https://wikihaj.com/history/%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%B3%D9%87_%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1_%D8%AD%D8%B3%D9%86%E2%80%8C%D8%AE%D8%A7%D9%86_(%DA%A9%D8%B1%D8%A8%D9%84%D8%A7)?feed=atom 2026-08-14T14:48:47Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.43.0 https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%B3%D9%87_%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1_%D8%AD%D8%B3%D9%86%E2%80%8C%D8%AE%D8%A7%D9%86_(%DA%A9%D8%B1%D8%A8%D9%84%D8%A7)&diff=65089&oldid=prev 2025-11-02T08:22:55Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۵۲</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{جعبه اطلاعات بنای مذهبی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{جعبه اطلاعات بنای مذهبی</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| بنيانگذار = <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سردارحسن خان </del>قزوینی</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> | عنوان = </ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| تأسیس = ۱۱۸۰ق  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> | تصویر = </ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کاربری = <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تحصیل علوم دینی</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> | اندازه تصویر = </ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| مکان = <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در جوار </del>[[آستان مقدس امام حسین(ع)|حرم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مطهر </del>امام حسین(ع)]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> | توضیح تصویر = </ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| نام‌های دیگر =  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </ins>| بنيانگذار = <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سردار حسن‌خان </ins>قزوینی</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| ظرفیت =  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </ins>| تأسیس = ۱۱۸۰ق</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| وضعیت = تخریب <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در سال ۱۳۲۶ق و سال ۱۴۱۲ق</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </ins>| کاربری = <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مدرسه، کتابخانه و خوابگاه</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بازسازی </del>=  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </ins>| مکان = <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[کربلا]]، زاویه شمال شرقی </ins>[[آستان مقدس امام حسین(ع)|حرم امام حسین(ع)]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تصویر</del>=}}</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </ins>| نام‌های دیگر =  </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> | وقایع مرتبط = [[انتفاضه شعبانیه]] سال ۱۴۱۲ قمری</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </ins>| ظرفیت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">= ۷۰ حجره</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> | مساحت </ins>=  </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </ins>| وضعیت = <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">غیر فعال</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> | امکانات = </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> | شماره ثبت = </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> | معمار = </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> | سبک = معماری دوره قاجار</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> | بازسازی = </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> | وبگاه = </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> | </ins>تخریب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">= بار اول: ۱۳۶۸قمری{{سخ}}بار دوم: ۱۴۱۲قمری</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> | عرض جغرافیایی = </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> | طول جغرافیایی = </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> | توضیح نقشه = </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </ins>| <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فیلم </ins>=  </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </ins>| <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">توضیح فیلم </ins>=  </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;مدرسه سردار حسن خان در کربلا&#039;&#039;&#039; (تأسیس: ۱۱۸۰ق) از مدارس علمیه در شهر کربلا بوده‌است. این مدرسه توسط سردار حسن‌خان قزوینی، از رجال دوره فتحعلی شاه ساخته شد. این حوزه علمیه در زاویه شمال شرقی [[آستان مقدس امام حسین(ع)|حرم مطهر امام حسین(ع)]] بنا شده و بخشی از آن در صحن حرم و بخشی در بیرون از صحن قرار داشت. این مدرسه کتابخانه بزرگی نیز داشت که محل توجه عالمان و پژوهشگران بود.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;مدرسه سردار حسن خان در کربلا&#039;&#039;&#039; (تأسیس: ۱۱۸۰ق) از مدارس علمیه در شهر کربلا بوده‌است. این مدرسه توسط سردار حسن‌خان قزوینی، از رجال دوره فتحعلی شاه ساخته شد. این حوزه علمیه در زاویه شمال شرقی [[آستان مقدس امام حسین(ع)|حرم مطهر امام حسین(ع)]] بنا شده و بخشی از آن در صحن حرم و بخشی در بیرون از صحن قرار داشت. این مدرسه کتابخانه بزرگی نیز داشت که محل توجه عالمان و پژوهشگران بود.