https://wikihaj.com/history/%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:Kamran/%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87_%D8%AA%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%86%DB%B1?feed=atom کاربر:Kamran/صفحه تمرین۱ - تاریخچهٔ نسخه‌ها 2026-08-11T19:36:11Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.43.0 https://wikihaj.com/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:Kamran/%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87_%D8%AA%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%86%DB%B1&diff=67173&oldid=prev Kamran: /* میراث علمی شیخ طوسی */ 2026-03-15T13:40:51Z <p><span class="autocomment">میراث علمی شیخ طوسی</span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۵ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۱۷:۱۰</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l81">خط ۸۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۸۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این کتاب به همت پژوهشکده حج و زیارت و به قلم احمد خامه‌یار در سال 1403 توسط نشر مشعر در 500 نسخه منتشر شده است. کتاب 199 صفحه دارد و در قطع رحلی و به صورت تمام رنگی منتشر شده است و شامل بیش از صد تصویر رنگی از نگاره‌های بقیع و تصاویر قدیمی مدینه است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این کتاب به همت پژوهشکده حج و زیارت و به قلم احمد خامه‌یار در سال 1403 توسط نشر مشعر در 500 نسخه منتشر شده است. کتاب 199 صفحه دارد و در قطع رحلی و به صورت تمام رنگی منتشر شده است و شامل بیش از صد تصویر رنگی از نگاره‌های بقیع و تصاویر قدیمی مدینه است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شیخ طوسی</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== </ins>شیخ طوسی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شیخ طوسی، محمد بن حسن، از بزرگترین و سرشناس‌ترین عالمان شیعی در قرن پنجم هجری است. او تاثیر بسیاری در شکل‌گیری و تکامل علوم مختلف شیعی، از جمله [[فقه]]، [[کلام]]، [[تفسیر]] و [[رجال]] داشته و آثارش همواره از منابع اصلی علوم اسلامی نزد [[شیعه|شیعیان]] تلقی شده است. او در شهر طوس در خراسان ایران زاده شد و تا جوانی در این شهر زیست. از 23 سالگی به بغداد رفت و شاگرد شیخ مفید و سید مرتضی بود. پس از آن‌ها او برجسته‌ترین شخصیت شیعی در بغداد بود. بعد از هجوم سلجوقیان به بغداد که با سخت‌گیری بر شیعیان همراه شد او مجبور شد به نجف برود. در جوار مرقد امام علی خانه گزید و حلقه درس خود را در آنجا تشکیل داد. این آغاز شکل گیری حوزه علمیه نجف بود که تا کنون از مهم‌ترین حوزه‌های علوم شیعی به حساب می‌آید.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شیخ طوسی آثار متعددی از خود به جای گذاشته است. او همچنین آثاری در زیارت و دعا و اثری مستقل در مناسک حج نگاشته بود. از جمله کتاب مصباح المتهجد که مهم‌ترین کتاب او در جمع‌آوری دعاها و زیارت‌نامه‌ها است و از منابع معتبر این موضوع دانسته می‌شود.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=زندگی‌نامه=</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=زندگی‌نامه=</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>محمد بن حسن بن علی بن حسن طوسی، در سال 385 در شهر طوس خراسان به دنیا آمد. درباره زندگی او در دوران اقامتش در خراسان اطلاع چندانی در دست نیست. می‌دانیم که او در سال 408 قمری یعنی در سن 23 سالگی به بغداد آمد و در آنجا ساکن شد. برخی پژوهشگران بر اساس اطلاعاتی که در آثا شیخ طوسی پراکنده است نام سه تن از استادان او در خراسان را یافته اند: ابوحازم نیشابوری (م417ق.)، عبدالحمید مقری نیشابوری(م.427ق.) و محمد بن سلمیان حمرانی.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>محمد بن حسن بن علی بن حسن طوسی، در سال 385 در شهر طوس خراسان به دنیا آمد. درباره زندگی او در دوران اقامتش در خراسان اطلاع چندانی در دست نیست. می‌دانیم که او در سال 408 قمری یعنی در سن 23 سالگی به بغداد آمد و در آنجا ساکن شد. برخی پژوهشگران بر اساس اطلاعاتی که در آثا شیخ طوسی پراکنده است نام سه تن از استادان او در خراسان را یافته اند: ابوحازم نیشابوری (م417ق.)، عبدالحمید مقری نیشابوری(م.427ق.) و محمد بن سلمیان حمرانی.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در بغداد او ابتدا در مجالس درس شیخ مفید شرکت کرد و بر کتاب <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">استادش </del>المقنعه شرحی نگاشت که <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">به نام </del>تهذیب الاحکام. بعد از وفات مفید در 413 او شاگرد شریف مرتضی شد که بعد از مفید شخصیت برجسته شیعی در بغداد بود. او دراین مدت کتاب الشافی فی الامامه شریف مرتضی را تلخیص کرد.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>طوسی در مدت اقامتش در بغداد از علمای دیگری نیز شاگردی کرد و آز آنان حدیث شنید. نام ۳۲ تن از مشایخ او را فهرست کرده اند.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">=== </ins>در بغداد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">===</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بعد از وفات شریف مرتضی در سال 436 <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">او </del>جایگاه علمی و ریاست امامیه در بغداد را به خود اختصاص داد. رابطه او با دستگاه خلافت هم خوب بود و خلیفه قائم بامر الله کرسی تدریس را به او داده بود. با ورود سلاجقه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </del>به بغداد در سال 477 وضعیت شیعیان در این شهر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیز خراب شد</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سلاجقه </del>که با شیعیان دشمنی می‌کردند برخی محلات شیعی را غارت کردند و خانه شیخ طوسی را نیز آتش زدند. پس از این واقعه او به نجف مهاجرت کرد. در نزدیکی مرقد امام علی خانه‌ گزید و حلقه درسی را در نجف تشکیل داد. او تا زمان وفاتش حدود 12 سال در این شهر زندگی کرد و پایه‌های حوزه علمی شیعی در نجف را گذاشت.  او در سال 460 قمری در نجف درگذشت.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>او <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در [[بغداد]] </ins>ابتدا در مجالس درس <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>شیخ مفید<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>شرکت کرد و بر کتاب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">او ''</ins>المقنعه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'' </ins>شرحی نگاشت که <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''</ins>تهذیب الاحکام<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'' نام‌ گرفت</ins>. بعد از وفات مفید در 413 او شاگرد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[سید مرتضی|</ins>شریف مرتضی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>شد که بعد از مفید شخصیت برجسته شیعی در بغداد بود. او دراین مدت کتاب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''</ins>الشافی فی الامامه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'' </ins>شریف مرتضی را تلخیص کرد. طوسی در مدت اقامتش در بغداد از علمای دیگری نیز شاگردی کرد و آز آنان حدیث شنید. نام ۳۲ تن از مشایخ او را فهرست کرده اند.  </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بعد از وفات شریف مرتضی در سال 436 <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طوسی </ins>جایگاه علمی و ریاست <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[شیعه|</ins>امامیه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>در بغداد را به خود اختصاص داد. رابطه او با دستگاه خلافت هم خوب بود و خلیفه قائم بامر الله کرسی تدریس را به او داده بود. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اما </ins>با ورود <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[سلجوقیان|</ins>سلاجقه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>به بغداد در سال 477 وضعیت شیعیان در این شهر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">به مخاطره افتاد</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سلجوقیان </ins>که با شیعیان دشمنی می‌کردند برخی محلات شیعی را غارت کردند و خانه شیخ طوسی را نیز آتش زدند.  </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">=== در نجف ===</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پس از این واقعه او به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>نجف<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>مهاجرت کرد. در نزدیکی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[آستان مقدس امام علی(ع)|</ins>مرقد امام علی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>خانه‌ گزید و حلقه درسی را در نجف تشکیل داد. او تا زمان وفاتش حدود 12 سال در این شهر زندگی کرد و پایه‌های حوزه علمی شیعی در نجف را گذاشت.  او در سال 460 قمری در نجف درگذشت.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==میراث علمی شیخ طوسی==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==میراث علمی شیخ طوسی==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شیخ طوسی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">از </del>جایگاه ممتازی در تاریخ علمی تشیع <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برخوردار است</del>. او را با لقب شیخ الطائفه می‌شناسند. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">استفاده از روش عقلی </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فقه و </del>اصول و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تفسیر، </del>تدوین علم اصول شیعی،‌ روش تطبیقی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بین شیعه و سنی </del>در مطالعه فقه و اصول را از جمله ویژگی‌های روش علمی شیخ طوسی دانسته‌اند. نفوذ شیخ طوسی در فقه شیعی به قدری بود که گفته شده تا حدود صد سال پس از او حوزه‌های شیعی از آرای او عدول نکرد و به نوعی از او تقلید می‌کردند. شیخ طوسی در مدت حضورش در بغداد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۴۵ </del>کتاب نگاشت و شاگردان بسیاری را ترتبت کرد. او در مدت اقامتش در نجف بیشتر به تدریس آثار پیشینش پرداخت.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شیخ طوسی جایگاه ممتازی در تاریخ علمی تشیع <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دارد</ins>. او را با لقب شیخ الطائفه می‌شناسند. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آمیختن شیوه عقل‌گرایانه مکتب بغداد با شیوه محدثان شیعه </ins>در اصول و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مبانی فقه،&lt;ref&gt;مکاتب فقه امامی ایران، ص47&lt;/ref&gt; </ins>تدوین علم اصول شیعی،‌ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کاربست </ins>روش تطبیقی در مطالعه فقه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شیعه </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سنی&lt;ref&gt;العده فی </ins>اصول <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الفقه، مقدمه، ص33-37&lt;/ref&gt; </ins>را از جمله ویژگی‌های روش علمی شیخ طوسی دانسته‌اند. نفوذ شیخ طوسی در فقه شیعی به قدری بود که گفته شده تا حدود صد سال پس از او حوزه‌های شیعی از آرای او عدول نکرد و به نوعی از او تقلید می‌کردند.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;ref&gt;مکاتب فقه امامی ایران، ص 49&lt;/ref&gt;  </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شیخ طوسی در مدت حضورش در بغداد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ده‌ها </ins>کتاب نگاشت و شاگردان بسیاری را ترتبت کرد. او در مدت اقامتش در نجف بیشتر به تدریس آثار پیشینش پرداخت.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;ref&gt;االعده فی اصول الفقه، مقدمه، 39-41&lt;/ref&gt; </ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>===آثار شیخ طوسی===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>===آثار شیخ طوسی===</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شیخ طوسی در مجموعه‌ای از علوم کتاب نوشت. دو کتاب از ۴ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کتاب </del>اصلی حدیث <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نزد شیعیان </del>از آثار اوست: کتاب تهذیب الاحکام و کتاب الاستبصار فیما اختلف من الاخبار. همچنین دو کتاب اصلی رجال شیعی نیز نوشته اوست: کتاب <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الرجال، </del>کتاب فهرست کتب الشیعه و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اصلوهم </del>که از کتاب‌های اصلی اولیه رجالی نزد شیعیان به حساب می‌آید.&lt;ref&gt;آشنایی با کتب رجالی شیعه، ص77&lt;/ref&gt; او همچنین تلخیصی از کتاب رجال کشی فراهم کرد که نامش اختیار معرفة الرجال است و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">از همان ابتدا </del>جایگزین اصل کتاب کشی شده <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">و به دست ما رسیده </del>است.&lt;ref&gt;آشنایی با کتب رجالی شیعه، ص61&lt;/ref&gt; کتاب او در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">علی </del>اصول فقه که العدة فی اصول الفقه نام دارد، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یکی دیگر از </del>آثار مهم شیخ طوسی است که نقش مهمی در شکل‌گیری و تدوین علم اصول فقه نزد شیعیان داشته است.&lt;ref&gt;العدة فی اصول الفقه، مقدمه، ص 70-73&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شیخ طوسی در مجموعه‌ای از علوم کتاب نوشت. دو کتاب از ۴ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">منبع </ins>اصلی حدیث <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شیعه </ins>از آثار اوست: کتاب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''</ins>تهذیب الاحکام<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'' </ins>و کتاب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''</ins>الاستبصار فیما اختلف من الاخبار<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''</ins>. همچنین دو کتاب اصلی رجال شیعی نیز نوشته اوست: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''</ins>کتاب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الرجال''، </ins>کتاب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''</ins>فهرست کتب الشیعه و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اصولهم'' </ins>که از کتاب‌های اصلی اولیه رجالی نزد شیعیان به حساب می‌آید.&lt;ref&gt;آشنایی با کتب رجالی شیعه، ص77&lt;/ref&gt; او همچنین تلخیصی از کتاب رجال کشی فراهم کرد که نامش <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''</ins>اختیار معرفة الرجال<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'' </ins>است و جایگزین اصل کتاب کشی شده است.&lt;ref&gt;آشنایی با کتب رجالی شیعه، ص61&lt;/ref&gt; کتاب او در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">علم </ins>اصول فقه که <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''</ins>العدة فی اصول الفقه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'' </ins>نام دارد، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یکیاز </ins>آثار مهم شیخ طوسی است که نقش مهمی در شکل‌گیری و تدوین علم اصول فقه نزد شیعیان داشته است.&lt;ref&gt;العدة فی اصول الفقه، مقدمه، ص 70-73&lt;/ref&gt; او کتاب‌های متعدد دیگری در موضوعات فقه، کلام، تفسیر قرآن نگاشته است. منابع گوناگون تا ۴۸ اثر او یاد کرده‌اند.&lt;ref&gt;[http://noo.rs/tgIxs پژوهشی پیرامون مصنفات شیخ طوسی، ص۱۳۱]&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>او کتاب‌های متعدد دیگری در موضوعات فقه، کلام، تفسیر قرآن نگاشته است. منابع گوناگون تا ۴۸ اثر او یاد کرده‌اند.&lt;ref&gt;[http://noo.rs/tgIxs پژوهشی پیرامون مصنفات شیخ طوسی، ص۱۳۱]&lt;/ref&gt;</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==</del>== آثار شیخ طوسی در حج و زیارت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==</del>==</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== آثار شیخ طوسی در حج و زیارت ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شیخ طوسی رساله‌ای مستقل در مناسک حج با عنوان «مناسک الحج فی مجرد العمل و الادعیه» نگاشته بود.