مسجد فضیخ - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Kamran در ‏۲۳ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۰۹

2025-06-23T14:09:57Z

Salar: /* مکان */

2025-06-20T19:41:44Z

مکان

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۰ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۲۳:۱۱
خط ۲۸:		خط ۲۸:
	==مکان==		==مکان==
	[[پرونده:مسجد فضیخ.jpg\|بندانگشتی\|تصویر ماهواره‌ای از زمینی که از مسجد فضیخ بر جا مانده است.]]		[[پرونده:مسجد فضیخ.jpg\|بندانگشتی\|تصویر ماهواره‌ای از زمینی که از مسجد فضیخ بر جا مانده است.]]
	مسجد فضیخ، در شرق [[مسجد قبا]] و ميان مسجد قبا و مشربه ام ابراهيم قرار دارد.<ref name=":1">هدیة الزائرین، ص۷۲.</ref> بر پایه نوشته تاریخ‌نگاران و سفرنامه‌نویسان کهن، این مسجد در فاصله یک کلیومتری تا ۷۰۰ متری جنوب شرق مسجد قبا قرار داشته است. این منطقه بخشی از محله قربان است.<ref>آثار اسلامی مکه و مدینه (۱۳۸۹ش)، ص۳۲۱.</ref>		مسجد فضیخ، در شرق [[مسجد قبا]] و ميان مسجد قبا و مشربه ام ابراهيم قرار دارد.<ref name=":1">هدیة الزائرین، ص۷۲.</ref> بر پایه نوشته تاریخ‌نگاران و سفرنامه‌نویسان کهن، این مسجد در فاصله یک کلیومتری تا ۷۰۰ متری جنوب شرق مسجد قبا قرار داشته است. این منطقه بخشی از محله قربان است.<ref>آثار اسلامی مکه و مدینه (۱۳۸۹ش)، ص۳۲۱.</ref>
			===امروزه===
			امروزه ساختمان مسجد فضیخ از میان رفته؛ ولی زمینی که مسجد در آن قرار داشته، درون یک چهاردیواری بدونِ در باقی مانده است.<ref>آثار اسلامی مکه و مدینه (1390ش)، ص301-299.</ref>

	==نام==		==نام==
	واژه «فضیخ»، به معنای شرابی است که از خرما،<ref group="یادداشت">شراب یتخذ من البسر المفضوخ المکسور.</ref><ref>المحیط فی اللغة، ج۴، ص ۲۳۷.</ref> بدون اینکه آتش به آن برسد<ref>مجمع البحرین، ص۴۴۰.</ref> گرفته شده باشد. برخی آن را به معنای شراب انگور نیز دانسته‌اند.<ref>لسان العرب، ج۳، ص۴۵.</ref>		واژه «فضیخ»، به معنای شرابی است که از خرما،<ref group="یادداشت">شراب یتخذ من البسر المفضوخ المکسور.</ref><ref>المحیط فی اللغة، ج۴، ص ۲۳۷.</ref> بدون اینکه آتش به آن برسد<ref>مجمع البحرین، ص۴۴۰.</ref> گرفته شده باشد. برخی آن را به معنای شراب انگور نیز دانسته‌اند.<ref>لسان العرب، ج۳، ص۴۵.</ref>

Salar: /* امروزه */

2025-06-20T19:39:13Z

امروزه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۰ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۲۳:۰۹
خط ۶۱:		خط ۶۱:
	==اشتباه با مسجد بنوقریظه==		==اشتباه با مسجد بنوقریظه==
	مسجد بنوقُریظه، از دیگر مساجد تاریخی مدینه، به اشتباه به مسجد فضیخ شهرت یافته است. این مسجد، در منطقه شرق [[مسجد قبا]]، نزدیک [[مشربه ام‌ابراهیم]]،<ref name=":0">آثار اسلامی مکه و مدینه (1390ش)، ص301-299.</ref> در شارع عوالی یا علی بن ابی‌طالب(ع) قرار دارد.‌<ref name=":7" />		مسجد بنوقُریظه، از دیگر مساجد تاریخی مدینه، به اشتباه به مسجد فضیخ شهرت یافته است. این مسجد، در منطقه شرق [[مسجد قبا]]، نزدیک [[مشربه ام‌ابراهیم]]،<ref name=":0">آثار اسلامی مکه و مدینه (1390ش)، ص301-299.</ref> در شارع عوالی یا علی بن ابی‌طالب(ع) قرار دارد.‌<ref name=":7" />

