کتیبه: تفاوت بین نسخه‌ها

از ویکی حج
پرش به ناوبری پرش به جستجو
(صفحه‌ای تازه حاوی «{{جا:ویرایش}} ==پانوشت== {{پانویس}} ==منابع== {{برگرفتگی | پیش از لینک = مقاله | منبع...» ایجاد کرد)
 
(۲ نسخهٔ میانیِ همین کاربر نمایش داده نشده است)
سطر ۲: سطر ۲:
  
 
[[رده:مقاله‌های در دست ویرایش]]
 
[[رده:مقاله‌های در دست ویرایش]]
 +
 +
== واژه‌شناسی ==
 +
كتيبه يعنى نوشته شده؛ مكتوب.
 +
 +
کتیبه در برخی از واژه‌نامه‌های فارسی به آنچه با خط نسخ، نستعلیق، طغرا یا کوفی بر دوره دیوار مسجد، مقبره و مکان‌های مقدس، یا سردر دروازه امیران و بزرگان نوشته یا نقش شده باشد، معنا شده است.<ref>لغت‌نامه دهخدا، ذیل واژه کتیبه، به نقل از ناظم الاطباء.</ref> برخی آنچه روی تخت، کرسی، در، حاشیه سفره، بیرق، جامه و زین‌پوش نوشته می‌شود را به معانی آن افزوده‌اند.<ref>لغت نامه هخدا، ذیل واژه کتیبه.</ref> برخی نیز آن را سنگ‌نبشته{{یادداشت|وشته ای که بر سنگ بدنه ٔ کوه یا تخته سنگ نویسند.<ref>لغت‌نامه دهخدا، ذیل واژه کتیبه.</ref>}}<ref>فرهنگ فارسی معین، ذیل واژه کتیبه.</ref> دانسته‌اند.
 +
 +
== در مکان‌های مقدس ==
 +
کتیبه، در مکان‌های مقدس، به نوشته‌هايى گفته مى‌شود كه با خط زيبا، شامل آيات، احاديث و اشعار، در صحن‌ها، رواق‌ها، دور گنبد و گلدسته‌ها، بر سر در و روى ديوارها نقش می‌شود. همچنين تابلوهاى نفيس خطّى در ابعاد مختلف، كتيبه نام دارد. كتيبه‌هاى خطّى «عليرضا عباسى» مشهور است.
 +
 +
برخی احاطه شدن ورودى‌ها و طاق‌های مکان‌های مقدس با كتيبه‌ را، نشانه‌ای از آميختگى زندگى مسلمين با قرآن، لزوم تمسّك به قرآن در هر حركت و تذكّر به مسلمانان دانسته‌اند.<ref>حرم در واژه‌ها، ص۳۹.</ref>
  
 
==پانوشت==
 
==پانوشت==
سطر ۱۳: سطر ۲۳:
 
| لینک = http://lib.hajj.ir/View/fa/Book/BookView/Image/1339/1/54
 
| لینک = http://lib.hajj.ir/View/fa/Book/BookView/Image/1339/1/54
 
}}
 
}}
 +
 +
*'''حرم در واژه‌ها'''، از مجموعه «رهنما»، سید ابراهیم موسوی‌پناه، آستان قدس رضوى، ۱۳۹۱ش.
 
{{پایان}}
 
{{پایان}}

نسخهٔ ‏۹ نوامبر ۲۰۱۹، ساعت ۰۷:۵۴

واژه‌شناسی

كتيبه يعنى نوشته شده؛ مكتوب.

کتیبه در برخی از واژه‌نامه‌های فارسی به آنچه با خط نسخ، نستعلیق، طغرا یا کوفی بر دوره دیوار مسجد، مقبره و مکان‌های مقدس، یا سردر دروازه امیران و بزرگان نوشته یا نقش شده باشد، معنا شده است.[۱] برخی آنچه روی تخت، کرسی، در، حاشیه سفره، بیرق، جامه و زین‌پوش نوشته می‌شود را به معانی آن افزوده‌اند.[۲] برخی نیز آن را سنگ‌نبشته[یادداشت ۱][۴] دانسته‌اند.

در مکان‌های مقدس

کتیبه، در مکان‌های مقدس، به نوشته‌هايى گفته مى‌شود كه با خط زيبا، شامل آيات، احاديث و اشعار، در صحن‌ها، رواق‌ها، دور گنبد و گلدسته‌ها، بر سر در و روى ديوارها نقش می‌شود. همچنين تابلوهاى نفيس خطّى در ابعاد مختلف، كتيبه نام دارد. كتيبه‌هاى خطّى «عليرضا عباسى» مشهور است.

برخی احاطه شدن ورودى‌ها و طاق‌های مکان‌های مقدس با كتيبه‌ را، نشانه‌ای از آميختگى زندگى مسلمين با قرآن، لزوم تمسّك به قرآن در هر حركت و تذكّر به مسلمانان دانسته‌اند.[۵]

پانوشت

  1. لغت‌نامه دهخدا، ذیل واژه کتیبه، به نقل از ناظم الاطباء.
  2. لغت نامه هخدا، ذیل واژه کتیبه.
  3. لغت‌نامه دهخدا، ذیل واژه کتیبه.
  4. فرهنگ فارسی معین، ذیل واژه کتیبه.
  5. حرم در واژه‌ها، ص۳۹.
  1. وشته ای که بر سنگ بدنه ٔ کوه یا تخته سنگ نویسند.[۳]

منابع

این مقاله برگرفته از مقاله فرهنگنامه زیارت، جواد محدثی، فصلنامه فرهنگ زیارت، شماره هفدهم، زمستان 1392، ص۷۰ است.
  • حرم در واژه‌ها، از مجموعه «رهنما»، سید ابراهیم موسوی‌پناه، آستان قدس رضوى، ۱۳۹۱ش.