مناسک حج - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Heidar در ‏۱۳ ژوئیهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۶:۰۹

2026-07-13T16:09:34Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۳ ژوئیهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۹:۳۹
خط ۱:		خط ۱:
	{{حج و عمره عمودی}}'''مناسِک حج''' همان [[اعمال حج تمتع\|اعمال حج]] است که در زمان و [[فهرست مکان‌های مکه\|مکان‌های]] مختلفی در [[مکه]] انجام می‌شوند.		{{حج و عمره عمودی}}'''مناسِک حج''' همان [[اعمال حج تمتع\|اعمال حج]] است که در زمان و [[فهرست مکان‌های مکه\|مکان‌های]] مختلفی در [[مکه]] انجام می‌شوند. واژه «مناسک» جمع «مَنسَک» و از ریشه «نُسُک» به معنای عبادت و طاعت است و در قرآن نیز برای اشاره به آیین‌های عبادی به کار رفته است.

			مناسک حج افزون بر [[اعمال حج (ابهام‌زدایی)\|اعمال واجبی]] همچون [[احرام]]، [[وقوف در عرفات]] و [[وقوف در مشعر\|مشعر]]، [[اعمال منا]]، [[طواف]] و [[سعی صفا و مروه\|سعی]]، شامل اعمال [[تروک حج\|ترک کردنی]] حج نیز می‌شود. مکان‌های ویژه ای برای انجام اعمال حج در شهر [[مکه]] وجود دارد مانند [[میقات]]، [[عرفات]]، [[مشعر]]، [[منا]] و [[مسجدالحرام]]. همچنین زمان‌های معینی برای انجام هر عمل وجود دارد. در منابع اسلامی، انجام مناسک حج از واجبات دینی و از عوامل تقویت ایمان، آمرزش گناهان، خودسازی، حفظ دین، کسب منافع دنیوی و اخروی و تقرب به خداوند شمرده شده است.

	== معنای مناسک ==		== معنای مناسک ==
	مناسِک از ریشه «نُسُک» به معنای عبادت<ref>المفردات ، ص 802 ؛ لسان العرب، ج10 ، ص499.</ref> و [[اعمال حج تمتع\|مجموعه عمل‌ها]]<ref>مجمع مقاییس اللغه، ج 5 ، ص 420 ؛ مصباح المنیر ، ج2 ، ص604 ؛ تاج العروس ، ج13 ، ص657 .</ref> دانسته شده و جمع مَنسَک به معنای [[فهرست مکان‌های مکه\|مکان]] و زمان عبادت است چنانکه خداوند متعال می‌فرماید: {{آیه\|لِكُلِّ أُمَّةٍ جَعَلْنَا مَنْسَكًا هُمْ نَاسِكُوهُ		مناسِک از ریشه «نُسُک» به معنای عبادت<ref>المفردات ، ص 802 ؛ لسان العرب، ج10 ، ص499.</ref> و [[اعمال حج تمتع\|مجموعه عمل‌ها]]<ref>مجمع مقاییس اللغه، ج 5 ، ص 420 ؛ مصباح المنیر ، ج2 ، ص604 ؛ تاج العروس ، ج13 ، ص657 .</ref> دانسته شده و جمع مَنسَک به معنای [[فهرست مکان‌های مکه\|مکان]] و زمان عبادت است چنانکه خداوند متعال می‌فرماید: {{آیه\|لِكُلِّ أُمَّةٍ جَعَلْنَا مَنْسَكًا هُمْ نَاسِكُوهُ

Heidar در ‏۱۳ ژوئیهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۵:۱۶

2026-07-13T15:16:00Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۳ ژوئیهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۸:۴۶
خط ۳۴:		خط ۳۴:

