مدرسه صدر اعظم (نجف) - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Abbasahmadi1363: /* منابع */

2019-11-02T05:51:23Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲ نوامبر ۲۰۱۹، ساعت ۰۹:۲۱
خط ۷۵:		خط ۷۵:

	==منابع==		==منابع==

	{{منابع}}		{{منابع}}

	{{برگرفتگی		{{برگرفتگی
			\|پیش از لینک = مقاله
	\|پیش از لینک = ~~کتاب~~		\|منبع = مدرسه اعظم در نجف،
			\|پس از لینک = عبدالرحیم اباذری، فصلنامه فرهنگ زیارت، شماره سیزدهم، ص۱۳۶-۱۳۹
	\|منبع = ~~فصلنامه فرهنگ زیارت، جمعی از نویسندگان.~~

	\|پس از لینک = ~~بخش «مدرسه صدر اعظم نجف»،~~ شماره ~~۱۳،~~ ص۱۳۶-~~۱۳۹،~~

	\| لینک = http://lib.hajj.ir/View/fa/Book/BookView/Image/1135		\| لینک = http://lib.hajj.ir/View/fa/Book/BookView/Image/1135

	}}		}}
	*'''ماضی النجف و حاضرها'''، جعفر آل محبوبه، دارالاضواء، بیروت، الطبعة الثانیة، ۱۴۰۶ق، ۱۹۸۶م.		*'''ماضی النجف و حاضرها'''، جعفر آل محبوبه، دارالاضواء، بیروت، الطبعة الثانیة، ۱۴۰۶ق، ۱۹۸۶م.

Abbasahmadi1363 در ‏۱ نوامبر ۲۰۱۹، ساعت ۱۹:۵۳

2019-11-01T19:53:41Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ نوامبر ۲۰۱۹، ساعت ۲۳:۲۳
خط ۶۶:		خط ۶۶:

	احمد دشتی نجفی، شیخ محمدرضا اصفهانی جرقویه‌ای، استاد محمد رجائی و شیخ محمد دهاقانی از دیگر ساکنان این مدرسه بودند.<ref>مصاحبه با استاد حسینی جلالی؛ مدرسه صدر اعظم، فصلنامه فرهنگ زیارت، شماره ۱۳، ص۱۴۵.</ref>		احمد دشتی نجفی، شیخ محمدرضا اصفهانی جرقویه‌ای، استاد محمد رجائی و شیخ محمد دهاقانی از دیگر ساکنان این مدرسه بودند.<ref>مصاحبه با استاد حسینی جلالی؛ مدرسه صدر اعظم، فصلنامه فرهنگ زیارت، شماره ۱۳، ص۱۴۵.</ref>

			== پیوند به بیرون ==
			[http://www.uokufa.edu.iq/kufa_najaf/chapters/chapter2/sect1/m5.html معرفی مدرسه صدر اعظم.]

	==پانویس==		==پانویس==

Abbasahmadi1363 در ‏۱ نوامبر ۲۰۱۹، ساعت ۱۹:۴۱

2019-11-01T19:41:44Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ نوامبر ۲۰۱۹، ساعت ۲۳:۱۱
خط ۲۲:		خط ۲۲:
	}}		}}

	'''مدرسه صدر ~~اعظم~~''' یکی از ~~مدارس مهم، بزرگ و قدیمی حوزه علمیه~~ [[نجف ~~اشرف~~]] ~~است~~ که در ضلع شرقی [[حرم امیرالمؤمنین(ع)]] انتهای ~~بازار بزرگ نجف~~ کنار باب السیف قرار دارد.		'''مدرسه صدر اعظم،''' یکی از مدرسه‌های مهم [[نجف]]، که در ضلع شرقی [[حرم امیرالمؤمنین(ع)\|حرم امام علی(ع)]]، انتهای سوق الکبیر و کنار باب السیف قرار دارد. این مدرسه، توسط محمد حسین‌خان اصفهانی، در سال ۱۲۲۶ق. ساخته شد. وی در زمان [[فتحلی‌شاه قاجار]] به صدارت رسیده و لقب صدر اعظمی گرفت. این مدرسه بارها بازسازی شده و یک بار بخش‌هایی از آن توسط [[نظام بعث]] تخریب شد. ساختمان کنونی آن، دارای ۵۰ حجره، یک مدرس بزرگ، زیرزمین، دو کتابخانه و دو حیاط است. مدرسه صدر محل سکونت و تدریس عالمانی مانند [[آیت‌الله سید ابوالحسین اصفهانی]]، شهید [[سید حسن مدرس]] و مجتبی لنکرانی بوده است.

	~~بانی و مؤسس~~ این مدرسه، ~~شخص نیکوکاری به نام~~ [[~~محمدحسین‌خان اصفهانی~~]] ~~است، که در سال ۱۲۲۶ ه~~.ق مدرسه ~~صدر نجف را با سی حجره~~ و ~~نهصد متر مربع زمین که بعدها در تعمیرات به مساحت و حجرات~~ آن ~~افزوده~~ شد ~~تاسیس کرد~~ و ~~موقوفاتی در اصفهان و نجف برای اداره و تأمین مخارج آن قرار داد~~.

	مدرسه صدر ~~طی سال‌های طولانی در حوزه علمیه نجف محوریت داشت و~~ محل سکونت و تدریس ~~بسیاری از بزرگان، مراجع و علمای اعلام از جمله~~ [[آیت‌الله ~~سیدابوالحسن~~ اصفهانی]] بوده است.

