فرات: تفاوت بین نسخه‌ها

از ویکی حج
پرش به ناوبری پرش به جستجو
(اصلاح نویسه‌های عربی، اصلاح فاصلهٔ مجازی، اصلاح ارقام، اصلاح سجاوندی)
 
سطر ۱: سطر ۱:
{{در دست ویرایش|ماه=[[آبان]]|روز=[[۱۷]]|سال=[[۱۳۹۸]]|کاربر=Abbasahmadi1363  }}
 
 
[[رده:مقاله‌های در دست ویرایش]]
 
 
[[پرونده:فرات.jpg|بندانگشتی|نقشه رود فرات، که از درون کشور [[ترکیه]] سرچشمه گرفته و پس از اتصال با رود [[دجله]] به [[خلیج فارس]] می‌ریزد.]]
 
[[پرونده:فرات.jpg|بندانگشتی|نقشه رود فرات، که از درون کشور [[ترکیه]] سرچشمه گرفته و پس از اتصال با رود [[دجله]] به [[خلیج فارس]] می‌ریزد.]]
'''فرات'''، رودی است در غرب [[عراق]]، به طول تقریبی ۲۹۰۰ کیلومتر، که سرچشمه آن در ارمنستان [[تركيه]] بوده و از دو شاخه «قره سو» و «مرادچاى» تشكيل شده است. فرات و [[دجله]]، در نزدیک [[خلیج فارس]] به هم پیوسته و با نام اروندرود در خلیج فارس می‌ریزند. درگذشته، شعبه‌ای از این رود، به نام علقمی، در کربلا، در شرق [[آستان مقدس حضرت عباس(ع)|آستان حضرت عباس(ع)]] جاری بوده که امروزه وجود ندارد. در برخی از احادیث، مکان تولد [[حضرت عیسی(ع)]] و محل گفتگوی خدا با [[حضرت موسی(ع)]]، فرات دانسته شده است. بر پایه برخی از روایات، فرات، رودی بابرکت و رود بهشتی معرفی شده و غسل کردن در آن، نوشیدن و کام برداشتن با آن مستحب دانسته شده است. واژه فرات به معنای شیرین بوده و سه بار در [[قرآن]] به کار رفته است.
+
'''فرات'''، رودی است در غرب [[عراق]]، به طول تقریبی ۲۹۰۰ کیلومتر، که سرچشمه آن در ارمنستان [[ترکیه]] بوده و از دو شاخه «قره سو» و «مرادچای» تشکیل شده است. فرات و [[دجله]]، در نزدیک [[خلیج فارس]] به هم پیوسته و با نام اروندرود در خلیج فارس می‌ریزند. درگذشته، شعبه‌ای از این رود، به نام علقمی، در کربلا، در شرق [[آستان مقدس حضرت عباس(ع)|آستان حضرت عباس (ع)]] جاری بوده که امروزه وجود ندارد. در برخی از احادیث، مکان تولد [[حضرت عیسی(ع)]] و محل گفتگوی خدا با [[حضرت موسی(ع)]]، فرات دانسته شده است. بر پایه برخی از روایات، فرات، رودی بابرکت و رود بهشتی معرفی شده و غسل کردن در آن، نوشیدن و کام برداشتن با آن مستحب دانسته شده است. واژه فرات به معنای شیرین بوده و سه بار در [[قرآن]] به کار رفته است.
  
==واژه‌شناسی==
+
== واژه‌شناسی ==
فرات، به شیرین<ref>كتاب العين، ج‏8، ص115؛ الصحاح، ج‏1، ص259.</ref> و شیرین‌ترین آب<ref>تهذيب اللغة، ج‏14، ص193.</ref> معنا شده است. این واژه، به صورت وصفى، سه بار در [[قرآن]]، به معنای شیرین و خوش‌گوار به کار رفته است؛ در سوره‌هاى فرقان، آیه ۵٣ و فاطر، آیه ١٢، صفتِ «دریا» و در سوره مرسلات، آیه ۲۷، صفتِ «آب» قرار گرفته است. در دو مورد نخست، واژه فرات در كنار واژه «عذب»{{یادداشت|به معنای شيرين.}} به کار رفته است؛ در يك مورد، از آميختن دو درياى شور و شيرين سخن رفته و در مورد ديگر به قابل مقايسه نبودن اين دو گونه دريا اشاره شده است.
+
فرات، به شیرین<ref>کتاب العین، ج‏8، ص115؛ الصحاح، ج‏1، ص259.</ref> و شیرین‌ترین آب<ref>تهذیب اللغة، ج‏14، ص193.</ref> معنا شده است. این واژه، به صورت وصفی، سه بار در [[قرآن]]، به معنای شیرین و خوش‌گوار به کار رفته است؛ در سوره‌های فرقان، آیه ۵۳ و فاطر، آیه ۱۲، صفتِ «دریا» و در سوره مرسلات، آیه ۲۷، صفتِ «آب» قرار گرفته است. در دو مورد نخست، واژه فرات در کنار واژه «عذب»{{یادداشت|به معنای شیرین.}} به کار رفته است؛ در یک مورد، از آمیختن دو دریای شور و شیرین سخن رفته و در مورد دیگر به قابل مقایسه نبودن این دو گونه دریا اشاره شده است.
  
در آيه ٢٧ سوره مرسلات، از لطف الهى در آفرینش زمين كه محل زندگى و مرگ انسان و جايگاه تأمين نيازهاى اوست ياد کرده و از آب فرات، شیرین و گوارایی سخن گفته که خداوند انسان را از آن نوشانده است.{{یادداشت|وَجَعَلْنَا فِيهَا رَوَاسِى شَامِخَاتٍ وَأَسْقَينَاكُمْ مَاءً فُرَاتًا؛ و در آن كوه‌هاى استوار و بلند قرار داديم و به شما آبى فرات و گوارا بخشيديم.}}<ref>دانستنی‌هایی درباره فرات، فصلنامه فرهنگ زیارت، شماره ۱۷، ص۵۲.</ref>
+
در آیه ۲۷ سوره مرسلات، از لطف الهی در آفرینش زمین که محل زندگی و مرگ انسان و جایگاه تأمین نیازهای اوست یاد کرده و از آب فرات، شیرین و گوارایی سخن گفته که خداوند انسان را از آن نوشانده است.{{یادداشت|وَجَعَلْنَا فِیهَا رَوَاسِی شَامِخَاتٍ وَأَسْقَینَاکُمْ مَاءً فُرَاتًا؛ و در آن کوه‌های استوار و بلند قرار دادیم و به شما آبی فرات و گوارا بخشیدیم.}}<ref>دانستنی‌هایی درباره فرات، فصلنامه فرهنگ زیارت، شماره ۱۷، ص۵۲.</ref>
  