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l14">خط ۱۴:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== معرفی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== معرفی ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مدرسه سردارحسن خان در زاویه شمال شرقی [[آستان مقدس امام حسین(ع)|حرم مطهر امام حسین(ع)]] به دست سردارحسن خان قزوینی در سال ۱۱۸۰ قمری ساخته شد که از آن به عنوان بزرگترین مدرسه دینی در [[کربلا]] یاد می‌شد. مدرسه‌ای با هفتاد حجره و چند سالن بزرگ و حوضی در وسط.&lt;ref&gt;تراث کربلاء، ص۲۰۲.&lt;/ref&gt; ورودی این مدرسه از «باب الکرامه» حرم مطهر امام حسین بود؛ به همین دلیل باب الکرامه را باب «مدرسه سردارحسن خان» نیز می‌نامیدند. بخشی از این مدرسه در صحن و بخشی نیز در بیرون صحن قرار داشت؛ ازاین‌رو بخش بزرگی از مدرسه در خیابان اطراف صحن و بخش کوچکی از آن در ضلع شمال شرق صحن واقع شده بود.&lt;ref&gt;«مدرسه سردارحسن خان در کربلا»، ص۷۲ و ص۷۴.&lt;/ref&gt; این مدرسه موقوفات بسیاری داشت که از جمله آنها مغازه‌های پیرامونی آن بود.&lt;ref&gt;«مدرسه سردارحسن خان در کربلا»، ص۷۲.&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مدرسه سردارحسن خان در زاویه شمال شرقی [[آستان مقدس امام حسین(ع)|حرم مطهر امام حسین(ع)]] به دست سردارحسن خان قزوینی در سال ۱۱۸۰ قمری ساخته شد که از آن به عنوان بزرگترین مدرسه دینی در [[کربلا]] یاد می‌شد. مدرسه‌ای با هفتاد حجره و چند سالن بزرگ و حوضی در وسط.&lt;ref&gt;تراث کربلاء، ص۲۰۲.&lt;/ref&gt; ورودی این مدرسه از «باب الکرامه» حرم مطهر امام حسین بود؛ به همین دلیل باب الکرامه را باب «مدرسه سردارحسن خان» نیز می‌نامیدند.  </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بخشی از این مدرسه در صحن و بخشی نیز در بیرون صحن قرار داشت؛ ازاین‌رو بخش بزرگی از مدرسه در خیابان اطراف صحن و بخش کوچکی از آن در ضلع شمال شرق صحن واقع شده بود.&lt;ref&gt;«مدرسه سردارحسن خان در کربلا»، ص۷۲ و ص۷۴.&lt;/ref&gt; این مدرسه موقوفات بسیاری داشت که از جمله آنها مغازه‌های پیرامونی آن بود.&lt;ref&gt;«مدرسه سردارحسن خان در کربلا»، ص۷۲.&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مدرسه سردار حسن خان کتابخانه بزرگ و غنی‌ای داشت که مرکز توجه عالمان و محققان بود.&lt;ref&gt;«مدرسه سردارحسن خان در کربلا»، ص۷۴.&lt;/ref&gt; در این مدرسه بسیاری از بزرگان و مراجع تقلید به تحصیل مشغول بودند و جمع کثیری نیز از نخبگان علمی و متفکران بزرگ از این مدرسه فارغ‌التحصیل شدند.&lt;ref&gt;«مدرسه سردارحسن خان در کربلا»، ص۷۳.&lt;/ref&gt; همچنین [[سیدجمال الدین اسدآبادی]] (م. ۱۳۱۴ق) نیز مدتی در این مدرسه درس خواند.&lt;ref&gt;تراث کربلاء، ص۲۰۲.&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مدرسه سردار حسن خان کتابخانه بزرگ و غنی‌ای داشت که مرکز توجه عالمان و محققان بود.&lt;ref&gt;«مدرسه سردارحسن خان در کربلا»، ص۷۴.&lt;/ref&gt; در این مدرسه بسیاری از بزرگان و مراجع تقلید به تحصیل مشغول بودند و جمع کثیری نیز از نخبگان علمی و متفکران بزرگ از این مدرسه فارغ‌التحصیل شدند.&lt;ref&gt;«مدرسه سردارحسن خان در کربلا»، ص۷۳.&lt;/ref&gt; همچنین [[سیدجمال الدین اسدآبادی]] (م. ۱۳۱۴ق) نیز مدتی در این مدرسه درس خواند.&lt;ref&gt;تراث کربلاء، ص۲۰۲.&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l26">خط ۲۶:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴۵:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== سردار حسن خان ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== سردار حسن خان ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سردارحسن خان قزوینی ایروانی در دربار فتحعلی شاه فرمانده لشکر بود. وی از طرف دولت ایران نیز مدتی را در ایروان ساکن بود و به سردار ایروانی شهرت یافت.&lt;ref&gt;شرح حال رجال ایران در قرن ۱۲ و ۱۳و ۱۴ قمری، ص۳۲۹.&lt;/ref&gt; شجاعت و دلاوری‌اش را در جنگ ایران و روس نشان داد، اما به اسارت درآمد و پس از قرارداد ترکمانچای آزاد شد؛ ولی تمام املاک و دارایی‌هایش را از دست داد.&lt;ref&gt;معاهدات و قراردادهای تاریخی در دوره قاجاریه، ص۱۳۳.&lt;/ref&gt; سردارحسن خان از طرف دولت به حاکمیت خراسان، سپس یزد، پس از آن کرمان و سپس منطقه بلوچستان گمارده شد. او اهل خیر بود و برخی مؤسسات فرهنگی و خدماتی، مانند باغ سردار در تهران و مدرسه و مسجدی در قزوین، را تأسیس کرد. مدرسه علمیه دینی در کربلا نیز یکی از آنها بود که به مدرسه سردارحسن خان معروف شد. سردارحسن خان در سال ۱۲۷۱قمری در شهر [[کرمان]] درگذشت و پیکرش برای تدفین در جوار [[آستان مقدس امام علی(ع)|حرم مطهر امام علی(ع)]] به [[نجف|نجف اشرف]] منتقل شد.&lt;ref&gt;دائرة المعارف الحسینیة، ج۸، ص۱۵۲؛ «مدرسه سردارحسن خان در کربلا»، ص۷۳.&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سردارحسن خان قزوینی ایروانی در دربار فتحعلی شاه فرمانده لشکر بود. وی از طرف دولت ایران نیز مدتی را در ایروان ساکن بود و به سردار ایروانی شهرت یافت.&lt;ref&gt;شرح حال رجال ایران در قرن ۱۲ و ۱۳و ۱۴ قمری، ص۳۲۹.&lt;/ref&gt; شجاعت و دلاوری‌اش را در جنگ ایران و روس نشان داد، اما به اسارت درآمد و پس از قرارداد ترکمانچای آزاد شد؛ ولی تمام املاک و دارایی‌هایش را از دست داد.&lt;ref&gt;معاهدات و قراردادهای تاریخی در دوره قاجاریه، ص۱۳۳.&lt;/ref&gt;  </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سردارحسن خان از طرف دولت به حاکمیت خراسان، سپس یزد، پس از آن کرمان و سپس منطقه بلوچستان گمارده شد. او اهل خیر بود و برخی مؤسسات فرهنگی و خدماتی، مانند باغ سردار در تهران و مدرسه و مسجدی در قزوین، را تأسیس کرد. مدرسه علمیه دینی در کربلا نیز یکی از آنها بود که به مدرسه سردارحسن خان معروف شد. سردارحسن خان در سال ۱۲۷۱قمری در شهر [[کرمان]] درگذشت و پیکرش برای تدفین در جوار [[آستان مقدس امام علی(ع)|حرم مطهر امام علی(ع)]] به [[نجف|نجف اشرف]] منتقل شد.&lt;ref&gt;دائرة المعارف الحسینیة، ج۸، ص۱۵۲؛ «مدرسه سردارحسن خان در کربلا»، ص۷۳.&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مدرسان </del>مشهور مدرسه ==</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">استادان </ins>مشهور مدرسه ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{ستون-شروع|<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۳</del>}}</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{ستون-شروع|<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۲</ins>}}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* محمدحسین فاضل اردکانی (۱۲۳۵–۱۳۰۲ق)</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* محمدحسین فاضل اردکانی (۱۲۳۵–۱۳۰۲ق)</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* سیدمعصوم اشکوری (م. قرن ۱۳ق)</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* سیدمعصوم اشکوری (م. قرن ۱۳ق)</div></td></tr> <!-- diff cache key wiki_fa:diff:1.41:old-65088:rev-65089:php=table --> </table>