	==مکان==		==مکان==

Abbasahmadi1363: اصلاح نویسه‌های عربی، اصلاح ارقام

2019-11-01T19:33:41Z

اصلاح نویسه‌های عربی، اصلاح ارقام

نمایش تغییرات

Abbasahmadi1363 در ‏۱ نوامبر ۲۰۱۹، ساعت ۱۹:۳۳

2019-11-01T19:33:15Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ نوامبر ۲۰۱۹، ساعت ۲۳:۰۳
خط ۳۲:		خط ۳۲:

	==پایه‌گزار==		==پایه‌گزار==
	پایه‌گزار این مدرسه، [[محمدحسین‌خان اصفهانی]] است. او در سال 1174ق. به‌دنیا آمد. بعدها حاکم اصفهان شده و پس از پشت سر گذاشتن مقامات حکومتی، در سال 1234ق، در زمان [[فتح‌علی‌شاه قاجار]] به صدارت رسید و لقب «صدر اعظم» گرفت. لقب دیگر او «نظام الدوله» بود.<ref>تاریخچه اوقاف اصفهان، ص402 و 389.</ref> وی املاک گسترده‌ای را در [[اصفهان]] و [[عراق]] [[وقف]] کرده{{یادداشت\|متن کامل برخی از وقفنامه‌های او در آخر کتاب «تاریخچه اوقاف اصفهان» ثبت شده است.}} و سه مدرسه نیز در پاقلعه و فتح آباد اصفهان ساخت.<ref>عبدالحسين سپنتا، تاريخچه اوقاف اصفهان، ص404.</ref> علاوه بر موقوفاتی که وی در اصفهان و نجف به مدرسه صدر اعظم اختصاص داده بود، موقوفات دیگری نیز در نجف داشت؛ از جمله یک کاروانسرای بزرگ، معروف به «سیف بلال»، که از طرف فرزند وی امین الدوله‌خان وقف مدرسه شد، تا از درآمد آن، شب‌های جمعه غذا داده شود و آب سقاخانه کنار مدرسه، تامین شود.<ref>~~المفصل،~~ ج۱۶، ص23.</ref>		پایه‌گزار این مدرسه، [[محمدحسین‌خان اصفهانی]] است. او در سال 1174ق. به‌دنیا آمد. بعدها حاکم اصفهان شده و پس از پشت سر گذاشتن مقامات حکومتی، در سال 1234ق، در زمان [[فتح‌علی‌شاه قاجار]] به صدارت رسید و لقب «صدر اعظم» گرفت. لقب دیگر او «نظام الدوله» بود.<ref>تاریخچه اوقاف اصفهان، ص402 و 389.</ref> وی املاک گسترده‌ای را در [[اصفهان]] و [[عراق]] [[وقف]] کرده{{یادداشت\|متن کامل برخی از وقفنامه‌های او در آخر کتاب «تاریخچه اوقاف اصفهان» ثبت شده است.}} و سه مدرسه نیز در پاقلعه و فتح آباد اصفهان ساخت.<ref>عبدالحسين سپنتا، تاريخچه اوقاف اصفهان، ص404.</ref> علاوه بر موقوفاتی که وی در اصفهان و نجف به مدرسه صدر اعظم اختصاص داده بود، موقوفات دیگری نیز در نجف داشت؛ از جمله یک کاروانسرای بزرگ، معروف به «سیف بلال»، که از طرف فرزند وی امین الدوله‌خان وقف مدرسه شد، تا از درآمد آن، شب‌های جمعه غذا داده شود و آب سقاخانه کنار مدرسه، تامین شود.<ref>المفصل فی تاریخ النجف، ج۱۶، ص23.</ref>

	محمدحسین‌خان اصفهانی، در سال 1239ق. به بیماری یرقان چشم دچار شده و درگذشت. جنازه‌اش به [[نجف]] منتقل و طبق وصیت خود، در زیرزمین مدرسه‌ای که ساخته بود، مدرسه‌ صدر اعظم دفن شد.<ref>تاریخچه اوقاف اصفهان، ص403؛ ماضی النجف و حاضرها، ج1، ص128.</ref> فرزندان و سایر اعضای خاندان او نیز در همین مکان دفن شدند.<ref>ماضی النجف و حاضرها، ج١، ص١٢٨.</ref>		محمدحسین‌خان اصفهانی، در سال 1239ق. به بیماری یرقان چشم دچار شده و درگذشت. جنازه‌اش به [[نجف]] منتقل و طبق وصیت خود، در زیرزمین مدرسه‌ای که ساخته بود، مدرسه‌ صدر اعظم دفن شد.<ref>تاریخچه اوقاف اصفهان، ص403؛ ماضی النجف و حاضرها، ج1، ص128.</ref> فرزندان و سایر اعضای خاندان او نیز در همین مکان دفن شدند.<ref>ماضی النجف و حاضرها، ج١، ص١٢٨.</ref>

	==ساخت==		==ساخت==
	محمدحسین‌خان، در سال 1226ق، مدرسه صدر [[نجف]] را ساخت و همزمان با آن، دیوار و حصاری نیز در اطراف شهر نجف بنا کرد که هزینه این دیوار و مدرسه، مبلغ 95 هزار تومان شد. افزوده بر آن، موقوفاتی برای مدرسه قرار داد تا از درآمد آن چند شب در هفته و چند روز در ماه، طلاب ساکن را غذا بدهند.<ref>~~المفصل،~~ فی التاریخ النجف الاشرف، ج16، ص23.</ref>		محمدحسین‌خان، در سال 1226ق، مدرسه صدر [[نجف]] را ساخت و همزمان با آن، دیوار و حصاری نیز در اطراف شهر نجف بنا کرد که هزینه این دیوار و مدرسه، مبلغ 95 هزار تومان شد. افزوده بر آن، موقوفاتی برای مدرسه قرار داد تا از درآمد آن چند شب در هفته و چند روز در ماه، طلاب ساکن را غذا بدهند.<ref>المفصل فی التاریخ النجف الاشرف، ج16، ص23.</ref>