	=== محرمات حج ===		=== محرمات حج ===
	{{اصلی\|محرمات احرام}}هنگام احرام، برخی کارها بر [[حاجی]] [[حرام]] می‌شود که از آن‌ها به محرمات احرام یا تُروک احرام<ref>تذکرة الفقهاء، ج۷، ص۲۶۳؛ مختلف الشیعه، ج۴، ص۶۹.</ref> تعبیر شده است. بسیاری از این محرمات، مشترک میان مردان و زنان هستند از جمله: [[شکار]]، [[آمیزش]]، [[فسوق]]، [[جدال]]، [[التذاذ جنسی]]، [[استمناء]]، [[عقد ازدواج]]، [[ازاله مو]]، [[ناخن گرفتن\|کوتاه کردن ناخن]]، [[بوی خوش\|استعمال بوی خوش]]، [[روغن مالیدن]]،‌ [[خون برون آوردن\|بیرون آوردن خون]]، [[نگاه کردن در آینه]]، [[کندن درخت]].<ref>مستند الشیعه، ج۱۱، ص۳۳۸.</ref>		{{اصلی\|محرمات احرام}}هنگام احرام، برخی کارها بر [[حاجی]] [[حرام]] می‌شود که از آن‌ها به محرمات احرام یا تُروک احرام<ref>تذکرة الفقهاء، ج۷، ص۲۶۳؛ مختلف الشیعه، ج۴، ص۶۹.</ref> تعبیر شده است. بسیاری از این محرمات، مشترک میان مردان و زنان هستند از جمله: [[شکار]]، [[آمیزش]]، [[فسوق]]، [[جدال]]، [[التذاذ جنسی]]، [[استمناء]]، [[عقد ازدواج]]، [[ازاله مو]]، [[ناخن گرفتن\|کوتاه کردن ناخن]]، [[بوی خوش\|استعمال بوی خوش]]، [[روغن مالیدن]]،‌ [[خون برون آوردن\|بیرون آوردن خون]]، [[نگاه کردن در آینه]]، [[کندن درخت]].<ref>مستند الشیعه، ج۱۱، ص۳۳۸.</ref>{{مکان‌های آیین حج عمودی}}

	=== مکان‌های انجام اعمال ===		=== مکان‌های انجام اعمال ===
	{{اصلی\|فهرست مکان‌های مکه}}برخی مکان‌های مربوط به اعمال حج عبارت‌اند از: [[عرفات]]، [[مشعر]]، [[منا]]، [[جحفه]]، [[تنعیم]]، [[ذو الحلیفه]]، [[وادی عقیق (میقات)]]، [[مزدلفه]]، [[مسعی]]، [[مقام ابراهیم(ع)]]، [[مسجد الحرام]]، [[وادی محسر]]، [[صفا و مروه]]، [[قربانگاه معیصم]].		{{اصلی\|فهرست مکان‌های مکه}}برخی مکان‌های مربوط به اعمال حج عبارت‌اند از: [[عرفات]]، [[مشعر]]، [[منا]]، [[جحفه]]، [[تنعیم]]، [[ذو الحلیفه]]، [[وادی عقیق (میقات)]]، [[مزدلفه]]، [[مسعی]]، [[مقام ابراهیم(ع)]]، [[مسجد الحرام]]، [[وادی محسر]]، [[صفا و مروه]]، [[قربانگاه معیصم]].

Heidar: /* پانویس */

2026-07-13T14:23:16Z

پانویس

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۳ ژوئیهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۷:۵۳
خط ۵۳:		خط ۵۳:

