اسرار طواف: تفاوت میان نسخهها
| خط ۱۲: | خط ۱۲: | ||
== جایگاه طواف در قرآن و سنت == | == جایگاه طواف در قرآن و سنت == | ||
قرآن کریم در آیات مختلف به مسئله طواف اشاره کرده است؛ از جمله آیهی '''«وَلْیَطَّوَّفُوا بِالْبَیْتِ الْعَتِیقِ»''' و آیهی توصیفکننده خانه خدا که مؤمنان را «عاکفین و رکع سجود» معرفی میکند. | قرآن کریم در آیات مختلف به مسئله طواف اشاره کرده است؛ از جمله آیهی '''«وَلْیَطَّوَّفُوا بِالْبَیْتِ الْعَتِیقِ»'''<ref>حج، 29.</ref> و آیهی توصیفکننده خانه خدا که مؤمنان را «عاکفین و رکع سجود» معرفی میکند. | ||
در روایات نبوی و احادیث اهلبیت(ع) نیز بر ثواب فراوان طواف تأکید فراوان شده و طواف را عامل خوشنودی، رحمت و بخشش خداوند دانستهاند<ref>فروع کافی، ج4، ص412، ح5.</ref>. و گاه از آن با عنوان «نماز» یاد شده | در روایات نبوی و احادیث اهلبیت(ع) نیز بر ثواب فراوان طواف تأکید فراوان شده و طواف را عامل خوشنودی، رحمت و بخشش خداوند دانستهاند<ref>فروع کافی، ج4، ص412، ح5.</ref>. و گاه از آن با عنوان «نماز» یاد شده است<ref name=":5" />؛ عبادتی که پاکی، حضور قلب و تقرب به خداوند را در پی دارد. | ||
== اسرار توحیدی طواف == | == اسرار توحیدی طواف == | ||
در نگاه بسیاری از مفسران و محققان، طواف جلوهای از توحید عملی است.<ref name=":0">صحبای حج، ص190.</ref> حرکت دایرهای همه حاجیان به دور یک مرکز، یادآور آن است که مقصد همه | در نگاه بسیاری از مفسران و محققان، طواف جلوهای از توحید عملی است.<ref name=":0">صحبای حج، ص190.</ref> حرکت دایرهای همه حاجیان به دور یک مرکز، یادآور آن است که مقصد همه مؤمنان، خداوند یکتا است<ref>انبیاء، 97.</ref> و تفرّق و دوگانگی در مسیر بندگی جایی ندارد. | ||
از جمله معانی توحیدی که برای طواف ذکر شده است: | از جمله معانی توحیدی که برای طواف ذکر شده است: | ||
* طواف به دور کعبه به منزله نماز است.<ref>عوالی الئالی، ج2، ص167.</ref> | * طواف به دور کعبه به منزله نماز است.<ref name=":5">عوالی الئالی، ج2، ص167.</ref> | ||
* | * طواف، حرکتِ قرب به خدا است و دوری از هرچه جز اوست. این عبادت دل را صیقل میدهد، روح را با خدا مأنوس میسازد.<ref name=":2">اسرار عرفانی حج، ص363.</ref> | ||
* استمرار حرکت در طواف نمادی از توجه همیشگی بنده به یاد خداوند است. پس اگر زائر به یاد خداوند نباشد، هدف طواف محقق نمیشود.<ref>محجة البیضاء، ج2، ص350.</ref> | |||
* یکی از اسرار توحیدی طواف، توبه به درگاه الهی و پاک شدن از گناهان است.<ref>علل الشرایع، ج2، ص310؛ کافی، ج4، ص188.</ref> | |||
* متمرکز کردن نگاه و توجه بر یک نقطه واحد، توجه هر دو عبادت به کعبه برای یادآوری مرکزیت خداوند در زندگی.<ref>بقره، 115.</ref> | |||
* طواف یعنی پناهندگی به خانه خدا و کمکخواهی از او.<ref>الحج و العمرة فی الکتاب و السنه، ص201.</ref> | |||
* جلب توجه و مباهات خداوند به طواف کنندگان<ref>مستدرک الوسائل، ج 9، ص 376،</ref> | |||
* یادآوری بنای کعبه به دست ابراهیم(ع) و تجدید پیمان با دین توحیدی. | * یادآوری بنای کعبه به دست ابراهیم(ع) و تجدید پیمان با دین توحیدی. | ||
== اسرار اخلاقی و معنوی == | == اسرار اخلاقی و معنوی == | ||
| خط ۴۶: | خط ۴۹: | ||
* '''دور شدن از کثرتها:''' حرکت دورانی طواف، نشانه عبور از پراکندگیها و رسیدن به وحدت است. | * '''دور شدن از کثرتها:''' حرکت دورانی طواف، نشانه عبور از پراکندگیها و رسیدن به وحدت است. | ||
* '''آغاز از حجرالاسود:''' سنگ سیاه در برخی نقلها «محلّ میثاق» انسان با خدا دانسته شده است؛ آغاز طواف از آن، بازگشت به عهد نخستین تعبیر شده است. | * '''آغاز از حجرالاسود:''' سنگ سیاه در برخی نقلها «محلّ میثاق» انسان با خدا دانسته شده است؛ آغاز طواف از آن، بازگشت به عهد نخستین تعبیر شده است. | ||