	==بازسازی==		==بازسازی==
خط ۵۱:		خط ۵۱:

	==مدیریت==		==مدیریت==
	تولیت این مدرسه، میان سال‌های 1384 و 1400ق. سید سعید حسینی برعهده داشت. وی را عالمی با ابهت و با مدیریت قوی، منظم، دلسوز و به همان سان قاطع معرفی کرده‌اند، که رفت و آمد ساکنان و مهمانان را کنترل می‌کرد. وی هر سال به اصفهان رفته؛ موقوفات مدرسه را گردآوری کرده و برای مدرسه و طلاب هزینه می‌کرد. او هر سال ماه‌های [[محرم]] و [[صفر]]، مراسم عزاداری در مدرسه برگزار کرده و اطعام می‌داد؛{{یادداشت\|به نقل از سیدمحمدرضا حسینی جلالی، پژوهشگر و استاد حوزه علمیه قم، که از سال 1384 تا 1400ق. در این مدرسه سکونت داشته است.}}<ref name=":1">مصاحبه در منزل حجت‌الاسلام‌والمسلمین سید محمدرضا جلالی حسینی، یکشنبه 18/10/1391.</ref> در ایام ولادت، مراسم جشن و سرور و در ایام شهادت، به‌خصوص [[محرم]] و [[صفر]]، مراسم عزاداری برگزار می‌شد. این مراسم، باشکوه و ویژه گزارش شده است. طلاب و فضلای ساکن، به مناسبت این ایام بیانیه و مقاله نوشته و پخش می‌کردند؛ از جمله بیانیه‌هایی به مناسبت رحلت [[حضرت محمد(ص)]] در 28 [[صفر]] 1379ق. و میلاد وی در 17 [[ربیع الاول]] و شهادت [[حضرت فاطمه(س)]] در 13 [[جمادی الاول]] همان سال بود. در سال 1390ق. هنگام درگذشت آیت‌الله حکیم، طلاب مدرسه هیئت عزاداری‌ به راه‌ انداختند که «کم‌نظیر» گزارش شده است.<ref>~~المفصل،~~ ج۱۶، ص24.</ref>		تولیت این مدرسه، میان سال‌های 1384 و 1400ق. سید سعید حسینی برعهده داشت. وی را عالمی با ابهت و با مدیریت قوی، منظم، دلسوز و به همان سان قاطع معرفی کرده‌اند، که رفت و آمد ساکنان و مهمانان را کنترل می‌کرد. وی هر سال به اصفهان رفته؛ موقوفات مدرسه را گردآوری کرده و برای مدرسه و طلاب هزینه می‌کرد. او هر سال ماه‌های [[محرم]] و [[صفر]]، مراسم عزاداری در مدرسه برگزار کرده و اطعام می‌داد؛{{یادداشت\|به نقل از سیدمحمدرضا حسینی جلالی، پژوهشگر و استاد حوزه علمیه قم، که از سال 1384 تا 1400ق. در این مدرسه سکونت داشته است.}}<ref name=":1">مصاحبه در منزل حجت‌الاسلام‌والمسلمین سید محمدرضا جلالی حسینی، یکشنبه 18/10/1391.</ref> در ایام ولادت، مراسم جشن و سرور و در ایام شهادت، به‌خصوص [[محرم]] و [[صفر]]، مراسم عزاداری برگزار می‌شد. این مراسم، باشکوه و ویژه گزارش شده است. طلاب و فضلای ساکن، به مناسبت این ایام بیانیه و مقاله نوشته و پخش می‌کردند؛ از جمله بیانیه‌هایی به مناسبت رحلت [[حضرت محمد(ص)]] در 28 [[صفر]] 1379ق. و میلاد وی در 17 [[ربیع الاول]] و شهادت [[حضرت فاطمه(س)]] در 13 [[جمادی الاول]] همان سال بود. در سال 1390ق. هنگام درگذشت آیت‌الله حکیم، طلاب مدرسه هیئت عزاداری‌ به راه‌ انداختند که «کم‌نظیر» گزارش شده است.<ref>المفصل فی تاریخ النجف، ج۱۶، ص24.</ref>

	در هر حجره، دو نفر، یکی مجرد و دیگری متاهل ساکن می‌شدند. این چینش دو علت داشت؛ در طول روز، هر دو کنار هم بوده و طلاب مجرد از علم، اخلاق و تجربیات طلاب متاهل بهره می‌بردند و شب‌ها متاهلین به منزل خود رفته و طلاب مجرد از خلوت حجره برای پژوهش، مطالعه و تهذیب نفس استفاده می‌کردند.<ref name=":1" />		در هر حجره، دو نفر، یکی مجرد و دیگری متاهل ساکن می‌شدند. این چینش دو علت داشت؛ در طول روز، هر دو کنار هم بوده و طلاب مجرد از علم، اخلاق و تجربیات طلاب متاهل بهره می‌بردند و شب‌ها متاهلین به منزل خود رفته و طلاب مجرد از خلوت حجره برای پژوهش، مطالعه و تهذیب نفس استفاده می‌کردند.<ref name=":1" />
خط ۹۹:		خط ۹۹:
	{{پایان}}		{{پایان}}
	{{نجف}}		{{نجف}}

			[[Category:مدارس علمیه نجف]]

	[[رده:مدارس علمیه نجف]]		[[رده:مدارس علمیه نجف]]

Abbasahmadi1363: /* بازسازی */

2019-11-01T19:31:58Z

بازسازی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ نوامبر ۲۰۱۹، ساعت ۲۳:۰۱
خط ۴۱:		خط ۴۱:
	==بازسازی==		==بازسازی==