&lt;ref&gt;پژوهشی پیرامون مصنفات شیخ طوسی، ص146&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شیخ طوسی رساله‌ای مستقل در مناسک حج با عنوان «مناسک الحج فی مجرد العمل و الادعیه» نگاشته بود.&lt;ref&gt;پژوهشی پیرامون مصنفات شیخ طوسی، ص146&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>همچنین او آثاری در دعا و زیارت دارد که برخی از آن‌ها از اهمیت بسیاری در ادبیات دعایی شیعه دارند:</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>همچنین او آثاری در دعا و زیارت دارد که برخی از آن‌ها از اهمیت بسیاری در ادبیات دعایی شیعه دارند:</div></td></tr> <!-- diff cache key wiki_fa:diff:1.41:old-67172:rev-67173:php=table --> </table> Kamran https://wikihaj.com/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:Kamran/%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87_%D8%AA%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%86%DB%B1&diff=67172&oldid=prev Kamran: /* زندگی‌نامه */ 2026-03-15T13:10:18Z <p><span class="autocomment">زندگی‌نامه</span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۵ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۱۶:۴۰</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l92">خط ۹۲:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۹۲:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>===آثار شیخ طوسی===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>===آثار شیخ طوسی===</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شیخ طوسی در مجموعه‌ای از علوم کتاب نوشت. دو کتاب از ۴ کتاب اصلی حدیث نزد شیعیان از آثار اوست: کتاب تهذیب الاحکام و کتاب الاستبصار فیما اختلف من الاخبار. همچنین دو کتاب اصلی رجال شیعی نیز نوشته اوست: کتاب الرجال، کتاب فهرست کتب الشیعه و اصلوهم که از کتاب‌های اصلی اولیه رجالی نزد شیعیان به حساب می‌آید.&lt;ref&gt;آشنایی با کتب رجالی شیعه، ص77&lt;/ref&gt; او همچنین تلخیصی از کتاب رجال کشی فراهم کرد که نامش اختیار معرفة الرجال است و از همان ابتدا جایگزین اصل کتاب کشی شده و به دست ما رسیده است.&lt;ref&gt;آشنایی با کتب رجالی شیعه، ص61&lt;/ref&gt; کتاب او در علی اصول فقه که العدة فی اصول الفقه نام دارد، یکی دیگر از آثار مهم شیخ طوسی است که نقش مهمی در شکل‌گیری و تدوین علم اصول فقه نزد شیعیان داشته است.&lt;ref&gt;العدة فی اصول الفقه، مقدمه، ص 70-73&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شیخ طوسی در مجموعه‌ای از علوم کتاب نوشت. دو کتاب از ۴ کتاب اصلی حدیث نزد شیعیان از آثار اوست: کتاب تهذیب الاحکام و کتاب الاستبصار فیما اختلف من الاخبار. همچنین دو کتاب اصلی رجال شیعی نیز نوشته اوست: کتاب الرجال، کتاب فهرست کتب الشیعه و اصلوهم که از کتاب‌های اصلی اولیه رجالی نزد شیعیان به حساب می‌آید.&lt;ref&gt;آشنایی با کتب رجالی شیعه، ص77&lt;/ref&gt; او همچنین تلخیصی از کتاب رجال کشی فراهم کرد که نامش اختیار معرفة الرجال است و از همان ابتدا جایگزین اصل کتاب کشی شده و به دست ما رسیده است.&lt;ref&gt;آشنایی با کتب رجالی شیعه، ص61&lt;/ref&gt; کتاب او در علی اصول فقه که العدة فی اصول الفقه نام دارد، یکی دیگر از آثار مهم شیخ طوسی است که نقش مهمی در شکل‌گیری و تدوین علم اصول فقه نزد شیعیان داشته است.&lt;ref&gt;العدة فی اصول الفقه، مقدمه، ص 70-73&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">و کتاب اختیار الرجال</del>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>منابع گوناگون تا ۴۸ اثر او یاد کرده‌اند.&lt;ref&gt;[http://noo.rs/tgIxs پژوهشی پیرامون مصنفات شیخ طوسی، ص۱۳۱]&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">او کتاب‌های متعدد دیگری در موضوعات فقه، کلام، تفسیر قرآن نگاشته است</ins>. منابع گوناگون تا ۴۸ اثر او یاد کرده‌اند.&lt;ref&gt;[http://noo.rs/tgIxs پژوهشی پیرامون مصنفات شیخ طوسی، ص۱۳۱]&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برخی تقسیم موضوعی </del>آثار او <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">را </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شکل زیر ثبت کرده اند</del>:</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==== </ins>آثار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شیخ طوسی در حج و زیارت ====</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شیخ طوسی رساله‌ای مستقل در مناسک حج با عنوان «مناسک الحج فی مجرد العمل و الادعیه» نگاشته بود.&lt;ref&gt;پژوهشی پیرامون مصنفات شیخ طوسی، ص146&lt;/ref&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همچنین </ins>او <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آثاری در دعا و زیارت دارد که برخی از آن‌ها از اهمیت بسیاری در ادبیات دعایی شیعه دارند:</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[مصباح المتهجد و سلاح المتعبد|مصباح المتهجد فی عمل السنة]] که از منابع اصلی دعا و زیارت نزد شیعیان </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حساب می‌آید.&lt;ref&gt;پژوهشی پیرامون مصنفات شیخ طوسی، ص145&lt;/ref&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مختصر المصباح فی عمل السنة</ins>: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که خلاصه‌ای از کتاب مصباح است که خود او آن را تهیه کرد.&lt;ref&gt;پژوهشی پیرامون مصنفات شیخ طوسی، ص140&lt;/ref&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مختصر من عمل یوم و لیلة در معرفی عبادات و نوافل روزانه&lt;ref&gt;پژوهشی پیرامون مصنفات شیخ طوسی، ص140&lt;/ref&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هدایة المسترشد و بصیرة المتعبد&lt;ref&gt;پژوهشی پیرامون مصنفات شیخ طوسی، ص147&lt;/ref&gt;</ins></div></td></tr> <!-- diff cache key wiki_fa:diff:1.41:old-67171:rev-67172:php=table --> </table> Kamran https://wikihaj.com/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:Kamran/%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87_%D8%AA%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%86%DB%B1&diff=67171&oldid=prev Kamran در ‏۱۵ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۲۵ 2026-03-15T09:25:53Z <p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۵ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۱۲:۵۵</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l81">خط ۸۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۸۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این کتاب به همت پژوهشکده حج و زیارت و به قلم احمد خامه‌یار در سال 1403 توسط نشر مشعر در 500 نسخه منتشر شده است. کتاب 199 صفحه دارد و در قطع رحلی و به صورت تمام رنگی منتشر شده است و شامل بیش از صد تصویر رنگی از نگاره‌های بقیع و تصاویر قدیمی مدینه است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این کتاب به همت پژوهشکده حج و زیارت و به قلم احمد خامه‌یار در سال 1403 توسط نشر مشعر در 500 نسخه منتشر شده است. کتاب 199 صفحه دارد و در قطع رحلی و به صورت تمام رنگی منتشر شده است و شامل بیش از صد تصویر رنگی از نگاره‌های بقیع و تصاویر قدیمی مدینه است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جمال الدین مطری</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شیخ طوسی</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">=نام=</del>=</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نام کاملش </del>محمد بن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">احمد </del>بن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محمد المطری بود</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">با لقب‌های جمال‌الدین </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جمال المطری شناخته می‌شود</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همچنین </del>او را <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">با شناسه‌‌های انصاری، سعدی، عبادی </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مدنی هم یاد کرده‌اند</del>.