مال حلال - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Heidar: /* مقاله‌های مرتبط */

2026-08-29T11:40:44Z

مقاله‌های مرتبط

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۹ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۱۵:۱۰
خط ۴۳:		خط ۴۳:
	* '''مناسک جامع حج''': ناصر مکارم شیرازی، ابوالقاسم علیان نژادی، قم، مدرسه امام علی بن ابی طالب ( علیه السلام ) ، 1384ش.		* '''مناسک جامع حج''': ناصر مکارم شیرازی، ابوالقاسم علیان نژادی، قم، مدرسه امام علی بن ابی طالب ( علیه السلام ) ، 1384ش.
	*'''درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج'''، کمیته اسرار و معارف معاونت امور روحانیون حوزه نمایندگی ولی فقیه در امور حج و زیارت، تهران، مشعر، 1389ش.		*'''درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج'''، کمیته اسرار و معارف معاونت امور روحانیون حوزه نمایندگی ولی فقیه در امور حج و زیارت، تهران، مشعر، 1389ش.


	* '''جواهر الکلام في شرح شرائع الاسلام'''، صاحب جواهر، محمدحسن، تحقيق عباس قوچاني، تهران، دار الکتب الاسلاميه، 1365ش.
	* '''حج مقبول'''، ابوالحسن حسینی ادیانی، مشعر، تهران، 1385ش.
	* '''جرعه‌ای از صهبای حج''': جوادی آملی، قم، اسراء، 1377ش.
	* '''مستدرک الوسائل'''، حسین نوری طبرسی، بیروت، مؤسسة آل البیت علیهم السلام لاحیاء التراث، 1408-1429ق/ 1987-2008 میلادی.
	* '''لغت‌نامه دهخدا'''، علی اکبر دهخدا، تهران، موسسهٔ لغت‌نامهٔ دهخدا و مرکز بین‌المللی آموزش زبان فارسی دانشگاه تهران، 1377ش.
	* '''الکافی''': الکلینی (م.۳۲۹ق.)، به کوشش غفاری، تهران، دار الکتب الاسلامیه، ۱۳۷۵ش.		* '''الکافی''': الکلینی (م.۳۲۹ق.)، به کوشش غفاری، تهران، دار الکتب الاسلامیه، ۱۳۷۵ش.
	* '''~~سبل السلام''': الکحلانی (م. ۱۱۸۲ق)، مصر، مصطفی البابی، ۱۳۷۹ق.~~		*'''من لایحضره الفقیه'''، شیخ صدوق محمد بن علی بن بابویه (۳۱۱۳۸۱ق)، تحقیق و تصحیح علی اکبر غفاری، قم، دفتر انتشارات اسلامی، چاپ دوم، ۱۴۰۴ق.
	*'''کامل الزیارات (ترجمه فارسی)'''، ~~جعفر بن~~ محمد بن ~~جعفر (ابن قولویه قمی)، ترجمه محمدجواد ذهنی تهرانی، تهران، پیام حق، ۱۳۸۷ش.~~
	*'''کامل الزیارات'''، جعفر بن محمد بن ~~جعفر~~ (~~ابن قولویه قمی~~)، تصحیح~~: بهراد الجعفری، ط۱، تهران، صدوق، ۱۳۷۵ش.~~
	*'''فتح الباری'''، احمد بن حجر عسقلانی، دارالمکتب العلمیه، بیروت، ۱۴۲۴ق.
	* '''وسائل الشیعه (تفصیل وسائل الشیعه الی تحصیل مسائل الشریعه)''': محمد بن الحسن الحر العاملی (م. ۱۱۰۴ق)، قم، آل البیت، ۱۴۱۴ق.		* '''وسائل الشیعه (تفصیل وسائل الشیعه الی تحصیل مسائل الشریعه)''': محمد بن الحسن الحر العاملی (م. ۱۱۰۴ق)، قم، آل البیت، ۱۴۱۴ق.
	*'''~~حج برنامه تکامل~~'''، ~~محمد ضیاء آبادی، تهران، مشعر، 1386ش~~.{{پایان}}{{حج و عمره}}		* '''العروة الوثقی'''، سید محمدکاظم طباطبائی یزدی، قم، النشر الاسلامی، ۱۴۲۰ق.
			* '''الحج و العمرة فی الکتاب و السنه''': ری شهری، قم، دار الحدیث، ۱۳۷۶ش.
			* '''انیس التجار'''، نراقی، مهدی بن ابی‌ذر، قم-ایران، بوستان کتاب، 1383ش.{{پایان}}{{حج و عمره}}
	[[رده:مفاهیم مرتبط با حج]]		[[رده:مفاهیم مرتبط با حج]]
	[[رده:آداب حج]]		[[رده:آداب حج]]

Heidar در ‏۲۹ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۵۲

2026-08-29T09:52:04Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۹ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۱۳:۲۲
خط ۱:		خط ۱:
			[[رده:مقاله‌های در حال ویرایش]]

	{{در ~~دست ویرایش\|ماه=~~[[~~شهریور~~]]~~\|روز=~~[[۳]]~~\|سال=~~[[~~۱۴۰۵~~]]\|~~کاربر=Heidar }}~~		'''مال حلال''' درآمدی است که بدون اعمال [[حرام]] مانند دزدی و غصب به دست آمده و استفاده از آن در [[حج]]، شرط قبولی اعمال [[حاجی]] دانسته شده. به کاربردن مال حلال در حج، یکی [[آداب حج]] است و حجی که با مال حرام یا غیرپاک (مانند مالی که خمس آن پرداخت نشده) انجام شود، نه‌تنها مورد پذیرش خداوند قرار نمی‌گیرد، بلکه در اعمالی مانند [[طواف]] (که لباس آن باید مباح باشد) و [[تلبیه\|لبیک‌گفتن]] نیز تأثیر منفی می‌گذارد و آن را از کمال و روح عبودیت تهی می‌سازد چراکه براساس روایات، پاسخ منفی به لبیکِ حاجیِ دارای مال حرام داده می‌شود.

	[[~~رده:مقاله‌های در حال ویرایش~~]]		هرچند از دیدگاه فقهی، بیشتر مراجع حج با مال حرام را صحیح و ساقط‌کننده‌ی تکلیف می‌دانند (هرچند گناه و ضمان مالی به همراه دارد)، اما گروهی از فقها بر بطلان حج در صورت حرام بودن برخی اجزا مانند [[لباس احرام]] و [[قربانی]] تأکید دارند؛ با این حال، در فرهنگ دینی و رسوم رایج حاجیان، همواره تأکید بر تهیه‌ی هزینه‌ها، لباس احرام و توشه‌ی سفر از مال حلال، همراه با حلالیت‌طلبی از خانواده و دوستان و ادای بدهی‌ها، پیش از عزیمت به این سفر معنوی بوده است.