	== منابع ==		== منابع ==
			{{منابع}}
			*'''بحار الانوار'''، محمد باقر المجلسی، تصحیح محمد باقر بهبودی و دیگران، بیروت، داراحیاء التراث العربی، ۱۴۰۳ق.
			*'''تاج العروس من جواهر القاموس'''، مرتضي الزبيدي ( -1205ق.)، تحقيق علي شيري، بيروت، دارالفکر، 1414ق.
			*'''تذکرة الفقهاء'''، حسن بن يوسف حلي (648-726ق.)، قم، انتشارات موسسه آل البيت لاحياء التراث، 1414-1423ق.
			*'''تهذيب الاحکام في شرح المقنعه للشيخ المفيد'''، محمد بن حسن الطوسي (385-460ق.)، به کوشش سيد حسن موسوی خرسان و علي آخوندی، تهران، انتشارات دارالکتب اسلاميه، 1365ش.
	{{حج و عمره}}		*'''جامع احاديث الشيعه'''، اسماعيل معزي ملايري، قم، مطبعة العلميه، 1399ق.
			*'''درسنامه اسرار و معارف حج و عمره '''، داوود حسینی، پژوهشکده حج و زیارت، تهران، مشعر، 1404ش .
			*'''روح المعاني في تفسير القرآن العظيم و السبع المثاني'''، محمود بن عبدالله الآلوسي ( -1270ق.)، بيروت، دار احياء التراث العربي، 1415ق.
			*'''علل الشرائع و الاحکام'''، شيخ صدوق محمد بن علي بن بابويه (311-381ق.)، به کوشش سيد محمد صادق بحرالعلوم، نجف، مکتبه الحيدريه، 1385ق.
			*'''فقه القرآن'''، قطب الدين الراوندي ( -573ق.)، به کوشش سيد احمد حسيني اشکوري، قم، انتشارات کتابخانه بزرگ حضرت آيت الله العظمي مرعشي نجفي، 1405ق.
			* '''الکافی''': الکلینی (م. 329ق.)، به کوشش غفاری، تهران، دار الکتب الاسلامیه، 1375ش؛
			*'''لسان العرب'''، محمد بن مکرم ابن منظور (630-711ق.)، قم، انتشارات ادب الحوزه، 1405ق.
			*'''معجم مقاييس اللغه'''، احمد بن فارس ( -‌395‌ق.)، به کوشش عبدالسلام محمد هارون، قم، انتشارات دفتر تبليغات اسلامي حوزه علميه قم، 1404‌ق.
			*'''مفردات الفاظ قرآن'''، حسین بن محمد راغب اصفهانی، تحقیق صفوان عدنان داودی، بیروت لبنان ، دار الشامیه ، 1412ق/ 1992م.
			*'''مصباح المنیر '''، احمد بن محمد فیومی، محقق یوسف شیخ محمد، بیروت لبنان، المکتبة العصریه، 1428ق/2007م.
			*'''من لايحضره الفقيه'''، شيخ صدوق محمد بن علي بن بابويه (311-381ق.)، تحقيق و تصحيح علي اکبر غفاري، قم، دفتر انتشارات اسلامي، چاپ دوم، 1404ق.
			*'''وسائل الشيعه (تفصيل وسائل الشيعه الي تحصيل مسائل الشريعه)'''، محمد بن الحسن الحر العاملي (1033-1104ق.)، به کوشش عبدالرحيم رباني شيرازي، بيروت، داراحياء التراث العربي، 1403ق.
			*'''نهج البلاغه'''، شريف الرضي (م 406ق.)، شرح صبحي صالح، قم، دارالاسوه، 1415ق.
			*'''تفسير نور الثقلين'''، عبدعلي بن جمعه العروسي الحويزي ( -1112ق.)، به کوشش سيد هاشم رسولي محلاتي، قم، اسماعيليان، 1373ش.
			*'''الروضه البهيه في شرح اللمعه الدمشقيه'''، زين الدين بن علي، شهيد ثاني (911-966ق.)، تحقيق سيد محمد کلانتر، قم، انتشارات مکتبه داوري، 1410ق.
			*'''مجمع البيان في تفسير القرآن'''، الفضل بن الحسن الطبرسي (468-548ق.)، به کوشش گروهي از علما، بيروت، موسسه الاعلمي، 1415ق.
			*'''مختلف الشيعه في احکام الشريعه'''، حسن بن يوسف حلي (648-726ق.)، قم، دفتر انتشارات اسلامي، 1412ق.
			*'''مستند الشيعه في احکام الشريعه'''، احمد بن محمدمهدي النراقي (1185-1245ق.)، قم، انتشارات موسسه آل البيت لاحياء التراث، 1415ق.{{پایان}}{{حج و عمره}}
	[[رده:اعمال حج]]		[[رده:اعمال حج]]
	[[رده:مناسک حج]]		[[رده:مناسک حج]]

