مناسك الحج آیت‌الله خامنه‌ای (کتاب) - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Kamran: added Category:کتاب‌های قرن پانزدهم قمری using HotCat

2025-10-19T07:44:18Z

added Category:کتاب‌های قرن پانزدهم قمری using HotCat

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۹ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۱۴
خط ۷۳:		خط ۷۳:

	* '''مناسك الحج،''' سیدعلی خامنه‌ای، تهران، نشرمشعر، 1426ق.		* '''مناسك الحج،''' سیدعلی خامنه‌ای، تهران، نشرمشعر، 1426ق.

			[[رده:کتاب‌های قرن پانزدهم قمری]]

Kamran در ‏۱۹ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۴۳

2025-10-19T07:43:42Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۹ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۱۳
خط ۲۹:		خط ۲۹:
	\| رده‌بندی دیویی = 297/357		\| رده‌بندی دیویی = 297/357
	\| سایر مشخصات = شماره كتابشناسي ملي : م۸۵-۳۴۴۶۴		\| سایر مشخصات = شماره كتابشناسي ملي : م۸۵-۳۴۴۶۴
	}}'''مناسک الحج''' تألیف آیت‌الله سید علی خامنه‌ای، رساله‌ای فقهی است که در ابتدا به زبان عربی منتشر شده و به بیان احکام و آداب مربوط به [[حج]] و [[عمره]] می‌پردازد. کتاب در سال 1426ق/2005م، توسط انتشارات مشعر، به چاپ رسیده است. ویراست جدید این کتاب در سال 1393شمسی به زبان فارسی توسط نشرمشعر منتشر شده است.		}}'''مناسک الحج''' تألیف آیت‌الله سید علی خامنه‌ای، رهبر معظم انقلاب اسلامی، رساله‌ای فقهی است که در ابتدا به زبان عربی منتشر شده و به بیان احکام و آداب مربوط به [[حج]] و [[عمره]] می‌پردازد. کتاب در سال 1426ق/2005م، توسط انتشارات مشعر، به چاپ رسیده است. ویراست جدید این کتاب در سال 1393شمسی به زبان فارسی توسط نشرمشعر منتشر شده است.

	== ساختار ==		== ساختار ==

Kamran در ‏۱۹ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۴۳

2025-10-19T07:43:01Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۹ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۱۳
خط ۲۹:		خط ۲۹:
	\| رده‌بندی دیویی = 297/357		\| رده‌بندی دیویی = 297/357
	\| سایر مشخصات = شماره كتابشناسي ملي : م۸۵-۳۴۴۶۴		\| سایر مشخصات = شماره كتابشناسي ملي : م۸۵-۳۴۴۶۴
	}}'''مناسک الحج''' تألیف آیت‌الله سید علی خامنه‌ای، رساله‌ای فقهی است که در ابتدا به زبان عربی منتشر شده و به بیان احکام و آداب مربوط به [[حج]] و [[عمره]] می‌پردازد. کتاب در سال 1426ق/2005م، توسط انتشارات مشعر، به چاپ رسیده است. ~~نسخه~~ جدید این کتاب در سال 1393شمسی به زبان فارسی توسط نشرمشعر منتشر شده است.		}}'''مناسک الحج''' تألیف آیت‌الله سید علی خامنه‌ای، رساله‌ای فقهی است که در ابتدا به زبان عربی منتشر شده و به بیان احکام و آداب مربوط به [[حج]] و [[عمره]] می‌پردازد. کتاب در سال 1426ق/2005م، توسط انتشارات مشعر، به چاپ رسیده است. ویراست جدید این کتاب در سال 1393شمسی به زبان فارسی توسط نشرمشعر منتشر شده است.

	== ساختار ==		== ساختار ==
	اثر با دیباچه‌ای از مؤلف آغاز می‌شود و محتوای آن در دو بخش اصلی تنظیم شده است. در ابتدای کتاب، مباحثی درباره «[[حجة الاسلام\|حجةالاسلام]]» و «[[حج نیابتی]]» مطرح می‌گردد و سپس جزئیات مربوط به [[اعمال حج تمتع\|اعمال حج]] و [[عمره]] به‌تفصیل توضیح داده می‌شود.<ref name=":0" />		اثر با دیباچه‌ای از مؤلف آغاز می‌شود و محتوای آن در دو بخش اصلی تنظیم شده است. در ابتدای کتاب، مباحثی درباره «[[حجة الاسلام\|حجةالاسلام]]» و «[[حج نیابتی]]» مطرح می‌گردد و سپس جزئیات مربوط به [[اعمال حج تمتع\|اعمال حج]] و [[عمره]] به‌تفصیل توضیح داده می‌شود.<ref name=":0" />

	~~== ویژگی‌ها ==~~
	در پایان نسخه عربی کتاب، فهرست مطالب درج نشده و پاورقی‌ها به توضیح نکات فقهی یا روایی متن پرداخته‌اند.<ref name=":0" /> ناشر کتاب، نشر مشعر در تهران می‌باشد که کتاب را در سال 1426قمری/2005میلادی، به چاپ رسانده است. نسخه ترجمه شده فارسی کتاب در پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری در 183صفحه با فهرست فارسی، منتشر شده است.<ref>[https://www.leader.ir/fa/book/8/%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%B3%DA%A9-%D8%AD%D8%AC-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D9%88-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1%DB%8C کتاب مناسک حج رهبری در پایگاه رسمی لیدر دات آی آر]</ref> نسخه جدید این کتاب در سال 1393شمسی به زبان فارسی توسط نشرمشعر منتشر شده است.<ref>نسخه فارسی مناسک حج.</ref>

	== محتوای کتاب ==		== محتوای کتاب ==
	در دیباچه، نویسنده ابتدا به جایگاه و ارزش معنوی حج اشاره کرده<ref name=":0">خامنه‌ای، سید علی، ''مناسک الحج''، ص۵.</ref> و پس از آن، به احکام مربوط به انکار وجوب حج و نیز ترک‌کنندگان آن می‌پردازد.<ref>ر.ک: همان، ص6</ref> همچنین اقسام حج، مانند حج واجب، مستحب، نیابتی، [[حج تمتع\|تمتع]]، [[حج افراد\|افراد]] و [[حج قران\|قران]] بیان شده است.<ref>همان، ص7</ref>		در دیباچه، نویسنده ابتدا به جایگاه و ارزش معنوی حج اشاره کرده<ref name=":0">خامنه‌ای، سید علی، ''مناسک الحج''، ص۵.</ref> و پس از آن، به احکام مربوط به انکار وجوب حج و نیز ترک‌کنندگان آن می‌پردازد.<ref>ر.ک: همان، ص6</ref> همچنین اقسام حج، مانند حج واجب، مستحب، نیابتی، [[حج تمتع\|تمتع]]، [[حج افراد\|افراد]] و [[حج قران\|قران]] بیان شده است.<ref>همان، ص7</ref>