	== اهمیت مال حلال در حج ==		== اهمیت مال حلال در حج ==
خط ۱۴:		خط ۱۵:

	== شرط قبولی حج ==		== شرط قبولی حج ==
	هزینه و توشه [[حج]] باید از مال حلال و پاک باشد.<ref>العروة الوثقی، ج4، ص339.</ref> بر پایه روایتی از [[امام باقر(ع)]]، خداوند حج و [[عمره\|عمره‌ای]] را که از مال حرام باشد نمی‌پذیرد؛<ref>الامالی، ص527؛ بحار الانوار، ج93، ص164.</ref> حتی اگر پرچمی حرام در اموال حج‌گزار باشد.<ref>وسائل الشیعه، ج11، ص146؛ بحار الانوار، ج96، ص120.</ref> بر اساس برخی منابع استفاده از مال حلال در سفر حج، از شروط قبولی حج دانسته شده است.<ref>الامالی، ص527؛ بحار الانوار، ج93، ص164؛</ref>		هزینه و توشه [[حج]] باید از مال حلال و پاک باشد.<ref>العروة الوثقی، ج4، ص339.</ref> بر پایه روایتی از [[امام باقر(ع)]]، خداوند حج و [[عمره\|عمره‌ای]] را که از مال [[حرام]] باشد نمی‌پذیرد؛<ref>الامالی، ص527؛ بحار الانوار، ج93، ص164.</ref> حتی اگر پرچمی حرام در اموال حج‌گزار باشد.<ref>وسائل الشیعه، ج11، ص146؛ بحار الانوار، ج96، ص120.</ref> بر اساس برخی منابع استفاده از مال حلال در سفر حج، از شروط قبولی حج دانسته شده است.<ref>الامالی، ص527؛ بحار الانوار، ج93، ص164؛</ref>

	== شرط صحت فقهی ==		== شرط صحت فقهی ==

Heidar: /* صحت فقهی یا قبولی حج */

2026-08-25T13:59:49Z

صحت فقهی یا قبولی حج

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۵ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۱۷:۲۹
خط ۸:		خط ۸:

	درباره علت نهی از حج با مال حرام، برخی محققان، حج با مال حرام را در تضاد با مقتضای حج، که عبودیت خداوند است، دانسته‌اند. عبادتی که مقدمات آن از حلال تهیه نشده باشد از «تقوا» تهی است و با چنین عملی «تقرب» حاصل نمی شود.<ref name=":0">درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج، ص 77 .</ref> در روایات معصومان از سفر با مال حرام نهی شده است.<ref>تهذیب الاحکام ، ج 6 ، ص 368 .</ref>		درباره علت نهی از حج با مال حرام، برخی محققان، حج با مال حرام را در تضاد با مقتضای حج، که عبودیت خداوند است، دانسته‌اند. عبادتی که مقدمات آن از حلال تهیه نشده باشد از «تقوا» تهی است و با چنین عملی «تقرب» حاصل نمی شود.<ref name=":0">درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج، ص 77 .</ref> در روایات معصومان از سفر با مال حرام نهی شده است.<ref>تهذیب الاحکام ، ج 6 ، ص 368 .</ref>
	== ~~صحت فقهی یا قبولی حج ==~~		== مال حرام در اعمال حج ==
	~~هزینه و توشه [[حج]] باید از~~ مال حلال و پاک باشد.<ref>العروة الوثقی، ج4، ص339.</ref> بر پایه روایتی از [[امام باقر(ع)]]، خداوند حج و [[عمره\|عمره‌ای]] را که از مال حرام باشد نمی‌پذیرد؛<ref>الامالی، ص527؛ بحار الانوار، ج93، ص164.</ref> حتی اگر پرچمی حرام در اموال حج‌گزار باشد.<ref>وسائل الشیعه، ج11، ص146؛ بحار الانوار، ج96، ص120.</ref> [[محمد مهدی نراقی\|نراقی]] بر لزوم تأمین هزینه [[حج]] از مال حلال تأکید دارد، اما حج با مال حرام را از نظر فقهی صحیح می‌داند، هرچند موجب مسئولیت حقوقی است.<ref>انیس التجار، ص39.</ref> استفاده از مال حلال در سفر حج، از شروط قبولی حج دانسته شده است.<ref>الامالی، ص527؛ بحار الانوار، ج93، ص164؛</ref>

	~~== مال حلال~~ در اعمال حج ==
	عمل طواف با لباسی که حاجی هنگام احرام به تن کرده انجام می‌شود. لباس طواف باید مباح باشد؛ یعنی از مال حلال تهیه شده باشد و گرنه طواف باطل است. پیام این شرط آن است که بدون کسب حلال و تن پوش مباح، نمیتوان به حقیقت طواف دست یافت و این عمل حاصلی جز خستگی و ضایع کردن فرصت ندارد.<ref>درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج، ص 168.</ref>		عمل طواف با لباسی که حاجی هنگام احرام به تن کرده انجام می‌شود. لباس طواف باید مباح باشد؛ یعنی از مال حلال تهیه شده باشد و گرنه طواف باطل است. پیام این شرط آن است که بدون کسب حلال و تن پوش مباح، نمیتوان به حقیقت طواف دست یافت و این عمل حاصلی جز خستگی و ضایع کردن فرصت ندارد.<ref>درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج، ص 168.</ref>

	بنابر روایتی از امام صادق(ع) [[حاجی]] به علت مال غیر حلالی که با آن به حج آمده، هنگام لبیک گفتن، پاسخ منفی «نه، به فرمانبردارى نايستاده‌اى و در اطاعت و خدمت نيستى» را دریافت می‌کنند.<ref>الحج و العمره في الكتاب والسنه، ص ۲۲۶ ، ج ۶۹۴ .</ref> ولی اگر با مال حلال حج به جا آورد، با جملات «لبیک» و «سعدیک» پاسخ داده می‌شود.<ref>الکافی، ج5، ص124؛ تهذیب الاحکام، ج6، ص368.</ref> بر این اساس، تلبیه را برای شخصی که پاسخ مثبت دریافت می‌کند، رسیدن به مقام اجابت و سعادت دانسته‌اند.<ref>درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 121 .</ref>		بنابر روایتی از امام صادق(ع) [[حاجی]] به علت مال غیر حلالی که با آن به حج آمده، هنگام لبیک گفتن، پاسخ منفی «نه، به فرمانبردارى نايستاده‌اى و در اطاعت و خدمت نيستى» را دریافت می‌کنند.<ref>الحج و العمره في الكتاب والسنه، ص ۲۲۶ ، ج ۶۹۴ .</ref> ولی اگر با مال حلال حج به جا آورد، با جملات «لبیک» و «سعدیک» پاسخ داده می‌شود.<ref>الکافی، ج5، ص124؛ تهذیب الاحکام، ج6، ص368.</ref> بر این اساس، تلبیه را برای شخصی که پاسخ مثبت دریافت می‌کند، رسیدن به مقام اجابت و سعادت دانسته‌اند.<ref>درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 121 .</ref>