Heidar در ‏۱۳ ژوئیهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۴:۲۲

2026-07-13T14:22:18Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۳ ژوئیهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۷:۵۲
خط ۱:		خط ۱:
	{{حج و عمره عمودی}}'''مناسِک حج''' ~~مجموعه‌ای از~~ [[اعمال حج تمتع\|اعمال حج]] و زمان و [[فهرست مکان‌های مکه\|~~مکان~~]] انجام ~~آنهاست~~.		{{حج و عمره عمودی}}'''مناسِک حج''' همان [[اعمال حج تمتع\|اعمال حج]] است که در زمان و [[فهرست مکان‌های مکه\|مکان‌های]] مختلفی در [[مکه]] انجام می‌شوند.
	== معنای مناسک ==		== معنای مناسک ==
	مناسِک از ریشه «نُسُک» به معنای عبادت<ref>المفردات ، ص 802 ؛ لسان العرب، ج10 ، ص499.</ref> و [[اعمال حج تمتع\|مجموعه عمل‌ها]]<ref>مجمع مقاییس اللغه، ج 5 ، ص 420 ؛ مصباح المنیر ، ج2 ، ص604 ؛ تاج العروس ، ج13 ، ص657 .</ref> دانسته شده و جمع مَنسَک به معنای [[فهرست مکان‌های مکه\|مکان]] و زمان عبادت است چنانکه خداوند متعال می‌فرماید: {{آیه\|لِكُلِّ أُمَّةٍ جَعَلْنَا مَنْسَكًا هُمْ نَاسِكُوهُ		مناسِک از ریشه «نُسُک» به معنای عبادت<ref>المفردات ، ص 802 ؛ لسان العرب، ج10 ، ص499.</ref> و [[اعمال حج تمتع\|مجموعه عمل‌ها]]<ref>مجمع مقاییس اللغه، ج 5 ، ص 420 ؛ مصباح المنیر ، ج2 ، ص604 ؛ تاج العروس ، ج13 ، ص657 .</ref> دانسته شده و جمع مَنسَک به معنای [[فهرست مکان‌های مکه\|مکان]] و زمان عبادت است چنانکه خداوند متعال می‌فرماید: {{آیه\|لِكُلِّ أُمَّةٍ جَعَلْنَا مَنْسَكًا هُمْ نَاسِكُوهُ
خط ۳۵:		خط ۳۵:
	=== محرمات حج ===		=== محرمات حج ===
	{{اصلی\|محرمات احرام}}هنگام احرام، برخی کارها بر [[حاجی]] [[حرام]] می‌شود که از آن‌ها به محرمات احرام یا تُروک احرام<ref>تذکرة الفقهاء، ج۷، ص۲۶۳؛ مختلف الشیعه، ج۴، ص۶۹.</ref> تعبیر شده است. بسیاری از این محرمات، مشترک میان مردان و زنان هستند از جمله: [[شکار]]، [[آمیزش]]، [[فسوق]]، [[جدال]]، [[التذاذ جنسی]]، [[استمناء]]، [[عقد ازدواج]]، [[ازاله مو]]، [[ناخن گرفتن\|کوتاه کردن ناخن]]، [[بوی خوش\|استعمال بوی خوش]]، [[روغن مالیدن]]،‌ [[خون برون آوردن\|بیرون آوردن خون]]، [[نگاه کردن در آینه]]، [[کندن درخت]].<ref>مستند الشیعه، ج۱۱، ص۳۳۸.</ref>		{{اصلی\|محرمات احرام}}هنگام احرام، برخی کارها بر [[حاجی]] [[حرام]] می‌شود که از آن‌ها به محرمات احرام یا تُروک احرام<ref>تذکرة الفقهاء، ج۷، ص۲۶۳؛ مختلف الشیعه، ج۴، ص۶۹.</ref> تعبیر شده است. بسیاری از این محرمات، مشترک میان مردان و زنان هستند از جمله: [[شکار]]، [[آمیزش]]، [[فسوق]]، [[جدال]]، [[التذاذ جنسی]]، [[استمناء]]، [[عقد ازدواج]]، [[ازاله مو]]، [[ناخن گرفتن\|کوتاه کردن ناخن]]، [[بوی خوش\|استعمال بوی خوش]]، [[روغن مالیدن]]،‌ [[خون برون آوردن\|بیرون آوردن خون]]، [[نگاه کردن در آینه]]، [[کندن درخت]].<ref>مستند الشیعه، ج۱۱، ص۳۳۸.</ref>
	=== ~~مکان‌ها~~ ===		=== مکان‌های انجام اعمال ===
	{{اصلی\|فهرست مکان‌های مکه}}برخی مکان‌های مربوط به اعمال حج عبارت‌اند از: [[عرفات]]، [[مشعر]]، [[منا]]، [[جحفه]]، [[تنعیم]]، [[ذو الحلیفه]]، [[وادی عقیق (میقات)]]، [[مزدلفه]]، [[مسعی]]، [[مقام ابراهیم(ع)]]، [[مسجد الحرام]]، [[وادی محسر]]، [[صفا و مروه]]، [[قربانگاه معیصم]].		{{اصلی\|فهرست مکان‌های مکه}}برخی مکان‌های مربوط به اعمال حج عبارت‌اند از: [[عرفات]]، [[مشعر]]، [[منا]]، [[جحفه]]، [[تنعیم]]، [[ذو الحلیفه]]، [[وادی عقیق (میقات)]]، [[مزدلفه]]، [[مسعی]]، [[مقام ابراهیم(ع)]]، [[مسجد الحرام]]، [[وادی محسر]]، [[صفا و مروه]]، [[قربانگاه معیصم]].
	=== ~~زمان‌ها~~ ===		=== زمان‌های انجام اعمال ===
	{{اصلی\|اعمال حج تمتع}}		{{اصلی\|اعمال حج تمتع}}
	[[حاجیان]] از ظهر روز نهم ذی‌الحجه تا غروب آفتاب در [[صحرای عرفات]]، [[وقوف در عرفات\|اقامت]] می‌کند. پس از آن، شب دهم ذی‌الحجه را در [[مشعر]]، [[بیتوته]] کرده و از اذان صبح روز دهم ذی‌الحجه ([[عید قربان]]) تا طلوع آفتاب در [[مشعر]]، [[وقوف در مشعر\|وقوف]] می‌کند. سپس، روز دهم ذی‌الحجه در [[منا]] آیین‌های [[رمی\|رمی جمره عقبه]]، [[قربانی]] و [[حلق و تقصیر\|حلق یا تقصیر]] را انجام می‌دهد.		[[حاجیان]] از ظهر روز نهم ذی‌الحجه تا غروب آفتاب در [[صحرای عرفات]]، [[وقوف در عرفات\|اقامت]] می‌کند. پس از آن، شب دهم ذی‌الحجه را در [[مشعر]]، [[بیتوته]] کرده و از اذان صبح روز دهم ذی‌الحجه ([[عید قربان]]) تا طلوع آفتاب در [[مشعر]]، [[وقوف در مشعر\|وقوف]] می‌کند. سپس، روز دهم ذی‌الحجه در [[منا]] آیین‌های [[رمی\|رمی جمره عقبه]]، [[قربانی]] و [[حلق و تقصیر\|حلق یا تقصیر]] را انجام می‌دهد.
خط ۵۳:		خط ۵۳:

	== منابع ==		== منابع ==
	~~{{منابع}}~~
	*'''اسرار عرفانی حج'''، محمدتقی فعالی، تهران، مشعر، 1386ش.
	*'''بحار الانوار'''، محمد باقر المجلسی، تصحیح محمد باقر بهبودی و دیگران، بیروت، داراحیاء التراث العربی، ۱۴۰۳ق.
	*'''پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج'''، معاونت امور روحانیون، تهران، مشعر، 1387ش.
	*'''جرعه‌ای از صهبای حج'''، عبدالله جوادی آملی، تهران، مشعر، 1386ش.
	*'''الحج و العمره فی الکتاب و السنه'''، محمد محمدی ری شهری، قم، دارالحدیث، ۱۳۷۶ش.		{{حج و عمره}}
	*'''درسنامه مناسک حج''' محمد حسین فلاح زاده، تهران، مشعر، 1389ش.
	*'''عوالی اللئالی'''، محمد ابن ابی جمهوری، قم، سیدالشهداء، 1362ش.
	*'''المحجة البیضاء'''، فیض کاشانی، قم، نشر اسلامی، 1417ق.
	*'''مستدرک الوسائل'''، میرزا حسین نوری، قم، مؤسسه آل البیت، 1408ق.{{پایان}}{{حج و عمره}}
	[[رده:اعمال حج]]		[[رده:اعمال حج]]
	[[رده:مناسک حج]]		[[رده:مناسک حج]]

Heidar: /* مکان‌ها */

2026-07-11T18:53:26Z

مکان‌ها

@@ خط ۳۶: / خط ۳۶: @@
 {{اصلی|محرمات احرام}}هنگام احرام، برخی کارها بر [[حاجی]] [[حرام]] می‌شود که از آن‌ها به محرمات احرام یا تُروک احرام<ref>تذکرة الفقهاء، ج۷، ص۲۶۳؛ مختلف الشیعه، ج۴، ص۶۹.</ref> تعبیر شده است. بسیاری از این محرمات، مشترک میان مردان و زنان هستند از جمله: [[شکار]]، [[آمیزش]]، [[فسوق]]، [[جدال]]، [[التذاذ جنسی]]، [[استمناء]]، [[عقد ازدواج]]، [[ازاله مو]]، [[ناخن گرفتن|کوتاه کردن ناخن]]، [[بوی خوش|استعمال بوی خوش]]، [[روغن مالیدن]]،‌ [[خون برون آوردن|بیرون آوردن خون]]، [[نگاه کردن در آینه]]، [[کندن درخت]].<ref>مستند الشیعه، ج۱۱، ص۳۳۸.</ref>
 === مکان‌ها ===
-{{اصلی|فهرست مکان‌های مکه}}برخی مکان‌های مربوط به اعمال حج عبارت‌اند از:
+{{اصلی|فهرست مکان‌های مکه}}برخی مکان‌های مربوط به اعمال حج عبارت‌اند از: [[عرفات]]، [[مشعر]]، [[منا]]، [[جحفه]]، [[تنعیم]]، [[ذو الحلیفه]]، [[وادی عقیق (میقات)]]، [[مزدلفه]]، [[مسعی]]، [[مقام ابراهیم(ع)]]، [[مسجد الحرام]]، [[وادی محسر]]، [[صفا و مروه]]، [[قربانگاه معیصم]].
 === زمان‌ها ===
 {{اصلی|اعمال حج تمتع}}