	~~==امروزه==~~

	امروزه ساختمان مسجد فضیخ از میان رفته؛ ولی زمینی که مسجد در آن قرار داشته، درون یک چهاردیواری بدونِ در باقی مانده است.<ref name=":0" />

	==پانویس==		==پانویس==

Heidar در ‏۲۹ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۱۳

2025-01-29T12:13:43Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۹ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۴۳
خط ۹۴:		خط ۹۴:
	* '''الهدایه الکبری'''، حسین بن حمدان الخصیبی، بیروت، مؤسسه البلاغ، 1423ق. (2002م).		* '''الهدایه الکبری'''، حسین بن حمدان الخصیبی، بیروت، مؤسسه البلاغ، 1423ق. (2002م).
	* '''هدیة الزائرین'''، هادی بن محمدامین تهرانی نجفی، تصحیح سیدمحمد (عارف) موسوی نژاد، تهران، مشعر، ۱۳۹۳ش.		* '''هدیة الزائرین'''، هادی بن محمدامین تهرانی نجفی، تصحیح سیدمحمد (عارف) موسوی نژاد، تهران، مشعر، ۱۳۹۳ش.
			{{پایان}}{{اماکن مدینه}}
	[[رده:مسجدهای تخریب شده مدینه]]		[[رده:مسجدهای تخریب شده مدینه]]
	[[رده:مسجدهای مدینه]]		[[رده:مسجدهای مدینه]]

Heidar در ‏۸ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۳۹

2025-01-08T14:39:01Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۰۹
خط ۹۶:		خط ۹۶:

	[[رده:مسجدهای تخریب شده مدینه]]		[[رده:مسجدهای تخریب شده مدینه]]
			[[رده:مسجدهای مدینه]]

Abbasahmadi1363 در ‏۱۱ سپتامبر ۲۰۲۱، ساعت ۱۸:۴۷

2021-09-11T18:47:15Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ سپتامبر ۲۰۲۱، ساعت ۲۲:۱۷
خط ۲۰:		خط ۲۰:
	\| وبگاه =		\| وبگاه =
	}}		}}
	مسجد '''~~فضیخ~~''' یا '''شمس''' یا '''ردّ الشمس''' یا '''بنی‌نضیر'''، مسجدی تاریخی و یکی از آثار به جا مانده از دوره [[حضرت محمد(ص)]] است که در [[مدینه]]، شرق [[مسجد قبا]]، و در فاصله یک کیلومتری تا ۷۰۰ متری آن قرار دارد.		مسجد '''فَضیخ''' یا '''شمس''' یا '''ردّ الشمس''' یا '''بنی‌نضیر'''، مسجدی تاریخی و یکی از آثار به جا مانده از دوره [[حضرت محمد(ص)]] است که در [[مدینه]]، شرق [[مسجد قبا]]، و در فاصله یک کیلومتری تا ۷۰۰ متری آن قرار دارد.

	بر پایه منابع [[شیعه]] و [[سنی]]، حضرت محمد(ص) در محل این مسجد نماز خوانده است. بر پایه منابع شیعه، معجزه رد الشمس توسط پیامبر(ص) در این مکان روی داده است. [[امامان(ع)]] سفارش کرده‌اند در این مسجد نماز خوانده شود.		بر پایه منابع [[شیعه]] و [[سنی]]، حضرت محمد(ص) در محل این مسجد نماز خوانده است. بر پایه منابع شیعه، معجزه رد الشمس توسط پیامبر(ص) در این مکان روی داده است. [[امامان(ع)]] سفارش کرده‌اند در این مسجد نماز خوانده شود.

Abbasahmadi1363: added Category:مسجدهای تخریب شده مدینه using HotCat

2020-05-09T16:34:45Z

added Category:مسجدهای تخریب شده مدینه using HotCat

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۹ مهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۲۰:۰۴
خط ۹۴:		خط ۹۴:
	* '''الهدایه الکبری'''، حسین بن حمدان الخصیبی، بیروت، مؤسسه البلاغ، 1423ق. (2002م).		* '''الهدایه الکبری'''، حسین بن حمدان الخصیبی، بیروت، مؤسسه البلاغ، 1423ق. (2002م).
	* '''هدیة الزائرین'''، هادی بن محمدامین تهرانی نجفی، تصحیح سیدمحمد (عارف) موسوی نژاد، تهران، مشعر، ۱۳۹۳ش.		* '''هدیة الزائرین'''، هادی بن محمدامین تهرانی نجفی، تصحیح سیدمحمد (عارف) موسوی نژاد، تهران، مشعر، ۱۳۹۳ش.