			== شرط قبولی حج ==
			هزینه و توشه [[حج]] باید از مال حلال و پاک باشد.<ref>العروة الوثقی، ج4، ص339.</ref> بر پایه روایتی از [[امام باقر(ع)]]، خداوند حج و [[عمره\|عمره‌ای]] را که از مال حرام باشد نمی‌پذیرد؛<ref>الامالی، ص527؛ بحار الانوار، ج93، ص164.</ref> حتی اگر پرچمی حرام در اموال حج‌گزار باشد.<ref>وسائل الشیعه، ج11، ص146؛ بحار الانوار، ج96، ص120.</ref> بر اساس برخی منابع استفاده از مال حلال در سفر حج، از شروط قبولی حج دانسته شده است.<ref>الامالی، ص527؛ بحار الانوار، ج93، ص164؛</ref>

			== شرط صحت فقهی ==
			به نظر برخی مراجع معاصر جايز نيست با مال حرام، يا مالى كه خمس آن را نداده، حج بجا آورد. اگر لباس احرام و طواف و سعى و پول قربانى و اجرت چادر و فرشی كه بر آن وقوف به عرفات و منى مى‌كند حرام باشد، مرتكب كار حرامی‌شده است.<ref>استفتائات [https://www.makaremshirazi.net/main.aspx?typeinfo=21&lid=0&catid=46990&mid=264075 دفتر آیت الله مکارم شیرازی]، بخش حج.</ref>

			[[محمد مهدی نراقی\|نراقی]] بر لزوم تأمین هزینه [[حج]] از مال حلال تأکید دارد، اما حج با مال حرام را از نظر فقهی صحیح می‌داند، هرچند موجب مسئولیت حقوقی است.<ref>انیس التجار، ص39.</ref> به نظر برخی مراجع اگر عین لباس طواف و خودِ قربانی، غصبی نباشد (و صرفا با مال غصبی خریده شده باشد) حج وعمره صحیح است هر چند ضامن پول غصبی است.<ref>دفتر استفتائات آیت الله سیستانی، بخش [https://www.sistani.org/persian/book/51/91/ مخارج حج با اموال دیگران]</ref>

	== رسوم دینی حاجیان ==		== رسوم دینی حاجیان ==

Heidar در ‏۲۵ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۱۳:۳۰

2026-08-25T13:30:58Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۵ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۱۷:۰۰
خط ۵:		خط ۵:

	== اهمیت مال حلال در حج ==		== اهمیت مال حلال در حج ==
	انجام [[حج]] «با مال حلال» از جمله مقدمات لازم حج است به شکلی که حج با مال حرام، موجب عدم قبول حج و حتی بطلان آن است.<ref>مناسک جامع حج ، ص 36.</ref> برخی از [[آداب حج]]، مربوط به قبولی [[حج]] بوده و بیشتر آنها از مستحبات حج است. استفاده از مال ~~حلال را~~ جزو آداب واجب حج دانسته ~~اند~~.<ref>الکافی، ج5، ص124؛ الامالی، ص527؛ من لایحضره الفقیه، ج3، ص162 و ج1، ص189؛ تهذیب الاحکام، ج6، ص368؛ بحار الانوار، ج93، ص16 و ج96، ص120؛ العروة الوثقی، ج4، ص339؛ وسائل الشیعه، ج11، ص146.</ref>		انجام [[حج]] «با مال حلال» از جمله مقدمات لازم حج است به شکلی که حج با مال حرام، موجب عدم قبول حج و حتی بطلان آن است.<ref>مناسک جامع حج ، ص 36.</ref> برخی از [[آداب حج]]، مربوط به قبولی [[حج]] بوده و بیشتر آنها از مستحبات حج است. استفاده از مال حلال، جزو آداب واجب حج دانسته شده.<ref>الکافی، ج5، ص124؛ الامالی، ص527؛ من لایحضره الفقیه، ج3، ص162 و ج1، ص189؛ تهذیب الاحکام، ج6، ص368؛ بحار الانوار، ج93، ص16 و ج96، ص120؛ العروة الوثقی، ج4، ص339؛ وسائل الشیعه، ج11، ص146.</ref> برخی براین باورند که استفاده از مال حلال موجب می‌شود [[حاجی]] توفيق عبادت پيدا كند و بتواند در بهترين اماكن روى كره زمين، شيرينى مناجات با خدا را لمس و از عبادات خود لذّت ببرد.<ref>آداب سفر حج، ص23.</ref>

	~~درباره علت نهی از حج با مال حرام،~~ برخی ~~محققان حج با مال حرام را در تضاد با مقتضای حج، که عبودیت خداوند است، دانسته‌اند. عبادتی~~ که ~~مقدمات آن~~ از حلال ~~تهیه نشده باشد از «تقوا» تهی است~~ و با ~~چنین عملی «تقرب» حاصل نمی شود.<ref name=":0">درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار~~ و ~~معارف حج، ص 77~~ .</ref> ~~در روایات معصومان از~~ سفر ~~با مال حرام نهی شده است.<ref>تهذیب الاحکام ، ج 6 ، ص 368~~ .</ref>

	~~فضیلت~~

	~~احکام~~

			درباره علت نهی از حج با مال حرام، برخی محققان، حج با مال حرام را در تضاد با مقتضای حج، که عبودیت خداوند است، دانسته‌اند. عبادتی که مقدمات آن از حلال تهیه نشده باشد از «تقوا» تهی است و با چنین عملی «تقرب» حاصل نمی شود.<ref name=":0">درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج، ص 77 .</ref> در روایات معصومان از سفر با مال حرام نهی شده است.<ref>تهذیب الاحکام ، ج 6 ، ص 368 .</ref>
	== صحت فقهی یا قبولی حج ==		== صحت فقهی یا قبولی حج ==
	هزینه و توشه [[حج]] باید از مال حلال و پاک باشد.<ref>العروة الوثقی، ج4، ص339.</ref> بر پایه روایتی از [[امام باقر(ع)]]، خداوند حج و [[عمره\|عمره‌ای]] را که از مال حرام باشد نمی‌پذیرد؛<ref>الامالی، ص527؛ بحار الانوار، ج93، ص164.</ref> حتی اگر پرچمی حرام در اموال حج‌گزار باشد.<ref>وسائل الشیعه، ج11، ص146؛ بحار الانوار، ج96، ص120.</ref> [[محمد مهدی نراقی\|نراقی]] بر لزوم تأمین هزینه [[حج]] از مال حلال تأکید دارد، اما حج با مال حرام را از نظر فقهی صحیح می‌داند، هرچند موجب مسئولیت حقوقی است.<ref>انیس التجار، ص39.</ref> استفاده از مال حلال در سفر حج، از شروط قبولی حج دانسته شده است.<ref>الامالی، ص527؛ بحار الانوار، ج93، ص164؛</ref>		هزینه و توشه [[حج]] باید از مال حلال و پاک باشد.<ref>العروة الوثقی، ج4، ص339.</ref> بر پایه روایتی از [[امام باقر(ع)]]، خداوند حج و [[عمره\|عمره‌ای]] را که از مال حرام باشد نمی‌پذیرد؛<ref>الامالی، ص527؛ بحار الانوار، ج93، ص164.</ref> حتی اگر پرچمی حرام در اموال حج‌گزار باشد.<ref>وسائل الشیعه، ج11، ص146؛ بحار الانوار، ج96، ص120.</ref> [[محمد مهدی نراقی\|نراقی]] بر لزوم تأمین هزینه [[حج]] از مال حلال تأکید دارد، اما حج با مال حرام را از نظر فقهی صحیح می‌داند، هرچند موجب مسئولیت حقوقی است.<ref>انیس التجار، ص39.</ref> استفاده از مال حلال در سفر حج، از شروط قبولی حج دانسته شده است.<ref>الامالی، ص527؛ بحار الانوار، ج93، ص164؛</ref>