Heidar: /* مکان‌ها */

2026-07-11T18:51:56Z

مکان‌ها

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۲۲:۲۱
خط ۳۶:		خط ۳۶:
	{{اصلی\|محرمات احرام}}هنگام احرام، برخی کارها بر [[حاجی]] [[حرام]] می‌شود که از آن‌ها به محرمات احرام یا تُروک احرام<ref>تذکرة الفقهاء، ج۷، ص۲۶۳؛ مختلف الشیعه، ج۴، ص۶۹.</ref> تعبیر شده است. بسیاری از این محرمات، مشترک میان مردان و زنان هستند از جمله: [[شکار]]، [[آمیزش]]، [[فسوق]]، [[جدال]]، [[التذاذ جنسی]]، [[استمناء]]، [[عقد ازدواج]]، [[ازاله مو]]، [[ناخن گرفتن\|کوتاه کردن ناخن]]، [[بوی خوش\|استعمال بوی خوش]]، [[روغن مالیدن]]،‌ [[خون برون آوردن\|بیرون آوردن خون]]، [[نگاه کردن در آینه]]، [[کندن درخت]].<ref>مستند الشیعه، ج۱۱، ص۳۳۸.</ref>		{{اصلی\|محرمات احرام}}هنگام احرام، برخی کارها بر [[حاجی]] [[حرام]] می‌شود که از آن‌ها به محرمات احرام یا تُروک احرام<ref>تذکرة الفقهاء، ج۷، ص۲۶۳؛ مختلف الشیعه، ج۴، ص۶۹.</ref> تعبیر شده است. بسیاری از این محرمات، مشترک میان مردان و زنان هستند از جمله: [[شکار]]، [[آمیزش]]، [[فسوق]]، [[جدال]]، [[التذاذ جنسی]]، [[استمناء]]، [[عقد ازدواج]]، [[ازاله مو]]، [[ناخن گرفتن\|کوتاه کردن ناخن]]، [[بوی خوش\|استعمال بوی خوش]]، [[روغن مالیدن]]،‌ [[خون برون آوردن\|بیرون آوردن خون]]، [[نگاه کردن در آینه]]، [[کندن درخت]].<ref>مستند الشیعه، ج۱۱، ص۳۳۸.</ref>
	=== مکان‌ها ===		=== مکان‌ها ===
	{{اصلی\|فهرست مکان‌های مکه}}برخی مکان‌های مربوط به اعمال حج عبارت‌اند از: ~~{{ستون-شروع\|۳\|فاصله=۲\|جداساز=۳}}~~		{{اصلی\|فهرست مکان‌های مکه}}برخی مکان‌های مربوط به اعمال حج عبارت‌اند از:
	* [[عرفات]]		* [[عرفات]]
	* [[مشعر]]		* [[مشعر]]
خط ۵۸:		خط ۵۸:
	* [[صفا و مروه]]		* [[صفا و مروه]]
	* [[قربانگاه معیصم]]		* [[قربانگاه معیصم]]
	~~{{پایان}}~~