S.Mohammad.R https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%B3%D9%87_%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1_%D8%AD%D8%B3%D9%86%E2%80%8C%D8%AE%D8%A7%D9%86_(%DA%A9%D8%B1%D8%A8%D9%84%D8%A7)&diff=65088&oldid=prev 2025-11-02T08:15:11Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۴۵</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l9">خط ۹:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۹:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| بازسازی =  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| بازسازی =  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|تصویر=}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|تصویر=}}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''مدرسه سردار حسن خان در کربلا''' از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بزرگترین </del>مدارس علمیه در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زمان خود بود که عالمان زیادی در آن به تدریس و تحصیل پرداختند</del>. این مدرسه توسط سردار <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حسن خان، </del>از رجال دوره فتحعلی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شاه، در سال ۱۱۸۰ق </del>ساخته شد. این حوزه علمیه در زاویه شمال شرقی [[آستان مقدس امام حسین(ع)|حرم مطهر امام حسین(ع)]] بنا <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شد </del>و بخشی از آن در صحن حرم و بخشی در بیرون از صحن قرار داشت. این مدرسه کتابخانه بزرگی نیز داشت که محل توجه عالمان و پژوهشگران بود.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''مدرسه سردار حسن خان در کربلا''' <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(تأسیس: ۱۱۸۰ق) </ins>از مدارس علمیه در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شهر کربلا بوده‌است</ins>. این مدرسه توسط سردار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حسن‌خان قزوینی، </ins>از رجال دوره فتحعلی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شاه </ins>ساخته شد. این حوزه علمیه در زاویه شمال شرقی [[آستان مقدس امام حسین(ع)|حرم مطهر امام حسین(ع)]] بنا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شده </ins>و بخشی از آن در صحن حرم و بخشی در بیرون از صحن قرار داشت. این مدرسه کتابخانه بزرگی نیز داشت که محل توجه عالمان و پژوهشگران بود.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مدرسه سردار حسن خان در جریان طرح توسعه حرم امام حسین(ع) در سال ۱۳۲۶ق تخریب و همچنین در [[انتفاضه شعبانیه]] سال <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۱۴۱۲قمری </del>نیز باقیمانده مدرسه به بهانه توسعه [[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بین الحرمین (کربلا)|بین الحرمین</del>]] توسط رژیم بعث به طور کامل تخریب شد و امروزه اثری از آن باقی نیست. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در این مدرسه علمیه </del>عالمان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بزرگی به تدریس مشغول بودند؛ </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آن </del>جمله <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">به </del>سیدابراهیم قزوینی حائری، شریف‌العلمای مازندرانی و شیخ عبدالکریم حائری <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌توان اشاره کرد</del>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مدرسه سردار حسن خان در جریان طرح توسعه حرم امام حسین(ع) در سال ۱۳۲۶ق تخریب و همچنین در [[انتفاضه شعبانیه]] سال <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۱۴۱۲ قمری </ins>نیز باقیمانده مدرسه به بهانه توسعه [[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بین‌الحرمین</ins>]] توسط رژیم بعث <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عراق </ins>به طور کامل تخریب شد و امروزه اثری از آن باقی نیست. عالمان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مشهور شیعه </ins>از جمله سیدابراهیم قزوینی حائری، شریف‌العلمای مازندرانی و شیخ عبدالکریم حائری <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در این مدرسه تحصیل کرده‌اند</ins>.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== معرفی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== معرفی ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مدرسه سردارحسن خان در زاویه شمال شرقی [[آستان مقدس امام حسین(ع)|حرم مطهر امام حسین(ع)]] به دست سردارحسن خان قزوینی در سال ۱۱۸۰ قمری ساخته شد که از آن به عنوان بزرگترین مدرسه دینی در [[کربلا]] یاد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌شود</del>. مدرسه‌ای با هفتاد حجره و چند سالن بزرگ و حوضی در وسط.&lt;ref&gt;تراث کربلاء، ص۲۰۲.&lt;/ref&gt; ورودی این مدرسه از «باب الکرامه» حرم مطهر امام حسین بود؛ به همین دلیل باب الکرامه را باب «مدرسه سردارحسن خان» نیز می‌نامیدند. بخشی از این مدرسه در صحن و بخشی نیز در بیرون صحن قرار داشت؛ ازاین‌رو بخش بزرگی از مدرسه در خیابان اطراف صحن و بخش کوچکی از آن در ضلع شمال شرق صحن واقع شده بود.