==موقعیت==
+
== موقعیت ==
فرات، در غرب [[عراق]] و از دو شاخه «قره سو» و «مرادچاى» تشكيل شده است. سرچشمه اين رود، نزديك رود ارس، در ارمنستان [[تركيه]] است. فرات، به رودخانه بزرگ ديگر [[عراق]]، [[دجله]]، نزديك مى‌شود؛ ولى دجله، به سمت جنوب شرقى، تغيير مسير داده و فرات به سوى غرب مايل مى‌شود.دجله و فرات، كه سرچشمه حيات منطقه [[بين‌ النهرين|بين‌النهرين]] است، در نزديك [[خليج فارس]] به هم مى‌پيوندند و از آن پس شط‌العرب يا اروندرود نام گرفته و به خليج فارس مى‌ريزد. سرزمينى را كه بين اين دو رودخانه واقع شده، «الجزيره» و «جزائر» مى‌گويند. طول رودخانه فرات تقريباً ٢٩٠٠ كيلومتر است.
+
فرات، در غرب [[عراق]] و از دو شاخه «قره سو» و «مرادچای» تشکیل شده است. سرچشمه این رود، نزدیک رود ارس، در ارمنستان [[ترکیه]] است. فرات، به رودخانه بزرگ دیگر [[عراق]]، [[دجله]]، نزدیک می‌شود؛ ولی دجله، به سمت جنوب شرقی، تغییر مسیر داده و فرات به سوی غرب مایل می‌شود. دجله و فرات، که سرچشمه حیات منطقه [[بین النهرین|بین‌النهرین]] است، در نزدیک [[خلیج فارس]] به هم می‌پیوندند و از آن پس شط‌العرب یا اروندرود نام گرفته و به خلیج فارس می‌ریزد. سرزمینی را که بین این دو رودخانه واقع شده، «الجزیره» و «جزائر» می‌گویند. طول رودخانه فرات تقریباً ۲۹۰۰ کیلومتر است.
  
جريان فرات، در جلگه بين‌النهرين بسيار ملايم و داراى بسترى عريض است. مهم‌ترين عامل حاصلخيزى خاك عراق و جمعيت يافتن سرزمين بين‌النهرين، همين دو رودخانه است. شهر بابِل، پايتخت كشورى به همين نام، حدود دوهزار سال پيش از ميلاد، در ساحل فرات بنا شده بود و امروزه ويرانه‌ها و بقاياى آن در ٨٠ كيلومترى جنوب [[بغداد]]، نزديك شهر [[حله|حلّه]] وجود دارد.<ref>دانستنی‌هایی درباره فرات، فصلنامه فرهنگ زیارت، شماره ۱۷، ص۵۵ و ۵۶.</ref>
+
جریان فرات، در جلگه بین‌النهرین بسیار ملایم و دارای بستری عریض است. مهم‌ترین عامل حاصلخیزی خاک عراق و جمعیت یافتن سرزمین بین‌النهرین، همین دو رودخانه است. شهر بابِل، پایتخت کشوری به همین نام، حدود دوهزار سال پیش از میلاد، در ساحل فرات بنا شده بود و امروزه ویرانه‌ها و بقایای آن در ۸۰ کیلومتری جنوب [[بغداد]]، نزدیک شهر [[حله|حلّه]] وجود دارد.<ref>دانستنی‌هایی درباره فرات، فصلنامه فرهنگ زیارت، شماره ۱۷، ص۵۵ و ۵۶.</ref>
  
==در کربلا==
+
== در کربلا ==
درگذشته، شعبه‌ای از فرات، به نام علقمی، در [[کربلا]]،<ref name=":2">فرهنگ فارسی معین.</ref> در شرق [[آستان مقدس حضرت عباس(ع)|آستان حضرت عباس(ع)]]، جاری بوده، که امروزه وجود نداشته و خیابانی که گویا جای نهر بوده،‌ به همین نام شناخته می‌شود.<ref name=":3" /> باب‌الفرات، نام درب شرقی آستان حضرت عباس(ع)، روبه‌روی خیابان علقمی باز می‌شود.<ref name=":2" /> علت نامگذاری شعبه علقمی، فردی است به همین نام، که جدّ ابن‌علقمی معروف بوده و این انشعاب را از فرات به وجود آورده است.<ref name=":3" /> این انشعاب پس از کربلا به سوی [[کوفه]] جریان می‌یافت و همین، باعث آبادی آن‌جا شده بود.<ref name=":2" /> نهرى كه امروزه، از كنار [[مقام حضرت مهدی (کربلا)|مقام صاحب‌الزمان(ع)]] در شمال كربلا جاری بوده و به نام «نهر الحسينيه» خوانده می‌شود، شعبه‌اى از رود فرات است، اما ارتباطى با نهر علقمى ندارد.<ref name=":3">سيد احمد علوى، العراق، ج ٢٢، ص ٣٠٣. </ref>
+
درگذشته، شعبه‌ای از فرات، به نام علقمی، در [[کربلا]]،<ref name=":2">فرهنگ فارسی معین.</ref> در شرق [[آستان مقدس حضرت عباس(ع)|آستان حضرت عباس (ع)]]، جاری بوده، که امروزه وجود نداشته و خیابانی که گویا جای نهر بوده، به همین نام شناخته می‌شود.<ref name=":3"/> باب‌الفرات، نام درب شرقی آستان حضرت عباس (ع)، روبه‌روی خیابان علقمی باز می‌شود.<ref name=":2"/> علت نامگذاری شعبه علقمی، فردی است به همین نام، که جدّ ابن‌علقمی معروف بوده و این انشعاب را از فرات به وجود آورده است.<ref name=":3"/> این انشعاب پس از کربلا به سوی [[کوفه]] جریان می‌یافت و همین، باعث آبادی آن‌جا شده بود.<ref name=":2"/> نهری که امروزه، از کنار [[مقام حضرت مهدی (کربلا)|مقام صاحب‌الزمان (ع)]] در شمال کربلا جاری بوده و به نام «نهر الحسینیه» خوانده می‌شود، شعبه‌ای از رود فرات است، اما ارتباطی با نهر علقمی ندارد.<ref name=":3">سید احمد علوی، العراق، ج ٢٢، ص ٣٠٣.</ref>
  