	=== زمان‌ها ===		=== زمان‌ها ===

Heidar: /* محرمات حج */

2026-07-11T18:51:40Z

محرمات حج

@@ خط ۳۴: / خط ۳۴: @@
 === محرمات حج ===
-{{اصلی|محرمات احرام}}هنگام احرام، برخی کارها بر [[حاجی]] [[حرام]] می‌شود که از آن‌ها به محرمات احرام یا تُروک احرام<ref>تذکرة الفقهاء، ج۷، ص۲۶۳؛ مختلف الشیعه، ج۴، ص۶۹.</ref> تعبیر شده است. بسیاری از این محرمات، مشترک میان مردان و زنان<ref>مستند الشیعه، ج۱۱، ص۳۳۸.</ref> هستند از جمله:
+{{اصلی|محرمات احرام}}هنگام احرام، برخی کارها بر [[حاجی]] [[حرام]] می‌شود که از آن‌ها به محرمات احرام یا تُروک احرام<ref>تذکرة الفقهاء، ج۷، ص۲۶۳؛ مختلف الشیعه، ج۴، ص۶۹.</ref> تعبیر شده است. بسیاری از این محرمات، مشترک میان مردان و زنان هستند از جمله: [[شکار]]، [[آمیزش]]، [[فسوق]]، [[جدال]]، [[التذاذ جنسی]]، [[استمناء]]، [[عقد ازدواج]]، [[ازاله مو]]، [[ناخن گرفتن|کوتاه کردن ناخن]]، [[بوی خوش|استعمال بوی خوش]]، [[روغن مالیدن]]،‌ [[خون برون آوردن|بیرون آوردن خون]]، [[نگاه کردن در آینه]]، [[کندن درخت]].<ref>مستند الشیعه، ج۱۱، ص۳۳۸.</ref>
 === مکان‌ها ===
 {{اصلی|فهرست مکان‌های مکه}}برخی مکان‌های مربوط به اعمال حج عبارت‌اند از: {{ستون-شروع|۳|فاصله=۲|جداساز=۳}}

Heidar در ‏۱۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۸:۴۸

2026-07-11T18:48:48Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۲۲:۱۸
خط ۳۴:		خط ۳۴:

	=== محرمات حج ===		=== محرمات حج ===
	{{اصلی\|محرمات احرام}}هنگام احرام، برخی کارها بر [[حاجی]] [[حرام]] می‌شود که از آن‌ها به محرمات احرام یا تُروک احرام<ref>تذکرة الفقهاء، ج۷، ص۲۶۳؛ مختلف الشیعه، ج۴، ص۶۹.</ref> تعبیر شده است. بسیاری از این محرمات، مشترک میان مردان و زنان<ref>مستند الشیعه، ج۱۱، ص۳۳۸.</ref> هستند از جمله: ~~{{ستون-شروع\|2}}~~		{{اصلی\|محرمات احرام}}هنگام احرام، برخی کارها بر [[حاجی]] [[حرام]] می‌شود که از آن‌ها به محرمات احرام یا تُروک احرام<ref>تذکرة الفقهاء، ج۷، ص۲۶۳؛ مختلف الشیعه، ج۴، ص۶۹.</ref> تعبیر شده است. بسیاری از این محرمات، مشترک میان مردان و زنان<ref>مستند الشیعه، ج۱۱، ص۳۳۸.</ref> هستند از جمله:



	# [[شکار]]		# [[شکار]]
خط ۶۹:		خط ۷۱:
	# [[نگاه کردن در آینه]]		# [[نگاه کردن در آینه]]
	# [[کندن درخت]]		# [[کندن درخت]]
	~~{{پایان}}~~


	=== مکان‌ها ===		=== مکان‌ها ===

Heidar: /* محرمات حج */

2026-07-11T18:48:15Z

محرمات حج

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۲۲:۱۸
خط ۳۴:		خط ۳۴:

	=== محرمات حج ===		=== محرمات حج ===
	{{اصلی\|محرمات احرام}}هنگام احرام، برخی کارها بر [[حاجی]] [[حرام]] می‌شود که از آن‌ها به محرمات احرام یا تُروک احرام<ref>تذکرة الفقهاء، ج۷، ص۲۶۳؛ مختلف الشیعه، ج۴، ص۶۹.</ref> تعبیر شده است. بسیاری از این محرمات، مشترک میان مردان و زنان<ref>مستند الشیعه، ج۱۱، ص۳۳۸.</ref> هستند از جمله:{{ستون-شروع\|2}}		{{اصلی\|محرمات احرام}}هنگام احرام، برخی کارها بر [[حاجی]] [[حرام]] می‌شود که از آن‌ها به محرمات احرام یا تُروک احرام<ref>تذکرة الفقهاء، ج۷، ص۲۶۳؛ مختلف الشیعه، ج۴، ص۶۹.</ref> تعبیر شده است. بسیاری از این محرمات، مشترک میان مردان و زنان<ref>مستند الشیعه، ج۱۱، ص۳۳۸.</ref> هستند از جمله: {{ستون-شروع\|2}}

	# [[شکار]]		# [[شکار]]

Heidar: /* مکان‌ها */

2026-07-11T18:47:19Z

مکان‌ها

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۲۲:۱۷
خط ۱:		خط ۱:
	'''مناسِک حج''' مجموعه‌ای از [[اعمال حج تمتع\|اعمال حج]] و زمان و [[فهرست مکان‌های مکه\|مکان]] انجام آنهاست.~~{{اقسام حج عمودی}}~~		{{حج و عمره عمودی}}'''مناسِک حج''' مجموعه‌ای از [[اعمال حج تمتع\|اعمال حج]] و زمان و [[فهرست مکان‌های مکه\|مکان]] انجام آنهاست.

