﴿وَ أَتِمُّوا الْحَجَّ وَ الْعُمْرَةَ لِلَّهِ﴾}}<ref>بقره: ۱۹۶.</ref> بیانگر آن است که همه اعمال [[حج]] و [[عمره]] باید با قصد قربت باشد. همچنین آیه ~~«ولله على الناس حج البیت من استطاع إلیه سبیلاً»~~ بر این معنا دلالت دارد.<ref>آل عمران: ۹۷.</ref> قصد قربت ~~و اخلاص نیز~~ از شروط ~~[[حج مقبول\|قبولی]] و~~ صحت حج دانسته شده است.<ref>تهذیب، ج ۵، ص ۴۶۳ ؛ ثواب الاعمال، ص ۱۰۸ و ۱۱۶~~.</ref>~~		آیه {{قلم رنگ\|سبز\|﴿وَ أَتِمُّوا الْحَجَّ وَ الْعُمْرَةَ لِلَّهِ﴾}}<ref>بقره: ۱۹۶.</ref> بیانگر آن است که همه اعمال [[حج]] و [[عمره]] باید با قصد قربت باشد. همچنین آیه {{قلم رنگ\|سبز\|﴿وَلِلَّهِ عَلَى النَّاسِ حِجُّ الْبَيْتِ مَنِ اسْتَطَاعَ إِلَيْهِ سَبِيلًا﴾}} بر این معنا دلالت دارد.<ref>آل عمران: ۹۷.</ref> قصد قربت از شروط صحت حج دانسته شده است.<ref>تهذیب، ج ۵، ص ۴۶۳ ؛ ثواب الاعمال، ص ۱۰۸ و ۱۱۶.</ref>

	~~== قصد ریا در نیت ==~~
	ریا از موانع اخلاص و در مقابل آن است و به انجام عمل با انگیزه خودنمایی در برابر مردم گفته می‌شود.<ref name=":0">مکه و مدینه در آینه آیات قرآن، ص368.</ref> قرآن کریم از ریا نهی کرده و آن را موجب بی‌اثر شدن عمل دانسته است.<ref>بقره: ۲۶۴.</ref> «سُمعه» نیز به معنای مطرح کردن عمل نزد دیگران و رساندن آن به گوش مردم با هدف جلب توجه آنان است. در عبادات، اگر ریا یا سمعه در هنگام انجام عمل و در نیت عبادت دخالت داشته باشد، با قصد قربت ناسازگار است و می‌تواند موجب بطلان عمل شود<ref>مکه و مدینه در آینه آیات قرآن، ص368.</ref>

	== قصد قربت در حج ==		== قصد قربت در حج ==
	رعایت قصد قربت در ~~طول~~ سفر حج ~~توصیه شده و گفته‌اند حاجی باید در تمام مراحل حج،~~ از آغاز ~~سفر~~ تا بازگشت، نیت خود را بر ~~قرب الهی~~ و انجام تکلیف شرعی استوار کند و از آمیختن این سفر عبادی با انگیزه‌هایی مانند ~~تفریح،~~ سیاحت و ~~جهانگردی پرهیز کند~~.<ref>جوادی آملی، ادب فنای مقربان، ج۱، ص۱۲۷.</ref> ~~چراکه تنها در صورت ارائه خالصانه عمل، پذیرفته شده و پاداش داده می‌شود.~~<ref>طبرسی، مجمع البیان، ج۱، ص۳۸۹.</ref> در قرآن، ضمن گزارش دعای ابراهیم و اسماعیل(ع) پس از بنای کعبه، از درخواست آنان برای پذیرش عملشان با تعبیر «رَبَّنا تَقَبَّلْ مِنّا» یاد شده است<ref>ابوالفتوح رازی، روض الجنان، ج۲، ص۱۶۹.</ref>؛ تعبیری که در کنار درخواست پذیرش، بیانگر تواضع آنان و ناچیز شمردن عمل خود در مقام بندگی دانسته شده است.<ref>طباطبایی، المیزان، ج۱، ص۲۸۳.</ref>		در منابع اسلامی، بر رعایت قصد قربت در تمام مراحل سفر [[حج]]، از آغاز حرکت تا بازگشت، تأکید شده است. بر این اساس، [[حاجی]] باید نیت خود را بر تقرب به خداوند و انجام تکلیف شرعی استوار کند و از آمیختن این سفر عبادی با انگیزه‌هایی مانند تفریح و سیاحت پرهیز داشته باشد؛ زیرا پذیرش و پاداش عمل عبادی به انجام خالصانه آن ارتباط دارد.<ref>جوادی آملی، ادب فنای مقربان، ج۱، ص۱۲۷.</ref><ref>طبرسی، مجمع البیان، ج۱، ص۳۸۹.</ref> به اعتقاد برخی، دستیابی به نیت صحیح، از اصل عمل دشوارتر است.<ref>جوادی آملی، تسنیم، ج۱، ص۵۰۴.</ref>