==در احادیث==
+
== در احادیث ==
  
====مکان تولد عیسی(ع)====
+
==== مکان تولد عیسی (ع) ====
بر پایه روایتی از [[امام باقر(ع)]] به نقل از ابوسعيد اسكافى، [[حضرت عیسی(ع)]] در [[کوفه]]، در [[مسجد کوفه]] و نزدیک آب فرات به دنیا آمده است. این روایت، در تفسیر آیه «و آويناهما الى ربوة ذات قرار و معين»، «ربوة» را كوفه و منظور از «ذات قرارٍ» را مسجد كوفه و مراد از «معين» را آب فرات دانسته است. [[محمدباقر مجلسى]]، در تفسیر این آیه، پس از بیان نظرهای گوناگون درباره مکان تولد حضرت عیسی(ع)، تفسیر گفته شده را مورد اعتماد دانسته است.<ref>بحارالانوار، ج ۹۷، ص ٢٢٧ و ٢٢٨.</ref>
+
بر پایه روایتی از [[امام باقر(ع)]] به نقل از ابوسعید اسکافی، [[حضرت عیسی(ع)]] در [[کوفه]]، در [[مسجد کوفه]] و نزدیک آب فرات به دنیا آمده است. این روایت، در تفسیر آیه «و آویناهما الی ربوة ذات قرار و معین»، «ربوة» را کوفه و منظور از «ذات قرارٍ» را مسجد کوفه و مراد از «معین» را آب فرات دانسته است. [[محمدباقر مجلسی]]، در تفسیر این آیه، پس از بیان نظرهای گوناگون درباره مکان تولد حضرت عیسی (ع)، تفسیر گفته شده را مورد اعتماد دانسته است.<ref>بحارالانوار، ج ۹۷، ص ٢٢٧ و ٢٢٨.</ref>
  
====غسل در فرات====
+
==== غسل در فرات ====
در برخی از روایات به غسل در فرات سفارش شده است. بر پایه روایتی که حنان بن سدید نقل کرده، [[امام باقر(ع)]]، کسی را از اهل [[کوفه]]، که نه هر روز، نه هر هفته، نه هر ماه و نه سالی یکبار، در فرات غسل نمی‌کند، از خیر محروم دانسته است.{{یادداشت|دَخَلَ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْكُوفَةِ عَلَى أَبِى جَعْفَرٍ(ع) فَقَالَ(ع) لَهُ: أَتَغْتَسِلُ مِنْ فُرَاتِكُمْ فِى كُلِّ يوْمٍ مَرَّةً؟ قَالَ: لَا قَالَ: فَفِى كُلِّ جُمْعَةٍ؟ قَالَ: لَا قَالَ: فَفِى كُلِّ شَهْرٍ قَالَ: لَا، قَالَ: فَفِى كُلِّ سَنَةٍ؟ قَالَ: لَا قَالَ: فَقَالَ لَهُ أَبُوجَعْفَرٍ(ع) إِنَّكَ لَمَحْرُومٌ مِنَ الْخَيرِ؛ مردى از اهل كوفه بر امام باقر(ع) وارد شد؛ امام(ع) پرسید: آيا هر روز در آب فرات غسل مى‌كنى و خويش را شست‌شو مى‌دهى؟ پاسخ داد: نه. امام پرسید: هر جمعه اين كار را مى‌كنى؟ گفت: نه. امام پرسید: هر ماه يك بار چطور؟ گفت: نه. امام پرسید: سالى يك بار در آن غسل مى‌كنى؟ گفت: خير. امام(ع) گفت: به درستى از خير محروم هستى!}}<ref>بحارالانوار، ج۹۷، ص۲۲۷.</ref>
+
در برخی از روایات به غسل در فرات سفارش شده است. بر پایه روایتی که حنان بن سدید نقل کرده، [[امام باقر(ع)]]، کسی را از اهل [[کوفه]]، که نه هر روز، نه هر هفته، نه هر ماه و نه سالی یکبار، در فرات غسل نمی‌کند، از خیر محروم دانسته است.{{یادداشت|دَخَلَ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْکُوفَةِ عَلَی أَبِی جَعْفَرٍ (ع) فَقَالَ (ع) لَهُ: أَتَغْتَسِلُ مِنْ فُرَاتِکُمْ فِی کُلِّ یوْمٍ مَرَّةً؟ قَالَ: لَا قَالَ: فَفِی کُلِّ جُمْعَةٍ؟ قَالَ: لَا قَالَ: فَفِی کُلِّ شَهْرٍ قَالَ: لَا، قَالَ: فَفِی کُلِّ سَنَةٍ؟ قَالَ: لَا قَالَ: فَقَالَ لَهُ أَبُوجَعْفَرٍ (ع) إِنَّکَ لَمَحْرُومٌ مِنَ الْخَیرِ؛ مردی از اهل کوفه بر امام باقر (ع) وارد شد؛ امام (ع) پرسید: آیا هر روز در آب فرات غسل می‌کنی و خویش را شست‌شو می‌دهی؟ پاسخ داد: نه. امام پرسید: هر جمعه این کار را می‌کنی؟ گفت: نه. امام پرسید: هر ماه یک بار چطور؟ گفت: نه. امام پرسید: سالی یک بار در آن غسل می‌کنی؟ گفت: خیر. امام (ع) گفت: به درستی از خیر محروم هستی!}}<ref>بحارالانوار، ج۹۷، ص۲۲۷.</ref>
  