	بخش نخست کتاب، در دو فصل، به تعریف «حجةالاسلام» و «حج نیابتی» اختصاص دارد. شرایط وجوب حجةالاسلام شامل عقل، بلوغ و استطاعت است که استطاعت نیز انواع مالی، بدنی، زمانی و امنیت مسیر را در بر می‌گیرد<ref>ر.ک: متن کتاب، ص12</ref>. در خصوص حج ~~نیابتی،~~ برای شخصی که حج به‌جای او انجام می‌شود (منوب‌عنه)، تنها دو شرط اسلام و یا فوت/عدم توانایی مطرح شده است<ref>همان، ص31</ref>. اما برای نایب، شرایط بیشتری همچون بلوغ، عقل، ایمان، آگاهی به مناسک، توانایی انجام صحیح اعمال، نداشتن حج واجب بر ذمه و نبود عذر در ترک بعضی از اعمال ذکر گردیده است<ref>همان، ص30.</ref>.		بخش نخست کتاب، در دو فصل، به تعریف «حجةالاسلام» و «حج نیابتی» اختصاص دارد. شرایط وجوب [[حجة الاسلام\|حجةالاسلام]] شامل عقل، بلوغ و [[استطاعت]] است که استطاعت نیز انواع مالی، بدنی، زمانی و امنیت مسیر را در بر می‌گیرد<ref>ر.ک: متن کتاب، ص12</ref>. در خصوص [[حج نیابتی]]، برای شخصی که حج به‌جای او انجام می‌شود (منوب‌عنه)، تنها دو شرط اسلام و یا فوت/عدم توانایی مطرح شده است<ref>همان، ص31</ref>. اما برای نایب، شرایط بیشتری همچون بلوغ، عقل، ایمان، آگاهی به مناسک، توانایی انجام صحیح اعمال، نداشتن حج واجب بر ذمه و نبود عذر در ترک بعضی از اعمال ذکر گردیده است<ref>همان، ص30.</ref>.

			بخش دوم، که شامل یک مقدمه و دو قسمت است، [[اعمال حج تمتع\|اعمال حج]] و عمره را بررسی می‌کند. در مقدمه این بخش، [[حج\|اقسام حج]] و [[عمره]] توضیح داده می‌شود؛ از جمله حج تمتع (ویژه کسانی که فاصله‌ای بیش از حدود ۹۰ کیلومتر از مکه دارند)، [[عمره تمتع]]، [[حج افراد]] و [[حج قران\|قران]] (برای ساکنان مکه یا کمتر از ۹۰ کیلومتری آن) و نیز [[عمره مفرده]].<ref>همان، ص39-‌45.</ref>

	~~بخش دوم، که شامل یک مقدمه و دو قسمت است،~~ اعمال ~~حج و~~ عمره ~~را بررسی می‌کند. در مقدمه این بخش، اقسام حج و عمره توضیح داده می‌شود؛~~ از ~~جمله حج تمتع (ویژه کسانی که فاصله‌ای بیش از حدود ۹۰ کیلومتر از مکه دارند)،~~ عمره ~~تمتع، حج افراد~~ و ~~قران (برای ساکنان مکه یا کمتر از ۹۰ کیلومتری آن) و نیز عمره مفرده.<ref>همان، ص39-‌45.</ref>~~		=== اعمال عمره ===
			قسمت نخست از بخش دوم به اعمال عمره پرداخته و در پنج فصل سامان یافته است:

	~~قسمت نخست به اعمال عمره پرداخته~~ و در ~~پنج~~ فصل ~~سامان یافته~~ است:		# [[میقات\|مواقیت]]: شامل مساجد و مکان‌هایی مانند مسجد شجره، وادی عقیق، جحفه، یلملم و قرن المنازل که به‌عنوان میقات حاجیان معرفی شده‌اند.<ref>همان، ص49-‌55.</ref>
			# [[احرام]]: بیان احکام نیت، تلبیه، لباس احرام و نیز محرماتی همچون بهره‌مندی جنسی، استعمال عطر، نکاح، صید خشکی و….<ref>همان، ص56-‌82.</ref>
			# [[طواف]]: شامل شرایطی مانند نیت، طهارت، ختنه‌بودن مردان و پوشش مناسب. همچنین نماز طواف در همین بخش توضیح داده شده است.<ref>همان، ص83-‌100.</ref>
			# [[سعی]]: بیان احکام رفت‌وآمد میان صفا و مروه که در آن طهارت شرط نمی‌باشد.<ref>همان، ص101-‌104.</ref>
			# [[حلق و تقصیر\|تقصیر]]: کوتاه‌کردن مو، ریش، سبیل یا ناخن که احکام آن در فصل پایانی این بخش ذکر شده است.<ref>همان، ص105-‌108.</ref>

	# مواقیت: شامل مساجد و مکان‌هایی مانند مسجد شجره، وادی عقیق، جحفه، یلملم و قرن المنازل که به‌عنوان میقات حاجیان معرفی شده‌اند.<ref>همان، ص49-‌55.</ref>		=== اعمال حج ===
	~~# احرام: بیان احکام نیت، تلبیه، لباس احرام~~ و ~~نیز محرماتی همچون بهره‌مندی جنسی، استعمال عطر، نکاح، صید خشکی و….<ref>همان، ص56-‌82.</ref>~~		قسمت دوم به [[اعمال حج تمتع\|اعمال حج]] اختصاص یافته و در نه فصل تنظیم شده است. برخی از مهم‌ترین مباحث عبارتند از:<ref>همان، ص111-138.</ref>
	~~# طواف: شامل شرایطی مانند نیت، طهارت، ختنه‌بودن مردان و پوشش مناسب. همچنین نماز طواف~~ در ~~همین بخش توضیح داده~~ شده است.~~<ref>همان، ص83-‌100.</ref>~~
	~~# سعی~~: ~~بیان احکام رفت‌وآمد میان صفا و مروه که در آن طهارت شرط نمی‌باشد.<ref>همان، ص101-‌104.</ref>~~
	~~# تقصیر: کوتاه‌کردن مو، ریش، سبیل یا ناخن که احکام آن در فصل پایانی این بخش ذکر شده است.~~<ref>همان، ~~ص105~~-~~‌108~~.</ref>