	بنابر روایتی از امام صادق(ع) [[حاجی]] به علت مال غیر حلالی که با آن به حج آمده، پاسخ منفی «لبیک و سعادتی برای تو نیست» را دریافت می‌کنند.<ref>الحج و العمره في الكتاب والسنه، ص ۲۲۶ ، ج ۶۹۴ .</ref> ولی اگر با مال حلال حج به جا آورد، با جملات «لبیک» و «سعدیک» پاسخ داده می‌شود.<ref>الکافی، ج5، ص124؛ تهذیب الاحکام، ج6، ص368.</ref> بر این اساس، تلبیه را برای شخصی که پاسخ مثبت دریافت می‌کند، رسیدن به مقام اجابت و سعادت دانسته‌اند.<ref>درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 121 .</ref>

	== مال حلال در اعمال حج ==		== مال حلال در اعمال حج ==
	عمل طواف با لباسی که حاجی هنگام احرام به تن کرده انجام می‌شود. لباس طواف باید مباح باشد؛ یعنی از مال حلال تهیه شده باشد و گرنه طواف باطل است. پیام این شرط آن است که بدون کسب حلال و تن پوش مباح، نمیتوان به حقیقت طواف دست یافت و این عمل حاصلی جز خستگی و ضایع کردن فرصت ندارد.<ref>درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج، ص 168.</ref>		عمل طواف با لباسی که حاجی هنگام احرام به تن کرده انجام می‌شود. لباس طواف باید مباح باشد؛ یعنی از مال حلال تهیه شده باشد و گرنه طواف باطل است. پیام این شرط آن است که بدون کسب حلال و تن پوش مباح، نمیتوان به حقیقت طواف دست یافت و این عمل حاصلی جز خستگی و ضایع کردن فرصت ندارد.<ref>درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج، ص 168.</ref>

			بنابر روایتی از امام صادق(ع) [[حاجی]] به علت مال غیر حلالی که با آن به حج آمده، هنگام لبیک گفتن، پاسخ منفی «نه، به فرمانبردارى نايستاده‌اى و در اطاعت و خدمت نيستى» را دریافت می‌کنند.<ref>الحج و العمره في الكتاب والسنه، ص ۲۲۶ ، ج ۶۹۴ .</ref> ولی اگر با مال حلال حج به جا آورد، با جملات «لبیک» و «سعدیک» پاسخ داده می‌شود.<ref>الکافی، ج5، ص124؛ تهذیب الاحکام، ج6، ص368.</ref> بر این اساس، تلبیه را برای شخصی که پاسخ مثبت دریافت می‌کند، رسیدن به مقام اجابت و سعادت دانسته‌اند.<ref>درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 121 .</ref>

	== رسوم دینی حاجیان ==		== رسوم دینی حاجیان ==
خط ۳۵:		خط ۳۰:
	== منابع ==		== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}
			* '''آداب سفر حج'''، علی قاضی عسکر، تهران، مشعر، 1387ش.
	* '''انیس التجار'''، نراقی، مهدی بن ابی‌ذر، قم-ایران، بوستان کتاب، 1383ش.		* '''انیس التجار'''، نراقی، مهدی بن ابی‌ذر، قم-ایران، بوستان کتاب، 1383ش.
	* '''امالی'''، شیخ صدوق، محمد بن علی، قم، بعثت،۱۴۱۷ ق.		* '''امالی'''، شیخ صدوق، محمد بن علی، قم، بعثت،۱۴۱۷ ق.
	*'''بحار الانوار الجامعه لدرر اخبار الائمه الاطهار'''، محمد باقر المجلسی (۱۰۳۷-۱۱۱۰ق)، تصحیح محمد باقر بهبودی و سید ابراهیم میانجی و سید محمد مهدی موسوی خرسان، بیروت، داراحیاء التراث العربی و موسسه الوفاء، ۱۴۰۳ق.		*'''بحار الانوار الجامعه لدرر اخبار الائمه الاطهار'''، محمد باقر المجلسی (۱۰۳۷-۱۱۱۰ق)، تصحیح محمد باقر بهبودی و سید ابراهیم میانجی و سید محمد مهدی موسوی خرسان، بیروت، داراحیاء التراث العربی و موسسه الوفاء، ۱۴۰۳ق.
	* '''تهذیب الأحکام'''، طوسی محمد بن حسن، تحقیق حسن موسوی خرسان، تهران، ~~دارکتب الاسلامیة،~~ 1407ق.		* '''تهذیب الأحکام'''، طوسی محمد بن حسن، تحقیق حسن موسوی خرسان، تهران، دارالکتب الاسلامیه، 1407ق.
	* '''مناسک جامع حج''': ناصر مکارم شیرازی، ابوالقاسم علیان نژادی، قم، مدرسه امام علی بن ابی طالب ( علیه السلام ) ، 1384ش.		* '''مناسک جامع حج''': ناصر مکارم شیرازی، ابوالقاسم علیان نژادی، قم، مدرسه امام علی بن ابی طالب ( علیه السلام ) ، 1384ش.
	*'''درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج'''، کمیته اسرار و معارف معاونت امور روحانیون حوزه نمایندگی ولی فقیه در امور حج و زیارت، تهران، مشعر، 1389ش.		*'''درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج'''، کمیته اسرار و معارف معاونت امور روحانیون حوزه نمایندگی ولی فقیه در امور حج و زیارت، تهران، مشعر، 1389ش.