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زندگی‌نامه</ins>=</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==زندگی==</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>محمد بن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حسن بن علی </ins>بن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حسن طوسی، در سال 385 در شهر طوس خراسان به دنیا آمد. درباره زندگی او در دوران اقامتش در خراسان اطلاع چندانی در دست نیست</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌دانیم که او در سال 408 قمری یعنی در سن 23 سالگی به بغداد آمد </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در آنجا ساکن شد</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برخی پژوهشگران بر اساس اطلاعاتی که در آثا شیخ طوسی پراکنده است نام سه تن از استادان </ins>او <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در خراسان </ins>را <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یافته اند: ابوحازم نیشابوری (م417ق.)، عبدالحمید مقری نیشابوری(م.427ق.) </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محمد بن سلمیان حمرانی</ins>.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پدر بزرگش </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طور سیناء زندگی می‌کرد </del>و از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آنجا به شهر مَطَریه </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مصر هجرت </del>کرد. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پدرش احمد </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مطریه به مدینه آمد </del>و در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مدینه </del>او را به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مَطَری می‌شناختند&lt;ref&gt;التحفه اللطیفه، ج۱، ۱۰۷&lt;/ref&gt;</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بغداد او ابتدا در مجالس درس شیخ مفید شرکت کرد </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بر کتاب استادش المقنعه شرحی نگاشت که به نام تهذیب الاحکام. بعد از وفات مفید در 413 او شاگرد شریف مرتضی شد که بعد </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مفید شخصیت برجسته شیعی </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بغداد بود. او دراین مدت کتاب الشافی فی الامامه شریف مرتضی را تلخیص </ins>کرد.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جمال‌الدین </del>در سال <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۶۷۱  یا به قولی 673 قمری </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مدینه به دنیا آمد</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;ref&gt;التحفه اللطیفه، ج۲، ص413&lt;/ref&gt; (</del>برخی نیز <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تاریخ تولد </del>او را <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۶۷۶ دانسته‌اند</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الدرر الکامنه ابن حجر) </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طوسی در مدت اقامتش در بغداد </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">علمای دیگری نیز شاگردی کرد و آز آنان حدیث شنید. نام ۳۲ تن از مشایخ او را فهرست کرده اند. </ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پدرش احمد از موذنان مسجدالنبی بود</del>.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;ref&gt;التحفه اللطیفه، ج۱، ص۲۷&lt;/ref&gt; جمال‌الدین مطری از موذنان بزرگ مسجد نبوی بود</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(الدرر الکامنه) </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بعد از وفات شریف مرتضی در سال 436 او جایگاه علمی </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ریاست امامیه </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بغداد را به خود اختصاص داد. رابطه </ins>او <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">با دستگاه خلافت هم خوب بود و خلیفه قائم بامر الله کرسی تدریس </ins>را به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">او داده بود. با ورود سلاجقه که به بغداد </ins>در سال <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">477 وضعیت شیعیان </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این شهر نیز خراب شد</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سلاجقه که با شیعیان دشمنی می‌کردند </ins>برخی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محلات شیعی را غارت کردند و خانه شیخ طوسی را </ins>نیز <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آتش زدند. پس از این واقعه </ins>او <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">به نجف مهاجرت کرد. در نزدیکی مرقد امام علی خانه‌ گزید و حلقه درسی </ins>را <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در نجف تشکیل داد</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">او تا زمان وفاتش حدود 12 سال در این شهر زندگی کرد و پایه‌های حوزه علمی شیعی در نجف را گذاشت</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> او در سال 460 قمری در نجف درگذشت</ins>.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">استادان </del>==</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میراث علمی شیخ طوسی</ins>==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فهرستی </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">استادان او </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مدینه به شرح زیر </del>است<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">: </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شیخ طوسی </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جایگاه ممتازی </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تاریخ علمی تشیع برخوردار </ins>است. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">او را با لقب شیخ الطائفه می‌شناسند. استفاده از روش عقلی در فقه و اصول و تفسیر، تدوین علم اصول شیعی،‌ روش تطبیقی بین شیعه و سنی در مطالعه فقه و اصول را از جمله ویژگی‌های روش علمی شیخ طوسی دانسته‌اند</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نفوذ شیخ طوسی در فقه شیعی به قدری بود </ins>که <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گفته شده تا حدود صد سال پس از او حوزه‌های شیعی از آرای او عدول نکرد و به نوعی از او تقلید می‌کردند. شیخ طوسی </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مدت حضورش در بغداد ۴۵ کتاب نگاشت و شاگردان بسیاری را ترتبت کرد. </ins>او <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در مدت اقامتش در نجف بیشتر به تدریس آثار پیشینش پرداخت. </ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابی الیمن ابن عساکر (م686ق) نویسنده کتاب تحفه الزائر</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">=آثار شیخ طوسی=</ins>==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شرف الدین دمیاتی (۷۰۵ق</del>.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">)، استاد حدیث،</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شیخ طوسی در مجموعه‌ای از علوم کتاب نوشت. دو کتاب از ۴ کتاب اصلی حدیث نزد شیعیان از آثار اوست: کتاب تهذیب الاحکام و کتاب الاستبصار فیما اختلف من الاخبار. همچنین دو کتاب اصلی رجال شیعی نیز نوشته اوست: کتاب الرجال، کتاب فهرست کتب الشیعه و اصلوهم که از کتاب‌های اصلی اولیه رجالی نزد شیعیان به حساب می‌آید</ins>.