	~~قسمت دوم به اعمال~~ حج ~~اختصاص یافته~~ و در ~~نه فصل تنظیم شده است~~. ~~برخی~~ از ~~مهم‌ترین مباحث عبارتند~~ از~~:<ref>همان، ص111-138~~.~~</ref>~~		* [[احرام]] حج و تفاوت آن با احرام عمره که تنها در نیت مشخص می‌شود.
			* [[وقوف در عرفات]] و [[وقوف در مشعر\|مشعرالحرام]] (مزدلفه).
			* [[رمی\|رمی جمره عقبه]] در روز دهم ذی‌الحجه.
			* [[قربانی]] شتر، گاو یا گوسفند در منا.
			* [[حلق و تقصیر\|حلق یا تقصیر]] پس از قربانی.
			* اعمال مکه ([[طواف زیارت]]، [[نماز طواف\|نماز آن]]، [[سعی]]، [[طواف نساء]] و نماز آن).
			* [[بیتوته در منا]] در شب‌های یازدهم و دوازدهم.
			* [[رمی\|رمی جمرات سه‌گانه]] در روزهای پایانی که نماد دوری از شیطان است.

	* احرام حج ~~و تفاوت آن با احرام عمره که تنها در نیت مشخص می‌شود~~.		در انتهای کتاب، مسائل متفرقه‌ای درباره اعمال حج مطرح شده<ref>همان، ص142.</ref> و سپس دعاهای امام حسین(ع)<ref>همان، ص181.</ref> و امام سجاد(ع) در [[روز عرفه]] نقل گردیده است.<ref>همان، ص212.</ref>
	* وقوف در عرفات و ~~مشعرالحرام~~ (~~مزدلفه~~).
	* رمی جمره عقبه در روز دهم ذی‌الحجه.
	* قربانی شتر، گاو یا گوسفند در منا.
	* حلق یا تقصیر پس از قربانی.
	* اعمال مکه (~~طواف زیارت، نماز آن، سعی، طواف نساء و نماز آن~~).
	* بیتوته در ~~منا در شب‌های یازدهم و دوازدهم~~.
	* رمی جمرات سه‌گانه در روزهای پایانی که نماد دوری از شیطان است.

	در ~~انتهای~~ کتاب، ~~مسائل متفرقه‌ای درباره اعمال حج مطرح شده~~<ref>~~همان، ص142~~.</ref> ~~و سپس دعاهای امام حسین(ع)<ref>همان، ص181~~.</ref> ~~و امام سجاد(ع)~~ در ~~روز عرفه نقل گردیده~~ است.<ref>~~همان، ص212~~.</ref>		== ویژگی‌های نشر ==
			در پایان نسخه عربی کتاب، فهرست مطالب درج نشده و پاورقی‌ها به توضیح نکات فقهی یا روایی متن پرداخته‌اند.<ref name=":0" /> ناشر کتاب، نشر مشعر در تهران است که کتاب را در سال 1426قمری/2005میلادی، به چاپ رسانده است. نسخه ترجمه شده فارسی کتاب در پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری در 183صفحه با فهرست فارسی، منتشر شده است.<ref>[https://www.leader.ir/fa/book/8/%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%B3%DA%A9-%D8%AD%D8%AC-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D9%88-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1%DB%8C کتاب مناسک حج رهبری در پایگاه رسمی لیدر دات آی آر]</ref> نسخه جدید این کتاب در سال 1393شمسی به زبان فارسی توسط نشرمشعر منتشر شده است.<ref>نسخه فارسی مناسک حج.</ref>

	== پانویس ==		== پانویس ==

Heidar در ‏۱۱ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۲۲

2025-09-11T17:22:32Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۵۲
خط ۲۹:		خط ۲۹:
	\| رده‌بندی دیویی = 297/357		\| رده‌بندی دیویی = 297/357
	\| سایر مشخصات = شماره كتابشناسي ملي : م۸۵-۳۴۴۶۴		\| سایر مشخصات = شماره كتابشناسي ملي : م۸۵-۳۴۴۶۴
	}}'''مناسک الحج''' تألیف آیت‌الله سید علی خامنه‌ای، رساله‌ای فقهی است که به بیان احکام و آداب مربوط به حج و عمره می‌پردازد. کتاب در سال 1426ق/2005م، توسط انتشارات مشعر، به چاپ رسیده است.		}}'''مناسک الحج''' تألیف آیت‌الله سید علی خامنه‌ای، رساله‌ای فقهی است که در ابتدا به زبان عربی منتشر شده و به بیان احکام و آداب مربوط به [[حج]] و [[عمره]] می‌پردازد. کتاب در سال 1426ق/2005م، توسط انتشارات مشعر، به چاپ رسیده است. نسخه جدید این کتاب در سال 1393شمسی به زبان فارسی توسط نشرمشعر منتشر شده است.

	== ساختار ==		== ساختار ==
	اثر با دیباچه‌ای از مؤلف آغاز می‌شود و محتوای آن در دو بخش اصلی تنظیم شده است. در ابتدای کتاب، مباحثی درباره «[[حجة الاسلام\|حجةالاسلام]]» و «[[حج نیابتی]]» مطرح می‌گردد و سپس جزئیات مربوط به [[اعمال حج تمتع\|اعمال حج]] و [[عمره]] به‌تفصیل توضیح داده می‌شود.		اثر با دیباچه‌ای از مؤلف آغاز می‌شود و محتوای آن در دو بخش اصلی تنظیم شده است. در ابتدای کتاب، مباحثی درباره «[[حجة الاسلام\|حجةالاسلام]]» و «[[حج نیابتی]]» مطرح می‌گردد و سپس جزئیات مربوط به [[اعمال حج تمتع\|اعمال حج]] و [[عمره]] به‌تفصیل توضیح داده می‌شود.<ref name=":0" />