Heidar در ‏۲۵ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۱۳:۰۳

2026-08-25T13:03:10Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۵ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۱۶:۳۳
خط ۴:		خط ۴:
	[[رده:مقاله‌های در حال ویرایش]]		[[رده:مقاله‌های در حال ویرایش]]

	انجام حج «با مال حلال» از جمله مقدمات لازم حج است به شکلی که حج با مال حرام، موجب عدم قبول حج و حتی بطلان آن است.<ref>~~مناسک حج ، ص 36 ؛~~ مناسک جامع حج ، ص 36.</ref> و ~~در روایات معصومان~~ از ~~سفر با مال حرام نهی شده~~ است.~~<ref>تهذیب الاحکام ، ج 6 ، ص 368 .</ref> درباره فلسفه نهی~~ از ~~حج با~~ مال ~~حرام، برخی محققان~~ حج ~~با مال حرام را در تضاد با مقتضای حج، که عبودیت خداوند است، دانسته‌اند~~.<ref ~~name=":0"~~>~~درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار~~ و ~~معارف حج، ص 77~~ .</ref> همچنین گفته شده که عبادتی که مقدمات آن از حلال تهیه نشده باشد از «تقوا» تهی است و با چنین عملی «تقرب» حاصل نمی شود.<ref name=":0" />		== اهمیت مال حلال در حج ==
			انجام [[حج]] «با مال حلال» از جمله مقدمات لازم حج است به شکلی که حج با مال حرام، موجب عدم قبول حج و حتی بطلان آن است.<ref>مناسک جامع حج ، ص 36.</ref> برخی از [[آداب حج]]، مربوط به قبولی [[حج]] بوده و بیشتر آنها از مستحبات حج است. استفاده از مال حلال را جزو آداب واجب حج دانسته اند.<ref>الکافی، ج5، ص124؛ الامالی، ص527؛ من لایحضره الفقیه، ج3، ص162 و ج1، ص189؛ تهذیب الاحکام، ج6، ص368؛ بحار الانوار، ج93، ص16 و ج96، ص120؛ العروة الوثقی، ج4، ص339؛ وسائل الشیعه، ج11، ص146.</ref>

	~~استفاده~~ از [[مال حلال]] در سفر ~~حج، از شروط قبولی حج دانسته~~ شده است.<ref>~~الامالی، ص527؛ بحار الانوار، ج93، ص164؛~~</ref>		درباره علت نهی از حج با مال حرام، برخی محققان حج با مال حرام را در تضاد با مقتضای حج، که عبودیت خداوند است، دانسته‌اند. عبادتی که مقدمات آن از حلال تهیه نشده باشد از «تقوا» تهی است و با چنین عملی «تقرب» حاصل نمی شود.<ref name=":0">درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج، ص 77 .</ref> در روایات معصومان از سفر با مال حرام نهی شده است.<ref>تهذیب الاحکام ، ج 6 ، ص 368 .</ref>

	نراقی بر لزوم تأمین هزینه [[حج]] از مال حلال تأکید دارد، اما حج با مال حرام را از نظر فقهی صحیح می‌داند، هرچند موجب مسئولیت حقوقی است. تجارت در سفر حج را نیز منافاتی با عبادت حج نمی‌داند.<ref>انیس التجار، ص39.</ref>		فضیلت

	بنابر روایتی از امام صادق(ع) [[حاجی]] به علت مال غیر حلالی که با آن به حج آمده، پاسخ منفی «لبیک و سعادتی برای تو نیست» را دریافت می‌کنند.<ref>الحج و العمره في الكتاب والسنه، ص ۲۲۶ ، ج ۶۹۴ .</ref> بر این اساس، تلبیه را نه فقط یک لفظ، بلکه برای شخصی که پاسخ مثبت دریافت می‌کند، رسیدن به مقام اجابت و سعادت دانسته‌اند.<ref>درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 121 .</ref>		احکام

	~~لباس طواف~~ باید ~~مباح باشد؛ یعنی~~ از مال حلال ~~تهیه شده~~ باشد و ~~گرنه طواف باطل~~ است. پیام این شرط آن است که بدون کسب حلال و تن پوش مباح، نمیتوان به حقیقت طواف دست یافت و این عمل حاصلی جز خستگی و ضایع کردن فرصت ندارد.<ref>~~درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف~~ حج، ~~ص 168~~.</ref>		== صحت فقهی یا قبولی حج ==
			هزینه و توشه [[حج]] باید از مال حلال و پاک باشد.<ref>العروة الوثقی، ج4، ص339.</ref> بر پایه روایتی از [[امام باقر(ع)]]، خداوند حج و [[عمره\|عمره‌ای]] را که از مال حرام باشد نمی‌پذیرد؛<ref>الامالی، ص527؛ بحار الانوار، ج93، ص164.</ref> حتی اگر پرچمی حرام در اموال حج‌گزار باشد.<ref>وسائل الشیعه، ج11، ص146؛ بحار الانوار، ج96، ص120.</ref> [[محمد مهدی نراقی\|نراقی]] بر لزوم تأمین هزینه [[حج]] از مال حلال تأکید دارد، اما حج با مال حرام را از نظر فقهی صحیح می‌داند، هرچند موجب مسئولیت حقوقی است.<ref>انیس التجار، ص39.</ref> استفاده از مال حلال در سفر حج، از شروط قبولی حج دانسته شده است.<ref>الامالی، ص527؛ بحار الانوار، ج93، ص164؛</ref>

	~~هزینه و توشه [[حج]] باید از مال حلال و پاک باشد.<ref>العروة الوثقی، ج4، ص339.</ref> بر پایه~~ روایتی از [[امام ~~باقر~~(ع)]]~~، خداوند~~ حج و ~~[[عمره\|عمره‌ای]]~~ را ~~که از مال حرام باشد نمی‌پذیرد؛<ref>الامالی، ص527؛ بحار الانوار، ج93، ص164~~.</ref> ~~حتی اگر پرچمی حرام در اموال حج‌گزار باشد.<ref>وسائل الشیعه، ج11، ص146؛ بحار الانوار، ج96، ص120~~.</ref> بر پایه روایتی دیگر، چنانچه فرد با مال حرام حج به جا آورد و [[تلبیه\|لبیک]] گوید، با تعبیر «لا لبیک» و «لا سعدیک» پاسخ داده می‌شود؛ ولی اگر با مال حلال حج به جا آورد، با جملات «لبیک» و «سعدیک» پاسخ داده می‌شود.<ref>الکافی، ج5، ص124؛ تهذیب الاحکام، ج6، ص368.</ref>		بنابر روایتی از امام صادق(ع) [[حاجی]] به علت مال غیر حلالی که با آن به حج آمده، پاسخ منفی «لبیک و سعادتی برای تو نیست» را دریافت می‌کنند.<ref>الحج و العمره في الكتاب والسنه، ص ۲۲۶ ، ج ۶۹۴ .</ref> ولی اگر با مال حلال حج به جا آورد، با جملات «لبیک» و «سعدیک» پاسخ داده می‌شود.<ref>الکافی، ج5، ص124؛ تهذیب الاحکام، ج6، ص368.</ref> بر این اساس، تلبیه را برای شخصی که پاسخ مثبت دریافت می‌کند، رسیدن به مقام اجابت و سعادت دانسته‌اند.<ref>درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 121 .</ref>