	مدرسه صدر، با تلاش نصرالله خلخالی بازسازی اساسی شد. افزون بر آن، با همت وی، زمینی در ضلع شمال شرقی خریداری و به عنوان وضوخانه و سرویس بهداشتی به آن اضافه گردید.<ref>~~المفصل، همان،~~ ص24.</ref> در مرحله دوم، شهید احمد انصاری قمی به بازسازی آن پرداخت.<ref>مجله میراث جاویدان، سال دوم، ش اول، ص78.</ref> [[سید محمد صدر]]، در مرحله سوم، این مدرسه را بازسازی کرد.<ref name=":3">مجله میراث جاویدان، سال دوم، ش اول، ص78.</ref> بر پایه گزارشی در سال ۱۳۹۰ش. تابلویی بالای در ورودی نصب شده، که اشاره به بازسازی مدرسه توسط شهید [[سیدمحمد صدر\|سید محمد صدر]] دارد.<ref name=":2" />		مدرسه صدر، با تلاش نصرالله خلخالی بازسازی اساسی شد. افزون بر آن، با همت وی، زمینی در ضلع شمال شرقی خریداری و به عنوان وضوخانه و سرویس بهداشتی به آن اضافه گردید.<ref>المفصل فی تاریخ النجف، ج۱۶، ص24.</ref> در مرحله دوم، شهید احمد انصاری قمی به بازسازی آن پرداخت.<ref>مجله میراث جاویدان، سال دوم، ش اول، ص78.</ref> [[سید محمد صدر]]، در مرحله سوم، این مدرسه را بازسازی کرد.<ref name=":3">مجله میراث جاویدان، سال دوم، ش اول، ص78.</ref> بر پایه گزارشی در سال ۱۳۹۰ش. تابلویی بالای در ورودی نصب شده، که اشاره به بازسازی مدرسه توسط شهید [[سیدمحمد صدر\|سید محمد صدر]] دارد.<ref name=":2" />

	در سال 1357ش. که در [[ايران\|ایران]]، انقلاب اسلامی به پیروزی رسید، تظاهراتی در نجف به پشتیبانی از این حرکت به راه افتاد. به‌همین دلیل ماموران نظام بعث به سرکوب مردم پرداختند. طلاب و گروهی از مردم که به مدرسه صدر پناه برده بودند، مورد یورش بعثی‌ها قرار گرفتند. آنها وارد مدرسه شده، به ضرب و شتم مردم و طلاب پرداخته و به برخی از بخش‌های ساختمان آسیب جدی وارد کرده و سنگ قبر و لوح بانی مدرسه را نیز تخریب کردند.<ref name=":3" /> آثار تخریب لوح، تا سال ۱۳۹۰ش. نیز باقی بوده است.<ref name=":2" />		در سال 1357ش. که در [[ايران\|ایران]]، انقلاب اسلامی به پیروزی رسید، تظاهراتی در نجف به پشتیبانی از این حرکت به راه افتاد. به‌همین دلیل ماموران نظام بعث به سرکوب مردم پرداختند. طلاب و گروهی از مردم که به مدرسه صدر پناه برده بودند، مورد یورش بعثی‌ها قرار گرفتند. آنها وارد مدرسه شده، به ضرب و شتم مردم و طلاب پرداخته و به برخی از بخش‌های ساختمان آسیب جدی وارد کرده و سنگ قبر و لوح بانی مدرسه را نیز تخریب کردند.<ref name=":3" /> آثار تخریب لوح، تا سال ۱۳۹۰ش. نیز باقی بوده است.<ref name=":2" />

Abbasahmadi1363: /* بنا */

2019-11-01T19:30:52Z

بنا

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ نوامبر ۲۰۱۹، ساعت ۲۳:۰۰
خط ۴۵:		خط ۴۵:
	در سال 1357ش. که در [[ايران\|ایران]]، انقلاب اسلامی به پیروزی رسید، تظاهراتی در نجف به پشتیبانی از این حرکت به راه افتاد. به‌همین دلیل ماموران نظام بعث به سرکوب مردم پرداختند. طلاب و گروهی از مردم که به مدرسه صدر پناه برده بودند، مورد یورش بعثی‌ها قرار گرفتند. آنها وارد مدرسه شده، به ضرب و شتم مردم و طلاب پرداخته و به برخی از بخش‌های ساختمان آسیب جدی وارد کرده و سنگ قبر و لوح بانی مدرسه را نیز تخریب کردند.<ref name=":3" /> آثار تخریب لوح، تا سال ۱۳۹۰ش. نیز باقی بوده است.<ref name=":2" />		در سال 1357ش. که در [[ايران\|ایران]]، انقلاب اسلامی به پیروزی رسید، تظاهراتی در نجف به پشتیبانی از این حرکت به راه افتاد. به‌همین دلیل ماموران نظام بعث به سرکوب مردم پرداختند. طلاب و گروهی از مردم که به مدرسه صدر پناه برده بودند، مورد یورش بعثی‌ها قرار گرفتند. آنها وارد مدرسه شده، به ضرب و شتم مردم و طلاب پرداخته و به برخی از بخش‌های ساختمان آسیب جدی وارد کرده و سنگ قبر و لوح بانی مدرسه را نیز تخریب کردند.<ref name=":3" /> آثار تخریب لوح، تا سال ۱۳۹۰ش. نیز باقی بوده است.<ref name=":2" />