	== ویژگی‌ها ==		== ویژگی‌ها ==
	در پایان نسخه عربی کتاب، فهرست مطالب درج نشده و پاورقی‌ها به توضیح نکات فقهی یا روایی متن پرداخته‌اند. ناشر کتاب، نشر مشعر در تهران می‌باشد که کتاب را در سال 1426قمری/2005میلادی، به چاپ رسانده است. نسخه ترجمه شده فارسی کتاب در پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری در 183صفحه با فهرست فارسی، منتشر شده است.<ref>[https://www.leader.ir/fa/book/8/%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%B3%DA%A9-%D8%AD%D8%AC-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D9%88-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1%DB%8C کتاب مناسک حج رهبری در پایگاه رسمی لیدر دات آی آر]</ref> نسخه منتشر		در پایان نسخه عربی کتاب، فهرست مطالب درج نشده و پاورقی‌ها به توضیح نکات فقهی یا روایی متن پرداخته‌اند.<ref name=":0" /> ناشر کتاب، نشر مشعر در تهران می‌باشد که کتاب را در سال 1426قمری/2005میلادی، به چاپ رسانده است. نسخه ترجمه شده فارسی کتاب در پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری در 183صفحه با فهرست فارسی، منتشر شده است.<ref>[https://www.leader.ir/fa/book/8/%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%B3%DA%A9-%D8%AD%D8%AC-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D9%88-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1%DB%8C کتاب مناسک حج رهبری در پایگاه رسمی لیدر دات آی آر]</ref> نسخه جدید این کتاب در سال 1393شمسی به زبان فارسی توسط نشرمشعر منتشر شده است.<ref>نسخه فارسی مناسک حج.</ref>

	== محتوای کتاب ==		== محتوای کتاب ==
	در دیباچه، نویسنده ابتدا به جایگاه و ارزش معنوی حج اشاره کرده<ref>خامنه‌ای، سید علی، ''مناسک الحج''، ص۵.</ref> و پس از آن، به احکام مربوط به انکار وجوب حج و نیز ترک‌کنندگان آن می‌پردازد.<ref>ر.ک: همان، ص6</ref> همچنین اقسام حج، مانند حج واجب، مستحب، نیابتی، [[حج تمتع\|تمتع]]، [[حج افراد\|افراد]] و [[حج قران\|قران]] بیان شده است.<ref>همان، ص7</ref>		در دیباچه، نویسنده ابتدا به جایگاه و ارزش معنوی حج اشاره کرده<ref name=":0">خامنه‌ای، سید علی، ''مناسک الحج''، ص۵.</ref> و پس از آن، به احکام مربوط به انکار وجوب حج و نیز ترک‌کنندگان آن می‌پردازد.<ref>ر.ک: همان، ص6</ref> همچنین اقسام حج، مانند حج واجب، مستحب، نیابتی، [[حج تمتع\|تمتع]]، [[حج افراد\|افراد]] و [[حج قران\|قران]] بیان شده است.<ref>همان، ص7</ref>

	بخش نخست کتاب، در دو فصل، به تعریف «حجةالاسلام» و «حج نیابتی» اختصاص دارد. شرایط وجوب حجةالاسلام شامل عقل، بلوغ و استطاعت است که استطاعت نیز انواع مالی، بدنی، زمانی و امنیت مسیر را در بر می‌گیرد<ref>ر.ک: متن کتاب، ص12</ref>. در خصوص حج نیابتی، برای شخصی که حج به‌جای او انجام می‌شود (منوب‌عنه)، تنها دو شرط اسلام و یا فوت/عدم توانایی مطرح شده است<ref>همان، ص31</ref>. اما برای نایب، شرایط بیشتری همچون بلوغ، عقل، ایمان، آگاهی به مناسک، توانایی انجام صحیح اعمال، نداشتن حج واجب بر ذمه و نبود عذر در ترک بعضی از اعمال ذکر گردیده است<ref>همان، ص30.</ref>.		بخش نخست کتاب، در دو فصل، به تعریف «حجةالاسلام» و «حج نیابتی» اختصاص دارد. شرایط وجوب حجةالاسلام شامل عقل، بلوغ و استطاعت است که استطاعت نیز انواع مالی، بدنی، زمانی و امنیت مسیر را در بر می‌گیرد<ref>ر.ک: متن کتاب، ص12</ref>. در خصوص حج نیابتی، برای شخصی که حج به‌جای او انجام می‌شود (منوب‌عنه)، تنها دو شرط اسلام و یا فوت/عدم توانایی مطرح شده است<ref>همان، ص31</ref>. اما برای نایب، شرایط بیشتری همچون بلوغ، عقل، ایمان، آگاهی به مناسک، توانایی انجام صحیح اعمال، نداشتن حج واجب بر ذمه و نبود عذر در ترک بعضی از اعمال ذکر گردیده است<ref>همان، ص30.</ref>.
خط ۷۰:		خط ۷۰:
	== منابع ==		== منابع ==

	* مقدمه و متن کتاب مناسك الحج آیت‌الله خامنه‌ای.		* '''مناسك الحج،''' سیدعلی خامنه‌ای، تهران، نشرمشعر، 1426ق.
	* '''~~کتابشناسی حج و زیارت'''، اباذر نصر اصفهانی، تهران، مشعر، 1390ش.~~
	* '''آینه آثار (معرفی آثار منتشر شده در پژوهشکده حج و زیارت)'''، اباذر نصر اصفهانی، به کوشش حوزه نمایندگی ولی فقیه در امور حج و زیارت، ۱۴۰۲ش.
	* '''[http://lib.hzrc.ac.ir/faces/search/bibliographic/biblioFullView.jspx?_afPfm=-911eugavw کتابخانه تخصصی حج و زیارت.]'''
	* '''مفرحة الأنام فی تأسیس بیت‌الله الحرام'''~~، زین‌العابدین بن نورالدین حسینی کاشانی،~~ تهران، ~~مشعر، 1428ق~~.