	== معنای مناسک ==		== معنای مناسک ==
	مناسِک از ریشه «نُسُک» به معنای عبادت<ref>المفردات ، ص 802 ؛ لسان العرب، ج10 ، ص499.</ref> و [[اعمال حج تمتع\|مجموعه عمل‌ها]]<ref>مجمع مقاییس اللغه، ج 5 ، ص 420 ؛ مصباح المنیر ، ج2 ، ص604 ؛ تاج العروس ، ج13 ، ص657 .</ref> دانسته شده و جمع مَنسَک به معنای [[فهرست مکان‌های مکه\|مکان]] و زمان عبادت است چنانکه خداوند متعال می‌فرماید: {{آیه\|لِكُلِّ أُمَّةٍ جَعَلْنَا مَنْسَكًا هُمْ نَاسِكُوهُ		مناسِک از ریشه «نُسُک» به معنای عبادت<ref>المفردات ، ص 802 ؛ لسان العرب، ج10 ، ص499.</ref> و [[اعمال حج تمتع\|مجموعه عمل‌ها]]<ref>مجمع مقاییس اللغه، ج 5 ، ص 420 ؛ مصباح المنیر ، ج2 ، ص604 ؛ تاج العروس ، ج13 ، ص657 .</ref> دانسته شده و جمع مَنسَک به معنای [[فهرست مکان‌های مکه\|مکان]] و زمان عبادت است چنانکه خداوند متعال می‌فرماید: {{آیه\|لِكُلِّ أُمَّةٍ جَعَلْنَا مَنْسَكًا هُمْ نَاسِكُوهُ
خط ۷۳:		خط ۷۲:

	=== مکان‌ها ===		=== مکان‌ها ===
	{{اصلی\|فهرست مکان‌های مکه}}مکان‌های مربوط به اعمال حج {{ستون-شروع\|۳\|فاصله=۲\|جداساز=۳}}		{{اصلی\|فهرست مکان‌های مکه}}برخی مکان‌های مربوط به اعمال حج عبارت‌اند از: {{ستون-شروع\|۳\|فاصله=۲\|جداساز=۳}}
	* [[عرفات]]		* [[عرفات]]
			* [[مشعر]]
	* [[مأزمین]]		* [[مأزمین]]
	* [[منا]]		* [[منا]]
خط ۹۷:		خط ۹۷:

	=== زمان‌ها ===		=== زمان‌ها ===
			{{اصلی\|اعمال حج تمتع}}
			[[حاجیان]] از ظهر روز نهم ذی‌الحجه تا غروب آفتاب در [[صحرای عرفات]]، [[وقوف در عرفات\|اقامت]] می‌کند. پس از آن، شب دهم ذی‌الحجه را در [[مشعر]]، [[بیتوته]] کرده و از اذان صبح روز دهم ذی‌الحجه ([[عید قربان]]) تا طلوع آفتاب در [[مشعر]]، [[وقوف در مشعر\|وقوف]] می‌کند. سپس، روز دهم ذی‌الحجه در [[منا]] آیین‌های [[رمی\|رمی جمره عقبه]]، [[قربانی]] و [[حلق و تقصیر\|حلق یا تقصیر]] را انجام می‌دهد.

			بعد از اتمام اعمال منا، حج‌گزار به مکه می‌رود و [[اعمال مکه]] را انجام می‌دهد. سپس مجدد به منا باز می‌گردد و شب یازدهم و دوازدهم (و برای برخی، شب سیزدهم) را در منا [[بیتوته]] می‌کند. در روز‌های یازدهم و دوازدهم نیز [[جمرات\|جمرات سه‌گانه]] را [[رمی]] می‌کند. با خروج از منا در بعد از ظهر روز دوازدهم، [[اعمال حج تمتع\|اعمال حج]] به پایان می‌رسد.

	== جستارهای وابسته ==		== جستارهای وابسته ==