			[[رده:مسجدهای تخریب شده مدینه]]

Abbasahmadi1363 در ‏۹ مهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۱۲:۲۵

2020-05-09T12:25:42Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۹ مهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۱۵:۵۵
خط ۳:		خط ۳:
	\| تصویر = مسجد فضیخ۱.jpg		\| تصویر = مسجد فضیخ۱.jpg
	\| اندازه تصویر =		\| اندازه تصویر =
	\| توضیح تصویر = امروزه ~~تنها~~ زمینی که ~~مسجد فضیخ~~ در آن قرار داشته در یک چهاردیواری ~~باقی~~ مانده است.		\| توضیح تصویر = امروزه از مسجد فضیخ تنها، زمینی که در آن قرار داشته در یک چهاردیواری بر جا مانده است.
	\| بنيانگذار =		\| بنيانگذار =
	\| تأسیس = صدر اسلام		\| تأسیس = صدر اسلام
خط ۲۲:		خط ۲۲:
	مسجد '''فضیخ''' یا '''شمس''' یا '''ردّ الشمس''' یا '''بنی‌نضیر'''، مسجدی تاریخی و یکی از آثار به جا مانده از دوره [[حضرت محمد(ص)]] است که در [[مدینه]]، شرق [[مسجد قبا]]، و در فاصله یک کیلومتری تا ۷۰۰ متری آن قرار دارد.		مسجد '''فضیخ''' یا '''شمس''' یا '''ردّ الشمس''' یا '''بنی‌نضیر'''، مسجدی تاریخی و یکی از آثار به جا مانده از دوره [[حضرت محمد(ص)]] است که در [[مدینه]]، شرق [[مسجد قبا]]، و در فاصله یک کیلومتری تا ۷۰۰ متری آن قرار دارد.

	بر پایه منابع [[شیعه]] و [[سنی]]، حضرت محمد(ص) در محل این مسجد نماز خوانده است. بر پایه منابع شیعه، معجزه رد الشمس توسط پیامبر(ص) در این مکان روی داده است. [[امامان(ع)]] سفارش ~~به رفتن به~~ این مسجد و نماز ~~خواندن در آن کرده‌اند~~.		بر پایه منابع [[شیعه]] و [[سنی]]، حضرت محمد(ص) در محل این مسجد نماز خوانده است. بر پایه منابع شیعه، معجزه رد الشمس توسط پیامبر(ص) در این مکان روی داده است. [[امامان(ع)]] سفارش کرده‌اند در این مسجد نماز خوانده شود.

	~~مسجد بنوقُریظه، به اشتباه به مسجد فضیخ شهرت یافته است.~~ مسجد فضیخ امروزه از میان رفته و ~~تنها~~ زمینی که مسجد در آن قرار داشته درون یک چهاردیواری باقی مانده است.		مسجد فضیخ امروزه از میان رفته و تنها، زمینی که مسجد در آن قرار داشته درون یک چهاردیواری باقی مانده است.

	==مکان==		==مکان==
خط ۳۸:		خط ۳۸:
	از این مسجد به «ردّالشمس» نیز یاد شده که علت آن، باور به روی دادن معجزه رد الشمس در این مکان بوده است.<ref name=":6">صفا در صفا، ص۸۱.</ref>		از این مسجد به «ردّالشمس» نیز یاد شده که علت آن، باور به روی دادن معجزه رد الشمس در این مکان بوده است.<ref name=":6">صفا در صفا، ص۸۱.</ref>