Heidar در ‏۱۱ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۱۶

2025-09-11T16:16:24Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۴۶
خط ۱:		خط ۱:
	{{جعبه اطلاعات کتاب		{{جعبه اطلاعات کتاب
	\| تصویر = ~~مفرحة_الاَنام_فی_تاسیس_بیت_الله_الحرام~~.jpg		\| تصویر = مناسك_الحج_آیت‌الله_خامنه‌ای_(کتاب).jpg
	\| عرض تصویر =		\| عرض تصویر =
	\| توضیح تصویر =		\| توضیح تصویر =
	\| نویسنده = ~~زین العابدین بن نورالدین حسینی کاشانی~~		\| نویسنده = سید علی خامنه‌ای
	\| برگرداننده =		\| برگرداننده =
	\| به کوشش = ~~عمار عبودی نصار~~		\| به کوشش =
	~~حیدری لفتة مال الله~~
	\| به تصحیح =		\| به تصحیح =
	\| تاریخ نگارش =		\| تاریخ نگارش =
	\| ویراستار =		\| ویراستار =
	\| موضوع = ~~زیارتگاه های اسلامی~~ - مسجد الحرام		\| موضوع = احکام حج و عمره - مسجد الحرام
	\| سبک =		\| سبک =
	\| زبان = عربی		\| زبان = عربی
خط ۱۹:		خط ۱۸:
	\| وبسایت ناشر =		\| وبسایت ناشر =
	\| محل انتشارات = تهران		\| محل انتشارات = تهران
	\| تاریخ_نشر = ~~1428~~ قمری		\| تاریخ_نشر = 1426 قمری / 2005 میلادی
	\| ترجمه به =		\| ترجمه به = فارسی
	\| شمارگان =		\| شمارگان =
	\| شابک =		\| شابک =
خط ۲۷:		خط ۲۶:
	\| تصویرگر =		\| تصویرگر =
	\| نسخه الکترونیکی =		\| نسخه الکترونیکی =
	\| رده‌بندی کنگره =		\| رده‌بندی کنگره = BP۱۸۸/۸/خ۲۵م۸ ۱۳۸۵
	\| رده‌بندی دیویی =		\| رده‌بندی دیویی = 297/357
	\| سایر مشخصات =		\| سایر مشخصات = شماره كتابشناسي ملي : م۸۵-۳۴۴۶۴
	}}'''مناسک الحج''' تألیف آیت‌الله سید علی خامنه‌ای، رساله‌ای فقهی است که به بیان احکام و آداب مربوط به حج و عمره می‌پردازد.		}}'''مناسک الحج''' تألیف آیت‌الله سید علی خامنه‌ای، رساله‌ای فقهی است که به بیان احکام و آداب مربوط به حج و عمره می‌پردازد. کتاب در سال 1426ق/2005م، توسط انتشارات مشعر، به چاپ رسیده است.

	== ساختار ==		== ساختار ==
خط ۳۶:		خط ۳۵:

	== ویژگی‌ها ==		== ویژگی‌ها ==
	در پایان کتاب، فهرست مطالب درج نشده و پاورقی‌ها به توضیح نکات فقهی یا روایی متن پرداخته‌اند.		در پایان نسخه عربی کتاب، فهرست مطالب درج نشده و پاورقی‌ها به توضیح نکات فقهی یا روایی متن پرداخته‌اند. ناشر کتاب، نشر مشعر در تهران می‌باشد که کتاب را در سال 1426قمری/2005میلادی، به چاپ رسانده است. نسخه ترجمه شده فارسی کتاب در پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری در 183صفحه با فهرست فارسی، منتشر شده است.<ref>[https://www.leader.ir/fa/book/8/%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%B3%DA%A9-%D8%AD%D8%AC-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D9%88-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1%DB%8C کتاب مناسک حج رهبری در پایگاه رسمی لیدر دات آی آر]</ref> نسخه منتشر

	== محتوای کتاب ==		== محتوای کتاب ==

Heidar: /* ویژگی‌ها */

2025-09-11T15:46:22Z

ویژگی‌ها

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۱۶
خط ۳۲:		خط ۳۲:
	}}'''مناسک الحج''' تألیف آیت‌الله سید علی خامنه‌ای، رساله‌ای فقهی است که به بیان احکام و آداب مربوط به حج و عمره می‌پردازد.		}}'''مناسک الحج''' تألیف آیت‌الله سید علی خامنه‌ای، رساله‌ای فقهی است که به بیان احکام و آداب مربوط به حج و عمره می‌پردازد.

	==== ساختار ====		== ساختار ==
	اثر با دیباچه‌ای از مؤلف آغاز می‌شود و محتوای آن در دو بخش اصلی تنظیم شده است. در ابتدای کتاب، مباحثی درباره ~~«حجةالاسلام»~~ و ~~«حج نیابتی»~~ مطرح می‌گردد و سپس جزئیات مربوط به اعمال حج و عمره به‌تفصیل توضیح داده می‌شود.		اثر با دیباچه‌ای از مؤلف آغاز می‌شود و محتوای آن در دو بخش اصلی تنظیم شده است. در ابتدای کتاب، مباحثی درباره «[[حجة الاسلام\|حجةالاسلام]]» و «[[حج نیابتی]]» مطرح می‌گردد و سپس جزئیات مربوط به [[اعمال حج تمتع\|اعمال حج]] و [[عمره]] به‌تفصیل توضیح داده می‌شود.

	==~~== محتوای کتاب ==~~==		== ویژگی‌ها ==
	در ~~دیباچه، نویسنده ابتدا به جایگاه~~ و ~~ارزش معنوی حج اشاره کرده[۱] و پس از آن، به احکام مربوط~~ به انکار وجوب حج و نیز ترک‌کنندگان آن می‌پردازد[۲]. همچنین اقسام حج، مانند حج واجب، مستحب، نیابتی، تمتع، افراد و قران معرفی شده است[۳].		در پایان کتاب، فهرست مطالب درج نشده و پاورقی‌ها به توضیح نکات فقهی یا روایی متن پرداخته‌اند.

	'''~~بخش نخست~~'~~'' کتاب، در دو فصل،~~ به ~~تعریف «حجةالاسلام» و «حج نیابتی» اختصاص دارد. شرایط~~ وجوب ~~حجةالاسلام شامل عقل، بلوغ~~ و ~~استطاعت است که استطاعت~~ نیز ~~انواع مالی، بدنی، زمانی و امنیت مسیر را در بر می‌گیرد[۴]~~. ~~در خصوص~~ حج نیابتی، ~~برای شخصی که~~ حج ~~به‌جای او انجام می‌شود (منوب‌عنه)~~، ~~تنها دو شرط اسلام و یا فوت/عدم توانایی مطرح شده است~~[۵]. اما برای نایب، شرایط بیشتری همچون بلوغ، عقل، ایمان، آگاهی به مناسک، توانایی انجام صحیح اعمال، نداشتن حج واجب بر ذمه و ~~نبود عذر در ترک بعضی از اعمال ذکر گردیده است~~[۶].		== محتوای کتاب ==
			در دیباچه، نویسنده ابتدا به جایگاه و ارزش معنوی حج اشاره کرده<ref>خامنه‌ای، سید علی، ''مناسک الحج''، ص۵.</ref> و پس از آن، به احکام مربوط به انکار وجوب حج و نیز ترک‌کنندگان آن می‌پردازد.<ref>ر.ک: همان، ص6</ref> همچنین اقسام حج، مانند حج واجب، مستحب، نیابتی، [[حج تمتع\|تمتع]]، [[حج افراد\|افراد]] و [[حج قران\|قران]] بیان شده است.<ref>همان، ص7</ref>