&lt;ref&gt;«مدرسه سردارحسن خان در کربلا»، ص۷۲ و ص۷۴.&lt;/ref&gt; این مدرسه موقوفات بسیاری داشت که از جمله آنها مغازه‌های پیرامونی آن بود.&lt;ref&gt;«مدرسه سردارحسن خان در کربلا»، ص۷۲.&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مدرسه سردارحسن خان در زاویه شمال شرقی [[آستان مقدس امام حسین(ع)|حرم مطهر امام حسین(ع)]] به دست سردارحسن خان قزوینی در سال ۱۱۸۰ قمری ساخته شد که از آن به عنوان بزرگترین مدرسه دینی در [[کربلا]] یاد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌شد</ins>. مدرسه‌ای با هفتاد حجره و چند سالن بزرگ و حوضی در وسط.&lt;ref&gt;تراث کربلاء، ص۲۰۲.&lt;/ref&gt; ورودی این مدرسه از «باب الکرامه» حرم مطهر امام حسین بود؛ به همین دلیل باب الکرامه را باب «مدرسه سردارحسن خان» نیز می‌نامیدند. بخشی از این مدرسه در صحن و بخشی نیز در بیرون صحن قرار داشت؛ ازاین‌رو بخش بزرگی از مدرسه در خیابان اطراف صحن و بخش کوچکی از آن در ضلع شمال شرق صحن واقع شده بود.&lt;ref&gt;«مدرسه سردارحسن خان در کربلا»، ص۷۲ و ص۷۴.&lt;/ref&gt; این مدرسه موقوفات بسیاری داشت که از جمله آنها مغازه‌های پیرامونی آن بود.&lt;ref&gt;«مدرسه سردارحسن خان در کربلا»، ص۷۲.&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مدرسه سردار حسن خان کتابخانه بزرگ و غنی‌ای داشت که مرکز توجه عالمان و محققان بود.&lt;ref&gt;«مدرسه سردارحسن خان در کربلا»، ص۷۴.&lt;/ref&gt; در این مدرسه بسیاری از بزرگان و مراجع تقلید به تحصیل مشغول بودند و جمع کثیری نیز از نخبگان علمی و متفکران بزرگ از این مدرسه فارغ‌التحصیل شدند.&lt;ref&gt;«مدرسه سردارحسن خان در کربلا»، ص۷۳.&lt;/ref&gt; همچنین [[سیدجمال الدین اسدآبادی]] (م. ۱۳۱۴ق) نیز مدتی در این مدرسه درس خواند.&lt;ref&gt;تراث کربلاء، ص۲۰۲.&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مدرسه سردار حسن خان کتابخانه بزرگ و غنی‌ای داشت که مرکز توجه عالمان و محققان بود.&lt;ref&gt;«مدرسه سردارحسن خان در کربلا»، ص۷۴.&lt;/ref&gt; در این مدرسه بسیاری از بزرگان و مراجع تقلید به تحصیل مشغول بودند و جمع کثیری نیز از نخبگان علمی و متفکران بزرگ از این مدرسه فارغ‌التحصیل شدند.&lt;ref&gt;«مدرسه سردارحسن خان در کربلا»، ص۷۳.&lt;/ref&gt; همچنین [[سیدجمال الدین اسدآبادی]] (م. ۱۳۱۴ق) نیز مدتی در این مدرسه درس خواند.&lt;ref&gt;تراث کربلاء، ص۲۰۲.&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <!-- diff cache key wiki_fa:diff:1.41:old-65083:rev-65088:php=table --> </table>

S.Mohammad.R https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%B3%D9%87_%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1_%D8%AD%D8%B3%D9%86%E2%80%8C%D8%AE%D8%A7%D9%86_(%DA%A9%D8%B1%D8%A8%D9%84%D8%A7)&diff=65083&oldid=prev 2025-11-02T08:09:04Z

<p>S.Mohammad.R صفحهٔ <a href="/view/%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%B3%D9%87_%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1_%D8%AD%D8%B3%D9%86_%D8%AE%D8%A7%D9%86_%D8%AF%D8%B1_%DA%A9%D8%B1%D8%A8%D9%84%D8%A7" class="mw-redirect" title="مدرسه سردار حسن خان در کربلا">مدرسه سردار حسن خان در کربلا</a> را به <a href="/view/%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%B3%D9%87_%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1_%D8%AD%D8%B3%D9%86%E2%80%8C%D8%AE%D8%A7%D9%86_(%DA%A9%D8%B1%D8%A8%D9%84%D8%A7)" title="مدرسه سردار حسن‌خان (کربلا)">مدرسه سردار حسن‌خان (کربلا)</a> منتقل کرد</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۳۹</td> </tr><tr><td colspan="4" class="diff-notice" lang="fa"><div class="mw-diff-empty">(بدون تفاوت)</div> </td></tr> <!-- diff cache key wiki_fa:diff:1.41:old-65040:rev-65083 --> </table>

S.Mohammad.R https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%B3%D9%87_%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1_%D8%AD%D8%B3%D9%86%E2%80%8C%D8%AE%D8%A7%D9%86_(%DA%A9%D8%B1%D8%A8%D9%84%D8%A7)&diff=65040&oldid=prev 2025-11-02T06:39:57Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۰۹</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l6">خط ۶:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۶:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| نام‌های دیگر =  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| نام‌های دیگر =  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| ظرفیت =  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| ظرفیت =  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| وضعیت = تخریب در سال ۱۳۲۶ق و سال <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۱۴۱۲قمری</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| وضعیت = تخریب در سال ۱۳۲۶ق و سال <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۱۴۱۲ق</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| بازسازی =  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| بازسازی =  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|تصویر=}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|تصویر=}}</div></td></tr> <!-- diff cache key wiki_fa:diff:1.41:old-65038:rev-65040:php=table --> </table>