	در سال 1410ق (1368ش)، در دوره نظام [[بعث]]، شهرداری [[نجف]]، بخشی از مدرسه، حجره‌ها و مقبره‌های خاندان صدر را تخریب و ضمیمه مغازه‌های اوقافی بازار کرد. علت این کار، توسعه بازار بزرگ نجف اعلام شد. برخی این علت را بهانه دانسته‌اند. این تخریب، مورد اعتراض [[آیت‌الله سیدابوالقاسم خویی\|سید ابوالقاسم خویی]] قرار گرفت، ولی توجهی به آن نشد.~~<ref>همان.</ref>~~بر پایه گزارشی در سال ۱۳۹۰ش. مسئولان اوقاف (وقف شیعه)، تصمیم به تخریب و نوسازی مدرسه گرفتند؛ ولی به علت اعتراض میراث فرهنگی فعلاً این کار متوقف شده است.<ref name=":2">حيات علمى آيت الله شيخ حسين حلى، فصلنامه فرهنگ زیارت، شماره ۱۳، ص۱۴۵ و ۱۴۶.</ref>		در سال 1410ق (1368ش)، در دوره نظام [[بعث]]، شهرداری [[نجف]]، بخشی از مدرسه، حجره‌ها و مقبره‌های خاندان صدر را تخریب و ضمیمه مغازه‌های اوقافی بازار کرد. علت این کار، توسعه بازار بزرگ نجف اعلام شد. برخی این علت را بهانه دانسته‌اند. این تخریب، مورد اعتراض [[آیت‌الله سیدابوالقاسم خویی\|سید ابوالقاسم خویی]] قرار گرفت، ولی توجهی به آن نشد. بر پایه گزارشی در سال ۱۳۹۰ش. مسئولان اوقاف (وقف شیعه)، تصمیم به تخریب و نوسازی مدرسه گرفتند؛ ولی به علت اعتراض میراث فرهنگی فعلاً این کار متوقف شده است.<ref name=":2">حيات علمى آيت الله شيخ حسين حلى، فصلنامه فرهنگ زیارت، شماره ۱۳، ص۱۴۵ و ۱۴۶.</ref>

	==بنا==		==بنا==

Abbasahmadi1363: /* ساخت */

2019-11-01T19:29:35Z

ساخت

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ نوامبر ۲۰۱۹، ساعت ۲۲:۵۹
خط ۳۷:		خط ۳۷:

	==ساخت==		==ساخت==
	محمدحسین‌خان، در سال 1226ق، مدرسه صدر [[نجف]] را ساخت و همزمان با آن، دیوار و حصاری نیز در اطراف شهر نجف بنا کرد که هزینه این دیوار و مدرسه، مبلغ 95 هزار تومان شد.~~<ref>المفصل، فی التاریخ النجف الاشرف، ج16، ص23.</ref>~~ افزوده بر آن، موقوفاتی برای مدرسه قرار داد تا از درآمد آن چند شب در هفته و چند روز در ماه، طلاب ساکن را غذا بدهند.<ref>~~همان~~.</ref>		محمدحسین‌خان، در سال 1226ق، مدرسه صدر [[نجف]] را ساخت و همزمان با آن، دیوار و حصاری نیز در اطراف شهر نجف بنا کرد که هزینه این دیوار و مدرسه، مبلغ 95 هزار تومان شد. افزوده بر آن، موقوفاتی برای مدرسه قرار داد تا از درآمد آن چند شب در هفته و چند روز در ماه، طلاب ساکن را غذا بدهند.<ref>المفصل، فی التاریخ النجف الاشرف، ج16، ص23.</ref>

	==بازسازی==		==بازسازی==

Abbasahmadi1363: /* پایه‌گزار */

2019-11-01T19:28:46Z

پایه‌گزار

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ نوامبر ۲۰۱۹، ساعت ۲۲:۵۸
خط ۳۲:		خط ۳۲:

	==پایه‌گزار==		==پایه‌گزار==
	پایه‌گزار این مدرسه، [[محمدحسین‌خان اصفهانی]] است. او در سال 1174ق. به‌دنیا آمد. بعدها حاکم اصفهان شده و پس از پشت سر گذاشتن مقامات حکومتی، در سال 1234ق، در زمان [[فتح‌علی‌شاه قاجار]] به صدارت رسید و لقب «صدر اعظم» گرفت. لقب دیگر او «نظام الدوله» بود.<ref>تاریخچه اوقاف اصفهان، ص402 و 389.</ref> وی املاک گسترده‌ای را در [[اصفهان]] و [[عراق]] [[وقف]] کرده{{یادداشت\|متن کامل برخی از وقفنامه‌های او در آخر کتاب «تاریخچه اوقاف اصفهان» ثبت شده است.}} و سه مدرسه نیز در پاقلعه و فتح آباد اصفهان ساخت.<ref>~~همان،~~ ص404.</ref> علاوه بر موقوفاتی که وی در اصفهان و نجف به مدرسه صدر اعظم اختصاص داده بود، موقوفات دیگری نیز در نجف داشت؛ از جمله یک کاروانسرای بزرگ، معروف به «سیف بلال»، که از طرف فرزند وی امین الدوله‌خان وقف مدرسه شد، تا از درآمد آن، شب‌های جمعه غذا داده شود و آب سقاخانه کنار مدرسه، تامین شود.<ref>المفصل، ج۱۶، ص23.</ref>		پایه‌گزار این مدرسه، [[محمدحسین‌خان اصفهانی]] است. او در سال 1174ق. به‌دنیا آمد. بعدها حاکم اصفهان شده و پس از پشت سر گذاشتن مقامات حکومتی، در سال 1234ق، در زمان [[فتح‌علی‌شاه قاجار]] به صدارت رسید و لقب «صدر اعظم» گرفت. لقب دیگر او «نظام الدوله» بود.<ref>تاریخچه اوقاف اصفهان، ص402 و 389.</ref> وی املاک گسترده‌ای را در [[اصفهان]] و [[عراق]] [[وقف]] کرده{{یادداشت\|متن کامل برخی از وقفنامه‌های او در آخر کتاب «تاریخچه اوقاف اصفهان» ثبت شده است.}} و سه مدرسه نیز در پاقلعه و فتح آباد اصفهان ساخت.<ref>عبدالحسين سپنتا، تاريخچه اوقاف اصفهان، ص404.</ref> علاوه بر موقوفاتی که وی در اصفهان و نجف به مدرسه صدر اعظم اختصاص داده بود، موقوفات دیگری نیز در نجف داشت؛ از جمله یک کاروانسرای بزرگ، معروف به «سیف بلال»، که از طرف فرزند وی امین الدوله‌خان وقف مدرسه شد، تا از درآمد آن، شب‌های جمعه غذا داده شود و آب سقاخانه کنار مدرسه، تامین شود.<ref>المفصل، ج۱۶، ص23.</ref>