=== سرّ عدد هفت در دورهای طواف === | === سرّ عدد هفت در دورهای طواف === | ||
| خط ۶۲: | خط ۶۴: | ||
منابع عرفانی نیز گاه این عدد را اشاره به مراحل هفتگانه سلوک معنوی و هفت رتبه انسان دانستهاند.<ref>اسرار عرفانی حج، ص366-370.</ref> | منابع عرفانی نیز گاه این عدد را اشاره به مراحل هفتگانه سلوک معنوی و هفت رتبه انسان دانستهاند.<ref>اسرار عرفانی حج، ص366-370.</ref> | ||
== | == شروع طواف از حجرالاسود == | ||
{{اصلی|حجرالاسود}}{{اصلی|اسرار حجرالاسود}}در روایات، حجرالاسود «دست خداوند در زمین» خوانده شده است.<ref>بحار الانوار، ج96، ص220؛ الحج و العمره فی الکتاب و السنه، ص102- 103.</ref> آغاز [[طواف]] از آن را نشانه وارد شدن به حریم قدسی خانه خدا و تجدید پیمان با پروردگار دانستهاند | {{اصلی|حجرالاسود}}{{اصلی|اسرار حجرالاسود}}در روایات، حجرالاسود «دست خداوند در زمین» خوانده شده است.<ref>بحار الانوار، ج96، ص220؛ الحج و العمره فی الکتاب و السنه، ص102- 103.</ref> آغاز [[طواف]] از آن را نشانه وارد شدن به حریم قدسی خانه خدا و تجدید پیمان با پروردگار دانستهاند دست زدن به این سنگ تعهدی است برای اینکه زائر دیگر دست خود را به گناه آلوده نکن.<ref name=":1">صحبای حج، ص194.</ref> | ||
== شروط و آداب == | == شروط و آداب == | ||
{{اصلی|آداب طواف}}طواف بجز اسرار آدابی هم دارد آدابی نظیر غسل، تواضع، سکینه و اینکه با پای برهنه به مطاف برود. <ref name=":3">اسرار عرفانی حج، ص371.</ref> | {{اصلی|آداب طواف}}طواف بجز اسرار آدابی هم دارد آدابی نظیر غسل، تواضع، سکینه و اینکه با پای برهنه به مطاف برود.<ref name=":3">اسرار عرفانی حج، ص371.</ref> | ||
'''طهارت باطنی:''' برخی یادکرد قرآن از [[کعبه]] با ویژگی طهارت<ref>سوره بقره(۲)، آیه ۱۲۵؛ سوره حج(۲۲)، آیه ۲۶.</ref> که خود، محل طواف و محور مناسک حج به شمار میآید را، اشارهای به لزوم وجود شرط پاکی معنوی طوافکنندگان برای مقبول شدن طواف دانستهاند.<ref>. نک: صهبای حج، ص217.</ref> | '''طهارت باطنی:''' برخی یادکرد قرآن از [[کعبه]] با ویژگی طهارت<ref>سوره بقره(۲)، آیه ۱۲۵؛ سوره حج(۲۲)، آیه ۲۶.</ref> که خود، محل طواف و محور مناسک حج به شمار میآید را، اشارهای به لزوم وجود شرط پاکی معنوی طوافکنندگان برای مقبول شدن طواف دانستهاند.<ref>. نک: صهبای حج، ص217.</ref> | ||
| خط ۱۰۰: | خط ۹۵: | ||
*'''بحار الانوار'''، محمد باقر المجلسی، تصحیح محمد باقر بهبودی و دیگران، بیروت، داراحیاء التراث العربی، ۱۴۰۳ق. | *'''بحار الانوار'''، محمد باقر المجلسی، تصحیح محمد باقر بهبودی و دیگران، بیروت، داراحیاء التراث العربی، ۱۴۰۳ق. | ||
*'''عوالی اللئالی'''، محمد ابن ابی جمهوری، قم، سیدالشهداء، 1362ش. | *'''عوالی اللئالی'''، محمد ابن ابی جمهوری، قم، سیدالشهداء، 1362ش. | ||
*'''المحجة البیضاء'''، فیض کاشانی، قم، نشر اسلامی، 1417ق. | |||
*'''مستدرک الوسائل'''، میرزا حسین نوری، قم، مؤسسه آل البیت، 1408ق. | |||
*'''الجامع للشرایع'''، الحلّی، یحیی بن سعید، قم، مؤسسة سید الشهداء العلمیه، ۱۴۰۵ق. | *'''الجامع للشرایع'''، الحلّی، یحیی بن سعید، قم، مؤسسة سید الشهداء العلمیه، ۱۴۰۵ق. | ||
*'''شرائع الاسلام فی مسائل الحلال والحرام'''، محقق حلّی، نجم الدین جعفر بن حسن، تهران، منشورات الأعلمی، ۱۳۸۹ق. | *'''شرائع الاسلام فی مسائل الحلال والحرام'''، محقق حلّی، نجم الدین جعفر بن حسن، تهران، منشورات الأعلمی، ۱۳۸۹ق. | ||
{{پایان}}{{حج و عمره}} | {{پایان}}{{حج و عمره}} | ||