	نام ديگر اين مسجد، مسجد بنى‌نضير است، كه به مناسبت نزديكى آن به محل استقرار [[یهودیت\|يهوديان]] بنى نضير، ~~بعدها اين~~ نام ~~نیز به آن گفته شده~~ است.<ref>آثار اسلامی مکه و مدینه (۱۳۸۹ش)، ص۳۲۴.</ref>		نام ديگر اين مسجد، مسجد بنى‌نضير است، كه به مناسبت نزديكى آن به محل استقرار [[یهودیت\|يهوديان]] بنى نضير، به این نام شهرت یافته است.<ref>آثار اسلامی مکه و مدینه (۱۳۸۹ش)، ص۳۲۴.</ref>
	==پیشینه==		==پیشینه==
	[[پرونده:مسجد فضیخ قدیمی.jpg\|بندانگشتی\|تصویری که گفته شده مسجد فضیخ پیش از تخریب آن است.]]		[[پرونده:مسجد فضیخ قدیمی.jpg\|بندانگشتی\|تصویری که گفته شده مسجد فضیخ پیش از تخریب آن است.]]
	اين مسجد، يكى از پر زائرترين مسجدهای [[مدينه]] در گذر تاريخ بوده و بيشتر تاریخ‌نگاران و جغرافى‌دانان اين شهر، در سده‌های گوناگون، از آن ياد كرده‌اند.<ref>نک:‌المساجد الأثریة، ص۱۶۸-۱۶۴.</ref>		اين مسجد، يكى از پر زائرترين مسجدهای [[مدينه]] در گذر تاريخ بوده و بيشتر تاریخ‌نگاران و جغرافى‌دانان اين شهر، در سده‌های گوناگون، از آن ياد كرده‌اند.<ref>نک:‌المساجد الأثریة، ص۱۶۸-۱۶۴.</ref>

	بر پایه گزارشی، در حدود سال ۱۳۰۷ق.<ref name=":2">میقات حج، ش ۸۷ و ۸۹، بخش ذراع مدینه، ص۷۷.</ref> درازای بنای مسجد يازده گز و پهنای آن نيز يازده گز بوده است.<ref name=":3">میقات حج، ش ۸۷ و ۸۹، بخش ذراع مدینه، ص۱۴۸.</ref> ~~گزارشی~~ در حدود سال ۱۳۲۱ق.<ref>هدیة الزائرین، مقدمه مصحح، ص۹.</ref> درازای بنای این مسجد را نزدیک به ۲۰ ذرع ~~دانسته~~ و بخشی از آن را با چوب خرما ~~پوشانده معرفی کرده~~ است.<ref name=":1" />		بر پایه گزارشی، در حدود سال ۱۳۰۷ق.<ref name=":2">میقات حج، ش ۸۷ و ۸۹، بخش ذراع مدینه، ص۷۷.</ref> درازای بنای مسجد يازده گز و پهنای آن نيز يازده گز بوده است.<ref name=":3">میقات حج، ش ۸۷ و ۸۹، بخش ذراع مدینه، ص۱۴۸.</ref> در حدود سال ۱۳۲۱ق.<ref>هدیة الزائرین، مقدمه مصحح، ص۹.</ref> درازای بنای این مسجد نزدیک به ۲۰ ذرع و بخشی از آن پوشیده شده با چوب خرما گزارش شده است.<ref name=":1" />

	بر پایه گزارشی نزدیک به سال ۱۴۱۷ق. (۱۳۷۵ش)،<ref>آثار اسلامی مکه و مدینه (۱۳۷۵ش)، ص۱۶۷.</ref> مسجد فضیخ، [[رواق\|رواقی]] به درازی ۱۹متر و پهنای ۴ متر داشته و [[صحن]] آن نیز با همان درازا و با پهنای ۱۴ متر بوده است. ~~بر پایه گزارش دیگری در همان سال،<ref>صفا در صفا، پیش‌گفتار، ص۱۱.</ref>~~		بر پایه گزارشی نزدیک به سال ۱۴۱۷ق. (۱۳۷۵ش)،<ref>آثار اسلامی مکه و مدینه (۱۳۷۵ش)، ص۱۶۷.</ref> مسجد فضیخ، [[رواق\|رواقی]] به درازی ۱۹متر و پهنای ۴ متر داشته و [[صحن]] آن نیز با همان درازا و با پهنای ۱۴ متر بوده است.