	امام صادق(ع) بر پاکی نیت و زدودن دل از هر چیز غیر الهی در هنگام نیت حج تأکید کرده است.<ref>مصباح الشریعه، ص163؛ مستدرک الوسائل، ج10، ص172.</ref>


	مرحوم فیض در محجة البیضاء می‌فرماید: حقیقت اخلاص آن است که نیت انسان از هرگونه شرک خفی و جلی پاک باشد. همان‌گونه که شیر خالص نه رگه‌های خون در آن است و نه اثری از آلودگی درون شکم، نیت و عمل خالص نیز باید هیچ انگیزه‌ای جز انگیزه اله بر آن حاکم نباشد. اخلاص در عمل، مربوط به ~~حوزه~~ نیت ~~و انگیزه انجام دادن عمل است و~~ از ~~این جهت مقدم بر عمل است. ارزش هر~~ عمل ~~عبادی به میزان رعایت اخلاص در آن~~ است.

	~~نیتِ صحیح و مقبول، یعنی اخلاص، دشواری فراوانی دارد و هرگز دشواریِ کار به اندازه دشواری نیّت آن نیست~~.<ref>جوادی آملی، تسنیم، ج۱، ص۵۰۴.</ref> ~~مرحوم فیض در محجة البیضاء می فرماید:~~

	~~حقیقت اخلاص آن است که نیت انسان~~ از ~~هرگونه شرک خفی~~ و ~~جلی پاک باشد؛ چنانچه، قرآن می فرماید:~~ (~~وَ إِنَّ لَكُمْ فِي الْأَنْعامِ لَعِبْرَةً نُسْقِيكُمْ.…~~).<ref>~~مؤمنون: ۲۱~~.</ref> ~~شیر خالص آن است که نه رگه های خون~~ در ~~آن باشد~~ و ~~نه اثری~~ از ~~آلودگی درون شکم؛ صاف~~ و ~~پاک و بدون غل و غش باشد~~. نیت و ~~عمل خالص نیز همین گونه است؛ باید هیچ انگیزه ای جز انگیزه اله بر آن حاکم نشود~~.<ref>~~فیض کاشانی، المحجة البیضاء، ج۸ ، ص۱۲۸~~.</ref>		در قرآن، پس از گزارش بنای کعبه به دست [[ابراهیم]] و [[اسماعیل(ع)]]، دعای آنان با درخواست پذیرش عملشان با تعبیر {{قلم رنگ\|سبز\|﴿رَبَّنا تَقَبَّلْ مِنّا﴾}} نقل شده است.<ref>ابوالفتوح رازی، روض الجنان، ج۲، ص۱۶۹.</ref> این درخواست، در کنار توجه آنان به قصد قربت و لزوم پذیرش عمل از سوی خداوند، بیانگر فروتنی در برابر خداوند و ناچیز شمردن عمل خود دانسته شده است.<ref>طباطبایی، المیزان، ج۱، ص۲۸۳.</ref> [[امام صادق(ع)]] نیز بر پاکی نیت و زدودن دل از انگیزه‌های غیرالهی هنگام [[نیت]] حج تأکید کرده است.<ref>مصباح الشریعه، ص163؛ مستدرک الوسائل، ج10، ص172.</ref>