	محمدحسین‌خان اصفهانی، در سال 1239ق. به بیماری یرقان چشم دچار شده و درگذشت. جنازه‌اش به [[نجف]] منتقل و طبق وصیت خود، در زیرزمین مدرسه‌ای که ساخته بود، مدرسه‌ صدر اعظم دفن شد.<ref>تاریخچه اوقاف اصفهان، ص403؛ ماضی النجف و حاضرها، ج1، ص128.</ref> فرزندان و سایر اعضای خاندان او نیز در همین مکان دفن شدند.<ref>ماضی ~~النجف، همان~~.</ref>		محمدحسین‌خان اصفهانی، در سال 1239ق. به بیماری یرقان چشم دچار شده و درگذشت. جنازه‌اش به [[نجف]] منتقل و طبق وصیت خود، در زیرزمین مدرسه‌ای که ساخته بود، مدرسه‌ صدر اعظم دفن شد.<ref>تاریخچه اوقاف اصفهان، ص403؛ ماضی النجف و حاضرها، ج1، ص128.</ref> فرزندان و سایر اعضای خاندان او نیز در همین مکان دفن شدند.<ref>ماضی النجف و حاضرها، ج١، ص١٢٨.</ref>

	==ساخت==		==ساخت==

Abbasahmadi1363: /* اهمیت */

2019-11-01T19:25:32Z

اهمیت

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ نوامبر ۲۰۱۹، ساعت ۲۲:۵۵
خط ۴۷:		خط ۴۷:
	در سال 1410ق (1368ش)، در دوره نظام [[بعث]]، شهرداری [[نجف]]، بخشی از مدرسه، حجره‌ها و مقبره‌های خاندان صدر را تخریب و ضمیمه مغازه‌های اوقافی بازار کرد. علت این کار، توسعه بازار بزرگ نجف اعلام شد. برخی این علت را بهانه دانسته‌اند. این تخریب، مورد اعتراض [[آیت‌الله سیدابوالقاسم خویی\|سید ابوالقاسم خویی]] قرار گرفت، ولی توجهی به آن نشد.<ref>همان.</ref>بر پایه گزارشی در سال ۱۳۹۰ش. مسئولان اوقاف (وقف شیعه)، تصمیم به تخریب و نوسازی مدرسه گرفتند؛ ولی به علت اعتراض میراث فرهنگی فعلاً این کار متوقف شده است.<ref name=":2">حيات علمى آيت الله شيخ حسين حلى، فصلنامه فرهنگ زیارت، شماره ۱۳، ص۱۴۵ و ۱۴۶.</ref>		در سال 1410ق (1368ش)، در دوره نظام [[بعث]]، شهرداری [[نجف]]، بخشی از مدرسه، حجره‌ها و مقبره‌های خاندان صدر را تخریب و ضمیمه مغازه‌های اوقافی بازار کرد. علت این کار، توسعه بازار بزرگ نجف اعلام شد. برخی این علت را بهانه دانسته‌اند. این تخریب، مورد اعتراض [[آیت‌الله سیدابوالقاسم خویی\|سید ابوالقاسم خویی]] قرار گرفت، ولی توجهی به آن نشد.<ref>همان.</ref>بر پایه گزارشی در سال ۱۳۹۰ش. مسئولان اوقاف (وقف شیعه)، تصمیم به تخریب و نوسازی مدرسه گرفتند؛ ولی به علت اعتراض میراث فرهنگی فعلاً این کار متوقف شده است.<ref name=":2">حيات علمى آيت الله شيخ حسين حلى، فصلنامه فرهنگ زیارت، شماره ۱۳، ص۱۴۵ و ۱۴۶.</ref>