====یکی از ۴ رود بهشت====
+
==== یکی از ۴ رود بهشت ====
بر پایه روایتی، [[امام على(ع)]]، فرات را یکی از رودهای بهشت معرفی کرده است. او درآغاز، آب را سالار نوشیدنی‌های دنیا و [[آخرت]] دانسته و فرات، نیل، سَیحان و جَیحان را رودهایی از بهشت خوانده است. وی فرات را در بهشت دارای آب، نیل را دارای عسل، سَیحان را دارای خمر و جَیحان را دارای شیر دانسته است.{{یادداشت|الْمَاءُ سَيدُ شَرَابِ الدُّنْيا وَ الْآخِرَةِ، وَ أَرْبَعَةُ أَنْهَارٍ فِى الدُّنْيا مِنَ الْجَنَّةِ: الْفُرَاتُ وَ النِّيلُ وَ سَيحَانُ وَ جَيحَانُ، الْفُرَاتُ الْمَاءُ وَ النِّيلُ الْعَسَلُ وَ سَيحَانُ الْخَمْرُ وَ جَيحَانُ اللَّبَنُ؛ آب، سالار نوشيدنى‌هاى دنيا و آخرت است و چهار نهر در دنيا از بهشت است: فرات و نيل و سيحون و جيحون. فرات، آب بهشتى است؛ نيل، عسل بهشتى و سيحان شراب بهشتى و جيحون، نهر شير بهشتى است.}}<ref name=":0">بحارالانوار، ج۹۷، ص۲۲۸.</ref> محمدباقر مجلسى، برای نام‌گذارى این چهار رود به نام چهار نهر بهشتى، دو احتمال داده است؛ یکی از باب الهام و وحى الهى و دیگری، همان‌گونه كه درباره آب فرات آمده، قطره‌هایی از آب بهشتى در آن ريخته مى‌شود؛ درباره دیگر نهرها نیز همینگونه است.<ref name=":0" /> بر پایه روایتی دیگر از امام علی(ع)، در رود فرات، دو ناودان از آب‌های بهشتی، آب می‌ریزد.<ref>محاسن برقى، ج٢، ص ۵۷۵.</ref>
+
بر پایه روایتی، [[امام علی(ع)]]، فرات را یکی از رودهای بهشت معرفی کرده است. او درآغاز، آب را سالار نوشیدنی‌های دنیا و [[آخرت]] دانسته و فرات، نیل، سَیحان و جَیحان را رودهایی از بهشت خوانده است. وی فرات را در بهشت دارای آب، نیل را دارای عسل، سَیحان را دارای خمر و جَیحان را دارای شیر دانسته است.{{یادداشت|الْمَاءُ سَیدُ شَرَابِ الدُّنْیا وَ الْآخِرَةِ، وَ أَرْبَعَةُ أَنْهَارٍ فِی الدُّنْیا مِنَ الْجَنَّةِ: الْفُرَاتُ وَ النِّیلُ وَ سَیحَانُ وَ جَیحَانُ، الْفُرَاتُ الْمَاءُ وَ النِّیلُ الْعَسَلُ وَ سَیحَانُ الْخَمْرُ وَ جَیحَانُ اللَّبَنُ؛ آب، سالار نوشیدنی‌های دنیا و آخرت است و چهار نهر در دنیا از بهشت است: فرات و نیل و سیحون و جیحون. فرات، آب بهشتی است؛ نیل، عسل بهشتی و سیحان شراب بهشتی و جیحون، نهر شیر بهشتی است.}}<ref name=":0">بحارالانوار، ج۹۷، ص۲۲۸.</ref> محمدباقر مجلسی، برای نام‌گذاری این چهار رود به نام چهار نهر بهشتی، دو احتمال داده است؛ یکی از باب الهام و وحی الهی و دیگری، همان‌گونه که درباره آب فرات آمده، قطره‌هایی از آب بهشتی در آن ریخته می‌شود؛ درباره دیگر نهرها نیز همینگونه است.<ref name=":0"/> بر پایه روایتی دیگر از امام علی (ع)، در رود فرات، دو ناودان از آب‌های بهشتی، آب می‌ریزد.<ref>محاسن برقی، ج٢، ص ۵۷۵.</ref>
  
====نوشيدن و كام برداشتن با آب فرات====
+
==== نوشیدن و کام برداشتن با آب فرات ====
به نقل از سليمان بن هارون، از [[امام صادق (ع)|امام صادق(ع)]] کسی که از آب فرات بنوشد و با آن کام بردارد دوستدار [[اهل بیت|اهل بیت(ع)]] است.{{یادداشت|من شرب من ماء الفرات و حنك به فهو محبّنا اهل البيت.}}<ref name=":0" /> بر پایه روایتی دیگر هر کسی از فرات کام بردارد، دوستی اهل بیت(ع) در دل او قرار می‌گیرد.{{یادداشت|سليمان بن هارون عجلى گفته است از امام صادق(ع) شنيدم كه مى‌فرمود: «مَا أَظُنُّ أَحَداً يحَنَّكُ بِمَاءِ الْفُرَاتِ إِلَّا أَحَبَّنَا أَهْلَ الْبَيتِ؛ وَ سَأَلَنِى كَمْ بَينَكَ وَ بَينَ الْفُرَاتِ فَأَخْبَرْتُهُ، فَقَالَ: لَوْ كُنْتُ عِنْدَهُ لَأَحْبَبْتُ أَنْ آتِيهُ طَرَفَى النَّهَار»؛ گمان نمى‌كنم كسى كامش با آب فرات برداشته شود، مگر اين‌كه محبت ما اهل‌بيت در دل او قرار مى‌گيرد. سپس فرمود: بين تو و فرات چقدر راه است؟ مسافت را عرض كردم؛ امام فرمودند: اگر آن‌جا بودم، صبح و شام به سوى فرات مى‌رفتم.}}<ref name=":1" />
+
به نقل از سلیمان بن هارون، از [[امام صادق (ع)]] کسی که از آب فرات بنوشد و با آن کام بردارد دوستدار [[اهل بیت|اهل بیت (ع)]] است.{{یادداشت|من شرب من ماء الفرات و حنک به فهو محبّنا اهل البیت.}}<ref name=":0"/> بر پایه روایتی دیگر هر کسی از فرات کام بردارد، دوستی اهل بیت (ع) در دل او قرار می‌گیرد.{{یادداشت|سلیمان بن هارون عجلی گفته است از امام صادق (ع) شنیدم که می‌فرمود: «مَا أَظُنُّ أَحَداً یحَنَّکُ بِمَاءِ الْفُرَاتِ إِلَّا أَحَبَّنَا أَهْلَ الْبَیتِ؛ وَ سَأَلَنِی کَمْ بَینَکَ وَ بَینَ الْفُرَاتِ فَأَخْبَرْتُهُ، فَقَالَ: لَوْ کُنْتُ عِنْدَهُ لَأَحْبَبْتُ أَنْ آتِیهُ طَرَفَی النَّهَار»؛ گمان نمی‌کنم کسی کامش با آب فرات برداشته شود، مگر این‌که محبت ما اهل‌بیت در دل او قرار می‌گیرد. سپس فرمود: بین تو و فرات چقدر راه است؟ مسافت را عرض کردم؛ امام فرمودند: اگر آن‌جا بودم، صبح و شام به سوی فرات می‌رفتم.}}<ref name=":1"/>
  