Mo.ali.rezapour https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%B3%D9%87_%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1_%D8%AD%D8%B3%D9%86%E2%80%8C%D8%AE%D8%A7%D9%86_(%DA%A9%D8%B1%D8%A8%D9%84%D8%A7)&diff=65038&oldid=prev 2025-11-02T06:39:22Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۰۹</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{{جعبه اطلاعات بنای مذهبی</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| بنيانگذار = سردارحسن خان قزوینی</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| تأسیس = ۱۱۸۰ق </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| کاربری = تحصیل علوم دینی</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| مکان = در جوار [[آستان مقدس امام حسین(ع)|حرم مطهر امام حسین(ع)]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| نام‌های دیگر = </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| ظرفیت = </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| وضعیت = تخریب در سال ۱۳۲۶ق و سال ۱۴۱۲قمری</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| بازسازی = </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|تصویر=}}</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;مدرسه سردار حسن خان در کربلا&#039;&#039;&#039; از بزرگترین مدارس علمیه در زمان خود بود که عالمان زیادی در آن به تدریس و تحصیل پرداختند. این مدرسه توسط سردار حسن خان، از رجال دوره فتحعلی شاه، در سال ۱۱۸۰ق ساخته شد. این حوزه علمیه در زاویه شمال شرقی [[آستان مقدس امام حسین(ع)|حرم مطهر امام حسین(ع)]] بنا شد و بخشی از آن در صحن حرم و بخشی در بیرون از صحن قرار داشت. این مدرسه کتابخانه بزرگی نیز داشت که محل توجه عالمان و پژوهشگران بود.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;مدرسه سردار حسن خان در کربلا&#039;&#039;&#039; از بزرگترین مدارس علمیه در زمان خود بود که عالمان زیادی در آن به تدریس و تحصیل پرداختند. این مدرسه توسط سردار حسن خان، از رجال دوره فتحعلی شاه، در سال ۱۱۸۰ق ساخته شد. این حوزه علمیه در زاویه شمال شرقی [[آستان مقدس امام حسین(ع)|حرم مطهر امام حسین(ع)]] بنا شد و بخشی از آن در صحن حرم و بخشی در بیرون از صحن قرار داشت. این مدرسه کتابخانه بزرگی نیز داشت که محل توجه عالمان و پژوهشگران بود.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <!-- diff cache key wiki_fa:diff:1.41:old-65012:rev-65038:php=table --> </table>

Mo.ali.rezapour https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%B3%D9%87_%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1_%D8%AD%D8%B3%D9%86%E2%80%8C%D8%AE%D8%A7%D9%86_(%DA%A9%D8%B1%D8%A8%D9%84%D8%A7)&diff=65012&oldid=prev 2025-10-29T15:32:16Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۹ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۰۲</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;مدرسه سردار حسن خان در کربلا&#039;&#039;&#039; از بزرگترین مدارس علمیه در زمان خود بود که عالمان زیادی در آن به تدریس و تحصیل پرداختند. این مدرسه توسط سردار حسن خان، از رجال دوره فتحعلی شاه، در سال ۱۱۸۰ق ساخته شد. این حوزه علمیه در زاویه شمال شرقی [[آستان مقدس امام حسین(ع)|حرم مطهر امام حسین(ع)]] بنا شد و بخشی از آن در صحن حرم و بخشی در بیرون از صحن قرار داشت. این مدرسه کتابخانه بزرگی نیز داشت که محل توجه عالمان و پژوهشگران بود.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;مدرسه سردار حسن خان در کربلا&#039;&#039;&#039; از بزرگترین مدارس علمیه در زمان خود بود که عالمان زیادی در آن به تدریس و تحصیل پرداختند. این مدرسه توسط سردار حسن خان، از رجال دوره فتحعلی شاه، در سال ۱۱۸۰ق ساخته شد. این حوزه علمیه در زاویه شمال شرقی [[آستان مقدس امام حسین(ع)|حرم مطهر امام حسین(ع)]] بنا شد و بخشی از آن در صحن حرم و بخشی در بیرون از صحن قرار داشت. این مدرسه کتابخانه بزرگی نیز داشت که محل توجه عالمان و پژوهشگران بود.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مدرسه سردار حسن خان در جریان طرح توسعه حرم امام حسین(ع) در سال ۱۳۲۶ق تخریب و همچنین در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del>انتفاضه شعبانیه سال ۱۴۱۲قمری نیز باقیمانده مدرسه به بهانه توسعه [[بین الحرمین (کربلا)|بین الحرمین]] توسط رژیم بعث به طور کامل تخریب شد و امروزه اثری از آن باقی نیست. در این مدرسه علمیه عالمان بزرگی به تدریس مشغول بودند؛ از آن جمله به سیدابراهیم قزوینی حائری، شریف‌العلمای مازندرانی و شیخ عبدالکریم حائری می‌توان اشاره کرد.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مدرسه سردار حسن خان در جریان طرح توسعه حرم امام حسین(ع) در سال ۱۳۲۶ق تخریب و همچنین در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>انتفاضه شعبانیه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>سال ۱۴۱۲قمری نیز باقیمانده مدرسه به بهانه توسعه [[بین الحرمین (کربلا)|بین الحرمین]] توسط رژیم بعث به طور کامل تخریب شد و امروزه اثری از آن باقی نیست. در این مدرسه علمیه عالمان بزرگی به تدریس مشغول بودند؛ از آن جمله به سیدابراهیم قزوینی حائری، شریف‌العلمای مازندرانی و شیخ عبدالکریم حائری می‌توان اشاره کرد.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== معرفی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== معرفی ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مدرسه سردارحسن خان در زاویه شمال شرقی [[آستان مقدس امام حسین(ع)|حرم مطهر امام حسین(ع)]] به دست سردارحسن خان قزوینی در سال ۱۱۸۰ قمری ساخته شد که از آن به عنوان بزرگترین مدرسه دینی در [[کربلا]] یاد می‌شود. مدرسه‌ای با هفتاد حجره و چند سالن بزرگ و حوضی در وسط.&lt;ref&gt;تراث کربلاء، ص۲۰۲.&lt;/ref&gt; ورودی این مدرسه از «باب الکرامه» حرم مطهر امام حسین بود؛ به همین دلیل باب الکرامه را باب «مدرسه سردارحسن خان» نیز می‌نامیدند. بخشی از این مدرسه در صحن و بخشی نیز در بیرون صحن قرار داشت؛ ازاین‌رو بخش بزرگی از مدرسه در خیابان اطراف صحن و بخش کوچکی از آن در ضلع شمال شرق صحن واقع شده بود.&lt;ref&gt;«مدرسه سردارحسن خان در کربلا»، ص۷۲ و ص۷۴.&lt;/ref&gt; این مدرسه موقوفات بسیاری داشت که از جمله آنها مغازه‌های پیرامونی آن بود.&lt;ref&gt;«مدرسه سردارحسن خان در کربلا»، ص۷۲.