	== بنا ==		==بنا==
	مدرسه صدر، در آغاز پایه‌گزاری، ۹۰۰ متر مربع مساحت و ۳۰ حجره داشته و در بازسازی‌ها به مساحت و حجره‌های آن افزوده شد.<ref name=":0" /> مدرسه صدر، بر پایه گزارشی در سال 1390ش. دارای ۵۰ حجره‌، یک مدرس بزرگ، زیرزمین، دو کتابخانه و دو حیاط بوده است. مساحت حجره‌ها کمابیش 2 در 3 متر مربع و مساحت مدرس 250متر مربع بوده است. یکی از حیاط‌ها کوچک و سمت دری که به سمت خیابان امام زین‌العابدین(ع) باز می‌شود، قرار داشته و از این حیاط به حیاط بزرگ راه داشته است. زیرزمین، دارای سه طبقه بوده و دیواره‌های راه‌پله آن ترک داشته و نزدیک به فروریختن بوده است. طبقه دوم زیرزمین، کتابخانه‌ای با غبار چندساله روی کتاب‌های آن وجود داشته و دارای نسخه‌های خطی و سنگی نیز بوده که بیشترشان از طرف طلاب و عالمان، وقف مدرسه و کتابخانه شده است. طبقه سوم زیرزمین، پر از آب بوده است؛ در تابستان، از خنکیِ این طبقه استفاده می‌شود. کتابخانه اصلی، در طبقه همکف، در ضلع شمالی مدرسه قرار دارد و در گذشته، یکی از کتابخانه‌های مهم [[حوزه علمیه نجف]] به‌شمار می‌‌رفته است. در این کتابخانه، نسخه‌های خطی فراوانی مانند نسخه خطی «شرح [[قصیده تائیه]]» از [[دعبل خزائی]]، متعلق به سال 1285ق. قرار داشته است. گویا این مکان، محل موقتی کتابخانه مدرسه بوده و محل اصلی کتابخانه در بخش جنوبی، بالای مقبره پایه‌گزار مدرسه،‌ قرار داشته است. مقبره پایه‌گزار، از سمت دری که به سوی بازار باز می‌شود، در زیرزمین، سمت چپ حجره نخست، واقع شده است. لوحی سنگی بر دیوار آن قرار داشته که با خط نستعلیق نکته‌هایی پیرامون موقوفات مدرسه نوشته شده که کامل خوانده نمی‌شود. گفته شده نوشته‌های روی سنگ در دوره [[نظام بعث]] تخریب شده است.<ref name=":2" />		مدرسه صدر، در آغاز پایه‌گزاری، ۹۰۰ متر مربع مساحت و ۳۰ حجره داشته و در بازسازی‌ها به مساحت و حجره‌های آن افزوده شد.<ref name=":0" /> مدرسه صدر، بر پایه گزارشی در سال 1390ش. دارای ۵۰ حجره‌، یک مدرس بزرگ، زیرزمین، دو کتابخانه و دو حیاط بوده است. مساحت حجره‌ها کمابیش 2 در 3 متر مربع و مساحت مدرس 250متر مربع بوده است. یکی از حیاط‌ها کوچک و سمت دری که به سمت خیابان امام زین‌العابدین(ع) باز می‌شود، قرار داشته و از این حیاط به حیاط بزرگ راه داشته است. زیرزمین، دارای سه طبقه بوده و دیواره‌های راه‌پله آن ترک داشته و نزدیک به فروریختن بوده است. طبقه دوم زیرزمین، کتابخانه‌ای با غبار چندساله روی کتاب‌های آن وجود داشته و دارای نسخه‌های خطی و سنگی نیز بوده که بیشترشان از طرف طلاب و عالمان، وقف مدرسه و کتابخانه شده است. طبقه سوم زیرزمین، پر از آب بوده است؛ در تابستان، از خنکیِ این طبقه استفاده می‌شود. کتابخانه اصلی، در طبقه همکف، در ضلع شمالی مدرسه قرار دارد و در گذشته، یکی از کتابخانه‌های مهم [[حوزه علمیه نجف]] به‌شمار می‌‌رفته است. در این کتابخانه، نسخه‌های خطی فراوانی مانند نسخه خطی «شرح [[قصیده تائیه]]» از [[دعبل خزائی]]، متعلق به سال 1285ق. قرار داشته است. گویا این مکان، محل موقتی کتابخانه مدرسه بوده و محل اصلی کتابخانه در بخش جنوبی، بالای مقبره پایه‌گزار مدرسه،‌ قرار داشته است. مقبره پایه‌گزار، از سمت دری که به سوی بازار باز می‌شود، در زیرزمین، سمت چپ حجره نخست، واقع شده است. لوحی سنگی بر دیوار آن قرار داشته که با خط نستعلیق نکته‌هایی پیرامون موقوفات مدرسه نوشته شده که کامل خوانده نمی‌شود. گفته شده نوشته‌های روی سنگ در دوره [[نظام بعث]] تخریب شده است.<ref name=":2" />

خط ۵۹:		خط ۵۹:
	مدرسه صدر اعظم را یکی از مدرسه‌های مهم، بزرگ و کهن [[حوزه علمیه نجف]] شمرده‌اند.<ref>ماضی النجف و حاضرها، ج1، ص128؛ موسوعة النجف الاشرف، ج6، ص389.</ref> این مدرسه، به دلیل امکانات، مدیریت خوب<ref name=":1" /> و محوریت در حوزه نجف، محل سکونت و تدریس بسیاری از مراجع و عالمان بود. برخی از عالمان مدرسه صدر عبارتند از:		مدرسه صدر اعظم را یکی از مدرسه‌های مهم، بزرگ و کهن [[حوزه علمیه نجف]] شمرده‌اند.<ref>ماضی النجف و حاضرها، ج1، ص128؛ موسوعة النجف الاشرف، ج6، ص389.</ref> این مدرسه، به دلیل امکانات، مدیریت خوب<ref name=":1" /> و محوریت در حوزه نجف، محل سکونت و تدریس بسیاری از مراجع و عالمان بود. برخی از عالمان مدرسه صدر عبارتند از:

	~~[[آیت‌الله سید ابوالحسن اصفهانی]]، مرجع [[شیعه~~\|شیعی]]، در سال 1308ق. در سن ۲۴ سالگی، وقتی از [[اصفهان]] به [[نجف]] هجرت کرد، چند سالی در مدرسه صدر ساکن شده و از درس استادان نجف بهره برد.<ref>دائرة المعارف بزرگ اسلامی، ج9، ص212.</ref>		{{ستون-شروع\|2}}