	~~'''~~بخش ~~دوم'''، که~~ شامل ~~یک مقدمه~~ و ~~دو قسمت است، اعمال حج~~ و ~~عمره~~ را ~~بررسی می‌کند~~. در ~~مقدمه این بخش، اقسام~~ حج ~~و عمره توضیح داده می‌شود؛ از جمله~~ حج ~~تمتع~~ (~~ویژه کسانی که فاصله‌ای بیش از حدود ۹۰ کیلومتر از مکه دارند~~)، ~~عمره تمتع،~~ حج ~~افراد~~ و ~~قران (برای ساکنان مکه یا کمتر~~ از ~~۹۰ کیلومتری آن) و نیز عمره مفرده[۷]~~.		بخش نخست کتاب، در دو فصل، به تعریف «حجةالاسلام» و «حج نیابتی» اختصاص دارد. شرایط وجوب حجةالاسلام شامل عقل، بلوغ و استطاعت است که استطاعت نیز انواع مالی، بدنی، زمانی و امنیت مسیر را در بر می‌گیرد<ref>ر.ک: متن کتاب، ص12</ref>. در خصوص حج نیابتی، برای شخصی که حج به‌جای او انجام می‌شود (منوب‌عنه)، تنها دو شرط اسلام و یا فوت/عدم توانایی مطرح شده است<ref>همان، ص31</ref>. اما برای نایب، شرایط بیشتری همچون بلوغ، عقل، ایمان، آگاهی به مناسک، توانایی انجام صحیح اعمال، نداشتن حج واجب بر ذمه و نبود عذر در ترک بعضی از اعمال ذکر گردیده است<ref>همان، ص30.</ref>.

	قسمت ~~نخست به '''~~اعمال عمره~~''' پرداخته~~ و ~~در پنج فصل سامان یافته است:~~		بخش دوم، که شامل یک مقدمه و دو قسمت است، اعمال حج و عمره را بررسی می‌کند. در مقدمه این بخش، اقسام حج و عمره توضیح داده می‌شود؛ از جمله حج تمتع (ویژه کسانی که فاصله‌ای بیش از حدود ۹۰ کیلومتر از مکه دارند)، عمره تمتع، حج افراد و قران (برای ساکنان مکه یا کمتر از ۹۰ کیلومتری آن) و نیز عمره مفرده.<ref>همان، ص39-‌45.</ref>

	# '''مواقیت''': شامل مساجد و مکان‌هایی مانند مسجد شجره، وادی عقیق، جحفه، یلملم و قرن المنازل که به‌عنوان میقات حاجیان معرفی شده‌اند[۸].		قسمت نخست به اعمال عمره پرداخته و در پنج فصل سامان یافته است:
	~~# '''احرام''': بیان احکام نیت، تلبیه، لباس احرام~~ و ~~نیز محرماتی همچون بهره‌مندی جنسی، استعمال عطر، نکاح، صید خشکی و…[۹].~~
	~~# '''طواف''': شامل شرایطی مانند نیت، طهارت، ختنه‌بودن مردان و پوشش مناسب. همچنین نماز طواف~~ در ~~همین بخش توضیح داده شده~~ است~~[۱۰].~~
	~~# '''سعی'''~~: ~~بیان احکام رفت‌وآمد میان صفا و مروه که در آن طهارت شرط نمی‌باشد[۱۱].~~
	~~# '''تقصیر''': کوتاه‌کردن مو، ریش، سبیل یا ناخن که احکام آن در فصل پایانی این بخش ذکر شده است[۱۲].~~

	~~قسمت دوم به '''اعمال حج''' اختصاص یافته~~ و در نه فصل ~~تنظیم~~ شده است. ~~برخی از مهم‌ترین مباحث عبارتند از:~~		# مواقیت: شامل مساجد و مکان‌هایی مانند مسجد شجره، وادی عقیق، جحفه، یلملم و قرن المنازل که به‌عنوان میقات حاجیان معرفی شده‌اند.<ref>همان، ص49-‌55.</ref>
			# احرام: بیان احکام نیت، تلبیه، لباس احرام و نیز محرماتی همچون بهره‌مندی جنسی، استعمال عطر، نکاح، صید خشکی و….<ref>همان، ص56-‌82.</ref>
			# طواف: شامل شرایطی مانند نیت، طهارت، ختنه‌بودن مردان و پوشش مناسب. همچنین نماز طواف در همین بخش توضیح داده شده است.<ref>همان، ص83-‌100.</ref>
			# سعی: بیان احکام رفت‌وآمد میان صفا و مروه که در آن طهارت شرط نمی‌باشد.<ref>همان، ص101-‌104.</ref>
			# تقصیر: کوتاه‌کردن مو، ریش، سبیل یا ناخن که احکام آن در فصل پایانی این بخش ذکر شده است.<ref>همان، ص105-‌108.</ref>

	* احرام حج و ~~تفاوت آن با احرام عمره که تنها~~ در ~~نیت مشخص می‌شود[۱۳].~~		قسمت دوم به اعمال حج اختصاص یافته و در نه فصل تنظیم شده است. برخی از مهم‌ترین مباحث عبارتند از:<ref>همان، ص111-138.</ref>
	* وقوف در عرفات[۱۴] و مشعرالحرام (مزدلفه)[۱۵].
	* رمی جمره عقبه در روز دهم ذی‌الحجه[۱۶].
	* قربانی شتر، گاو یا گوسفند در منا[۱۷].
	* حلق یا تقصیر پس از ~~قربانی[۱۸].~~
	* اعمال مکه (طواف زیارت، نماز آن، سعی، طواف نساء و نماز آن)[۱۹].
	* بیتوته در منا در شب‌های یازدهم و دوازدهم[۲۰].
	* رمی جمرات سه‌گانه در روزهای پایانی که نماد دوری از ~~شیطان است[۲۱]~~.

	در ~~انتهای کتاب، مسائل متفرقه‌ای درباره اعمال حج مطرح شده[۲۲]~~ و ~~سپس دعاهای امام حسین~~(ع)~~[۲۳]~~ و ~~امام سجاد(ع~~) در ~~روز عرفه نقل گردیده~~ است~~[۲۴]~~.		* احرام حج و تفاوت آن با احرام عمره که تنها در نیت مشخص می‌شود.
			* وقوف در عرفات و مشعرالحرام (مزدلفه).
			* رمی جمره عقبه در روز دهم ذی‌الحجه.
			* قربانی شتر، گاو یا گوسفند در منا.
			* حلق یا تقصیر پس از قربانی.
			* اعمال مکه (طواف زیارت، نماز آن، سعی، طواف نساء و نماز آن).
			* بیتوته در منا در شب‌های یازدهم و دوازدهم.
			* رمی جمرات سه‌گانه در روزهای پایانی که نماد دوری از شیطان است.