&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مدرسه سردارحسن خان در زاویه شمال شرقی [[آستان مقدس امام حسین(ع)|حرم مطهر امام حسین(ع)]] به دست سردارحسن خان قزوینی در سال ۱۱۸۰ قمری ساخته شد که از آن به عنوان بزرگترین مدرسه دینی در [[کربلا]] یاد می‌شود. مدرسه‌ای با هفتاد حجره و چند سالن بزرگ و حوضی در وسط.&lt;ref&gt;تراث کربلاء، ص۲۰۲.&lt;/ref&gt; ورودی این مدرسه از «باب الکرامه» حرم مطهر امام حسین بود؛ به همین دلیل باب الکرامه را باب «مدرسه سردارحسن خان» نیز می‌نامیدند. بخشی از این مدرسه در صحن و بخشی نیز در بیرون صحن قرار داشت؛ ازاین‌رو بخش بزرگی از مدرسه در خیابان اطراف صحن و بخش کوچکی از آن در ضلع شمال شرق صحن واقع شده بود.&lt;ref&gt;«مدرسه سردارحسن خان در کربلا»، ص۷۲ و ص۷۴.&lt;/ref&gt; این مدرسه موقوفات بسیاری داشت که از جمله آنها مغازه‌های پیرامونی آن بود.&lt;ref&gt;«مدرسه سردارحسن خان در کربلا»، ص۷۲.&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مدرسه سردار حسن خان کتابخانه بزرگ و غنی‌ای داشت که مرکز توجه عالمان و محققان بود.&lt;ref&gt;«مدرسه سردارحسن خان در کربلا»، ص۷۴.&lt;/ref&gt; در این مدرسه بسیاری از بزرگان و مراجع تقلید به تحصیل مشغول بودند و جمع کثیری نیز از نخبگان علمی و متفکران بزرگ از این مدرسه فارغ‌التحصیل شدند.&lt;ref&gt;«مدرسه سردارحسن خان در کربلا»، ص۷۳.&lt;/ref&gt; همچنین سیدجمال الدین اسدآبادی (م. ۱۳۱۴ق) نیز مدتی در این مدرسه درس خواند.&lt;ref&gt;تراث کربلاء، ص۲۰۲.&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مدرسه سردار حسن خان کتابخانه بزرگ و غنی‌ای داشت که مرکز توجه عالمان و محققان بود.&lt;ref&gt;«مدرسه سردارحسن خان در کربلا»، ص۷۴.&lt;/ref&gt; در این مدرسه بسیاری از بزرگان و مراجع تقلید به تحصیل مشغول بودند و جمع کثیری نیز از نخبگان علمی و متفکران بزرگ از این مدرسه فارغ‌التحصیل شدند.&lt;ref&gt;«مدرسه سردارحسن خان در کربلا»، ص۷۳.&lt;/ref&gt; همچنین <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>سیدجمال الدین اسدآبادی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>(م. ۱۳۱۴ق) نیز مدتی در این مدرسه درس خواند.&lt;ref&gt;تراث کربلاء، ص۲۰۲.&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شهرت مدرسه به حسن خان در حالی بود که این مدرسه به همت دو برادر حسن خان و حسین خان بنا شد و این به صراحت در وقفنامه قید شده است.&lt;ref&gt;«مدرسه سردارحسن خان در کربلا»، ص۷۳.&lt;/ref&gt; حسن خان و حسین خان، مسجد و مدرسه‌ای در زادگاهشان شهر قزوین ساختند که به همین نام معروف شد. این بناها از شاهکارهای هنری و معماری دوره قاجار محسوب می‌شود.&lt;ref&gt;«مدرسه سردارحسن خان در کربلا»، ص۹۴.&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شهرت مدرسه به حسن خان در حالی بود که این مدرسه به همت دو برادر حسن خان و حسین خان بنا شد و این به صراحت در وقفنامه قید شده است.&lt;ref&gt;«مدرسه سردارحسن خان در کربلا»، ص۷۳.&lt;/ref&gt; حسن خان و حسین خان، مسجد و مدرسه‌ای در زادگاهشان شهر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>قزوین<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>ساختند که به همین نام معروف شد. این بناها از شاهکارهای هنری و معماری دوره قاجار محسوب می‌شود.&lt;ref&gt;«مدرسه سردارحسن خان در کربلا»، ص۹۴.&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== تخریب مدرسه ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== تخریب مدرسه ==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l16">خط ۱۶:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۶:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== سردار حسن خان ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== سردار حسن خان ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سردارحسن خان قزوینی ایروانی در دربار فتحعلی شاه فرمانده لشکر بود. وی از طرف دولت ایران نیز مدتی را در ایروان ساکن بود و به سردار ایروانی شهرت یافت.&lt;ref&gt;شرح حال رجال ایران در قرن ۱۲ و ۱۳و ۱۴ قمری، ص۳۲۹.&lt;/ref&gt; شجاعت و دلاوری‌اش را در جنگ ایران و روس نشان داد، اما به اسارت درآمد و پس از قرارداد ترکمانچای آزاد شد؛ ولی تمام املاک و دارایی‌هایش را از دست داد.&lt;ref&gt;معاهدات و قراردادهای تاریخی در دوره قاجاریه، ص۱۳۳.&lt;/ref&gt; سردارحسن خان از طرف دولت به حاکمیت خراسان، سپس یزد، پس از آن کرمان و سپس منطقه بلوچستان گمارده شد. او اهل خیر بود و برخی مؤسسات فرهنگی و خدماتی، مانند باغ سردار در تهران و مدرسه و مسجدی در قزوین، را تأسیس کرد. مدرسه علمیه دینی در کربلا نیز یکی از آنها بود که به مدرسه سردارحسن خان معروف شد. سردارحسن خان در سال ۱۲۷۱قمری در شهر کرمان درگذشت و پیکرش برای تدفین در جوار [[آستان مقدس امام علی(ع)|حرم مطهر امام علی(ع)]] به [[نجف|نجف اشرف]] منتقل شد.&lt;ref&gt;دائرة المعارف الحسینیة، ج۸، ص۱۵۲؛ «مدرسه سردارحسن خان در کربلا»، ص۷۳.&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سردارحسن خان قزوینی ایروانی در دربار فتحعلی شاه فرمانده لشکر بود. وی از طرف دولت ایران نیز مدتی را در ایروان ساکن بود و به سردار ایروانی شهرت یافت.&lt;ref&gt;شرح حال رجال ایران در قرن ۱۲ و ۱۳و ۱۴ قمری، ص۳۲۹.&lt;/ref&gt; شجاعت و دلاوری‌اش را در جنگ ایران و روس نشان داد، اما به اسارت درآمد و پس از قرارداد ترکمانچای آزاد شد؛ ولی تمام املاک و دارایی‌هایش را از دست داد.&lt;ref&gt;معاهدات و قراردادهای تاریخی در دوره قاجاریه، ص۱۳۳.&lt;/ref&gt; سردارحسن خان از طرف دولت به حاکمیت خراسان، سپس یزد، پس از آن کرمان و سپس منطقه بلوچستان گمارده شد. او اهل خیر بود و برخی مؤسسات فرهنگی و خدماتی، مانند باغ سردار در تهران و مدرسه و مسجدی در قزوین، را تأسیس کرد. مدرسه علمیه دینی در کربلا نیز یکی از آنها بود که به مدرسه سردارحسن خان معروف شد. سردارحسن خان در سال ۱۲۷۱قمری در شهر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>کرمان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>درگذشت و پیکرش برای تدفین در جوار [[آستان مقدس امام علی(ع)|حرم مطهر امام علی(ع)]] به [[نجف|نجف اشرف]] منتقل شد.&lt;ref&gt;دائرة المعارف الحسینیة، ج۸، ص۱۵۲؛ «مدرسه سردارحسن خان در کربلا»، ص۷۳.&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مدرسان مشهور مدرسه ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مدرسان مشهور مدرسه ==</div></td></tr> <!-- diff cache key wiki_fa:diff:1.41:old-65008:rev-65012:php=table --> </table>