	شهید [[سیدحسن مدرس]]، پس از پایان تحصیلات در حوزه علمیه اصفهان، در سال 1311ق. به نجف کوچ کرده و در مدرسه صدر، با [[شیخ حسینعلی اصفهانی\|حسینعلی اصفهانی]]، عارف سرشناس هم‌حجره شد.<ref>گلشن ابرار، ج2، ص563.</ref>		* [[آیت‌الله سید ابوالحسن اصفهانی]]، مرجع [[شیعه\|شیعی]]، در سال 1308ق. در سن ۲۴ سالگی، وقتی از [[اصفهان]] به [[نجف]] هجرت کرد، چند سالی در مدرسه صدر ساکن شده و از درس استادان نجف بهره برد.<ref>دائرة المعارف بزرگ اسلامی، ج9، ص212.</ref>
			* شهید [[سیدحسن مدرس]]، پس از پایان تحصیلات در حوزه علمیه اصفهان، در سال 1311ق. به نجف کوچ کرده و در مدرسه صدر، با [[شیخ حسینعلی اصفهانی\|حسینعلی اصفهانی]]، عارف سرشناس هم‌حجره شد.<ref>گلشن ابرار، ج2، ص563.</ref>
			* مجتبی لنکرانی، که از شاگردان برجسته [[سید ابوالحسن اصفهانی]]، [[آقاضیاء عراقی]] و محمدحسین اصفهانی بود، در این مدرسه سکونت و تدریس داشته و شاگردان بسیاری تربیت کرد. او هر روز به‌مدرسه صدر آمده، عبایش را کنار حوض پهن می‌کرد و روی آن می‌نشست. طلبه‌ها اطرافش را می‌گرفتند و سؤال درسی می‌پرسیدند. بحث علمی تا ساعت‌ها ادامه پیدا می‌کرد. وی گاهی با مزاح از طلاب رفع خستگی می‌کرد.<ref>ستارگان حرم، ج10، ص16و20.</ref> او در سال 1348ش. (۱۳۸۹ق) در اثر فشار نظام [[حزب بعث\|بعث]] به [[ایران]] آمده و در اصفهان ساکن شد. مدرسه صدر، چون منسوب به اصفهانی‌هاست و بیشتر ساکنان آن از طلاب و فضلای اصفهانی بودند، به‌همین سبب ارتباط مرحوم آقای لنکرانی با آنان بسیار صمیمی و قوی بود. وقتی وارد ایران شد، علمای اصفهان از وی دعوت کردند و ایشان نیز پذیرفت و تا سال 1365 که درگذشت، در این شهر سکونت داشت. پیکر آن مرحوم را به قم منتقل کردند و در حجره 25 صحن بزرگ حرم مدفون شد.
			* حسن صافی اصفهانی، از عالمان برجسته اصفهان، در این مدرسه ساکن بود؛ وی از سمت درب بازار بزرگ، سمت چپ، حجره دوم، بالای مقبره پایه‌گزار مدرسه، سکونت داشت.<ref>سایت آیت‌الله صافی اصفهانی.</ref>
			* سیدحسن مرتضوی (ت.۱۳۱۱ش/۱۳۵۲ق)، که اکنون (۱۳۹۱ش) در [[حوزه علمیه مشهد]] تدریس خارج دارد، در مدرسه صدر حجره داشت و سید محمدرضا جلالی حسینی با وی هم‌حجره بود.

	مجتبی لنکرانی، که از شاگردان برجسته [[سید ابوالحسن اصفهانی]]، [[آقاضیاء عراقی]] و محمدحسین اصفهانی بود، در این مدرسه سکونت و تدریس داشته و شاگردان بسیاری تربیت کرد. او هر روز به‌مدرسه صدر آمده، عبایش را کنار حوض پهن می‌کرد و روی آن می‌نشست. طلبه‌ها اطرافش را می‌گرفتند و سؤال درسی می‌پرسیدند. بحث علمی تا ساعت‌ها ادامه پیدا می‌کرد. وی گاهی با مزاح از طلاب رفع خستگی می‌کرد.<ref>ستارگان حرم، ج10، ص16و20.</ref> او در سال 1348ش. (۱۳۸۹ق) در اثر فشار نظام [[حزب بعث\|بعث]] به [[ایران]] آمده و در اصفهان ساکن شد. مدرسه صدر، چون منسوب به اصفهانی‌هاست و بیشتر ساکنان آن از طلاب و فضلای اصفهانی بودند، به‌همین سبب ارتباط مرحوم آقای لنکرانی با آنان بسیار صمیمی و قوی بود. وقتی وارد ایران شد، علمای اصفهان از وی دعوت کردند و ایشان نیز پذیرفت و تا سال 1365 که درگذشت، در این شهر سکونت داشت. پیکر آن مرحوم را به قم منتقل کردند و در حجره 25 صحن بزرگ حرم مدفون شد.		{{پایان}}

	حسن صافی اصفهانی، از عالمان برجسته اصفهان، در این مدرسه ساکن بود؛ وی از سمت درب بازار بزرگ، سمت چپ، حجره دوم، بالای مقبره پایه‌گزار مدرسه، سکونت داشت.<ref>سایت آیت‌الله صافی اصفهانی.</ref>

	سیدحسن مرتضوی (ت.۱۳۱۱ش/۱۳۵۲ق)، که اکنون (۱۳۹۱ش) در [[حوزه علمیه مشهد]] تدریس خارج دارد، در مدرسه صدر حجره داشت و سید محمدرضا جلالی حسینی با وی هم‌حجره بود.

	احمد دشتی نجفی، شیخ محمدرضا اصفهانی جرقویه‌ای، استاد محمد رجائی و شیخ محمد دهاقانی از دیگر ساکنان این مدرسه بودند.<ref>مصاحبه با استاد حسینی جلالی؛ مدرسه صدر اعظم، فصلنامه فرهنگ زیارت، شماره ۱۳، ص۱۴۵.</ref>		احمد دشتی نجفی، شیخ محمدرضا اصفهانی جرقویه‌ای، استاد محمد رجائی و شیخ محمد دهاقانی از دیگر ساکنان این مدرسه بودند.<ref>مصاحبه با استاد حسینی جلالی؛ مدرسه صدر اعظم، فصلنامه فرهنگ زیارت، شماره ۱۳، ص۱۴۵.</ref>