&lt;ref&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آشنایی با کتب رجالی شیعه، ص77</ins>&lt;/ref&gt; او <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همچنین تلخیصی </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کتاب رجال کشی فراهم کرد که نامش اختیار معرفة الرجال است </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">از همان ابتدا جایگزین اصل کتاب کشی شده </ins>و به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دست ما رسیده است</ins>.&lt;ref&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آشنایی با کتب رجالی شیعه، ص61</ins>&lt;/ref&gt; <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کتاب </ins>او <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در علی اصول فقه که العدة فی اصول الفقه نام دارد، یکی دیگر از آثار مهم شیخ طوسی است که نقش مهمی در شکل‌گیری و تدوین علم اصول فقه نزد شیعیان داشته است</ins>.&lt;ref&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">العدة فی اصول الفقه، مقدمه، ص 70-73</ins>&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">علی بن احمد العراقی (م</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۷۰۴) </del>که در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسکندریه </del>او <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">را دید</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">و </ins>کتاب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اختیار الرجال.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الشهاب احمد بن اسحاق ابرقوهی(م ۷۰۱) </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">منابع گوناگون تا ۴۸ اثر </ins>او یاد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کرده‌اند</ins>.&lt;ref&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[http:/</ins>/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">noo</ins>.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">rs/tgIxs پژوهشی پیرامون مصنفات شیخ طوسی، ص۱۳۱</ins>]&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محمد بن القطب العسقلانی (۷۰۴)</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برخی تقسیم موضوعی آثار </ins>او <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">را </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شکل زیر ثبت کرده اند:</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مناصب</del>==</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">او را نایب قاضی شرف الدین الامیوطی دانسته اند</del>.&lt;ref&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">التحفه اللطیفه، ج۲، ص۴۱۴</del>&lt;/ref&gt;</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>او از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[مؤذنان مسجد نبوی]] بود </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">به صدای خوش شهرت داشت </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پس از پدرش ریاست مؤذنان [[مسجد نبوی]] را برعهده گرفت. هنگامی که </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سال 726ق</del>.&lt;ref&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سفرنامه ابن بطوطة، ص17، «مقدمه» </del>&lt;/ref&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;ref&gt;مدینه‌شناسی، ص183&lt;/ref&gt; [[ابن بطوطة]] به مدینه سفر کرد، ریاست مؤذنان حرم با </del>او <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بود</del>.&lt;ref&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رحلة ابن‌ بطوطة، ج1، ص357</del>&lt;/ref&gt; <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[عبدالله بن فرحون]]، دانشور معاصر محمد مطری، در </del>کتاب <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خود به نیکی از </del>او یاد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کرده است</del>.&lt;ref&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نصیحة المشاور، ص28&lt;</del>/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref&gt; وي به سال 741ق</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در مدینه درگذشت و در [[قبرستان بقیع]</del>] <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">به خاک سپرده شد.&lt;ref&gt;التحفة اللطیفة، ج5، ص538-542</del>&lt;/ref&gt;</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==سفرها==</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>او به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مکه برای حج‌گزاری سفر کرد. افزون بر آن در سال‌های ۶۹۶ و ۷۲۷ به طائف رفت. او در سال ۶۹۷  و ۷۲۷ به اسکندریه سفر کرد. (مقدمه التعریف، ص ۱۸)</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">منابع کتاب دیگری برای او یاد نکرده‌اند. (مقدمه التعریف ص ۱۹)</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <!-- diff cache key wiki_fa:diff:1.41:old-66835:rev-67171:php=table --> </table> Kamran https://wikihaj.com/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:Kamran/%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87_%D8%AA%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%86%DB%B1&diff=66835&oldid=prev Kamran در ‏۲ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۷:۲۷ 2026-02-02T07:27:45Z <p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۵۷</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l13">خط ۱۳:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۳:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== رونق اقتصادی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== رونق اقتصادی ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در کنار تأثیرات اجتماعی و سیاسی، برخی پژوهشگران به ابعاد اقتصادی حج نیز پرداخته‌اند. بر این موضوع تأ کید دارد که حج میتواند منبعی برای تقویت اقتصاد کشورهای اسلامی باشد. این تأثیرات اقتصادی میتواند به تقویت زیرساخت‌های اجتماعی و بهبود وضعیت معیشتی مسلمانان در کشورهای مختلف کمک کند. )رحیمی، ،1396 ص39-36(.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در کنار تأثیرات اجتماعی و سیاسی، برخی پژوهشگران به ابعاد اقتصادی حج نیز پرداخته‌اند. بر این موضوع تأ کید دارد که حج میتواند منبعی برای تقویت اقتصاد کشورهای اسلامی باشد. این تأثیرات اقتصادی میتواند به تقویت زیرساخت‌های اجتماعی و بهبود وضعیت معیشتی مسلمانان در کشورهای مختلف کمک کند. )رحیمی، ،1396 ص39-36(.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">واژه «احصار» از ریشه «ح صر» به معنای بازداشتن، تنگ گرفتن و احاطه کردن&lt;ref&gt;النهایه، ج۱، ص۳۹۵؛ لسان العرب، ج۴، ص۱۹۵، «حصر».&lt;/ref&gt; و «صدّ» از ریشه «ص د د» به معنای بازداشتن و روی گرداندن برگرفته شده است.&lt;ref&gt;العین، ج۷، ص۸۰؛ الصحاح، ج۲، ص۴۹۵؛ النهایه، ج۳، ص۱۵.&lt;/ref&gt; در لغت، احصار به بازداشتگی ناشی از بیماری گفته می‌شود.&lt;ref&gt;معجم الفروق اللغویه، ص۲۴؛ معجم مقاییس اللغه، ج۲، ص۷۲، «حصر».&lt;/ref&gt; احصار در فقه امامی، عبارت است از بیمار شدن احرام‌گزار هنگام مناسک حج یا عمره؛ به گونه‌ای که از اتمام آن ناتوان گردد.&lt;ref&gt;المبسوط، طوسی، ج۱، ص۳۳۲؛ المهذب، ج۱، ص۲۷۰؛ السرائر، ج۱، ص۶۳۸.&lt;/ref&gt; برخی فقیهان متأخر، مجروح یا شکسته‌استخوان را در حکم محصور یا ملحق بدان می‌دانند.&lt;ref&gt;مناسک حج، امام خمینی، ص۵۰۶؛ المعتمد، ج۵، ص۴۴۹، «کتاب الحج»؛ کتاب الحج، فاضل، ج۵، ص۴۷۶.&lt;/ref&gt; «صدّ» یعنی بازدارندگی دشمن از ورود احرام‌گزار به مکه، در عمره یا حج و یا جلوگیری از وقوف وی در مشعر و عرفات، در حج.&lt;ref&gt;المبسوط، طوسی، ج۱، ص۳۳۲؛ المهذب، ج۱، ص۲۷۰؛ السرائر، ج۱، ص۶۴۱.&lt;/ref&gt; مهم‌ترین خاستگاه این دو تعریف در فقه امامی، حدیث‌های امامان: است؛ از جمله روایت معاویة بن عمار از امام صادق۷ که به این دو تعریف و تغایر میان مفهوم آن دو تصریح کرده است: «المحصور غیر المصدود؛ المحصور هو المریض و المصدود هو الذی یرده المشرکون کما ردوا رسول الله۹ وأصحابه»&lt;ref&gt;الکافی، ج۴، ص۳۶۹؛ من لا یحضره الفقیه، ج۲، ص۵۱۴؛ تهذیب، ج۵، ص۴۲۳.&lt;/ref&gt;؛ محصور جز مصدود است. محصور کسی است که بیمار شود؛ ولی مصدود آن است که مشرکان مانع انجام حج یا عمره او گردند؛ چنان‌که مانع انجام مناسک پیامبر۹ و اصحاب ایشان شدند.