====نهرى بابركت====
+
==== نهری بابرکت ====
به نقل از حکیم بن جبیر و به گفته [[امام سجاد(ع)]]، هر شب فرشته‌ای از آسمان فرود آمده و سه مثقال مشک بهشتی در رود فرات می‌ریزد. او، فرات را بابرکت‌ترین رود شرق و غرب عالم دانسته است.{{یادداشت|حكيم بن جبير: سمعت على بن الحسين(ع) يقول: إِنَّ مَلَكاً يهْبِطُ كُلَّ لَيلَةٍ مَعَهُ ثَلَاثُ مَثَاقِيلَ مِسْكٍ مِنْ مِسْكِ الْجَنَّةِ فَيطْرَحُهَا فِى الْفُرَاتِ وَ مَا مِنْ نَهَرٍ فِى شَرْقٍ وَ لَا غَرْبٍ أَعْظَمَ بَرَكَةً مِنْهُ» ؛ از امام سجاد(ع) شنيدم كه مى‌فرمود: هر شب فرشته‌اى از آسمان فرود مى‌آيد و سه مثقال مشك بهشتى مى‌آورد و در رودخانه فرات مى‌ريزد و هيچ رودخانه‌اى در شرق و غرب عالم، با بركت‌تر از نهر فرات نيست.}}<ref name=":1">بحارالانوار، ج۹۷، ص۲۲۹.</ref> بر پایه نقلی از عبدالله بن سليمان، در زمان ابوالعباس سفاح، نخستین خليفه [[بنی‌عباس|عباسى]]، [[امام صادق (ع)|امام صادق(ع)]] با جامه سفر و سوار بر مرکب وارد [[کوفه|كوفه]] شده، وقتى به پل كوفه رسيد، توقف كرده، به غلام خود دستور داد آبى به او دهد. غلام، كوزه‌اى را پر از آب كرده و به وی داد. امام(ع) از آن آب نوشيد؛ به طورى كه آب از لبان، محاسن و لباس او مى‌ريخت. بار ديگر از وى آب خواست و او به امام(ع) داد. وی خدا را سپاس گفته و فرات را نهری پربرکت دانست. به گفته امام(ع)، اگر مردم میزان برکت این آب را می‌دانستند، در دو سوی آن خیمه می‌زدند. به باور او اگر آنچه به دست خطاكاران در فرات ريخته مى‌شد نبود، هر بيمارى در آن فرو مى‌رفت، شفا مى‌يافت.{{یادداشت|«نَهَرُ مَاءٍ مَا أَعْظَمَ بَرَكَتَهُ، أَمَا إِنَّهُ يسْقُطُ فِيهِ كُلَ يوْمٍ سَبْعُ قَطَرَاتٍ مِنَ الْجَنَّةِ، أَمَا لَوْ عَلِمَ النَّاسُ مَا فِيهِ مِنَ الْبَرَكَةِ لَضَرَبُوا الْأَخْبِيةَ عَلَى حَافَتَيهِ، أَمَا لَوْ لَا مَا يدْخُلُهُ مِنَ الْخَاطِئِينَ مَا اغْتَمَسَ فِيهِ ذُو عَاهَةٍ إِلَّا أُبْرِئَ».}}<ref name=":1" />
+
به نقل از حکیم بن جبیر و به گفته [[امام سجاد(ع)]]، هر شب فرشته‌ای از آسمان فرود آمده و سه مثقال مشک بهشتی در رود فرات می‌ریزد. او، فرات را بابرکت‌ترین رود شرق و غرب عالم دانسته است.{{یادداشت|حکیم بن جبیر: سمعت علی بن الحسین (ع) یقول: إِنَّ مَلَکاً یهْبِطُ کُلَّ لَیلَةٍ مَعَهُ ثَلَاثُ مَثَاقِیلَ مِسْکٍ مِنْ مِسْکِ الْجَنَّةِ فَیطْرَحُهَا فِی الْفُرَاتِ وَ مَا مِنْ نَهَرٍ فِی شَرْقٍ وَ لَا غَرْبٍ أَعْظَمَ بَرَکَةً مِنْهُ»؛ از امام سجاد (ع) شنیدم که می‌فرمود: هر شب فرشته‌ای از آسمان فرود می‌آید و سه مثقال مشک بهشتی می‌آورد و در رودخانه فرات می‌ریزد و هیچ رودخانه‌ای در شرق و غرب عالم، با برکت‌تر از نهر فرات نیست.}}<ref name=":1">بحارالانوار، ج۹۷، ص۲۲۹.</ref> بر پایه نقلی از عبدالله بن سلیمان، در زمان ابوالعباس سفاح، نخستین خلیفه [[بنی‌عباس|عباسی]]، [[امام صادق (ع)]] با جامه سفر و سوار بر مرکب وارد [[کوفه]] شده، وقتی به پل کوفه رسید، توقف کرده، به غلام خود دستور داد آبی به او دهد. غلام، کوزه‌ای را پر از آب کرده و به وی داد. امام (ع) از آن آب نوشید؛ به طوری که آب از لبان، محاسن و لباس او می‌ریخت. بار دیگر از وی آب خواست و او به امام (ع) داد. وی خدا را سپاس گفته و فرات را نهری پربرکت دانست. به گفته امام (ع)، اگر مردم میزان برکت این آب را می‌دانستند، در دو سوی آن خیمه می‌زدند. به باور او اگر آنچه به دست خطاکاران در فرات ریخته می‌شد نبود، هر بیماری در آن فرومی‌رفت، شفا می‌یافت.{{یادداشت|«نَهَرُ مَاءٍ مَا أَعْظَمَ بَرَکَتَهُ، أَمَا إِنَّهُ یسْقُطُ فِیهِ کُلَ یوْمٍ سَبْعُ قَطَرَاتٍ مِنَ الْجَنَّةِ، أَمَا لَوْ عَلِمَ النَّاسُ مَا فِیهِ مِنَ الْبَرَکَةِ لَضَرَبُوا الْأَخْبِیةَ عَلَی حَافَتَیهِ، أَمَا لَوْ لَا مَا یدْخُلُهُ مِنَ الْخَاطِئِینَ مَا اغْتَمَسَ فِیهِ ذُو عَاهَةٍ إِلَّا أُبْرِئَ».}}<ref name=":1"/>
  
====شاطی الوادی الایمن====
+
==== شاطی الوادی الایمن ====
به گفته قرآن، از «شَاطِئِ الْوَادِ الْأَيْمَنِ»، در «الْبُقْعَةِ الْمُبَارَكَةِ»، از درختی، ندایی [[حضرت موسی(ع)]] را مخاطب قرار داده و گفته است: «ای موسی! منم من، خداوند پروردگار جهانیان.»<ref>سوره قصص، آیه۳۰.</ref> بر پایه روایتی، امام صادق(ع)، شاطی الوادی الایمن را فرات دانسته و بقعه مبارکه را کربلا دانسته و درخت را [[حضرت محمد(ص)]] می‌داند.<ref name=":1" />
+
به گفته قرآن، از «شَاطِئِ الْوَادِ الْأَیْمَنِ»، در «الْبُقْعَةِ الْمُبَارَکَةِ»، از درختی، ندایی [[حضرت موسی(ع)]] را مخاطب قرار داده و گفته است: «ای موسی! منم من، خداوند پروردگار جهانیان.»<ref>سوره قصص، آیه۳۰.</ref> بر پایه روایتی، امام صادق (ع)، شاطی الوادی الایمن را فرات دانسته و بقعه مبارکه را کربلا دانسته و درخت را [[حضرت محمد(ص)]] می‌داند.<ref name=":1"/>
<br />
 