	=== فتاوای ~~اخلاص~~ در حج ===		=== فتاوای قصد قربت در حج ===
	در [[طواف]]، مانند دیگر عبادات [[حج]] و [[عمره]]، اخلاص و انجام عمل برای خداوند لازم است. بر اساس فتاوای فقها، انگیزه انجام عبادت می‌تواند محبت و اطاعت خداوند، ترس از کیفر الهی یا امید به پاداش و نعمت‌های اخروی باشد؛ در همه این موارد، معیار آن است که عمل در چارچوب عبادت و برای خداوند انجام شود.<ref name=":02">مناسک حج مطابق با فتاوای امام خمینی(ره) و مراجع معظم تقلید، [[پژوهشکده حج و زیارت]]، ۱۳۹۷ش، صفحه ۲۶۱ تا ۳۰۸.</ref>		در [[طواف]]، مانند دیگر عبادات [[حج]] و [[عمره]]، اخلاص و انجام عمل برای خداوند لازم است. بر اساس فتاوای فقها، انگیزه انجام عبادت می‌تواند محبت و اطاعت خداوند، ترس از کیفر الهی یا امید به پاداش و نعمت‌های اخروی باشد؛ در همه این موارد، معیار آن است که عمل در چارچوب عبادت و برای خداوند انجام شود.<ref name=":02">مناسک حج مطابق با فتاوای امام خمینی(ره) و مراجع معظم تقلید، [[پژوهشکده حج و زیارت]]، ۱۳۹۷ش، صفحه ۲۶۱ تا ۳۰۸.</ref>

	ریا در اعمال عبادی حج و عمره، به معنای انجام عمل برای نشان دادن آن به دیگران و جلب توجه آنان، ~~با اخلاص ناسازگار است و~~ موجب بطلان عمل می‌شود. همچنین اگر رضایت شخص یا هدفی غیرالهی در نیت عبادت، به‌گونه‌ای با قصد الهی آمیخته ~~شود که عمل دیگر خالص برای خداوند نباشد،~~ عمل صحیح نخواهد بود.<ref name=":02" />		[[ریا]] در اعمال عبادی حج و عمره، به معنای انجام عمل برای نشان دادن آن به دیگران و جلب توجه آنان، موجب بطلان عمل می‌شود. همچنین اگر رضایت شخص یا هدفی غیرالهی در نیت عبادت، به‌گونه‌ای با قصد الهی آمیخته شود، عمل صحیح نخواهد بود.<ref name=":02" />

	== در زیارت ==		== در زیارت ==
	~~همچنین~~ در برخی روایات، ~~پاداش~~ زیارت ~~رسول خدا۹ یا امیرالمؤمنین۷ یا~~ امام ~~حسن۷~~ و امام ~~حسین۷~~ با قصد قربت، بهشت ~~دانسته~~ شده است.<ref>مفید، کتاب المزار، ص۱۹.</ref>~~اهل سنت یکی~~ از آداب زیارت ~~رسول خدا۹ را اخلاص در نیت و تقرب به پروردگار بیان کرده~~ و ~~اخلاص در~~ زیارت مسجدالنبی را مستحب ~~دانسته اند~~.<ref>سمهودی، وفاء الوفا، ج۴، ص۵۲۹.</ref>		در برخی روایات، برای [[زیارت]] [[پیامبر(ص)]]، [[امام علی(ع)]]، [[امام حسن(ع)]] و [[امام حسین(ع)]] با قصد قربت، پاداش بهشت ذکر شده است.<ref>مفید، کتاب المزار، ص۱۹.</ref> در منابع [[اهل‌سنت]] نیز قصد تقرب به خداوند از [[آداب زیارت]] پیامبر(ص) دانسته شده و زیارت [[مسجدالنبی]] با نیت خالص، مستحب شمرده شده است.<ref>سمهودی، وفاء الوفا، ج۴، ص۵۲۹.</ref>

	== جستارهای وابسته ==		== جستارهای وابسته ==

Heidar: /* تفاوت با اخلاص */

2026-09-24T09:56:43Z

تفاوت با اخلاص

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۳:۲۶
خط ۱:		خط ۱:

	== معنا ==
	قصد قربت ~~یعنی نیت انسان از~~ انجام یک ~~عمل،~~ نزدیک شدن به ~~خداوند باشد و نیت خود را از هرگونه آلودگی و ناخالصی پاک کند و عمل را تنها برای رضای~~ خدا ~~انجام دهد~~ و ~~ستایش دیگران در او اثر نداشته باشد~~.<ref>~~فیض کاشانی، الحقایق، ص۴۱۶~~.</ref>
			== معنا و اهمیت ==
			قصد قربت را به معنای انجام یک عمل با [[نیت]] نزدیک شدن به خدا و اطاعت فرموده خداوند دانسته‌اند.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%B3%DA%A9_%D8%AD%D8%AC_%DA%86%D8%A7%D9%BE_%DB%B1%DB%B3%DB%B9%DB%B7.pdf&page=158 مناسک حج پژوهشکده حج و زیارت]، ص158 - 162.</ref>