	== ~~آداب واجب~~ حج ==		== مال حلال در اعمال حج ==
	~~برخی~~ از ~~آداب حج، مربوط به قبولی حج بوده~~ و ~~بیشتر آنها جزء مستحبات حج~~ است. ~~استفاده از مال~~ حلال ~~را جزو آداب واجب حج دانسته اند~~.<ref>~~الکافی، ج5، ص124؛ الامالی، ص527؛ من لایحضره الفقیه، ج3، ص162~~ و ~~ج1، ص189؛ تهذیب الاحکام، ج6، ص368؛ بحار الانوار، ج93، ص16 و ج96، ص120؛ العروة الوثقی، ج4، ص339؛ وسائل الشیعه، ج11، ص146~~.</ref>		عمل طواف با لباسی که حاجی هنگام احرام به تن کرده انجام می‌شود. لباس طواف باید مباح باشد؛ یعنی از مال حلال تهیه شده باشد و گرنه طواف باطل است. پیام این شرط آن است که بدون کسب حلال و تن پوش مباح، نمیتوان به حقیقت طواف دست یافت و این عمل حاصلی جز خستگی و ضایع کردن فرصت ندارد.<ref>درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج، ص 168.</ref>

	=== رسوم دینی حاجیان ===		== رسوم دینی حاجیان ==
	رسم دینی رایج میان بسیاری از مردم از آغاز حج‌گزاری ~~مسلمانان بنگلادش تا امروز~~ این است که ~~خواستاران حج~~ خود را ملزم می‌دانند تا لباس احرامشان را از مال حلال فراهم کنند. همچنین مسافران، پیش از عزیمت به سوی مکه، از خانواده و دوستان و فامیل طلب بخشش و عفوکرده، قرض‌ها را ادا می‌کنند و وصیتنامه خود را می‌نویسند.<ref>دانشنامه حج و حرمین شریفین، مدخل بنگلادش.</ref>		رسم دینی رایج میان بسیاری از مردم از آغاز حج‌گزاری این است که حاجیان خود را ملزم می‌دانند تا لباس احرامشان را از مال حلال فراهم کنند. همچنین مسافران، پیش از عزیمت به سوی مکه، از خانواده و دوستان و فامیل طلب بخشش و عفوکرده، قرض‌ها را ادا می‌کنند و وصیتنامه خود را می‌نویسند.<ref>دانشنامه حج و حرمین شریفین، مدخل بنگلادش.</ref>

	== مقاله‌های مرتبط ==		== مقاله‌های مرتبط ==

Heidar در ‏۲۵ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۱۲:۳۱

2026-08-25T12:31:48Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۵ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۱۶:۰۱
خط ۱:		خط ۱:

			{{در دست ویرایش\|ماه=[[شهریور]]\|روز=[[۳]]\|سال=[[۱۴۰۵]]\|کاربر=Heidar }}

			[[رده:مقاله‌های در حال ویرایش]]

	انجام حج «با مال حلال» از جمله مقدمات لازم حج است به شکلی که حج با مال حرام، موجب عدم قبول حج و حتی بطلان آن است.<ref>مناسک حج ، ص 36 ؛ مناسک جامع حج ، ص 36.</ref> و در روایات معصومان از سفر با مال حرام نهی شده است.<ref>تهذیب الاحکام ، ج 6 ، ص 368 .</ref> درباره فلسفه نهی از حج با مال حرام، برخی محققان حج با مال حرام را در تضاد با مقتضای حج، که عبودیت خداوند است، دانسته‌اند.<ref name=":0">درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج، ص 77 .</ref> همچنین گفته شده که عبادتی که مقدمات آن از حلال تهیه نشده باشد از «تقوا» تهی است و با چنین عملی «تقرب» حاصل نمی شود.<ref name=":0" />		انجام حج «با مال حلال» از جمله مقدمات لازم حج است به شکلی که حج با مال حرام، موجب عدم قبول حج و حتی بطلان آن است.<ref>مناسک حج ، ص 36 ؛ مناسک جامع حج ، ص 36.</ref> و در روایات معصومان از سفر با مال حرام نهی شده است.<ref>تهذیب الاحکام ، ج 6 ، ص 368 .</ref> درباره فلسفه نهی از حج با مال حرام، برخی محققان حج با مال حرام را در تضاد با مقتضای حج، که عبودیت خداوند است، دانسته‌اند.<ref name=":0">درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج، ص 77 .</ref> همچنین گفته شده که عبادتی که مقدمات آن از حلال تهیه نشده باشد از «تقوا» تهی است و با چنین عملی «تقرب» حاصل نمی شود.<ref name=":0" />

Heidar: /* منابع */

2026-08-25T12:25:44Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۵ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۱۵:۵۵
خط ۷:		خط ۷:
	نراقی بر لزوم تأمین هزینه [[حج]] از مال حلال تأکید دارد، اما حج با مال حرام را از نظر فقهی صحیح می‌داند، هرچند موجب مسئولیت حقوقی است. تجارت در سفر حج را نیز منافاتی با عبادت حج نمی‌داند.<ref>انیس التجار، ص39.</ref>		نراقی بر لزوم تأمین هزینه [[حج]] از مال حلال تأکید دارد، اما حج با مال حرام را از نظر فقهی صحیح می‌داند، هرچند موجب مسئولیت حقوقی است. تجارت در سفر حج را نیز منافاتی با عبادت حج نمی‌داند.<ref>انیس التجار، ص39.</ref>

			بنابر روایتی از امام صادق(ع) [[حاجی]] به علت مال غیر حلالی که با آن به حج آمده، پاسخ منفی «لبیک و سعادتی برای تو نیست» را دریافت می‌کنند.<ref>الحج و العمره في الكتاب والسنه، ص ۲۲۶ ، ج ۶۹۴ .</ref> بر این اساس، تلبیه را نه فقط یک لفظ، بلکه برای شخصی که پاسخ مثبت دریافت می‌کند، رسیدن به مقام اجابت و سعادت دانسته‌اند.<ref>درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 121 .</ref>

			لباس طواف باید مباح باشد؛ یعنی از مال حلال تهیه شده باشد و گرنه طواف باطل است. پیام این شرط آن است که بدون کسب حلال و تن پوش مباح، نمیتوان به حقیقت طواف دست یافت و این عمل حاصلی جز خستگی و ضایع کردن فرصت ندارد.<ref>درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج، ص 168.</ref>