  
==پانوشت==
+
== پانوشت ==
 
{{پانویس}}
 
{{پانویس}}
==منابع==
+
== منابع ==
 
+
{{منابع}}
 
{{برگرفتگی
 
{{برگرفتگی
 
| پیش از لینک = مقاله
 
| پیش از لینک = مقاله
 
| منبع = دانستنی‌هایی درباره فرات،
 
| منبع = دانستنی‌هایی درباره فرات،
| پس از لینک = محمود مهدی‌پور، فصلنامه فرهنگ زیارت، شماره هفدهم، زمستان 1392، ص۵۱
+
| پس از لینک = محمود مهدی‌پور، فصلنامه فرهنگ زیارت، شماره هفدهم، زمستان ۱۳۹۲، ص۵۱
 
| لینک = http://lib.hajj.ir/View/fa/Book/BookView/Image/1339/1/35
 
| لینک = http://lib.hajj.ir/View/fa/Book/BookView/Image/1339/1/35
 
}}
 
}}
'''بحار الأنوار'''، محمد باقر بن محمد تقى‏ مجلسى،  دار إحياء التراث العربي‏، بيروت‏، 1403ق.
+
'''بحار الأنوار'''، محمد باقر بن محمد تقی مجلسی، دار إحیاء التراث العربی‏، بیروت‏، ۱۴۰۳ق.
 
+
'''تهذیب اللغة'''، محمد بن احمد ازهری، دار احیاء التراث العربی، بیروت، ۱۴۲۱ق.
'''تهذيب اللغة'''، محمد بن احمد ازهرى، دار احياء التراث العربي، بيروت، 1421ق.
+
'''کتاب العین'''، خلیل بن احمد فراهیدی، نشر هجرت، قم، ۱۴۰۹ق.
 
 
 
'''الصحاح'''، اسماعیل بن حماد جوهری، تحقیق احد بعد الغفور، دارالعلم للملایین، بیروت، ۱۳۷۶ق.
 
'''الصحاح'''، اسماعیل بن حماد جوهری، تحقیق احد بعد الغفور، دارالعلم للملایین، بیروت، ۱۳۷۶ق.
 +
'''المحاسن'''، احمد بن محمد بن خالد برقی، تحقیق و تصحیح جلال الدین محدث، دار الکتب الإسلامیة، قم‏، ۱۳۷۱ق‏.
 +
{{پایان}}
  
'''كتاب العين'''، خليل بن احمد فراهيدى، نشر هجرت، قم، 1409ق.
+
[[رده:رودخانه‌های عراق]]
 
 
'''المحاسن'''، احمد بن محمد بن خالد برقى، تحقیق و تصحیح جلال الدين محدث، دار الكتب الإسلامية، قم‏، 1371ق‏.
 
 
 
{{پایان}}
 

نسخهٔ کنونی تا ‏۹ نوامبر ۲۰۱۹، ساعت ۰۷:۱۹

نقشه رود فرات، که از درون کشور ترکیه سرچشمه گرفته و پس از اتصال با رود دجله به خلیج فارس می‌ریزد.

فرات، رودی است در غرب عراق، به طول تقریبی ۲۹۰۰ کیلومتر، که سرچشمه آن در ارمنستان ترکیه بوده و از دو شاخه «قره سو» و «مرادچای» تشکیل شده است. فرات و دجله، در نزدیک خلیج فارس به هم پیوسته و با نام اروندرود در خلیج فارس می‌ریزند. درگذشته، شعبه‌ای از این رود، به نام علقمی، در کربلا، در شرق آستان حضرت عباس (ع) جاری بوده که امروزه وجود ندارد. در برخی از احادیث، مکان تولد حضرت عیسی(ع) و محل گفتگوی خدا با حضرت موسی(ع)، فرات دانسته شده است. بر پایه برخی از روایات، فرات، رودی بابرکت و رود بهشتی معرفی شده و غسل کردن در آن، نوشیدن و کام برداشتن با آن مستحب دانسته شده است. واژه فرات به معنای شیرین بوده و سه بار در قرآن به کار رفته است.

واژه‌شناسی[ویرایش | ویرایش مبدأ]

فرات، به شیرین[۱] و شیرین‌ترین آب[۲] معنا شده است. این واژه، به صورت وصفی، سه بار در قرآن، به معنای شیرین و خوش‌گوار به کار رفته است؛ در سوره‌های فرقان، آیه ۵۳ و فاطر، آیه ۱۲، صفتِ «دریا» و در سوره مرسلات، آیه ۲۷، صفتِ «آب» قرار گرفته است. در دو مورد نخست، واژه فرات در کنار واژه «عذب»[یادداشت ۱] به کار رفته است؛ در یک مورد، از آمیختن دو دریای شور و شیرین سخن رفته و در مورد دیگر به قابل مقایسه نبودن این دو گونه دریا اشاره شده است.

در آیه ۲۷ سوره مرسلات، از لطف الهی در آفرینش زمین که محل زندگی و مرگ انسان و جایگاه تأمین نیازهای اوست یاد کرده و از آب فرات، شیرین و گوارایی سخن گفته که خداوند انسان را از آن نوشانده است.[یادداشت ۲][۳]

موقعیت[ویرایش | ویرایش مبدأ]

فرات، در غرب عراق و از دو شاخه «قره سو» و «مرادچای» تشکیل شده است. سرچشمه این رود، نزدیک رود ارس، در ارمنستان ترکیه است. فرات، به رودخانه بزرگ دیگر عراق، دجله، نزدیک می‌شود؛ ولی دجله، به سمت جنوب شرقی، تغییر مسیر داده و فرات به سوی غرب مایل می‌شود. دجله و فرات، که سرچشمه حیات منطقه بین‌النهرین است، در نزدیک خلیج فارس به هم می‌پیوندند و از آن پس شط‌العرب یا اروندرود نام گرفته و به خلیج فارس می‌ریزد. سرزمینی را که بین این دو رودخانه واقع شده، «الجزیره» و «جزائر» می‌گویند. طول رودخانه فرات تقریباً ۲۹۰۰ کیلومتر است.