	~~==== ویژگی‌ها ====~~		در انتهای کتاب، مسائل متفرقه‌ای درباره اعمال حج مطرح شده<ref>همان، ص142.</ref> و سپس دعاهای امام حسین(ع)<ref>همان، ص181.</ref> و امام سجاد(ع) در روز عرفه نقل گردیده است.<ref>همان، ص212.</ref>
	در ~~پایان~~ کتاب، ~~فهرست مطالب درج~~ شده و ~~پاورقی‌ها به توضیح نکات فقهی یا روایی متن پرداخته‌اند~~.

	== پانویس ==		== پانویس ==
خط ۷۱:		خط ۷۱:
	== منابع ==		== منابع ==

			* مقدمه و متن کتاب مناسك الحج آیت‌الله خامنه‌ای.
	* '''کتابشناسی حج و زیارت'''، اباذر نصر اصفهانی، تهران، مشعر، 1390ش.		* '''کتابشناسی حج و زیارت'''، اباذر نصر اصفهانی، تهران، مشعر، 1390ش.
	* '''آینه آثار (معرفی آثار منتشر شده در پژوهشکده حج و زیارت)'''، اباذر نصر اصفهانی، به کوشش حوزه نمایندگی ولی فقیه در امور حج و زیارت، ۱۴۰۲ش.		* '''آینه آثار (معرفی آثار منتشر شده در پژوهشکده حج و زیارت)'''، اباذر نصر اصفهانی، به کوشش حوزه نمایندگی ولی فقیه در امور حج و زیارت، ۱۴۰۲ش.
	* '''[http://lib.hzrc.ac.ir/faces/search/bibliographic/biblioFullView.jspx?_afPfm=-911eugavw کتابخانه تخصصی حج و زیارت.]'''		* '''[http://lib.hzrc.ac.ir/faces/search/bibliographic/biblioFullView.jspx?_afPfm=-911eugavw کتابخانه تخصصی حج و زیارت.]'''
	* '''مفرحة الأنام فی تأسیس بیت‌الله الحرام'''، زین‌العابدین بن نورالدین حسینی کاشانی، تهران، مشعر، 1428ق.		* '''مفرحة الأنام فی تأسیس بیت‌الله الحرام'''، زین‌العابدین بن نورالدین حسینی کاشانی، تهران، مشعر، 1428ق.

Heidar در ‏۱۱ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۱۵

2025-09-11T15:15:59Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۴۵
خط ۳۲:		خط ۳۲:
	}}'''مناسک الحج''' تألیف آیت‌الله سید علی خامنه‌ای، رساله‌ای فقهی است که به بیان احکام و آداب مربوط به حج و عمره می‌پردازد.		}}'''مناسک الحج''' تألیف آیت‌الله سید علی خامنه‌ای، رساله‌ای فقهی است که به بیان احکام و آداب مربوط به حج و عمره می‌پردازد.

	== ساختار ==		==== ساختار ====
	اثر با دیباچه‌ای از مؤلف آغاز می‌شود و محتوای آن در دو بخش اصلی تنظیم شده است. در ابتدای کتاب، مباحثی درباره «حجةالاسلام» و «حج نیابتی» مطرح می‌گردد و سپس جزئیات مربوط به اعمال حج و عمره به‌تفصیل توضیح داده می‌شود.		اثر با دیباچه‌ای از مؤلف آغاز می‌شود و محتوای آن در دو بخش اصلی تنظیم شده است. در ابتدای کتاب، مباحثی درباره «حجةالاسلام» و «حج نیابتی» مطرح می‌گردد و سپس جزئیات مربوط به اعمال حج و عمره به‌تفصیل توضیح داده می‌شود.

	== محتوای کتاب ==		==== محتوای کتاب ====
	در دیباچه، نویسنده ابتدا به جایگاه و ارزش معنوی حج اشاره کرده[۱] و پس از آن، به احکام مربوط به انکار وجوب حج و نیز ترک‌کنندگان آن می‌پردازد[۲]. همچنین اقسام حج، مانند حج واجب، مستحب، نیابتی، تمتع، افراد و قران معرفی شده است[۳].		در دیباچه، نویسنده ابتدا به جایگاه و ارزش معنوی حج اشاره کرده[۱] و پس از آن، به احکام مربوط به انکار وجوب حج و نیز ترک‌کنندگان آن می‌پردازد[۲]. همچنین اقسام حج، مانند حج واجب، مستحب، نیابتی، تمتع، افراد و قران معرفی شده است[۳].

خط ۶۳:		خط ۶۳:
	در انتهای کتاب، مسائل متفرقه‌ای درباره اعمال حج مطرح شده[۲۲] و سپس دعاهای امام حسین(ع)[۲۳] و امام سجاد(ع) در روز عرفه نقل گردیده است[۲۴].		در انتهای کتاب، مسائل متفرقه‌ای درباره اعمال حج مطرح شده[۲۲] و سپس دعاهای امام حسین(ع)[۲۳] و امام سجاد(ع) در روز عرفه نقل گردیده است[۲۴].

	== ویژگی‌ها ==		==== ویژگی‌ها ====
	در پایان کتاب، فهرست مطالب درج شده و پاورقی‌ها به توضیح نکات فقهی یا روایی متن پرداخته‌اند.		در پایان کتاب، فهرست مطالب درج شده و پاورقی‌ها به توضیح نکات فقهی یا روایی متن پرداخته‌اند.