	=== تفاوت با اخلاص ===		=== تفاوت با اخلاص ===
	اخلاص در عمل است اما قصد قربت مربوط به حوزه نیت و انگیزه ~~انجام دادن~~ عمل است و از این جهت، مقدم بر ~~عمل~~ است. رعایت اخلاص موجب افزایش ارزش هر عمل عبادی می‌شود ولی رعایت قصد قربت در نیت، موجب ~~صحت انجام~~ عمل عبادی است.		قصد قربت ناظر به جهت الهیِ نیت است<ref>فیض کاشانی، الحقایق، ص۴۱۶.</ref> در حالی که [[اخلاص]] ناظر به خالص بودن عمل از غیر خداست.<ref>مصباح‌الشریعه، ص36؛ کتاب المزار شیخ مفید، ص19.</ref> مثلاً اگر کسی [[نماز]] بخواند تا به خدا تقرب پیدا کند، قصد قربت دارد. اما اگر در همان حال، نماز را به‌گونه‌ای انجام دهد که دیگران او را فردی متعبد بدانند، قصد او با انگیزه غیرالهی آمیخته شده و اخلاص او خدشه‌دار می‌شود.<ref name=":1">مناسک حج مطابق با فتاوای امام خمینی(ره) و مراجع معظم تقلید، [[پژوهشکده حج و زیارت]]، ۱۳۹۷ش، صفحه ۲۶۱ تا ۳۰۸.</ref>

			احکام اخلاص ناظر به هنگام انجام عمل و بعد از عمل است<ref name=":1" /> اما قصد قربت مربوط به حوزه نیت و انگیزه مکلف از شروع تا پایان عمل است و از این جهت، مقدم بر اخلاص است.<ref>الحدائق الناضرة، ج2، ص185؛ جواهر الکلام، ج2، ص105.</ref> رعایت اخلاص موجب قبولی و افزایش ارزش هر عمل عبادی می‌شود<ref>ابن فهد حلی، عدة الداعی و نجاح الساعی ، ص 232؛ جوادی آملی، ادب فنای مقربان، ج1، ص127.</ref><ref>فاطر: ۱۰؛ قصص: ۸۸.</ref> ولی رعایت قصد قربت در نیت، بنابر مشهور موجب جلوگیری از بطلان عمل عبادی است.<ref>شرائع الاسلام، ج1، ص15 ؛ مسالک الافهام، ج1، ص34. </ref>

	=== اهمیت ===		=== اهمیت ===
	آیه {{قلم رنگ\|سبز\|﴿وَ أَتِمُّوا الْحَجَّ وَ الْعُمْرَةَ لِلَّهِ﴾}}<ref>بقره: ۱۹۶.</ref> بیانگر آن است که همه اعمال حج و عمره باید با قصد قربت باشد. همچنین آیه «ولله على الناس حج البیت من استطاع إلیه سبیلاً» بر این معنا دلالت دارد.<ref>آل عمران: ۹۷.</ref> قصد قربت و اخلاص نیز از شروط قبولی حج دانسته شده است.<ref>تهذیب، ج ۵، ص ۴۶۳ ؛ ثواب الاعمال، ص ۱۰۸ و ۱۱۶.</ref>		آیه {{قلم رنگ\|سبز\|﴿وَ أَتِمُّوا الْحَجَّ وَ الْعُمْرَةَ لِلَّهِ﴾}}<ref>بقره: ۱۹۶.</ref> بیانگر آن است که همه اعمال [[حج]] و [[عمره]] باید با قصد قربت باشد. همچنین آیه «ولله على الناس حج البیت من استطاع إلیه سبیلاً» بر این معنا دلالت دارد.<ref>آل عمران: ۹۷.</ref> قصد قربت و اخلاص نیز از شروط [[حج مقبول\|قبولی]] و صحت حج دانسته شده است.<ref>تهذیب، ج ۵، ص ۴۶۳ ؛ ثواب الاعمال، ص ۱۰۸ و ۱۱۶.</ref>

	== قصد ریا در نیت ==		== قصد ریا در نیت ==