	==رد الشمس==		==رد الشمس==
خط ۵۲:		خط ۵۲:
	بر پایه روایتی در منابع شیعه، در محل این مسجد، حضرت محمد(ص) در حالی که سر خود را روی دامن [[امام علی(ع)]] گذاشته بود خوابید. امام علی(ع) نماز عصر خود را نخوانده بود، با این همه، نخواست پیامبر(ص)‌ را بیدار کند؛‌ تا اینکه وقت نماز گذشت و نماز عصر او قضا شد. پیامبر(ص) پس از بیدار شدن از خداوند خواست آفتاب را برگرداند. آفتاب برگشت و امام علی(ع) نماز عصر را خواند.<ref>بحار الانوار، ج۴۱، ص۱۸۲، باب۱۰۹، حدیث۱۹؛ قصص راوندی، ص۲۹۰، فصل۶، حدیث۳۵۹.</ref>		بر پایه روایتی در منابع شیعه، در محل این مسجد، حضرت محمد(ص) در حالی که سر خود را روی دامن [[امام علی(ع)]] گذاشته بود خوابید. امام علی(ع) نماز عصر خود را نخوانده بود، با این همه، نخواست پیامبر(ص)‌ را بیدار کند؛‌ تا اینکه وقت نماز گذشت و نماز عصر او قضا شد. پیامبر(ص) پس از بیدار شدن از خداوند خواست آفتاب را برگرداند. آفتاب برگشت و امام علی(ع) نماز عصر را خواند.<ref>بحار الانوار، ج۴۱، ص۱۸۲، باب۱۰۹، حدیث۱۹؛ قصص راوندی، ص۲۹۰، فصل۶، حدیث۳۵۹.</ref>

	جمال‌الدین مطری (م.741ق)، اشاره کرده است که در زمان وی، مسجد فضیخ به نام «مسجد الشمس» شهرت داشته است.<ref>التعریف بما انست الهجره من معالم دار الهجرة، المطری، محمد بن احمد، 1426ق، ص134.</ref> اگرچه او وجه این شهرت را بیان نکرده، ولی از اشاره فیروزآبادی می‌توان دریافت که علت شهرت آن به این نام، ~~باور~~ واقع شدن معجزه ردّ شمس در محل این مسجد بوده است. با این همه، او در وقوع این معجزه در محل مسجد فضیخ تردید کرده و محل آن را در [[منطقه صهباء]] در [[خیبر]] دانسته است.<ref name=":5">وفاء الوفا باخبار دار المصطفی، السمهودی، علی بن عبدالله، 1422ق، ج3، ص171.</ref>‌		جمال‌الدین مطری (م.741ق)، اشاره کرده است که در زمان وی، مسجد فضیخ به نام «مسجد الشمس» شهرت داشته است.<ref>التعریف بما انست الهجره من معالم دار الهجرة، المطری، محمد بن احمد، 1426ق، ص134.</ref> اگرچه او وجه این شهرت را بیان نکرده، ولی از اشاره فیروزآبادی می‌توان دریافت که علت شهرت آن به این نام، باورِ واقع شدن معجزه ردّ شمس در محل این مسجد بوده است. با این همه، او در وقوع این معجزه در محل مسجد فضیخ تردید کرده و محل آن را در [[منطقه صهباء]] در [[خیبر]] دانسته است.<ref name=":5">وفاء الوفا باخبار دار المصطفی، السمهودی، علی بن عبدالله، 1422ق، ج3، ص171.</ref>‌

	همچنین از سوی دیگر، [[حسین‌ بن حمدان خصیبی]] (م.334ق) پس از نقل روایتی مبنی بر اینکه در محل وقوع معجزه ردّ شمس مسجدی ساخته شد، محل این مسجد را در زمان خود یعنی سال 273ق. زمین پست و همواری در غرب مدینه تعیین کرده و آن را زیارتگاه مشهوری دانسته که همواره بازسازی می‌شود و به محل ردّ شمس برای علی(ع) شهرت دارد و گفته است که او خود این مسجد را دیده و در آن نماز خوانده است.<ref>الهدایه الکبری، الخصیبی، حسین بن حمدان، 1423ق/2002م، ص121-‌ 120.</ref>‌		همچنین از سوی دیگر، [[حسین‌ بن حمدان خصیبی]] (م.334ق) پس از نقل روایتی مبنی بر اینکه در محل وقوع معجزه ردّ شمس مسجدی ساخته شد، محل این مسجد را در زمان خود یعنی سال 273ق. زمین پست و همواری در غرب مدینه تعیین کرده و آن را زیارتگاه مشهوری دانسته که همواره بازسازی می‌شود و به محل ردّ شمس برای علی(ع) شهرت دارد و گفته است که او خود این مسجد را دیده و در آن نماز خوانده است.<ref>الهدایه الکبری، الخصیبی، حسین بن حمدان، 1423ق/2002م، ص121-‌ 120.</ref>‌
	==در روایات==		==در روایات==
	بر پایه منابع [[شیعه]]، [[حضرت محمد(ص)]] در اين مسجد نماز فراوان خوانده و در برخى از ~~روايات~~ [[امامان(ع)]] نيز، سفارش به خواندن نماز در آنجا شده است.<ref>بحارالانوار، ج۶۳، ص۴۸۷، ج۸۱، ج۹۶، ص۳۳۵، ج۹۷، ص۲۱۳، ۲۱۴، ۲۱۶، ۲۲۴.</ref> محمدباقر مجلسی عالم [[شیعه\|شیعی]] نیز، نماز خواندن در مسجدهای [[مدینه]] از جمله مسجد فضیح را سنت دانسته است.<ref>بیست و پنج رساله فارسی، ص۵۰۵.</ref>		بر پایه منابع [[شیعه]]، [[حضرت محمد(ص)]] در اين مسجد نماز فراوان خوانده و در برخى از رواياتِ [[امامان(ع)]] نيز، سفارش به خواندن نماز در آنجا شده است.<ref>بحارالانوار، ج۶۳، ص۴۸۷، ج۸۱، ج۹۶، ص۳۳۵، ج۹۷، ص۲۱۳، ۲۱۴، ۲۱۶، ۲۲۴.</ref> محمدباقر مجلسی عالم [[شیعه\|شیعی]] نیز، نماز خواندن در مسجدهای [[مدینه]] از جمله مسجد فضیح را سنت دانسته است.<ref>بیست و پنج رساله فارسی، ص۵۰۵.</ref>