			هزینه و توشه [[حج]] باید از مال حلال و پاک باشد.<ref>العروة الوثقی، ج4، ص339.</ref> بر پایه روایتی از [[امام باقر(ع)]]، خداوند حج و [[عمره\|عمره‌ای]] را که از مال حرام باشد نمی‌پذیرد؛<ref>الامالی، ص527؛ بحار الانوار، ج93، ص164.</ref> حتی اگر پرچمی حرام در اموال حج‌گزار باشد.<ref>وسائل الشیعه، ج11، ص146؛ بحار الانوار، ج96، ص120.</ref> بر پایه روایتی دیگر، چنانچه فرد با مال حرام حج به جا آورد و [[تلبیه\|لبیک]] گوید، با تعبیر «لا لبیک» و «لا سعدیک» پاسخ داده می‌شود؛ ولی اگر با مال حلال حج به جا آورد، با جملات «لبیک» و «سعدیک» پاسخ داده می‌شود.<ref>الکافی، ج5، ص124؛ تهذیب الاحکام، ج6، ص368.</ref>

			== آداب واجب حج ==
			برخی از آداب حج، مربوط به قبولی حج بوده و بیشتر آنها جزء مستحبات حج است. استفاده از مال حلال را جزو آداب واجب حج دانسته اند.<ref>الکافی، ج5، ص124؛ الامالی، ص527؛ من لایحضره الفقیه، ج3، ص162 و ج1، ص189؛ تهذیب الاحکام، ج6، ص368؛ بحار الانوار، ج93، ص16 و ج96، ص120؛ العروة الوثقی، ج4، ص339؛ وسائل الشیعه، ج11، ص146.</ref>

			=== رسوم دینی حاجیان ===
			رسم دینی رایج میان بسیاری از مردم از آغاز حج‌گزاری مسلمانان بنگلادش تا امروز این است که خواستاران حج خود را ملزم می‌دانند تا لباس احرامشان را از مال حلال فراهم کنند. همچنین مسافران، پیش از عزیمت به سوی مکه، از خانواده و دوستان و فامیل طلب بخشش و عفوکرده، قرض‌ها را ادا می‌کنند و وصیتنامه خود را می‌نویسند.<ref>دانشنامه حج و حرمین شریفین، مدخل بنگلادش.</ref>

	== مقاله‌های مرتبط ==		== مقاله‌های مرتبط ==

			* [[آداب حج]]
	* [[مناسک حج]]		* [[مناسک حج]]
	* [[اسرار حج]]		* [[اسرار حج]]
	* [[آداب حج]]

	== پانویس ==		== پانویس ==
خط ۲۰:		خط ۳۱:
	{{منابع}}		{{منابع}}
	* '''انیس التجار'''، نراقی، مهدی بن ابی‌ذر، قم-ایران، بوستان کتاب، 1383ش.		* '''انیس التجار'''، نراقی، مهدی بن ابی‌ذر، قم-ایران، بوستان کتاب، 1383ش.


	* '''امالی'''، شیخ صدوق، محمد بن علی، قم، بعثت،۱۴۱۷ ق.		* '''امالی'''، شیخ صدوق، محمد بن علی، قم، بعثت،۱۴۱۷ ق.
	*'''بحار الانوار الجامعه لدرر اخبار الائمه الاطهار'''، محمد باقر المجلسی (۱۰۳۷-۱۱۱۰ق)، تصحیح محمد باقر بهبودی و سید ابراهیم میانجی و سید محمد مهدی موسوی خرسان، بیروت، داراحیاء التراث العربی و موسسه الوفاء، ۱۴۰۳ق.		*'''بحار الانوار الجامعه لدرر اخبار الائمه الاطهار'''، محمد باقر المجلسی (۱۰۳۷-۱۱۱۰ق)، تصحیح محمد باقر بهبودی و سید ابراهیم میانجی و سید محمد مهدی موسوی خرسان، بیروت، داراحیاء التراث العربی و موسسه الوفاء، ۱۴۰۳ق.
	* '''تهذیب الأحکام'''، طوسی محمد بن حسن، تحقیق حسن موسوی خرسان، تهران، دارکتب الاسلامیة، 1407ق.		* '''تهذیب الأحکام'''، طوسی محمد بن حسن، تحقیق حسن موسوی خرسان، تهران، دارکتب الاسلامیة، 1407ق.
			* '''مناسک جامع حج''': ناصر مکارم شیرازی، ابوالقاسم علیان نژادی، قم، مدرسه امام علی بن ابی طالب ( علیه السلام ) ، 1384ش.
			*'''درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج'''، کمیته اسرار و معارف معاونت امور روحانیون حوزه نمایندگی ولی فقیه در امور حج و زیارت، تهران، مشعر، 1389ش.


	* '''جواهر الکلام في شرح شرائع الاسلام'''، صاحب جواهر، محمدحسن، تحقيق عباس قوچاني، تهران، دار الکتب الاسلاميه، 1365ش.		* '''جواهر الکلام في شرح شرائع الاسلام'''، صاحب جواهر، محمدحسن، تحقيق عباس قوچاني، تهران، دار الکتب الاسلاميه، 1365ش.
	* '''حج مقبول'''، ابوالحسن حسینی ادیانی، مشعر، تهران، 1385ش.		* '''حج مقبول'''، ابوالحسن حسینی ادیانی، مشعر، تهران، 1385ش.

Heidar در ‏۲۵ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۱۲:۰۸

2026-08-25T12:08:27Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۵ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۱۵:۳۸
خط ۳:		خط ۳:
	انجام حج «با مال حلال» از جمله مقدمات لازم حج است به شکلی که حج با مال حرام، موجب عدم قبول حج و حتی بطلان آن است.<ref>مناسک حج ، ص 36 ؛ مناسک جامع حج ، ص 36.</ref> و در روایات معصومان از سفر با مال حرام نهی شده است.<ref>تهذیب الاحکام ، ج 6 ، ص 368 .</ref> درباره فلسفه نهی از حج با مال حرام، برخی محققان حج با مال حرام را در تضاد با مقتضای حج، که عبودیت خداوند است، دانسته‌اند.<ref name=":0">درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج، ص 77 .</ref> همچنین گفته شده که عبادتی که مقدمات آن از حلال تهیه نشده باشد از «تقوا» تهی است و با چنین عملی «تقرب» حاصل نمی شود.<ref name=":0" />		انجام حج «با مال حلال» از جمله مقدمات لازم حج است به شکلی که حج با مال حرام، موجب عدم قبول حج و حتی بطلان آن است.<ref>مناسک حج ، ص 36 ؛ مناسک جامع حج ، ص 36.</ref> و در روایات معصومان از سفر با مال حرام نهی شده است.<ref>تهذیب الاحکام ، ج 6 ، ص 368 .</ref> درباره فلسفه نهی از حج با مال حرام، برخی محققان حج با مال حرام را در تضاد با مقتضای حج، که عبودیت خداوند است، دانسته‌اند.<ref name=":0">درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج، ص 77 .</ref> همچنین گفته شده که عبادتی که مقدمات آن از حلال تهیه نشده باشد از «تقوا» تهی است و با چنین عملی «تقرب» حاصل نمی شود.<ref name=":0" />

			استفاده از [[مال حلال]] در سفر حج، از شروط قبولی حج دانسته شده است.<ref>الامالی، ص527؛ بحار الانوار، ج93، ص164؛</ref>

			نراقی بر لزوم تأمین هزینه [[حج]] از مال حلال تأکید دارد، اما حج با مال حرام را از نظر فقهی صحیح می‌داند، هرچند موجب مسئولیت حقوقی است. تجارت در سفر حج را نیز منافاتی با عبادت حج نمی‌داند.<ref>انیس التجار، ص39.</ref>


خط ۱۷:		خط ۱۹:
	== منابع ==		== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}
			* '''انیس التجار'''، نراقی، مهدی بن ابی‌ذر، قم-ایران، بوستان کتاب، 1383ش.