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">از دیگر آثاری که عیاشی از آن گزارش می‌دهد، چاهی منسوب به امام سجاد(ع) است که گفته می‌شود [[امام باقر(ع)]]، در دوران کودکی درون آن افتاده&lt;ref&gt;وفاء الوفاء، ج۳، ص۳۰۶.&lt;/ref&gt; و یکی از فرقه‌های شیعه به نام [[ناووسیه]] که به مهدویت امام صادق(ع) معتقد بوده‌اند،&lt;ref&gt;الملل و النحل، ج۱، ص۱۶۶.&lt;/ref&gt; ورود امام صادق(ع) به این چاه را سرآغاز غیبت ایشان دانسته‌اند.&lt;ref&gt;المدینة المنوره، ص۹۵.&lt;/ref&gt; این چاه که زائران به آن تبرک می‌جسته و از آب آن برای [[شفا]] یافتن بهره می‌برده‌اند،&lt;ref&gt;وفاء الوفاء، ج۳، ص۳۰۶.&lt;/ref&gt; میان در اول و میانی این آرامگاه قرار داشته است.&lt;ref&gt;التعریف بما آنست الهجره، ص۱۲۱.&lt;/ref&gt;</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">راه فرع</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">راه فرع یکی از دو راهی است که در سده های اخیر مسیر سفر از مکه به مدینه بوده است. راه دیگر را راه سلطانی می نامیدند. این دو را در نزدیکی مدینه در مسجد شجره به هم می رسیدند.&lt;ref&gt;دلیل الحج، ص 166&lt;/ref&gt; </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">منازل راه فرع چنین بود: وادی فاطمه، بئر عسفان، قضیمه، رابغ، بئر رضوان، ام الضباع، ریّان، سمت الاَبیَض، بئر العذب، بئر الماشی و مسجد شجره(سفرنامه مکه حسام السلطنه ص 132) در سال 1297 که حسام السلطنه از مکه به مدینه حرکت می کند کاروان ها از راه فرع حرککت می کنند که طول مسیر ده روز بوده است. (ص132) او گزارش کاملی از مسیر سفرش در سفرنامه آورده است.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همین راه فرع را با عنوان راه فرعی محمد صادق پاشا در دلیل الحج للوارد الی مکه و المدینه من کل فج توضیح داده است. (ص160 )</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برخی منابع راه فرع را راهی از رابغ به مدینه معرفی کرده اند. ایوب صبری پاشا مراحل این راه را از رابغ به مدینه اینچنین نام برده است: بئر رضوان، به فاصله سیزده ساعت از رابغ، روستای ابو ضیاعة، دوازده ساعت بعد از بئر رضوان، روستای ریان، ده ساعت بعد از ابوضیاعة، صمد، هشت ساعت بعد از ابوضیاعة، مجز، بئر ماشی، دوازده ساعت بعد از مجز، بئر ماشی تا مدینه نیز دوازده ساعت راه است. &lt;ref&gt;موسوعة مرآة الحرمين الشريفين و جزيرة العرب‏، ج5، ص 159-160&lt;/ref&gt;</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نام این راه از مکانی گرفته شده که در این راه قرار داشت. فُرع نام مکان بزرگی بوده از اعمال مدینه. صفراء جزو فرع به شمار می‌آمده است. گفته شده که مسجد البرود که پیامبر در مکان آن نماز خوانده است در فرع قرار داشت.&lt;ref&gt;معجم ما استعجم، ج3، 1020&lt;/ref&gt; ایوب صبری پاشا از مسجد فرع در راه مکه به مدینه یاد کرده است که در منطقه فرع قرار داشته است.&lt;ref&gt;موسوعه مراه الحرمین، ج4، ص 822&lt;/ref&gt;</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== پانویس ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== پانویس ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{پانویس}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{پانویس}}</div></td></tr> <!-- diff cache key wiki_fa:diff:1.41:old-66834:rev-66835:php=table --> </table> Kamran https://wikihaj.com/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:Kamran/%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87_%D8%AA%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%86%DB%B1&diff=66834&oldid=prev Kamran: /* منابع */ 2026-02-02T07:27:12Z <p><span class="autocomment">منابع</span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۵۷</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l41">خط ۴۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منابع ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منابع ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{{برگرفتگی</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> | پیش از لینک = </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> | منبع = کارکرد حج در رفع معضلات سیاسی اجتماعی مسلمانان،</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> | لینک = https://miqat.hajj.ir/article_236119_cfd51ac7fbe49645f6ab253bd8cd1816.pdf</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> | توضیحات منبع = مجله میقات حج، شماره 139،‌ پاییز 1403</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">}}</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>   </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>   </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>خانه امام سجاد  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>خانه امام سجاد  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در منابع تاریخی از چند مکان در مدینه به عنوان خانه امام سجاد یاد کرده‌اند.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در منابع تاریخی از چند مکان در مدینه به عنوان خانه امام سجاد یاد کرده‌اند.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== در جوار بقیع ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== در جوار بقیع ==</div></td></tr> <!-- diff cache key wiki_fa:diff:1.41:old-66833:rev-66834:php=table --> </table> Kamran https://wikihaj.com/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:Kamran/%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87_%D8%AA%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%86%DB%B1&diff=66833&oldid=prev Kamran در ‏۲ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۷:۲۵ 2026-02-02T07:25:32Z <p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۵۵</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== وحدت افزایی ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حج به عنوان یک فریضه دینی، مسلمانانی از اقصی نقاط دنیا را با نژادها، زبانها و فرهنگهای مختلف گرد هم میآورد و فرصتی برای تقویت همبستگی بین المللی فراهم میکند. از این رو برخی از محققان بر نقش حج در کاهش تنش‌ها، تفرقه‌ها و ایجاد زمینه‌ای برای تقویت انسجام امت اسلامی تأکید کرده‌اند. آنها معتقدند که حضور مسلمانان در کنار یکدیگر در مناسک حج، می‌تواند فضایی برای تعامل و همکاری فرهنگی و دینی ایجاد کند که بر وحدت مسلمانان تأثیر مثبتی خواهد داشت. )سجادی، ،1396 ص53(</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== فرصت دیپلماسی ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حج همچنین به مثابه فرصتی برای گفتگوی سیاسی میان رهبران مسلمان از کشورها دیده ارزیابی شده است. در بسیاری از کشورها دولتمردان و مقامات ارشد سیاسی به طور غیر رسمی و در حین مراسم حج به تبادل نظر و ایجاد توافقات سیاسی میپردازند. ازاینرو برخی پژوهشگران بر این باورند که حج می‌تواند به عنوان ابزاری برای تسهیل حل و فصل اختالفات سیاسی و تقویت همکاریهای مشترک میان کشورهای اسالمی عمل کند. )حسینی، ،1398 ص90(</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== ترویج برابری و عدالت ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برخی مطالعات بر این نکته تأ کید کرده‌اند که حج فرصتی است برای مسلمانان از اقشار مختلف اجتماعی تا در کنار یکدیگر قرار گیرند و از اصول برابری و عدالت اسلامی پیرو ی کنند. این اصل می‌تواند در بلندمدت به اصالح ساختارهای اجتماعی در جوامع اسالمی و تقویت اعتماد به نفس اجتماعی کمک کند. )محمدی، 1394ص112(</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== مقابله با افراط‌گرایی ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رخی محققان بر این باورند که حج فرصتی برای مسلمانان فراهم میآورد تا با دیدگاههای مختلف دینی و فرهنگی آشنا شوند و از این طریق به کاهش افراطگرایی و خشونت در جوامع اسالمی کمک کنند. در این باره پژوهش‌هایی که به تحلیل تأثیرات اجتماعی و فرهنگی حج پرداخته‌اند، مدعی‌اند که حضور مسلمانان در این مراسم می‌تواند فرهنگ صلح و مدارا را در جوامع اسلامی تقویت کند، و به کاهش گرایش‌های افراطی یاری رساند. )ا کبری، ،1397 ص-42 57(</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== رونق اقتصادی ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در کنار تأثیرات اجتماعی و سیاسی، برخی پژوهشگران به ابعاد اقتصادی حج نیز پرداخته‌اند. بر این موضوع تأ کید دارد که حج میتواند منبعی برای تقویت اقتصاد کشورهای اسلامی باشد. این تأثیرات اقتصادی میتواند به تقویت زیرساخت‌های اجتماعی و بهبود وضعیت معیشتی مسلمانان در کشورهای مختلف کمک کند. )رحیمی، ،1396 ص39-36(.