	بر پایه روایتی، [[امام صادق(ع)]] این مسجد را جزء اندک آثار باقی مانده از حضرت محمد(ص) دانسته است که دچار دگرگونی نشده است.<ref group="یادداشت">امام صادق(ع) خطاب به زائران شيعه در مدينه گفت: «هَلْ‌ أَتَيتُمْ‌ مَسْجِدَ قُبا أَو مَسْجِدَ الْفَضِيخ أَو مَشْرَُبَة امّ‌اِبْراهِيم‌؟» «آيا به مسجد قبا، مسجد فضيخ و مشربه امّ‌ ابراهيم رفتيد؟» گفتند: آرى. امام گفت:«اَمّا انَّهُ‌ لَمْ‌يَبْقَ‌ مِنْ‌ آثارِ رَسُولِ‌الله(ص) شَىءٌ الاّ وَ قَدْ غُيّر غير هذا». «از آثار رسول خدا(ص) چيزى باقى نمانده مگر آن كه دگرگون شده، مگر اين چند مورد.»</ref><ref>الكافى (بی‌تا)، ج ۴، ص ۵۶۱.</ref> بر پایه روایتی دیگر، مسجد فضیخ یکی از مکان‌هایی است که سفارش شده از رفتن به آن خودداری نشود.<ref group="یادداشت">امام صادق(ع): از رفتن به اين مشاهد خوددارى نكنيد: [[مسجد قبا]]، مشربه امّ‌ابراهيم، مسجد فضيخ، قبور شهدا و مسجد احزاب كه همان مسجد فتح است.</ref><ref>الکافی (بی‌تا)، ج۴، ص۵۶۰.</ref>		بر پایه روایتی، [[امام صادق(ع)]] این مسجد را جزء اندک آثار باقی مانده از حضرت محمد(ص) دانسته است که دچار دگرگونی نشده است.<ref group="یادداشت">امام صادق(ع) خطاب به زائران شيعه در مدينه گفت: «هَلْ‌ أَتَيتُمْ‌ مَسْجِدَ قُبا أَو مَسْجِدَ الْفَضِيخ أَو مَشْرَُبَة امّ‌اِبْراهِيم‌؟» «آيا به مسجد قبا، مسجد فضيخ و مشربه امّ‌ ابراهيم رفتيد؟» گفتند: آرى. امام گفت:«اَمّا انَّهُ‌ لَمْ‌يَبْقَ‌ مِنْ‌ آثارِ رَسُولِ‌الله(ص) شَىءٌ الاّ وَ قَدْ غُيّر غير هذا». «از آثار رسول خدا(ص) چيزى باقى نمانده مگر آن كه دگرگون شده، مگر اين چند مورد.»</ref><ref>الكافى (بی‌تا)، ج ۴، ص ۵۶۱.</ref> بر پایه روایتی دیگر، مسجد فضیخ یکی از مکان‌هایی است که سفارش شده از رفتن به آن خودداری نشود.<ref group="یادداشت">امام صادق(ع): از رفتن به اين مشاهد خوددارى نكنيد: [[مسجد قبا]]، مشربه امّ‌ابراهيم، مسجد فضيخ، قبور شهدا و مسجد احزاب كه همان مسجد فتح است.</ref><ref>الکافی (بی‌تا)، ج۴، ص۵۶۰.</ref>