جریان فرات، در جلگه بین‌النهرین بسیار ملایم و دارای بستری عریض است. مهم‌ترین عامل حاصلخیزی خاک عراق و جمعیت یافتن سرزمین بین‌النهرین، همین دو رودخانه است. شهر بابِل، پایتخت کشوری به همین نام، حدود دوهزار سال پیش از میلاد، در ساحل فرات بنا شده بود و امروزه ویرانه‌ها و بقایای آن در ۸۰ کیلومتری جنوب بغداد، نزدیک شهر حلّه وجود دارد.[۴]

در کربلا[ویرایش | ویرایش مبدأ]

درگذشته، شعبه‌ای از فرات، به نام علقمی، در کربلا،[۵] در شرق آستان حضرت عباس (ع)، جاری بوده، که امروزه وجود نداشته و خیابانی که گویا جای نهر بوده، به همین نام شناخته می‌شود.[۶] باب‌الفرات، نام درب شرقی آستان حضرت عباس (ع)، روبه‌روی خیابان علقمی باز می‌شود.[۵] علت نامگذاری شعبه علقمی، فردی است به همین نام، که جدّ ابن‌علقمی معروف بوده و این انشعاب را از فرات به وجود آورده است.[۶] این انشعاب پس از کربلا به سوی کوفه جریان می‌یافت و همین، باعث آبادی آن‌جا شده بود.[۵] نهری که امروزه، از کنار مقام صاحب‌الزمان (ع) در شمال کربلا جاری بوده و به نام «نهر الحسینیه» خوانده می‌شود، شعبه‌ای از رود فرات است، اما ارتباطی با نهر علقمی ندارد.[۶]

در احادیث[ویرایش | ویرایش مبدأ]

مکان تولد عیسی (ع)[ویرایش | ویرایش مبدأ]

بر پایه روایتی از امام باقر(ع) به نقل از ابوسعید اسکافی، حضرت عیسی(ع) در کوفه، در مسجد کوفه و نزدیک آب فرات به دنیا آمده است. این روایت، در تفسیر آیه «و آویناهما الی ربوة ذات قرار و معین»، «ربوة» را کوفه و منظور از «ذات قرارٍ» را مسجد کوفه و مراد از «معین» را آب فرات دانسته است. محمدباقر مجلسی، در تفسیر این آیه، پس از بیان نظرهای گوناگون درباره مکان تولد حضرت عیسی (ع)، تفسیر گفته شده را مورد اعتماد دانسته است.[۷]

غسل در فرات[ویرایش | ویرایش مبدأ]

در برخی از روایات به غسل در فرات سفارش شده است. بر پایه روایتی که حنان بن سدید نقل کرده، امام باقر(ع)، کسی را از اهل کوفه، که نه هر روز، نه هر هفته، نه هر ماه و نه سالی یکبار، در فرات غسل نمی‌کند، از خیر محروم دانسته است.[یادداشت ۳][۸]

یکی از ۴ رود بهشت[ویرایش | ویرایش مبدأ]

بر پایه روایتی، امام علی(ع)، فرات را یکی از رودهای بهشت معرفی کرده است. او درآغاز، آب را سالار نوشیدنی‌های دنیا و آخرت دانسته و فرات، نیل، سَیحان و جَیحان را رودهایی از بهشت خوانده است. وی فرات را در بهشت دارای آب، نیل را دارای عسل، سَیحان را دارای خمر و جَیحان را دارای شیر دانسته است.[یادداشت ۴][۹] محمدباقر مجلسی، برای نام‌گذاری این چهار رود به نام چهار نهر بهشتی، دو احتمال داده است؛ یکی از باب الهام و وحی الهی و دیگری، همان‌گونه که درباره آب فرات آمده، قطره‌هایی از آب بهشتی در آن ریخته می‌شود؛ درباره دیگر نهرها نیز همینگونه است.[۹] بر پایه روایتی دیگر از امام علی (ع)، در رود فرات، دو ناودان از آب‌های بهشتی، آب می‌ریزد.[۱۰]

نوشیدن و کام برداشتن با آب فرات[ویرایش | ویرایش مبدأ]

به نقل از سلیمان بن هارون، از امام صادق (ع) کسی که از آب فرات بنوشد و با آن کام بردارد دوستدار اهل بیت (ع) است.[یادداشت ۵][۹] بر پایه روایتی دیگر هر کسی از فرات کام بردارد، دوستی اهل بیت (ع) در دل او قرار می‌گیرد.[یادداشت ۶][۱۱]

نهری بابرکت[ویرایش | ویرایش مبدأ]

به نقل از حکیم بن جبیر و به گفته امام سجاد(ع)، هر شب فرشته‌ای از آسمان فرود آمده و سه مثقال مشک بهشتی در رود فرات می‌ریزد. او، فرات را بابرکت‌ترین رود شرق و غرب عالم دانسته است.[یادداشت ۷][۱۱] بر پایه نقلی از عبدالله بن سلیمان، در زمان ابوالعباس سفاح، نخستین خلیفه عباسی، امام صادق (ع) با جامه سفر و سوار بر مرکب وارد کوفه شده، وقتی به پل کوفه رسید، توقف کرده، به غلام خود دستور داد آبی به او دهد. غلام، کوزه‌ای را پر از آب کرده و به وی داد. امام (ع) از آن آب نوشید؛ به طوری که آب از لبان، محاسن و لباس او می‌ریخت. بار دیگر از وی آب خواست و او به امام (ع) داد. وی خدا را سپاس گفته و فرات را نهری پربرکت دانست. به گفته امام (ع)، اگر مردم میزان برکت این آب را می‌دانستند، در دو سوی آن خیمه می‌زدند. به باور او اگر آنچه به دست خطاکاران در فرات ریخته می‌شد نبود، هر بیماری در آن فرومی‌رفت، شفا می‌یافت.[یادداشت ۸][۱۱]

شاطی الوادی الایمن[ویرایش | ویرایش مبدأ]

به گفته قرآن، از «شَاطِئِ الْوَادِ الْأَیْمَنِ»، در «الْبُقْعَةِ الْمُبَارَکَةِ»، از درختی، ندایی حضرت موسی(ع) را مخاطب قرار داده و گفته است: «ای موسی! منم من، خداوند پروردگار جهانیان.»[۱۲] بر پایه روایتی، امام صادق (ع)، شاطی الوادی الایمن را فرات دانسته و بقعه مبارکه را کربلا دانسته و درخت را حضرت محمد(ص) می‌داند.[۱۱]

پانوشت[ویرایش | ویرایش مبدأ]