	* '''امالی'''، شیخ صدوق، محمد بن علی، قم، بعثت،۱۴۱۷ ق.		* '''امالی'''، شیخ صدوق، محمد بن علی، قم، بعثت،۱۴۱۷ ق.
	*'''بحار الانوار الجامعه لدرر اخبار الائمه الاطهار'''، محمد باقر المجلسی (۱۰۳۷-۱۱۱۰ق)، تصحیح محمد باقر بهبودی و سید ابراهیم میانجی و سید محمد مهدی موسوی خرسان، بیروت، داراحیاء التراث العربی و موسسه الوفاء، ۱۴۰۳ق.		*'''بحار الانوار الجامعه لدرر اخبار الائمه الاطهار'''، محمد باقر المجلسی (۱۰۳۷-۱۱۱۰ق)، تصحیح محمد باقر بهبودی و سید ابراهیم میانجی و سید محمد مهدی موسوی خرسان، بیروت، داراحیاء التراث العربی و موسسه الوفاء، ۱۴۰۳ق.

Heidar: صفحه‌ای تازه حاوی « انجام حج «با مال حلال» از جمله مقدمات لازم حج است به شکلی که حج با مال حرام، موجب عدم قبول حج و حتی بطلان آن است.مناسک حج ، ص 36 ؛ مناسک جامع حج ، ص 36. و در روایات معصومان از سفر با مال حرام نهی شده است.تهذیب الاحکام ، ج 6 ، ص 368 . درباره فل...» ایجاد کرد

2026-08-25T12:05:35Z

صفحه‌ای تازه حاوی « انجام حج «با مال حلال» از جمله مقدمات لازم حج است به شکلی که حج با مال حرام، موجب عدم قبول حج و حتی بطلان آن است.<ref>مناسک حج ، ص 36 ؛ مناسک جامع حج ، ص 36.</ref> و در روایات معصومان از سفر با مال حرام نهی شده است.<ref>تهذیب الاحکام ، ج 6 ، ص 368 .</ref> درباره فل...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

انجام حج «با مال حلال» از جمله مقدمات لازم حج است به شکلی که حج با مال حرام، موجب عدم قبول حج و حتی بطلان آن است.<ref>مناسک حج ، ص 36 ؛ مناسک جامع حج ، ص 36.</ref> و در روایات معصومان از سفر با مال حرام نهی شده است.<ref>تهذیب الاحکام ، ج 6 ، ص 368 .</ref> درباره فلسفه نهی از حج با مال حرام، برخی محققان حج با مال حرام را در تضاد با مقتضای حج، که عبودیت خداوند است، دانسته‌اند.<ref name=":0">درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج، ص 77 .</ref> همچنین گفته شده که عبادتی که مقدمات آن از حلال تهیه نشده باشد از «تقوا» تهی است و با چنین عملی «تقرب» حاصل نمی شود.<ref name=":0" />

== مقاله‌های مرتبط ==

* [[مناسک حج]]
* [[اسرار حج]]
* [[آداب حج]]

== پانویس ==
{{پانویس}}

== منابع ==
{{منابع}}
* '''امالی'''، شیخ صدوق، محمد بن علی، قم، بعثت،۱۴۱۷ ق.
*'''بحار الانوار الجامعه لدرر اخبار الائمه الاطهار'''، محمد باقر المجلسی (۱۰۳۷-۱۱۱۰ق)، تصحیح محمد باقر بهبودی و سید ابراهیم میانجی و سید محمد مهدی موسوی خرسان، بیروت، داراحیاء التراث العربی و موسسه الوفاء، ۱۴۰۳ق.
* '''تهذیب الأحکام'''، طوسی محمد بن حسن، تحقیق حسن موسوی خرسان، تهران، دارکتب الاسلامیة، 1407ق.
* '''جواهر الکلام في شرح شرائع الاسلام'''، صاحب جواهر، محمدحسن، تحقيق عباس قوچاني، تهران، دار الکتب الاسلاميه، 1365ش.
* '''حج مقبول'''، ابوالحسن حسینی ادیانی، مشعر، تهران، 1385ش.
* '''جرعه‌ای از صهبای حج''': جوادی آملی، قم، اسراء، 1377ش.
* '''مستدرک الوسائل'''، حسین نوری طبرسی، بیروت، مؤسسة آل البیت علیهم السلام لاحیاء التراث، 1408-1429ق/ 1987-2008 میلادی.
* '''لغت‌نامه دهخدا'''، علی اکبر دهخدا، تهران، موسسهٔ لغت‌نامهٔ دهخدا و مرکز بین‌المللی آموزش زبان فارسی دانشگاه تهران، 1377ش.
* '''الکافی''': الکلینی (م.۳۲۹ق.)، به کوشش غفاری، تهران، دار الکتب الاسلامیه، ۱۳۷۵ش.
* '''سبل السلام''': الکحلانی (م. ۱۱۸۲ق)، مصر، مصطفی البابی، ۱۳۷۹ق.
*'''کامل الزیارات (ترجمه فارسی)'''، جعفر بن محمد بن جعفر (ابن قولویه قمی)، ترجمه محمدجواد ذهنی تهرانی، تهران، پیام حق، ۱۳۸۷ش.
*'''کامل الزیارات'''، جعفر بن محمد بن جعفر (ابن قولویه قمی)، تصحیح: بهراد الجعفری، ط۱، تهران، صدوق، ۱۳۷۵ش.
*'''فتح الباری'''، احمد بن حجر عسقلانی، دارالمکتب العلمیه، بیروت، ۱۴۲۴ق.
* '''وسائل الشیعه (تفصیل وسائل الشیعه الی تحصیل مسائل الشریعه)''': محمد بن الحسن الحر العاملی (م. ۱۱۰۴ق)، قم، آل البیت، ۱۴۱۴ق.
*'''حج برنامه تکامل'''، محمد ضیاء آبادی، تهران، مشعر، 1386ش.{{پایان}}{{حج و عمره}}
[[رده:مفاهیم مرتبط با حج]]
[[رده:آداب حج]]