Abbasahmadi1363: /* مکان */

2020-05-09T12:16:18Z

مکان

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۹ مهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۱۵:۴۶
خط ۲۷:		خط ۲۷:

	==مکان==		==مکان==
			[[پرونده:مسجد فضیخ.jpg\|بندانگشتی\|تصویر ماهواره‌ای از زمینی که از مسجد فضیخ بر جا مانده است.]]
	مسجد فضیخ، در شرق [[مسجد قبا]] و ميان مسجد قبا و مشربه ام ابراهيم قرار دارد.<ref name=":1">هدیة الزائرین، ص۷۲.</ref> بر پایه نوشته تاریخ‌نگاران و سفرنامه‌نویسان کهن، این مسجد در فاصله یک کلیومتری تا ۷۰۰ متری جنوب شرق مسجد قبا قرار داشته است. این منطقه بخشی از محله قربان است.<ref>آثار اسلامی مکه و مدینه (۱۳۸۹ش)، ص۳۲۱.</ref>		مسجد فضیخ، در شرق [[مسجد قبا]] و ميان مسجد قبا و مشربه ام ابراهيم قرار دارد.<ref name=":1">هدیة الزائرین، ص۷۲.</ref> بر پایه نوشته تاریخ‌نگاران و سفرنامه‌نویسان کهن، این مسجد در فاصله یک کلیومتری تا ۷۰۰ متری جنوب شرق مسجد قبا قرار داشته است. این منطقه بخشی از محله قربان است.<ref>آثار اسلامی مکه و مدینه (۱۳۸۹ش)، ص۳۲۱.</ref>
	==نام==		==نام==

Abbasahmadi1363: /* منابع */

2020-05-09T11:44:11Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۹ مهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۱۵:۱۴
خط ۶۹:		خط ۶۹:

	==منابع==		==منابع==
			{{منابع}}{{برگرفتگی
	{{برگرفتگی
	\|پیش از لینک =		\|پیش از لینک =
	\|منبع = فصلنامه علمی ترویجی میقات حج، ش 100.		\|منبع = فصلنامه علمی ترویجی میقات حج، ش 100.
خط ۷۷:		خط ۷۶:
	}}		}}