Mo.ali.rezapour https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%B3%D9%87_%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1_%D8%AD%D8%B3%D9%86%E2%80%8C%D8%AE%D8%A7%D9%86_(%DA%A9%D8%B1%D8%A8%D9%84%D8%A7)&diff=65008&oldid=prev 2025-10-29T15:28:55Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۹ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۵۸</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l18">خط ۱۸:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۸:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سردارحسن خان قزوینی ایروانی در دربار فتحعلی شاه فرمانده لشکر بود. وی از طرف دولت ایران نیز مدتی را در ایروان ساکن بود و به سردار ایروانی شهرت یافت.&lt;ref&gt;شرح حال رجال ایران در قرن ۱۲ و ۱۳و ۱۴ قمری، ص۳۲۹.&lt;/ref&gt; شجاعت و دلاوری‌اش را در جنگ ایران و روس نشان داد، اما به اسارت درآمد و پس از قرارداد ترکمانچای آزاد شد؛ ولی تمام املاک و دارایی‌هایش را از دست داد.&lt;ref&gt;معاهدات و قراردادهای تاریخی در دوره قاجاریه، ص۱۳۳.&lt;/ref&gt; سردارحسن خان از طرف دولت به حاکمیت خراسان، سپس یزد، پس از آن کرمان و سپس منطقه بلوچستان گمارده شد. او اهل خیر بود و برخی مؤسسات فرهنگی و خدماتی، مانند باغ سردار در تهران و مدرسه و مسجدی در قزوین، را تأسیس کرد. مدرسه علمیه دینی در کربلا نیز یکی از آنها بود که به مدرسه سردارحسن خان معروف شد. سردارحسن خان در سال ۱۲۷۱قمری در شهر کرمان درگذشت و پیکرش برای تدفین در جوار [[آستان مقدس امام علی(ع)|حرم مطهر امام علی(ع)]] به [[نجف|نجف اشرف]] منتقل شد.&lt;ref&gt;دائرة المعارف الحسینیة، ج۸، ص۱۵۲؛ «مدرسه سردارحسن خان در کربلا»، ص۷۳.&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سردارحسن خان قزوینی ایروانی در دربار فتحعلی شاه فرمانده لشکر بود. وی از طرف دولت ایران نیز مدتی را در ایروان ساکن بود و به سردار ایروانی شهرت یافت.&lt;ref&gt;شرح حال رجال ایران در قرن ۱۲ و ۱۳و ۱۴ قمری، ص۳۲۹.&lt;/ref&gt; شجاعت و دلاوری‌اش را در جنگ ایران و روس نشان داد، اما به اسارت درآمد و پس از قرارداد ترکمانچای آزاد شد؛ ولی تمام املاک و دارایی‌هایش را از دست داد.&lt;ref&gt;معاهدات و قراردادهای تاریخی در دوره قاجاریه، ص۱۳۳.&lt;/ref&gt; سردارحسن خان از طرف دولت به حاکمیت خراسان، سپس یزد، پس از آن کرمان و سپس منطقه بلوچستان گمارده شد. او اهل خیر بود و برخی مؤسسات فرهنگی و خدماتی، مانند باغ سردار در تهران و مدرسه و مسجدی در قزوین، را تأسیس کرد. مدرسه علمیه دینی در کربلا نیز یکی از آنها بود که به مدرسه سردارحسن خان معروف شد. سردارحسن خان در سال ۱۲۷۱قمری در شهر کرمان درگذشت و پیکرش برای تدفین در جوار [[آستان مقدس امام علی(ع)|حرم مطهر امام علی(ع)]] به [[نجف|نجف اشرف]] منتقل شد.&lt;ref&gt;دائرة المعارف الحسینیة، ج۸، ص۱۵۲؛ «مدرسه سردارحسن خان در کربلا»، ص۷۳.&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مدرسان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بنام </del>مدرسه ==</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مدرسان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مشهور </ins>مدرسه ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{ستون-شروع|۳}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{ستون-شروع|۳}}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* محمدحسین فاضل اردکانی (۱۲۳۵–۱۳۰۲ق)</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* محمدحسین فاضل اردکانی (۱۲۳۵–۱۳۰۲ق)</div></td></tr> <!-- diff cache key wiki_fa:diff:1.41:old-65007:rev-65008:php=table --> </table>

Mo.ali.rezapour https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%B3%D9%87_%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1_%D8%AD%D8%B3%D9%86%E2%80%8C%D8%AE%D8%A7%D9%86_(%DA%A9%D8%B1%D8%A8%D9%84%D8%A7)&diff=65007&oldid=prev 2025-10-29T15:28:14Z

<p>صفحه‌ای تازه حاوی «&#039;&#039;&#039;مدرسه سردار حسن خان در کربلا&#039;&#039;&#039; از بزرگترین مدارس علمیه در زمان خود بود که عالمان زیادی در آن به تدریس و تحصیل پرداختند. این مدرسه توسط سردار حسن خان، از رجال دوره فتحعلی شاه، در سال ۱۱۸۰ق ساخته شد. این حوزه علمیه در زاویه شمال شرقی آستان مقدس...» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>&#039;&#039;&#039;مدرسه سردار حسن خان در کربلا&#039;&#039;&#039; از بزرگترین مدارس علمیه در زمان خود بود که عالمان زیادی در آن به تدریس و تحصیل پرداختند. این مدرسه توسط سردار حسن خان، از رجال دوره فتحعلی شاه، در سال ۱۱۸۰ق ساخته شد. این حوزه علمیه در زاویه شمال شرقی [[آستان مقدس امام حسین(ع)|حرم مطهر امام حسین(ع)]] بنا شد و بخشی از آن در صحن حرم و بخشی در بیرون از صحن قرار داشت. این مدرسه کتابخانه بزرگی نیز داشت که محل توجه عالمان و پژوهشگران بود.<br /> <br /> مدرسه سردار حسن خان در جریان طرح توسعه حرم امام حسین(ع) در سال ۱۳۲۶ق تخریب و همچنین در انتفاضه شعبانیه سال ۱۴۱۲قمری نیز باقیمانده مدرسه به بهانه توسعه [[بین الحرمین (کربلا)|بین الحرمین]] توسط رژیم بعث به طور کامل تخریب شد و امروزه اثری از آن باقی نیست. در این مدرسه علمیه عالمان بزرگی به تدریس مشغول بودند؛ از آن جمله به سیدابراهیم قزوینی حائری، شریف‌العلمای مازندرانی و شیخ عبدالکریم حائری می‌توان اشاره کرد.