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l23">خط ۲۳:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۷:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نام این راه از مکانی گرفته شده که در این راه قرار داشت. فُرع نام مکان بزرگی بوده از اعمال مدینه. صفراء جزو فرع به شمار می‌آمده است. گفته شده که مسجد البرود که پیامبر در مکان آن نماز خوانده است در فرع قرار داشت.&lt;ref&gt;معجم ما استعجم، ج3، 1020&lt;/ref&gt; ایوب صبری پاشا از مسجد فرع در راه مکه به مدینه یاد کرده است که در منطقه فرع قرار داشته است.&lt;ref&gt;موسوعه مراه الحرمین، ج4، ص 822&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نام این راه از مکانی گرفته شده که در این راه قرار داشت. فُرع نام مکان بزرگی بوده از اعمال مدینه. صفراء جزو فرع به شمار می‌آمده است. گفته شده که مسجد البرود که پیامبر در مکان آن نماز خوانده است در فرع قرار داشت.&lt;ref&gt;معجم ما استعجم، ج3، 1020&lt;/ref&gt; ایوب صبری پاشا از مسجد فرع در راه مکه به مدینه یاد کرده است که در منطقه فرع قرار داشته است.&lt;ref&gt;موسوعه مراه الحرمین، ج4، ص 822&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== پانویس ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{{پانویس}}</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== منابع ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>خانه امام سجاد  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>خانه امام سجاد  </div></td></tr> <!-- diff cache key wiki_fa:diff:1.41:old-62218:rev-66833:php=table --> </table> Kamran https://wikihaj.com/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:Kamran/%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87_%D8%AA%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%86%DB%B1&diff=62218&oldid=prev Kamran در ‏۶ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۶:۰۰ 2025-05-06T06:00:52Z <p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۶ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۳۰</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">واژه «احصار» از ریشه «ح صر» به معنای بازداشتن، تنگ گرفتن و احاطه کردن&lt;ref&gt;النهایه، ج۱، ص۳۹۵؛ لسان العرب، ج۴، ص۱۹۵، «حصر».&lt;/ref&gt; و «صدّ» از ریشه «ص د د» به معنای بازداشتن و روی گرداندن برگرفته شده است.&lt;ref&gt;العین، ج۷، ص۸۰؛ الصحاح، ج۲، ص۴۹۵؛ النهایه، ج۳، ص۱۵.&lt;/ref&gt; در لغت، احصار به بازداشتگی ناشی از بیماری گفته می‌شود.&lt;ref&gt;معجم الفروق اللغویه، ص۲۴؛ معجم مقاییس اللغه، ج۲، ص۷۲، «حصر».&lt;/ref&gt; احصار در فقه امامی، عبارت است از بیمار شدن احرام‌گزار هنگام مناسک حج یا عمره؛ به گونه‌ای که از اتمام آن ناتوان گردد.&lt;ref&gt;المبسوط، طوسی، ج۱، ص۳۳۲؛ المهذب، ج۱، ص۲۷۰؛ السرائر، ج۱، ص۶۳۸.&lt;/ref&gt; برخی فقیهان متأخر، مجروح یا شکسته‌استخوان را در حکم محصور یا ملحق بدان می‌دانند.&lt;ref&gt;مناسک حج، امام خمینی، ص۵۰۶؛ المعتمد، ج۵، ص۴۴۹، «کتاب الحج»؛ کتاب الحج، فاضل، ج۵، ص۴۷۶.&lt;/ref&gt; «صدّ» یعنی بازدارندگی دشمن از ورود احرام‌گزار به مکه، در عمره یا حج و یا جلوگیری از وقوف وی در مشعر و عرفات، در حج.&lt;ref&gt;المبسوط، طوسی، ج۱، ص۳۳۲؛ المهذب، ج۱، ص۲۷۰؛ السرائر، ج۱، ص۶۴۱.&lt;/ref&gt; مهم‌ترین خاستگاه این دو تعریف در فقه امامی، حدیث‌های امامان: است؛ از جمله روایت معاویة بن عمار از امام صادق۷ که به این دو تعریف و تغایر میان مفهوم آن دو تصریح کرده است: «المحصور غیر المصدود؛ المحصور هو المریض و المصدود هو الذی یرده المشرکون کما ردوا رسول الله۹ وأصحابه»&lt;ref&gt;الکافی، ج۴، ص۳۶۹؛ من لا یحضره الفقیه، ج۲، ص۵۱۴؛ تهذیب، ج۵، ص۴۲۳.&lt;/ref&gt;؛ محصور جز مصدود است. محصور کسی است که بیمار شود؛ ولی مصدود آن است که مشرکان مانع انجام حج یا عمره او گردند؛ چنان‌که مانع انجام مناسک پیامبر۹ و اصحاب ایشان شدند.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <!-- diff cache key wiki_fa:diff:1.41:old-62184:rev-62218:php=table --> </table> Kamran https://wikihaj.com/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:Kamran/%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87_%D8%AA%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%86%DB%B1&diff=62184&oldid=prev Kamran در ‏۵ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۵:۵۷ 2025-05-05T05:57:39Z <p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۵ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۲۷</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== مفهوم شناسی ==</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">"مُستَحَبّ" از مصدر "استحباب" به معنای دوست داشته شده، پسندیده شده، دوست داشتنی، نیکو و پسندیده است.&lt;ref&gt;لغت نامه دهخدا، مدخل "مستحب"؛ فرهنگ فارسی عمید، مدخل "مستحب"&lt;/ref&gt; واژگانی همچون: سنت، مسنون، مندوب، مُستَحسَن، نافله (نفل)، تَطَوُّع و فضیلت هم‌معنا با استحباب است؛&lt;ref&gt;رک: لغت نامه دهخدا، مدخل "مستحب"؛ مترادف ها و متضاد ها، مدخل "مستحب"، فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت عليهم السلام، ج‌1، ص425؛ ا الأصول من علم الأصول، ص11؛ تيسير علم أصول الفقه، ص29.&lt;/ref&gt;و «واجب» و «فرض» در مقابل آن قرار دارد.&lt;ref&gt;لغت نامه دهخدا، مدخل "مستحب"&lt;/ref&gt;</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">=== معنای اصطلاحی ===</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در فقه [[شیعه]]، استحباب یکی از [[احکام تکلیفی|احكام پنج‌گانۀ تكليفى]] است و به معنای کاری است که انجام دادن آن خوب و پسندیده است اما اجباری نیست و انجام ندادن آن اشکالی ندارد. در منابع فقه [[اهل سنت]] معمولاً به جای "مستحب" کلمه "مندوب" به کار می‌رود.&lt;ref&gt;رک: تیسیر علم اصول الفقه، ص28، الأصول من علم الأصول، ص11.&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;رک: الأصول من علم الأصول، ص11.&lt;/ref&gt;</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برخی از دانشمندان علم اصول فقه برآنند که حکم دینی بستگی به خواسته و اراده فرد صاحب اختیار (مولا) دارد یا به چیزی که از نحوه بیان اراده او استخراج می‌شود. اگر این خواسته خیلی قوی باشد، حکم به صورت واجب درمی‌آید؛ اما اگر خواسته ضعیف باشد، حکم به صورت مستحب خواهد بود.&lt;ref&gt;فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت عليهم السلام، ج‌1، صص 424-425.&lt;/ref&gt;</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">=== نشانه استحباب ===</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در متون و منابع دینی، ماده «امر» و کلماتی که از آن ساخته شده‌اند مثل «آمرك» و همچنین شکل‌های امری مانند «اضرب»، وقتی قرینه‌ای وجود داشته باشد که نشان دهد هدف از آن‌ها وجوب نیست، به معنای استحباب دلالت می‌کنند.&lt;ref&gt;فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت عليهم السلام، ج‌1، ص425.&lt;/ref&gt;</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برخی فقیهان اهل سنت معتقدند که هر جمله امری که دلیل بر الزام نداشته باشد، یا هر خبری که به تشویق و ترغیب مربوط باشد ولی حالت دستور مستقیم نداشته باشد—مثل ترغیب به اذکار و عبادات مستحب—و همچنین هر عملی از پیامبر که هدفش تشریع باشد، نشان‌دهنده حکم «مندوب» است.&lt;ref&gt;رک: تيسير علم أصول الفقه، صص28-29.&lt;/ref&gt;</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <!-- diff cache key wiki_fa:diff:1.41:old-62178:rev-62184:php=table --> </table> Kamran https://wikihaj.com/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:Kamran/%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87_%D8%AA%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%86%DB%B1&diff=62178&oldid=prev Kamran در ‏۵ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۵:۱۹ 2025-05-05T05:19:05Z <p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۵ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۴۹</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== مفهوم شناسی ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">"مُستَحَبّ" از مصدر "استحباب" به معنای دوست داشته شده، پسندیده شده، دوست داشتنی، نیکو و پسندیده است.&lt;ref&gt;لغت نامه دهخدا، مدخل "مستحب"؛ فرهنگ فارسی عمید، مدخل "مستحب"&lt;/ref&gt; واژگانی همچون: سنت، مسنون، مندوب، مُستَحسَن، نافله (نفل)، تَطَوُّع و فضیلت هم‌معنا با استحباب است؛&lt;ref&gt;رک: لغت نامه دهخدا، مدخل "مستحب"؛ مترادف ها و متضاد ها، مدخل "مستحب"، فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت عليهم السلام، ج‌1، ص425؛ ا الأصول من علم الأصول، ص11؛ تيسير علم أصول الفقه، ص29.&lt;/ref&gt;و «واجب» و «فرض» در مقابل آن قرار دارد.&lt;ref&gt;لغت نامه دهخدا، مدخل "مستحب"&lt;/ref&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">=== معنای اصطلاحی ===</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در فقه [[شیعه]]، استحباب یکی از [[احکام تکلیفی|احكام پنج‌گانۀ تكليفى]] است و به معنای کاری است که انجام دادن آن خوب و پسندیده است اما اجباری نیست و انجام ندادن آن اشکالی ندارد. در منابع فقه [[اهل سنت]] معمولاً به جای "مستحب" کلمه "مندوب" به کار می‌رود.&lt;ref&gt;رک: تیسیر علم اصول الفقه، ص28، الأصول من علم الأصول، ص11.&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;رک: الأصول من علم الأصول، ص11.&lt;/ref&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برخی از دانشمندان علم اصول فقه برآنند که حکم دینی بستگی به خواسته و اراده فرد صاحب اختیار (مولا) دارد یا به چیزی که از نحوه بیان اراده او استخراج می‌شود. اگر این خواسته خیلی قوی باشد، حکم به صورت واجب درمی‌آید؛ اما اگر خواسته ضعیف باشد، حکم به صورت مستحب خواهد بود.&lt;ref&gt;فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت عليهم السلام، ج‌1، صص 424-425.&lt;/ref&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">=== نشانه استحباب ===</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در متون و منابع دینی، ماده «امر» و کلماتی که از آن ساخته شده‌اند مثل «آمرك» و همچنین شکل‌های امری مانند «اضرب»، وقتی قرینه‌ای وجود داشته باشد که نشان دهد هدف از آن‌ها وجوب نیست، به معنای استحباب دلالت می‌کنند.&lt;ref&gt;فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت عليهم السلام، ج‌1، ص425.&lt;/ref&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برخی فقیهان اهل سنت معتقدند که هر جمله امری که دلیل بر الزام نداشته باشد، یا هر خبری که به تشویق و ترغیب مربوط باشد ولی حالت دستور مستقیم نداشته باشد—مثل ترغیب به اذکار و عبادات مستحب—و همچنین هر عملی از پیامبر که هدفش تشریع باشد، نشان‌دهنده حکم «مندوب» است.&lt;ref&gt;رک: تيسير علم أصول الفقه، صص28-29.&lt;/ref&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از دیگر آثاری که عیاشی از آن گزارش می‌دهد، چاهی منسوب به امام سجاد(ع) است که گفته می‌شود [[امام باقر(ع)]]، در دوران کودکی درون آن افتاده&lt;ref&gt;وفاء الوفاء، ج۳، ص۳۰۶.&lt;/ref&gt; و یکی از فرقه‌های شیعه به نام [[ناووسیه]] که به مهدویت امام صادق(ع) معتقد بوده‌اند،&lt;ref&gt;الملل و النحل، ج۱، ص۱۶۶.&lt;/ref&gt; ورود امام صادق(ع) به این چاه را سرآغاز غیبت ایشان دانسته‌اند.&lt;ref&gt;المدینة المنوره، ص۹۵.&lt;/ref&gt; این چاه که زائران به آن تبرک می‌جسته و از آب آن برای [[شفا]] یافتن بهره می‌برده‌اند،&lt;ref&gt;وفاء الوفاء، ج۳، ص۳۰۶.&lt;/ref&gt; میان در اول و میانی این آرامگاه قرار داشته است.&lt;ref&gt;التعریف بما آنست الهجره، ص۱۲۱.&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از دیگر آثاری که عیاشی از آن گزارش می‌دهد، چاهی منسوب به امام سجاد(ع) است که گفته می‌شود [[امام باقر(ع)]]، در دوران کودکی درون آن افتاده&lt;ref&gt;وفاء الوفاء، ج۳، ص۳۰۶.&lt;/ref&gt; و یکی از فرقه‌های شیعه به نام [[ناووسیه]] که به مهدویت امام صادق(ع) معتقد بوده‌اند،&lt;ref&gt;الملل و النحل، ج۱، ص۱۶۶.&lt;/ref&gt; ورود امام صادق(ع) به این چاه را سرآغاز غیبت ایشان دانسته‌اند.&lt;ref&gt;المدینة المنوره، ص۹۵.&lt;/ref&gt; این چاه که زائران به آن تبرک می‌جسته و از آب آن برای [[شفا]] یافتن بهره می‌برده‌اند،&lt;ref&gt;وفاء الوفاء، ج۳، ص۳۰۶.&lt;/ref&gt; میان در اول و میانی این آرامگاه قرار داشته است.&lt;ref&gt;التعریف بما آنست الهجره، ص۱۲۱.&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <!-- diff cache key wiki_fa:diff:1.41:old-60933:rev-62178:php=table --> </table> Kamran https://wikihaj.com/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:Kamran/%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87_%D8%AA%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%86%DB%B1&diff=60933&oldid=prev Kamran در ‏۴ مارس ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۲۱ 2025-03-04T16:21:55Z <p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۴ مارس ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۵۱</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l88">خط ۸۸:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۸۸:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>او را نایب قاضی شرف الدین الامیوطی دانسته اند.&lt;ref&gt;التحفه اللطیفه، ج۲، ص۴۱۴&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>او را نایب قاضی شرف الدین الامیوطی دانسته اند.&lt;ref&gt;التحفه اللطیفه، ج۲، ص۴۱۴&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>او از [[مؤذنان مسجد نبوی]] بود و به صدای خوش شهرت داشت و پس از پدرش ریاست مؤذنان [[مسجد نبوی]] را برعهده گرفت. هنگامی که به سال 726ق.&lt;ref&gt;سفرنامه ابن بطوطة، ص17، «مقدمه» &lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;مدینه‌شناسی، ص183&lt;/ref&gt; [[ابن بطوطة]] به مدینه سفر کرد، ریاست مؤذنان حرم با او بود.&lt;ref&gt;رحلة ابن‌ بطوطة، ج1، ص357&lt;/ref&gt; [[عبدالله بن فرحون]]، دانشور معاصر محمد مطری، در کتاب خود به نیکی از او یاد کرده است.&lt;ref&gt;نصیحة المشاور، ص28&lt;/ref&gt; وي به سال 741ق. در مدینه درگذشت و در [[قبرستان بقیع]] به خاک سپرده شد.&lt;ref&gt;التحفة اللطیفة، ج5، ص538-542&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>او از [[مؤذنان مسجد نبوی]] بود و به صدای خوش شهرت داشت و پس از پدرش ریاست مؤذنان [[مسجد نبوی]] را برعهده گرفت. هنگامی که به سال 726ق.&lt;ref&gt;سفرنامه ابن بطوطة، ص17، «مقدمه» &lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;مدینه‌شناسی، ص183&lt;/ref&gt; [[ابن بطوطة]] به مدینه سفر کرد، ریاست مؤذنان حرم با او بود.&lt;ref&gt;رحلة ابن‌ بطوطة، ج1، ص357&lt;/ref&gt; [[عبدالله بن فرحون]]، دانشور معاصر محمد مطری، در کتاب خود به نیکی از او یاد کرده است.&lt;ref&gt;نصیحة المشاور، ص28&lt;/ref&gt; وي به سال 741ق. در مدینه درگذشت و در [[قبرستان بقیع]] به خاک سپرده شد.&lt;ref&gt;التحفة اللطیفة، ج5، ص538-542&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==سفرها==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">او به مکه برای حج‌گزاری سفر کرد. افزون بر آن در سال‌های ۶۹۶ و ۷۲۷ به طائف رفت. او در سال ۶۹۷  و ۷۲۷ به اسکندریه سفر کرد. (مقدمه التعریف، ص ۱۸)</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">منابع کتاب دیگری برای او یاد نکرده‌اند. (مقدمه التعریف ص ۱۹)</ins></div></td></tr> <!-- diff cache key wiki_fa:diff:1.41:old-60932:rev-60933:php=table --> </table> Kamran