  1. کتاب العین، ج‏8، ص115؛ الصحاح، ج‏1، ص259.
  2. تهذیب اللغة، ج‏14، ص193.
  3. دانستنی‌هایی درباره فرات، فصلنامه فرهنگ زیارت، شماره ۱۷، ص۵۲.
  4. دانستنی‌هایی درباره فرات، فصلنامه فرهنگ زیارت، شماره ۱۷، ص۵۵ و ۵۶.
  5. ۵٫۰ ۵٫۱ ۵٫۲ فرهنگ فارسی معین.
  6. ۶٫۰ ۶٫۱ ۶٫۲ سید احمد علوی، العراق، ج ٢٢، ص ٣٠٣.
  7. بحارالانوار، ج ۹۷، ص ٢٢٧ و ٢٢٨.
  8. بحارالانوار، ج۹۷، ص۲۲۷.
  9. ۹٫۰ ۹٫۱ ۹٫۲ بحارالانوار، ج۹۷، ص۲۲۸.
  10. محاسن برقی، ج٢، ص ۵۷۵.
  11. ۱۱٫۰ ۱۱٫۱ ۱۱٫۲ ۱۱٫۳ بحارالانوار، ج۹۷، ص۲۲۹.
  12. سوره قصص، آیه۳۰.
  1. به معنای شیرین.
  2. وَجَعَلْنَا فِیهَا رَوَاسِی شَامِخَاتٍ وَأَسْقَینَاکُمْ مَاءً فُرَاتًا؛ و در آن کوه‌های استوار و بلند قرار دادیم و به شما آبی فرات و گوارا بخشیدیم.
  3. دَخَلَ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْکُوفَةِ عَلَی أَبِی جَعْفَرٍ (ع) فَقَالَ (ع) لَهُ: أَتَغْتَسِلُ مِنْ فُرَاتِکُمْ فِی کُلِّ یوْمٍ مَرَّةً؟ قَالَ: لَا قَالَ: فَفِی کُلِّ جُمْعَةٍ؟ قَالَ: لَا قَالَ: فَفِی کُلِّ شَهْرٍ قَالَ: لَا، قَالَ: فَفِی کُلِّ سَنَةٍ؟ قَالَ: لَا قَالَ: فَقَالَ لَهُ أَبُوجَعْفَرٍ (ع) إِنَّکَ لَمَحْرُومٌ مِنَ الْخَیرِ؛ مردی از اهل کوفه بر امام باقر (ع) وارد شد؛ امام (ع) پرسید: آیا هر روز در آب فرات غسل می‌کنی و خویش را شست‌شو می‌دهی؟ پاسخ داد: نه. امام پرسید: هر جمعه این کار را می‌کنی؟ گفت: نه. امام پرسید: هر ماه یک بار چطور؟ گفت: نه. امام پرسید: سالی یک بار در آن غسل می‌کنی؟ گفت: خیر. امام (ع) گفت: به درستی از خیر محروم هستی!
  4. الْمَاءُ سَیدُ شَرَابِ الدُّنْیا وَ الْآخِرَةِ، وَ أَرْبَعَةُ أَنْهَارٍ فِی الدُّنْیا مِنَ الْجَنَّةِ: الْفُرَاتُ وَ النِّیلُ وَ سَیحَانُ وَ جَیحَانُ، الْفُرَاتُ الْمَاءُ وَ النِّیلُ الْعَسَلُ وَ سَیحَانُ الْخَمْرُ وَ جَیحَانُ اللَّبَنُ؛ آب، سالار نوشیدنی‌های دنیا و آخرت است و چهار نهر در دنیا از بهشت است: فرات و نیل و سیحون و جیحون. فرات، آب بهشتی است؛ نیل، عسل بهشتی و سیحان شراب بهشتی و جیحون، نهر شیر بهشتی است.
  5. من شرب من ماء الفرات و حنک به فهو محبّنا اهل البیت.
  6. سلیمان بن هارون عجلی گفته است از امام صادق (ع) شنیدم که می‌فرمود: «مَا أَظُنُّ أَحَداً یحَنَّکُ بِمَاءِ الْفُرَاتِ إِلَّا أَحَبَّنَا أَهْلَ الْبَیتِ؛ وَ سَأَلَنِی کَمْ بَینَکَ وَ بَینَ الْفُرَاتِ فَأَخْبَرْتُهُ، فَقَالَ: لَوْ کُنْتُ عِنْدَهُ لَأَحْبَبْتُ أَنْ آتِیهُ طَرَفَی النَّهَار»؛ گمان نمی‌کنم کسی کامش با آب فرات برداشته شود، مگر این‌که محبت ما اهل‌بیت در دل او قرار می‌گیرد. سپس فرمود: بین تو و فرات چقدر راه است؟ مسافت را عرض کردم؛ امام فرمودند: اگر آن‌جا بودم، صبح و شام به سوی فرات می‌رفتم.
  7. حکیم بن جبیر: سمعت علی بن الحسین (ع) یقول: إِنَّ مَلَکاً یهْبِطُ کُلَّ لَیلَةٍ مَعَهُ ثَلَاثُ مَثَاقِیلَ مِسْکٍ مِنْ مِسْکِ الْجَنَّةِ فَیطْرَحُهَا فِی الْفُرَاتِ وَ مَا مِنْ نَهَرٍ فِی شَرْقٍ وَ لَا غَرْبٍ أَعْظَمَ بَرَکَةً مِنْهُ»؛ از امام سجاد (ع) شنیدم که می‌فرمود: هر شب فرشته‌ای از آسمان فرود می‌آید و سه مثقال مشک بهشتی می‌آورد و در رودخانه فرات می‌ریزد و هیچ رودخانه‌ای در شرق و غرب عالم، با برکت‌تر از نهر فرات نیست.
  8. «نَهَرُ مَاءٍ مَا أَعْظَمَ بَرَکَتَهُ، أَمَا إِنَّهُ یسْقُطُ فِیهِ کُلَ یوْمٍ سَبْعُ قَطَرَاتٍ مِنَ الْجَنَّةِ، أَمَا لَوْ عَلِمَ النَّاسُ مَا فِیهِ مِنَ الْبَرَکَةِ لَضَرَبُوا الْأَخْبِیةَ عَلَی حَافَتَیهِ، أَمَا لَوْ لَا مَا یدْخُلُهُ مِنَ الْخَاطِئِینَ مَا اغْتَمَسَ فِیهِ ذُو عَاهَةٍ إِلَّا أُبْرِئَ».

منابع[ویرایش | ویرایش مبدأ]

این مقاله برگرفته از مقاله دانستنی‌هایی درباره فرات، محمود مهدی‌پور، فصلنامه فرهنگ زیارت، شماره هفدهم، زمستان ۱۳۹۲، ص۵۱ است.

بحار الأنوار، محمد باقر بن محمد تقی مجلسی، دار إحیاء التراث العربی‏، بیروت‏، ۱۴۰۳ق. تهذیب اللغة، محمد بن احمد ازهری، دار احیاء التراث العربی، بیروت، ۱۴۲۱ق. کتاب العین، خلیل بن احمد فراهیدی، نشر هجرت، قم، ۱۴۰۹ق. الصحاح، اسماعیل بن حماد جوهری، تحقیق احد بعد الغفور، دارالعلم للملایین، بیروت، ۱۳۷۶ق. المحاسن، احمد بن محمد بن خالد برقی، تحقیق و تصحیح جلال الدین محدث، دار الکتب الإسلامیة، قم‏، ۱۳۷۱ق‏.