	'''آثار اسلامی مکه و مدینه'''، رسول جعفریان، تهران، مشعر، چاپ 14، 1390ش. (ویرایش جدید).		* '''آثار اسلامی مکه و مدینه'''، رسول جعفریان، تهران، مشعر، چاپ 14، 1390ش. (ویرایش جدید).
			* '''آثار اسلامی مکه و مدینه'''، رسول جعفریان، تهران، مشعر، چاپ 14، 13۸۹ش.
	'''آثار اسلامی مکه و مدینه'''، رسول جعفریان، تهران، مشعر، چاپ 14، 13۸۹ش.		* '''بحار الانوار'''، محمّد باقر بن محمّد تقى مجلسى، بيروت، مؤسّسة الوفاء، ١۴٠۴ ق.
			* '''بیست و پنج رساله فارسی'''، محمدباقر بن محمدتقی مجلسی، گردآورنده محمود بن شهاب‌الدین مرعشی، تحقیق مهدی رجایی، قم، کتابخانه حضرت آیت‌الله مرعشی نجفی، 1412ق. (1370ش).
	'''بحار الانوار'''، محمّد باقر بن محمّد تقى مجلسى، بيروت، مؤسّسة الوفاء، ١۴٠۴ ق.		* '''تاریخ المدینه المنورة'''، ابن شبّه، عمر بن زید، تحقیق فهیم محمد شلتوت، بی‌تا، بی‌جا، بی‌نا.
			* '''التعریف بما انست الهجره من معالم دار الهجرة'''، المطری، محمد بن احمد، تحقیق سلیمان الرحیلی، الریاض، داره الملک عبدالعزیز، 1426ق. (2005م).
	'''بیست و پنج رساله فارسی'''، محمدباقر بن محمدتقی مجلسی، گردآورنده محمود بن شهاب‌الدین مرعشی، تحقیق مهدی رجایی، قم، کتابخانه حضرت آیت‌الله مرعشی نجفی، 1412ق. (1370ش).		* '''حاشیة الشهاب المسماة عنایة القاضي و کفایة الراضي علی تفسیر البیضاوي'''، احمد بن محمد خفاجی تحقیق عبد الرزاق مهدی، بیروت، دار الکتب العلميه، ۱۴۱۷ق. (۱۹۹۷).
			* '''صفا در صفا'''، منصور گتمیری، تهران، مشعر، ۱۳۸۵ش.
	'''تاریخ المدینه المنورة'''، ابن شبّه، عمر بن زید، تحقیق فهیم محمد شلتوت، بی‌تا، بی‌جا، بی‌نا.		* '''قصص الانبياء'''، قطب الدين راوندى (م.۵٧٣ق)، مشهد، بنياد پژوهش‌هاى آستان قدس، ١۴٠٩ق.
			* '''الكافى'''، كلينى، تصحيح على اكبر غفارى، تهران، دارالكتب الاسلاميه، بی‌تا.
	'''التعریف بما انست الهجره من معالم دار الهجرة'''، المطری، محمد بن احمد، تحقیق سلیمان الرحیلی، الریاض، داره الملک عبدالعزیز، 1426ق. (2005م).		* '''الکافی'''، الکلینی، محمد بن یعقوب، بیروت، دار صعب و دار التعارف، 1401ق.
			* '''لسان العرب'''، محمد بن مکرم (ابن منظور)، بیروت، دار صادر، ۱۴۱۴ق. (۱۹۹۴م).
	'''حاشیة الشهاب المسماة عنایة القاضي و کفایة الراضي علی تفسیر البیضاوي'''، احمد بن محمد خفاجی تحقیق عبد الرزاق مهدی، بیروت، دار الکتب العلميه، ۱۴۱۷ق. (۱۹۹۷).		* '''مجمع البحرین'''، فخرالدین بن محمد طریحی، احمد حسینی اشکوری، تهرا، مکتبة المرتضویة، ۱۳۷۵ش.
			* '''المحیط فی اللغة'''، اسماعیل بن عباد صاحب بن عباد، تحقیق محدحسن آل یاسین، بیروت، عالم الکتب، ۱۴۱۴ق. (۱۹۹۴م).
	'''صفا در صفا'''، منصور گتمیری، تهران، مشعر، ۱۳۸۵ش.		* '''وفاء الوفا باخبار دار المصطفی'''، السمهودی، علی بن عبدالله، تحقیق قاسم السامرائی، مؤسسه الفرقان للتراث الاسلامی، 1422ق. (2001م).
			* '''الهدایه الکبری'''، حسین بن حمدان الخصیبی، بیروت، مؤسسه البلاغ، 1423ق. (2002م).
	'''قصص الانبياء'''، قطب الدين راوندى (م.۵٧٣ق)، مشهد، بنياد پژوهش‌هاى آستان قدس، ١۴٠٩ق.		* '''هدیة الزائرین'''، هادی بن محمدامین تهرانی نجفی، تصحیح سیدمحمد (عارف) موسوی نژاد، تهران، مشعر، ۱۳۹۳ش.

	'''الكافى'''، كلينى، تصحيح على اكبر غفارى، تهران، دارالكتب الاسلاميه، بی‌تا.

	'''الکافی'''، الکلینی، محمد بن یعقوب، بیروت، دار صعب و دار التعارف، 1401ق.

	'''لسان العرب'''، محمد بن مکرم (ابن منظور)، بیروت، دار صادر، ۱۴۱۴ق. (۱۹۹۴م).

	'''مجمع البحرین'''، فخرالدین بن محمد طریحی، احمد حسینی اشکوری، تهرا، مکتبة المرتضویة، ۱۳۷۵ش.

	'''المحیط فی اللغة'''، اسماعیل بن عباد صاحب بن عباد، تحقیق محدحسن آل یاسین، بیروت، عالم الکتب، ۱۴۱۴ق. (۱۹۹۴م).

	'''وفاء الوفا باخبار دار المصطفی'''، السمهودی، علی بن عبدالله، تحقیق قاسم السامرائی، مؤسسه الفرقان للتراث الاسلامی، 1422ق. (2001م).

	'''الهدایه الکبری'''، حسین بن حمدان الخصیبی، بیروت، مؤسسه البلاغ، 1423ق. (2002م).

	'''هدیة الزائرین'''، هادی بن محمدامین تهرانی نجفی، تصحیح سیدمحمد (عارف) موسوی نژاد، تهران، مشعر، ۱۳۹۳ش.