Heidar: صفحه‌ای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر = مفرحة_الاَنام_فی_تاسیس_بیت_الله_الحرام.jpg | عرض تصویر = | توضیح تصویر = | نویسنده = زین العابدین بن نورالدین حسینی کاشانی | برگرداننده = | به کوشش = عمار عبودی نصار حیدری لفتة مال الله | به تصحیح = | تاریخ نگارش = | ویراستار...» ایجاد کرد

2025-09-11T15:10:29Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر = مفرحة_الاَنام_فی_تاسیس_بیت_الله_الحرام.jpg | عرض تصویر = | توضیح تصویر = | نویسنده = زین العابدین بن نورالدین حسینی کاشانی | برگرداننده = | به کوشش = عمار عبودی نصار حیدری لفتة مال الله | به تصحیح = | تاریخ نگارش = | ویراستار...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{جعبه اطلاعات کتاب
| تصویر = مفرحة_الاَنام_فی_تاسیس_بیت_الله_الحرام.jpg
| عرض تصویر =
| توضیح تصویر =
| نویسنده = زین العابدین بن نورالدین حسینی کاشانی
| برگرداننده =
| به کوشش = عمار عبودی نصار
حیدری لفتة مال الله
| به تصحیح =
| تاریخ نگارش =
| ویراستار =
| موضوع = زیارتگاه های اسلامی - مسجد الحرام
| سبک =
| زبان = عربی
| تعداد جلد =
| صفحه =
| قطع =
| ناشر = نشر مشعر
| وبسایت ناشر =
| محل انتشارات = تهران
| تاریخ_نشر = 1428 قمری
| ترجمه به =
| شمارگان =
| شابک =
| مجموعه =
| نوع رسانه =
| تصویرگر =
| نسخه الکترونیکی =
| رده‌بندی کنگره =
| رده‌بندی دیویی =
| سایر مشخصات =
}}'''مناسک الحج''' تألیف آیت‌الله سید علی خامنه‌ای، رساله‌ای فقهی است که به بیان احکام و آداب مربوط به حج و عمره می‌پردازد.

== ساختار ==
اثر با دیباچه‌ای از مؤلف آغاز می‌شود و محتوای آن در دو بخش اصلی تنظیم شده است. در ابتدای کتاب، مباحثی درباره «حجةالاسلام» و «حج نیابتی» مطرح می‌گردد و سپس جزئیات مربوط به اعمال حج و عمره به‌تفصیل توضیح داده می‌شود.

== محتوای کتاب ==
در دیباچه، نویسنده ابتدا به جایگاه و ارزش معنوی حج اشاره کرده[۱] و پس از آن، به احکام مربوط به انکار وجوب حج و نیز ترک‌کنندگان آن می‌پردازد[۲]. همچنین اقسام حج، مانند حج واجب، مستحب، نیابتی، تمتع، افراد و قران معرفی شده است[۳].

'''بخش نخست''' کتاب، در دو فصل، به تعریف «حجةالاسلام» و «حج نیابتی» اختصاص دارد. شرایط وجوب حجةالاسلام شامل عقل، بلوغ و استطاعت است که استطاعت نیز انواع مالی، بدنی، زمانی و امنیت مسیر را در بر می‌گیرد[۴]. در خصوص حج نیابتی، برای شخصی که حج به‌جای او انجام می‌شود (منوب‌عنه)، تنها دو شرط اسلام و یا فوت/عدم توانایی مطرح شده است[۵]. اما برای نایب، شرایط بیشتری همچون بلوغ، عقل، ایمان، آگاهی به مناسک، توانایی انجام صحیح اعمال، نداشتن حج واجب بر ذمه و نبود عذر در ترک بعضی از اعمال ذکر گردیده است[۶].

'''بخش دوم'''، که شامل یک مقدمه و دو قسمت است، اعمال حج و عمره را بررسی می‌کند. در مقدمه این بخش، اقسام حج و عمره توضیح داده می‌شود؛ از جمله حج تمتع (ویژه کسانی که فاصله‌ای بیش از حدود ۹۰ کیلومتر از مکه دارند)، عمره تمتع، حج افراد و قران (برای ساکنان مکه یا کمتر از ۹۰ کیلومتری آن) و نیز عمره مفرده[۷].

قسمت نخست به '''اعمال عمره''' پرداخته و در پنج فصل سامان یافته است:

# '''مواقیت''': شامل مساجد و مکان‌هایی مانند مسجد شجره، وادی عقیق، جحفه، یلملم و قرن المنازل که به‌عنوان میقات حاجیان معرفی شده‌اند[۸].
# '''احرام''': بیان احکام نیت، تلبیه، لباس احرام و نیز محرماتی همچون بهره‌مندی جنسی، استعمال عطر، نکاح، صید خشکی و…[۹].
# '''طواف''': شامل شرایطی مانند نیت، طهارت، ختنه‌بودن مردان و پوشش مناسب. همچنین نماز طواف در همین بخش توضیح داده شده است[۱۰].
# '''سعی''': بیان احکام رفت‌وآمد میان صفا و مروه که در آن طهارت شرط نمی‌باشد[۱۱].
# '''تقصیر''': کوتاه‌کردن مو، ریش، سبیل یا ناخن که احکام آن در فصل پایانی این بخش ذکر شده است[۱۲].

قسمت دوم به '''اعمال حج''' اختصاص یافته و در نه فصل تنظیم شده است. برخی از مهم‌ترین مباحث عبارتند از:

* احرام حج و تفاوت آن با احرام عمره که تنها در نیت مشخص می‌شود[۱۳].
* وقوف در عرفات[۱۴] و مشعرالحرام (مزدلفه)[۱۵].
* رمی جمره عقبه در روز دهم ذی‌الحجه[۱۶].
* قربانی شتر، گاو یا گوسفند در منا[۱۷].
* حلق یا تقصیر پس از قربانی[۱۸].
* اعمال مکه (طواف زیارت، نماز آن، سعی، طواف نساء و نماز آن)[۱۹].
* بیتوته در منا در شب‌های یازدهم و دوازدهم[۲۰].
* رمی جمرات سه‌گانه در روزهای پایانی که نماد دوری از شیطان است[۲۱].

در انتهای کتاب، مسائل متفرقه‌ای درباره اعمال حج مطرح شده[۲۲] و سپس دعاهای امام حسین(ع)[۲۳] و امام سجاد(ع) در روز عرفه نقل گردیده است[۲۴].

== ویژگی‌ها ==
در پایان کتاب، فهرست مطالب درج شده و پاورقی‌ها به توضیح نکات فقهی یا روایی متن پرداخته‌اند.

== پانویس ==
{{پانویس}}

== منابع ==

* '''کتابشناسی حج و زیارت'''، اباذر نصر اصفهانی، تهران، مشعر، 1390ش.
* '''آینه آثار (معرفی آثار منتشر شده در پژوهشکده حج و زیارت)'''، اباذر نصر اصفهانی، به کوشش حوزه نمایندگی ولی فقیه در امور حج و زیارت، ۱۴۰۲ش.
* '''[http://lib.hzrc.ac.ir/faces/search/bibliographic/biblioFullView.jspx?_afPfm=-911eugavw کتابخانه تخصصی حج و زیارت.]'''
* '''مفرحة الأنام فی تأسیس بیت‌الله الحرام'''، زین‌العابدین بن نورالدین حسینی کاشانی، تهران، مشعر، 1428ق.