<br /> <br /> == معرفی ==<br /> مدرسه سردارحسن خان در زاویه شمال شرقی [[آستان مقدس امام حسین(ع)|حرم مطهر امام حسین(ع)]] به دست سردارحسن خان قزوینی در سال ۱۱۸۰ قمری ساخته شد که از آن به عنوان بزرگترین مدرسه دینی در [[کربلا]] یاد می‌شود. مدرسه‌ای با هفتاد حجره و چند سالن بزرگ و حوضی در وسط.&lt;ref&gt;تراث کربلاء، ص۲۰۲.&lt;/ref&gt; ورودی این مدرسه از «باب الکرامه» حرم مطهر امام حسین بود؛ به همین دلیل باب الکرامه را باب «مدرسه سردارحسن خان» نیز می‌نامیدند. بخشی از این مدرسه در صحن و بخشی نیز در بیرون صحن قرار داشت؛ ازاین‌رو بخش بزرگی از مدرسه در خیابان اطراف صحن و بخش کوچکی از آن در ضلع شمال شرق صحن واقع شده بود.&lt;ref&gt;«مدرسه سردارحسن خان در کربلا»، ص۷۲ و ص۷۴.&lt;/ref&gt; این مدرسه موقوفات بسیاری داشت که از جمله آنها مغازه‌های پیرامونی آن بود.&lt;ref&gt;«مدرسه سردارحسن خان در کربلا»، ص۷۲.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> مدرسه سردار حسن خان کتابخانه بزرگ و غنی‌ای داشت که مرکز توجه عالمان و محققان بود.&lt;ref&gt;«مدرسه سردارحسن خان در کربلا»، ص۷۴.&lt;/ref&gt; در این مدرسه بسیاری از بزرگان و مراجع تقلید به تحصیل مشغول بودند و جمع کثیری نیز از نخبگان علمی و متفکران بزرگ از این مدرسه فارغ‌التحصیل شدند.&lt;ref&gt;«مدرسه سردارحسن خان در کربلا»، ص۷۳.&lt;/ref&gt; همچنین سیدجمال الدین اسدآبادی (م. ۱۳۱۴ق) نیز مدتی در این مدرسه درس خواند.&lt;ref&gt;تراث کربلاء، ص۲۰۲.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> شهرت مدرسه به حسن خان در حالی بود که این مدرسه به همت دو برادر حسن خان و حسین خان بنا شد و این به صراحت در وقفنامه قید شده است.&lt;ref&gt;«مدرسه سردارحسن خان در کربلا»، ص۷۳.&lt;/ref&gt; حسن خان و حسین خان، مسجد و مدرسه‌ای در زادگاهشان شهر قزوین ساختند که به همین نام معروف شد. این بناها از شاهکارهای هنری و معماری دوره قاجار محسوب می‌شود.&lt;ref&gt;«مدرسه سردارحسن خان در کربلا»، ص۹۴.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == تخریب مدرسه ==<br /> در سال ۱۳۶۸قمری مطابق با ۱۳۲۶شمسی بخش عمده مدرسه سردارحسن خان برای طرح توسعه اطراف حرم، در مسیر خیابان قرار گرفت و با موافقت اوقاف عراق در معرض تخریب قرار گرفت و علی‌رغم مخالفت علما، شهرداری کربلا آن را تخریب کرد و تنها شانزده حجره از هفتاد حجره باقی ماند. در این تخریب نسبتاً وسیع، موقوفات مدرسه، شامل تعدادی از مغازه‌های اطراف، نیز از بین رفت.&lt;ref&gt;تاریخ کربلا و حائر حسینی، ص۳۶۷.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> در انتفاضه شعبانیه سال ۱۴۱۲قمری نیز باقیمانده مدرسه به بهانه توسعه زمین [[بین الحرمین (کربلا)|بین الحرمین]] توسط رژیم بعث به طور کامل تخریب شد.&lt;ref&gt;گفتوگو با استاد سیدسلمان هادی آل طعمه، در فصلنامه فرهنگ زیارت، به نقل از: «مدرسه سردارحسن خان در کربلا»، ص۷۶.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == سردار حسن خان ==<br /> سردارحسن خان قزوینی ایروانی در دربار فتحعلی شاه فرمانده لشکر بود. وی از طرف دولت ایران نیز مدتی را در ایروان ساکن بود و به سردار ایروانی شهرت یافت.&lt;ref&gt;شرح حال رجال ایران در قرن ۱۲ و ۱۳و ۱۴ قمری، ص۳۲۹.&lt;/ref&gt; شجاعت و دلاوری‌اش را در جنگ ایران و روس نشان داد، اما به اسارت درآمد و پس از قرارداد ترکمانچای آزاد شد؛ ولی تمام املاک و دارایی‌هایش را از دست داد.&lt;ref&gt;معاهدات و قراردادهای تاریخی در دوره قاجاریه، ص۱۳۳.&lt;/ref&gt; سردارحسن خان از طرف دولت به حاکمیت خراسان، سپس یزد، پس از آن کرمان و سپس منطقه بلوچستان گمارده شد. او اهل خیر بود و برخی مؤسسات فرهنگی و خدماتی، مانند باغ سردار در تهران و مدرسه و مسجدی در قزوین، را تأسیس کرد. مدرسه علمیه دینی در کربلا نیز یکی از آنها بود که به مدرسه سردارحسن خان معروف شد. سردارحسن خان در سال ۱۲۷۱قمری در شهر کرمان درگذشت و پیکرش برای تدفین در جوار [[آستان مقدس امام علی(ع)|حرم مطهر امام علی(ع)]] به [[نجف|نجف اشرف]] منتقل شد.&lt;ref&gt;دائرة المعارف الحسینیة، ج۸، ص۱۵۲؛ «مدرسه سردارحسن خان در کربلا»، ص۷۳.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == مدرسان بنام مدرسه ==<br /> {{ستون-شروع|۳}}<br /> * محمدحسین فاضل اردکانی (۱۲۳۵–۱۳۰۲ق)<br /> * سیدمعصوم اشکوری (م. قرن ۱۳ق)<br /> * سیدسلیمان تنکابنی (م. ۱۳۳۵ق)<br /> * ملا آقای دربندی (م. ۱۲۸۵ق)<br /> * میرزا آقا بزرگ شهرستانی (م. ۱۲۴۷ق)<br /> * سیدابراهیم قزوینی حائری (۱۱۶۴–۱۲۱۴ق)<br /> * شریف‌العلمای مازندرانی (م. ۱۲۴۶ق)<br /> * شیخ حسن مامقانی (م. ۱۳۲۳ق)<br /> * شیخ کاظم الهرّ (متوفّای ۱۳۳۳ق)<br /> * شیخ حسن یزدی (م. ۱۲۹۷ق)<br /> * شیخ محمدصالح خطّاط (خوشنویس) آل گداعلی‌بیگ (م. ۱۲۸۸ق)<br /> * شیخ محمدتقی بهجت فومنی (م. ۱۴۳۰ق)<br /> * شیخ هادی حائری شیرازی<br /> * حاج شیخ عبدالکریم حائری (۱۲۷۶–۱۳۵۵ق)<br /> * سیدمحمدسعید تنکابنی (م. ۱۳۸۶ق)<br /> * شیخ جعفر فومنی (م. ۱۳۵۷ق)&lt;ref&gt;خوشنویس، «مدرسه سردارحسن خان در کربلا»، ص۷۷ تا ص۹۴.&lt;/ref&gt;<br /> {{پایان}}<br /> <br /> == پانویس ==<br /> {{پانویس}}<br /> <br /> == منابع ==<br /> {{منابع}}<br /> {{برگرفتگی<br /> | پیش از لینک =<br /> | منبع = مقاله «مدرسه سردارحسن خان در کربلا» در فصلنامه فرهنگ زیارت است.<br /> | لینک = https://farhangziarat.hzrc.ac.ir/article_228344.html| توضیحات منبع =<br /> }}<br /> * آل طعمه، سیدسلمان هادی، تراث کربلاء، تهران، مشعر، ۱۳۹۳ش.<br /> * بامداد، مهدی، شرح حال رجال ایران در قرن ۱۲و ۱۳و ۱۴ قمری، تهران، ۱۳۵۷ش.<br /> * خوشنویس، محمدحسین، «مدرسه سردارحسن خان در کربلا»، فصلنامه فرهنگ زیارت، شماره ۵۴، ۱۴۰۲ش.<br /> * طباطبائی مجد غلامرضا، معاهدات و قراردادهای تاریخی در دوره قاجاریه، تهران، بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار، ۱۳۷۳ش.<br /> * کرباسی، محمد صادق، دائرة المعارف الحسینیة، لندن، المرکز الحسینی للدراسات، ۱۴۳۳ق.<br /> * کلیدار، عبدالجواد، تاریخ کربلا و حائر حسینی، ترجمه مسلم صاحبی، تهران. ۱۳۸۹ش.<br /> * گفتوگو با استاد سیدسلمان هادی آل طعمه، فصلنامه فرهنگ زیارت، شماره پیاپی ۳ و ۴، ۱۳۸۹ش.<br /> {{پایان}}</div>

Mo.ali.rezapour