پرش به محتوا

مسجد شیخ انصاری (نجف)

از ویکی حج
مسجد شیخ انصاری (نجف)
اطلاعات اوليه
مکاننجف، جنوب شرقی حرم امام علی(ع)، انتهای بازار حویش.
نام‌های دیگرمسجد ترک‌ها، مسجد شیخ
وقایع مرتبطمکان سخنرانی‌های امام خمینی
مشخصات
مساحتشبستان: ۴۰ در ۲۵ متر مربع
وضعیتفعال
امکاناتشبستان و صحن
معماری
معمارحاج حسن معمار

مسجد شیخ انصاری، یا مسجد شیخ یا مسجد ترک‌ها، در نجف، جنوب حرم امام علی(ع) و در انتهای بازار حُوَیش قرار دارد.

این مسجد به دستور شیخ مرتضی انصاری (م. ۱۲۸۱ق) ساخته شده و محل اقامه نماز، تدریس و رفت و آمد بزرگان حوزه نجف بود. امام خمینی به مدت ۱۳ سال در این مسجد تدریس کرده، نظریه حکومت اسلامی و سخنرانی‌های ضد حکومت پهلوی در این مسجد ایراد شده است.

مکان[ویرایش | ویرایش مبدأ]

مسجد شیخ انصاری، معروف به مسجد شیخ[۱] در قسمت جنوبی حرم امام علی(ع) و تقریباً در انتهای بازار حُوَیش قرار دارد.[۲] این مسجد، به «مسجد ترک‌ها» نیز شهرت دارد؛ زیرا بیش از یک سده است که محل عزاداری آذربایجانی‌های مقیم نجف است.[۱] برخی گفته‌اند چون فرد بانی که پول به شیخ داد، از اهالی آذربایجان بوده و بعدها نیز هزینه‌های آن توسط آذربایجانی‌ها تأمین می‌شد، به آن مسجد ترک‌ها گفته شده است.[۳]

ساخت[ویرایش | ویرایش مبدأ]

نمای درونی مسجد شیخ انصاری.

این مسجد، به دستور شیخ مرتضی انصاری (م. ۱۲۸۱ق) و با نظارت حاج حسن معمار ساخته شد.[۲] ماجرای ساخت این مسجد را اینگونه گفته‌اند: مرتضی انصاری، فقیه سرشناس شیعه، خانه از خود نداشت و اجاره‌نشین بود. روزی که شماری از بازاریان و ثروتمندان نجف، نزد شیخ انصاری می‌روند، یکی از آن‌ها از وی درباره اجاره‌نشینی او، با وجود پول زیادی که به دست او می‌رسد می‌پرسد. شیخ توضیح می‌دهد این پول‌ها از بیت‌المال است. در این میان، یکی از آن‌ها مبلغی را از اموال شخصی خود به شیخ می‌دهد تا با آن خانه‌ای بخرد. آن شخص، به سفر حج رفته پس از دو یا سه ماه بازگشته، به نزد شیخ می‌رود و از خرید خانه می‌پرسد. شیخ به او خبر می‌دهد خانه را خریده است. او را به بازار حُوَیش برده و مسجدی که با پول آن فرد ساخته را نشان می‌دهد و می‌گوید: «این، خانه من است».[۱]

بنا[ویرایش | ویرایش مبدأ]

مسجد شیخ انصاری از دو بخش شبستان و صحن تشکیل شده است. شبستان، به مساحت ۴۰ متر در ۲۵ متر مربع بوده و در دیوار جنوبی آن محرابی ساده و آجری قرار دارد. صحن، در ضلع شمالی مسجد واقع است. اطراف صحن مسجد نیز حجره‌ها و قسمت اداری مسجد قرار گرفته است.[۴]

اهمیت[ویرایش | ویرایش مبدأ]

مسجد شیخ انصاری از آغاز ساخت، مورد توجه بزرگان حوزه بوده، بسیاری از آنان در این مکان به اقامه نماز جماعت و تدریس فقه و اصول پردخته‌اند. سید کاظم یزدی، نویسنده کتاب عروة الوثقی، سید عبدالهادی شیرازی و سید محمدحجت کوه کمره‌ای در این مسجد تدریس کرده‌اند. ظهر و مغرب، در این مسجد نماز جماعت برگزار می‌شد. سید حسن خِرسان نماز مغرب و عشاء و سید محمدتقی بحرالعلوم نماز ظهر و عصر را در آن برگزار می‌کردند. آن‌دو از عالمان و خاندان‌های معروف نجف به شمار می‌آمدند.[۴] مدتی نیز شهید سید اسدالله مدنی امامت این مسجد را بر عهده داشت.[۵]